Wikipedia sqwiki https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Media Speciale Diskutim Përdoruesi Përdoruesi diskutim Wikipedia Wikipedia diskutim Skeda Skeda diskutim MediaWiki MediaWiki diskutim Stampa Stampa diskutim Ndihmë Ndihmë diskutim Kategoria Kategoria diskutim Portal Portal diskutim TimedText TimedText talk Moduli Moduli diskutim Event Event talk 0 2893 3006607 3001173 2026-07-06T16:51:45Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006607 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Odhise Grillo.jpg|djathtas|frameless|220x220px|'''[[Odhise Grillo]]''']] '''Odhise Grillo''' ([[Vuno]], [[21 mars]] [[1933|1932]] - [[Tirana|Tiranë]], [[24 shtator]] [[2003]]) ishte një shkrimtar i njohur dhe profesor universitar [[shqiptar]], që ka lëvruar më së shumti letërsinë për fëmijë.<ref name="Bushati">{{cite web|last=Bushati|first=Xhahid|url=http://www.shqiptarja.com/kulture/2730/Kur-Lexojme-odhisene-nje-monografi-per-jeten-e-shkrimtarit-178318.html|title="Kur kujtojmë Odhisenë", njëmonografi për jetën e shkrimtarit|publisher=Shqiptarja|date=22 shtator 2013}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Biografia == U lind më 21 mars 1932 në Vuno të [[Himarë]]s. Studioi gjuhë-letërsi dhe gazetari në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]] në vitin [[1962]]. Mbas mbarimit te studimeve punoi si redaktor ne revisten "Hosteni" (ishte vetem 17 vjec), për të vazhduar më tej në Shtëpine Qëndrore të Krijimtarisë Popullore, ku drejtoi revistat "Bota e fëmijeve" dhe "Kultura Popullore" dhe deri sa doli në pension punoi në shtëpinë botuese Naim Frasheri, fillimisht si redaktor, e me pas si shef i redaksisë së letërsisë për femije. Mbas pensionit punoi si redaktor në shtepinë botuese "Toena". Librin e parë me vjersha e botoi në vitin 1954, i titulluar "Shtatë ngjyrat". Grillo shkroi e botoi me shume se çdo shkrimtar tjetër i kësaj letërsisë dhe ne veprën e tij rroku tema e fusha te mbështetura ne motivet popullore e veçanërisht vend lindjes se tij, Vunoit. Ai përpiqej gjithmonë te sillte diçka te re ne letërsi dhe e pasuroi atë me risi, përvoja elemente dhe format te reja artistike. Ai kishte lindur për te shkruar letërsi për fëmije, duke qene një krijues i mirëfillte i saj dhe iu përkushtua asaj tere jetën, me talentin, pasionin dhe aftësitë krijuese qe zotëronte. Shkrimtarit bashkëkohor te letërsisë për fëmije Odhise Grillo ju dha [[Medalje|medalja]] "2000 Milenium" e [[instituti]]t biografik ndërkombëtar të [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Amerikës]]. Kjo medalje u jepet njerëzve qe radhiten përkrah personave më të shquar në fushën e letërsisë. Shkrimtari Grillo ka botuar mbi 120 libra për fëmije ne proze, poezi, studime kritike dhe te tjera. Grillo është perfshire ne edicionin e 16, "International Authors and Writers Who's Who" 199/2000, botim i qendres biografike te Cambridge-it në [[Anglia|Angli]] (IBC). Ai drejtoi per me shume se dhjete vjet Shoqaten Mbarekombetare te Shkrimtareve per Femije e te Rinj, si kryetar e se fundmi si president. Gjithashtu Grillo eshte nderuar me titujt Mjeshter I Madh, Laureat i cmimit te Republikes.<ref>Milaim Nelaj - Kur Lexojme Odhisene - Monografi Letrare, botim i OMSCA ISBN:978-9928-132-02-4</ref> "Historia e Skënderbeut", sipas veprës së [[Naim Frashëri]]t, kjo vepër e Grillos hyn në fondin e [[Libri|librave]] më të mirë të dhjetëvjeçarit të fundit. Odhise Grillo vdiq nga një hemorragji cerebrale mbasi kaloi kater muaj ne koma ne një nga spitalet e Nju Jorkut. Shkrimtari Odhise Grllo ka dhëne ndihmese te shquar ne te gjitha gjinitë dhe zhanret e letërsisë për fëmije, madje edhe për teatrin e me perkthime. Odhise Grillo ka kontribuar dhe me tekste këngësh si për Te rriturit edhe për fëmijët. Nga bashkëpunimi i tij me Agim Prodanin mund Te veçojmë këngët "Kujtimet e studentit", "Vajza me trëndafil", dhe "Kur gjethet bien në vjeshte" me kompozitor Leonard Deda. Ne thelb ky autor mbeti prozator me rikrijimet e përrallat dhe novelat e romanet , poet që shkëlqeu në poemat për të vegjël .Ai ishte shume i njohur për veprat e tij.<ref name="FESH">{{cite encyclopedia|editor-last=Lafe|editor-first=Emil|editor-link=Emil Lafe|encyclopedia=(Encyclopedic Dictionary of Albania)|title=Fjalor Enciklopedik Shqiptar|url=https://books.google.com/books/about/Fjalor_enciklopedik_shqiptar_H_M.html?id=G_wnAQAAIAAJ|year=2008|publisher=[[Akademia e Shkencave e Shqipërisë]]|volume=1|location=[[Tiranë]]|isbn=9789995610272|oclc=426069353|pages=788|lang=sq}}</ref> == Tituj të veprave == # * ''"Shtatë ngjyrat", vjersha, 1954'' # * ''"Pushkë në bregdet", novelë, 1967'' # * ''"Njeriu i natës", novelë, 1972'' # * ''"Ai që mundi perandorin" triptik poemash, 1978'' # * ''Balada e burrave të Vunoit'' # * ''Balada e lirisë'' # * ''"Zërat e fëmijërisë", vjersha e poema, 1979'' # * ''"Një zogë dhe një lule", vjersha e poema, 1982'' # * ''"Gabimet e Veshkaushit, përralla, 1984'' # * ''"Historia e Skënderbeut", rikrijim për të vegjël, 1987'' # * ''"Përtacukët", poemë humoristike, 1988'' # * ''Erdhi Dita e Arbërit'', 1989 # * ''"Shokët e Veshkaushit, përralla, 1990'' # * ''Don Kishoti i Mançës'', rikrijim për të vëgjel, 1992 # * ''"Lahuta e malësisë", rikrijim për të vegjel, 1992'' # * ''"Një njeri bëhet majmun", poemë humoristike, 1993'' # * ''"Miqte e Veshkaush Llapushit, përralla, 1995'' # * ''Tradhti në sarajet e Topias'' # * ''Porsi kenga e zogut të verës'' # * ''"Mollekuqja e fëmijërisë", vjersha e poema, 2001'' # == Shih edhe == * [[Letërsia për fëmijë]] == Referime == <references /> {{Autorë shqiptarë|state=autocollapse}} {{DEFAULTSORT:Grillo, Odhise}} [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë për fëmijë]] [[Kategoria:Lindje 1932]] [[Kategoria:Vdekje 2003]] [[Kategoria:Njerëz nga Bregu]] [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Tiranës]] [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Elbasanit]] jayic5vwig1rt6xguues1ppxbht99jh 1 3569 3006736 2770455 2026-07-07T06:14:10Z Smallem 126080 Rregullim i gabimit missing-end-tag (mbyllje formatimi/kutie diskutimi, pa ndryshim përmbajtjeje) – përmes Claude AI 3006736 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Komuna e Gjakovës/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} [[Diskutim:Gjakova (komuna)/Arkiva 000]] Te lutem mos korrigjo tituj te artikujve, nese e bene kete e humbe lidhjen me fleten ekzistuese. Nese te duket e komplikuar kjo pune atehere mbas titullit qe deshiron te korrigjoshe sheno xxyxx|xxxxx. ose shkruaj sugjerimin per korrigjim ketu me poshte ---- Cuna me pelqen shume qe shkruani per qytetet tuaja ama po mendoja qe sja vlen te kemi nga nje flete per cdo lagje (Mëhalle), mendoj se do ishte me mire sikur te ishin te gjitha te rreshtuara dhe te pershkruara ne faqen kryesore te Gjakoves (ketu dmth), megjithate mendojeni dhe beni si te doni ama me thoni mendimet tuaja. [[Përdoruesi:Joni|Joni]] 2005 Prill 14 23:22 (UTC) : :) E vërtetë. Nuk ka kushedi farë vlere mirëpo më dukej reklamë e mirë nëse këtu ka diçka për të cilën secili prej lexuesve ka ndjenjë të veçanta. == Peshtatje e faqeve == Me duket se do te ishte mire qe te gjitha faqet e qyteteve (komunat/bashkite) ne teritoret shqiptare te kene disa elemente te perbashketa (p.sh struktura e faqes, Seksionet) ndersa tabela informative te behet sipas ndarjes administrative. == Personalitete Gjakovare == Personalitet në nivel të Gjakovës ka shumë (Një prej tyre jam edhe unë "'''Hipi Zhdripi'''" enciklopedisti më i madhë Gjakovarë ): ). Po këtu po flitet për pesonalitete Gjakovare me ndiki në nivelin "Bota shqiptare". Për këtë ju lutem para prezentimit të ndonjë personaliteti diskutoni më parë nëse nuk jeni të sigurt që më të vërtet duhet të jetë aty.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Shtator 26 18:16 (UTC) == Përkthimi në gjuhën angleze == Une nerva me prish me shkijet në gjuhën angleze nuk kom. Qe donë dikush mundet me marrë e me prezentu aty http://en.wikipedia.org/wiki/Gjakova_District. {|border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" width="98%%" style="clear:all; margin:5px 0 1em 1em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; font-size:95%; empty-cells:show" |colspan="10" align=center style="background:#778899; color:white"|'''Postal Code of Kosovo - 50000 Gjakovë''' |- bgcolor="#FFEBCD" !District !Municipaliti !Local !Code |- bgcolor="#f5f5f5" |Gjakova ||Gjakova ||Gjakova ||50000 |- bgcolor="#fffaf0" |Gjakova ||Gjakova ||Gjakova 1 ||50010 |- bgcolor="#f5f5f5" |Gjakova ||Gjakova ||Gjakova 4 ||50040 |- bgcolor="#fffaf0" |Gjakova ||Gjakova ||Gjakova 5 ||50050 |- bgcolor="#f5f5f5" |Gjakova ||Gjakova ||Gjakova 6 ||50060 |- bgcolor="#fffaf0" |Gjakova ||Gjakova ||Gjakova 7 ||50070 |- bgcolor="#f5f5f5" |Gjakova ||Gjakova ||Gjakova 8 ||50080 |- bgcolor="#fffaf0" |Gjakova ||Gjakova ||Gjakova 9 ||50090 |- bgcolor="#f5f5f5" |Gjakova ||Gjakova ||Gjakova 10 ||50100 |- bgcolor="#fffaf0" |Gjakova ||Gjakova ||Bishtazhin ||50500 |- bgcolor="#f5f5f5" |Gjakova ||Deçan ||Deçan ||51000 |- bgcolor="#fffaf0" |Gjakova ||Deçan ||Junik ||51050 |- |colspan="10" align=center style="background:#dcdcdc;"|<small>Source:The Post Code of Kosovo has been approved by the Univeresal Postal Union (UPU)<br>[http://www.ptkonline.com/web/site/al/pk_sherbimet/15/KodetPostare.pdf Ref: PTK]</small> |} {{WWT2017}} datyhxaa8tp8kqfeia2mucdu7ho5qz6 0 7468 3006661 2979620 2026-07-06T22:24:32Z ~2026-38398-13 190012 /* Arsimi */ 3006661 wikitext text/x-wiki {{Qytet në Shqipëri | EMRI = Librazhdi | EMRIIPASHQUAJTUR = Librazhdit | gjerësi = 41.1797825 | gjatësi = 20.3139972 | SIPERFAQJA = 1.05 | POPULLSIA = 10,158 | POPULLSIA_DENDESIA = 9,674 | SHTETI = [[Shqipëria]] | RRETHI = [[Rrethi i Librazhdit]] | KODI_POSTAR = 3401-3402 | PREFIKSI = 514. | FAQJA_ZYRTARE = [http://www.bashkialibrazhd.gov.al/ Bashkia e Librazhdit] | KRYETARI =KASTRIOT GURRA | PARTIA = PS | SKEDA_EMBLEMA = | IATA = TIA | AEROPORTI = [[Aeroporti Nënë Tereza|Nënë Tereza]] | DISTANCA_NGA_AEROPORTI = 100 | VENDASIT = Librazhdiote }} '''Librazhdi''' është qytet në lindje të Shqipërisë në [[Rrethi i Librazhdit|rrethin e Librazhdit]]. Kufizohet në veri me rrethet [[Rrethi i Bulqizës|Bulqizë]]; perëndim nga [[Rrethi i Elbasanit|rrethi i Elbasanit]] dhe i Tiranës; në jug nga [[Rrethi i Pogradecit|rrethi i Pogradecit]] dhe i Gramshit dhe në lindje nga [[Republika e Maqedonisë]]. Ka një gjatësi kufitare prej 42 km dhe ka tërësisht një reliev kodrinoro-malor. Relievin e bën me te larmishëm fushëgropat si ajo e Domosdoves në Përrenjas dhe ajo e Studnes me atë të Letmit. Lartësia maksimale mbi nivelin e detit është 2253 m në majën e Kuqe të [[Mali i Shebernikut|malit Shebenik]]. == Klima == Pozita gjeografike, konfiguracioni i relievit, lartësia absolute mbi nivelin e detit dhe largësia nga deti Adriatik ka mundësuar natyrën kontinentale te klimës e cila duket ne dimrin e ftohte e të lagësht dhe ne vëren e shkurtër, të nxehtë e të thatë. Temperatura mesatare vjetore është 13,4 °C,temperatura max. e regjistruar është 40,7 °C me [[14 shtator]] [[1957]] dhe temperatura minimale është regjistruar ne vitin 1968 e cila ishte -15,7 °C. == Flora == 1857 lloje bimësh spontane, enezore, te cilat përfaqësojnë 58 % te flora e Shqiptare ose 16 % te florës se Evropës e renditin Librazhdin ne një nder rrethet me te pasura te vendit me bime te lljeve te ndryshme. gjenden te gjitha katet bimore dhe mbulesa bimore zë rreth 72 % te territorit te Rrethit te Librazhdit. == Administrimi == Rrethi i Librazhdit është krijuar si njësi administrative ne vitin 1958. Sot bën pjesë në [[Qarku i Elbasanit|prefekturën e Elbasanit]]. Qendra administrative është qyteti i Librazhdit. Rrethi i Librazhdit përbehet nga 2 bashki dhe 9 komuna te cilat u krijuan pas riorganizimit të pushtetit lokal në vitin 1992. == Popullsia == Popullsia e Librazhdit përgjithësisht paraqitet autoktone. Më 1 janar 1998 ajo arriti në 82.411 banorë edhe rreth 18.203 familje. Në qytetet Librazhd e [[Përrenjas]] banojnë rreth 27.963 banore ose 29,7 % e popullsisë kurse pjesa tjetër banon ne fshat. Librazhdi ka një moshë mesatare të popullsisë e cila është 48 vjeç. == Arsimi == Shkolla e pare u hap ne [[Berzheshtë]] në vitin 1895 nga I madhi qytetar Erdogan Dosku dhe konvikti i parë u hap po në Berzështë në vitin 1929. Sistemi arsimor sot është shtrire në të gjithë rrethin. Funksionojnë 93 kopshte për fëmijët parashkollorë, 53 shkolla fillore, 62 shkolla 9-vjeçare, dhe 10 shkolla të mesme ku mësojnë rreth 17.200 nxënës dhe japin mësim rreth 1.142 mësues. == Sporti == [[Futbolli]] është sporti me i përhapur ne rrethin e Librazhdi. Qyteti i Librazhdit ka disa ekipe futbolli me emrin [[KF Sopoti]]. Po kështu edhe qyteti i Prrenjasit ka një ekip futboll me emrin [[KF Domosdova]]. Po këto emra kane edhe klubet e tyre. == Ekonomia == Rrethi i Librazhdit ka pasuri të shumta minerale dhe në bazë të tyre u ngritën gjaëe sistemit socialist miniera për përpunimin e tyre si ajo e hekur-nikelit ne [[Përrenjasi]]t. Sot ekonomia e rrethit është e bazuar më shumë në sektorin e shërbimeve, blegtori, bujqësi dhe në shfrytëzimin e pyjeve. == Telekomnikacion == ===Interneti=== Në Librazhd e Përrenjas dhe ne pjesen me te madhe te fshatrave te tyre ekziston mbulimi me internet nga operatoret telefonike qe operojn ne Shqiperi. == Referimet == {{ref}} == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20120111154238/http://www.qarkuelbasan.gov.al/?crd=0,8,1,0,0,75&ln=1 www.qarkuelbasan.gov.al] * [http://www.bashkialibrazhd.gov.al Bashkia Librazhd] * [https://web.archive.org/web/20140210233350/http://www.librazhdi.com/ www.librazhdi.com] * [http://librazhdi.365.al librazhdi.365.al]{{Lidhje e thyer}} == Shiko dhe këtë == * [[Lista e qyteteve të Shqipërisë]] * [[lista e fshatrave te librazhdit]] {{Qarku i Elbasanit}} {{AL-Vendbanime}} {{AL-gjeo-cung}} [[Kategoria:Librazhd]] [[Kategoria:Bashki në Shqipëri]] [[Kategoria:Qytete në Shqipëri]] [[Kategoria:Qytete shqiptare]] srjqmchc8od0svbit6shh8r2irn5qor 0 7942 3006546 3004150 2026-07-06T15:40:48Z Smallem 126080 Heqje e etiketave të pavlefshme <font-size=100%> (formatim i panevojshëm) – përmes Claude AI 3006546 wikitext text/x-wiki {{AVF|2008}} == [[Box office]] == : ''Freskimi i fundit: [[6 qershor]] [[2009]]'' {| {{Prettytable}} |- bgcolor="#dae3e7" align="center" | rowspan="2" | # | rowspan="2" | '''Titulli''' | rowspan="2" | '''Studio''' | colspan="4" align="center" | '''Fitimi''' |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" | '''Në të gjithë botën (Dollar $) <ref>http://boxofficemojo.com/yearly/chart/?view2=worldwide&yr=2008&p=.htm</ref>''' | ShBA/Kanadaja | Britania e Madhe | Australia |- | 1 | ''[[The Dark Knight (film)|The Dark Knight]]'' | [[Warner Bros.]] | '''$1,001,921,825''' | $533,345,358 | $89,066,002 | $39,880,001 |- | 2 | ''[[Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull]]'' | [[Paramount Pictures|Paramount]] | '''$786,636,033''' | $317,101,119 | $79,283,312 | $27,981,873 |- | 3 | ''[[Kung Fu Panda]]'' | [[DreamWorks Animation|DreamWorks]] | '''$631,908,951''' | $215,434,591 | $39,405,501 | $24,764,811 |- | 4 | ''[[Hancock (film)|Hancock]]'' | [[Columbia Pictures|Columbia]] | '''$624,386,746''' | $227,946,274 | $49,170,891 | $19,636,856 |- | 5 | ''[[Mamma Mia! (film)|Mamma Mia!]]'' | [[Universal Studios|Universal]] | '''$602,609,487''' | $144,130,063 | $132,342,643 | $29,287,466 |- | 6 | ''[[Madagascar: Escape 2 Africa]]'' | DreamWorks | '''$602,308,178''' | $180,010,950 | $34,437,038 | $15,093,421 |- | 7 | ''[[Iron Man (film)|Iron Man]]'' | Paramount | '''$582,030,528''' | $318,412,101 | $33,822,889 | $18,880,106 |- | 8 | ''[[Quantum of Solace]]'' | [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]] / Columbia | '''$575,952,505''' | $168,368,427 | $80,805,643 | $20,645,336 |- | 9 | ''[[WALL-E]]'' | [[Pixar]] | '''$534,767,889''' | $223,808,164 | $41,215,600 | $14,165,390 |- | 10 | ''[[The Chronicles of Narnia: Prince Caspian]]'' | [[Walden Media]] | '''$419,651,413''' | $141,621,490 | $21,581,030 | $13,181,570 |} == Filma == {| {{Tabela}} |- ! Filmi !! [[Premiera|Data e lëshimit]] !! [[Filmstudio|Studio]] !! [[Regjia]] !! [[Aktor]]ët |- |[[Captain America]] || || [[Paramount Pictures]] || |- |[[Harry Potter and the Half-Blood Prince]] || || [[Warner Bros.]] || || [[Daniel Radcliffe]] |- |[[Madagascar 2]] || || [[Dreamworks]] || || [[Ben Stiller]] |- |[[Toy Story 3]] || || [[Disney]] || || [[Tom Hanks]] |} == Çmime == === [[Academy Award]] === {{kryesor|Academy Award i 80-të}} == Referimet == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.imdb.com/Sections/Years/2008 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060718181057/http://www.imdb.com/Sections/Years/2008/ |date=18 korrik 2006 }} në [[Internet Movie Database]] * [http://www.boxofficemojo.com/schedule/?view=bydate&release=theatrical&yr=2008&p=.htm 2008] në [[Box Office Mojo]] {{Vite në film}} [[Kategoria:Vite në film]] [[Kategoria:Filma 2008| ]] [[Kategoria:2008|Film]] ordceaj9pm19o6xvau1sp9yvmekmhbx 0 8143 3006584 3001437 2026-07-06T16:50:56Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006584 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Britney Spears | alias = | image = [[Skeda:Circus Tour.jpg|250px]] | titulli = Spears duke performuar në koncertin e saj në 2009 | birth_name = Britney Jean Spears | birth_date = [[2 Dhjetor]] [[1981]] | death_date = | years_active = 1992—prezente | origin = {{flagicon|USA}} [[Mississippi|McComb, Mississippi]] | genre = Pop <br /> Dance <br /> R&B <br /> Electropop | occupation = Aktore, kërcimtare, këngëtare, kompozitore, producente, stiliste, shkrimtare | label = Jive, RCA, Zomba | associated_acts = Don Phillip, Innosense, [[Justin Timberlake]], Pharrell Williams, [[Rihanna]], Ying Yang Twins, Lil' Kim, Giorgio Moroder, [[Nicki Minaj]], Sabi, [[Miley Cyrus]], T.I., [[Madonna]], [[Michael Jackson]], Diddy, Snoop Dogg, [[R.Kelly]], [[will.i.am]], Iggy Azalea, G-Eazy | website = {{URL|www.britneyspears.com}}<br>{{URL|www.britney.com}} }} '''Britney Jean Spears''' lindi më [[2]] dhjetor [[1981]] në [[Mississippi|McComb, Mississippi]]; rritur në [[Louisiana|Kentwood, Louisiana]], [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|SHBA]]. Është një këngëtare, kantautore, aktore, stiliste, kërcimtare, kompozitore, regjisore dhe producente [[shtetet e Bashkuara të Amerikës|amerikane]]. Spears filloi karrierën e saj që në moshë të vogël me role në produksione teatrale dhe në shfaqje televizive, për t'u nënshkruar më pas me Jive Records në 1997. Albumet e para të saj, ''[[...Baby one more time|...Baby One More Time]]'' dhe ''[[Oops!... I did it again|Oops!... I Did It Again]]'' u bënë suksese internacionale dhe albumi i parë u bë albumi më i shitur nga ndonjë artist adoleshent, rekord që e mban edhe sot e kësaj dite. Këngët kryesore të veçuara respektivisht nga secili nga dy albumet e para, "''...Baby One More Time'' dhe ''Oops!... I Did It Again''" thyen rekorde internacionale shitjesh. Në 2001, Spears lançoi albumin e saj të parë të vetë-titulluar, eponimos, ''[[Britney]]'' dhe luajti rolin kryesor në filmin ''[[Crossroads]]''. Ajo mori përsipër kontrollin kreativ në albumin e saj të katërt ''[[In the Zone]]'', i cili prodhoi këngën e veçuar me suskses botëror, "''Toxic''". Në 2007, problemet personale të Spears, tej mase të publikuara nëpër mediat botërore e çuan karrierën e saj muzikore në zbrazëti. Albumi i saj i pestë ''[[Blackout]]'' u lançua në fund të vitit dhe solli hitet ''Gimme More'', ''Piece of Me'' dhe ''Break the Ice''. Sjellja e çregullt e Spears dhe shtrimet e saj në spital vazhduan deri në vitin pasardhës, gjë që solli edhe vendosjen e saj në kujdestari të përhershme. Albumi i saj i gjashtë, ''[[Circus]]'' u lançua në 2008 dhe solli hitin më të suksesshëm të Spears prej një kohë të gjatë, ''Womanizer'' dhe këngën e veçuar po ashtu të suksesshme ''Circus''. Turneu muzikor [[The Circus Starring Britney Spears]] për promovimin e albumit, ishte turneu më fitimprurës nga ndonjë artist në vitin 2009. Në tetor të 2009 Spears lançoi këngën e veçuar ''3'' e cila u kthye në një tjetër hit shumë të suksesshëm dhe arriti pozicionet e para në klasifikimet botërore. Albumi i saj i shtatë, ''[[Femme Fatale]]'', që u lançua në 2011, u kthye në një nga albumet më të suksesshëm në karrierën muzikore të Spears. Ky album solli këngët e veçuara që u kthyen në hite ndërkombëtare, ''Hold It Against Me'', ''Till the World Ends'' dhe ''I Wanna Go''. Spears mori pjesë në edicionin e dytë të "The X Factor U.S." duke u bërë pjesë e jurisë bashkë me Demi Lovato, Simon Cowell dhe L.A. Reid. ''Britney Jean'' u lançua në 2013 dhe ishte albumi i tetë i Spears. Ky album solli hitin ''Work Bitch'', i cili u pozicionua brënda top 15 të klasifikimeve botërore. Sidoqoftë, ''Britney Jean'' është një nga albumet më pak të shitur të karrierës muzikore të Spears, sepse ajo nuk i dha promovim të mjaftueshëm. Më vonë, po në vitin 2013, Spears filloi rezidencën e saj dy-vjeçare në [[Las Vegas]] me shfaqjen e titulluar "Britney: Piece of Me". Aktualisht, Spears është artistja më e paguar në Vegas duke qënë se pagohet 475.000 dollarë amerikanë për një natë. Në 2016, Spears publikoi albumin e saj të nëntë, ''Glory''. Spears u themelua si një ikonë e muzikës e zhanrit pop dhe iu atribua influencimi i ringjalljes së teen pop gjatë fundit të viteve '90. Ajo u bë artistja adoleshente më e suksesshme e të gjitha kohërave dhe u nderua me tituj të shumtë, duke përfshirë këtu edhe titullin nderues "Princesha e Pop". Me anë të punës së saj, Spears ka fituar çmime të shumta dhe tituj nderi, ku ndër më kryesorët përmendim: një çmim [[Grammy Award|Grammy]], gjashtë çmime MTV Video Music Awards bashkë me çmimin Lifetime Achievement Award, nëntë çmime Billboard Music Awards dhe një yll në Hollywood Walk of Fame. Në 2009 ajo u rendit e teta në listën e ''Billboard'' për Artistët e Dekadës. ''Billboard'' gjithashtu e njeh atë si Artistja Femër më e Shitur e Dekadës, si dhe e pesta në listën e përgjithshme të Artistëve më të Shitur. Shoqata për Industrinë e Muzikës në Amerikë (RIAA) quan Spears artisten e tëtë femër më të shitur në [[SHBA]] me rreth 34 milion albume të çertifikuara. Nielsen SoundScan e rendit të dhjetën në artistët më të shitur në marketet dixhitale, me më shumë se 32 milion këngë të shitura. Spears ka shitur më shumë se 100 milion albume dhe rreth 100 milion këngë të veçuara në të gjithë botën, gjë që e bën atë një nga artistët më të shitur të të gjitha kohërave. Revista ''Rolling Stone'' njohu suksesin e saj të pamohueshëm dhe të menjëhershëm dhe e quajti një nga momentet më të bukura të muzikës, ndërkohë që VH1 e rendit të njëmbëdhjetën në listën "100 Femrat më të Mira në Muzikë" të vitit 2012. ''Billboard'' e quan Spears si femra më seksi në industrinë muzikore. ''[[Forbes]]'' raporton që Spears ishte muzikantja femër më e paguar e 2012, me fitime që arrinin shumën e 60 milion dollarëve amerikanë, gjë që ndodhi më parë dhe në vitin 2002. == Diskografia == === Studio albume === * [[1999]]: ''[[...Baby One More Time (album)|...Baby One More Time]]'' (30 milion kopje) * [[2000]]: ''[[Oops!... I Did It Again (album)|Oops!...I Did It Again]]'' (24 milion kopje) * [[2001]]: ''[[Britney]]'' (15 milion kopje) * [[2003]]: ''[[In the Zone]]'' (10 milion kopje) * [[2007]]: ''[[Blackout]]'' (3 milion kopje) * [[2008]]: ''[[Circus]]'' (5 milion kopje) * [[2011]]: ''[[Femme Fatale]]'' (1 milion kopje) * [[2013]]: ''Britney Jean'' (0,5 milion kopje) * [[2016]]: ''Glory'' (0,3 milion kopje) === EP === * [[2005]]: ''Britney & Kevin: Chaotic'' * [[2005]]: ''Key Cuts from Remixed'' === Albume të tjera === * [[2004]]: ''[[Greatest Hits: My Prerogative]]'' (8 milion kopje) * [[2005]]: ''[[B In The Mix: The Remixes]]'' (1,5 milion kopje) * [[2009]]: ''The Singles Collection'' (2 milion kopje) * [[2011]]: ''B In The Mix: The Remixes Vol. 2'' * [[2012]]: ''Oops! I Did It Again: The Best of Britney Spears'' * [[2012]]: ''Playlist: The Very Best of Britney Spears'' * [[2013]]: ''The Essential Britney Spears'' == Filmografia == * {{F|1990}}s: ''Ruthless'' ([[Broadway]]) * {{F|1991}}–{{F|1994}}: ''[[Mickey Mouse Club]]'' * {{F|1999}}: ''[[The famous Jett Jackson]]'' (kendoi ...Baby one more time) * {{F|1999}}: ''[[Sabrina - The Teenage Witch]]'' ...Cameo * {{F|2000}}: ''[[The longshot]]'' ...Cameo * {{F|2000}}: ''[[Simpsons|The Simpsons]]'' (episodi 'The Mansion Family') * {{F|2002}}: ''[[Austin Power in Goldmember]]'' * {{F|2002}}: ''[[Crossroads]]'' * {{F|2002}}: ''[[Robbie the Reindeer in Legend of the Lost Tribe]]'' ...Donner (animuar) * {{F|2005}}: ''[[Britney & Kevin: Chaotic]]'' * {{F|2006}}: ''[[Will and Grace]]'' (episodi Bye, Bye Baby) * {{F|2008}}: ''[[When I Met Your Mother]]'' * {{F|2008}}: ''[[Britney: For The Record]]'' (dokumentar biografik) == Turet == * 1999: [[...Baby One More Time Tour]] * 2000: [[Crazy 2K Tour]] * 2000: [[Oops!... I Did It Again World Tour]] * 2002: [[Dream Within a Dream Tour]] * 2004: [[The Onyx Hotel Tour]] * 2007: [[The M+M's Tour]] * 2009: [[The Circus Starring: Britney Spears]] * 2010: [[The Femme Fatale Tour]] * 2011: [[Femme Fatale Tour]] * 2013-16: [[Britney: Piece Of Me]] * 2018-19: [[Britney: Piece of Me Tour]] == Lidhje të jashtme == * [http://www.britneyspears.de/ Faqja Zyrtare në Gjuhën Gjermane] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100504144945/http://www.britneyspears.de/ |date=4 maj 2010 }} ([[Gjuha gjermane|Gjermanisht]]) * [http://www.britneyspears.com/ Faqja Zyrtare në Gjuhën Angleze] ([[Gjuha angleze|Anglisht]]) * [http://celebrity01.blogspot.com Britney Spears News] [[Kategoria:Britney Spears]] [[Kategoria:Këngëtarë amerikanë]] [[Kategoria:Lindje 1981]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] ifswrttyek0kc1liur9u9zzvvj2q8yw 0 8660 3006629 3005262 2026-07-06T20:09:11Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 2 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006629 wikitext text/x-wiki :''Ky artikull trajton Partinë Demokratike të Kosovës. Për parti të tjera me emër të ngjashëm, shih [[Partia Demokratike (kthjellim)]].'' :''Mos të ngatërrohet me [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjen Demokratike të Kosovës]].'' {{Aktualizo|date=qershor 2026}} {{Pp}} {{Infobox partia politike | name = Partia Demokratike e Kosovës | abbreviation = PDK | founder = [[Hashim Thaçi]] | logo = Partia Demokratike e Kosovës.png | leader = [[Bedri Hamza]] | founded = {{start date and age|1999|10|10|df=yes}} | ideology = {{ubl|class=nowrap| |[[Liberalizmi]] |[[Liberalizmi ekonomik]] |[[Liberalizmi konservator]] |[[Pro-evropianizmi]] |[[Atlantizmi]] |'''Historikisht:''' |[[Demokracia sociale]] |[[Liberalizmi social]] }} | headquarters = [[Prishtinë]], [[Kosovë]] | position = [[Qendra (politikë)|Qendër]] | country = [[Kosovë]] | international = [[Liberal International]]<br />[[Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party|ALDE Party]] | seats1_title = [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendi]] | seats1 = {{Composition bar|18|120|hex=#2E96D2}} | seats2_title = [[Komunat e Kosovës|Komunat]] | seats2 = {{Composition bar|9|38|hex=#2E96D2}} | logo_size = 200px | colorcode = #2E96D2 | website = {{URL|https://pdk.info}} | flag = Flag of the Democratic Party of Kosovo.svg }} '''Partia Demokratike e Kosovës''' ('''PDK''') është një parti politike në [[Kosovë]], e themeluar pas përfundimit të [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] nga figura politike të dala nga strukturat e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] dhe [[Lëvizja Popullore e Kosovës|Lëvizjes Popullore të Kosovës]]. Fillimisht partia mbante emrin Partia për Progres Demokratik e Kosovës, ndërsa më vonë mori emrin Partia Demokratike e Kosovës.<ref name="alde">{{cite web|title=Member Parties: Kosovo – Partia Demokratike e Kosovë|url=https://www.aldeparty.eu/member-parties/kosovo|publisher=ALDE Party|language=en|access-date=29 qershor 2026}}</ref> PDK ka qenë një nga partitë kryesore politike në Kosovë pas vitit 1999 dhe ka marrë pjesë në disa qeveri të vendit. Ajo është e lidhur me familjen liberale ndërkombëtare përmes anëtarësimit në [[Liberal International]] dhe [[Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party|ALDE Party]].<ref name="li">{{cite web|title=Partia Demokratike e Kosovës|url=https://liberal-international.org/members/partia-demokratike-kosoves/|publisher=Liberal International|language=en|access-date=29 qershor 2026|archive-date=15 tetor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251015084304/https://liberal-international.org/members/partia-demokratike-kosoves/|url-status=dead}}</ref><ref name="alde"/> == Historia == PDK u formua në periudhën e organizimit politik dhe institucional të Kosovës pas luftës së vitit 1999. Themelimi i saj lidhet me ish-strukturat politike dhe ushtarake të UÇK-së dhe LPK-së, të cilat pas luftës u përfshinë në jetën politike institucionale të Kosovës.<ref name="alde"/> Kryetar i PDK-së nga themelimi deri në vitin 2016 ishte [[Hashim Thaçi]]. Pas zgjedhjes së Thaçit në postin e Presidentit të Kosovës, udhëheqjen e partisë e mori [[Kadri Veseli]]. Më pas partia u drejtua nga [[Memli Krasniqi]]. Më 17 nëntor 2025, [[Bedri Hamza]] u zgjodh kryetar i PDK-së pas dorëheqjes së Memli Krasniqit.<ref name="hamza">{{cite web|title=Bedri Hamza zgjidhet kryetar i PDK-së: Vazhdojmë së bashku drejt fitoreve të reja|url=https://pdk.info/article/bedri-hamza-zgjidhet-kryetar-i-pdk-se-vazhdojme-se-bashku-drejt-fitoreve-te-reja|publisher=Partia Demokratike e Kosovës|language=sq|date=17 nëntor 2025|access-date=29 qershor 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=New PDK Leader Elected in Kosovo|url=https://www.aldeparty.eu/blog/news-11/new-pdk-leader-elected-in-kosovo-358|publisher=ALDE Party|language=en|date=18 nëntor 2025|access-date=29 qershor 2026}}</ref> Pas zgjedhjeve parlamentare të vitit 2007, PDK doli forca e parë politike në vend dhe Hashim Thaçi u bë kryeministër i Kosovës. Partia mbeti një nga subjektet kryesore politike edhe në zgjedhjet pasuese, duke qenë herë në qeverisje dhe herë në opozitë. == Profili politik == Profili politik i PDK-së ka ndryshuar gjatë zhvillimit të saj. Në vitet e para pas themelimit, partia është përshkruar edhe me elemente socialdemokrate dhe socialliberale. Në profilin e saj më të ri ndërkombëtar, PDK është e lidhur me familjen liberale evropiane dhe ndërkombëtare, përmes anëtarësimit në [[Liberal International]] dhe [[Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party|ALDE Party]].<ref name="li"/><ref name="alde"/> Në dokumentet dhe programet e saj politike, PDK thekson zhvillimin ekonomik, mirëqenien sociale, forcimin e shtetit ligjor, sigurinë, arsimin, shëndetësinë dhe integrimin euroatlantik. Programi elektoral i vitit 2025 përfshinte kapituj për ekonominë, pagat dhe pensionet, energjinë, ambientin, drejtësinë, shëndetësinë, arsimin, kulturën, sigurinë dhe politikën e jashtme.<ref name="programi">{{cite web|title=Programi Elektoral 2025|url=https://pdk.info/library-content/pdk-programi-elektoral|publisher=Partia Demokratike e Kosovës|language=sq|access-date=29 qershor 2026}}</ref> Programi i PDK-së e paraqet zhvillimin ekonomik si kusht për mirëqenie, stabilitet shoqëror dhe forcim të shtetit. Ai parashikon reforma fiskale, masa për mbështetjen e bizneseve të vogla dhe të mesme, zgjerimin e qasjes në financa, themelimin e Bursës së Kosovës, rritjen e eksporteve dhe zhvillimin e infrastrukturës.<ref name="programi"/> Në fushën sociale, programi përfshin propozime për rritjen e pagave, pensioneve dhe ndihmave sociale, si dhe masa për mbështetjen e familjeve dhe fëmijëve. Në politikën e jashtme, PDK thekson koordinimin me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Bashkimin Evropian dhe aleatët perëndimorë, si dhe synimin për integrim në strukturat euroatlantike.<ref name="programi"/> == Organizimi == PDK ka selinë qendrore në [[Prishtinë]]. Organet e saj përfshijnë kryetarin, kryesinë, këshillin drejtues dhe strukturat lokale të partisë. Partia ka edhe organizata të lidhura, përfshirë forumin rinor dhe strukturën e grave.<ref>{{cite web|title=PDK – Partia Demokratike e Kosovës|url=https://pdk.info/|publisher=Partia Demokratike e Kosovës|language=sq|access-date=29 qershor 2026}}</ref> Kryetari i partisë zgjidhet në konventën zgjedhore të PDK-së. Në Konventën e dymbëdhjetë zgjedhore, të mbajtur në nëntor 2025, Bedri Hamza u zgjodh kryetar i ri i partisë.<ref name="hamza"/> == Pjesëmarrja në zgjedhje == PDK ka marrë pjesë në të gjitha ciklet kryesore zgjedhore në Kosovë pas vitit 1999. Në zgjedhjet e para pas luftës, ajo u pozicionua si një nga partitë kryesore të vendit. Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2007, PDK doli e para dhe mori drejtimin e qeverisë me Hashim Thaçin si kryeministër. Në zgjedhjet e mëvonshme, PDK vazhdoi të ishte ndër subjektet kryesore politike të Kosovës, duke marrë pjesë në qeverisje ose duke vepruar si forcë opozitare. Pas zgjedhjeve parlamentare të vitit 2019, partia kaloi në opozitë. Në zgjedhjet e vitit 2021, PDK mbeti një nga partitë më të mëdha parlamentare, por nuk hyri në qeveri. Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2025, PDK garoi me Bedri Hamzën si kandidat për kryeministër. Sipas rezultateve të publikuara nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve për zgjedhjet e 9 shkurtit 2025, pjesëmarrja ishte 46.54%, ndërsa PDK u rendit ndër subjektet kryesore politike në vend.<ref>{{cite web|title=Zgjedhjet për Kuvendin e Republikës së Kosovës 2025|url=https://kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2025/|publisher=Komisioni Qendror i Zgjedhjeve|language=sq|access-date=29 qershor 2026|archive-date=23 maj 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250523153956/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2025/|url-status=dead}}</ref> Në vitin 2026, Kosova mbajti zgjedhje të parakohshme parlamentare pas krizës politike dhe pamundësisë për formimin e institucioneve të reja. Sipas raportimeve të agjencisë Reuters, PDK ishte ndër partitë kryesore opozitare dhe mori rreth 21% të votave në rezultatet e numëruara pothuajse tërësisht.<ref>{{cite web|title=Kosovo's Kurti wins snap election but lacks majority needed to end crisis|url=https://www.reuters.com/world/kosovo-holds-another-snap-election-political-crisis-drags-2026-06-07/|publisher=Reuters|language=en|date=7 qershor 2026|access-date=29 qershor 2026}}</ref> == Anëtarësimet ndërkombëtare == PDK është anëtare e [[Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party|ALDE Party]], ku figuron si parti anëtare nga Kosova. Sipas ALDE, PDK iu bashkua kësaj familjeje politike në vitin 2022.<ref name="alde"/> Partia është gjithashtu pjesë e [[Liberal International]], ku figuron si parti anëtare nga Kosova.<ref name="li"/> == Kryetarët e partisë == * [[Hashim Thaçi]] * [[Kadri Veseli]] * [[Memli Krasniqi]] * [[Bedri Hamza]] == Shih edhe == * [[Politika e Kosovës]] * [[Kuvendi i Republikës së Kosovës]] * [[Zgjedhjet në Kosovë]] * [[Liberal International]] * [[Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party]] == Lidhje të jashtme == * [https://pdk.info/ Faqja zyrtare e Partisë Demokratike të Kosovës] == Referime == {{reflist}} {{Partitë politike në Kosovë}} [[Kategoria:Parti politike në Kosovë|Demokratike e Kosovës]] [[Kategoria:Partia Demokratike e Kosovës]] t780r8dju6xbopmo2u15tx7zfhqfht7 0 13054 3006612 3004047 2026-07-06T16:51:50Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006612 wikitext text/x-wiki [[Skeda:SS Skanderbeg volunteer sleeve patch.png|thumb|Emblema e regjimentit]] '''SS "''Skanderbeg''"''' ─ emri i plotë zyrtar: 21. Waffen-Gebirgs Division der SS Skanderbeg (Albanische Nr.1) - ishte një regjiment i trupave elitë [[SS]] i përbërë nga shqiptarë. Në qershor të vitit 1944, Divizioni Skënderbej kreu manovra fushore në shkallë të gjerë në Malin e Zi lindor. Në Andrijevica, masakroi më shumë se 400 civilë serbë. Divizioni, së bashku me Divizionin e 7-të SS "Prinz Eugen", masakroi 428 civilë serbë në fshatin Velika pranë Plavës. U krijua në periudhën mars-prill-maj 1944 si pasojë e një veprimtarie të shumtë si me divizione tjera të trupave SS, ashtu dhe të dhjetëra çetave vullnetarësh ustashë, çetnikë, ballistë të cilët qendronin të armatosur duke llogaritur ç'do të ndodhte me të mbaruar lufta. Datë zyrtare të formimit të tij nuk ka, sepse, siç dëshmohet nga burimet zyrtare, rekrutimi dhe dezertimet mbetën proces i hapur, për shkak të dezertimeve, deri në nëntor 1944, kur divizioni u shpërnda<ref>"''Dokumente të institucioneve gjermane për historinë shqiptare'', Prishtinë 1998, f. 284. Shih M. Shatri, ''Kosova në Luftën e Dytë Botërore''", Prishtinë 1997, f.195.</ref>. Për herë të parë ky divizion mori detyrë veprimi më 7 maj 1944, të siguronte "''rendin dhe qetësinë e brendshme në Kosovë''". Propozimi për themelimin e divizionit u bë nga krerët e "[[Lidhja e Dytë e Prizrenit|Lidhjes së Dytë të Prizrenit]]" dhe personalisht nga [[Bedri Pejani]]. Në mënyrë të beftë, kur nisi të dukej se luftës po i vinte fundi, për shkak të situatës së ndërlikuar në Kosovë, në ish-Jugosllavi dhe më gjerë në Ballkan, ai renditet skajshmërisht djathtas, duke marrë përsipër mobilizimin e rinisë së Kosovës në formacionin e ushtrisë së ''Reich''-ut, trupat elitë SS. Me inkurajimin e [[Rexhep bej Mitrovica|R. Mitrovicës]] gjatë kohës kur qe kryeministër, Pejani merr përgjegjësinë e krijimit të Lidhjes së Dytë të Prizrenit dhe pastaj me ndërmjetësimin me autoritetet naziste për marrjen e vendimit për krijimin e Divizionit SS Skanderbeg, i njohur terminologjikisht si Divizioni i 21-të Waffen (malor)<ref>"''Vjetari''" XXIV, Arkivi i Kosovës, Prishtinë 1988, f. 262 e vijim</ref>. Ky Divizion komandohej nga SS-''Brigadeführer Josef Fitzhum'' (prill 1944); e më vonë prej SS-''Brigadeführer [[August Schmidthuber]]'' (maj-nëntor 1944), i cili plotësohej nga ndihmësi i vet SS-''Obersturmbannführer [[Alfred Graf]]''. U shpërnda në nëntor 1944, kurse shtabi dhe trupat gjermane të tij iu bashkëngjitën Divizionit "Prinz Eugen" (i njohur ndryshe si ''Divizioni VII malor''), nga i cili pat ardhur komandanti ''August Schmidthuber''. Krerët e Lidhjes së Dytë të Prizrenit nuk e patën të lehtë t'ua mbushnin mendjen sutoriteteve naziste për të marrë vendimin e themelimit të Divizionit SS "''Skanderbeg''". [[Führer]]-i vetë s'kishte fare bindje, Himmler dushonte akoma më shumë, [[Hermann Neubacher]] nuk shpreh kurrfarë entuziazmi, por, më në fund, vendimi u mor. Divizioni do të mbante emrin e heroit kombëtar të shqiptarëve, "''Skanderbeg''", sipas shqiptimit perëndimor; do të kishte uniformën dhe shenjat e veta të përveçme dhe do të shënjohej si formacion alpin. Ai do të armatosej, vishej e ushqehej nga të njëjtat burime si gjithë ushtria naziste, si dhe do të stërvitej e komandohej nga oficerë nazistë gjermanë. Sikurse ishte në stilin e propagandës naziste, ''Reich''ut iu premtua se divizioni do të mund të mobilizonte 120 mijë deri në 150 mijë vullnetarë. Por vetë autoritetet naziste nuk e besonin këtë fantazi. Në një telegram të datës 5 maj 1944 të [[Hermann Neubacher|H. Neubacher]]-it drejtuar konsullatës së përgjithshme në [[Tirana|Tiranë]]<ref>"''Dokumente të institucioneve gjermane për historinë shqiptare'', Prishtinë 1998, f. 233. Shih M. Shatri, ''Kosova në Luftën e Dytë Botërore''", Prishtinë 1997, f. 195.</ref>, Bedri Pejani, premtues i kësaj shkalle rreshtimi, cilësohet si "''njeri jonormal''". Këto shifra ishin demografikisht të pamundura. Gjatë më pak se nëntë muajve veprimtari të këtij divizioni, që prej fillimit të rekrutimit, deri në shpërndarjen tërësore (nëntor 1944), u paraqitën 11389 veta, nga të cilët më shumë se gjysma nuk u pranuan nhërbim, për shkak të mosplotësimit të kushteve të gjendjes shëndetësore. Rekrutimi vazhdoi për një kohë të gjatë. Në shtator '44 divizioni kishte 6491 vullnetarë<ref>"''Raport sumar (përmbledhës) për formimin dhe gjendjen në Divizionin Waffen 21 SS Skanderbeg'', tepër sekret, nr. 175/44, 2.X.1944, botuar në ''Dokumente të institucioneve gjermane për historinë 1941-1944''", përgatitë nga dr. H. Bajrami, Prishtinë 1998, f. 262. Shih dhe: Noel Malcolm, "Kosovo - a Short History", London 1998, p. 309.</ref>. Një pjesë e tyre ishin vullnetarë në kuptimin e plotë të mëhershëm të fjalës, domethënë, pasi kishin marrë armatimin dhe pajimet, qendronin në shtëpi, në pritje të komandës për të marrë pjesë në ndonjë veprim ushtarak përreth. Vetë komanda naziste njofton dezertime të përditshme. Njëmijë vullnetarë shqiptarë dezertuan qysh në ditën e parë të thirrjes nën armë, duke u larguar nga kishin ardhur sapo morën armatimet. Neubacher përshkruan në kujtimet e veta: :"''... këta nuk njohin kurrfarë disipline, janë regjistruar sa për të marrë armën, për të cilën kanë një adhurim të veçantë, dhe pastaj ia mbathnin për në shtëpitë e tyre; madje dhe këpucët e pajimet i hedhin shkurreve, sepse janë mësuar të ecin me opinga''"<ref>Ibidem, f.260-261.</ref>. Deri në fund të shtatorit '44 statistikisht kishin dezertuar 3425 vullnetarë shqiptarë dhe kishin mbetur vetëm 3994 rekrutë të gatshëm, edhe këta jo të gjithë nën armë<ref>Ibidem, f.267: "''Deri më 1 tetor 1944 kanë dezertuar 3425 shqiptarë pjesëtarë të forcave SS gjermane.''</ref> Neubacher vërente se qëllimi i shqiptarëve nismëtarë për themelimin e këtij divizioni është "''për të mposhtur serbët e malazezët'' (telegram i datës 5 maj 1944)<ref>''Dokumente të institucioneve gjermane për historinë shqiptare 1941-1944''", Prishtinë 1998, f.233-234.</ref>. Nën komandën naziste kanë vepruar kundër shqiptarëve dhe, në një rast të vetëm, kundër malazesve, gjatë operacionit "''Draufgenger'' (korrik-gusht 1944)<ref>''Raport i Divizionit të 21-të SS malor "Skanderbeg: prej 1 gushtit të v. '44 (drejtuar) Komparmatës së 21-të malore për veprimet dhe rezultatet e operacionit "Draufgenger" në territorin Andrijevice-Berane-Morinë''", tepër skret, nënshkruar nga komandanti i Divizionit August Schmidthaber, botuar në "''Vjetari''", 1988, XXIV, f. 193-218. Dokumenti mban indeksimin protokollar nr. 79/44, datë 1.8.1944. Shih për më gjerë edhe dokumentin dr. 219 botuar shqip në "''Dokumente të institucioneve gjermane për historinë 1941-1944''", përgatitë nga dr. H. Bajrami, Prishtinë 1998, f. 259.</ref>. Themeluesi i divizionit është i besueshëm kur thotë se e nxiti krijimin e këtij divizioni që shqiptarët të armatoseshin dhe të mos i zinte rasti i keq, fundi i [[Lufta e Dytë Botërore|luftës]], një fund që mund të vinte me të papritura të mëdha, me duart lart<ref>"''Bedri Pejani, në cilësi të kryetarit të [[Lidhja e Dytë e Prizrenit|Lidhjes së Dytë Nacionale të Prizrenit]], i ka dërguar shkresë Führer-it, në të cilën, mes të tjerash, lutet të bëhet e muindur armatosja e 150 mijë vullnetarëve, përmes të cilëve ai synon të mposhtë serbët e malazezët'' - telegram i Neubacher (rezervat) nr. 864, datë 5 maj 1944; botuar shqip në ''Dokumente të institucioneve gjermane për historinë shqiptare 1941-1944''", Prishtinë 1998, f. 233-234.</ref>. Rreshtimet e ndërlikuara në frontin e luftës në ish-Jugosllavi parathoshin se mund të niste një konflikt ndëretnik pas lufte. Vërtetohen plotësisht pohimet e tij se, në të vërtetë, aq vullnetarë sa u rreshtuan në Divizionin SS "Skanderbeg", nuk ndryshuan gjë në raportet e rreshtimit të shqiptarëve të Kosovës, sepse numri i arritur i vullnetarëve nuk i kalonte 4 mijë shqiptarët e kthyer prej kampeve naziste të punës e përqendrimit, ku gjendeshin ndërkaq për shkaqe të ndryshme, dhe pjesëmarrja në këtë divizion u jepej si një mundësi e vetme për të dalë në liri, plus rreth 2 mijë të tjerë, që kishin qenë të mobilizuar më parë në Divizionin "''Handžar''" në Bosnjë<ref>Bedri Pejani, diskutim para gjyqit të popullit më 15.02.1946 në Prizren, botuar në "''Vjetari'' XXIV, f. 249-261, Prishtinë 1988: ''Do të shkëputen nga divizia SS e Bosnjes e do të kthehen në Kosmet 2500 ushtarë që ishin rekrutue në prefekturën e Mitrovicës më 1942; do të kthehen në Kosmet ma se 4000 shqiptarë që gjenden nepër llogoret e Gjermanisë si robër lufte''", f. 275</ref>. Në telegramin e datës 10 maj 1944 drejtuar Reisführer-it SS në Berlin nga komanda naziste lokale thuhet se "''robërit shqiptarë të luftës arritën'' dhe se ''një pjesë e madhe e tyre është e gatshme të inkuadrohet në Divizionin "Skanderbeg''<ref>''Arritën robërit shqiptarë të luftës. Pritja solemne pati efekt të mirë. Një pjesë e madhe e tyre është e gatshme të inkuadrohet në divizionin "Skanderbeg'' - telegram i komandantit Fitzhuum datë 10 maj 1944, botuar shqip në: ''Dokumente të institucioneve gjermane për historinë shqiptare 1941-1944''", Prishtinë 1998, f. 234.</ref>. Kthimi i shqiptarëve të internuar e burgosur në Gjermani për këtë qëllim qe kërkuar tri javë më parë, me letrën e datës 15 prill 1944, në të cilënn, duke iu referuar marrëveshjes për krijimin e Divizionit SS "''Skanderbeg''", kërkohet që të përfshihen në këtë kategori edhe shqiptarët që gjenden në Dachau<ref>"''Zëvendësministri i punëve të jashtme Frashëri ka paraqitur kohë më parë dëshirën e qeverisë së tij që shtetasit civilë shqiptarë që janë internuar në kampet gjermane të përqendrimit, si për shembull në Dachau, të transferohen në Shqipëri''" - letërkëmbim i ministrisë së punëve të jashtme të Reich-ut të 3-të drejtuar Gestapo-s dhe shërbimeve tjera të sigurimit, 15 prill 1944, botuar shqip në "''Dokumente të institucioneve gjermane për historinë shqiptare 1941-1944''", Prishtinë 1998, f. 224.</ref>. Pjesa tjetër, mbi shifrën 6 mijë, thjesht mori armën dhe u kthye në shtëpi. Në të vërtetë, marrëveshja për themelimin e Divizionit SS "''Skanderbeg''", ndërsa jepte garanci agjitative për një mobilizim të përgjithshëm, me rregullat që vendosi e pengonte një gjë të tillë: familja shqiptare që kishte më pak se tre djem nuk kishte detyrim të jepte vullnetarë për luftë; familja shqiptare që kishte më shumë se tre djem, por një pjesëtar i saj gjendej në shërbim civil a ushtarak në administratën e vendit, gjithashtu përjashtohej nga detyrimi për mobilizim<ref>Bedri Pejani, diskutim para gjyqit të popullit më 15.02.1946 në Prizren, botuar në "''Vjetari'' XXIV, Prishtinë 1998: ''Çdo shtëpi shqiptare që nuk i ka tre meshkuj të afë për luftë përjashtohet nga shërbimi''", f. 276.</ref>. Fakti që në marrëveshje qe parashikuar se mund të thirreshin për rekrutim vetëm brezat 18-24 vjeç provon se premtimi për një armatë naziste dhjetëra e qindramijëshe në Kosovë ishte matematikisht një mashtrim demagogjik. Madje statistikisht mund të thuhet që, nëse në afro 6300 rekrutë të pranuar në këtë divizion, në përbërje të tij mobilizuan mbi 4 mijë shqiptarë të kthyer prej kampeve të punës dhe përqendrimit në Gjermani dhe mbi 2 mijë të tjerë u zhvendosën prej një divizioni bosnjak, vullnetarë s'ka. Në statutin e Divizionit SS "''Skanderbeg''" ishte ndaluar rreptësisht zotimi i forcave të tij ushtarake jashtë hapësirës së Shqipërisë së kohës së luftës, atje ku nuk kishte shqiptarë<ref>"''Raport i Divizionit të 21-të SS malor "Skanderbeg" prej 1 gushtit të vitit 1944 (drejtuar) Komparmatës së 21-të malore për veprimet dhe rezultatet e operacionit "Draufgenger në territorin Andrijevice-Berane-Morinë''", tepër sekret, nënshkruar nga komandanti i Divizionit August Schmidthaber, botuar në "''Vjetari''", 1988, XXIV, f.219-234.</ref>. == Burime == <references /> == Lidhje të jashtme == * [http://kosova.albemigrant.com/?p=17318 Myftiu palestinez]{{Lidhje e thyer}} [[Kategoria:Shqipëria në Luftën e Dytë Botërore]] m6ozh2ab6nbyegpnivtnt5w3r91ma8i 3 13942 3006829 2266114 2026-07-07T11:36:53Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006829 wikitext text/x-wiki == Autoritete te njohura == Dua te di dicka mbi rregullimin e 'te njohurve' ne disa lemi shkencore, per shembull Kimist boterore, Fizicient , astrolog etj dhe nuk e di se ne cfar kategorie jan nese jan te vendosur ose nese nuk jan ne cfar kategorie te i vendos. shendet [[http://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Finci Finci]] :[http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekti_Kategori Shih këtu] edhe [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Udh%C3%ABzues_kategorizimi këtu] ndoshta e gjen përgjigjen që e kërkon. Përndryshe majfton kur në fund të artikullit e shkruan <nowiki>[[Category:]]</nowiki> dhe mbas dy pikave e shkruan kategorin në trajtën e pashquar shumës. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Janar 18 15:38 (UTC) == Quantiteti dhe Qualiteti == O Bet 0! Ai po mundohet. Ti tani nëse dëshiron të i ndihmosh, ndihmoj dhe mos e qorto. Kritika është e mirë nëse e korrigjon. Si do të dukej ty nëse do të qortonte dikush për gabimet që ti nuk je fajtor? Ai po mundohet dhe po punon.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2005 Dhjetor 31 01:29 (UTC) : shqipja është një gjuhë fonetike dhe shkruhet ashtu si ndëgjohet. e thjesht apo jo? une jam munduar ti korigjoj shumë artikuj por fatëkeqsisht ata jan aq keq të shkruar sa që shpesh nuk e kuptoj se çka ka dasht autori të thotë. pa dashtur ta ofendoj kërkënd, kanjëher më vjen të bërrtas, kur lexoj në shqip dhe nuk nuk jam i sigurtë se çfar gjuhe jam duke lexuar. përndryshe Quantiteti dhe Qualiteti shkruhen me ''K'' - :) —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2005 Dhjetor 31 12:17 (UTC) :: Shiko këtë lidhje : [[Wikipedia:Wikipedianët]].--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Janar 2 20:05 (UTC) == Zhvendosje == Duhësh me kqyr kur te zhvendos, sepse ësht e ndalushme me prish historien sepse [[:de:GPL|GPL]], jashta ajo nuk ka vlerë mbas zhvendimit dhe kompliment, punen e mir pe bënë. --'''|#|#|''' [[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Ko.S.ystem.OV@]] '''|#|#|''' [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] |#| [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] '''|#|#|''' '''[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|???]]''' |#|#| 2006 Janar 11 22:13 (UTC) :Sory - kadal më merr gjumi e si shoh shkronjat ;) | —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Janar 11 22:16 (UTC) :: Nuk është problem, edhe mue më zenë gjumi qe listen e firmav e shtova te lista e filmav. --'''|#|#|''' [[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Ko.S.ystem.OV@]] '''|#|#|''' [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] |#| [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] '''|#|#|''' '''[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|???]]''' |#|#| 2006 Janar 11 22:19 (UTC) == E shtova foton == e shtova foton te medi-cung, besoj se nuk është problem, e morra këtë sepse edhe '''en.wiki:medi stub''' ''( medi stub = medi cung )'' e ka ketë foto. --'''|#|#|''' [[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Ko.S.ystem.OV@]] '''|#|#|''' [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] |#| [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] '''|#|#|''' '''[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|???]]''' |#|#| 2006 Janar 13 21:52 (UTC) :perfekt. më mirë ska ku shkon --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Janar 14 08:56 (UTC) == Besimet Fetare == Artikulli po më duket mjaftë shkencorë. Bile bie mundë të them më neutrali deri më tani në këtë temë. Nëse mendonë në pamjen edhe aty nuk mund të bëhet diçka më shumë përposë ndarjes në seksione (unë nuk jam në gjendje ta bëjë atë përshkakë se thjeshtë është artikull komplet e për ta ndarë atë duhet pasur më teper njohuri se sa kamë.) E vetmja gjë që mund të bëjë është krijimi i lidhjeve me raste të spjegimit. --[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Janar 21 06:16 (UTC) ::E lexova pjesen më të madhe dhe po të themë është shumë shumë neutral deri ku ka filluar ajo pjesa anglisht është edhe shkencorë sepse ato të dhëna janë fakte të shkruara si në Bibël po ashtu edhe në dokumentat e Pal Ëgjullt. Edhe Hyrja e artikullit është përmbledhur nga një njeri me dije e mu më duket i vogël vetja në krahasim me përpiluesin e atij teksti. për atë edhe e heka Vini re! se lindë keqkuptim.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Janar 21 07:07 (UTC) :::po edhe une jam i mendimit tënd, edhe une jam i mendimit se është neutral, po une vet nuk kisha kohë për ta korigjiu (nëntitullat, etj), për atë e vëndova Stampën vini re!, më fal për keqkuptimin. Më duket se eksiston një stamp tjetër për këtë qëllim? Përndryshe, shumë mirë e kishe korigju tash. tung —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Janar 21 10:35 (UTC) :::u desht në vend të stampës <nowiki>{{Vini Re!}}</nowiki>, stampa <nowiki>{{pastruesi}}</nowiki>. tash e gjeta. tung —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Janar 21 15:43 (UTC) == Kthjellimet == Nuk ka shka mu bo kthjellime të tilla për termin Rugova. Krejt: <pre> Rugova - mbiemër i njohur në Kosovë Ibrahim Rugova - ish kryetari i Kosovës Rugova - Rajon në Kosovë Rugova - Valle e njohur Kombëtare </pre> vijin nga rajoni Rugova. Ky termë i "Rugovës" si vend prej të cilit rrjedhin gjitha tjerat. Termi Rugova është artikull jo kthjelim. Ju që doni me bo lista të tilla boni, nuk kam kundër por njashtu si ja kini bo është iritues ju prish nervat njerzve. Na nuk kena aq shumë artikuj si në Anglisht e gjermanisht mes u krahasoni me ta. Po prap se prap mundeni me futë një kthjellim në artikullin Rugova (a donii me bo kthjellime për sa lloje të rrushit janë. JO. Termi rrush është arikull)--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Janar 22 04:16 (UTC) :avash avash kinxhi bohet dash. une e bona ashtu për me ta sqaru ti si mendoj une se funksionon edhe si komplikohet puna kur ka më shum sqarime. ti mundesh lirisht ta kthejsh prap redakrimin. une edhe ashtu nuk kam cka të them për asnjëren prej atyre nëntemave. e di qe skemi nevoj me u krahasu me kërkend po prit dhe pak dhe katastrofa është perfekt. për ato duhet që tash të bohen rregulllat që vlejnë për të gjithë sa nuk është bë faqja shum e madhe.--[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Janar 22 08:23 (UTC) == Logo e pejes == Ku e morre mër ata. A morre bile najfar leje? A u bone nervozë e se vete këkon?--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Janar 24 16:28 (UTC) :lexohe [http://sq.wikipedia.org/wiki/Figura:Peja_-_Logo.jpg këtu] se ku e kam marr. Nuk kam bë kurgjo ilegale, prej faqes së komunës e kam kopju. Logot guxon ti kopjosh, a jo!? Nëse nuk të pëlqen apo nuk është diçka në rregull shlyje. nuk e kam ndërmend të bëj diskutime pa fund. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Janar 24 16:37 (UTC) == Administrues == Bet 0, je bere administrues. Urime, kujdes me privilegjet, dhe po pate pyetje na thuaj tek Kuvendi. [[Përdoruesi diskutim:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskuto]] 2006 Shkurt 12 05:26 (UTC) :Faleminderit. Gjithmon në shërbim të Wikipedias shqip. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Shkurt 12 12:22 (UTC) :: Edhe nga une, urime. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|K.S.ystem]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] '''[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|???]]''' 2006 Shkurt 12 12:30 (UTC) == Grisje Gabim == E ke grisur gabim, se ka qene nje artikull po ai vandali e ka fshije, mos grise nje send, pa e shiku historien, sepse mundet me pasur nje artikull, dhe kompliment, mir pe bon punen. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|K.S.ystem]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] '''[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|???]]''' 2006 Shkurt 13 15:46 (UTC) :Sory. Herën tjetër e shoh më mirë. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Shkurt 13 17:55 (UTC) == Bllokimi i Përdoruesit OshUk dhe pasojat!!! == Pas disa korigjimeve të [[Speciale:Contributions/OshUk|pakontrolluara]] të [[Përdoruesi:OshUk|OshUk]] e bllokova për 24 orë. Pasi nuk pati më mundësi të bëjë vandalizëm në Wikipedia mu drejtua mua personalisht me E-mail. Pas e-mailit të tij të fundit po e publikoj pa koment bisedën tonë: '''OshUk''' (email adresën nuk po e publikoj) Von: OshUk An: Bet 0 Datum: 12.02.2006 18:15 Betreff: Wikipedia e-mail hey plako nuk e kishnje une per vandalizem,por problemi ishte,qe ne ato artikuj,qe i hoqa une,kishta ca te dhena te pasakta... prandaj mendova,se eshte me mire ti heqish fare ato artikuj,se sa te kete info fallso... pres pergjigje...</i> '''Unë''' Von: Bet 000 An: OshUk Datum: 12.02.2006 23:16 Betreff: Re: Wikipedia e-mail sa për ato pallavra tregoja dikujt tjetër për 2 sekonda 100 ndryshime :/ prit 24 ore e të kalon automatikisht bllokimi '''OshUk''' (e ka ndryshuar emrin, e-maili është i njëjtë) Von: K A An: Bet 000 Datum: 13.02.2006 01:10 Betreff: Re: Wikipedia e-mail se pari,nese deshiron te komunikosh me mua,atehere fol shqip ose nje gjuhe zyrtare,qe mund ta kuptoj dikush(ē'eshte kjo fjala "pallavra"?!pall nuk jam une...) dhe pastaj:nuk kam bere 100 ndryshime ne 2 sekonda,por i kam lexuar me pare artikujt,dhe pastaj kam pare,qe nuk jane te atij kualiteti qe duhej te jene,ose kane informacione te paverteta... '''Unë''' Von: Bet 000 An: K A Datum: 13.02.2006 11:33 Betreff: Re: Wikipedia e-mail Nëse kujton se t'a ka frikën dikush atëherë e ke gjetur të gabuarin. Si duket nuk e ke verzionin më të ri të fjalorit të gjuhës shqipe. Hape te faqja 917, aty e gjen fjalën pallavra (dmth dokrra, gjepura). Mos po të mbingarkoj me fjalë të reja shqipe?! Pasi jemi te gjuha shqipe në gjuhën shqipe ekzistojnë shkronjat Ë ë Ç ç, të cilat ti ende si duket nuk i njeh!!! Sa për kualitetin, lexo pak më gjatë dhe më saktë, se RTP - ja ka ekzistuar pa marr parasysh se a të pëlqen ty apo jo, ky është fakt. S' kam kohë të merrem me pallavrat e tuaja. Po të pëlqeu puno te Wikipedia, por më parë lexoi rregullat, që vlejnë aty. tung (shkurt nga fjala "tungjatjeta", përdoret në Kosovë edhepse nuk ekziston në fjalorin e shqipes) P.S. Për mua është kryer ky diskutim. Nëse vazhdon më tutje të prishish e jo të ndreqish te Wikipedia ke për të marr blokim më të gjatë. '''OshUk''' Von: K A An: Bet 000 Datum: 13.02.2006 13:06 Betreff: Re: Wikipedia e-mail mire mire profesor-o... por fjala pallavra nuk egsiston ne gjuhen shqipe,por vetem ne gjuhen kosovare,qe ne fakt nuk eshte gjuhe shqipe,por vetem nje konglomerat gjuhesh(shqip,serbisht,gjermanisht,etj etj.),ndaj fjala pallavra nuk eshte shqip,por spanisht dhe rrjedh nga "palavra" do te thote te flasesh... per artikullin e rpt-se:eshte shkruar ne nje menyre njeanshme,qe nuk tregon te asnje objektivitet te historise,dhe ka shume pika te pa-funduara historikisht... dhe sa per ato "ë",problemi eshte,qe ato kompjuteri im disa here nuk i ben dot... edhe nje here,nese ke deshire te flasesh me mua,mos me fol ne nje gjuhe "ireale"(siç eshte "kosovarçja",sepse nuk mund te shkosh nga mendimi universal,qe do te kuptojne te gjithe,vetem sepse ti je kosovar dhe te gjithe duhet te dine te flasen "kosovarçe"... hajt, te them une TANG (si reagim ndaj tung-ut,qe per mua nuk eshte fjale por banalizim i nje fjale!) '''Unë''' Von: Bet 000 An: K A Datum: 13.02.2006 13:48 Betreff: Re: Wikipedia e-mail Nuk ke nevojë të më ofendosh personalisht vetëm sepse unë e njoh gjuhën shqipe më mirë se ti. Ti nuk ke kulturë diskutimi. Për këtë arsye kryhet diskutimi im me këtë e-mail. Nëse edhe fjalori i shqipes (i botuar nė Tiranë) nuk vlen për ty atëherë nuk e di në çfarë gjuhe të fol unë me ty. Ti e flet vetëm gjuhën e mllefit. Unë nuk përmenda asnjë fjalë kosovare në letrën time përveç tung. Dhe aq i hidhëruar sa je ti: çka të kanë bërë kosovarët? Prej ku po vjen deri te ideja që unë jam kosovar? Nëse është i njëanshëm një artikull atëherë duhet të korigjohet e jo të shlyhet krejt. Wikipedia nuk e shkruan historinë por vetëm i përmend faktet ashtu siç janë, në formë enciklopedike. Ti si duket nuk ke vetëm problem me gjuhën shqipe dhe kompjuterin tënd (kjo e tregon dijen tënde profesor i ofendimeve), por edhe me shqiptarët nė përgjithësi. Pa përshëndetje!!! (mos po të kujtohet një ofendim tjetër) '''OshUk''' Von: K A An: Bet 000 Datum: 13.02.2006 20:07 Betreff: Re: Wikipedia e-mail asgje nuk kam kunder kosovareve,por me pengon fakti,qe gjithemon kur kam folur me ndonje kosovar,atehere ne shumicen e rasteve ata nuk mundohen te flasin si une,por kerkojne qe une te mesoj dialektin e tyre...kjo per mua eshte vetem nje gjest arrogance...ashtu edhe ti me fol mua ketu me fjale te panjohura dhe "jozyrtare"...aj fjalori qe eshte botuar ne tirane,per mua nuk eshte fjalor profesional dhe shkencor,kur ne nje fjalor shkruhen fjalet e dialekteve te ndryshme:ke pare ti qe DUDEN(fjalor gjermanish)apo LANGENSCHEIDT(fjalor ne gjuhen frenge dhe angleze)te shkruaj/publikoj ne faqet e tij fjale dialektore?! e sa per"kulturen"time te diskutimit:ti ja fillove me ate superfjalen tende"pallavra"e jo une...por prap se prap jam shume mirenjohes per"vleresimin"tend,se gjoja qenka njeri pa"kulture"...ē'me duhet mua kultura e arrogances apo e injorances!!! do doja te propozoja qe te lexosh nje here Jürgen Habermas-in(filosof,sociolog dhe linguist gjerman),ē'thote aj per komunikimin midis njerezeve... e sa per kompjuterin tim:mos me ēaj kot veshet!!!ē'faj kam une,qe keto amerikanet nuk jane te afte te bejne nje buton per dy pikat mbi e!!! Hajt robo,plas e prishe mercedesin TANGO!!! '''OshUk''' Von: K A An: Bet 000 Datum: 13.02.2006 20:37 Betreff: Re: Wikipedia e-mail me fal,se harrova edhe diēka: sa per"problemet"e mia me kompjuterin,mos fol shume,se do ta infiltroj nje virus ne kompjuterin tend,dhe atehere do shofim,se kush ka probleme/kush do kete probleme me kompjuterin... hajt TANGO edhe nje here '''Unë''' Von: Bet 000 An: K A Datum: 13.02.2006 21:10 Betreff: Re: Wikipedia e-mail Kujt i mungojn argumentet e çon zërin. Tash më treme! Çka po pret??? Dërgoje virusin. == Anëtart e rinjë == Ata vetë duhet të i ndreqin gabimet (natyrisht për ata që mujin). Tu gabu edhe mësojin.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Shkurt 18 09:57 (UTC) : :), ani pra. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Shkurt 18 10:00 (UTC) == jo ide e mire == e pash se ke eksperimentu te stampa biografia, nje send eshte te stampa duhet me pa stampa, po ja heki includeonly. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|K.S.ystem]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] '''[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|???]]''' 2006 Shkurt 18 19:20 (UTC) :Une ja vendonva atë includeonly se mendova ashtu nuk e shohin dhe nuk vijnë ke ideja se munden ta korigjojn. Shihe te tabela e [[Stampa:Qytete|qyteteve]] sa herë e kan korigjuar edhe atje ja vendova include se ashtu mendoj une nuk e korigjon çdokush. Për ato te [[Wikipedia:Projekti Biografi|projekti]] është tabela krejt si duket. Ani ska lidhje une desha në të vërtet vetëm at pjesën ku shkrujke '''Foto''' ta shlyj dhe pastaj mu kujtu kjo me include. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Shkurt 18 20:07 (UTC) :: Veq me shkru qe ketu nuk redaktohet besoj qe eshte bol, del problemi kur redaktohet stampa, se nuk shihet tani, nese haliten, e mbroj stampen. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|K.S.ystem]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] '''[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|???]]''' 2006 Shkurt 18 20:20 (UTC) :: Per te qytet duhet me bo nje stampe, se shum po morin atu vend. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|K.S.ystem]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] '''[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|???]]''' 2006 Shkurt 18 20:22 (UTC) :::edhe ato nuk jon gabim se shefi edhe nëpër qytete nuk i kan mbush as ato informatat secili. Ke projekti i qyteteve ka edhe një tabel tjetër. une nuk kom ide se çka mund të shkruj tjetër aty. po e shoh naj rend tjetër si e kan bo gjermont e anglezt e dhe e përshtatim për kët të gjuhës shqipe. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Shkurt 18 20:28 (UTC) :::: As ata nuk kane bo ma mire, une jam tu i kshyr, por sun po gjej as nje t'mire. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|K.S.ystem]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] '''[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|???]]''' 2006 Shkurt 18 20:41 (UTC) :::::Duhet me rregullu stampen që me ju hapë fleta përkatëse ose me hekë krejtë atë njoftim. janë bo shumë anëtarë.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Shkurt 19 01:45 (UTC) ==Mbi përdorimin e fjalëve të duhura== Nga fjala "cënoj" rrjedh fjala "cënim" - prekje,shkelje,dhunim; është në fjalorin shqip,se përndryshe s´do ta përdorsha. Ju ndoshta e ngatërroni me fjalën "cen" - e metë,mangësi;ves.Ose gabime(pa dashje) të shkrimeve për shkak të mungesës së shkronjës "ë" në tastatura. Bani kërkime në rrjet po s´besut. Masandej mu m duket i drejt përkthimi i fjalës "copyright" fjalë për fjalë: - "e drejtëkopjimi" ose mund të përkthehet edhe "kopjembrojtje","copyrighted"-"kopjembrojtur" .Për çdo gja drejtohuni te Lekë Mjeku,diskutime. Tjeta! : Zotni Mjeku fjala ''cënim'' nuk është aspak në fjalorin e gjuhës shqipe, une nuk e di cilin fjalor po e përdor ti por te fjalori im (Fjalori i shqipes së sotme, Tiranë, 2002) është vetëm fjala '''cenim'''. Une si duket nuk po e ngatrroj aspak se edhe [[SQ Spell Checker]] e korigjon ashtu. Sa për fjalën °copyrighted° ke të drejtë por nuk është e thënë të përkthehet shkronjë për shkronjë se nuk tingllon bukur (vetëm për këtë arsye e korigjova unë ashtu). Dhe një lutje e kam: kur shkruan një koment pa marë parasysh se ku të lutem nënshkrueje me këtë shenjën <nowiki>--~~~~</nowiki> (e gjen lart te kutia e redaktimit aty te vija me shenjat e parafundit) se ashtu ja lehtëson secilit (edhe mua) të vjen menjëherë në faqen tënde të diskutimeve dhe të len një mesazh aty edhe e merr automatikisht ''emrin'' edhe ''datën'' kur është shkruar komenti. tung —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Shkurt 23 14:57 (UTC) P.S. Nëse fjala "cënim" nuk asht ne fjalor,por "cenim" ateher çfar kuptimi ka kjo fjal?Ju duhet edhe ta saktesoni."Ndoshta?" un e ngaterroj,gja qe s´e besoj.Un asokohe kam punu me Fjalorin e gjuhes së sotme shqipe.Tirane 1981.Se un jam vitlindje 1973.Un kam 12 vjet shkolle e s´jam ndonji i marrë,e un kshtu e kam msu n Shqipni,por nejse n qoft se ashtu e ka fjalori atëher ju kerkoj falje.M duket se edhe nji her kur kena diskutu bashk kam citu se nuk asht mirsjellje njeriut ti jepni ti-ne pa jua leju ky njeri,edhe n qoft se ju jeni ma i moshum se un,por ndoshta ju e keni harruar këtë. Persa i perket ndreqjeve ju jeni vet zot e vet shkop ktu,e bani si t´u pelqejn.Ju vendosni ça tingllon bukur apo keq.Por ky asht mendimi juj,jo i jemi. Nji ndreqje e vogel.Jo "të vjen",por "të vijë",jo "të len" por "të lejë,të lërë,të vëjë,të vërë,vendosë". [[Përdoruesi:Leke Mjeku|Leke Mjeku]] 2006 Shkurt 23 16:06 (UTC)Lekë Mjeku Tjeta! :nuk po ta ta përkthej hiç fare fjalën '''cenim'''. bleje fjalorin më të ri aty e gjenë. nuk e kam ndërmend të të shpjegoj ty secilën herë secilën fjalë. gjuha shqipe prej nga viti 1981 është zhvilluar më tutje. ti si duket nuk e ke kuptuar qellimin e wikipedias: "e korigjueshme nga çdokush". si të pëlqej, nëse ti hidhrohesh sa herë të korigjon dikush këtu atëherë shko diku tjetër. të them të drejtën nuk më intereson sa ditë i ke shkollë. sa për kurreshtje unë i kam disa vite shkollë më shumë se ti dhe nuk e kam përfunduar akoma shkollimin. njeriu s'mësohet asnjëherë. nuk kam kohë dhe dëshirë të merrem më me kësi imtësi të tilla. dhe nuk ke nevojë të më shkruash në mënyrë ironike. nëse nuk të pëlqen "ti" si ta kesh punën. mundesh me kaq t'a kryesh këtë diskutim. :askush nuk të tha që je i marrë. nëse këtë mendim e ke për vetën tënde mua nuk më intereson kjo! :me 12 vjet shkollim nuk bëhet askush profesor i gjuhës shqipe. me 12 vjet shkollim ke të drejtë të konkurosh në universitet për të studiuar gjuhën shqipe. as nuk më intereson mosha jote, as adresa jote, as kush je ti. :TI nuk ke me më treguar mua çka është mirësjellja. Nëse e ke vërejtur: unë jam paraqitur këtu anonim si dhe gati çdokush tjetër në wikipedia dhe nuk kam nevojë të krenohem me punën që bëj këtu. unë nuk kam nevojë të tregohem para të tjerëve se çka jam duke bërë këtu. këtë e bëj vetëm për hobi. kjo nuk është sendi i vetëm që e mbush jetën time. nëse të pëlqen puno dhe duhesh ta kuptojsh se këtu mundet secili secilin ta korigjoj!!! pasi po e kupton anglishten shko te Wiki anglisht dhe lexoi rregullat. përshëndetje në bonn (shkodër apo ku je ti ti tash, aspak nuk po më intereson), për mua u kry ky diskutim. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Shkurt 23 18:48 (UTC) P.S. Unë nuk e kuptoj se pse s´po ma perktheni fjalen "cenim"?!.Masandej ju s´keni ndonjë te drejte te me urdheroni se çka duhet te blej apo bëj une.Nuk e di që ju me keni shpjeguar ndonje here ndonje fjale shqip.Un e di se gjuha shqipe eshte zhvilluar me teper qysh prej vitit 1981,e une s´kam mbetur ne vitin 1981.E ne në Shqiperi kemi bërë 4 vjet mesim te gjuhes shqipe ne fillore,nga klase e 1-4 -en,pra nga mosha 7-11 vjeç,e ne 1981-in kam qenë ne klase te 2-te. Unë nuk e paskam kuptar qellimin e Wikipedias!?Po kush po i perkthen ata?.Dhe une i kam kuptu ata qe kam perkthyer.Un masandej ndershmerisht nuk hidherohem per gjera te vogla(mua me duket se ju po hidheroheni e s´pranoni asnje ndreqje),e aq me teper per ndreqjet qe me behen,perkundrazi dua(deshiroj) qe kushdo eshte i lire t´a beje ate(kam harruar deri tani ta shenoj kete ne dikutimet e mia,por do ta vë).Edhe nje here tjeter ju s´keni asnje te drejte te me tregoni rrugen,se edhe une jam shqiptar dhe doja te ndihmoja me mundesite e mia.Ne qofte se ju ketu jeni "bosi" atehere ju mundeni te me hidhni jashte per ndreqje ndaj "shefit". Ne qofte se ju i keni disa vjet shkolle me teper se une dhe po vazhdoni arsimimin,ju duhet te mesoni me pare rregullat dhe normat e miresjelljes(ne ne Shqiperi i kemi mesuar ato qe ne klase te dyte ne "Edukata qytetare morale dhe politike").Per nje gje ju jap te drejte se "njeriu s´mesohet asnjehere".T´i drejtoheni dikujt me "Ju" nuk do te thote doemos se ju e respektoni ate njeri,por thjesht per edukate e miresjellje,se ashtu jane normat e miresjelljes.Une nuk i kam shpikur ato nga mendja ime.Une nuk ju kam shkru "ne menyre ironike",ne qofte se po,ju kerkoj ndjese(nuk eshte e para here qe une po leshoj pé ketu,edhe me fjalen cenim,edhe diskutimin tone te pare jam une qe kerkoj falje).Ju nuk po me jepni asnje shkak deri tani te kuptoj se edhe ju leshoni pé,si nje njeri i shkolluar qe ju jeni e te diskutojme si dy njerez te edukuar e te mençur.Pastaj askush nuk i thote vetes "i marre",as i marri vete,thjesht per krenari.Un nenkuptova se,une gjerat nuk i shpik nga mendja ime(pra fjalet apo çkado).Me duket se ju i keqkuptoni gjerat.Me thene te drejten un s´kam per qellim te permiresoj personin tuaj vetem thashe t´i drejtohemi njeri-tjetrit me edukate. Une kurre s´kam thene se jam profesor i gjuhes shqipe e as pretendoj,une vetem ju prashtrova nje mundesi te perdorimit te disa fjaleve shqipe. Ne qofte se ka ardhur puna deri ketu saqe ju nuk doni te dini asgje mbi mua,nuk ka gajle(un s´e kam dashur kurre ate).Un po e ndjej mllefin tuaj.Ishit ju qe me parashtruat mundesine te regjistrohem qe te vazhdojme diskutimin,jo anonim.Por juve s´po ju pelqejne diskutimet mesa shoh.Se une isha anonim prandaj u regjistrova qe secili te dije me ke ka te beje.). Mos jam krenuar une me punen time se shkrova emrin tim?! e jo nje nofke si ju.Pastaj te paraqitesh anonim ,s´do te thote qe ju te jeni paedukate,e t´i drejtoheni kujtdo me "ti" vetem sepse ju jeni me shkolle e i ditur.Normat elementare te miresjelljes.As une s´kam thene se une kam bere kete e ate.Une kam thene ne diskutimin e pare se edhe une po ndihmoj.Une e kuptoj plotesisht se secili ketu ka te drejte te me ndreqe dhe i lutem t´a beje ate,po ju nuk po pranoni ndreqjet miqesore dhe sugjerimet qe une po ju bej ju. Siç e thashe me lart une po mundohem t´i perkthej (dhe kam perkthyer disa) rregullat e Wikipedias. Pastaj jo per mburrje une s´kuptoj vetem anglishten,por edhe gjermanishten,italishten,greqishten dhe rusishten.Ah edhe shqipen. Édhe nje lutje e fundit nga une. Ju lutem mos t´a perfundojme kete diskutim apo edhe te tjere ne menyre vulgare,por si njerez me arsye e edukate.Une s´kam asgje kunder jush apo dikujt tjeter,rregullat e Wikipedias thone qe "te gjithe ne ketu perpiqemi te ndihmojme e kujdesemi bashkerisht per kete projekt".T´i leme pra mëritë e te mos humbasim kohe me keto gjera dytesore.Per mendimin tim ne duhet te diskutojme,por ne menyre konstruktive,pa qellime te keqia e miqesisht si dy bashke kombes. Fund me kaq.Kete kohe te humbur ketu do t´a kisha perdorur me mire ne ndihme te Wikipedia-s. Per ÇDO GJE ju lutem me shkruani,(po deshet). Tungjatjeta! [[Përdoruesi:Leke Mjeku|Leke Mjeku]] 2006 Shkurt 23 21:15 (UTC) :ti e ke fjalën i fundit. për mua u krya me kaq. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Shkurt 23 21:38 (UTC) :Nuk e du fjalën e fundit.Mbajeni per vete po deshet.E mos m´u drejtoni më me "Ti",ose mos m´u drejtoni aspak nese nuk doni ende te me drejtoheni ashtu si u drejtohem une ju,se nuk jam shoku juaj dhe aq me teper nuk pranoj nga ju drejimin me "ti".Pranoj nga kushdo tjeter drejtimin me "ti" por nga ju jo.Sepse ju jeni njeri me shkolle dhe i dini!? rregullat e miresjelljes.Edhe nese i dini por nuk i perdorni per mua eshte e njejta gje.Per mu ju mund te keni 20,30 apo 50 vjet shkolle por gjersa nuk dini si te silleni,dhe t´u drejtoheni te tjereve,gjersa nuk jeni njeri me edukate,s´keni asnje vlere ju e njohurite tuaja.Mesoni rregullat e miresjelljes dhe edukates me pare pastaj ejani te diskutoni me mua.Mua ketu ne Bonn( se ju e paskeni vene re nga browseri juaj) plaku 80 vjeç me drejtohet me "ju" ,jo pse ai ka respekt per mu por,se ashtu jane rregullat e miresjelljes dhe edukates,edhe un i drejtohem te tjereve qe jane me te rinj se une dhe atyre qe jane me te vjeter se une me "ju".Ju jeni egoist,meskin derisa vazhdoni gjithnje te me drejtoheni me "ti",pas ketyre diskutimeve dhe te berjes se qarte nga une se ju s´duhet te me drejtoheni me "ti".A keni degjuar ndonjehere fjalen "thjeshtësi"?Patjeter.Por ju jeni kaq krenar saqe nuk denjoni te trajtoni tjetrin siç ai ju trajton ju me miresjellje dhe edukate.Edhe s´kam me nder mend te´ju kerkoj falje se e kam bere 3 here me ju,e ju asnjehere.Tash s´man orizi ma uj,thojm na n Shkoder.Ashtu siç ju keni nerva kam une e kushdo tjeter me bollek.Doni lufte,bajme lufte.Ç´do gja ka nji kufi.Me te paedukumin sillu pa edukate.Boll ma.Me nxirrni tash jashte apo bllokoni po deshtet se s´me bahet vone.Sie A....loch! Leka! [[Përdoruesi:212.201.74.9|212.201.74.9]] 2006 Shkurt 24 14:40 (UTC) : herr mjeku: für menschen wie sie gibt es selbsthilfegruppen! man, sie haben ja offensichtlich nichts anderes zu tun, als über andere herzuziehen! wenn sie das wort "arschloch" verwenden, dann brauchen sie uns ja nichts von guten manieren zu schreiben und zu unterrichten. alles hat sein ende und sogar jeder satz hat irgendwannmal seinen endpunkt. aber sie haben offensichtlich noch nie davon gehört, weil sie nicht imstande sind mit ihren lektionen aufzuhören! nehmen sie einmal tief luft ein, bevor sie so viel blödsinn schreiben. das hilft, vielleicht bekommen dann ihre hirnzellen ein wenig sauerstoff. respect verdient man, respekt kann man nicht verlangen! und jetzt dürfen sie auch mir ihre so "wertvolle zeit" widmen und einen vortrag halten!! ich freue mich schon sooooooooooooo sehr auf deine ( oooops "ihre", mein fehler) reaktion! HOCHACHTUNGSVOLL ( ist das würdig genug für jemand wie sie??) --[[Përdoruesi:Mig|Mig]] 2006 Shkurt 24 15:23 (UTC) Upsss!!! Edhe kjo është Wikipedia. Por kryesorja edhe pse keni humbur shumë kohë e keni gjetur fjalën që kërkohet. Ne jemi pakë këtu, në gjuhet tjera përdoren edhe fjalorë më të ashpër edhe pse dihet se të gjithë jemi vullnetarë e nuk kemi asnjë interes personal. Kur është fjala për interese personale, pasi që këtu ne nuk kemi interese personale mos i merrni edhe gjërat personalisht dhe mos mendoni të ofendoni personalisht se në faktë nuk funksionon identitetin e vërtet të juajin, njëri tjetrit nuk ja dini pra edhe nëse jeni duke komunikuar në mes veti ju e njihni vetem punën dhe fjalorin e shprehjes së njëri tjetrit në boten e intrnetit. Hipi Zhdripi ju dëshiron sukses që të dyve në diskutimet e ardhëshme dhe ju faleminderit që na paraqitet një diskutim të tillë. Hipi Zhdripi i ka vetëm 1 vitë e disa mujë shkollë në Wikipedia.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Shkurt 23 20:59 (UTC) == bllokova per redaktiv == hey bet0, e bllokova artikullin per redaktiv, kshyr ndreqe dhe c'bllkoje, se te gjith links hyrin te nje faqe e njete, nuk ka ati cka kerkon njeriu. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|K.S.ystem]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] '''[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|???]]''' 2006 Shkurt 26 23:27 (UTC) :e pash. sdi çka të të them. ka shum sende gabim aty, skam nerva sonte duha të flej tash. do sende edhe nuk e di si ta boj. leje sonte neser e zhbllokojm. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Shkurt 26 23:33 (UTC) :: e c'bllokova, ne mendimin qe nuk prishet akoma dicka. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|K.S.ystem]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] '''[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|???]]''' 2006 Shkurt 26 23:38 (UTC) == 1 == Shumë faleminderit për këshillat. Ia kalofsh mirë [[Përdoruesi:Eneid|Eneid]] 2006 Mars 2 11:00 (UTC) == Lajmet duhen rifreskuar == Lajmet duhen rifreskuar dhe mundesi per kete jane lidhjet e internetit. :nuk ka nevoj. secili e di se ku mund ti lexoj lajmet. wikipedia nuk është projekt lajmesh por projekt enciklopedik. mjaftojn vetëm një lajm i shkurtër për naj person për të cilin është shkruar këtu (sot vdiq, e mori cmimin nobel, u zgjodh kryetar, etj.) ose lajme rreth wikipedies. nuk kemi as kapacitet pë gjëra të tilla. edhe ashtu faqet me lajme shqip e kopjojn njëra tjetrën (me gjith gabimet drejtshkrimore), po ti kopjojm edhe ne ato nuk bëjm kurgjë. Ka edhe një faqe ku janë lidhjet e faqeve shqiptare [[Wikipedia:Faqe lajmesh|këtu]]. për atë egziston edhe projekti [[n:Wikinews]]. nëse ta merr mendja mund tja fillojsh atë në gjuhën shqipe (akoma sja ka filluar askush). tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 2 20:24 (UTC) == IPA == Deshta me dite, cka ke me titullin perpara gabim. Une kam ndije se edhe keshtu i thojne. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|filozofi]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] '''[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|???]]''' 2006 Mars 10 21:57 (UTC) :sdi si të ta shpjegoj po kështu si e kom bo une është në rregull. e - ja ishte zuviel aty. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 10 22:00 (UTC) :alfabeti është emër i gjinisë mashkullore e mbiemrat duhen atëherë të shkruhen në gjininë mashkullore. Shkronja e në fund të mbiemrit e tregon gjininë femërore. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 10 22:06 (UTC) :: Aha ok, une kam ndije dhe lexu ashtu, por edhe shumica e shkrujne si i bjen ne mend, ok flm dhe tung. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|filozofi]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] '''[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|???]]''' 2006 Mars 11 19:55 (UTC) ==Nga Leke Mjeku== Kto jan tujat mor sh.......! #du kannst mich mal kreuzweise. (këtë e ke për "arschloch"!) #prej te korigjimi korrekt i një fjale (cenim) dole te lufta e te çiftja: kjo flet shumë për ty. #paske prodhuar gjithë këto mbeturina për 24 orë sa nuk isha unë këtu. #si duket je i njëjti si [[Përdoruesi:OshUk]] dhe [[Përdoruesi:Aofa1980]], askush nuk të tha ty deri më tani se ka për të të bllokuar dhe askush nuk të ka bllokuar, por nëse vazhdon me këtë fjalor unë do të bllokoj personalisht. #nëse nuk je asnjëri prej atyre të dyve që i përmenda lart, atëherë je i llojit të njëjtë si ata. unë nuk u tremba prej tyre dhe nuk trembem as prej teje. #ti se ke merituar aspak me tu drejtuar, e le më me "Ju". vetëm pse e ke shkruar ti këtu Leke Mjeku mos kujto se ne këtu të besojmë se ti me të vërtetë je Leke Mjeku, apo dikushi tjetër. #nëse të pëlqen shkruaj, nëse jo shko ku të duash. nuk i bëhet vonë këtu askujt për ty e as për mua. ===Tash t mijat=== *Sot mujta me hy prap n llogari temen,se deshta me i shkru Hipi-Zhdripi -t e aty doli Leke Mjeku ne t kaltert.Shtypa aty e doli ather llogaria (faqja e puns) jeme(teme). E tash po t pergjigjem se m pate mungue aq ma teper per pergjigjen tande t famshme. *Si asht e mujtun mor b......! qe un s´mujsha me hi n faqen teme t puns? Jo prej fjals "cenim" u idhnova (se sidoqoft ju ktu i bani tana simas qefit tuj,hiqni e veni ça t ju pelqejn e si t ju duket ju se asht ma mir;se t tjert s´e dikan Shqipen [shqiptart e Shqipnis] apo ndonji gjuhe tjeter, veç ti e Dori) po prej se,sa her visha ne Wikipedia,shkrute hyni ose hapni nji llogari nalt djathtas,e s´m delte llogaria jeme.''Biskotat'' jan ken gjithmon normal(standart,te pranume).Apo komjuteri jem ka ken i prishun e me t meta e tash u ndreq vedit?. PSEEE!!! Prandaj t shkruva vetem A....loch.! se mendova se ti m bllokove mas diskutimit,e ti vet po e plotson "arschloch".Kjo asht puna jote.Fjalorin e pasunove ti,tash e kam rradhen un. Nuk ja vlen me e ul vedin n nivel tand por vetem qe t tjert ta din se kush je ti. *Meqe e permende "cenim" te thash:ather ma difto kuptimin e fjals se un e paskam gabim.Po ti e kalove n:''Shko e bleje fjalorin''.Kaq shum pritove me ma shpjegu.Masandej pse perkthimi i "copyright" e "copyrighted work" s´keka i drejt e hupka kuptimin po qe se perkthehet "bukvalisht?!" (nga ti bukvalisht-shkronj per shkronj?!) n.q.s. un e perkthej "e drejtkopjimi" dhe "pune kopjembrojtur".Nuk e di ndoshta prej se s´t pelqen ty ose s´t pelqej un?! *Masandej çiften fute ku t dush se un s´permenda ndokund fjalen çifte,se lufta bahet edhe me fjal. ti i kndushem,e i dishem me universitet. *Un s´du qe ti apo dikush tjeter t m tremet,por t m respektojn si un e respektoj ate.Ose kur nuk shkon(s´ban mu) tu mir e lamtumir,ti(aj) n pun t vet e un n pun teme.Un s`du me permirsu boten.Se s´jam vet i përsosun. *du kannst mich auch mal kreuzweise. Linksw.......!Flachw......! *S´e kam dit se ti s´je ken 24 or aty.O sa keq.Se m mungove. *tjeter. un nuk e di se kush asht OshUk e Aofa1980 du Linksw.......!Flachw......! Por ata ndoshta jan ma t mir se ti (po se po) e se un. Mos mendo se je ma i mir se t tjert vetem se din diça qe t tjert s`e din,apo se din ndoshta ma shum se t tjert je ma i kndushem a ma i meçem e ma i mir se t tjert.Edhe ata mund t dijn diça qe ti a un s´e dim,e kan cilsina qe ti e un s´i kena.Mos mendo se vetem se ndoshta je i pasun apo i pashem apo ke ndonji post(pune) qe tjert s´e kan etj.etj. je ma i mir se ata. B...... *edhe nji her mor b......! Qysh n fillim t jam drejtu me "Ju" e ti me "ti":t pata shkru mos mu drejtoni ma me "ti" se nuk njihena,po ti gjithmon m je drejtu me "ti". Un s´ t kam shkru se du ta meritoj qe ti t m drejtohesh me "ju" se ashtu e kam emnin un apo se kshtu m pelqen mu,por se ashtu jan rregullat e mirsjelljes e edukats.(Po kjo difton edukaten tande.)Sikur t ishe ken ti qysh n fillim i sjellshem,s`kishte per t ardhe puna deri ktu,ti i kndushmi. T pata shkru qe qortimet jane krejt miqsore(vllaznore) e ndertimore(konstruktive) per t miren e Wikipedias e Gjuhs Shqipe por ti prap si t pelqeu ty. Egoist.Egocentrist.Banu pak ALTRUIST se asht koha. *Po ta tham nji thanie se te duhet:"S´respektove tjetrin,s´respekton as vedin"! *Masandej mor b......! emni jem asht i vertet.A don me ta çu nji fotokopje t leternjoftimit tem.B......! Apo kujton se e kam shpik kyt emen. *Se a m beson ti apo dikush tjeter nuk m beson kjo asht puna jote (e e tynia). *A kujton se kam frik prej tejet apo prej ndokujt tjeter a? qe nuk po mukam me shkru emnin tem. Ça kujton ti se un po rrej a?Nuk jam tuc un po e kam i fije burrni. Nuk jam si ti qi shkrun _bet_0 apo si m.... *E tash mundesh prap me m blloku "personalisht",se ti keke administratori apo ça po di un e e ke n dor. M treme se po m bllokeke. Nji hupje e madhe per mu e per Shqipnin;sikur s`ka n internet burime tjera ku un muj me shu` kureshtjen teme. Lavdi Zotit qe s´ke ndonji gja ma t nalt n dor se kishe per t ken tiran e diktator. Tash boll se du me pushu pak,se boll shetita n internet e prisha shpirtin me ty. Ti e ke tash.Diftoje vedin se kush je. [[Përdoruesi:Leke Mjeku|Leke Mjeku]] 2006 Mars 18 05:11 (UTC) :shko mor ne RS mor shizofren, si bohet von kerkujt as per ty as per mua ketu. kerkush nuk te ka blloku dhe ti ke qen gjith kohen ketu me ip tende e ke mujt me shkrujt edhe ashtu po si duket tash te ka dal gjumi, leji bre keto sende se nuk je femi. —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 18 10:18 (UTC) :A mundesh me m diftu se ça don me than RS se t tjerat s´m interesojne?Kaq per tash.[[Përdoruesi:Leke Mjeku|Leke Mjeku]] 2006 Mars 18 12:15 (UTC) ==Probleme me Leken== Bet_0, te them te drejten s'i kam lexuar se c'probleme keni patur. Zenkat s'i kane shume hije njeriut dhe s'i bejne mire as projektit. Nuk e di se pse jane bere a kush e ka fajin. Deshiron te filloj te kontrolloj komentet dhe historikun qe nga fillimi se si nisi kjo apo mund te behet nje paqe midis jush dhe tani e tutje te ecni mire? S'e di deri ku kane arritur punet. [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskuto]] 2006 Mars 19 22:58 (UTC) ===Prej Leks=== Un ça pata me t than ta thash.Arkiven e kam shiku.Faqen tande nuk ta ndryshova apo ktheva mrapsht.Mu s´m intereson aspak ça ban ti ne pergjithsi(überhaupt) e ça ban ti me faqen tande por ça thu ti per mu. Edhe nji her.Shko vete ne RS, e mos e kalo ngatrresen ne familje se ke per tu pendu. Kaq. [[Përdoruesi:Leke Mjeku|Leke Mjeku]] 2006 Mars 22 00:49 (UTC) :Sa për sqarim: e ke kthy "kryeveprën" tënde të ofendimeve dhe sharjeve prapa dhe e ke shlyer shkrimin e Dorit! Këtë e din ti edhe vetë më mirë se unë. Unë vendosi vet kur unë e arkivoj faqen time të diskuimeve: kur shoh kështu sende pa vlerë i shti menjëherë në arkiv. Shpresoj që me të vërtet e ke kryer me kaq. —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 22 08:34 (UTC) *Mos t fillojme prap me fymje e ironina (e ke kthy "kryeveprën" tënde të ofendimeve dhe sharjeve prapa dhe e ke shlyer shkrimin e Dorit!). Se ishe ti qe per nji "A....loch" e kalove ne "du kannst mich mal kreuzweise","shko mor ne RS,mor shizofren" etj. etj. ne vend qe t kerkoshe sqarim per "A....loch" (ose tek e fundit t m ishe drejtu edhe ti me "Selbst A....loch"). E masandej na e kishim zgidh problemin si njerz , por ti iu pergjigje t keqes me ma t keqe (deri te "shko mor ne RS,mor shizofren"). Sa per dijeni per kyt "A....loch" m fyu mu ma par Mig -u.Shiko diskutimet e tij.Un as e disha kush ishte ky Mig ne pergjithsi, e as pata gja me te.E ai desht me t dal zot apo prej mend ju keni ndoj problem me mu apo me shqiptart e Shqipnis, se nuk silleni korrekt me ne.Mos kujto se du tash me e kalu ngatrresen ton n kombtare. Un nuk kam shly (ndoshta don me than: fshi) ndonji shkrim (apo diskutim?) te Dorit apo ndokuj tjeter. N.q.s. e kam "shly" (gja qe s´e besoj) m difto kur, ku e ça paskam fshi se un s´di t kem fshi ndojsand. Meqe ti e "ditke" m kallxo faktet e mos m ban me t padrejt fajtor. Masandej me qe i paskam "shly" pse s ´m ka than mu gja Dori? se un isha marr vesht me te.Un pata kundershtime (e kam prap po siç e kam than ju vendosni ça asht ma mir e ç a tingullon ma bukur)me "Fjalorthin" e Dorit dhe e kena diskutu kyt. Ta kam than e ta tham prap un s´jam rrencak; tash po t tham se jam edhe i drejt e nuk shtihem.A m beson ti apo ndokush tjeter per mu s´ka shum randsi. Edhe diça un s ´du qe ti apo ndokush tjeter t´i perpunojne shkrimet(perkthimet) e mia. N.q.s ndokush ka ndonji vrejtje apo sugjerim t m drejtohet apo t shkrujn (n diskutimin e atij artikulli apo shkrimi) jo t´i ndryshojn ata pa m pyt mu.Edhe un do t baj kshtu. Te thash edhe nji her mu nuk m intereson se ça ban ti e ça ban me faqen tande.Un tu pergjigja aty ku t jam(kam) pergjigj(pyt) ma par, per referim( qe ta di se ça kena than); e ti e quke kyt vandalizem?!. Un s´kuptoj ma. [[Përdoruesi:Leke Mjeku|Leke Mjeku]] 2006 Mars 22 15:02 (UTC) :S'e paske kryer akoma. Mig nuk të ofendoi ty por ti e ofendove atë, ti e përdore i pari këtë fjalë. Ofendimet dhe shprehjet fyese që i ke përdor ti dhe Oshuku dhe Aofa1980, nuk i ka përdorur askush tjetër këtu. Kjo është e dokumentuar. Vandalizëm është kur i shlyn diskutimet e të tjerëve. Ti i ke shlyer fjalët që i ka shkruar Dori te faqja ime e diskutimeve e jo te faqja e Dorit. E din ti shumë mirë këtë. Po ta dëshmoj megjithatë: shtype [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim%3ABet_0&diff=51451&oldid=51439 këtu] fjalët me të kuqe nga ana e majtë e faqes i ke shlyer ti. Dhe mos kopjo pjesë të diskutimeve të përdoruesve të tjerë, e pastaj ti ndryshojsh sipas dëshirës tënde, por shkruaje mendimin tënd poshtë fjalëve të të tjerëve, siç e bëjnë të gjthë të tjerët këtu. :Si duket ende nuk e ke kuptuar filozofinë e Wikipedias. '''Wikipedia është e korigjushme nga çdokush'''. Sa herë që shoh diku gabime i përmirësoj dhe kjo vlen për të gjithë dhe nuk më interesson aspak se kush e ka shkruar. Dhe nuk e kam ndërmend ta shpjegoj çdo korigjim që e bëj. Ende s'i paske kuptuar ato rregulla që po i përkthen ti. Edhe mjaft më me ofendimet e tuja këtu. Nuk kam ofenduar asnjë shqiptar Shqipërie këtu. Mos përhap të pavërteta. Nga po e din që unë nuk jam prej Shqipërie dhe unë jam pikë së pari shqiptar të pëlqeu ty kjo apo jo. Unë për dallim prej teje nuk bëj dallime se kush duhet të jetë shqiptar. Kjo është hera e fundit që ta tërheqi vërejtjen: Mos e ofendo askënd më këtu dhe mos përdor vulgarizma rruge këtu (vlen edhe për fjalët me pika). Unë do të të bllokoj menjëherë sa të lexoj përsëri një fjalë të tillë prej teje këtu. Po ta sqaroj edhe një rregullë tjetër të Wikit: '''Wikipedia nuk është forum diskutimesh'''. Nëse ke nevojë për biseda shko diku tjetër. Une nuk të pyes ty për kurgjë çka do të bëj në të ardhmen këtu. Mos përhap dezinformata dhe fillo të shkruash diçka të mençur këtu. Tash e tutje çdo koment i yt këtu do të përfundoj në arkivë. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 22 15:46 (UTC) *Jo s´e kam kry(mbaru).Shiko se ça m shkrun Mig -u: "herr mjeku: fur menschen wie sie gibt es selbsthilfegruppen! und jetzt dürfen sie auch mir ihre so "wertvolle zeit" widmen und einen vortrag halten!! ich freue mich schon sooooooooooooo sehr auf deine ( oooops "ihre", mein fehler) reaktion! HOCHACHTUNGSVOLL ( ist das würdig genug für jemand wie sie??)" etj.Un s´ekam --------------- fy Mig -un.(pik e maroi).E per mu kjo asht fymje se ça m shkrun ai. Edhe 1 her un s´kam fshi ndoj fjal apo diskutim.A merr vesht ti a jo. E "trysa" (shtypa) aty e un nuk gjej gja (e nuk di t kem fshi gja sidoqoft) qe paskam fshi.Krahasoi vet. Fymjeve e shamjeve iu ke dhan ti kulmin me "shko mor ne RS,shizofren". Thaniet e t tjerve i kopjoj ne diskutim qe t´i ballafaqoj diskutuesit me ato ça kan than e nuk i kam ndryshu aspak por lan ashtu si kan ken. E mos m ban mu rrencak ktu a more vesht. #ku na çon ne kali n.q.s. ti korrigjon shkrimin tem prap e prap e un e korrigjoj prap e prap,deri kur kshtu. #Un po e di se ti nuk je shqiptar Shqipniet se e kuptoj n gjuhen e shkrimin tand.Un jam shqiptar Shqipniet e me mu e ke pas ngatrresen.Shqiptar je e nuk ta mohoi kush kte. Meqe Wikipedia nuk është forum diskutimesh ateher m len t qet qe t mos diskutoj ma me ty.Un nuk baj dallime se kush duhet t jete shqiptar se nuk jam Zoti.Un s´perhapi ktu dezinformata e me shkru ndonji gja t meçme bane vet.Nuk m interreson se ku shkojn diskutimet e mia. T kam than e ta tham prap don me m blloku bane e boll tash me fjal. M len t qet n pun teme.Kaq [[Përdoruesi:Leke Mjeku|Leke Mjeku]] 2006 Mars 22 17:29 (UTC) == Zotriu me emrin Ko.S.ystem.OV@ == Kjo zonja me emrin Ko.S.ystem.OV@ nuk eshte gje tjeter pervec se njeri nga emrat e perdoruesit Dan. Ky perdorues mendohet te mos jete aspak i afte per rolin qe i ka ngarkuar bashkefshatari i tij Dori (administratori i pare). Ky i fundit para ca kohesh ka deklaruar hapur qe s'ka shume interes apo deshire te shkruaje shume artikuj. Per kete qellim i duhej nje ndihmes apo ndihmese ne funksionin e administratorit prandaj vendosi zotriun Dan ose Hipi Zhdripi (hengri mollen dhe u be Karl) per nje person i cili si i papune qe ishte kishte shume kohe te lire te merrej me wikipedian. Emra te tjere qe perdor baca eshte Ko.S.ystem.OV@, Bet_0, "Robot" etj. Keshilloj redaktoret e rinj qe te tregohen te kujdesshem ne diskutimet me kete person. Kaq besoj se mjafton! [[Përdoruesi:KarL|Kujdestari]] 2006 Maj 30 8:10 (UTC) :Kështu njeriu destruktiv si ti nuk kam parë deri tash. Përveç injorimit te ty nuk ja vlen kurgjë tjetër. Mbushe njëherë mendjen dhe leji të tjerët të punojnë. A po mendon ti që ne do të japim llogari ty për punën tonë këtu?! Zgjohu bre njëherë mos u bë si fëmijë! --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 30 Maj 2006 07:24 (UTC) ::Ben mire ta ulesh koken dhe te mos ofendosh wikipedianet pa shkak. Pervec kesaj hap syte kur do te besh korigjime se po ndikon per keq duke rikthyer redaktimet e reja. Po vazhdove keshtu do pengosh punen tende dhe te tjereve. Keshtu bie shpejt nga fiku. [[Përdoruesi:KarL|Kujdestari]] 2006 Maj 30 18:44 (UTC) == Zotriu me emrin Bet 0 == Keni shum te drejt zoti [[Përdoruesi:Kujdestari|Kujdestar]]. Perveq ktij zotriut me nofken [[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@]] po m duket se i ka dhe nja di a tri te tjer qe bojn vandalizma se jan si pun adminash pshm ky zotnia me nofken [[Përdoruesi:Bet 0]] dhe [[Përdoruesi:Dan]] qe nuk na lejn me punue. Por mos te bahen merak. [[Përdoruesi:Kujdestari]] :ato sende tregoja ti dikujt tjetër. Na le ti rahat të punojm ne se nuk të ka hije hiç ajo çka je duke bë. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 1 Qershor 2006 09:53 (UTC) == Shqiptimi == Hey Bet_0 e ke zhvendose Xhoi mbrape tek [[Joey]], amo s'ke [[shqiptimi]], por nen ate titull u transmetua seriali në televizonet shqiptare, dhe mire e ke be regullim per shkak te emrat origjinale. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|filozofi]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] '''[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|???]]''' 2006 Mars 25 00:31 (UTC) :nuk e dita se e kan transmetuar në gjuhën shqipe. më fal qe zhvendosa. bone si të duket ti ma mirë. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 25 09:25 (UTC) :: Kurgjo nuk e ke bo gabim qe po kerkon falje, as une nuk kisha bo ndryshe. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|filozofi]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] <sub>([[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]])</sub> 2006 Mars 25 23:14 (UTC) ::: Mirë që mirremi vesh. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 26 19:55 (UTC) == zigarettenpreis == Hallo ich schreib in der Deutschen Wikipedia einen Artikel über die Zigarettenpreise in Europa, es wäre ziemlich nett wenn sie mir sagen könnten was eine Packung Zigaretten in Albanien kosten und wieviel Zigaretten sich in einer Schachtel befinden. Ich danke schon mal im vorraus. : Da Bet_0 nicht da ist, antworte ich, also die preise sind je nach Marke unterschiedlich, d.h. Malboro kostet 1.50[[Euro|€]], und ist auch dass teurste, andere sind um die 50 cent oder 1€, wie zbs. Lucky Strike kostet 1€ (1.10€), Memphis kostet 80 cent, Boss 60 cent, Partner, ein Makedonische Zigarettenmarke, kostet 30 cent, Pall Mall 60 cent, Parlament auch 60 cent, Philip Morris weiss ich eigentlich nicht, es sind immer 20 in der Schachtel drin. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|filozofi]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] <sub>([[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]])</sub> 2006 Mars 25 23:10 (UTC) :: Sie haben schon die Antwort von einem fleissigen Kolegen gekriegt. Ich bin sowieso Nichtraucher und hätte keine so gute Preisinformationen. MfG --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 26 19:53 (UTC) ::: Eigentlich bin auch Nichtraucher, aber ich weiss die preise weil der Man meiner cousine Zigarettenverkäufer im Kosovo ist und eigentliche hass ich diese Stengel (Sagt man doch so? oder?). --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|filozofi]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] <sub>([[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]])</sub> 2006 Mars 27 19:02 (UTC) == NPOV == Nuk duhet mu lidhe saher faqet per me ekzistu, si p.sh.: NPOV, NPOV eshte emertim per Pikepamja neutrale ne te gjithe Wikipediat. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|filozofi]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] <sub>([[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]])</sub> 2006 Mars 29 18:30 (UTC) :po është [[WP:NPOV]], për atë e grise une, dhe i korigjovar redirectat e prishun. Po të jet pajetër e nevojshme e kthej prap. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Mars 29 19:01 (UTC) :: Dashta veq me thone perse nevojitet ai. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|filozofi]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] <sub>([[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]])</sub> 2006 Mars 29 19:08 (UTC) == http://www.tetova.de == Çka ësht puna e saj, aty munesh edhe ti me futë lidhjen a po më doket mu. Secili programues i fletës që nuk ka dëshirë që fleta e tij të futet si nënfletë (Famer) e ndonjë flete të internetit duhet me ditë si me ndalu atë. Deri më tani une nuk po e di se çka ka në atë fletë kunderligjore--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Prill 6 20:52 (UTC) ::Çitashti e pash shka paska bo tipi. HAHAHAHAHAH. Fortë mirë ashtë. Tashti kadal dale duhet me u marrë vesh me ta qe me bo si i ka hije. Me sigui që edhe ai e bonë nëse është shqipar.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Prill 6 21:54 (UTC) :::Në përgjithsi shqiptarët i dinë dy kombinacione në tastatur Ctrl+C dhe Ctrl+V. Kur lypa materiale për artikullin e Ukshin Hotit i gjeta 10 homepage me materialet e njëjta të kopjuara me gjithë gabimet drejshkrimore prej njëra tjetrës. Është shumë e vështirë të gjesh se cili e ka shkruar i pari. Vetëm po pres, kur një ditë artikujt e Wikit të botohen në "Kosovare" apo naj revistë tjetër. Nuk kam lexu asnjë prej tyre në kohën e fundit se me siguri veç i kanë botuar. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Prill 7 09:46 (UTC) ::::Kadale mos u ngutë. Ai me siguri është anëtar i Wikipedias.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Prill 7 14:10 (UTC) == Krijimi i lidhjeve në Tetova.de == Me kajt nonen nuk po muna me kriju aty lidhe me jasht. Po më duket nuk po ju funksionon atyre HTML-ja. E provova po nuk po bonë. ish konë mië që ta provosh edhe ti. Une ja kam qu një leter ati po më dokët edhe ai nuk është në tu ditë me rregullu ma mirë.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Prill 7 14:09 (UTC) :Nuk duhet ne atje ti vendosim lidhjet. Ai duhet vetë nga ana e tij ta përmendi wikipedian dhe burimin se prej ku i ka marr artikujt. Ai po e zgjeron faqen e vet në shpinën e wikipedianëve. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Prill 7 18:32 (UTC) Nuk e di qysh e tek po edhe ai po më doket është projekt u mujin me redaktu njerzit. Njajtin stil si Wikipedia. Nuk po më doket që është e keqe. Ka me qindra për Wikipediat në gjuhët tjera. Po më duket se mujim edhe aty me punu. Ish një përdorus '''beso''' ai ikish plasu ato aty une ja nimova, kuptohet kur të vjedhet dishka bile në të vjedhet mirë.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Prill 7 18:36 (UTC) shiko këtë dhe më trego çka po mendon: http://www.tetova.de/modules/wiwimod/index.php?page=Azerbajxhani --[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Prill 7 18:38 (UTC) :kështu nuk më duket keq, por po të them edhe njëherë që ne nuk duhet ti vendojm lidhjet atje, ata vetë duhet ti deklarojnë burimet e artikujve të tyre. Sa i përket projektit atje nuk e gjej gabim, por unë për veti nuk e kam ndërmend të punoj për një homepage privat të dikujt tjetër. Wikipedia sa do pak është e hapur dhe nuk i takon një personi. Nuk krahasohet Wikipedia me një faqe private që e njohin vetëm shqipfolësit. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Prill 7 18:58 (UTC) :: Bet_0 mir e ka, duhet me shkruajt qe e ka prej WP, GNU me doket ke, qe thote tekstet e WP munden me kopjuar por duhet me permend, sepse nuk eshte e lejushme me kopju. Dani, mir po me doket. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|filozofi]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] <sub>([[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]])</sub> 2006 Prill 7 20:11 (UTC) ::: Drini i Zi u kopjuar nga na dhe nuk u permend, plus edhe po na hargjon kapacitetin e shërbyesit. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|filozofi]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] <sub>([[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]])</sub> 2006 Prill 7 20:15 (UTC) :::: ka shumë artrikuj qe janë kopjuar nga Wikipedia, sidomos ata që kanë të bëjnë me maqedoninë dhe kosovën. atij i duhet një logo e madhe e wikit të vendoj në faqen e parë për mendimin tim si http://www.pr-tech.net/ që e ka vendu në faqen e parë edhe pse me sa e shoh une këta nuk e kopjojn wikin. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Prill 7 20:25 (UTC) == Kosova therret == Pershendetje djema e vajza. Me sa shoh shumica prej jush din anglisht. Edhe me sa verej jeni shqiptare qofte nga Kosova a vende tjera. Ju mirepres ne faqen [http://en.wikipedia.org/wiki/Kosovo] ku po kemi problem me disa qe po e vandalizojne faqen e Kosoves. Ndihma e juaj eshte e mireseardhur. Me sa duket me kete adrese qe keni nuk mundeni me editu aty, po me hape adrese tjeter ju duhen vetem 2 min, pra mos pritoni. Shpresoj te shihemi atje se shpejti. Me respekt, [[Përdoruesi:Ilir pz|Ilir pz]] 2006 Prill 8 23:42 (UTC) == ??? == Ju lutem shlyjeni kete shkrim te gabuar!!!!!! :Për cilin shkrim të gabuar e keni fjalën!? Bëhuni pak më të qartë, tregoni cili artikull, titullin dhe arsyen pse me shly. Ku ta di unë për çka është fjala. përshëndetje --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Prill 10 20:38 (UTC) == !!! == then please write it correctly in Albanian - Uroshevac right? : it’s not my problem, I know the original Serbian name, it is not Urosevas. I don’t want to write it. And here is the Albanian language the official one, even in discussions. —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Prill 14 11:47 (UTC) http://www.ferizaj-komuna.org/set_language_sr.php It clearly says Skupstina Opstine Urosevac on the official website. In Albanian it says Kuvendi Komunal Ferizaj. What else do you need as a proof? The name is dual and since this is encyclopedia it should state both names in NPOV style. Thank you for understanding. :go now to en:wiki and write there correctly the name of the city: the first one in Albanian (the title too) and the second one in Serbian like you said. In the name of NPOV. == Why? == Why not? Maqedonë is the name of these people. :maqedonë is the name of all the peole who live in Macedonia of today. That means: sllavo-maqedonas, shqiptaro-maqedonas, etc. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Prill 17 21:02 (UTC) Ofcourse it is. But in the R. Macedonia, the Albanian brothers call them simply - Maqedonë. :these are the facts and they count. what are you talking about it's not encyclopedik. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Prill 17 21:10 (UTC) Aha... so you say that it's not a fact that Albanians call these people Macedonians? ,,Sllavë" is a much greater group of peoples, which include Macedonians, Serbs, Bulgarians, Croatians, Slovenians, Czechs, Slovaks, Poles, Russians, Ukrainians etc. I think ,,Sllavë" is not a correct term (=encyclopedic), because it indicates that all the Slavic peoples live in Macedonia, which is absurd. Regards (tung, falleminderit). :I must repeat myself: I meaned and I said ''sllavë'' not just Maqedonë, because Maqedonë are all of them, who live and have a Macedonian Passport. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Prill 17 21:25 (UTC) I didn't deny that, but OK, whatever you want, nice ,,meeting" you, bye. Tung! Artikulli maqdonia ka nevoje per nje korrektim dhe per rregullimin e disa termave, si p.sh. Prodhimi i pergjithshem bruto, te ardhurat kombetare per fryme, te ardhurat (te hyrat) ne buxhet, shpenzimet (te dalat) ne buxhet. etj, etj. :Pershendetje! Kjo nuk eshte vertet. Thst's not true! In Macedonia not all of the people call themselves "Macedonians" (Maqedonas or Maqedone). Albanians qho live in Macedonia are called Albanians (Albanci or Shqipetare), the Turkish are called Turks (Turci or Turq) etc. Macedonians are called only the ethnic Macedonians who live in Macedonia not all of the people in Macedonia. This is the truth. Albanians in Macedonia have political parties that use names like Democratic Albanian Party (Partia Demokratike Shqipetare). If the Albanians in Macedonia call themselves "Macedonians" why they don't call their partie Democratic Macedonian Party or Democratic Macedo-Albanian Party (Partia Demokratike Maqedonase or Partia demokratike Maqedo-shqiptare) ? This is an encyclopedy. This is not a propagandistic web-site and you need to use the official names, not propagandistic. :: Gjuha zyrtare këtu është gjuha shqipe dhe nëse e kishe kuptuar gjuhën shqipe do të shihje se aty aspak nuk ka propagandë por vetëm realitet. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 15 Qershor 2006 22:16 (UTC) Per perdoruesin Bet 0!!!!!! Ai qe ka bere ndryshimet ne Gjuha maqedone ka plotesisht te drejte. Gjuha maqedone eshte gjuha kombetare e kombit maqedon! Nuk ka gjuhe sllavo-maqedone! Edhe njehere= kombesia dhe shtetesia jane 2 koncepte te ndryshme! Shqiptaret ne Maqedoni kane shtetesi maqedone dhe kombesi shqiptare. Ata flasin gjuhen shqipe dhe jo shqipo-maqedone!!!!!!! E vetmja gje e diskutueshme nese gjuha maqedone dhe gjuhet e tjera te Ballkanit kane elemente te perbashketa etj. :Shiko njëherë çka ka bë ky i njëjti në wiki maqedonisht me gjuhën shqipe dhe ec këtu dhe kritiko. Radhën tjetër nënshkruje diskutimin si i ka hije. —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 18 Qershor 2006 09:11 (UTC) Une nuk e di se cfare ka bere ai ne wikin maqedonas per gjuhen shqipe. ne wikin e tij ai mund te shkruaje cfare te doje! edhe budallallekun me te madh. ne wikin shqip gjerat duhet duhet te shkruhen me objektivitet dhe jo inate ose hakmarrje. nuk e nenshkrova mesazhin e pare sepse nuk e di se si kryhet kjo pune! == Mit'hat Frasheri ose Mid'hat Bey Frasheri == U mundova qe te bej disa ndryshime tek ky artikull. a ka mundesi ndonjeri nga ju qe te rregulloje pak Redirect ne pseudonimin e tij Ismail Malosmani. :e vërejta që je duke punuar te artikulli për mithat frashërin dhe për këtë arsye e lash dhe nuk e preka deri sa ta kryesh ti redaktimet. Unë mendova që krejt ato pseudonimet të drejtojn te artikulli Mit'hat Frashëri. tash do ta korigjoj unë. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Prill 21 16:10 (UTC) Ai qe e ka bllokuar Maqedonia! Artikulli ka nevoje per nje ndryshim te disa termave. :Artikullin Maqedonia e kam bllokuar unë dhe atë vetëm për përdorues të pa regjistruar, pasi shpesh po vijnë përdorues të paregjistruar dhe bëjnë ndryhime palidhje. tash e lirova mund ta korigjosh më tutje tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Prill 21 16:10 (UTC) == Redaktimet e përdoruesit == '''Redaktimet e përdoruesit''' në rubriken e tretë në shtyllën e majtë të fletës ku lidhet me listën e kontributeve të përdoruesit. A mundesh mër mi shkurtu pakes se shumë e gatë, dy rreshta. Edhe për '''Dërgoji email përdoruesit'''. A nashta oshtë qishtu ma mirë?--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Prill 25 04:04 (UTC) :do të shoh cka mund të bëj. tung--[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Prill 25 11:29 (UTC) == Tung == falemnderes perkeshille do ti permiresoj. une po i shtoj vetem disa terme here pas here jo rregullishte spse skam kohe :ani, tung dhe vetëm pëpara. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Prill 25 11:30 (UTC) == teksti == Nese ki kohe, mundesh me pershtat pak keta: [[MediaWiki:Noarticletext]], nese eshte najkund gabim. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|filozofi]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] <sub>([[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]])</sub> 2006 Prill 29 23:40 (UTC) :u bo, e shoh nesër se sonte nuk mundi më. tung —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Prill 29 23:45 (UTC) :: Super po duket tash, e pata me se shume per formatimin. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|filozofi]] [[Image:Flag of Albania.svg|30px]] [[Figura:Flag of the United States.svg|35px]] <sub>([[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]])</sub> 2006 Prill 30 20:11 (UTC) == dulla == faleminderes per korigjime :ska për se --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Maj 5 06:38 (UTC) == Cka po thu == Mendova si te en.wiki me be edhe ketu, e kam fjalen per [[:en:Wikipedia:Collaborations|Wikipedia:Collaborations]], shqip bashkëpunim, puna eshte se nje artikull propozohet per te u zmadhuar, dhe tjerte ndihmojne per me u ia rritur kualitetin, si po te pelqen ideja? Mendova me [[Wikipedia:Artikuj Perfekte]] me inspirua pak perdoruesit, por interesa asnje nuk po ka, cka me be. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|<small>(</small>°<u>-</u>°<small>)</small>]] <sub>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</sub> 2006 Maj 16 21:04 (UTC) :se di sa interes ka. Mund ta bëjm që një herë në javë ta propozojm një artilkull dhe ta vendosim një lidhje te faqja kryesore. Nuk e di sa do të funksionon. Arikujt perfekte duhet të zgjidhen me vota të të gjithve, por sipas asaj që kam pa deri tash këtu në wiki shqip është vështirë të merremi vesh me vota, ndoshta funksionon në të arshmen. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Maj 17 08:13 (UTC) :: Ideja jote hala me e mire, per artikuj perfekte kete jave apo tjetren po propozoj nje artikull, tani ta kqyr cka po bohet, per me korre nje artikuj perfekte (ndoshta e ki ne mend nje titull me te mire) nevojiten me se pakti 5 apo 7 vota, pasi faqja kryesore qe 1 vjet nuk u ndryshua mendova kete muaj me be dicka. —[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|<small>(</small>°<u>-</u>°<small>)</small>]] <sub>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</sub> 2006 Maj 17 16:43 (UTC) == Gjuha kineze == kam pershtypjen se nuk ka "gjuhe kineze". ka mandarin (mos qesh, kjo eshte nje gjuhe), ka kantonesisk, + gjuhe te minoriteteve te ndryshme qe banojne ne Kine. :Une vetëm po i bëj skeletin se të them të drejtën nuk kam shum njohuri në këtë fushë. Unë e mora këta prej kësaj listes [[Speciale:Wantedpages|këtu]] dhe vetëm po i mbushi me tabela. Nëse ta merr mendja ti sqarohe atë te artikulli. titulli mund të bese i tillë po mundesh me bë artikuj të tjerë me këto çka po ma shpjegon mua. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Maj 20 10:47 (UTC) == Redirect == Asesi spo mund te i bej ne menyr korrekte redirekt [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fjalori_i_termeve_t%C3%AB_p%C3%ABrdorura_n%C3%AB_Biznes Kete] dhe [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fjalori_i_termeve_t%C3%AB_p%C3%ABrdorura_n%C3%AB_Ekonomi Kete] qe te dyja te drejtohen tek [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fjalori_i_termeve_t%C3%AB_p%C3%ABrdorura_n%C3%AB_Biznes_/_Ekonomi KJO] Shendet ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 2006 Maj 21 21:51 (UTC)) : une e bëna njëren, tejtrën ta lash ty. si duket gabimi është se ti e ke marr titullin prej te adresa e browser, merre titullin origjinal si është i shkruar në faqe pra atë me '''ë''' të shkruar e jo me''' %AB'''. ka edhe një gabim tjetër por atë do ta korigjoj unë vet më vonë. provo tash a funksionon kjo. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Maj 22 08:02 (UTC) == grisjet e fletave == Beti po mendojë se duhet lënë gjitha fletat të cilat shërbejnë për të komunikuar me hasirën e jashtëme të internetit. Ne duhet të i'u përshtatemi edhe kësaj hapsire. E kam fjalen për artikuj me Ç,Ë e të till, ne kemi nevojë që edhe përdoruesit që nuk e kanë të transformuar tastaturen të lidhen me projektin tonë. Ato ridrejtime neve asgjë nuk na pengojnë. Për këtë nuk ka arsyse që të grisen.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Maj 22 05:37 (UTC) :U bo. Tash e tutje nuk i grisi mo. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Maj 22 08:05 (UTC) == Uf == Shume keq tash te portali seri dhe strip ''(jo negativ e menduar)'', sepse kam dasht me be sikur te portali film dhe muzikë, me nevojitet edhe dicka per keto portale, nuk po ka shume materiale shume per me i mbushur ato portale. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|<small>(</small>°<u>-</u>°<small>)</small>]] <sub>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</sub> 2006 Maj 22 21:46 (UTC) :ani kethj prap (a e ki vështir a?). Unë i pash bosh dhe i mbusha se kësthu si kam bo une mndova se është më lehtë për tu redaktuar nga secili. Une nuk idhnona, boni ti si mendon se jan më mirë. Si të duket portali shba (ngjyrat). Për të kemi ma shumë material. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Maj 22 21:54 (UTC) :: Mir por problemi me i madhi eshte, qe eshte automatike, e ke pa te portali muzikë dhe filmi, për portalin ShBA nuk e ki keq, por sot nuk kam me shume kohe, ngjyrat super po doken. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|<small>(</small>°<u>-</u>°<small>)</small>]] <sub>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</sub> 2006 Maj 22 22:26 (UTC) == BetBot == Bet, do ishte mirë të merrte privilegjin robot BetBoti. Vendose kandidaturën për të tek [[Wikipedia:Administrues]] dhe po s'pati kundërshtime do t'i jap privilegjin. Kështu s'do të duken redaktimet në Ndryshime së fundmi automatikisht. [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskuto]] 2006 Maj 28 13:26 (UTC) : në rregull. e vëndova emrin atje. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2006 Maj 28 14:04 (UTC) ::Tani është robot me patentë. [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskuto]] 7 Qershor 2006 13:04 (UTC) ::: Flm, --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 13 Qershor 2006 10:36 (UTC) == Nga Përdoeusi Ai == Pse apo mos e kisha une problem me e heq plakun nga fusha e lojes apo si? Puna eshte qe ta vazhdojn te tjeret. Pa per me fik dijn te gjith o tyt. :nuk e di unë cfar problemi ke ti po ajo nuk kishte humb asgjë aty. ani shtine prap në loj plakun po deshe. Edhe një këshill mos krijo faqe redirect kur nuk ekzistojn artikujt ku ti e përcjell faqen. Nuk është praktike ashtu se kujtojnë të tjerët se ekzistojn ato artikuj. tung —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 31 Maj 2006 12:21 (UTC) == FLMN == Mu deshtë me dië për hartën, vetëm ajo mu deshtë. Nuk e di në Commons a i kanë prezentuar nëse jo unë dashta me prezentu.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 31 Maj 2006 23:26 (UTC) :edhe unë kam kërkuar hatë, por nuk kam gjetur deri tash. Do të kërkoj te faqet zyrtare të shtetit dhe do ta prezantoj ti nëse e gjej. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 1 Qershor 2006 08:52 (UTC) : shiko [http://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0:%D0%9C%D0%B0%D0%BF%D0%B0_%D0%BD%D0%B0_%D0%BE%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B5_%D0%B2%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0.gif&oldid=42473 këtë] ke wiki i maqedonve. nuk ka datë dhe as të dhëna se si mund të përdoret. edhe [http://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0:Ohrid_MKD.png&oldid=45643 këtë] e gjeta te mk:wiki. përndryshe atje nuk ka kurgjë tjetër. pothuajse i kam kontrollu krejt fotot atje. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 1 Qershor 2006 11:06 (UTC) == tung == une isha duke shkruar te "<b>Fjalori</b> i termeve të përdorura në Informatikë dhe mendoj se disa shprehjeve nuk ka nevoj shpjegim me i gjer si psh rasti i fundit mailbomb ketu vetem pershkruajta se qe do me thene mailbomb dhe mendoj se me shume nuk ka shka i shtohet :Këto janë që më pengojn edhe mua. Artikujt duhet të jenë enciklopedik dhe të kenë pak material më tepër se përndryshe humb kuptimin i tërë projekti. Artikulli nuk mundet të ketë vetëm një rresht, une nuk e kritikoj punën tënde por artikulli nuk mund të ekzistoj vetëm me një rresht. Mundohu ti përmbledhish më një temë më shum sende nëse nuk ka material për një artikull. sa për fjalor ekziston edhe një projekt i ngjashëm në gjuhën shqipe. Shiko [http://sq.wiktionary.org/wiki/Faqja_Kryesore këtë]. Suksese dhe punë të mbarë edhe më tutje. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 1 Qershor 2006 15:37 (UTC) == Duhet me ta lehtsu baren ty Bet 0 == Hej [[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]]! Kur t'lodhesh tuj punu si admin na thuj se qe besa do ta lehtsojm baren. Po qe se tallet njeri me ty injoroje dhe boj sikur s'kupton, he si po thue? Ta qaj hallin qe t'ka zu po duro sa t'mujtsh. Se vetem ti dhe gomert durojn ksi ngarkesash mbi kuriz... upssss. --[[Përdoruesi:Sadriu|Sadriu]] 1 Qershor 2006 19:00 (UTC) :Çka të them paska ra niveli ketu deri ne fund te pusit. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 13 Qershor 2006 10:47 (UTC) == Portalet == [[Portal:Portal]] dhe propozimi konkret [[Portal diskutim:Maqedoni]] nëse je i pajtimit të bëhet ndryshimi në [[Portal:Portal/Skeleti]] Gjatë punës me portale, disi po më mungon një seleksionim. E di që mundem me i ndryshu emrat e rubrikave por pata qefë që kjo të bëhet si të themë shprehi edhe për portalet tjera. Për seleksionimin që po mendojë unë është që në një farë mënyre të ndajmë rubrikat që kanë të bëjnë me pjesen si të themë "shërbim" (artikuj i javës, foto, etj) dhe "punësim" pjesa në të cilën nevojitet punë d.m.th përmisime krijime të artikujve të ri etj. Pasi që të dy këto pjesë e kanë një pesë të përbashkët "informimin me të dhëna" d.m.th lista, kategory etj. mendova të bëjmë një model përafrsisht të ngjajshem me Faqen Kryesore të Wikipedias. Në faktë është pak a shumë ashtu mirpo do të ishte mirë të bëhej sikur në faqen kryesore ndarja "Bashkësia" ("punësim") dhe "Enciklopedia" ("shërbim") dhe varrësisht nga dizajni pjesa e përbashkët "informim" të jetë në krye apo fund të këtyre pjesëve ose të jetë në krye të pjesës "punësim" pasi që pjesa tjeter mund të zgjatet me përmbajtje të artikujve sipas dëshirës. Të lutem më trego çka mendon për këtë. Nëse je i pajtimit apo ke ndonjë sugjerim atëher e bëjmë këtë tek fleta kopjuese për fletat e portalit. Shpresoj se nuk të bezdisa.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 2 Qershor 2006 22:00 (UTC) :skeleti nuk është edhe aq problem i madh. është e lehtë të lëvizen kutijat pa shumë probleme në dizajn. Edhe unë jam mendu për faqen kryesore që të bëj disa ndryshime dhe ti japim naj dizajm më të mirë pak. Por kohëve të fundit nuk kam pas kohë. Shohim dhe bëjm si të jetë më mirë. E restaurova Wikiportal se mbaron në faqe bosh. edhe për Wikiportal kam disa ide të tjera e me kohë do ti prezentoj edhe ato, për momentin është mirë kështu. tung —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 13 Qershor 2006 10:55 (UTC) == flm == Faleminderit për përkrahjen tënde dhe votën për admin. Tung --[[Përdoruesi:Mig|Mig]] 15 Qershor 2006 14:42 (UTC) :Të dëshiroj sukses dhe shpresoj për mirkuptim më tujtje. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 15 Qershor 2006 15:21 (UTC) == Engjell Sedaj/Visoko == Engjell Sedaj duhet të zhvendoset tek Engjëll Sedaj (me ë tek emri). u përpoqa të marr vesh ditën e vdekjes, por ishte e pamundur. artikullit i duhen vënë edhe kategoritë! :U kry. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 23 Qershor 2006 16:11 (UTC) Visoko ishte për tu përkthyer! ai që e dërgoi ishte një nga Bosnia. ka ndonjë mundësi për ta "ringjallur" artikullin? :U rikrijua Artikulli [[Visoko]], ke kohë 48 orë ta përkthesh përndryshe e grisi prap. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 23 Qershor 2006 16:11 (UTC) ==Redirect== A mund te shpjegosh pse e ben artikullin '''Lajpcigu #REDIRECT tek [[Leipzig]]''', kurse '''Deutschland #REDIRECT tek [[Gjermania]]'''? Dhe na kujton regullat e wikipedias se gjoja duhen perdorur emrat origjinale? Uni Si duhet shkruar, origjinale ne shqip apo origjinale ne gjuhen e huaj. Jep pergjigje qe te dime si te veprojme. Uni : Te qytetet jemi marr vesh që të mbesin emrat origjinal përderisa qytetet nuk kan emra në shqip: si p.sh: Shkupi në vend të Skopje ose Vjena në vend të Wien, Londër në vend të London. Dhe jemi marr vesh që emrat të mos i shqiptarizojmë. Kjo është rregulla. Sa u përket shteteve ata do të kenë emrat shqip. Të fala Shqiptari/Uni. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 23 Qershor 2006 17:27 (UTC) :Ok! U kuptuam drejt. Të fala Maqedonasi/Bet 0. Uni 23 Qershor 2006 17:36 (UTC) == Category == kategoria Medicine mund te perkthehet me Mjekësia! :kategori medicinë nuk ka. ajo është [[:Category:Mjekësi]] (sipas rregullës: trajta e pashquar shumës), ndoshta e ke fjalën për portal. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 24 Qershor 2006 11:08 (UTC) kategoria Shenjtër biblikë mund të lihet e hapur: Shenjtorë. Keshtu mund te permblidhen bashke te gjithe ne nje faqe. :për këtë e bëjm pra kështu. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 24 Qershor 2006 11:08 (UTC) Eshtë për të ardhur keq se si janë ngatërruar kategoritë. Nga vrojtimet e bëra rezulton se një numër i konsiderueshëm kategorish nuk janë konform normave të parashtruara ne kuvend. Do duhet shumë punë për ti sistemuar. Duhet të shqyrtojmë edhe njëherë bashkarisht për rregullat e kategorizimit dhe se si duhen kontrolluar apo ndryshuar emërtimet e gabuara të tyre. Duhet bërë dhe një sqarim i argumentuar shkurt mbi shkakun e ndryshimit dhe jo të veprohet sipas kokës. tung! [[Përdoruesi:Shqiptari|Shqiptari]] 27 Qershor 2006 12:19 (UTC) :unë për momentin jam duke i korigjiuar në mënyrë sistematike gabimet drejtshkrimore në kategori pa ndyshuar hirarkinë. Sa i përket rregullës, është një: Trajta e pashquar shumës. Jam duke i sistemuar pakëz, por ka shumë punë. Duhet të bëjmë një projekt faqe që të mos përzihen shumë, se pastaj nuk kemi për të marr vesh se ku fillon dhe ku mbaron. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 27 Qershor 2006 13:14 (UTC) == ??? == Sa emra perdor ti puntori? :unë nuk jam Puntori. ti kush je?! *Ups une hyra te te shkruaj per dicka per Formula 1 si duket ketu ID ime qenka permendur. Une perdori nje emer Puntori :P dhe ndonjehere rrall ndodh qe ka patur dalje ID dhe kam punuar si IP por rrall ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 3 Korrik 2006 08:26 (UTC)) == Formula 1 == Mir tash dihet se une perdori nje emer :D (shih me lart). Formula 1 tema tash ka nje tabel me te plot per vitin 2006 pra kompletimi i saj mund te shkoje si tek Kupa boterore. Behet fjale per [[Rezultatet e F1 2006]] pra nese i sheh edituesit te ken hapur pjese parciale per te postuar dicka i sugjero qe ti rradhisin tek [[Rezultatet e F1 2006]] dhe jo pjese te pa organizuara sic po bejn akoma. Falmenderit per mirkuptim ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 3 Korrik 2006 08:26 (UTC)) :e pash. mirë duket. Sa i përket emrit tënd më sipër, ka këtu paranoida që mendojn se secili që nuk është me mendim si ta është personi i njëjtë. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 3 Korrik 2006 08:41 (UTC) == Hahahaha == *07:02 (Regjistri i grisjeve) (ndrysh; hist) . . Bet 0 (Diskutim | kontribute) (grisi "Afrim Muçiqi": përmbajtja përpara boshatisjes ishte: '== Titull shembull =='''ma hagshi mu bothen''' ... :Per ket pun i du shqipet shum se kur nuk din se cka me bo e tjetri ka vullnet per dicka, shqipet din me prish. hahahhahhahah ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 4 Korrik 2006 08:04 (UTC)) ::Me fjalët e Dan-it "Edhe kjo është Wikipedia". Çka të bëjmë, kështu janë shqiptarët. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 4 Korrik 2006 09:54 (UTC) == qysh me vjedh foto == ej a dini bre qysh me bjedh foto mi ja marr dikujna si dini tregomni pash zotin :??? --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 4 Korrik 2006 18:05 (UTC) ups - sa e ki me ironi te madhe? :D:D:D :P Nese e ki seriozisht, cyhs po mendon? cfar foto? ahhahah([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 4 Korrik 2006 18:41 (UTC)) :Sqarohu më mirë dhe unë do të të ndihmoj nëse kam mundësi. edhe une pra:) tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 4 Korrik 2006 18:50 (UTC) == Grise == [[Speciale:Newimages]] njeriu te njejten foto e ka vendosur 6 here. Kishte qen mir me i gris 5. Foto: I.rexhepi.JPG ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 4 Korrik 2006 18:48 (UTC)) :U bo tash shohi futboll. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 4 Korrik 2006 19:02 (UTC) == Iljaz Prokshi == Hidhi nje sy! une u mundova ta redaktoj por nuk e di sa ja arrita qellimit. ne qofte se deshiron mund ti shtosh perseri: Babai autodidakt dhe nena me origjine nga .... Por nuk tingellon "enciklopedike". behet si ato pershkrimet e para 1990. Lindi ne nje familje te varfer, .... te lidhur me Levizjen nacional clirimtare..... zona patriotike etj. kurse babai autodidakt perkthehet "nuk kishte asnje klase shkolle". ne qofte se duhet thene dicka, shto se u rrit me deshiren per te pervetesuar sa me shume njohuri e dije. edhe paragrafi i dyte i krijimtarise letrare mund te permiresohet, por nuk e kuptoj se cfare do te thote autori i pare me te![[Përdoruesi:129.240.157.90|129.240.157.90]] 5 Korrik 2006 16:22 (UTC) :Shumë mirë e ke bërë. Përveç asaj që nuk duhet të filloj artikulli me nëntitull, nuk kam kurgjë që mundem të të kritikoj. Punë të mbarë edhe më tutje. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 5 Korrik 2006 16:38 (UTC) == Let & Lit == Literatura perkthet Letersi, amo nuk eshte e njejte, jane dy pare patika, dhe pse i ke be te gjithe kategorite plural/shumes? --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Ko.S.]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 11 Korrik 2006 16:07 (UTC) :sepse nuk ka kuptim të ket dy kategori me emer të njëjtë, për këtë e kam bë një. nëse mendon ti se duhen të dyja ktheje, veç nuk e di se për çka përdoret njëra e për çka tjetra. kështu si ishin e kishin kuptimin e njëjtë. Sa për shumës, kam vepru sipas rregullës për kategorizimin e artikujve "trajta e pashquar shumës". Ashtu si ishin, ca shumës ca njëjës dukeshte shumë keq. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 11 Korrik 2006 16:21 (UTC) :: Letersia mirret me gjuhesine, kurse literatura miret me shkrimin, eshte pak shtire me shpjegua perfekt, pse keto jane dy sende, tung. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Ko.S.]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 11 Korrik 2006 16:39 (UTC) ::: Gjuhësia merret me gjuhësinë dhe është kategorija [[:Category:Gjuhësi|Gjuhësi]] për të, kurse për kët tjetrën është kategorija letërsi. nëse e shtojm edhe kategorinë literatur atëher bëhen tre kategori me funksion të ngjashëm. Mua kështu si është më duket në rregull. tung —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 11 Korrik 2006 16:45 (UTC) == Kerkoj qe Puntori te bllokohet == *Ti je administrues, kerkoj qe perosruesi Puntori te bllokohet per afat te caktuar per arsye: [http://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Puntori Shih historikun] ::nuk shoh asnjë arsye për blokimin e tij. Linku që ke dhën nuk dëshmon kurgjë. Radhën tjetër nëshkruhe diskutimin që të dihet se nga kush vjen kërkesa. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 25 Gusht 2006 10:14 (UTC) ** Kjo puna e bllokimit ka qen kerkes e imja te bllokohet KarL (Shqiptari) dmth i njejti perdorues [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Bet_0&oldid=80615 Referimi eshte ketu]. P.S. Flm per korigjimin drejtshkrimore ( Sis.. diellor). ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 25 Gusht 2006 10:49 (UTC)) :tash ma perzive krejt. referenca prap nuk tregon gjë, nejse. Ska lidhje, kjo pun me duket mua e mbarume. meremi vesh tash e tutje më mirë. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 25 Gusht 2006 11:00 (UTC) == Flm == Flm per te faqja e identit se e kam vnedu edhe nuk e kam verejt. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 25 Gusht 2006 12:52 (UTC)) :ska për se. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 25 Gusht 2006 13:57 (UTC) == Reklam Negative == User [http://www.sq.wikipedia.com/wiki/Përdoruesi:Puntori Puntori] is more correctly Albanian no from Albania, bat from Makedonia. He speaks completely badly Albanian, exactly the same as also the two current other administrators [http://www.sq.wikipedia.com/wiki/Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@ Ko.S.ystem.OV@] and [http://www.sq.wikipedia.com/wiki/Përdoruesi:Bet_0 ‎Bet 0] from [[sq:Wikipedia|Albanian Wikipedia]]. Burimi i ketij teksti: [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Requests_for_permissions&diff=393865 WIKIMEDIA] ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 20 Korrik 2006 08:10 (UTC)) :Kjo tregon se dikush mërzitet për ne dhe për Wikipedian, kjo është shenjë shumë e mirë. Flm për lajmërimin. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 25 Gusht 2006 10:17 (UTC) :: Une mundem me thene ketu vec: Er soll mal selbstkritik üben. Albinfo eshte nje perdorues i WP SQ, me emer tjeter. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Ko.S.]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 26 Gusht 2006 21:51 (UTC) :Perdoruesi eshte KarL sepse kete kritik e ka bere ne kohen kur ka par mosmarrveshje me mua. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 27 Gusht 2006 12:20 (UTC)) ::Ky puntori asht bo si ato grat e kqija qe meren me thashetheme. Po don me i ngatru njerzit mes tyne. Ai as nuk ka fakte per ato qe prallis neper diskutime. Duhet qe me pas kujdes edhe nje here po e paralajmeroj qe mos ta kruj shum me shqiptaret. [[Përdoruesi:Shqiptari|Shqiptari]] == Njësitë administrative - Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë == Mos je tu punu per momentin tek: Njësitë administrative - Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë ? nese po mos te punojm te dy te njejten pune ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 28 Gusht 2006 09:05 (UTC)) :momentalisht jam duke pushu. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 28 Gusht 2006 09:25 (UTC) == Ringjallje e gjendjes se me parshme == PS: Shpifjet e ktij Puntorit duhen shujt gjithmon! Une nuk jam administrues por administruesit duhet qe te ken nje diskutim me ty dhe pastaj nese vazhdon me manipulime te te pasoj bllokimi TY ose Mua. Mua aspak sme pengon bllokimi nese kan arsye lirshem mund te e bejne. Disi po cuditem pse une po jam i grua e keqe si thua ti me ty dhe me asnje tjeter ne kete komunitet? E perse ti po ke problem me tegjith? Mos provoko sepse provokimet i urrej. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 28 Gusht 2006 10:12 (UTC)) E vertetove prap se je si grat e kqia hahahaha. Jo jo e thash gabim. Ti qenke me keq se ato. Kujt po i behet vone se cil urren ti more sahanlepires. [[Përdoruesi:Shqiptari|Shqiptari]] ---- No comnent. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 28 Gusht 2006 13:27 (UTC) ----- '''<big> Shenimi im ishte ky:</big>''' # Une kam te drejt te komentimit por jo edhe te sharjes. # Ti perdorues Shqiptari edhe heren e fundit ehde tash fillove me sharje # Shiko kete [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim%3ABet_0&diff=92647&oldid=92628 ketu]] qe e ke fshir ate qe kam shkruar une. # Ti nuk ke te drejt te i fshish komentet e mia dhe te i pershtatish per vete. # Ti je perdoruesi KarL # Ti ke derguar komentet me sharje me nje breshke duke qire. Une nuk jam administrues por administruesit duhet qe te ken nje diskutim me ty dhe pastaj nese vazhdon me manipulime te te pasoj bllokimi TY ose Mua. Mua aspak sme pengon bllokimi nese kan arsye lirshem mund te e bejne. Disi po cuditem pse une po jam i grua e keqe si thua ti me ty dhe me asnje tjeter ne kete komunitet? E perse ti po ke problem me tegjith? Mos provoko sepse provokimet i urrej. P.S. Bet_0 perdoruesi Shqiptari ka nderruar permbajtjen e shenimit tim shih historin e diskutimeve tua. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 28 Gusht 2006 10:12 (UTC)) Shqiptari e nderroi si me siper. Si mundesht ti si administrues te thuash vetem : No comment? Tere diten qe ka hyr mund te e shohesh cka ka ber ne wikipedia, vetem mua me ka provokuar. Une spo du te filloj sikur ai te sillem. Por ti nese heshte dmth e perkrah. Ncnncncnc. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 28 Gusht 2006 17:25 (UTC)) == Vendbanimet e Ish Republikës Jugosllave të Maqedonisë == Si thu per kete: [[Vendbanimet e Ish Republikës Jugosllave të Maqedonisë]] ? Shihe brenda (nen redaktim) jan edhe tjerat stampa. Kur te rregullohen te lirohen ne publik. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 30 Gusht 2006 10:45 (UTC)) : Skam kurgjë kundra, mirë duket. unë personalisht desha që së pari të përfshihet maqedonia perëndimore, por nuk kam kurgjë kundra nëse bëhet e krejt maqedonia. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 30 Gusht 2006 12:11 (UTC) **Sidoqoft stampat jan gati brenda ne kod mund te ndahet tema pa problem se edhe ashtu dot jet faqja e madhe kur te aktivizohen tegjitha komunat.([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 30 Gusht 2006 12:28 (UTC)) == Korrigjim == Emrin Maqedoni ne fundt tek kategoria e ke shkruar gabim: Maqeodni ose dicka e ngjashme.[[Përdoruesi:129.240.157.87|129.240.157.87]] 31 Gusht 2006 17:42 (UTC) :Nuk e gjej dot se ku e kam shkruar gabim. Sqaroma te cili artikull. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 1 Shtator 2006 07:41 (UTC) == Administrues == Ju lutem shikoni [[Wikipedia:Udhëzime për administruesit]]. Deri tani kam vënë dy gjëra vetëm por janë të rëndësishme për tërë administruesit për të ndihmuar përdoruesit. Mund të diskutojmë shtesa tek [[Wikipedia diskutim:Udhëzime për administruesit]]. Faleminderit [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskuto]] 5 Shtator 2006 00:39 (UTC) == Përvojat dhe sugjerimet == Shkruj dishka qitu [[Wikipedia:Për Anëtarë]]. Normal qe ki qefë, osht mirë për të tjerët qe bea edhe për ne se qashtu e dimë shka po ju bjenë njerzve në sy ma tepër.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 5 Shtator 2006 03:04 (UTC) == Fshatrat ne Maqedoni == O Bet 0 (o) ndoshta e din mir por vetem thash te te kujtoj, ne rast se fshati eshte ne maqedonisht i meruar ne fund me '''ovci''', '''ovce''' atehere ne shqip '''V''' nuk perdoret. Si dhe L si e kan ne maqedonisht shpesh perdoret me shum me Ll ne shqip. Shembull:Tabanovce - Tabanoci, Mirkovce - Mirkoci Shembull:Lojane (mkd)- Llojani (vendlinja ime). Lopate - Llopati ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 8 Shtator 2006 09:41 (UTC)) :u bo. tash e tutje do ta kem paraasysh. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 8 Shtator 2006 09:44 (UTC) == Rikthimet e redaktimeve == Si ka mundesi qe ti rikthen redaktimet e mia? Kush ta jep ty ate te drejte? Apo je ne nje fis me puntorin. Uni 8 Shtator 2006 14:07 (UTC) :do ti largoj jo vetëm redaktimet e tua, por të secilit që atakon përdoruesit tjerë personalisht pa marrë parasysh se kush i shkruan. —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 8 Shtator 2006 14:12 (UTC) Dhe kush eshte ai sipas mendimit apo vezhgimeve te tua? Ska nevoje te pergjigjesh se merret vesh pergjigja. Uni 8 Shtator 2006 14:16 (UTC) :bla bla bla. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 8 Shtator 2006 14:17 (UTC) ===Ankese ndaj Puntorit=== <pre> * Nderhyrje ne punen e tjetrit me qellim grisjen e faqes se redaktimit? * Dikush tjeter po punonte nderkohe me ate artikull. * Bllokoi adresen IP te administratorit pa shkak. (Dhe kjo menjehere pasi ju dha titulli.) * U mundua te vandalizoje faqen personale te diskutimeve? Pasoi nje bllokim i perkohshem nga une * Personi ne fjale duhet te mesoje rregullat e Wikipedias. </pre> Te fala nga Uni 8 Shtator 2006 13:47 (UTC) * Konflikti nisi [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Category%3AProfesione&diff=98491&oldid=98433 ketu]] Uni 8 Shtator 2006 13:58 (UTC) ---- e lexova. a nuk ka ardh koha që të qesohesh njëher ti? --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 8 Shtator 2006 14:33 (UTC) Mire qe e lexove po lidhjet i ndoqe? Hiqni dore nga provokimet se me shqiptaret si une nuk ju ecen. Uni 8 Shtator 2006 14:37 (UTC) :vetëm ti je shqiptar këtu dhe askush tjetër. më vjen me të vëtet të qeshi. të kishe qenë ti shqiptar ishe sillur si ka hije një shqiptari, dhe nuk i kishe ofendu shqiptarët jasht kufirit të shtetit të gjymtuar shqiptar. leji më se me të vërtett nuk të ka hije. merru me një punë më të mençme dhe mos i ofendo të tjerërt. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 8 Shtator 2006 14:43 (UTC) Joooo me je ti dhe pumntori --(përdoruesi Uni) == Adresë emaili == Bet 0, të lutem vendos një adresë emaili, dhe pastaj vërtetoje dhe lejo email nga përdorues tek [[Speciale:Preferences|parapëlqimet]]. Administruesit është mirë që të vënë dhe këtë mënyrë komunikimi në disponim. Faleminderit, [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskuto]] 10 Shtator 2006 06:23 (UTC) :unë e kisha vendu eMail me kohë, por si duket e kam harruar ta bëj që të tjerët të më dërgojn eMail. E bëra tash. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 10 Shtator 2006 08:53 (UTC) == Maqedonia (foto album) == *[[Maqedonia (foto album)]] - Cka mendon per nje organizim te ketill edhe te teritoreve dhe vendeve tjera? Kete far foto albumi e kam lidh edhe tek [[Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë]] tek : '''Shih edhe''' me titull : '''Përmbledhje fotosh që janë në Wikipedia shqip'''. Me kete '''që janë''' dua te nenkuptoj : qe më nuk duhet ngarkuar. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 12 Shtator 2006 08:48 (UTC)) :Nuk di a ka kuptim një artikull i tillë, të kisha propozuar ta shtrosh si temë në kuvend, më mirë le të vendosin krejt përdoruesit për këtë. Nëse vendoset mendoj që titulli duhet të jet pa '''"( )"''' kllapa, me një vizë '''"-"''' ose pa kurgjë. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 12 Shtator 2006 12:11 (UTC) == Falmenderit == Hahaha. provova njehere te e gris por thash mos tua humbi punen ne artikull duke menduar se grisen tedyja. Flm per infon. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 12 Shtator 2006 12:26 (UTC)) == BetBot @ tr.wiki == Please, could you apply for a bot flag on [[:tr:vikipedi:botlar]] ? --[[:tr:Kullanýcý:katpatuka|katputuka @ tr:]] 12 Shtator 2006 18:58 (UTC) :I'm still testing the robot. I will apply later. thank you --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 12 Shtator 2006 19:06 (UTC) ==Cblloko konton== Duhet te cbllokosh konton e bllokuar pa te drejte. [[User:Uni|Uni]] :drejtohu atij që të ka bllokuar. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 13 Shtator 2006 08:03 (UTC) Pse fshin shuarjen e shpifjeve? :kush je ti që i ndryshon tekstet e diskutimeve të përdoruesve tjerë. Kjo nuk është e lejuar në Wikipedia. —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 13 Shtator 2006 08:17 (UTC) Une jam nje SHQIPTAR NGA SHQIPERIA qe mbron faqet nga shenimet e pa bazuara. Pavaresisht se nuk jam admin. :ti shqiptar nga do që paraqitesh (Gjermania), kjo është Wikipedia dhe ka rregulla të cilat vlejn për të gjithë, edhe për shqiptarët nga Shqipëria. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 13 Shtator 2006 08:31 (UTC) Redaktimet e mia s'mi ndalon dot ti per ti shkruar si dua :redaktimet e tua nuk i ka ndaluar kush, ti nuk guxon ti ndryshosh diskutimet e të tjerëve. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 13 Shtator 2006 08:31 (UTC) Per te miren e perbashket e kam, se nuk dua te vazhdoje sherri dhe shamata. Por nese mendon ndryshe provon ate qe une e kam sugjeruar me para. Mos u mburrni se nuk fitoni gje po humbisni. :mvaret krejt prej teje. leji vandalizmat dhe fiton wikipedia shqip. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 13 Shtator 2006 08:38 (UTC) Puna eshte se kush i fillon i pari vandalizmat. Ai qe kerkon te mbrohet nga sulmet e vandaleve eshte i pafajshem. :puna është kush kryn grindjen i pari, e jo kush nis i pari. —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 13 Shtator 2006 08:47 (UTC) == Çbllokimi == *Une do ta çbllokoj konton, por nje hap i marr ne drejtim te grindjes dhe manipulimit. Ta jap besen se te bllokoj edhe kete IP. Shendet P.S. Sa i përket ankesës sate të kam dhën përgjigje tek Wikipedia:Administruesit (këlyshat siç thua ti) ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 13 Shtator 2006 08:53 (UTC)) A e di se cfare eshte kelyshi? Nje beb i vogel pra mos u merzit por liro konton dhe fshi gjith ato budalliqe se nuk na nderojne aspak as ty, as Dan as Bet_0 dhe as Uni. Dhe kjo te jete grindja e fundit dhe vellazerim dhe paqe. Sherrin ja leme hasmit. *shih mos mu bej i mencur, une po te bej nder dhe rri i till ti te mos ishe uni nuk do te flisje ketu por je ai dhe pranoje dhe hesht. :Sa i perket kelyshit po permbahem e spo filloj fyerjet, mbaje per vete kelyshin dhe hesht tani mos bej zenk ne menyr pasive. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 13 Shtator 2006 09:22 (UTC)) Liro pak faqen time te perdoruesit se e kisha bllokuar vete. Do bej redaktimin e fundit dhe do ju le te beni qef ke wikipedia juaj. Une s'dua me tja di per kete pune se e shof qe eshte e kote te merresh me njerez qe nuk dine te dallojne te miren nga e keqja. Uni 13 Shtator 2006 16:10 (UTC) :U bë. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 13 Shtator 2006 16:16 (UTC) Pse i kthen redktimet e mia te fundit? Apo kerkon qe te vazhdojne grindjet. Une do ta kthej ashtu sic duhet dhe jo ashtu si do ti e kupton apo jo qe redaktimet e mia mund ti kthjej. Mos u be shkak per grindje te shpeshta se pastaj nuk largohem. Une dua qe te punoni te qete dhe jo te keni probleme me vandalizma :unë edhe më herët sot të paralajmërove, ti nuk guxon ti ndryshosh diskutimet e të tjerëve - kjo është vandalizëm. Shkruaj çka ke ti për të shkruar/thënë dhe mos i ndrysho diskutimet e të tjerëve. Sa u përket paralajmërive të tuaja as nuk më interesojnë fare —[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 13 Shtator 2006 16:43 (UTC) Nuk ndryshohen redaktimet e te tjerve. Mirepa une Dorit do ja them kete dhe nuk do kete ndonje kundershtim sepse grindja per mua quhet e mbaruar. Fakt eshte se une nuk jam me administrator dhe duhet te heq ca gjera qe jane te pa qena. Une te thash qe do largohem perfundimisht por kusht themelor eshte te harroni unin dhe mos te zhgaravitet me kontoja e tij. Mund dhe ta grisesh unin pa problem lejen e ke qe tani. Vetem si te thashe qe te marri fund gjithshka duhet lene kjo faqe keshtu. Ti ben si te duash po une do insistoj per kete. Uni nuk ben vandalizma as ka per te bere ndonjehere ndonese ka shume mundesi mos harro se ka shume projekte te tjera. Kerkoj paqe dhe te harrohet gjithshka per te miren e projektit. Sdi si ta shpjegoj une jam dhe pak kokfort. == Rreth kategorive == *Per ate te shumesit te pa shquar e dija por ja qe e kam bere gabim. Sa i perket korigjimeve rrall here qe e percjell cfar ke bere ti apo ndonje administrator tjeter apo edhe ndonje editues i rregullt si Leke Mjeku appo Zeke keshtu qe ska nevoj per sqarim se perse ke korigjuar dicka, kuptohet se gabimi korigjohet. Sa i perket numrave kategori une kam menduar se si kategori e till mund te mblidhen por mund edhe te 2 kategorizohen pra s'besoj se ka qene dhe pune e kote 100% nese ka qene atehere shendosh :D beje si eshte kategoria, por me ka ren ne sy me te kuqe dhe i kam mbushur disa. Shendet. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 13 Shtator 2006 17:27 (UTC)) == BetBot == Hello, your BetBot has now botstatus at german wikipedia. -- [[:de:Benutzer:Stefan Kühn|sk]] :Danke. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 26 Shtator 2006 07:23 (UTC) == Përcjellja == A po më përcjell shka jom ka bojë une a? hahahah. Une jam tu e lexu fjalorin--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 26 Shtator 2006 14:50 (UTC) :a e do temin. e kam të 2002. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 26 Shtator 2006 14:52 (UTC) == Пишу па-албански! == Превед, кросавчег! Пишу па-албански, как и просил! Hello! Thanks for your work! :) [[Përdoruesi:212.120.181.7|212.120.181.7]] 26 Shtator 2006 16:56 (UTC) :What!? Anyway you are welcome!--[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 26 Shtator 2006 17:03 (UTC) == Errors of BetBot == BetBot removed from Serbian Wikipedia interwiki link to [[:ba:Ислам]], which is correct page about Islam. Also, I didn't check if the removal of [[:ba:Мухамед]] is also an error. Please, fix it. --[[Përdoruesi:Millosh|millosh]] ([[:sr:Разговор са корисником:Милош|diskutim (sr:)]]) 28 Shtator 2006 09:52 (UTC) :About the page about Muhamed: [[:ba:Мөхәммәт]] is correct link (I made a mistake above) and your bot removed it, too. --[[Përdoruesi:Millosh|millosh]] ([[:sr:Разговор са корисником:Милош|diskutim (sr:)]]) 28 Shtator 2006 09:55 (UTC) ::It doesn’t works with ba:wiki seems to be a problem for developer of pywikipedia. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 28 Shtator 2006 10:35 (UTC) :::Can you please ask for the bot flag in [[sr:Википедија:Ботови|the appropriate place]]? --[[sr:User:Dungodung|Dungodung]] 28 Shtator 2006 12:16 (UTC) There was a problem with interwiki links on the page [[fr:Salat (islam)]] and the Bot falsely removed the link to the arabic page [[ar:%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%A9]]. I don't know why [[Përdoruesi:83.206.205.241|83.206.205.241]] 2 Tetor 2006 13:08 (UTC) == Isuf Gjata == Shihe se paskemi punu tedy pernjehere, cka do me permirsu permirso se u perzi pak. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 29 Shtator 2006 14:51 (UTC)) :a ta përziva redaktimin a? une normal pres pak para se të redaktoj te artikujt e rij, kësaj here e pata si duket rendin unë. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 29 Shtator 2006 14:54 (UTC) == pl-wiki == Could you request for botflag on pl-wiki? You can do it on discussion page any bureaucrat, f.e. [[:pl:Wikipedysta:Gdarin|Gdarin]]. Thanks, [[:pl:Wikipedysta:Bocianski|pl-admin]]. == Bot request on Polish wikipedia == I put it on one of our beaurocrats [[:pl:Wikipedysta:TOR]] talk page: he should know how to handle that. [[:pl:Wikipedysta:Ejdzej|A.J.]] 30 Shtator 2006 12:01 (UTC) :Thanks --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 30 Shtator 2006 12:04 (UTC) == Roboti jot == O Bet 0, a zevendeson roboti jot nyje (links) brenda artikujve te ndryshem? Dua te them nje nyjezim i gabuar eshte ne shum artikuj a mundet roboti jot te e ndrroj ne tegjith artikujt? ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 2 Tetor 2006 10:34 (UTC)) :trego se për çfarë e ke fjalën konkret të tregoj se a mundem ta realizoj. Në princip mundem të zëvendësoj tekste mbrenda artikujve, por kjo pagohet vetëm nëse ka më shumë se 3 artikuj. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 2 Tetor 2006 10:50 (UTC) *Konkretisht eshte fjala per [[Formula 1]] artikujt te cilet jan ne anglisht dhe duhet bere ne shqip. Kemi 2006 Canadian Grand Prix dhe te zevendesohet me F1 Kanada - 2006 (ne kete stil tegjitha cmimet sepse eshte filluar me disa artikuj jan te mbushur me materiale). :Ndodh qe duhet te behet me shum se nje ndryshim brenda nje artikulli ose nga nje ndryshim ne disa artikuj. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 2 Tetor 2006 11:20 (UTC)) **Boti funksionon shkelqyeshem. Si dot mundej qe tegjitha zevendesimet te behen? A do te ishte e mundur qe te bejhej nje dot per administruesit ne wikipedia shqip? Per kete te formula 1 do te duhej nje bot sepse ka shume per tu zevendesuar. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 2 Tetor 2006 13:49 (UTC)) * O Bet 0 ej kshir be mujsh me bo dicka me at botin tond me i ndryshu cato ne F1 se i la ti vetem 1 e kishe ndrru. apo ndoshta po e do listen e plot te ndryshimeve? Ka shum ndryshime nuk e di cfar mundesi ka roboti jot por nese mundet ruaj keto se ndoshta te njejtat ndryshime prap duhet te i kontrollosh pas nje kohe. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 10 Tetor 2006 11:31 (UTC)) == [[:eo:BetBot]] == Bonvolu rigardi [[:eo:Vikipediista diskuto:BetBot]] Bonvolu peti [[:eo:Vikipedio:Permespeto por robotoj|permeson]] por funkciigi roboton en la esperanta Vikipedio. Se okazas konsento via roboto ricevos robotan statuson tie.</br> ''Please [[:eo:Vikipedio:Permespeto por robotoj|ask for bot tag]] before of running your bot. If we agree your bot will get bot tag there. '' [[Përdoruesi:ArnoLagrange|ArnoLagrange]] 5 Tetor 2006 07:07 (UTC) == Mamamia == Shume shpejt keve te artikulli radiojuniku, tu e gris keva tani um dul gabim, une kisha thone me blloku. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Ko.S.]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 6 Tetor 2006 11:45 (UTC) :robot krejt jam bo kohën e fundit :) . mirë që jemi të një mendimi. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 6 Tetor 2006 11:51 (UTC) ::Kësaj radhe po ta lë rendin ty. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 6 Tetor 2006 11:52 (UTC) ==Bot status== Ok for bot status on '''it:wiki''' :-) Good work! [[:it:Discussioni utente:Gac|<small><b style="color:green;">Gac</b></small>]] :thanks. --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 7 Tetor 2006 12:30 (UTC) == Bot == Une nuk po e di sa janë mundësit me kta bot-a përqata bon vaki edhe pytja ësht palidhje. A munesh te artikujt e kategoris [[:Category:Bimë]] që kanë galeritë me katë foto horizontalisht me i ndryshu në tri foto horizontalish. Në Firefox po përzihen me tabela.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 7 Tetor 2006 03:20 (UTC) :e kam pa edhe une por me robot nuk bëjm gjë. Sheh nëse mundesh diçka ke tabela të ndryshosh, si te artikulli [[Shën Agostini]], atje ndryshove ti dicka e pastaj nuk u përzi teksti me tablën. me siguri gjen diçka që nuk e përzin tabelën me galerinë. zgjedhje tjetër është edhe para galerisë të vëndohet një <nowiki><br clear="all" /></nowiki>, por nuk është shumë elegante. tung --[[Përdoruesi:Bet 0|bet_0]] 7 Tetor 2006 12:29 (UTC) 720hrsfe5v6l8i8a2kh5a9suc8tdoxb 3 15124 3006796 2880994 2026-07-07T07:28:05Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006796 wikitext text/x-wiki <div class= style="text-align:left; background:gold"> <!-- <div class= style="background:#fee; text-align:left"> [[Figura:Eraser closeup.jpg|60px]] [[Figura:Gnome-fs-trash-full.svg|6opx]] [[Figura:Nuvola apps kalarm.png|60px]] [[Figura:Nuvola apps email.png|6opx]] {| style="width: 100%; padding: 3px; background: #f7f8ff; border: 1px solid red; margin: 1 auto;" |- |{{center|'''Teksti!'''''}} |} --> {| class="infobox" width="100px" |- ! align="center" | [[Image:Crystal Clear app file-manager.png|50px]] *[[Përdoruesi diskutim:Leke Mjeku/Arkivi I|ARKIVI 1]]<br> *[[Përdoruesi diskutim:Leke Mjeku/Arkivi II|ARKIVI 2]]<br> *[[Përdoruesi diskutim:Leke Mjeku/Arkivi III|ARKIVI 3]]<br> |} se pari urime per zellin, se dyti nese i perket nje bindje apo feje te caktuar mos shkruaj thjesht perkthime per fete apo besimet e tjera, leri besimtaret e asaj feje te shkruajne per fete e tyre,.. :Tjeta i paemer! Falemnders për urimet tuja, i çmoj sak! Tash m duket se e prishe mas urimeve. Së parit po të tham un ty diçka. Ti e askush nuk ka të drejt e nuk me ndalon me shkru at që du un. Së dytit, besimi jem nuk ka ça të duhet se asht diçka vetjake (personale), e si njerëz, individë me sfer private besimi met puna jeme e e drejta jeme. Megjithkte besimi jem nuk asht i msheht(sekret), e nuk kam marre ta tham botnisht se i përkas fesë së krishtenë. Ashtu! N.q.s. përkthimet e mia nuk të pëlqejn ankoju te drejtusit e Vikipedias. Megjithse nuk t kam borxh ndonji shpjegim, po të njoftoj se artikujt i kam përkthy nga vikipediat e tjera që askush mos të thojn mandej se i kam xjerr nga vedi jem, i kam shpik un apo jan pa referenca. D.m.th. asnjansia e artikujve asht e sigurume prej vikipediave tjera, por edhe prej mejet. :Të jam sak mirnjohs për urimet, por jo për kohën që prisha tu të shkru kto rreshta! E tjeterher shkruje emnin a nofken tande, sa për dijeni jo për gja tjeter. <br>Hajt shndet e jet tash![[Përdoruesi:Leke Mjeku|Leke Mjeku]] 15 Korrik 2010 20:45 (CEST) </div> == urime == Fjalet e urta qe kishe shkruar jane me te vertete te mrekullueshme dhe flasin hapur per realitetin.A mund te shkruaje edhe disa te tjera te tilla.Me respekt scorpion. :Po pata koh me gjith qef! Shndet![[Përdoruesi:Leke Mjeku|Leke Mjeku]] 15 Korrik 2010 20:45 (CEST) == tung == tung ju përshëndes dhe ju lutem pasi i kamë thënë edhe anëtarëve tjerë të wikipedias që qdo faqe që e hap ju mos e hapni vetëm titullin por shkruaj më shumë për të edhe pse nuk i kam parë redaktimet e tuaj. Ju faliminderit :Mos fol palidhje. Leke Mjeku ka krjuar disa nga artikujt më kualitativ që Wikipedia shqip përmban. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 3 Janar 2010 17:21 (CET) == Tjeta == Zotëri, me ç'të drejtë ju riformoni [[Katedralja e Shkodres|ktu]] sipas qejfit tuaj? Se vendosët referencat ju prishët gjithë pjesën tjetër. Dhe pse hoqët fotot? S'është e drejtë kjo karshi punës së tjetrit, biles ARROGANCË prapanike. --[[User:Hatake]] 22 Qershor 2010 19:14 :Hej Hatake!Un nuk kam riformu ndonjisend! Un e shtypa "ktu"-hin e shikova edhe historikun por emni jem nuk del aty askund. Mandej referencat mor zotni nuk prishin asgja se mund të hiqen. Un nuk maj mend se kam hek ndonji foto, prandaj arrogancen prapanike maje për vedi se un nuk të kam ba gja, sa për dijeni tanden un kam respekt për punen e tjetrit, nuk ka problem se ça ai shkrun. Mandej kushdo ka të drejtë të përmirsojë punën e tjetrit për të mirën e Vikipedias, jo për lavdi a merita vetjake. Hajt tung tash! [[Përdoruesi:Leke Mjeku|Leke Mjeku]] 15 Korrik 2010 20:45 (CEST) Desha t'ju pyes vetëm për gjëra që kanë të bëjnë me artikuj të Wikipedias por veç jo publikisht. Në qoftë se nuk keni mundësi ma thoni ju lutem që të mos pres kot. Faleminderit. [[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] 19 Nëntor 2010 10:35 (CET)Gentius __________________________________________________________________________________________________ :Faleminderit për përgjigjen. Nuk kam ndonjë problem me çiltërsinë por desha të marr kontakt me ju se mendova se mund të më ndihmoni edhe ju duke u bashkuar ndoshta edhe me të tjerë me qëllim që t'i bëhet qëndresë disa tipave këtu tek Wikipedia që shkruajnë duke bërë propagandë ideologjike dhe fetare për fenë islame. Ngaqë kam patur shpesh konflikte me disa prej tyre kam parë se janë të organizuar si grup duke i dhënë privilegje si administratorë dhe burokrat njëri-tjetrit me qëllim që të kontrollojnë përmbajtjet e artikujve me këtë temë duke mos lejuar që të kontribojnë në to autorë të tjerë me mendime devijuese ose të kundërta. Kështu psh. kanë bllokuar redaktimin e disa artikujve pasi unë i kisha ndryshuar sipas parimeve të besnikërisë ndaj fakteve historike dhe duke iu referuar me prova autorëve historianë dhe shkencorë seriozë nga e gjithë bota dhe jo duke predikuar për fenë islame ose duke bërë reklamë për organizata të kësaj feje. Unë nuk kam gjë kundra kësaj forme reklame por një enciklopedi si Wikipedia s'është vendi për këtë punë. Ajo është për të gjithë njerëzit dhe prandaj duhet të jetë e paanëshme duke përmendur në mënyrë jo-tendencioze mundësisht vetëm faktet nga historia dhe e sotmja. :E shoh si të vetmen mundësi për t'iu kundërvënë atyre që të mblidhen një numër sa më i madh anëtarësh në mënyrë që t'i detyrojnë ata me anë votimit në kuvend për të vendosur demokratikisht se cili version i artikullit të vendoset. :Mendoj se e keqja nuk duhet injoruar por duhet përballur me të paktën po atë angazhim me të cilin edhe ajo punon se përndryshe do të na hipi në kokë dhe atëherë do të jetë tepër vonë siç ka qenë shpesh në historinë e këtij populli. [[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] 14 Janar 2011 21:52 (CET) ::Tjeta Gentius! Çiltërsi për çiltërsi! Më falni për përgjigjen e vonume, por siç ju shkruva + ma par, un rrall e vizitoj Vikpedian shqipe. Hahaha! Asht qesharake, sepse kjo asht ken edhe 1 nga arsyt se pse un e kam braktis Vikipedian shqipe. Ma në fund doli dikush që s'ka frikë ta thotë të vërtetën për administruesat e vikipedias. Kto konflikte që keni ju tani i kam pas + un para jush. Un ma par i kam qujt ata Zotat e pronart e Vikipedias shqipe. Sa keq që nuk kemi qenë bashkëkohësa e bashkëpuntorë të vikipedias para disa vjetësh. Kto që po përmendni ju tani i kam than un me kohë. Po më vjen sak mirë që ma në fund edhe dikush tjetër mendon si un për realitetin e Vikit. Kjo tregon se ka ende shqiptarë të vërtetë, të drejtë, arsim e vërtetëdashës. Edhe un kam ken fill i vetëm përball këtyne administratorash mediokra e mendjengushtë, egoista e fanatikë qorra, injoranta e trushplarë, të pandërgjegjshëm e burracakë, hipokrita e regresista, prepotenta e impotenta etj.etj. Me këta lloj njerzish të paaftë e maniakë asht e pamujtun me bashkëpunu. Mirse erdhët në realitetin e shëmtum të Vikit shqiptare. Që dikush të mund të japë ndihmesën e tij në Viki, ai duhet të shkruajë e heshtë, e mos tu bjerë ndesh shkrimeve, interesave e bindjeve të fanatikëve të keqdrejtuesve e keqmbarshtuesve të Vikit. Hahaha! Më falni! Vikpedia, fatkeqsisht asht ba 1 rrjet propagande e predikimi islamist. Më vjen keq, por siç e kam than + përpara, fatkeqsisht, ata e kan marrë në dorë dhe e zotërojnë vikipedian. Ne nuk mund ti rrëzojmë këta "pronarë" të vikipedias sepse ata përkrahin e mbështesin njeni-tjetrin në çdo rast e me çdo kusht. Por, nqs mendoni se mund të arrijmë diçka së bashku atëherë do mundohem t'ju mbështes e përkrah në çdo gjë që është e drejtë dhe e vërtetë. Hahaha! Kini kujdes! Tash ata e dinë! Ju jeni kundërshtari e "armiku" i tyne i hapun! Un jam i vjetri, s'ka problem! Shndet! Me nderime [[Përdoruesi:Leke Mjeku|Leke Mjeku]] 16 Janar 2011 22:14 (CET) :::Nuk kam pse të kem kujdes ose frikë (ata le të më rruajnë...!). I vetmi shqetësim që kisha dhe kam është që ata, duke marrë vesh këto përpjekjet e mia dhe tonat të fillojnë të vihen në lëvizje dhe të marrin dreqi e di se ç'masa kundra dhe të prishin punë. :::Nuk do të ma kishte marrë mendja se edhe në shekullin e 21-të do të duhej të bëhet e njejta punë si ajo e rilindasve para dy shekujve dhe do të kishte në këtë popull akoma pasardhës të Haxhi Qamilit me shokë. Nuk kam gjë kundra lirisë së besimit dhe kur dikush dëshiron të besojë në këtë fe por veç kundra këtyre horrave që kush e di se kush ''mullah'' ose ''sheik'' islamist nga vendet islamike i paguan në mënyrë që propagandojnë për idetë jo ''islamike'' por ''islamiste'', pra me karakter ideologjik dhe politik, se ata despotë orientalë fërkojnë duart kur gjejnë një vend dhe mundësi në Evropë ku të fusin pak këmbët dhe janë të gatshëm të hedhin dollarët me grushta. Aq më e trishtueshme është kjo kur sheh se këto vegla të tyre janë pikërisht nga ato vise, dmth. të ish-Jugosllavisë, që e kanë provuar deri vonë mirë se kryesisht për arsye të tendencave orientale dhe islamike janë trajtuar si njerëz të dorës së dytë. Dhe megjithatë vazhdojnë edhe sot të simpatizojnë me ato vende dhe madje të vihen në shërbim të forcave të errëta fashistoide që punojnë kundra Evropës dhe perëndimit, të atij perëndimi që u solli lirinë, pavarësinë dhe demokracinë. Këtë fakt të thjeshtë moral ata nuk arrijnë ta kuptojnë duke folur nga ana tjetër vetëm për moralin e shtratit a thua se e gjithë jeta përbëhet vetëm nga marrëdhëniet seksuale, këto janë idetë primitive që i mësojnë si dogma fetare! :::E shoh si të vetmen mundësi atë të kuvendit. Me sa kam mësuar unë administratorët nuk janë të plotfuqishëm. Ata kanë më shumë të drejta në mënyrë që psh. të ndërhyjnë dhe të ndalojnë shkeljet, abuzimet ose vandalizmat nga ana e anëtarëve të tjerë dhe jo të shpërdorojnë pozitën që kanë duke ndaluar dhe bllokuar kontributin dhe punën e lirë dhe serioze krijuese të të gjithë të tjerëve vetëm pse nuk u pëlqejnë mendimet e tyre. Ata nuk janë censorë. Prandaj quhet Wikipedia "Enciklopedia e lirë". :::Mendoj se duhen aktivizuar sa më tepër anëtarë që të marrin pjesë në kuvend. Kjo është e vetmja rrugë për të frenuar jo vetëm këtë gjendje por edhe për rritjen e cilësisë në përgjithësi, si psh. duke vendosur edhe që të zhduken artikuj të dobët nga ana gjuhësore dhe që nuk plotësojnë rregullat elementare të hartimit të artikujve enciklopedikë. Sa më shumë që të rritet cilësia duke larguar "plehrat", aq më tepër do të rriten pretendimet në përgjithësi duke bërë që të marrin pjesë më shumë anëtarë me nivel më të lartë kulturor. Kështu nuk do të arrinijnë të mbijetonin në Wikipedia as këta tipa. Përderisa të mbizotërojë ky nivel i ulët, ata do të kenë epërsi se "ujku mjegull do". :::Puna me kuvendin mund të bëhet në këtë formë: të vendoset një temë e caktuar psh. një ose disa artikuj të afërt nga tematika për një kohë, psh. për një javë në kuvend, ku sa më shumë anëtarë, që duhet të merren vesh më parë bashkë duke "lënë takim" për këtë kohë në kuvend dhe të votojnë në mënyrë demokratike me "pro" ose "kundra" mbi atë se cili version i dikutueshëm të qëndrojë aktualisht në faqen kryesore të artikullit. Kjo formë votimi mund të përdoret edhe psh. për t'i hequr edhe ndonjë administratori ose burokrati despot të drejtat në rast se ai shkel rregullat më elemantare. :::Pra detyra kryesore është se si të lajmërohen dhe sensibilizohen për këtë punë sa më shumë anëtarë seriozë. Për këtë do të desha mendimin dhe ndihmën tënde. Përshëndetje, [[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] 18 Janar 2011 19:12 (CET) ::::Tjeta Gentius!Kur njeriu merr masa kunder diçkaje, ai duhet të marrë më parë parasysh, rrethanat, vendin dhe mundësitë. Ai s'duhet ta mbivlerësojë e as nënvlerësojë atë(ato), por të jetë realist. Un as(kurr)sesi s'du me ju dhan tash mend e me ju këshillu, por veç me ju paralajmëru. Ju lutem mos ma merrni për keq! Thjesht po mundohem t'ju ndihmoj, si njohës i vjetër i Vikipedias shqipe dhe pronarëve të saj. Ju i matni njerzit sipas kutit tuaj, e kjo asht e gabume. Ju nuk mund të kërkoni drejtësi tek të padrejtët, ndërgjegjshmëri tek të pandërgjegjshmit etj. Pra, ju s'mund të kërkoni nga të tjerët veti apo aftësi që ata nuk i zotërojnë. Nuk është gja e mirë, kur dikush pa ngurrimin ma të vogël të fshin mundin e punen tënde ne 1 sekondë, kur ti ke bërë 2-3 orë a më shumë për ta shkruar atë, ke prishur aq shumë energji e kohë duke ndihmuar në këtë projekt, e as që të respektohet apo merret parasysh ndihmesa jote. Këtu po flas për vehten time. Por edhe ju e keni përjetu realitetin e këtij vendi. Ju është fshirë puna e mundi që keni bërë, e ju nuk mund të protestoni, ankoheni, kërkoni drejtësi apo ndërmerrni diçka kundër kësaj. Ju mund ta bëni por nuk do ndryshoni asgjë, veçse do të keni më tepër zhgënjime e zemërime. Ky pra është realiteti i shëmtum i Vikit shqip. Siç e keni vënë re Vikipedia sundohet nga një grup kosovarësh "të mençur" që përkrahin e mbështesin njeni-tjetrin kudo e kurdo. E për fat të keq shumica e shkruesve këtu vijn nga vendet ish jugosllave (kjo asht edhe arsyja se pse ata e mbështesin njeni-tjetrin), e një pakic gati e papërfillshme (nga numri e jo nga cilësia) vijn nga Shqipëria. Realiteti: pakica s'mund të ngadhnjejë kundër shumicës. ::::Përderisa administratori ka të drejtën e fshirjes e bllokimit, e përdoruesi i thjeshtë jo, atëherë ai është "i plotfuqishëm" ktu. Admini mund edhe t'ju bllokojë, nën pretekstin se ju keni "vandalizuar, shkelur rregullat" e vikipedias apo "fyer". E ju s'mund të ndërmerrni asgjë kundër tij. E vërteta është se, ata e keqpërdorin me dashje pozitën e tyre, për ta mbrojtur atë nga më të aftët. Un e pash se shkrimet tuaja ishin të paanshme,cilësore e serioze, megjithatë ato ua fshinë.Pra, për mua kjo asht çensurë. Vikipedia (shqipe) Enciklopedia e lirë!!! Në parim, jo në fakt. ::::Ju thoni se duhen aktivizuar sa më tepër anëtarë që të marrin pjesë në kuvend. Mirë! Po cilët? (Të mos harrojm se shumica e vikipedianëve vijn nga vendet ish-jugosllave.) Ku ti gjejmë? Si të binden që të mbështesin çështjen e drejtë? ::::Kur shqiptarët e vërtetë dhe arsimdashës të kenë mjetet, mundësitë, (dëshirën, kohën) e të ndërgjegjësohen që të ndihmojnë këtu, atëherë mund të shpresohet që të përmbysen këta "mafioza" kibernetikë. Si të lajmërohen e sensibilizohen? Epo, ata duhet që të zotërojnë më parë ato që shkruajta më sipër. Pastaj tu bëhet thirrje në Youtube, Facebook, me Blogs e ku di un. Me nderime [[Përdoruesi:Leke Mjeku|Leke Mjeku]] 20 Janar 2011 17:13 (CET)! Tungjatjeta Lekë, në lidhje me përshtatjen sipas rrethanave: këtë e kam shumë të qartë. Që në rastin e këtyre tipave s'ke të bësh thjesht me fanatikë dhe injorantë por me horra dhe keqbërës të ndërgjegjshëm për atë që bëjnë, këtë e kuptova shumë shpejt pasi hyra në debate me ta, ku ata nuk mereshin fare me argumenta konkrete mbi çështjet e përmbajtjeve të artikujve në fjalë por vetëm me gjëra të përgjithshme duke iu shmangur diskutimit objektiv, shumë shpejt madje duke më kërcënuar me bllokim. Kështu që s'kam kurrfarë iluzioni dhe aq më pak shpresë që ata të sillen ndryshe pra nuk kërkoj prej tyre „''të kenë veti dhe aftësi që ata nuk i zotërojnë''“ Në lidhje me fshirjen e artikujve: Unë nuk kam kurrfarë problemi në rast se një autor tjetër ma hedh poshtë artikullin që e kam shkruar unë duke e zëvendësuar me një tjetër ''shumë'' më kualitativ dhe informativ. Nëse jam unë dakord me idetë dhe pikëpamjet që përmban artikulli i tij, kjo është diçka tjetër, për këtë duhet diskutuar (natyrisht kur janë të dyja palët për dialog me argumenta dhe jo kur njëri thotë vetëm: „''s'du!''“) dhe në rast se palët nuk gjejnë linjën e përbashkët, të votojë për këtë kuvendi. Zgjidhje tjetër nuk ka. Por veç duhet edhe që në votim atje të marrin pjesë sa më shumë anëtarë. Në lidhje me gjetjen e anëtarëve të tjerë: Në qoftë se nuk ka mundësi tjetër, si psh. lajmërimin globalisht me anë të mekanizmave interne të Wikipedias (nuk e di a ekziston një mundësi e tillë), atëherë duhet marrë mundimi për t'i gjetur me anë të artikujve. Duket nga stili i shkrimit dhe formulimit edhe se nga është dhe ç'nivel ka autori i tij! Dhe duhen lajmëruar duke u shkruar atyre personalisht. Unë nuk shoh rrugë tjetër. Çdo punë e madhe fillon dikur e vogël! Një gjë e kam të qartë, siç ju shkruajta edhe më parë: po nuk u vumë në lëvizje vetë ne populli, nuk ndryshon gjë dhe u lihet terreni atyre që të bëjnë si të duan. Pikërisht duke neglizhuar dhe lënë pas dore u jepet edhe mundësia strukturave mafioze. Sapo aktivizohen njerëzit në shkallë të gjerë, struket dhe fshihet mafia. Në lidhje me bërjen thirrje: E shoh si një mundësi edhe lajmërimin me anë të medieve të tjera. Unë kam disa kontakte me disa qarqe gazetarësh të rinj dhe intelektualësh në Shqipëri dhe mund të përpiqem të gjej mundësinë dhe hapësirën për të bërë thirrje për këtë punë dhe që të anëtarësohen dhe aktivizohen sa më shumë njerëz. Për ato që shkruat ju, Youtube, Facebook etj, unë nuk kam shumë përvojë. Por pse jo, edhe atje. Për këtë do të më interesonin më tepër hollësi dhe mendimet tuaja. - Përshëndetje. [[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] 21 Janar 2011 01:17 (CET) === Kandidimi per admin.. i [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] === --Koka11 23 Shkurt 2015 16:03 (CET) {{User|Koka11}}{{PËR}} --Rrjedha 23 Shkurt 2015 09:51 (CET) *Arsyeja për kandidim. Kandidojë [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] - Ka qenë anëtar prej 2008 (nga redaktimi i parë),ka rreth 35000 redaktime dhe kontribute, afer 100 faqe, dhe kërkoj të mbështetet nga redaktorë të rregullt. Dhe unë për jam {{PËR}} ...nga [[Përdoruesi:Rrjedha|Rrjedha]]. Votimi për kandidatin sepse si kandidat pranojë kandidaturën. ... e sponzorizuar nga --Rrjedha 23 Shkurt 2015 09:43 (CET) [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] pranoi për administrues edhe unë kërkoi një votë për kandidatin dhe po kërkoj mështetjen tënde. Faliminderit . per votim me nderime [[Përdoruesi:Koka11]] PS: Votimi bëhet këtu: [[Wikipedia:Administruesit#Kandidatura_p.C3.ABr_administrues|WP:Kandidatura për administrues]] --[[User:Koka11]] Ju keni ngarkuar figura që nuk janë përdorur në asnjë faqe. Mund ti fshini ose të gjeni artikujt e përshtatshëm ku mund të përdoren --[[Përdoruesi:OlsiBot|OlsiBot]] ([[Përdoruesi diskutim:OlsiBot|diskutimet]]) 9 shtator 2015 03:52 (CEST) Ju keni ngarkuar figura që nuk janë përdorur në asnjë faqe. Mund ti fshini ose të gjeni artikujt e përshtatshëm ku mund të përdoren --[[Përdoruesi:OlsiBot|OlsiBot]] ([[Përdoruesi diskutim:OlsiBot|diskutimet]]) 9 shtator 2015 03:55 (CEST) == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 16:05 (CEST) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:16 (CET) 08lfps0ld3bzf2pqc3vhhkju12le1t0 0 15307 3006588 3003093 2026-07-06T16:51:00Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006588 wikitext text/x-wiki [[Skeda:US one dollar bill, obverse, series 2009.jpg|parapamje|250x250px|Kartëmonedhë një dollar amerikan, ana e përparme, seri 2009.]] '''Dollari i Shteteve të Bashkuara''' ''('''USD''' ose '''US$''', Simboli: $)'', gjithashtu i njohur si '''Dollari Amerikan''' është [[valuta]] kombëtare e [[ShBA]]-së dhe territoreve të saj. Një Dollar ka nënndarjet në 100 [[cent]] amerikanë ''(Simboli: ¢)''. Dollari amerikan është tashmë valuta më e përdorur në transaksionet botërore dhe është një valutat dominuese botërore të rezervave valutore.<ref>{{cite web|url=http://www.federalreserve.gov/pf/pdf/pf_4.pdf|title=The Implementation of Monetary Policy – The Federal Reserve in the International Sphere|format=PDF|accessdate=24 gusht 2010}}</ref> Shumë vende e pëdorin si valutën e tyre zyrtare, dhe në shumë shtete të tjera përdoret gjërësisht në mënyrë jozyrtare.<ref>Benjamin J. Cohen, ''The Future of Money'', Princeton University Press, 2006, ISBN 0-691-11666-0; ''cf.'' "the dollar is the de facto currency in Cambodia", Charles Agar, ''[[Frommer's]] Vietnam'', 2006, ISBN 0-471-79816-9, p. 17</ref> == Vështrim i përgjithshëm == Në vitin 1792 [[Kushtetuta e SHBA-ve]] thotë që [[Kongresi i Shteteve të Bashkuara të Amerikës]] do të ketë pushtetin e emetimit të parave. Dollari amerikan e ka prejardhjen nga [[Dollari spanjoll]], një monedhë që kishte vlerën e 8 njësive monetare spanjolle ose [[Reali spanoll|reale]]. Më pas [[Kongresi i Shteteve të Bashkuara të Amerikës|Kongresi]] përcaktoi nënndarjet e dollarit si monedha me prerjet: mill ose një e njëmijta e dollarit (simboli ₥), [[cent]] ose një e njëqinda e dollarit (simboli ¢), dime një e dhjeta e dollarit, dhe shqiponja monedhë me vlerë 10 dollarë, të cilat ishin përcaktuar me pesha dhe me përbërje të artë, argjendtë ose bakër për secilën. Në mesin e viteve 1800 u propozua që të krijohej një prerje me vlerë 100 dollarë, por mbeti vetëm një propozim pasi vetëm monedha e artë me vlerë 50 dollarë arriti të qarkullojë. Gjithësesi vetëm [[cent]]i gjeti përdorim si një monedhë e përditshme, ndërsa ''dime'' me vlerën e 10 [[cent]]ëve nuk thirrej me emrin "dime" por thjesht ''10 cent''. Ndërkohë që tashmë për një vlerë më të vogël se një dollar përdoret monedha (me përjashtim të monedhave të arta, platini ose argjendi me vlerë 100 $), ndërsa për vlera më të mëdha se 1 $ përdoret kartmonedha. Për vlerën 1 $ sot përdoret edhe monedha edhe kartmonedha, megjithëse kartmonedha ka përdorim më të gjerë. Në të shkuarën kartmonedhat "paratë prej letre" përdoreshin si nënndarjje të dollarit (e kundërta e të sotmes), ndërsa monedhat kishin vlera të mëdha deri 20 $ (monedhë e artë e njohur si 2 shqiponjat, hequr nga qarkullimi në 1930). Në 1854, [[James Guthrie (politikan)|James Guthrie]], sekretari i thesarit, propozoi krijimin e monedhave të arta prej $100, $50 dhe $25, të cilat do të quheshin "Union" (sq. bashkim), "Half Union" (sq. gjysëm bashkim), dhe "Quarter Union" (sq. çerek bashkim)<ref>Mehl, B. Max. "United States $50.00 Gold Pieces, 1877", in ''Star Rare Coins Encyclopedia and Premium Catalogue'' (20th edition, 1921)</ref> duke krijuar një denominim prej 1 Union = $100. [[File:One US dollar 1917.jpg|200px|right|thumb|Seri e vitit 1917, kartmonedhë $1]] Sot, kartmonedhat e dollarit prodhohen nga fibrat e pambukut, ndryshe nga letra e zakonshme, e cila bëhet nga fibrat e drurit. ==Etimologjia== Në shekullin e 16-të, Konti [[Hieronymus Schlick]] i [[Bohemia|Bohemisë]] filloi të emetonte monedha të njohura si ''Joachimstalers'' (nga Gjermanishtja ''thal'', sot përdoret ''Tal'', ''luginë'', sinonim me "dale" në Anglisht), e emëruar nga [[Joachimstal]], lugina nga nxirrej argjendi (sot ''Jáchymov'', dikur pjesë e [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorisë së Shenjtë Romake]], sot pjesë e [[Republika Çeke|Republikës Çeke]]).<ref name="NatGeo">National Geographic. June 2002. p. 1. ''Ask Us''.</ref> Joachimstaler më vonë u shkurtua në ''Taler'' në Gjermanisht, në Danisht dhe Suedisht ''daler'', në Holandisht ''daler'' ose ''daalder'', Etiopisht ታላሪ (talari), Hungarisht ''tallér'', Italisht ''tallero'' dhe Anglisht ''dollar''.<ref name="NatGeo"/> Thuhet se fjala ''thaler'' e ka prejardhje nga monedha gjermane [[Guldengroschen]], e shtypur nga argjendi i [[Joachimstal]]it. Monedhat e prodhuara në Joachimstal së shpejti i dhanë emrin monedhave të tjera të ngjashme me përmasa dhe peshë nga vendet e tjera. Në një shembull, një monedhë holandeze me figurë luani, quhej [[Leeuwendaler]]. [[Leeuwendaler]]i u bë shumë i njohur për shkak të kolonive të shumta të Holandës në lindjen e largët dhe në koloninë e Nju Jorkut në Amerikën Veriore dhe në 13 kolonitë themeluese të SHBA-ve. Po ashtu u bë i njohur dhe në Europën lindore në [[Rumani]] dhe [[Moldavi]] duke u quajtur [[Leu rumun|leu]]. (Luan) Ndërmjet komunitetit anglishtfolës monedha u bë e njohur si "dollari i luanit" - që është në fakt origjina e emrit dollar.<ref>{{cite web|url=http://coins.lakdiva.org/netherlands/1644_wes_lion_daalder_ag.html|language=en|title=Dutch Colonial - Lion Dollar|publisher=Coins.lakdiva.org|accessdate=2013-05-05}}</ref> Edhe shprehja e sotme e Anglishtes moderne ''dollar'' ngjan me atë Holandeze të shekullit të 17 ''daler''.<ref name="etymologiebank.nl">{{cite web|url=http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/dollar|title=etymologiebank.nl|publisher=etymologiebank.nl|accessdate=2013-05-05}}</ref> Në analogji me dollarin e luanit, pesoja spanjolle (me të njëjtën peshë dhe formë si dollari i luanit) u njoh si Dollari spanjoll.<ref name="etymologiebank.nl"/> Në mesin e shekullit 18, dollari i luanit u zëvendësua me dollarin spanjoll, të famshmin pjesë të tetës, të cilat u shpërndanë në të gjithë botën koloniale.<ref name = "nqteor">{{cite journal|last=Julian|first=R.W.|title=All About the Dollar|publisher=Numismatist|year=2007|page=41}}</ref> Dhe pashmangshmërisht dollari u bë monedha e parë zyrtare Amerikane. ===Nofkat=== Fjala informale ''Buck'' ([[Shqip|sq]]. bak) (e ngjashme me fjalën Britanike ''quid'' ([[Shqip|sq]]. kuid) për [[Paund sterlina|Paundin britanik]]) përdoret për dollarin e çfadolloj vendi përfshi edhe dollarin amerikan. Ky term i ka fillesat deri në shekullin e 18-të, mund ta ketë origjinën me tregëtimin e lëkurës në vendet koloniale. Mund ta ketë origjinën edhe si term [[poker]]i.<ref>{{cite web|title=Buck|publisher=Online Etymology Dictionary|url=http://www.etymonline.com/index.php?search=buck&searchmode=term|accessdate=10 nëntor 2011}}</ref>"''Greenback''" ([[Shqip|sq]]. grinbek. Jeshile-mbrapa) është një tjetër nofkë e përdorur në shekullin e 19-të si pasojë e daljes në qarkullim të kartmonedhave të para amerikane të krijuara nga [[Abraham Lincoln]] për të financuar [[Lufta Civile Amerikane|Luftën Civile Amerikane]] për veriun. Kartmonedha origjinale ishte e shtypur në të zeze përpara dhe jeshile në anën e mbrapme. Të tjera emra informalë janë: "''greenmail'', ''green'', dhe ''"dead presidents"'' ([[Shqip|sq]]. presidentët e vdekur) (kjo e fundit nënkupton presidentët e ndjerë në fotot në kartmonedhë). Një "''Grand''" ([[Shqip|sq]]. shumë), shpesh shkurtohet thjesht "G", është termi i zakonshëm për 1,000$. Parashtesa "K" ose "k" (nga "kilo-") përdoret për ti rritur vlerën (si "$10k" nënkupohet si $10,000). "''Large'' ([[Shqip|sq]]. e madhe) ose ''stack'' ([[Shqip|sq]]. stivë), përdoret për shumëfishin e $1,000 (si ''fifty large''" ([[Shqip|sq]]. pesëdhjetë të mëdhaja) nënkupton 50,000$). Kartëmonedha $100 ka nofkat: "''Benjamin'' ose ''Franklin'' (sipas [[Benjamin Franklin]]), ''C-note''" ([[Shqip|sq]]. kartmonedha C) (C sipas [[Numrat romakë|Numrave romakë]] ka vlerën 100), "''Century note'' ([[Shqip|sq]]. kartmonedha e shekullit) ose ''bill'' ([[Shqip|sq]]. kartmonedhë). Kartëmonedha $20 ka nofkat: ''double sawbuck'', ''Jackson'' (sipas [[Andrew Jackson]]), ose ''double eagle''" ([[Shqip|sq]]. shqiponjë e dyfishtë). Kartëmonedha $10 ka nofkat: "sawbuck", "ten-spot" ose "Hamilton" (sipas [[Alexander Hamilton]]). Kartëmonedha $5 ka nofkat: "fin", "fiver" ose "five-spot". Kartëmonedha $2 ka nofkat: "deuce", "Tom", ose "Jefferson" (sipas [[Thomas Jefferson]]). Kartëmonedha $1 ka nofkat: "single" ose "buck". ==Shenja e dollarit== [[File:Potosi Real.jpg|thumb|''[[Reali spanjoll|Real]]'' i argjendtë i 1768]] Simboli '''$''', zakonisht i shkruar para shumës numerike, përdoret për dollarin amerikan (po ashtu edhe për valuta të tjera). Simboli erdhi si rezultat i një evolucioni të shekullit të 18-të të "p<sup>s</sup>" për peson. ''p'' dhe ''s'' u mbishkruan me njëra tjetrën duke krijuar simbolin $.<ref>[[Florian Cajori|Cajori, Florian]] ([1929]1993). ''[http://books.google.com/books?id=7juWmvQSTvwC&pg=RA1-PA22&dq=isbn:0486677664#PRA1-PA22,M1 A History of Mathematical Notations]'' (Vol. 2). New York: Dover, 15–29. ISBN 0-486-67766-4</ref><ref>Aiton, Arthur S. and Benjamin W. Wheeler (May 1931). [http://links.jstor.org/sici?sici=0018-2168%28193105%2911%3A2%3C198%3ATFAM%3E2.0.CO%3B2-Q "The First American Mint"], ''The Hispanic American Historical Review'' '''11 (2)''', 198 and note 2 on 198.</ref><ref>{{cite book|last=Nussbaum|first=Arthur|author-link=Arthur Nussbaum|title=A History of the Dollar|url=https://archive.org/details/historyofdollar0000nuss|language=en|publisher=Columbia University Press|year=1957|location=New York|page=[https://archive.org/details/historyofdollar0000nuss/page/56 56]|quote=The dollar sign, $, is connected with the peso, contrary to popular belief, which considers it to be an abbreviation of 'U.S.' The two parallel lines represented one of the many abbreviations of 'P,' and the 'S' indicated the plural. The abbreviation '$.' was also used for the peso, and is still used in Argentina.}}</ref><ref>[http://www.moneyfactory.gov/faqlibrary.html "What is the origin of the $ Sign?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150505025421/http://www.moneyfactory.gov/faqlibrary.html |language=en|date=5 maj 2015 }}, US Bureau of Engraving and Printing website</ref> Një tjetër shpjegim popullor vjen nga Kolonat e Herkulit në [[Stema e Spanjës|Stemën e Spanjës]] në [[Dollari spanjoll|Dollarin spanjoll]] në Botën e Re (kolonitë Amerikane). Kolonat e Herkulit në [[Dollari spanjoll|Dollarin spanjoll]] të argjendtë kanë formën e dy shufrave vertikale (||) dhe një rrobë të varur në formën e "S". Përsëri edhe një shpjegim fiktiv sygjeron se shenja e dollarit është formuar nga mbishkrimi mbi njëra tjetrën të shkronjave të mëdhaja "U" dhe "S". Kjo teori nga [[Ayn Rand]],<ref>Rand, Ayn. ''Atlas Shrugged''. 1957. Signet. 1992. p628</ref> nuk e konsideron faktin se simboli përdorej para formimit të SHBA-ve.<ref>{{cite book|last=James|first=James Alton|title=Oliver Pollock: The Life and Times of an Unknown Patriot|publisher=Books for Libraries Press|year=1970|origyear=1937|location=Freeport|page=356|url=http://books.google.com/books?id=kht_DEllNccC|isbn=978-0-8369-5527-9}}</ref> ==Historia== [[File:500 USD note; series of 1934; obverse.jpg|200px|right|thumb|Pjesa e mbrapme e kartmonedhës $500 të rrallë të vitit 1934, me portretin e Presidentit [[William McKinley]].]] [[File:500 USD note; series of 1934; reverse.jpg|200px|right|thumb|Pjesa e mbrapme e kartmonedhës $500]] Monedhat e para të dollarit të emetuara nga [[United States Mint]] (themeluar 1792) ishin të ngjashme në përmasa dhe përbërje me [[Dollari spanjoll|Dollarin spanjoll]]. [[Dollari spanjoll]] dhe [[Peso meksikane]] përdoreshin gërësisht në SHBA deri në vitin 1857. Monedhat e disa kolonive Britanike përdoreshin gjithashtu. Dollari i luanit ishte i njohur në kolonitë holandeze në New York, por dollari i luanit qarkulloi gjithashtu edhe në kolonitë Angleze gjatë shekullit 17 dhe fillimit të shekullit 18. Valutat e para të SHBA-ve nuk kishin portretet e presidentëve, siç sot është diçka e zakonshme. Në fakt, [[George Washington]] ishte kundër që të vendosej fytyra e tij në valutë, në praktikë e krahasuar me politikat e monarkëve Evropian. Valutat ashtu siç i njohim ne sot nuk kishin fytyrat që kanë sot deri në fillimin e shekullit 20. ===Valuta kontinentale=== [[File:Continental Currency One-Third-Dollar 17-Feb-76 obv.jpg|thumb|220px|right|Kartmonedhë kontinentale një e treta e dollarit]] Në 1775, Shtetet e Bashkuara dhe shtetet individuale filluan të emetojnë "Valutën Kontinentale" të lidhura me dollarin spanjoll dhe me valutat e vetë shteteve. Dollari kishte vlerë relative me valutat e shteteve në këto vlera: {|class="wikitable" |- ! style="width:450pt;"|Shteti !Vlera e Dollarit<br />në valutën e shtetit |- |[[Georgia]] |align=center|5 Shilinga |- |[[Connecticut]], [[Massachusetts]], [[New Hampshire]], [[Rhode Island]], [[Virginia]] |align=center|6 Shilinga |- |[[Delaware]], [[Maryland]], [[New Jersey]], [[Pennsylvania]] |align=center|7½ Shilinga |- |New York, [[North Carolina]] |align=center|8 Shilinga |- |[[South Carolina]] |align=center|32½ Shilinga |} ===Standartet e argjendit dhe arit=== Nga 1792, dollari vlerësohej me 24.056 g argjend. Shumë historianë gabimisht supozuan se ari kishte një vlerë në raport standart me argjendin; gjithësesi, nuk ka prova që Kongresi ta ketë kaluar këtë ligj. Kjo ka të bëjë me sygjerimin e [[Alexander Hamilton]] drejt Kongresit për vendosjen e një raporti këmbimi të fiksuar 15:1 të argjendit me arin. Gjithësesi monedhat e arit që u shtypën, nuk ju dha një vlerë e lidhur me standartin e Kongresit për dollarin e argjendtë. Në 1834 u pa një ndryshim në standartin e arit në 1.5 g, e ndjekur nga një rregullim i lehtë 1.505 g në 1837 (raporti 16:1). Në 1862, filluan të emetoheshin kartmonedhat e para pa u hequr monedhat me metale të çmuara për shkak të [[Lufta Civile Amerikane|Luftës Civile]]. Por gjithësesi nuk u ndalua apo ngadalësua prodhimi i monedhave të çmuara. Shtetet e Konfederatës filluan të emetonin kartmonedha duke shmangur monedhat por kur ato filluan të falsifikoheshin paraja e Konfederatës e humbi vlerën. Monedhat e argjendta filluan të qarkullonin deri në 1964, kur argjendi u hoq nga 10 centët dhe çerek dollarët, dhe gjysëm dollari u reduktua në 40% argjend. Gjysëm dollari i argjendtë u qarkullua deri në 1970. Monedhat e arta u konfiskuan nga një urdhër ekzekutiv i [[Franklin Roosevelt]] në 1933. Standarti i arit ndryshoi në 0.888 g me vlerë $35. Ky standart vazhdoi deri në 1968. Sipas Byrosë së Gdhendjes dhe Printimit, kartmonedha më e madhe e shtypur ndonjëherë është $100,000 Çertifikatë ari, seri e 1934. Këto kartmonedha u shtypën në vitet 1934-1935 por përdoreshin vetëm për qarkullim brenda bankave federale dhe nuk qarkulloheshin për publikun e gjerë. ==Monedhat== {{Main|Monedhat e dollarit të Shteteve të Bashkuara}} Monedhat Zyrtare të dollarit të Shteteve të Bashkuara janë prodhuar çdo vit nga viti 1792 deri sot. * [[Gjysëm centi (Monedhë e dollarit amerikan)|Gjysëm centi]] 1792–1857 * [[Peni (Monedhë e dollarit amerikan)|Cent (Peni)]] 1793–sot * [[Dy cent (Monedhë e dollarit amerikan)|2-cent]] 1864–1873 * [[Tre cent (Monedhë e dollarit amerikan)|3-cent]] 1851–1889 * [[Gjysëm Dime]], ose gjysëm disme 1792–1873 * [[Nickel (Monedhë e dollarit amerikan)|5-cent Nickel]] 1866–sot * [[Dime (Monedhë e dollarit amerikan)|Dime]] 1792–sot * [[20-cent (Monedhë e dollarit amerikan)|20-cent]] 1875–1878 * [[Çerek dollari (Monedhë e dollarit amerikan)|Çerek]] 1796–sot * [[Gjysëm dollari (Monedhë e dollarit amerikan)|Gjysëm dollari]] 1794–sot * [[Monedhë Dollari (Monedhë e dollarit amerikan)|Monedhë Dollari]] 1794–sot * [[Çerek Shqiponje]] ($2.50 ari) 1792–1929 * [[3-dollarë]] 1854–1889 (ari) * [[Stella (Monedhë e dollarit amerikan)|4-dollarë]] 1879–1880 (ari) * [[Gjysëm Shqiponjë]] ($5 ari) 1795–1929 * [[Shqiponjë (Monedhë e dollarit amerikan)|Shqiponjë]] ($10 ari) 1795–1933 * [[Dopjo Shqiponjë]] ($20 ari) 1850–1933 '''Monedhat e koleksioneve''' me të cilat nuk bëhen transaksione të përditshme.<ref>{{cite web|url=http://beyondmoney.net/2007/11/08/irs-court-case-shakes-the-foundations-of-the-debt-money-system/|language=en|title=IRS Court Case Shakes the Foundations of the Debt Money System|publisher=Beyondmoney.net|date=8 nëntor 2007|accessdate=gusht 24, 2010}}</ref> * [[Monedhat Shqiponjë Amerikane|Shqiponjat Amerikane]] nuk merreshin nga individët nga prodhimi por duhet të merreshin në shpërndarës të autorizuar. Në 2006-ën Shtypësja e monedhave filloi ti shiste drejtpërdrejt individëve monedha të paqarkulluara me një llustër speciale dhe me një shenjë të vogël "W". ** [[Shqiponja e Argjendtë Amerikane]] monedhë argjendi $1 1986–sot ** [[Shqiponja e Artë Amerikane]] $5 , $10 , $25 , dhe $50 Monedha të arta 1986–sot ** [[Shqiponja Platini Amerikane]] ($10, $25, $50, dhe $100 monedha platini) 1997–sot * [[Monedha përkujtimore të Shteteve të Bashkuara|Monedhat përkujtimore të Shteteve të Bashkuara]] ** [[Gjysëm unioni|$50.00 (Gjysëm unioni)]] 1915 ** Presidenciale 2007–sot ===Monedhat e koleksioneve=== Shtypësja e Monedhave Amerikane prodhon monedha provë posaçërisht për koleksionistët. ''Provat e Argjendta'' priren të jenë standarte por me dime (0,1$), çerekun, gjysëm dollari, dhe në disa raste dollari përmbajnë argjend. Një tjetër set Prove monedhash është Seti i Dollarit Provë Presidencial ku katër monedha speciale $1 prodhohen çdo vit me profilin e një presidenti. Deri në 2012, mendohej se monedhat presidenciale do të qarkulloheshin, por në 2012, shtypësja bëri monedha vetëm për koleksionistët që të kurseheshin para. * 2007 kishte [[George Washington]], [[John Adams]], [[Thomas Jefferson]], dhe [[James Madison]] * 2008 kishte [[James Monroe]], [[John Quincy Adams]], [[Andrew Jackson]], dhe [[Martin Van Buren]] * 2009 kishte [[William Henry Harrison]], [[John Tyler]], [[James K. Polk]], dhe [[Zachary Taylor]] * 2010 kishte [[Millard Fillmore]], [[Franklin Pierce]], [[James Buchanan]], dhe [[Abraham Lincoln]] * 2011 kishte [[Andrew Johnson]], [[Ulysses S. Grant]], [[Rutherford B. Hayes]], dhe [[James A. Garfield]] * 2012 kishte [[Chester Arthur]], [[Grover Cleveland]] (mandati 1-rë), [[Benjamin Harrison]], dhe [[Grover Cleveland]] (mandati 2-të) * 2013 do të ketë [[William McKinley]], [[Theodore Roosevelt]], [[William Howard Taft]] dhe [[Woodrow Wilson]] * 2014 do të ketë [[Warren G. Harding]], [[Calvin Coolidge]], [[Herbert Hoover]], dhe [[Franklin D. Roosevelt]] * 2015 do të ketë [[Harry S. Truman]], [[Dwight D. Eisenhower]], [[John F. Kennedy]], dhe [[Lyndon B. Johnson]] * 2016 do të ketë [[Richard M. Nixon]], [[Gerald R. Ford]], dhe [[Ronald W. Reagan]] ===Monedhat e Dollarit=== Dollari i parë i Shteteve të Bashkuara u prodhua në 1794. I njohur si [[Dollari i Flokëve të Lirshëm]], përmbante 89.25% argjend dhe 10.75% bakër<ref>{{cite web|url=http://memory.loc.gov/cgi-bin/ampage?collId=llsl&fileName=001/llsl001.db&recNum=372|title=Section 13 of the Coinage Act of 1792|publisher=Memory.loc.gov|accessdate=24 gusht 2010}}</ref>. Ishte parashikuar që të kishte vlerën e dollarit Spanjoll. [[Dollari (monedhë e SHBA)|Monedhat e Dollarit]] nuk ishin shumë popullore të SHBA.<ref>CNN Money [http://money.cnn.com/2005/04/27/pf/new_dollar/ ''Congress tries again for a dollar coin''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130821000451/http://money.cnn.com/2005/04/27/pf/new_dollar/ |date=21 gusht 2013 }}. Written by Gordon T. Anderson. Published April 25, 2005.</ref> [[Monedhat e Dollarit Amerikan|Dollarët e argjendit]] u prodhuan nga 1794 deri 1935; një monedhë dollari me bakër-nikel me të njëjtat përmasa, me Presidentin [[Dwight D. Eisenhower]], u prodhua nga 1971 deri 1978. Dollarët e artë u emetuan gjithashtu edhe në shekullin 19-të. Monedha e [[Dollari i Susan B. Anthony|dollarit]] të [[Susan B. Anthony]] doli në 1979; këto dolën jo shumë popullore sepse shpesh ngatërroheshin me çerek dollari, për shkak të përmasave të ngjashme, anët e dhëmbëzuara, dhe ngjyra e ngjashme. Prodhimi i këtyre dollarëve për qarkullim u ndërpre në 1980 (ato për koleksionistë në 1981), por, si të gjitha monedhat e mëparshme të SHBA, ato mbeten ende të ligjshme në qarkullim. Në vitin 2000, një monedhe e re $1, me pamjen e [[Sacagawea]], ([[Dollari i Sacagawea]]) u prezantua, me cepa të butë dhe me ngjyrë të artë. Gjithësesi kjo monedhë nuk ka ende popullaritet në qarkullim. Në shkurt 2007,<ref>Pub. L. No. 109-145, 119 Stat. 2664 (December 22, 2005).</ref> u prezantua një monedhe e re presidenciale $1 dollar. E bazuar në suksesin e serisë "[[50 State Quarters]]", monedha e re ka si kokë një skuencë presidentësh të renditur sipas inaugurimit të tyre, duke filluar me [[George Washington]], në anën e pasme. Në anën tjetër [[Statuja e Lirisë]]. Që të lejojë një prtret më të madh dhe të detajuar, shkrimet tradicionale "[[E Pluribus Unum]]", "[[In God We Trust]]", viti i prodhimit, dhe stampa e prodhimit do të shtypen në anë të monedhës. Mbishkrimi "Liberty" u eliminua, duke pasur si zëvendësim Statujën e Lirisë. Në monedhat e herëta Washington përfshiheshin dhe monedhat me gabime. Shikohej shumë lart nga koleksionistët, duke u këmbyer me pothuaj $850 secila për çdo javë zbulimi, monedhat me gabim nuk kishin mbishkrimin "E PLURIBUS UNUM IN GOD WE TRUST 2007 P". Kryesisht gabimet i kishin monedhat e prodhuara në Philadelphia, megjithës është e vëshitrë ta kuptosh pasi mbishkrimi mungon. Kishte edhe gabime ku shkronjat ishin me kokë poshtë.<ref>{{Cite web|url=http://ap.washingtontimes.com/dynamic/stories/G/GODLESS_DOLLARS|title=Godless Dollars|access-date=24 gusht 2013|archive-date=12 tetor 2007|archive-url=https://archive.today/20071012140442/http://ap.washingtontimes.com/dynamic/stories/G/GODLESS_DOLLARS|url-status=dead}}</ref> ===Shenjat e prodhimit=== {| class="wikitable' |- !Prodhimi !Shenja e prodhimit !Metali !Viti !Statusi sotëm |- | Denver | D | Të gjitha metalet | 1906 | Ende në veprim |- | Philadelphia | Asnjë, shih shënimi 1 | | 1792 | Ende në veprim |- | San Francisco | S | Të gjitha metalet | 1854 | Ende në veprim (monedha provë, vetëm) |- | New Orleans | O | Ar dhe Argjend | 1838 | Mbyllur në 1861, rihapur në 1879, mbyllur në 1909, shih shënimi 2 |- | Carson City | CC | Ar dhe Argjend | 1870 | Mbyllur në 1893, shih shënimi 3 |- | Dahlonega | D shih shënimi 4 | vetëm Ar | 1838 | Mbyllur në 1861 |- | Charlotte | C | vetëm Ar | 1838 | Mbyllur në 1861 |- | West Point | W shih shënimi 5 | Ar, Argjend dhe Platin | 1973 | Ende në veprim |} Shënim 1: Nga 1942 deri 1945 shkronja "P" u përdor nga prodhimi në Philadelphia në monedhat e Jefferson (me përmbajtje argjendi), nga 1980 në shkronjën "P" u përdor nga prodhimi në Philadelphia në monedhat e zakonshme. Shënim 2: Gjatë Luftës Civile, prodhohej për llogari të shtetit të Louisiana (shkurt 1861) dhe Konfederatës (mars 1861) deri sa i mbaroi lënda e parë. Shënim 3: Presa Numër 1 përdoret ende nga Muzeu Shtetëror Nevada; prodhon fisha për kazinonë Reno Coin Club. Shënim 4: Megjithëse shenja "D" për dy prodhime të ndara, është e lehtë ti dallosh. Shënim 5: Nga 1973 deri 1986 nuk kishte shenjë: pas 1988 u përdor shkronja "W". ==Kartmonedhat== {| class="wikitable" |- style="background:#2E8B57;" ! Denominimi ! Para ! Prapa ! Portreti |- | 1 Dollar | [[Skeda:United States one dollar bill, obverse.jpg|250px]] | [[Skeda:United States one dollar bill, reverse.jpg|250px]] | [[George Washington]] |- | 2 Dollarë | [[Skeda:US $2 obverse.jpg|250px]] | | [[Thomas Jefferson]] |- | 5 Dollarë | [[Skeda:US $5 Series 2006 obverse.jpg|250px]] | [[Skeda:US $5 Series 2006 reverse.jpg|250px]] | [[Abraham Lincoln]] |- | 10 Dollarë | [[Skeda:US10dollarbill-Series 2004A.jpg|250px]] | [[Skeda:US $10 Series 2004 reverse.jpg|250px]] | [[Alexander Hamilton]] |- | 20 Dollarë | [[Skeda:US20-front.jpg|250px]] | [[Skeda:US20-back.jpg|250px]] | [[Andrew Jackson]] |- | 50 Dollarë | [[Skeda:50 USD Series 2004 Note Front.jpg|250px]] | [[Skeda:50 USD Series 2004 Note Back.jpg|250px]] | [[Ulysses S. Grant]] |- | 100 Dollarë | [[Skeda:Obverse of the series 2009 $100 Federal Reserve Note.jpg|250px]] | [[Skeda:New100back.jpg|250px]] | [[Benjamin Franklin]] |} Kushtetuta e SHBA-ve thotë që Kongresi do të ketë fuqinë të "marrë borxh për interes të SHBA"<ref>{{cite web|url=http://topics.law.cornell.edu/constitution/articlei#section8|language=en|title=Paragraph 2 of Section 8 of Article 1 of the United States Constitution|publisher=Topics.law.cornell.edu|accessdate=24 gusht 2010}}</ref> Kartmonedhat janë "obligacione të SHBA" dhe ".<ref>{{cite web|url=http://www.law.cornell.edu/uscode/12/411.html|language=en|title=Section 411 of Title 12 of the United States Code|publisher=Law.cornell.edu|date=22 qershor 2010|accessdate=24 gusht 2010}}</ref> Kartmonedhat e Rezervës Federale janë të caktuara me ligj si "këmbimi ligjor" për pagimin e borxheve.<ref>{{cite web|url=http://www.law.cornell.edu/uscode/html/uscode31/usc_sec_31_00005103----000-.html|language=en|title=Section 5103 of Title 31 of the United States Code|publisher=Law.cornell.edu|date=6 gusht 2010|accessdate=24 gusht 2010}}</ref> Kongresi gjithashtu ka autorizuar emetimin e më shumë se 10 kartmonedhave të tjera, duke përfshirë Kartmonedhën e Shteteve të Bashkuara<ref>{{cite web|url=http://www.law.cornell.edu/uscode/html/uscode31/usc_sec_31_00005115----000-.html|language=en|title=Section 5115 of Title 31 of the United States Code|publisher=Law.cornell.edu|date=6 gusht 2010|accessdate=24 gusht 2010}}</ref> dhe Kartmonedhen e Rezervës Federale. Kartmonedha e Rezervës Federale është e vetmja që qëndron ende në qarkullim që prej 1970-ës. Prerjet që përdoren në kohët e sotme janë: [[Kartmonedha 1 dollar Amerikan|$1]], [[Kartmonedha 2 dollarë Amerikanë|$2]], [[Kartmonedha 5 dollarë Amerikanë|$5]], [[Kartmonedha 10 dollarë Amerikanë|$10]], [[Kartmonedha 20 dollarë Amerikanë|$20]], [[Kartmonedha 50 dollarë Amerikanë|$50]], dhe [[Kartmonedha 100 dollarë Amerikanë|$100]]. Kartmonedhat mbi $100 ndaluan së shtypuri në vitin 1946 dhe u tërhoqën zyrtarisht nga qarkullimi në 1969. Këto kartmonedha u përdorën kryesisht për transaksione ndër-bankare ose nga krimi i organizuar; ishte ky përdorim i fundit që e detyroi Presidentin [[Richard Nixon]] të lëshojë një urdhër ekzekutiv në 1969 për ndalimin e përdorimit të tyre. Me hyrjen e bankave elektronike, ato u bënë të panevojshme. Kartmonedhat me prerje $500, $1,000, $5,000, $10,000 dhe $100,000 prodhoheshin në të njëjtën kohë. Këto kartmonedha janë sende koleksionimi dhe vlejnë më shumë se vlera e shtypur në letër. Megjithëse përgjithësisht dominon jeshilja, seritë pas vitit 2004 kanë ngjyra të ndryshme që të dallohet ndryshimi i prerjeve. Si rezultat i një vendimi ligjor në vitin 2008 të denoncuar nga Këshilli Amerikan i të Verbërve, Byroja e Gdhendjes dhe e Shtypjes është duke planifikuar një efekt të ngritur në kartmonedhë për prekje në ridizenjimin e ardhshëm të kartmonedhave, përceç $1 dhe një version të $100 që është në proçes e sipër. Gjithashtu planifikohet rritja e përmasave, numra me kontrast të lartë, më shumë ndryshime ngjyrash. ==Mjetet e emetimit== Baza monetare konsiston në monedhat dhe kartmonedhat e Rezervës Federale në qarkullim jashtë Bankave të Rezervës Federale dhe Thesarit të Shteteve të Bashkuara, plus depozitat e mbajura nga institucionet depozituese në Bankat e Rezervës Federale. Baza monetare e rregulluar është rritur nga afërsisht 400 miliardë dollarë në 1994, në 800 miliardë dollarë në 2005, dhe mbi 3000 miliardë në 2013.<ref>{{cite web|url=http://research.stlouisfed.org/fred2/series/BASE/|language=en|title=St. Louis Adjusted Monetary Base|publisher=[[Federal Reserve Bank of St. Louis]]|accessdate=2013-05-03}}</ref> Sasia e parave kesh në qarkullim rritet (ose ulet) nga veprimet e Sistemit të Rezervës Federale. Tetë herë në vit, Komiteti Federal i Tregut të Lirë me 12 persona takohen që të vendosin politikën monetare të Shteteve të Bashkuara.<ref>{{cite web|publisher=The Federal Reserve Bank of Minneapolis|title=The Federal Reserve's Beige Book|url=http://minneapolisfed.org/pubs/region/99-03/beige.cfm|accessdate=6 janar 2008|archive-date=5 dhjetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071205233524/http://www.minneapolisfed.org/pubs/region/99-03/beige.cfm|language=en|url-status=dead}}</ref> Çdo ditë biznesi, Sitemi i Rezervës Federale merret me veprime në tregun e lirë që të mbështesë atë politikë monetare.<ref>{{cite web|first=Phil|last=Davies|title=Right on Target|url=http://minneapolisfed.org/pubs/region/04-12/davies.cfm|quote=Federal Reserve Bank of Minneapolis|accessdate=7 janar 2008|archive-date=18 dhjetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071218212429/http://www.minneapolisfed.org/pubs/region/04-12/davies.cfm|language=en|url-status=dead}}</ref> Nëse Rezerva federale do që të rrisë furnizimin me para, ajo do të blejë siguri (si Bono Thesari) në mënyrë anonime nga bankat në shkëmbim të dollarëve. Në të kundërt, do të shesë siguri bankave në këmbim të dollarëve, që të heqë dollarë nga qarkullimi.<ref name="newyorkfed.org">{{cite web|title=Open Market Operations|publisher=Federal Reserve Bank of Mew York|url=http://www.newyorkfed.org/aboutthefed/fedpoint/fed32.html|language=en|quote=Open market operations enable the Federal Reserve to affect the supply of reserve balances in the banking system.|accessdate=11 janar 2008}}</ref> Kur Rezerva Federale bën një blerje, ajo krediton llogarinë e rezervës (me rezervën Federale). Këto para nuk transferohen nga fonde ekzistuese, por Rezerva Federale ka krijuar para rezervë të reja. Bankat tregëtare mund të tërheqin lirisht para kesh nga llogaria e tyre rezervë në Rezervën Federale. Për të përmbushur këto kërkesa, Rezerva Federale bën një kërkesë për para te shtypaura tek Departamenti i Thesarit të Shteteve të Bashkuara.<ref>{{cite web|title=Fact Sheets: Currency & Coins|publisher=United States Department of the Treasury|url=http://www.treas.gov/education/fact-sheets/currency/distribution.shtml|accessdate=22 janar 2008|archive-date=11 janar 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080111120719/http://www.treas.gov/education/fact-sheets/currency/distribution.shtml|language=en|url-status=dead}}</ref> Departamenti i Thesarit i dërgon këto kërkesa tek Byroja e Gdhendjes dhe e Shtypjes (për shtypjen e kartmonedhave të reja) dhe Byrosë së Shtypjes së Monedhave (për stampimin e monedhave). Zakonisht, qëllimi me afat të shkurtër i operacioneve të tregut të lirë është të arrijë një interes specifik afatshkurtër. Në kushte të tjera, politika monetare mundet gjithashu të lidhë kapjen e një kursi këmbimi specifik relativ me valuta të huaja ose ndryshe relativ me arin. Për shembull, në rastin e SHBA-së Rezerva Federale synon kursin e fondeve federale, kurs me të cilin bankat anëtare i japin borxhe njëra tjetrës brenda natës. ==Vlera== {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="float:right; clear:right; margin:0 0 0 1em;" |+ '''Fuqia blerëse e një dollari e krahasuar me dollarin e 1774''' |- valign="top" | {| class="wikitable" style="margin:0;" |- !&nbsp;Viti&nbsp; !style="width: 40pt; font-size: 95%;"|&nbsp;Fuqia blerëse&nbsp; ekuivalente |- |1774||&nbsp;$1.00 |- |1780||&nbsp;$0.59 |- |1790||&nbsp;$0.89 |- |1800||&nbsp;$0.64 |- |1810||&nbsp;$0.66 |- |1820||&nbsp;$0.69 |- |1830||&nbsp;$0.88 |- |1840||&nbsp;$0.94 |- |1850||&nbsp;$1.03 |- |1860||&nbsp;$0.97 |} | {| class="wikitable" style="margin:0;" |- !&nbsp;Viti&nbsp; !style="width: 40pt; font-size: 95%;"|&nbsp;Fuqia blerëse&nbsp; ekuivalente |- |1870||&nbsp;$0.62 |- |1880||&nbsp;$0.79 |- |1890||&nbsp;$0.89 |- |1900||&nbsp;$0.96 |- |1910||&nbsp;$0.85 |- |1920||&nbsp;$0.39 |- |1930||&nbsp;$0.47 |- |1940||&nbsp;$0.56 |- |1950||&nbsp;$0.33 |- |1960||&nbsp;$0.26 |} | {| class="wikitable" style="margin:0;" |- !&nbsp;Viti&nbsp; !style="width: 40pt; font-size: 95%;"|&nbsp;Fuqia blerëse&nbsp; ekuivalente |- |1970||&nbsp;$0.20 |- |1980||&nbsp;$0.10 |- |1990||&nbsp;$0.06 |- |2000||&nbsp;$0.05 |- |2007||&nbsp;$0.04 |- |2008||&nbsp;$0.04 |- |2009||&nbsp;$0.04 |- |2010||&nbsp;$0.035 |- |2011||&nbsp;$0.034 |- |2012||&nbsp;$0.03 |} |} [[File:US Consumer Price Index Graph.svg|thumb|460px|Indeksi i Çmimit të Konsumatorit në SHBA 1913-...]] Paragrafi i 6-të i Seksionit 8 të Artikullit 1 të Kushtetutës së SHBA thotë që Kongresi do të ketë fuqinë të "krijojë para" dhe të "rregullojë vlerën" e monedhave vendase dhe të huaja. Kongresi i ushtroi këto fuqi kur nxorri Aktin e vitit 1792. Ky akt ndihmoi në prodhimin e monedhës së parë të dollarit dhe deklaroi se dollari amerikan do të ketë vlerën e dollari spanjoll.<ref>{{cite web|url=http://memory.loc.gov/cgi-bin/ampage?collId=llsl&fileName=001/llsl001.db&recNum=371|title=Section 9 of the Coinage Act of 1792|publisher=Memory.loc.gov|accessdate=24 gusht 2010}}</ref> Tabela në të djathtë tregon sasinë ekuivalente të të mirave materiale, në një vit të veçantë, mund të blihen me 1$. Tabela tregon se nga 1774 deri në 2009 dollari amerikan ka humbur 96.4% të fuqisë së tij blerëse.<ref name="measuring-worth">{{cite web|title=Measuring Worth – Purchasing Power of Money in the United States from 1774 to 2010|url=http://www.measuringworth.com/ppowerus/|language=en|accessdate=22 prill 2010}}</ref> ==Kurset e Këmbimit== ===Kurset e këmbimit historik=== {|class="wikitable" |+ Njësitë valutore për dollar amerikan, mesatarisht për çdo vit.<ref>{{cite web|url=http://www.federalreserve.gov/releases/g5a/|language=en|title=FRB: G.5A Release- Foreign Exchange Rates, Release Dates|publisher=Federalreserve.gov|accessdate=24 gusht 2010}}</ref> * = vlera në fillim të vitit. ! !! 1970* !! 1980* || 1985* !! 1990* !! 1993 !! 1999 !! 2000 !! 2001 !! 2002 !! 2003 !! 2004 !! 2005 !! 2006 !! 2007 !! 2008 !! 2009 !! 2010 !! 2011 !! 2012 !! 2013 |- | [[Euro]] || — || — || — || 0.8343 || 0.8551 || 0.9387 || 1.0832 || 1.1171 || 1.0578 || 0.8833 || 0.8040 || 0.8033 || 0.7960 || 0.7293 || 0.6791 || 0.7176 || 0.6739 || 0.7178 || 0.7777 |- | [[Jeni japonez]] || 357.6 || 240.45 || 250.35 || 146.25 || 111.08 || 113.73 || 107.80 || 121.57 || 125.22 || 115.94 || 108.15 || 110.11 || 116.31 || 117.76 || 103.39 || 93.68 || 87.78 || 79.70 || 79.82 |- | [[Paund sterlina]] || 8s&nbsp;4d<br>=0.4167 || 0.4484<ref name="austats">[http://www.rba.gov.au/Statistics/HistoricalExchangeRates/index.html 1970–1992] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081013220337/http://www.rba.gov.au/Statistics/HistoricalExchangeRates/index.html |date=13 tetor 2008 }}. 1980 derived from AUD-USD=1.1055 and AUD-GBP=0.4957 at end of Dec 1979: 0.4957/1.1055=0.448394392; 1985 derived from AUD-USD=0.8278 and AUD-GBP=0.7130 at end of Dec 1984: 0.7130/0.8278=0.861319159</ref> || 0.8613<ref name="austats"/> || 0.6207 || 0.6660 || 0.6184 || 0.6598 || 0.6946 || 0.6656 || 0.6117 || 0.5456 || 0.5493 || 0.5425 || 0.4995 || 0.5392 || 0.6385 || 0.4548 || 0.6233 || 0.6308 |- | [[Dollari kanadez]] || 1.081 || 1.168 || 1.321 || 1.1605 || 1.2902 || 1.4858 || 1.4855 || 1.5487 || 1.5704 || 1.4008 || 1.3017 || 1.2115 || 1.1340 || 1.0734 || 1.0660 || 1.1412 || 1.0298 || 0.9887 || |- | [[Peso meksikane]]|| — || 2.80<sup>1</sup> || 2.67<sup>1</sup> || 2.50<sup>1</sup> || 3.1237 || 9.553 || 9.459 || 9.337 || 9.663 || 10.793 || 11.290 || 10.894 || 10.906 || 10.928 || 11.143 || 13.498 || 12.623 || 12.427 || |- | [[Juani kinez]]|| 2.46 || 1.7050 || 2.9366 || 4.7832 || 5.7620 || 8.2783 || 8.2784 || 8.2770 || 8.2771 || 8.2772 || 8.2768 || 8.1936 || 7.9723 || 7.6058 || 6.9477 || 6.8307 || 6.7696 || 6.4630 || |- | [[Rupia indiane]]|| – || 8.000 || 12.38 || 16.96 || 31.291 || 43.13 || 45.00 || 47.22 || 48.63 || 46.59 || 45.26 || 44.00 || 45.19 || 41.18 || 43.39 || 48.33 || 45.65 || 46.58 || 54.08 || 65 |- | [[Dillari i Singaporit]] || — || — || 2.179 || 1.903 || 1.6158 || 1.6951 || 1.7361 || 1.7930 || 1.7908 || 1.7429 || 1.6902 || 1.6639 || 1.5882 || 1.5065 || 1.4140 || 1.4543 || 1.24586 || 1.2565 || |- | [[Randi afrikanojugor]] || 0.7182 || 0.7780 || 2.2343<ref name="SAmeasuringW">{{cite web|url=http://www.measuringworth.com/datasets/exchangeglobal/result.php|language=en|title=Exchange Rates Between the United States Dollar and the South African Rand|publisher=Measuring Worth|accessdate=5 dhjetor 2011}}</ref> ||2.5600 || 3.2729 ||6.1191 || 6.9468 || 8.6093 || 10.5176 || 7.5550 ||6.4402 ||6.3606 || 6.7668 ||7.0477 ||8.2480 || 8.4117 || 7.3159 || 7.2510 || |- |colspan="18" |{{small|Burimi: [http://www.federalreserve.gov/releases/g5a/current/ 4 vitet e fundit] [http://www.federalreserve.gov/releases/g5a/20060103/ 2005-2002] [http://www.federalreserve.gov/releases/g5a/20040102/ 2003–2000] [http://www.federalreserve.gov/releases/g5a/20000103/ 1996–1999] [http://www.federalreserve.gov/releases/g5a/19970107/ 1993–1996] [http://www.x-rates.com/cgi-bin/hlookup.cgi 1990] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120211172154/http://www.x-rates.com/cgi-bin/hlookup.cgi |date=11 shkurt 2012 }} [https://web.archive.org/web/20081013220337/http://www.rba.gov.au/Statistics/HistoricalExchangeRates/index.html 1970–1992] [https://web.archive.org/web/20081003050230/http://intl.econ.cuhk.edu.hk/exchange_rate_regime/index.php?cid=8 1970–1985 Kanadaja, Kina, Meksika]<br />}} |} === Kurset e sotme të këmbimit === {{Kursi i këmbimit|USD|ALL|RUB|CNY|INR|TWD|KRW|style=navbox}} ==Shiko edhe== * [[Ekonomia e Shteteve të Bashkuara]] * [[Lista e valutave në qarkullim]] == Referime == {{reflist|3}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.bis-ans-ende-der-welt.net/USA-B-En.htm Dollari i Shteteve të Bashkuara (Kartëmonedhat)] {{en}} {{de}} [[Kategoria:Dollari i Shteteve të Bashkuara]] [[Kategoria:Dollar]] [[Kategoria:Valutë]] [[Kategoria:Valuta në qarkullim]] [[Kategoria:Shtete të Bashkuara]] {{eko-cung}} 2wxl7eakqlifpa7xk20lnlj11o2kzjz 0 15811 3006552 3001415 2026-07-06T15:57:17Z Smallem 126080 Zëvendësim i infoboksit të bërë me dorë me {{Infobox saint}} (homolog i en.wiki) + fusha të plotësuara – përmes Claude AI 3006552 wikitext text/x-wiki {{pa referenca}} {{Infobox saint | honorific-prefix = Shën | name = Tomas Akuini | honorific-suffix = OP | image = St-thomas-aquinasFXD.jpg | caption = Panel i një [[altar]]i të shekullit XV | titles = [[Doktor i Kishës]] | birth_name = Tommaso d'Aquino | birth_date = rreth [[1225]] | birth_place = [[Roccasecca]], [[Mbretëria e Sicilisë]] | death_date = [[7 mars]] [[1274]] | death_place = [[Fossanova]], [[Shtetet Papnore]] | canonized_date = 18 korrik 1323 | canonized_place = [[Avignon]], Shtetet Papnore | canonized_by = [[Papa Gjon XXII]] | feast_day = [[28 janar]] | venerated_in = [[Kisha Katolike]] | attributes = ''[[Summa Theologica|Summa Theologiae]]''; dielli në gjoksin e një frati domenikan | patronage = Akademikët; edukimi katolik | major_shrine = [[Kisha e Jakobinëve]], Tuluzë, Francë }} '''Tomas Akuini''' (edhe ''Tomas Akuinas'' ose ''Thomas Aquinas'' ose ''Tommaso d'Aquino'') lindi në [[Roccasecca]], [[Napoli]], [[Italia|Itali]], [[1225]] dhe vdiq me [[7 mars]] [[1274]] në [[Fossanova]]. Ai ka qenë një [[Filozofia|filozof]] [[Kisha katolike romake|katolik]] italian dhe teolog, dhe njihet me titullin latin ''Doctor Angelicus'' (mësues engjëllor), ''Doctor Universalis'' (mësues botëror). Tomasi ka qenë themeluesi i shkollës filozofike “Tomiste”, e cila ishte afrimi i parë i filozofisë me kishën katolike. Është një nga shtyllat kryesore [[Teologjia|teologjike]] të [[Kisha katolike romake|katolicizmit]], [[Shenjtori|shenjt]] dhe nje prej tridhjetë e tre [[Doktor i Kishës|Doktorëve të kishës]], si edhe pika lidhëse mes [[krishterimi]]t dhe [[Filozofia klasike|filozofisë klasike]] dorëzuar pasardhësve nga [[Aristoteli]] dhe nga [[helenizmi]] i [[Greqia|greqishtes]] së vonë. Ai la pas një vepër shumë të gjerë, që vepron deri në ditët e sotme. Shumë institucione mësimdhënëse mbajnë emrin e tij. == Jeta == Tomas Aquini ka lindur në një familje në jug të Italisë, në kështjellën Roccasecca në Napoli. Familja e tij ishte aristokrate, e ëma ishte kontesha Theadora e Theatës, e cila kishte lidhje me dinastinë Hohenshtaufen të Mbretërisë së Shenjtë Romake, kurse i ati ishte Konti Landulf. Xhaxhai i Tomasit, Sinibaldi, ishte përgjegjësi i Manastirit Benediktin në Monte Cassino, dhe familja dëshironte që edhe Tomasi të ndiqte shembullin e tij. Në moshën pesë vjeçare, Tomasi u dërgua në manastir, për të marrë bazat e njohurive shkollore. Vite më vonë, pasi kishte studiuar për gjashtë vjet në [[Universiteti i Napolit|Universitetin e Napolit]], ai largohet. Në këtë universitet ai ka pasur ndikim të madh prej dominikanëve, të cilët po kryenin një revolucion kundrejt sistemit klerik të [[Evropa|Evropës]] mesjetare, duke rekrutuar të rinj. Ky ndryshim në mendimet e Tomasit, nuk i pëlqeu familjes së tij. Kështu që atë e detyruan të kthehej tek prindërit, në kështjellën San Giovani, ku ai u mbajt për një vit, me qëllim që të hiqte dorë nga mendimet e tij të ndikuara prej domenikanëve. Familja e tij u detyrua të merrte një prostitutë, për të tunduar Tomasin, por ai e dëboi atë me një pishtar të ndezur, me të cilin në fund vizatoi një fryq në derë. Kjo fazë në jetën e Tomasit përfundoi si rezultat i ndërhyrjes së [[Papa Inoçenti IV|Papa Inoçentit IV]], i cili e emëroi Tomasin 17 vjeçar, Shën Dominik. Eprorët e Tomasit, duke parë që djali kishte dëshirë të studionte teologji, e dërguan atë në një shkollë në [[Këlni|Këln]]. Tomasi shoqëroi Albertusin në [[Universiteti i Parisit|Universitetin e Parisit]] në [[1245]], dhe qëndroi atje me mësuesin e tij për tre vjet. Në fund të kësaj periudhe ai u diplomua në teologji. Në vitin [[1248]] ai u kthye në kolegj, dhe u emërua si asistent profesor dhe ''Magister studentium''. Përpara se të largohej nga [[Parisi]], ai mori pjesë në debate të rëndësishme, për lirinë e mësimdhënies, dhe arriti të fitonte respektin e [[Papa|papës]], duke hedhur poshtë argumentat e disa personave që e rivalizuan, përfshi edhe Guillaume de St Amour, një nga njerëzit më të rëndësishëm të asaj kohe. Në vitin [[1252]] Aquini u kthye në Paris për të kryer masterin. Pasi e mori atë, ai nisi mësimdhënien në vitin [[1256]]. Ai quhej doktor i teologjisë dhe nisi të jepte kurse mbi këtë degë, në Paris, [[Roma|Romë]] dhe në qytete të tjera në Itali. Që prej kësaj periudhe, ai ishte në punë të vazhduar në shërbim të urdhrit që kishte. Ai shpesh kryente udhëtime të gjata dhe me të këshilloheshin priftërinjtë që bënin pjesë në papat, për punët e shtetit. Gjatë viteve [[1269]] - [[1271]] Tomasi rikthehet në Paris, ku fillon mësimdhënien, drejtimin e punëve të kishës, dhe bëhet këshilltar i mbretit [[Luixhi VIII]]. Por kërkesat e drejtuesit të tij dhe të Princit Charles, e rikthyen Tomasin në postin e profesorit, në Napoli. Gjatë kësaj periudhe ai mbante fjalime për [[Zoti]]n, shkruante udhëzime fetare, debate ku mbronte arsyet e tij, kritika dhe punonte për realizimin e një prej shkrimeve të tij, ‘‘”Summa Theologiae”’’. Kishte fituar kaq shumë rëndësi dhe sukses, sa kisha i kishte ofruar poste të rëndësishme, ku Tomasi nuk pranoi të bëhej [[Ipeshkvi|ipeshkv]] i Napolit, si dhe përgjegjës i manastirit në Monte Kazino. Aquini ka kaluar një përvojë mistike gjatë disa festimeve, me [[6 dhjetor]] [[1273]], ku pas së cilës ai nuk shkruajti më për veprën e tij “Summa Theologiae”. Kur e pyetën pse e la punën përgjysmë, Aquini u përgjigj : "Nuk mundja të vazhdoja më... Gjithshka që unë kisha shkruajtur mu duk shumë pak, në krahasim me çfarë unë kisha parë dhe kaluar". Ai ka kaluar edhe përjetime të tjera mistike, si p. sh. dëgjimi i një zëri, i cili i kishte folur prej një kryqi, dhe i kishte thënë që ai kishte shkruajtur drejtë mbi Zotin. Në [[Shekulli XX|shek. e 20]], është shkruajtur, prej katolikëve të Romës, për këto ngjarje mistike të cilat i kishte përjetuar Tomasi Aquini, si një burim fantazie. Në janar të [[1274]]s [[Papa Gregori X]], vendosi që Tomasi të merrte pjesë në “Këshillin e Dytë të Lionit”, të bënte kërkime mbi ndryshimet e kishës greke dhe atë latine. Ai e nisi këtë udhëtim, por pasi kishte pushuar për disa ditë në kështjellën e një të afërmi, Tomasi u sëmur rëndë. Ai dëshironte që ti kalonte ditët e fundit në një manastir, ku pas një javë semundjeje të rëndë, me [[7 mars]] të [[1274]], Tomasi ndahet nga jeta. Pas vdekjes së Tomas Aquini pati shumë thashetheme, që atë mund ta kishin vrarë. Shkrimtari [[Dante Aligeri|Dante Aligieri]] mendonte që Tomasin e kishin helmuar njerëz të urdhrit të “Karlit të Anzhusë”. Aquini i kishte bërë përshtypje kujtdo që e kishte njohur, dhe e kishin ngritur në të njëjtin nivel me [[Shën Pali]]n dhe [[Shën Agostini]]n. == Veprat == [[Skeda:SummaTheologiae.jpg|parapamje|200px|Një faqe e ''Summa theologiae'']] [[Skeda:Tommaso - Super Physicam Aristotelis, 1595 - 4733624.tif|parapamje|''Super Physicam Aristotelis'', 1595]] * ''Ad Bernardum'' (''Bernardi'') * ''Aurora Consurgens'' (''Burimi i [[agimi]]t'') * ''Compendium theologiae'' (''Përmbledhje e teologjisë'') * ''Contra errores Graecorum'' (''Kundër gabimeve të gekëve'') * ''Contra impugnantes Dei cultum'' (''Kundër atyre që kundërshtojnë kultin e Perëndisë'') * ''Contra retrahentes'' (''Kundër atyre që tërhiqen'') * ''Contra Saracenos'' (''Kundër saraçenëve'', dmth. [[Islami|muslimanëve]]) * ''De aeternitate mundi'' (''Amëshimi i botës'') * ''De alchemia'' (''[[Alkimia]]'') * ''De anima'' (''[[Shpirti]]''; nga ''Çështjet e diskutuara'') * ''De articulis Fidei'' (''Nyjet e besimit'') * ''De ente et essentia'' (''Vetja dhe thelbi'') * ''De forme absolutionis'' (''Forma e absolucionit'') * ''De lapide philosophico'' (''[[Guri filozofik]]'') * ''De malo'' (''[[E keqja]]''; nga ''Çështjet e diskutuara'') * ''De motu cordis'' (''Shtysa e zemrës'') * ''De operationibus occultis'' (''Veprimet e fshehta'') * ''De perfectione'' (''Përsosmëria'') * ''De potentia'' (''Pushteti''; nga ''Çështjet e diskutuara'') * ''De principiis naturae'' (''Parimet e natyrës'') * ''De rationibus Fidei'' (''Arsyet e fesë'') * ''De regimine principum'' (''Qeverisja e parimeve''; shkresë politike e papërfunduar) * ''De spiritualibus creaturis'' (''Krijesat shpirtërore'') * ''De substantiis separatis'' (''Substancat e ndara'') * ''De unione Verbi Incarnati'' (''Bashkimi i Fjalës së mishëruar'') * ''De unitate intellectus contra Averroistas'' (''Njëqënësia e mendjes kundër averroistëve'') * ''De veritate'' (''[[E vërteta]]''; nga ''Çështjet e diskutuara'') * ''De virtutibus'', (''[[Virtyti|Virtytet]]''; nga ''Çështjet e diskutuara'') * ''Summa contra Gentiles'' (''Përmbledhje kundër kombeve''; drejtuar kundër të huajve, dmth. [[Islami|muslimanëve]] dhe [[Paganizmi|paganëve]], për të përkrahur epërsinë e fesë së krishterë) * ''[[Summa theologiae]]'' (''Përmbledhje e teologjisë''; e papërfunduar) == Lutjet == Shën Tomas Akuini ka shkruar lutje mes të cilave disa [[Himni|himne]] të ndryshme për [[Corpus Domini]]: ''[[Pange Lingua]]'', dy strofat e fundit të së cilës (''[[Tantum Ergo Sacramentum]]''), janë përdorur gjatë [[Bekimi eukaristik|bekimit eukaristik]] dhe vijimësisë të [[Corpus Domini]], ''[[Sacris solemniis]]'', dy strofat e fundit të së cilës përbëjnë ''[[Panis Angelicus]]'', ''[[Lauda Sion Salvatorem]]'' dhe himnin [[Adoro te devote]] për ''adhurimin eukaristik''. == Nderimet == Në vitin [[1319]], [[Kisha Katolike Romake]] nisi të merrej me [[shenjtërimi]]n e Tomasit, dhe në [[18 gusht]] të [[1323]] ai emërohet i shenjtë, prej [[Papa Gjoni XXII|Papa Gjonit XXII]] në Avinjon. Në [[Këshilli i Trentit|Këshillin e Trentit]], vetëm dy libra ndodheshin mbi altar, [[Bibla]] dhe “Summa Theologiae” e Shën Tomas Akuinit. Në vitin [[1880]] Akuini u shpall si mbrojtësi i të gjithë edukimit katolik romak. Në manastirin e Napolit, pranë katedrales së “Shën Januariusit”, ndodhet një dhomë e vogël, ku thuhet se ka jetuar Tomas Aquini. Dita e tij e shenjtë festohet çdo [[28 janar]]. == Kureshti nga jeta e Akuinit == [[Skeda:Tommaso - Super libros de generatione et corruptione - 4733257 00007.tif|parapamje|''Super libros de generatione et corruptione'']] * Akuini ka kaluar një përvojë mistike gjatë disa festimeve, me 6 dhjetor 1273, ku pas së cilës ai nuk shkruajti më për veprën e tij “Summa Theologiae”. Kur e pyetën pse e la punën përgjysmë, Akuini u përgjigj : "Nuk mundja të vazhdoja më... Gjithshka që unë kisha shkruajtur mu duk shumë pak, në krahasim me çfarë unë kisha parë dhe kaluar". Ai ka kaluar edhe përjetime të tjera mistike, si p. sh. dëgjimi i një zëri, i cili i kishte folur prej një kryqi, dhe i kishte thënë që ai kishte shkruajtur drejtë mbi Zotin. Në shek. e 20, është shkruajtur, prej katolikëve të Romës, për këto ngjarje mistike të cilat i kishte përjetuar Tomasi Aquini, si një burim fantazie. * Konceptimi tomist i një të drejte "të natyrshme", që nuk del nga njerëzit, ka luajtur një rol të madh deri në ditët tona. Idetë e Filozofëve të Dritave mbi "dinjitetin njerëzor" dhe "të drejtat e njeriut " gjejnë këtu (në mënyrë të habitshme), zanafillën e tyre. Përkrahësit e "të drejtës pozitive" - që vlerësojnë se njerëzit e vendosin të drejtën në mënyrë arbitrare, në funksion të raporteve të forcës - i mbajnë këto ide për metafizike dhe të pamundura të mbështeten tek arsyeja.Shën Thoma d'Akuini, dijetar i madh i krishterë, e konceptoi botën si një hierarki të pafundme, që shkon aq shumë në pafundësi, sa arrin deri te Zoti. Në këtë hierarki, kriteri i pozicionit relativ të të qenit është " thelbësorësia" e qenies së tij. * Murgu françeskan anglez Roxher Bakon (rreth vitit 1214-1294), ndoqi një rrugë krejt tjetër nga ajo e Albertit të Madh dhe e Thoma d'Akuinit. Ai tallej me ta, sepse komentonin në pafundësi Aristotelin pa njohur asnjë fjalë greke, dhe flisnin prerë mbi natyrën, si të dinin gjithçka për të. Për Roxher Bakonin, themeli i filozofisë së re është matemafika, ku janë të mundshme demonstrimet e pastra, por përsosja e saj qëndron te skkenca eksperimentale. Vetë Bakoni kryente eksperimente fizike dhe kimike dhe shkoi deri sa të parathoshte shpikjen e automobilit. Por me këtë "Doktori i admirueshëm" ishte shumë para kohës së vet; i kallëzuar si magjistar, u dënua nga urdhri i tij. * Në janar të 1274 Papa Gregori X, vendosi që Tomasi të merrte pjesë në “Këshillin e Dytë të Lionit”, të bënte kërkime mbi ndryshimet e kishës greke dhe atë latine. Ai e nisi këtë udhëtim, por pasi kishte pushuar për disa ditë në kështjellën e një të afërmi, Tomasi u sëmur rëndë. Ai dëshironte që ti kalonte ditët e fundit në një manastir, ku pas një javë sëmundjeje të rëndë, me 7 mars të 1274, Tomasi ndahet nga jeta. Pas vdekjes së Tomas Aquini pati shumë thashetheme, që atë mund ta kishin vrarë. Shkrimtari Dante Aligieri mendonte që Tomasin e kishin helmuar njerëz të urdhrit të “Karlit të Anzhusë”. Aquini i kishte bërë përshtypje kujtdo që e kishte njohur, dhe e kishin ngritur në të njëjtin nivel me Shën Palin dhe Shën Augustinin. * Në tetëmbëdhjetë vëllime të veprave të tij, Toma Akuini dha një enciklopedi të veçantë të teologjisë katolike dhe të filozofisë skolastike dhe një pasqyrë universale dhe sistematike te paraqitjes së pikëpamjeve mesjetare të kishës lidhur me çështjet e së drejtës, të moralit, të shtetit, të ekonomisë dhe të marrëdhënieve sociale. Si përpjekje më e gjerë për t'ia përshtatur Aristotelin mësimit të kishës katolike, fllozofia dhe teologjia e Tomës bëhen shkalla më e lartë e mendimit skolastik mesjetar dhe themel i dogmatikës së krishterë deri në ditët tona. Sistematizues i madh i kohës së tij dhe njohës i mirë i tradites filozofike, ai vazhdon mësimin e Albertit të Madh, duke luftuar si kundër mësimit të vjetër augustinian, ashtu edhe kundër tendencave materialiste të averoistëve krishterë. * Sikurse Alberti i Madh, Toma përpiqet të dallojë fenë nga dituria, teologjinë nga filozofia. Dhe derisa të parat janë të vërteta racionale të mendjes të tjerat, janë «të vërtetat e zbulimit», «të mbiarsyes», por jo edhe të «kundërarsyes», Andaj edhe të vërtetat teologjike mund të mbrohen me mendje si jokontradiktore dhe të mundshme. Filozofia, ndërkaq, është megjithëkëtë në shërbim të teologjisë (ancilla theologiae) sepse njohjet e saj janë më të ulëta se ato teologjike pikërisht aq sa mendja e kufizuar njerëzore të jetë më e ulët se mençuria e madhe hyjnore. Lidhur me çështjen e universalieve Toma është realist në kuptimin aristotelian të matur. E përgjithshmja në realitet është imanente individuales dhe është e ndarë nga kjo vetëm me arsyen qe abstrakton. Kuptimi ynë, ndërkaq, nuk është i shtrembër deri atëherë derisa të mos gjykojmë se e përgjithshmja ekziston vetëm për vete, në mënyrë të veçantë e pjesëtuar. Përveç të përgjithshmes në gjërat ose në thelbin (forma substantialis ose quiditas) dhe të përgjithshmes pas gjërave (nocioneve të fituara me abstraksion) ekziston edhe e përgjithshmja para gjerave (si ideja e frymës hyjnore). * Të ekzistuarit e perëndisë, sipas Tomës, mund të vërtetohet, para së gjithash, a posteriori, domethënë nga bota si vepër e perëndisë. Duhet të ekzistojë levizësi i parë ose shkaku i parë, sepse zinxhiri i shkaqeve dhe i pasojave nuk mund të ketë numër të pakufizuar. Perëndia ekziston si formë e pastër jomateriale, si aktualitet i pastër: ajo është causa efficiens dhe causa finalis i botës. Bota nuk ka ekzistuar amshueshëm, por ekzistenca e saj nga asgjëja është shkaktuar nga perëndia me gjithfuqinë e saj në çastin e caktuar kohor, dhe me të cilën ka filluar të ekzistojë edhe vetë koha. Se bota ka fillim, sipas Tomës, vërtet nuk mund të vërtetohet rigorozisht në mënyrë filozofike, por ky pohim është më i mundshem se kundërpohimi i saj dhe bëhet i sigurt vetëm nëpërmjet të zbuluarit. Materies si potencë e pacaktuar dhe pasive i jep qenie reale forma. Nga format substanciale dallohen format akcidentale, te cilat nuk krijojnë realitet, por vetëm i japin përcaktueshmërinë e jashtme. * Toma konsideron se pavdekësia e shpirtit buron nga jomaterialiteti i saj, sepse forma e pastër nuk mund të zhduket as nga vetja as me shkatërrimin e substratit material. Vetë natyrës së intelektit duhet t'i atribuohet jomaterialiteti, sepse forma, e cila është e lidhur plotësisht me materialen, si eshtë shpirti i kafshës, nuk mund të mendojë në mënyrë abstrakte dhe të përgjithshme,por vetëm individualisht. Por shpirti njerëzor - përkundra mësimit të Platonit - nuk ka ekzistuar para ekzistimit të vet tokësor, kështu që njohja nuk është të kujtuarit e ideve të cilat i vëzhgoi shpirti në paraekzistencën. Shpirti, për më tepër, nuk posedon as ide të lindura. Të menduarit e tij supozon përfytyrimin ndijor dhe është i lidhur me figurën empirike, nga e cila intelekti aktiv i abstrakton format. Shumë elemente të sensualizmit dhe të racionalizmit gërshetohen kështu në teorinë e njohjes të Tomës. Njohja zhvillohet ne subjekt nepërmjet të perceptueshmërisë së objekteve të pavarura ekzistuese.Por subjekti në objekt nuk mund të perceptojë gjithçka, por vetëm atë që është e ngjashme me atë vetë. Objekti njohës humb, me rastin e hyrjes në shpirtin që njeh, materialitetin e vet, dhe mund të depërtojë në te vetëm si figurë.Andaj gjërat ekzistojnë njëkohësisht jashtë nesh si objekte dhe në ne si figura. Të vërtetën, ndërkaq,Toma e përkufizon si ngjashmëri e arsyes dhe e sendit. Në bazë të kësaj ngjashmërie arsyeja, pra, edhe nuk njeh vetëm përfytyrimet e saj por nëpërmjet tyre edhe vetë sendet. * Me shqyrtimin njohës është i lidhur edhe vullneti, sepse atë që paraqitet si e mirë, ne medoemos ate e synojmë.Domosdoshmëria nga shkaqet e brendshme dhe motivet, që bazohet në dituri, është liria. Mësimi etik i Tomës është perpjekje e bashkimit të ideve të Platonit dhe e disa tezave aristoteliane me virtytet e krishtera siç janë feja, të shpresuarit dhe dashuria. QëIlimi i fundit i njeriut është lumturia. Kjo konsiston ne posedimin e së mirës më të lartë dhe kjo është të vëzhguarit e drejtpërdrejtë të perëndisë. Andaj edhe lumturia e përsosr dhe e amshueshme mund të arrihet vetëm në jetën tjetër pas vdekjes. * Në kuadrin e problematikës estetike është interesante sidomos teza subjektiviste e Tomës - e cila, për më tepër, është në kundërthënie të caktuar me orientimin themelor objektiv të teorisë së tij të njohjes - se të bukurit është ajo që ne na pëlqen kur atë e shikojmë (quod visum placet). Vërtet tek ai ka edhe përkufizime të tjera, për atë kohë të përkufizimeve të zakonshme të të bukurit (për shembull karakteristikat e të bukurit janë: tërësia, proporcionaliteti i drejtë, ose harmonia dhe shkëlqyeshmëria, shkëlqimi, ndriçimi), por me tezën e tij se subjekti është faktor i qenësishëm për caktimin e të bukurit anticipoi shumë estetika të mëvonshme subjektiviste, dhe nga një aspekt është i afërt edhe me Augustinin, ndaj të cilit përndryshe është kundërvënë ashpër. == Shiko edhe == * [[Doktor i kishës]] * [[Shenjtori]] [[Kategoria:Filozofë italianë]] [[Kategoria:Shenjtorë katolikë romakë]] [[Kategoria:Shenjtorë italianë]] [[Kategoria:Teologë katolikë]] [[Kategoria:Doktorë kishe]] [[Kategoria:Filozofë të krishterë]] 26zxrric0su0vrzzdtjtvfrh137dikz 0 16176 3006591 3003822 2026-07-06T16:51:28Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006591 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Çe Guevara | image = Che Guevara - Guerrillero Heroico by Alberto Korda.jpg{{!}}border | caption = ''[[Guerrillero Heroico]]''<br />Foto e bërë nga [[Alberto Korda]] më 5 mars 1960, në shërbimin përkujtimor ''[[La Coubre explosion|La Coubre]]'' | office = [[Këshilli i Ministrave (Kubë)|Ministri i Industrive të Kubës]] | primeminister = [[Fidel Castro]] | term_start = 11 shkurt 1961 | term_end = 1 prill 1965 | predecessor = ''Zyra u themelua'' | successor = Joel Domenech Benítez | office2 = Presidenti i [[Banka Qendrore e Kubës|Bankës Kombëtare të Kubës]] | term_start2 = 26 nëntor 1959 | term_end2 = 23 shkurt 1961 | predecessor2 = [[Felipe Pazos]] | successor2 = Raúl Cepero Bonilla | birth_name = Ernesto Guevara | birth_date = {{Birth date|1928|06|14|df=yes}}<ref name="datelindja">Data e lindjes në [[Media:Ernesto Guevara Acta de Nacimiento.jpg|certifikatën e tij të lindjes]] ishte [[14 qershor]] [[1928]], edhe pse një burim i tretë (Julia Constenla, e cituar nga [[Jon Lee Anderson]]) pohon që ai u lind, në të vërtetë, më [[14 maj]] të atij viti. (Constenla pretendon që një astrolog i paidentifikuar kishte thënë se e ëma e tij, Celia de la Serna, ishte tashmë shtatzënë, kur ajo dhe Ernesto Guevara Lynch u martuan dhe datëlindja e birit të tyre u falsifikua një muaj më mbrapa nga data origjinale, për të shmangur skandale). Burimi: Anderson, Jon Lee. ''Ce Guevara: A Revolutionary Life'', [[New York]]: 1997, Grove Press, faqet 3 dhe 769.</ref> | birth_place = [[Rosario, Santa Fe]], Argjentinë | death_date = {{Death date and age|1967|10|09|1928|06|14|df=yes}} | death_place = [[La Higuera]], Santa Cruz, Bolivi | death_cause = [[#Ekzekutimi|Ekzekutimi me pushkatim]] | resting_place = [[Che Guevara Mausoleum]], Santa Clara, Kubë | alma_mater = [[Universiteti i Buenos Aires]] | citizenship = {{hlist|Argjentina|Kubë}} | party = [[Lëvizja e 26 korrikut]] (1955–1962)<br />[[:es:Partido Unido de la Revolución Socialista de Cuba|Partia e Bashkuar e Revolucionit Socialist Kuban]] (1962–1965) | occupation = {{hlist|[[Lufta guerile|Guerrilla]]|mjek|diplomat|autor}} | profession = | known_for = [[Guevarizmi]] | spouse = {{marriage|[[Hilda Gadea]]|1955|1959|reason=div}}<br />{{marriage|[[Aleida March]]|1959}} | children = 5, përfshirë [[Aleida Guevara|Aleida]] | signature = CheGuevaraSignature.svg | signature_size = | nickname = {{hlist|''Che''|''Fuser''}} | allegiance = [[Republika e Kubës]]<ref>Partido Unido de la Revolución Socialista de Cuba, a.k.a. PURSC.</ref> | branch = [[Forcat e Armatosura Revolucionare Kubane]]<br/>[[Ushtria Çlirimtare Kombëtare e Bolivisë]] | serviceyears = 1955–1967 | rank = | unit = [[Lëvizja e 26 korrikut]] | commands = Oficer komandues i Forcave të Armatosura Revolucionare Kubane | battles = {{tree list}} * [[Revolucioni kuban]] ** [[Sulmi në El Uvero]] ** [[Operacioni Verano]] *** [[Beteja e Las Mercedes]] ** [[Beteja e Santa Clara]] * [[Pushtimi në Gjirin e Derrave]] * [[Kriza e Raketave Kubane]] * [[Kriza e Kongos]] * [[Fushata Boliviane]](ekzekutuar){{tree list/end}} }} '''Ernesto "Çe" Guevara''', i njohur edhe si '''Komandante Che''', ([[14 qershor]] [[1928]]<ref name="datelindja"/> - [[9 tetor]] [[1967]]) ishte revolucionar, shkrimtar dhe guerilas marksist argjentinas dhe hero i komunistëve të [[Amerika Latine|Amerikës Latine]], si dhe një figurë e njohur e shekullit të 20-të. Nofkën ''Che'' e mori nga bashkëluftëtarët komunistë kubanë në Meksikë, sepse përdorte shpesh, si çdo argjentinas, fjalën "Che", diçka e ngjashme si thirrja "Hej" e shqipes.<ref> {{cite book|last1=von Tunzelmann|first1=Alex|author-link1=Alex von Tunzelmann|date=13 shtator 2012|orig-date=2011|title=Red Heat: Conspiracy, Murder and the Cold War in the Caribbean|url=https://books.google.com/books?id=CMya7T_-dRYC|publication-place=London|publisher=Simon and Schuster|language=en|page=lxxxi|isbn=9781471114779|access-date=14 maj 2023|quote=The Cubans were amused by Guevara's characteristically Argentine speech, peppered with the word 'che' [...]. Guevara used it to everyone. The Cubans called him 'el Che'. It stuck}}</ref> Si një student i ri i mjekësisë, Guevara udhëtoi në të gjithë Amerikën e Jugut dhe u radikalizua nga varfëria, uria dhe sëmundjet që ai dëshmoi.<ref name="RevMedicine">[http://www.marxists.org/archive/guevara/1960/08/19.htm On Revolutionary Medicine] Speech by Che Guevara to the Cuban Militia on 19 August 1960. "Because of the circumstances in which I traveled, first as a student and later as a doctor, I came into close contact with poverty, hunger and disease; with the inability to treat a child because of lack of money; with the stupefaction provoked by the continual hunger and punishment, to the point that a father can accept the loss of a son as an unimportant accident, as occurs often in the downtrodden classes of our American homeland. And I began to realize at that time that there were things that were almost as important to me as becoming famous or making a significant contribution to medical science: I wanted to help those people."</ref><ref>Anderson 1997, pp. 90-91.</ref> Dëshira e tij në rritje për të ndihmuar në përmbysjen e asaj që ai e shihte si shfrytëzim kapitalist i Amerikës Latine nga Shtetet e Bashkuara nxiti përfshirjen e tij në reformat sociale të Guatemalës nën Presidentin [[Jacobo Árbenz]], [[Grusht shteti guatemalan 1954|përmbysja përfundimtare]] e të cilit me ndihmën e CIA-s me urdhër të [[United Fruit Company]] forcoi ideologjinë politike të Guevarës. Më vonë në Mexico City, Guevara u takua me [[Raúl Castro|Raúl]] dhe [[Fidel Castro]], iu bashkua [[Lëvizja e 26 korrikut|lëvizjes së tyre të 26 Korrikut]] dhe lundroi për në Kubë në bordin e jahtit [[Granma (jaht)|''Granma'']] me synimin për të rrëzuar diktatorin e mbështetur nga SHBA [[Fulgencio Batista]].<ref>Beaubien, NPR Audio Report, 2009, 00:09–00:13.</ref> Guevara shpejt u bë i njohur mes kryengritësve, u gradua në komandën e dytë dhe luajti një rol kryesor në fushatën guerile dyvjeçare që rrëzoi regjimin e Batista.<ref name="Castrosbrain1960">''Castro's Brain'', 1960.</ref> Pas Revolucionit Kuban, Guevara luajti një rol kyç në qeverinë e re. Këto përfshinin shqyrtimin e apeleve dhe skuadrave të pushkatimit për ata që u dënuan si kriminelë lufte gjatë [[Konsolidimi i Revolucionit Kuban#Tribunalet dhe reformat e para|tribunaleve revolucionare]],<ref name="ReferenceA">Taibo 1999, p. 267.</ref> duke iniciuar [[Reformat agrare në Kubë#Ligji i parë i reformës agrare nën Çe Guevara|reformën agrare të tokës]] si Ministër i Industrive, duke ndihmuar në udhëheqjen e një fushate të suksesshme mbarëkombëtare të shkrim-leximit, duke shërbyer si President i Bankës Kombëtare dhe si drejtor udhëzues për forcat e armatosura të Kubës dhe duke përshkuar globin si diplomat në emër të socializmit kuban. Pozicione të tilla gjithashtu e lejuan atë të luante një rol qendror në trajnimin e forcave të milicisë që zmbrapsën [[Pushtimi në Gjirin e Derrave|Pushtimin e Gjirit të Derrave]],<ref name="Kellner89pg69">Kellner 1989, pp. 69–70.</ref> dhe sjelljen e raketave balistike të armatosura me armë bërthamore sovjetike në Kubë, e cila i parapriu [[Kriza e Raketave Kubane|Krizës së Raketave Kubane]] të vitit 1962.<ref>Anderson 1997, pp. 526–530.</ref> Për më tepër, Guevara ishte një shkrimtar dhe ditarist i frytshëm, duke kompozuar një [[Lufta guerile (libër)|manual të rëndësishëm të luftës guerile]], së bashku me një kujtim më të shitur për [[Ditarët e motorëve (libër)|udhëtimin e tij rinor me motor kontinental]]. Përvojat e tij dhe studimi i [[marksizëm-leninizmi]]t e shtynë atë të pohonte se moszhvillimi dhe varësia e [[Bota e Tretë|Botës së Tretë]] ishte një rezultat i brendshëm i [[imperializmi]]t, [[neokolonializmi]]t dhe [[Kapitalizmi monopol shtetëror|kapitalizmit monopol]], me të vetmet zgjidhje që ishin [[ndërkombëtarizmi proletar]] dhe [[revolucioni botëror]].<ref>[http://www.marxists.org/archive/guevara/1964/03/25.htm "On Development"] Speech delivered by Che Guevara at the plenary session of the United Nations Conference on Trade and Development in Geneva, Switzerland on 25 March 1964. "The inflow of capital from the developed countries is the prerequisite for the establishment of economic dependence. This inflow takes various forms: loans granted on onerous terms; investments that place a given country in the power of the investors; almost total technological subordination of the dependent country to the developed country; control of a country's foreign trade by the big international monopolies; and in extreme cases, the use of force as an economic weapon in support of the other forms of exploitation."</ref><ref name="AfroAsian1965">[http://www.marxists.org/archive/guevara/1965/02/24.htm At the Afro-Asian Conference in Algeria] A speech by Che Guevara to the Second Economic Seminar of Afro-Asian Solidarity in Algiers, Algeria on 24 February 1965."The struggle against imperialism, for liberation from colonial or neocolonial shackles, which is being carried out by means of political weapons, arms, or a combination of the two, is not separate from the struggle against backwardness and poverty. Both are stages on the same road leading toward the creation of a new society of justice and plenty.&nbsp;... Ever since monopoly capital took over the world, it has kept the greater part of humanity in poverty, dividing all the profits among the group of the most powerful countries. The standard of living in those countries is based on the extreme poverty of our countries. To raise the living standards of the underdeveloped nations, therefore, we must fight against imperialism.&nbsp;... The practice of proletarian internationalism is not only a duty for the peoples struggling for a better future, it is also an inescapable necessity."</ref> Guevara u largua nga Kuba në vitin 1965 për të nxitur revolucione kontinentale në të gjithë Afrikën dhe Amerikën e Jugut,<ref>Guevara po koordinohej me lëvizjet çlirimtare afrikane në mërgim si [[MPLA]] në Angola dhe [[Lëvizja Kombëtare e Revolucionit|MNR]] në Kongo-Brazzaville, ndërsa deklaronte se Afrika përfaqësonte një nga "fushat më të rëndësishme të luftës kundër të gjitha formave të shfrytëzimit që ekzistojnë në botë". Guevara më pas parashikoi krijimin e një aleance me liderët afrikanë si Ahmed Ben Bella në Algjeri, Sékou Touré në Guine, Kwame Nkrumah në Gana, Julius Nyerere në Tanzani dhe Gamal Abdel Nasser në Egjipt, për të nxitur një dimension global të revolucionit të tij kontinental që pasoi në Amerika Latine. Shiko Anderson 1997, pp. 576, 584.</ref> [[Rebelimi Simba|fillimisht pa sukses në Kongo-Kinshasa]] dhe [[Fushata Boliviane|më vonë në Bolivi]], ku ai u kap nga forcat boliviane të ndihmuara nga [[CIA]] dhe u ekzekutua shkurtimisht. Guevara mbetet një figurë historike e nderuar dhe e fyer, e polarizuar në imagjinatën kolektive në një [[Bibliografia e veprave mbi Çe Guevara|mori biografish]], kujtimesh, ese, dokumentarë, këngë dhe filma. Si rezultat i martirizimit të tij të perceptuar, thirrjeve poetike për [[Konflikti klasor|luftën klasore]] dhe dëshirës për të krijuar ndërgjegjen e një "njeriu të ri" të nxitur nga stimujt moralë dhe jo materialë,<ref>Footnote for ''[https://www.marxists.org/archive/guevara/1965/03/man-socialism.htm Socialism and man in Cuba]'' (1965): "Che argued that the full liberation of humankind is reached when work becomes a social duty carried out with complete satisfaction and sustained by a value system that contributes to the realization of conscious action in performing tasks. This could only be achieved by systematic education, acquired by passing through various stages in which collective action is increased. Che recognized that this to be difficult and time-consuming. In his desire to speed up this process, however, he developed methods of mobilizing people, bringing together their collective and individual interests. Among the most significant of these instruments were moral and material incentives, while deepening consciousness as a way of developing toward socialism. See Che's speeches: ''Homage to Emulation Prize Winners'' (1962) and ''A New Attitude to Work'' (1964)."</ref> Guevara ka evoluar në një ikonë thelbësore të lëvizjeve të ndryshme majtiste. Në të kundërt, kritikët e tij në [[Politika e krahut të djathtë|të djathtën politike]] e akuzojnë atë për promovimin e autoritarizmit dhe miratimin e dhunës kundër kundërshtarëve të tij politikë. Pavarësisht mosmarrëveshjeve për [[Trashëgimia e Çe Guevara|trashëgiminë]] e tij, ''[[Time (revistë)|Time]]'' e quajti atë një nga [[Time 100: Njerëzit më të Rëndësishëm të Shekullit|100 njerëzit më me ndikim të shekullit të 20-të]],<ref>Dorfman 1999.</ref> ndërsa një fotografi e [[Alberto Korda]] e tij, e titulluar ''[[Guerrillero Heroico]]'', u citua nga [[Maryland Institute College of Art]] si "më i famshëm fotografi në botë”.<ref>Maryland Institute of Art, referenced at BBC News 26 May 2001.</ref> == Jeta e hershme == [[Skeda:Chefamily.jpg|parapamje|majtas|Një adoleshent Ernesto (majtas) me prindërit dhe vëllezërit e motrat e tij, c. 1944, ulur pranë tij nga e majta në të djathtë: Celia (nëna), Celia (motra), Roberto, Juan Martín, Ernesto (babai) dhe Ana María]] Ernesto Guevara ishte fëmija i Ernesto Guevara Lynch and Celia de la Serna y Llosa, lindur më 14 qershor të vitit 1928<ref name="datelindja"/> në [[Rosario, Santa Fe|Rosario]] të [[Argjentina|Argjentinës]]. Edhe pse emri ligjor në certifikatën e tij të lindjes ishte "Ernesto Guevara", emri i tij ndonjëherë shfaqet me "de la Serna" dhe/ose "Lynch" që e shoqërojnë atë.<ref>Në spanjisht, një person mund të mbajë mbiemrin e babait të tij ose të saj, si dhe atë të nënës së tij ose të saj, megjithëse në atë renditje. Disa njerëz i mbajnë të dyja, të tjerët vetëm atë të babait të tyre. Në rastin e Guevarës, shumë njerëz me origjinë irlandeze do të shtojnë "Lynch" për të theksuar marrëdhëniet e tij irlandeze. Të tjerë do të shtojnë "de la Serna" për të respektuar nënën e Guevarës.</ref> Ai ishte më i madhi nga pesë fëmijët në një familje [[Argjentinasit|argjentinase]] të klasës së lartë me [[Argjentinasit baskë|emigrantë]] [[Spanjollët|spanjollë]] të [[Argjentinasit spanjollë|para-pavarësisë]] ([[Baskët|Baske]], [[Kantabrianët|Kantabriane]]) dhe me prejardhje [[Argjentinasit irlandezët|irlandeze]].<ref>[[#refGuevaraLynch2007|Guevara Lynch 2007]], pp. i. "The father of Che Guevara, Ernesto Guevara Lynch was born in Argentina in 1900 of Irish and Basque origin."</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.euskalnet.net/laviana/gen_bascas/guevaraelche.html|title=''The Origins of Guevara's Name''|access-date=13 tetor 2023|archive-date=28 qershor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160628182241/http://www.euskalnet.net/laviana/gen_bascas/guevaraelche.html|url-status=dead}}</ref> Dy nga paraardhësit e shquar të Guevarës në shekullin e 18-të përfshinin [[Luis María Peralta]], një pronar tokash i shquar spanjoll në [[Historia e Kalifornisë#Periudha koloniale spanjolle (1769–1821|Kaliforninë koloniale]], dhe [[Patrick Lynch]], i cili emigroi nga [[Irlanda]] në [[Guvernatori i Río de la Plata|Guvernatorin e Río de la Plata]].<ref>[https://oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/c8nv9ppp/entire_text/ Online Archive of California: Pinedo Family Papers] from the [[Santa Clara University]] Library, 2015</ref><ref>[[Mercury News]] [https://www.mercurynews.com/2010/11/23/zorro-to-the-rescue-at-dec-2-fundraiser-for-friends-of-peralta-hacienda-historical-park/ Fundraiser for Friends of Peralta Hacienda Historical Park] by Angela Woodall, ''[[Oakland Tribune]]'', 23 nëntor 2010</ref> Duke iu referuar natyrës "të shqetësuar" të Çe-së, babai i tij deklaroi "gjëja e parë që duhet vënë re është se në venat e djalit tim rridhte gjaku i [[Rebelimi irlandez i vitit 1798|rebelëve irlandezë]]".<ref>Lavretsky 1976.</ref> Çe Guevara e donte Irlandën, sipas aktores irlandeze [[Maureen O'Hara]], "Çe do të fliste për Irlandën dhe gjithë luftën guerile që kishte ndodhur atje. Ai dinte çdo betejë në Irlandë dhe të gjithë historinë e saj" dhe i tha asaj se gjithçka ai dinte për Irlandën, ai mësoi në gjurin e gjyshes së tij.<ref>{{cite book|last1=O'Hara|first1=Maureen|last2=Nicoletti|first2=John|title='Tis Herself: An Autobiography|url=https://archive.org/details/tisherself0000ohar_y5k3|date=2005|publisher=Simon and Schuster|page=[https://archive.org/details/tisherself0000ohar_y5k3/page/209 209]}}</ref> Që herët në jetë, Ernestito (siç quhej atëherë) zhvilloi një "afinitet për të varfërit".<ref>Kellner 1989, p. 23.</ref> I rritur në një familje me prirje [[Politika e krahut të majtë|majtiste]], Guevara u njoh me një spektër të gjerë perspektivash politike edhe si djalë.<ref>[https://web.archive.org/web/20130826054445/http://www.time.com/time/printout/0,8816,872604,00.html Argentina: Che's Red Mother] ''[[Time Magazine]]'', 14 korrik 1961.</ref> Babai i tij, një mbështetës i vendosur i [[Republika e Dytë Spanjolle|republikanëve]] nga [[Lufta Civile Spanjolle]], do të priste veteranët nga konflikti në shtëpinë e Guevara.<ref>Anderson 1997, pp. 22–23.</ref> Si i ri, ai mendoi shkurtimisht një karrierë të shitjes së insekticideve dhe ngriti një laborator në garazhin e familjes së tij për të eksperimentuar me përzierjet efektive të talkut dhe gamaksenit nën emrin e markës Vendaval, por u detyrua të braktiste përpjekjet e tij pasi pësoi një reaksion të rëndë astmatik ndaj kimikateve.<ref>Guevara Lynch, Ernesto. ''Young Che: Memories of Che Guevara by His Father''. Publication Date 14 September 2011, Vintage</ref> Pavarësisht periudhave të shumta të [[Astma|astmës]] akute që do ta preknin gjatë gjithë jetës së tij, ai shkëlqeu si atlet, duke shijuar notin, futbollin, golfin dhe qitjen, duke u bërë gjithashtu një çiklist "i palodhur".<ref>Sandison 1996, p. 8.</ref><ref>Kellner 1989, p. 24.</ref> Ai ishte një lojtar i zjarrtë i [[rugby union]], dhe luajti në [[Pozicionet e rugby union#Fly-half|fly-half]] për [[Club Universitario de Buenos Aires]].<ref>Cain, Nick & Growden, Greg. "Chapter 21: Ten Peculiar Facts about Rugby" in ''Rugby Union for Dummies'' (2nd ed.), John Wiley and Sons; {{ISBN|978-0470035375}}, p. 293.</ref> Loja e tij në rugby i dha atij pseudonimin "Fuser" - një tkurrje e ''El Furibundo'' (i furishëm) dhe mbiemrit të nënës së tij, de la Serna - për stilin e tij agresiv të lojës.<ref>Anderson 1997, p. 28.</ref> == Veprimtaria e hershme politike == === Veprimtaria në Guatemala === Më [[17 qershor]] të vitit [[1953]] në [[Guatemalë]] fillon agresioni kundër qeverisë së Arbenz-ës, organizuar nga [[CIA]] dhe nga Departamenti i Shtetit të [[SHBA]]-së të cilët kishin stërvitur mercenarë për të mbrojtur kontinentin e Amerikës Latine nga “Rreziku Komunist”.[[Che Guevara]] përpiqet të organizojë rezistencën në qytet, por kjo tentativë nuk funksionon dhe kur trupat mercenare futen në kryeqytet, Guevara detyrohet të hyjë në ambasadën e [[Argjentina]]-së (nga ku më pas largohet për në Meksikë), e cila e regjistron si “element komunist” === Udhëtimi në Amerikën Latine === Kur ishte akoma i ri, Guevara kaloi shumë kohë duke udhëtuar në Amerikën Latine. Në vitin [[1951]] një shok i tij, Alberto Granado i kërkoi Guevarës që të merrte një vit pushim nga shkolla për të ndërrmarrë një udhëtim përgjatë Amerikës Latine. Kështu, në vitin [[1939]] Guevara dhe Alberto nisen nga [[Alta Gracia]] me një motor Norton [[Kubiku (madhësi)|500cc]] (motorit ia vunë emrin: "E Fuqishmja II"). Guevara e përshkroi këtë udhëtim në librin "Latinoamericana" (Notas de viaje), nga i cili në vitin [[2004]] prodhuan filmin e titulluar “Ditari i motoçikletës”. Pasi pa varfërinë masive të Amerikës Latine dhe i shtyrë edhe nga idetë marksiste nxori si përfundim se revolucioni ishte e vetmja mënyrë për të zgjidhur pabarazinë shoqërore dhe ekonomike të vendeve të Amerikës Latine. Udhëtimet e tij përgjatë Amerikës Latine e bindën se [[Amerika Jugore]] ishte një kontinent me kombe të ndryshme, por me të njëjtin grup etnik. Filloi të imagjinonte mundësinë e një [[Amerike Latine]] të bashkuar dhe pa kufij, e lidhur nga e njëjta kulturë. == Revolucioni kuban == [[Skeda:ChePipe.jpg|parapamje|djathtas|240px|Çe duke pirë një llull në bazën e tij guerile në [[Malet Escambray]]]] Guevara mbërrin në [[Meksikë]], atje njihet me një grup revolucionar [[Kuba]]në të larguar nga [[Kuba]], që përfshinte edhe [[Raul Kastro]]n. Pasi lirohet nga burgu, [[Fidel Kastro]] largohet nga Kuba për t'u vendosur në Meksiko Siti ([[Meksico City]]) . Atje i vëllai e prezanton me Guevarën. Pas këtij takimi Guevara hyn në “Lëvizjen e 26 korrikut” e cila kishte si synim përmbysjen e diktatorit [[Kuba]]n [[Fulgencio Batista]]. Fillimisht ishte vendosur që Guevara do të ishte vetëm mjeku i grupit. Më 25 nëntor të vitit [[1956]] anija Granma niset nga [[Tuxpan]] (Provincë e Meksikës) me synim mbërritjen në [[Kubë]]. Guevara ishte i vetmi jo [[Kuba]]n në bordin e anijes. Më 2 dhjetor zbarkojnë në [[La Playa de las Coloradas]]. Pas pak u sulmuan nga forcat ushtarake të Batista-s. Më pas u vendosën në malet e [[Sierra Maesta]] për të filluar luftën guerilje kundër regjimit. Guevara u bë një udhëheqës i grupit të rebeleve, një Komandant (major), i respektuar nga shokët për trimërinë e tij, por edhe për egërsinë e tij. Qe shkaktar i vrasjes së shumë dezertorëve dhe njerëzve të tjerë që akuzoheshin se ishin informatorë ose spiunë. Në ditët e fundit të dhjetorit të vitit [[1958]] drejtoi sulmin me kolonën e tij “Skuadra vetëvrasëse” (një repart që zgjidhte misionet më të vështira të ushtrisë revolucionare) në [[Santa Clara]]. Ishte një nga betejat më vendimtare të revolucionit. Më 28 dhjetor Che Guevara mbërrin në [[Santa Clara]], atje vendos një komando provizore në Universitetin e qytetit dhe më pas ndjek shinat e trenit për të gjetur një pikë strategjike. Guevara e di se në këtë linjë do të udhëtojë një kolonë e ushtrisë së Batista-s me një tren me 18 vagona ; në tren do të jenë 406 ushtarë dhe oficerë me shumë armatime dhe municione. Është ora 3 e drekës. Treni i ushtrisë udhëton pa e ditur se [[Komandant]]i kishte rrëzuar një pemë në shinat e trenit. Treni rrëzohet dhe pastaj dëgjohet një shpërthim bombe dhe më pas mbulohet me zjarr dhe tym. [[Santa Clara]] e kujton këtë betejë. Vagonat e rrëzuar janë akoma në të njëjtin pozicion ku ishin atë ditë dhe dëshmojnë fitoren. Në një shesh të madh, ngjitur me muzeun kushtuar Che-së, ngrihet një statujë bronzi e Che Guevarës, që asnjë të mos e harrojë. Më 2 janar të vitit [[1959]] kolona e Che Guevarës futet në kryeqytetin e [[Kubë]]s, në [[Havana]]. Më pas zhvendoset në fortesën ushtarake "[[La Cabaña]]". Pikërisht këtu organizon një sistem të 'gjyqeve' që zgjasnin vetëm disa orë, me veten e tij si gjyqtar i vetëm. Këto gjyqe gjithmonë përfundonin me rreshtimin e funksionarëve të nivelit të ulët të regjimit të Batistës dhe pushkatimin e tyre. == Karriera politike në Kubë == === Pushtimi i Gjirit të Derrave dhe Kriza e Raketave === Më 7 shkurt të [[1959]]-s, qeveria e re i jep Guevarës titullin “Qytetar Kuban”. Më pas divorcohet nga [[Hilda Gadea]], me të cilën në fakt ishin ndarë para se të nisej me anijen [[Granma]]. Më pas martohet me [[Aleida March]], një [[Kuba]]ne që ishte pjesëtare në “[[Lëvizjen e 26 korrikut]]” (me të cilën do të ketë tre fëmijë : Aleidita, Camilo, Celia ). Ernesto Che Guevara bëhet ministër i [[Industria|Industrisë]]. Në këtë pozitë dha ndihmesë për të kontribuar në modelimin e socializmit kuban. Në librin e tij ''Mbi gueriljen'', Guevara mbështet modelin [[Kuba]]n të revolucionit, të filluar nga një grup i vogël [[guerilas]], pa pasur nevojën e organizimeve të mëdha të cilat do të mbështetnin rebelimet e armatosura (kjo strategji e Guevarës do të dështonte më pas në [[Bolivi]]). Në teorinë e tij (''El socialismo y el hombre en Cuba'') mbështet nevojën e krijimit të “njeriut të ri” (''hombre nuevo'') bashkë me shtetin socialist. [[Skeda:CheyFidel.jpg|parapamje|majtas|200px|Guevara (majtas) dhe [[Fidel Castro]], fotografuar nga Alberto Korda në vitin 1961]] Gjatë sulmit të Gjirit të Derrave (1961), Guevara nuk mori pjesë në luftime, sepse Kastro e kishte vendosur në një komandë më në perëndim të [[Kubë]]s, në [[Pinar del Rio]], nga ku Guevara zmbrapsi një tentativë pushtimi (ishte një operacion diversiv, i krijuar për të tërhequr vëmendjen kubanëve nga vendi i vërtetë i sulmit, që ishte Gjiri i Derrave. Guevara luajti një rol shumë të rëndësishëm gjatë vendosjes në Kubë të raketave [[bërthamore]] [[sovjetik]]e. Gjatë një interviste të dhënë një gazete socialiste angleze, Guevara deklaroi se raketat bërthamore po të ishin nën kontrollin e kubanëve do të ishin hedhur me kohë në qytetet më të mëdha të [[SHBA]]-së. Guevara gjatë punës si ministër i industrisë pati disa disfata dhe reformat e tij nuk dhanë asnjë rezultat për zhvillim dhe modernizim të ekonomisë kubane, kryesisht atë bujqësore. Pasi [[Fidel Kastro]] mori pushtetin dhe mblodhi njerëzit e tij më të afërt, kur filloi të ndajë detyrat pyeti se cili nga të pranishmit është [[ekonomist]]. Guevara ngriti dorën dhe që nga ai moment Guevara u bë ministër i industrisë. Pas disa vitesh si ministër, (pas shumë disfatave), miqtë e tij më të afërt e pyetën se përse ngriti dorën. Guevara u përgjigjet “Unë kujtova se Kastro pyeti se cili nga ju është [[Komunist]]”. === Largimi nga Kuba === [[Skeda:Onu-1964.jpg|parapamje|djathtas|200px|Guevara në fjalimin e tij të mbajtur në [[OKB]]-[[1964]]]] Në dhjetor [[1964]] Guevara shkon në [[New York]] si shef i delegacionit kuban dhe mbajti një fjalim në Këshillin e [[OKB]]-së. Me këtë rast doli në një emision informativ (Face the Nation i stacionit televiziv CBS). Më 7 dhjetor shkoi në Paris, mbas tre muajsh shkoi në Republikën Popullore Kineze, [[Egjipt]], [[Algjeri]], [[Ghana]], [[Guinea]], [[Mali]], [[Tanzania]]. Në mars të vitit 1960 viziton Shqipërinë. Guevara pasi vuri re se ishte më i aftë për një rol si revolucionar, sesa për detyra ministrore, dhe me aprovimin e [[Fidel Kastro]]s, vendosi që të largohet nga [[Kuba]] për në [[Kongo]] dhe [[Bolivi]] ku nga niveli i lartë i varfërisë mundësonte krijimin e revolucioneve. === Në Kongo === Gjatë një takimi që zgjati gjithë natën midis 14 dhe 15 marsit të [[1965]], Guevara dhe Kastro ranë dakort që ky i pari (Che-ja) të drejtonte operacionin e parë ushtarak në [[Afrikë]]. Nga disa burime vërtetohet se ka qenë Kastro që ka këmbëngulur që Che-ja ta pranonte këtë mision. Më pas Guevara largohet për në [[Kongon]] belge (sot [[Republika Demokratike e Kongos]]). Gjatë misioneve [[Afrikane]] Guevara u ndihmua nga kryeguerilasi [[Laurent-Desire Kabila]]. Guevara e konsideron Kabilën si të panevojshëm, duke shkruajtur për të “Asgjë nuk më bind se ai është personi i duhur në këtë çast”. Guevara u mësonte taktikat guerilje forcave kongoleze. Plani i tij ishte që të shfrytëzonte zonën e çliruar në perëndim të liqenit [[Tanganica|Tanganika]] për stërvitjen e kongolezëve. Guevara ishte 37 vjeç dhe nuk kishte përvojë rreth ushtrisë formale, megjithëse kishte përvojën e fituar gjatë revolucionit kuban, mbi të gjitha nga fitorja e betejës së Santa Clara-s. [[Astma]] e tij nuk e kishte lejuar që të bënte shërbimin ushtarak në [[Argjentinë]]. [[Mercenarë]] afrikanë dhe britanikë punuan me ushtrinë kongoleze për të penguar planet e Guevarës. Ata qenë në gjendje të ndiqnin komunikimet e reparteve të drejtuar nga Guevara. Paaftësia, dhe luftërat e ndryshme që bëheshin midis grupeve të kongolezëve me njëri-tjetrin ishin arsyet e dështimit të revolucionit. Mbas shtatë muajsh, i sëmurë, i munduar nga astma, Guevara detyrohet të largohet nga Kongo bashkë me kubanët që kishin mbetur akoma gjallë. Në fillim Guevara donte që të çonte në Kubë vetëm të plagosurit, duke qëndruar i vetëm në Kongo, por miqtë e tij e bindën që të largohet me ta. Guevara nuk donte që të kthehej si humbës në Kubë dhe kaloi shtatë muajt duke jetuar si klandestin në [[Dar es Salaam]] dhe [[Pragë]]. Gjatë kësaj periudhe shkroi kujtimet e tij lidhur me përvojën e vet në [[Kongo]] dhe më pas filloi të shkruante dy libra, një filozofik ([[Apuntes Filosóficos]]) dhe një rreth ekonomisë ([[Notas Económicas]]). Pas katër muajve, Kastro i kërkoi Guevarës që të rikthehet në Kubë, por Guevara pranoi që të kthehet vetëm për disa muaj, sa për t’u bërë gati për misionet e reja revolucionare në [[Amerikën-Latine]] dhe prania e tij në ishull ([[Kubë]]) duhej të mbetej tepër e fshehtë. === Në Bolivi === Pasi rikthehet në [[Kubë]], Guevara filloi planet për të sjellë revolucionin komunist në [[Bolivi]]. Më 3 nëntor të [[1966]], Guevara niset për në [[Bolivi]] me një [[pasaportë]] [[Uruguaj]]ane me emër [[Mena González]], profesioni tregtar. Grupi i tij përbëhej nga 50 persona, 17 prej të cilëve ishin kubanezë, ishte i pajisur shumë mirë dhe si fillim patën disa suksese kundër forcave boliviane. Guevara në planin e tij për të nxitur revolucionin komunist në Bolivi bazohej në supozime që dolën më pas të gabuara. Guevara mendonte se do të luftonte vetëm kundër ushtrisë vendase, të pastërvitur dhe jo të armatosur mirë. Përkundrazi sapo qeveria e [[SHBA]]-së mori vesh për praninë e tij në [[Bolivi]], dërgoi punonjës të [[CIA]]-s për të ndihmuar dhe organizuar kundër-revolucionin. Ushtria boliviane u stërvit nga këshilltarë të forcave speciale të [[US Army]], përfshirë edhe një batalion [[Rangers]] ekspertë për luftimet në [[xhungël]]. Menduan se partia komuniste e Bolivisë do e ndihmonte Guevarën, por nuk e ndihmuan aspak, edhe pse disa anëtarë të partisë morën pjesë si guerilas. Guevara priste që të mbante kontakte me radio me [[Kubë]]n por kjo gjë nuk ndodhi. Përkundrazi, transmetuesi me valë të shkurtra që i dhanë, doli me defekt, duke mos lejuar komunikimin me [[Kubë]]n. ==== Kapja dhe ekzekutimi ==== Forcat boliviane lokalizuan vendndodhjen e Che-së pas ndihmës që dha një dezertor. Më 8 tetor Guevara u kap në [[La Higuera]]. U kap pasi u plagos në njërën këmbë dhe pasi arma e tij u dëmtua nga një plumb. Presidenti i Bolivisë, Rene Barrientos, sapo mori vesh për kapjen e Che Guevarës dha urdhër që të pushkatohet menjëherë. Ekzekutuesi ishte [[Mario Teran]], një komandant skuadre, të cilit banda e Guevarës i kishte vrarë tre ushtarë të skuadrës së tij. [[Skeda:shkolla.jpg|thumb|left|200px|Shkolla në [[LA HIGUERA]] ku u ekzekutua Che Guevara, në orën 13:10 të 9 tetorit [[1967]]]] Versioni zyrtar është se Guevara mori disa goditje në këmbë për të mos ia prishur fytyrën që mundësonte identifikimin e kufomës. Si goditje finale, e goditën në gjoks. Vdes në një shkollë të braktisur në La higuera, në orën 13:10 të 9 tetorit [[1967]]. Më pas trupi i tij u vendos në një helikopter dhe u çua në Vallegrande, ku edhe iu tregua shtypit. Nga fotografitë e marra filluan të krijoheshin legjenda rreth Che-së, si ajo e [[San Ernesto]] de [[La Higuera]] apo ajo e [[El Cristo]] de [[Vallegrande]]. Më 15 nëntor Kastro pranoi vdekjen e Che Guevarës dhe shpalli tre ditë zie kombëtare. Në vitin [[1997]] në [[Vallegrande]] u identifikuan eshtrat e kufomës së Che Guevares falë analizave të [[ADN]]-së dhe ato i rikthyen në [[Kubë]]. Më [[17 nëntor]] të [[1997]] mbetjet e tij u rivarrosën me të gjitha nderimet ushtarake në një mauzoleum të krijuar për të në [[Santa Clara]], ku tridhjetë vjet më parë pati fituar atë betejë që u quajt si beteja vendimtare e revolucionit kuban. Monumenti i Che-së përbëhet nga një statujë që shkruan “[[Hasta la victoria siempre]]” (Deri në fitoren përgjithmonë) dhe nga një lapidar ku shkruhet urdhri i famshëm me të cilin, më 21 gusht të [[1959],] [[Fidel Kastro]] i ngarkoi detyrën në kolonën 8. (orig. "Se asigna al comandante Ernesto Guevara la misión de conducir desde la Sierra Maestra hasta la provincias de [[Las Villas]] una Columna rebelde y operar en dicho teritorio de acuerdo con el plan estratégico del Ejército rebelde"). == Citate == {{Citat2|''Urrejtja si element qendror i luftës tonë! Urrejtja që është e papajtueshme ... urrejtja kaq e dhunshme sa që vë në lëvizje një qenie njerëzore përtej kufizimeve të saj natyrore, duke e bërë atë të dhunshme dhe një makinë vrasëse gjakftohtë ... Ne refuzojnë çdo qasje paqësore. Dhuna është e pashmangshme. Për të krijuar socializmin duhet të rrjedhin lumenj gjaku! Armiku imperialist duhet të ndjehet si një kafshë që gjuhet kudo që ai shkon. Kështu ne do ta shkatërrojmë atë! Këto hiena duhen asgjësuar. Ne duhet të mbajmë urrejtjen tonë gjallë dhe të vazhdueshme!''|<small> Nga fjalimi i Ernesto "Che" Guevarës në Konferencën Trekontinentale në [[Havana]], Kubë, prill 1966.</small>}} {{Citat2|''(...) Unë e dija tashmë. ...Unë do të jem me popullin, ... duke ulëritur si një shpirtkapur, unë do të sulmoj barrikadat dhe llogoret, do të laj armën time me gjak dhe, i çmendur, me tërbim, do të pres fytin e çdo armiku që bie në duart e mia. ... Ndjej flegrat e hundës të më zgjerohen nga nuhatja e aromës së barutit të djegur dhe gjakut të armikut të vdekur; ndjej trupin tim të përkulur, gati për të luftuar, dhe përgatis qenien time sikur të ishte një vend i shenjtë në mënyrë që në të edhe rënkimi shtazarak i proletariatit fitimtar të mund të rezonojë me vibracionet dhe shpresat e reja.''<ref>[http://cubaarchive.org/home/images/stories/che-guevara_interior-pages_en_final.pdf]{{Lidhje e vdekur}} Viktimat e harruara të Che Guevarës, Maria C. Werlau, Free Society Project Inc., Washington, D.C., 2011</ref>|<small> Ernesto Guevara, "Shënime udhëtimi" 1951-1952.</small>}} {{Citat2|Ia vlen të luftosh vetëm për ato gjëra, pa të cilat nuk ia vlen të jetosh|[[Che Guevara]]}}. {{clear}} == Referime == {{reflist}} == Punimet e referuara == {{refbegin|colwidth=30em}} * {{cite book|last1=Abrams|first1=Dennis|title=Ernesto Che Guevara|date=2010|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1438134642|url=https://books.google.com/books?id=9N2IT1szp_UC|language=en}} * {{cite news|last1=Almudevar|first1=Lola|title=Bolivia marks capture, execution of 'Che' Guevara 40 years ago|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2007/10/09/MNVASLK4R.DTL&feed=rss.news|access-date=14 qershor 2018|work=SFGate|date=9 tetor 2007|language=en|archive-date=6 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120306002759/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2007%2F10%2F09%2FMNVASLK4R.DTL&feed=rss.news|url-status=dead}} * {{cite book|last1=Anderson|first1=Jon Lee|title=Che Guevara : a revolutionary life|date=1997|publisher=Grove Pr.|location=New York|isbn=0802116000|language=en|url=https://archive.org/details/cheguevara00jonl}} * {{cite book|last1=Bamford|first1=James|title=Body of secrets anatomy of the ultra-secret National Security Agency|date=2002|publisher=Anchor Books|location=New York|isbn=0385499086|language=en|url-access=registration|url=https://archive.org/details/bodyofsecretsana0000bamf}} * {{cite news|title=Profile: Laurent Kabila|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1121068.stm|work=BBC News|access-date=14 qershor 2018|date=17 janar 2001|language=en|ref={{SfnRef|BBCNews|2001a}}}} * {{cite news|title=Che Guevara photographer dies|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/1352650.stm|work=BBC News|access-date=14 qershor 2018|date=26 maj 2001|language=en|ref={{SfnRef|BBCNews |2001b}}}} * {{cite news|title=Cuba pays tribute to Che Guevara|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7033880.stm|work=BBC News|access-date=14 qershor 2018|date=9 tetor 2007|language=en|ref={{SfnRef|BBCNews|2007}}}} * {{cite news|title=Cuba Marks 50 Years Since 'Triumphant Revolution'|last=Beaubien|first=Jason|newspaper=[[NPR]]|year=2009|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=98937598|ref=refBeaubien2009}} * {{cite web|last1=Ben Bella|first1=Ahmed|title=Che as I knew him|url=https://mondediplo.com/1997/10/che|website=Le Monde diplomatique|access-date=14 qershor 2018|language=en|date=1 tetor 1997}} * {{cite book|last=Bockman|first=Major Larry James|date=1 prill 1984|title=The Spirit Of Moncada: Fidel Castro's Rise To Power, 1953–1959|location=Quantico, Virginia|publisher=Marine Corps Command and Staff College|ref=refBockman1984}} * {{cite book|title=Che's Afterlife: The Legacy of an Image|url=https://archive.org/details/chesafterlifeleg0000case|last=Casey|first=Michael|year=2009|publisher=Vintage|isbn=978-0307279309|ref=refCasey2009}} * {{cite book|last1=Castañeda|first1=Jorge G.|title=Compañero : the life and death of Che Guevara|url=https://archive.org/details/companerolifedea0000cast_u4g6|date=1998|publisher=Vintage Books|location=New York|isbn=0679759409|language=en}} * {{cite book|title=Che Guevara: The Making of a Revolutionary|last=Crompton|first=Samuel|year=2009|publisher=Gareth Stevens|isbn=978-1433900532|url=https://archive.org/details/cheguevaramaking00crom|ref=refCrompton2009}} * {{cite book|last=Cullather|first=Nicholas|year=2006|title=Secret History: The CIA's classified account of its operations in Guatemala, 1952–1954|location=[[Palo Alto, California|Palo Alto]], California|publisher=[[Stanford University Press]]|isbn=978-0804754682|url=https://archive.org/details/secrethistorycia00cull_0}} * {{cite book|last1=DePalma|first1=Anthony|title=The man who invented Fidel : Cuba, Castro, and Herbert L. Matthews of The New York Times|date=2006|publisher=Public Affairs|location=New York|isbn=1586483323|language=en|url=https://archive.org/details/manwhoinventedfi00depa}} * <cite id=refDorfman1999> [[Ariel Dorfman|Dorfman, Ariel]] (14 June 1999). ''[https://web.archive.org/web/20110425121227/http://205.188.238.181/time/time100/heroes/profile/guevara01.html Time 100: Che Guevara]''. ''[[Time magazine]]''.</cite> * <cite id=refDorschner1980> Dorschner, John and Roberto Fabricio (1980). ''The Winds of December: The Cuban Revolution of 1958''. New York: Coward, McCann & Geoghegen. {{ISBN|0698109937}}.</cite> * <cite id=refDumur1964> Dumur, Jean (interviewer) (1964). ''[https://www.youtube.com/watch_popup?v=128waCCK40I&vq=small L'interview de Che Guevara]'' (Video clip; 9:43; with English subtitles).</cite> * {{cite book|title=The Blood of Revolution: From the Reign of Terror to the Rise of Khomeini|url=https://archive.org/details/bloodofrevolutio0000durs|last=Durschmied|first=Erik|author-link=Erik Durschmied|year=2002|publisher=Arcade Publishing|isbn=1559706074|ref=refDurschmied2002}} * <cite id=refFreeSoc>Free Society Project Inc. / Cuba Archive (30 September 2009). "{{cite web|url=http://cubaarchive.org/home/images/stories/truth%20and%20memory/victims_of_che_guevara_in_cuba_9.30.2009.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20100415080308/http://cubaarchive.org/home/images/stories/truth%20and%20memory/victims_of_che_guevara_in_cuba_9.30.2009.pdf|url-status=dead|archive-date=15 prill 2010|title=Documented Victims of Che Guevara in Cuba: 1957 to 1959}}&nbsp;{{small|(244&nbsp;KB)}}". Summit, New Jersey: Free Society Project.</cite> * <cite id=refGalvez1999> Gálvez, William (1999). ''Che in Africa: Che Guevara's Congo Diary''. Melbourne: Ocean Press, 1999. {{ISBN|1876175087}}.</cite> * <cite id=refTreto1991> Gómez Treto, Raúl (Spring 1991). "[https://www.jstor.org/stable/2633612 Thirty Years of Cuban Revolutionary Penal Law]". ''Latin American Perspectives'' '''18(2)''', Cuban Views on the Revolution. 114–125.</cite> * {{cite book|last=Gleijeses|first=Piero|author-link=Piero Gleijeses|year=1991|title=Shattered Hope: The Guatemalan Revolution and the United States, 1944–1954|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, New Jersey|isbn=978-0691025568|url=https://books.google.com/books?id=mS7ZVKa6i3AC}} * {{cite book|title=''Cuba: A New History''|last=Gott|first=Richard|author-link=Richard Gott|year=2004|publisher=Yale University Press|isbn=0300104111|url=https://archive.org/details/cubanewhistory0000gott|ref=refGott2004|url-access=registration}} * <cite id=refGott2005> Gott, Richard (11 August 2005). "[https://web.archive.org/web/20051126071737/http://www.mindfully.org/Reform/2005/Che-Guevara-Gott11aug05.htm Bolivia on the Day of the Death of Che Guevara]". ''Le Monde diplomatique''. Accessed 26 February 2006.</cite> * <cite id=refGrant2007> Grant, Will (8 October 2007). "[http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7027619.stm CIA man recounts Che Guevara's death]". ''BBC News''. Accessed 29 February 2008.</cite> * <cite id=refGuevara1965> Guevara, Ernesto "Che" (1965). "Che Guevara's Farewell Letter".</cite> * <cite id=refGuevara1967> Guevara, Ernesto "Che" (1967). ''Diario (Bolivia)''. Written 1966–1967.</cite> * <cite id=refGuevara1969> Guevara, Ernesto "Che" (editors Bonachea, Rolando E. and Nelson P. Valdés; 1969). ''Che: Selected Works of Ernesto Guevara'', Cambridge, Massachusetts: MIT Press. {{ISBN|0262520168}}</cite> * {{cite book|title=Che: The Diaries of Ernesto Che Guevara|last=Guevara|first=Ernesto|year=2009|publisher=Ocean Press|isbn=978-1920888930|url=https://archive.org/details/chediariesoferne00guev|ref=refGuevara2009}} * <cite id=refGuevara1972> Guevara, Ernesto "Che" (1972). ''Pasajes de la guerra revolucionaria''.</cite> * <cite id=refGuevara2000> Guevara, Ernesto "Che" (translated from the Spanish by Patrick Camiller; 2000). ''The African Dream''. New York: Grove Publishers. {{ISBN|0802138349}}.</cite> * {{cite book|title=Che Guevara Reader: Writings by Ernesto Che Guevara on Guerrilla Strategy, Politics & Revolution|url=https://archive.org/details/cheguevarareader0000guev|last1=Guevara|first1=Ernesto|last2=Deutschmann|first2=David|year=1997|publisher=Ocean Press|isbn=1875284931|ref=refGuevaraDeutschmann1997}} * <cite id=refGuevaraLynch2000> Guevara Lynch, Ernesto (2000). ''Aquí va un soldado de América''. Barcelona: Plaza y Janés Editores, S.A. {{ISBN|8401013275}}.</cite> * {{cite book|title=The Young Che: Memories of Che Guevara by His Father|last=Guevara Lynch|first=Ernesto|year=2007|publisher=Vintage Books|isbn=978-0307390448|url=https://archive.org/details/youngchememories00guev|ref=refGuevaraLynch2007}} * <cite id=refHaney2005> Haney, Rich (2005). ''Celia Sánchez: The Legend of Cuba's Revolutionary Heart''. New York: Algora Pub. {{ISBN|0875863957}}.</cite> * <cite id=refHansing2002> Katrin Hansing (2002). ''Rasta, Race and Revolution: The Emergence and Development of the Rastafari Movement in Socialist Cuba''. LIT Verlag Münster. {{ISBN|3825896005}}.</cite> * <cite id=refHart2004> Hart, Joseph (2004). ''Che: The Life, Death, and Afterlife of a Revolutionary''. New York: Thunder's Mouth Press. {{ISBN|1560255196}}.</cite> * {{cite book|last=Immerman|first=Richard H.|year=1982|title=The CIA in Guatemala: The Foreign Policy of Intervention|url=https://archive.org/details/ciainguatemalafo0000imme|url-access=registration|location=Austin, Texas|publisher=[[University of Texas Press]]|isbn=978-0292710832}} * {{cite web|author=Ireland's Own|date=12 gusht 2000|url=http://irelandsown.net/Che2.html|title=From Cuba to Congo, Dream to Disaster for Che Guevara|access-date=11 janar 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060209160232/http://irelandsown.net/Che2.html|archive-date=9 shkurt 2006}} * {{cite book|title=Ernesto "Che" Guevara (World Leaders Past & Present)|last=Kellner|first=Douglas|author-link=Douglas Kellner|year=1989|publisher=Chelsea House Publishers|isbn=1555468357|page=[https://archive.org/details/ernestocheguevar0000kell/page/112 112]|url=https://archive.org/details/ernestocheguevar0000kell/page/112|ref=refKellner1989}} * <cite id=refKornbluh1997> [[Peter Kornbluh|Kornbluh, Peter]] (1997). ''[http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB5/index.html Electronic Briefing Book No. 5]''. National Security Archive. Accessed 25 March 2007.</cite> * <cite id=refLacey2007a> Lacey, Mark (26 October 2007). "[https://www.nytimes.com/2007/10/26/world/americas/26che.html Lone Bidder Buys Strands of Che's Hair at U.S. Auction]". ''The New York Times''.</cite> * <cite id=refLacey2007b> Lacey, Mark (9 October 2007). "[https://www.nytimes.com/2007/10/09/world/americas/09che.html A Revolutionary Icon, and Now, a Bikini]". ''The New York Times''.</cite> * {{cite book|last=Lavretsky|first=Iosif|author-link=Iosif Grigulevich|others=translated by A. B. Eklof|title=Ernesto Che Guevara|url=https://archive.org/details/ErnestoCheGuevara|year=1976|publisher=Progress|location=Moscow|oclc=22746662|asin=B000B9V7AW|page=5|ref=refLavretsky1976}} * {{cite book|title=The Marxism of Che Guevara: Philosophy, Economics, Revolutionary Warfare|last=Löwy|first=Michael|author-link=Michael Löwy|year=1973|publisher=Monthly Review Press|isbn=0853452741|url=https://archive.org/details/marxismofcheguev00lowy|ref=refLowy1973}} * {{cite book|title=Che Guevara (Critical Lives)|last=Luther|first=Eric|year=2001|publisher=Penguin Group (USA)|isbn=002864199X|page=[https://archive.org/details/lifeworkofchegue0000luth/page/276 276]|url=https://archive.org/details/lifeworkofchegue0000luth/page/276|ref=refLuther2001}} * {{cite book|title=Che Guevara, Paulo Freire, and the Pedagogy of Revolution|url=https://archive.org/details/cheguevarapaulof0000mcla|last=McLaren|first=Peter|author-link=Peter McLaren|year=2000|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=0847695336|ref=refMcLaren2000}} * <cite id=refMittleman1981> Mittleman, James H (1981). ''Underdevelopment and the Transition to Socialism – Mozambique and Tanzania''. New York: Academic Press. {{ISBN|0125006608}}</cite> * <cite id=refMoynihan2006> Moynihan, Michael. "Neutering Sartre at Dagens Nyheter". ''Stockholm Spectator''. Accessed 26 February 2006.</cite> * <cite id=refNiess2007> Che Guevara, by Frank Niess, Haus Publishers Ltd, 2007, {{ISBN|1904341993}}.</cite> * <cite id=refOHagan2004> O'Hagan, Sean (11 July 2004). "[http://observer.guardian.co.uk/review/story/0,6903,1258340,00.html Just a pretty face?]". ''[[The Guardian]]''. Accessed 25 October 2006.</cite> * {{cite book|title=Le Che en Bolivie|last=Ramírez|first=Dariel Alarcón|year=1997|publisher=Éditions du Rocher|location=Paris|isbn=2268024377|ref=refRamirez1997}} * <cite id=refIgnacio2007> [[Ignacio Ramonet|Ramonet, Ignacio]] (2007). Translated by Andrew Hurley. ''Fidel Castro: My Life'' London: Penguin Books. {{ISBN|978-0141026268}}</cite> * {{cite book|title=Che Guevara and the FBI: The U.S. Political Police Dossier on the Latin American Revolutionary|last=Ratner|first=Michael|author-link=Michael Ratner|year=1997|publisher=Ocean Press|isbn=1875284761|url=https://archive.org/details/cheguevarafbiusp0000ratn|ref=refRatner1997}} * <cite id=refRodriguez1989>[[Félix Rodríguez (Central Intelligence Agency)|Rodriguez, Félix I.]] and John Weisman (1989). ''Shadow Warrior/the CIA Hero of a Hundred Unknown Battles''. New York: Simon & Schuster. {{ISBN|0671667211}}.</cite> * <cite id=refRyan1998> Ryan, Henry Butterfield (1998). ''The Fall of Che Guevara: A Story of Soldiers, Spies, and Diplomats''. New York: Oxford University Press. {{ISBN|0195118790}}.</cite> * {{cite book|title=The Life & Times of Che Guevara|url=https://archive.org/details/lifetimesofchegu0000sand|last=Sandison|first=David|year=1996|publisher=Paragon|isbn=0752517767|ref=refSandison1996}} * <cite id=refSchipani2007> Schipani, Andres (23 September 2007). "[https://www.theguardian.com/world/2007/sep/23/theobserver.worldnews The Final Triumph of Saint Che]". ''The Observer''. (Reporting from La Higuera.)</cite> * <cite id=refSelvage1985> Selvage, Major Donald R. – USMC (1 April 1985). ''Che Guevara in Bolivia''.</cite> * {{cite book|title=Viva Che!: The Strange Death and Life of Che Guevara|last=Sinclair|first=Andrew|year=2006|orig-year=1968|publisher=Sutton publishing|isbn=0750943106|url=https://archive.org/details/vivachestrangede0000unse|ref=refSinclair1968/06}} * {{cite book|title=Modern Latin America|last1=Skidmore|first1=Thomas E.|author-link1=Thomas Skidmore|last2=Smith|first2=Peter H.|year=2008|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0195055337|page=[https://archive.org/details/modernlatinameri00skid_2/page/436 436]|url=https://archive.org/details/modernlatinameri00skid_2|url-access=registration|ref=refSkidmore}} * {{cite book|title=Guevara, Also Known as Che|last=Taibo II|first=Paco Ignacio|author-link=Paco Ignacio Taibo II|year=1999|publisher=St Martin's Griffin|edition=2nd|isbn=0312206526|ref=refTaibo1999}} * <cite id=refCastrosbrain1960>''Time Magazine'' cover story (8 August 1960). "[http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,869742,00.html Castro's Brain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200930222331/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,869742,00.html |date=30 shtator 2020 }}".</cite> * <cite id=refTime1970> ''Time Magazine'' (12 October 1970). "[https://web.archive.org/web/20130826060200/http://www.time.com/time/printout/0,8816,942333,00.html Che: A Myth Embalmed in a Matrix of Ignorance]".</cite> * <cite id=refUSArmy1967> U.S. Army (28 April 1967). ''[http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB5/che14_1.htm Memorandum of Understanding Concerning the Activation, Organization and Training of the 2d Ranger Battalion – Bolivian Army]''. Accessed 19 June 2006.</cite> * <cite id=refLlosa2005> [[Álvaro Vargas Llosa|Vargas Llosa, Alvaro]] (11 July 2005). "[http://www.independent.org/newsroom/article.asp?id=1535 The Killing Machine: Che Guevara, from Communist Firebrand to Capitalist Brand]". ''The Independent Institute''. Accessed 10 November 2006.</cite> * <cite id=refPeoplesWeekly2004> "World Combined Sources" (2 October 2004). "[http://www.peoplesworld.org/che-guevara-remains-a-hero-to-cubans/ Che Guevara remains a hero to Cubans]". ''People's Weekly World''.</cite> * {{cite book|title=Latin America in the Era of the Cuban Revolution|url=https://archive.org/details/latinamericainer0000wrig_c1w5|last=Wright|first=Thomas C.|year=2000|edition=Revised|publisher=Praeger|isbn=0275967069|ref=refWright2000}} {{refend}} == Lidhje të jashtme == {{Col-begin}} {{Col-break}} * A&E Biography: [http://www.biography.com/people/che-guevara-9322774/videos/che-guevara-revolutionary-rebel-19573315841 Che Guevara – Revolutionary Rebel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170203124900/http://www.biography.com/people/che-guevara-9322774/videos/che-guevara-revolutionary-rebel-19573315841 |date=3 February 2017 }} * BBC Audio Archive: [https://www.bbc.co.uk/archive/cuba/6228.shtml Profile of Che Guevara] * BBC News – Che Guevara Images: [http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/7029522.stm Set 1], [http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/7034237.stm Set 2], [http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/7035498.stm Set 3] * Che Guevara Internet Archive: [http://www.marxists.org/archive/guevara/audio.htm Speeches], [http://www.marxists.org/archive/guevara/images.htm Images] * Democracy Now: "[http://www.democracynow.org/2007/10/9/the_life_legacy_of_latin_american Life & Legacy of Che Guevara]" * ''Encyclopædia Britannica'': [https://www.britannica.com/EBchecked/topic/248399/Che-Guevara Che Guevara entry] * History A&E Video: [http://www.history.com/topics/che-guevara Che Guevara Fast Facts] * In Defense of Marxism: [http://www.marxist.com/forty-years-death-che-guevara091007/print.htm 40th Anniversary Part 1] --- [https://web.archive.org/web/20140317225511/http://www.marxist.com/forty-years-death-che-guevara-part-two101007/print.htm Part 2] {{Col-break}} * National Security Archive: [http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB5/index.html The Death of Che Guevara] * NPR Audio Report: [https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=4058889 Che Guevara Still an Icon] * ''The New York Times'' Interactive Gallery: "[https://www.nytimes.com/interactive/2007/10/08/world/americas/20071008_CHE_AUDIO_GRAPHIC.html A Revolutionary Afterlife]" * ''Slate'' Magazine: [http://todayspictures.slate.com/20080610/ Picture Essay of Che] * Slideshow: [https://www.theguardian.com/books/interactive/2009/jan/09/fidel-castro-che-guevara-biography ''Fidel and Che: A Revolutionary Friendship''] * ''The Guardian'': [https://www.theguardian.com/education/2001/jun/16/socialsciences.highereducation "Making of a Marxist" ~ Che's Early Journals] * The History Channel: ''[https://topdocumentaryfilms.com/the-true-story-of-che-guevara/ The True Story of Che Guevara]'' * ''The Wall Street Journal'' Gallery: [https://www.wsj.com/articles/SB121329914405168815 "The Ubiquitous Che"] {{col-end}} {{Artikull i mirë|dita=30|muaj=11|viti=2011}} [[Kategoria:Lindje 1928]] [[Kategoria:Vdekje 1967]] [[Kategoria:Komunistë argjentinas]] [[Kategoria:Ditaristë argjentinas]] [[Kategoria:Diplomatë argjentinas]] [[Kategoria:Eseistë argjentinasë]] [[Kategoria:Guerilas argjentinas]] [[Kategoria:Argjentinas me prejardhje baske]] [[Kategoria:Argjentinas me prejardhje irlandeze]] [[Kategoria:Shkrimtarë politikë argjentinas]] [[Kategoria:Revolucionarë argjentinas]] [[Kategoria:Socialistë argjentinas]] [[Kategoria:Ministra të Financave të Kubës]] f41bdigj4zu61wi16iuqib259s9nwek 0 18622 3006595 3001432 2026-07-06T16:51:32Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006595 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Karleusa.jpg|parapamje|220px|Jelena Karleuša]] '''Jelena Karleusha''' lindi më [[17 gusht]] [[1978]] në [[Beogradi|Beograd]]. Është një këngëtare [[Serbia|serbe]]. == Jeta == Ajo është bija e ''Divna Karleuša'' dhe ''Dragan Karleuša'' një punëtor policie. Në fushën [[Jugosllavia|ish-Jugosllave]] festohet ajo si diva dhe star ecentrike. Jelena Karleuša, edhe J.K. emerohët, u bë me hitet "Zena zmija", "Jelena" oder "Ludaca" popullore. Një karrier internacionale e ka menduar, por deri tash akoma nuk është realizuar. Në vitin [[2002]] e bëri ajo një kontratë me labëlin greke "Heaven". Këngët e saj prej tani u shkruajten përzgjedhëse nga hitmaker [[Phoebus]]. Ajo publikoi disa kalendara me foto dhe shkrime, më së shumti punoi ajo me fotografinë e modës Dejan Milicevic. Ajo akuzoi [[Beyoncé Knowles]] dhe [[Kim Kardashian]] me kopjim. == Diskografia == *'''1994''' ''Ogledalce'' (Diskos) *'''1996''' ''Zenite se momci'' (PGP-RTS) *'''1997''' ''Vestice, vile'' (ZaM) *'''1998''' ''Jelena'' (ZaM) *'''1999''' ''Gili, gili'' (Grand Production) *'''2001''' ''Ludaca'' (Best Records) *'''2002''' ''Manijak'' (BK Sound) *'''2005''' ''Magija'' (City Records) *'''2008''' ''JK Revolution'' (City Records) *'''2009''' ''The Diamond Collection'' (City Records) *'''2012''' "Diva" (City Records) {{muzi-cung}} [[Kategoria:Serbë]] [[Kategoria:Lindje 1978]] [[Kategoria:Fotomodele]] [[Kategoria:Muzikantë nga Beogradi]] 80rvipav077n3npiwttmo6i1456wxgf 0 25895 3006808 3002222 2026-07-07T08:19:22Z ~2026-38657-69 190031 /* Afinitetet gjuhësore */ 3006808 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = shqip / arbërisht | nativename = | pronunciation = {{IPA|sq|ʃcip||sq-shqip.oga}}<br />{{IPA|sq|ˈɟuha ˈʃcipɛ|}}<br />{{IPA|sq|aɾbəˈɾiʃt|}} | states = {{Plainlist| * [[Languages of Albania|Albania]] * [[Languages of Kosovo|Kosovo]] * [[Languages of Greece|Greece]] * [[Languages of Italy|Italy]] * [[Languages of Montenegro|Montenegro]] * [[Languages of North Macedonia|North Macedonia]] * [[Languages of Serbia|Serbia]] }} | ethnicity = [[Albanians]] | speakers = 7.5 million | date = 2017 | ref = {{sfn|Rusakov|2017|p=552}}<ref name="KlBrFr1800"/> | familycolor = Indo-European | fam2 = [[Albanoid]] | ancestor = [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] | ancestor2 = [[Proto-Albanian language|Proto-Albanian]] | dia1 = [[Gheg Albanian|Gheg]] (<small>[[Arbanasi dialect|Arbanasi]] · [[Istrian Albanian|Istrian]]{{extinct}} · [[Upper Reka dialect|Upper Reka]] · [[Gheg Albanian#Malsia Albanian|Malsia e Madhe]]</small>) | dia2 = [[Tosk Albanian|Tosk]] (<small>[[Arbëresh language|Arbëresh]] · [[Arvanitika]] · [[Cham Albanian dialect|Cham]] · [[Lab Albanian dialect|Lab]]</small>) | listclass = flatlist | script = {{ubl|[[Latin script|Latin]] ([[Albanian alphabet]])|[[Albanian Braille]]}} | nation = {{ubl|{{flag|Albania}}|{{flag|Kosovo}}|{{flag|North Macedonia}} <small>(co-official)</small>|{{flag|Montenegro}} <small>(co-official)</small><ref>{{cite book|url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544|title=Constitution of Montenegro|chapter-url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544#LinkTarget_1506|chapter=Language and alphabet Article 13|publisher=[[WIPO]]|date=19 tetor 2007|quote=Serbian, Bosnian, Albanian and Croatian shall also be in the official use.}}</ref>}} | minority = {{ubl|{{flag|Italy}}<ref name="Franceschini533534">{{harvnb|Franceschini|2014|pp=533–534 [https://books.google.com/books?id=wKnnBQAAQBAJ&pg=PT536]}}</ref>|{{flag|Serbia}}<ref>{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/SerbiaECRML2_en.pdf|title=Application of the Charter in Serbia|publisher=European Charter for Regional or Minority Languages|date=11 qershor 2013|pages=4–5, 9}}</ref>|{{flag|Croatia}}<ref name="Franceschini546">{{cite book|last=Franceschini|first=Rita|chapter=Italy and the Italian-Speaking Regions|editor-last=Fäcke|editor-first=Christiane|title=Manual of Language Acquisition|year=2014|publisher=Walter de Gruyter GmbH|isbn=978-3-11-039414-6|url=https://books.google.com/books?id=zM_mBQAAQBAJ&q=Manual+of+Language+Acquisition&pg=PA1|page=546}}</ref>|{{flag|Romania}}<ref>{{cite web|title=Reservations and Declarations for Treaty No.148 – European Charter for Regional or Minority Languages|url=http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|website=Council of Europe|access-date=3 dhjetor 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208122308/http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|archive-date=8 dhjetor 2015}}</ref>}} | agency = [[Academy of Sciences of Albania]]<br />[[Academy of Sciences and Arts of Kosovo]] | iso1 = sq | iso2b = alb | iso2t = sqi | lingua = 55-AAA-aaa to 55-AAA-ahe (25 varieties) | iso3 = sqi | lc1 = aae | ld1 = [[Arbëresh language|Arbëresh]] | lc2 = aat | ld2 = [[Arvanitika]] | lc3 = aln | ld3 = [[Gheg Albanian|Gheg]] | lc4 = als | ld4 = [[Tosk Albanian|Tosk]] | glotto = alba1267 | glottorefname = Albanian | map = Albanian language map en.svg | mapcaption = The [[Albanian dialects|dialects]] of the Albanian language in Southern Europe.<ref name="Northern Tosk Albanian">{{Cite journal|last1=Coretta|first1=Stefano|title=Northern Tosk Albanian|last2=Riverin-Coutlée|first2=Josiane|last3=Kapia|first3=Enkeleida|last4=Nichols|first4=Stephen|journal=Journal of the International Phonetic Association|year=2022|volume=53|issue=3|location=Illustration of the IPA|pages=1–23|doi=10.1017/S0025100322000044|doi-access=free|hdl=20.500.11820/ebce2ea3-f955-4fa5-9178-e1626fbae15f|hdl-access=free}}</ref>{{NoteTag|The map does not indicate where the language is majority or minority.}} | notice = IPA }} '''Gjuha shqipe''' (ose thjesht '''shqipja''', historikisht ''gjuha arbëreshe'', ''arbërishtja'' ose ''gjuha'' ''arbërore'') është gjuhë dhe [[Gjuha e izoluar|degë e veçantë]] e [[Gjuhët indo-evropiane|familjes indo-evropiane]] që flitet nga rreth 15-25 milionë njerëz në botë,<ref>[http://www.ethnologue.com/18/language/sqi/ Gjuha shqipe] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aae/ Arbërishtja(Itali)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aat/ Arbërishtja(Greqi)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aln/ Gegërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/als/ Toskërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) </ref> Kjo gjuhë kryesisht përdoret në [[Shqipëria|Shqipëri]], [[Kosova|Kosovë]] dhe [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]], por edhe në zona të tjera të [[Evropa Juglindore|Evropës Juglindore]] ku ka një [[Shqiptarët|popullsi shqiptare]], duke përfshirë [[Mali i Zi|Malin e Zi]] dhe [[Lugina e Preshevës|Luginën e Preshevës]]. Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe [[Kosova|Kosovës]], gjuhë bashkë-zyrtare e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] si dhe një nga gjuhët zyrtare e [[Mali i Zi|Malit të Zi]]. Bashkësitë shekullore që flasin dialektet shqiptare mund të gjenden të shpërndara në [[Kroacia|Kroaci]] ([[Arbëreshët në Zarë]]), [[Greqia|Greqi]] ([[Arbëreshët në Greqi]], [[Çamëria|Çamëri]] dhe disa bashkësi në rajonet e [[Maqedonia Perëndimore|Maqedonisë Perëndimore]] dhe [[Shqiptarët e Trakës|Trakës Perëndimore]])<ref>Euromosaic project (2006). [http://www.uoc.edu/euromosaic/web/document/albanes/fr/i2/i2.html "L'arvanite/albanais en Grèce"] (Në Frangjisht). Brussels: [[Komisioni Evropian|European Commission]]. Marrë 2016-12-05.</ref>, [[Italia|Itali]] ([[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]] në [[Gjeografia e Italisë|Italinë Jugore]],<ref>[https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html "WEB Arkiva"]. Arkivuar nga [http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html the original] në 21 Janar 2012. Marrë 2012-01-02.</ref> [[Sicilia|Sicili]] dhe [[Kalabria|Kalabri]]) si dhe në [[Rumania|Rumani]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]]<ref>[http://www.albanianlanguage.net/ "Robert Elsie"]. Gjuha Shqipe. 25 nëntor 1972. Marrë 17 Janar 2017.</ref>. Ndodh po ashtu edhe në [[Mërgata shqiptare|diasporën e madhe shqiptare]].[[File:Idioma albanés.png|thumb|250px|Shpërndarja e gjuhës shqipe]] Shqipja, si gjuhë moderne, përfaqëson një degë më vete në familjen e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]]. Shkruhet me [[Alfabeti latin|shkronja latine]]. Gjuha shqipe përfshin gjuhën standarde ose gjuhën e njësuar letrare shqipe, e cila u miratua në [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes]] në vitin 1972 në [[Tirana|Tiranë]], dhe të gjitha dialektet, nëndialektet e të folurat që fliten nga shqiptarët. Gjuha shqipe ka dy dialekte kryesore: [[Gegërishtja|gegërishten]], [[toskërisht]]en, dhe një kronolekt: arbërishten. Fjalori i shqipes ka huazime nga [[greqishtja e lashtë]], si dhe një numër shumë të lartë nga [[latinishtja]]; huazimet pastaj vazhdojnë nga [[Gjuhët sllave|gjuhët sllavo-jugore]], [[greqishtja]] dhe [[Turqishtja osmane|osmanishtja]], si dhe nga [[italishtja]] e [[frëngjishtja]] dhe gjuhë të tjera. Në kohët e fundit gjithnjë e më shumë vijnë duke u shtuar huazimet nga [[anglishtja]]. == Shpërndarja gjeografike == {{Kryesor|Shqiptarët|Shpërndarja e shqiptarëve}} Është gjuha amtare e 2,765,610 njerëzve në [[Shqipëria|Shqipëri]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls|title=Censusi në Shqipëri 2011|url-status=dead|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=9 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls}}</ref>), 1,644,865 në [[Kosova|Kosovë]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|title=Censusi në Kosovë 2011|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=7 korrik 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160707130744/https://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|url-status=dead}}</ref>), 507,989 në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] (v. 2002<ref>[http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf Censusi në Maqedoni 2002]</ref>), 176,293 në [[Zvicra|Zvicër]] (v. 2013<ref>{{cite web|url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/05/blank/key/sprachen.html|format=XLS|title=Ständige Wohnbevölkerung ab 15 Jahren 1) nach Hauptsprache, 2013|date=2015|publisher=Statistik Schweiz|location=Neuchâtel, Switzerland|accessdate=24 tetor 2015|language=de}}</ref>), rreth 66,000 në [[Turqia|Turqi]] (v. 2014<ref>[[ethnologue:als|Ethnologue – ALS]]</ref>), 63,835 në [[Serbia|Serbi]] (v. 2002<ref>[http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/Popis2011/Knjiga4_Veroispovest.pdf Censusi në Serbi 2002]</ref>), 32,671 në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (v. 2011<ref>[http://monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje(1).pdf Censusi në Mal të Zi 2011]</ref>), 23,820 në [[Kanadaja|Kanada]] (v. 2011) 17,069 në [[Kroacia|Kroaci]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|title=Censusi në Kroaci 2011|access-date=19 korrik 2016|language=en|archive-date=22 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422013934/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|url-status=dead}}</ref>), rreth 10,000 në [[Rumania|Rumani]] (v. 2009<ref>[http://ec.europa.eu/languages/policy/language-policy/documents/euromosaic-romania_en.pdf Euromosaic Romania 2009]</ref>), 7,177 në Slloveni (v. 2002<ref>{{Cite web|url=http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|title=Population by mother tongue, Slovenia, Census 1991 and 2002|language=en|access-date=19 korrik 2016|archive-date=18 prill 2013|archive-url=https://archive.today/20130418153814/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|url-status=dead}}</ref>), 4,925 në [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnjë dhe Hercegovinë]] (v. 1991<ref>[http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf Leonard Valenta NACIONALNE MANJINE U BOSNI I HERCEGOVINI]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>), 1,740 në [[Ukraina|Ukrainë]] (v. 2001<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=0&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20&n_page=1 The distribution of the population by nationality and mother tongue] – UKRAINE 2001</ref>) e në [[Mërgata shqiptare|vende të tjera]] si dhe ka rreth 100,000 folës të [[arbërishtja (Itali)|arbërishtes]] në [[Italia|Itali]] dhe rreth 50,000 folës të [[arbërishtja (Greqi)|arbërishtes]] në [[Greqia|Greqi]] (v. 2007).<ref>[[ethnologue:aae|Arbërishtja e Italisë]] 2007</ref><ref>[[ethnologue:aat|Arbërishtja e Greqisë]] 2007</ref> === Ballkan === Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]],<ref>[http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/sq/al/al057sq.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË] – wipo.int</ref> dhe e [[Kosova|Kosovës]].<ref>[http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË KOSOVËS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170829043131/http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf |date=29 gusht 2017 }} – kryeministri-ks.net/</ref> Në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] shqipja është gjuhë zyrtare në [[Njësitë administrative e Maqedonisë së Veriut|komunat]] ku shqiptarët përbëjnë më shumë se 20% të popullsisë. Shqipja është gjuha e dytë më e folur në [[Greqia|Greqi]] ([[Arbërishtja (Greqi)|Arbërishtja]] dhe [[Dialekti Çam|Çamërishtja]]). Gjuha shqipe është në përdorim zyrtar në katër komuna në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] ([[Ulqini|Ulqin]],<ref>{{Cite web|url=http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|title=Statuti i Komunës së Ulqinit|language=sq|access-date=16 maj 2020|archive-date=16 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516133049/http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|url-status=dead}}</ref> [[Tuzi|Tuz]],<ref>{{Cite web|url=https://tuzi.org.me/wp-content/uploads/2020/02/Statuti-i-Komunes-se-Tuzit.docx|title=Statuti i Komunës së Tuzit|language=sq}}</ref> [[Gucia|Guci]]<ref>{{Cite web|url=https://www.opstinagusinje.me/wp-content/uploads/2019/04/Statut-Op%C5%A1tine-Gusinje-novi-28-12-2018.docx|title=Statut Opstine Gusinje|language=cnr}}</ref> e [[Plava|Plavë]]<ref>{{Cite web|url=https://www.plav.me/tacka-custom/dokumenta/statut-opstine-plav.pdf|title=Statut Opstine Plav|language=cnr}}</ref>),<ref>[https://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/MontenegroECRML1_me.pdf �������Evropska Povelja o regionalnim i manjiskim jezicima u crnoj Gori����� �� ��] �– ''coe.int''</ref><ref>[http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf KUSHETUTA E MALIT TË ZI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305021902/http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf |date=5 mars 2016 }} – ''minmanj.gov.me''</ref> dhe tre në [[Serbia|Serbi]] ([[Presheva|Preshevë]], [[Bujanoci|Bujanoc]] dhe [[Medvegja|Medvegjë]]).<ref>[http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf SISTEM ZAŠTITE MANJINA U REPUBLICI SRBIJI – Nevena Gojković] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630112306/http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf |date=30 qershor 2017 }} – ''kas.de''</ref> Kartës Europiane mbi gjuhët rajonale ose minoritare, gjuha shqipe është e mbrojtur në [[Serbia|Serbi]] (2006), [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (2006), [[Rumania|Rumani]] (2007), [[Bosnjë dhe Hercegovinë]] (2010).<ref>[http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/AboutCharter/LanguagesCovered.pdf Languages covered by the European Charter for Regional or Minority Languages] – coe.int</ref> === Evropë === [[Arbërishtja (Itali)|Gjuha arbëreshe]] është gjuha e shqiptarve të Italisë, ku është gjuhë e mbrojtur me ligj.<ref>Legge 15 Dicembre 1999, n. 482 "[http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm Norme in materia di tutela delle minoranze linguistiche storiche] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512051856/http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm |date=12 maj 2015 }}" pubblicata nella ''Gazzetta Ufficiale'' n. 297 del 20 dicembre 1999</ref> Po ashtu përafërsisht një milion [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarë]] nga [[Kosova]] janë shpërndarë në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]], [[Zvicra|Zvicrën]] dhe [[Austria|Austrinë]]. Këto janë kryesisht refugjatë nga Kosova që kanë emigruar gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Në [[Zvicra|Zvicër]], gjuha shqipe është gjuha e shtatë më e folur me 176.293 folës amë. === Amerikë === Ka një numër të madh folësish shqiptarë në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], [[Argjentina|Argjentinë]], [[Kili]], [[Uruguaji|Uruguaj]] dhe [[Kanadaja|Kanada]]. Disa nga shqiptarët e parë etnikë që mbërritën në Shtetet e Bashkuara ishin [[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]]. Arbëreshët kanë një ndjenjë të fortë identiteti, dhe janë unike në atë që flasin një dialekti [[Toskërishtja|Tosk]] arkaik të shqipes së quajtur [[Arbërishtja (Itali)|Arbëreshë]]. Në Amerikën e Veriut (Shtetet e Bashkuara dhe Kanada) ka rreth 250,000 folës shqiptarë. Shqipja flitet në zonën lindore të Shteteve të Bashkuara në qytete si [[New York City]], [[New Jersey]], [[Boston]], [[Filadelfia]], [[Ohio]] dhe [[Detroit]]. [[New Orleans|Greater New Orleans]] ka një komunitet të madh Arbëresh.Kudo që janë italianët, ka disa Arbëreshe të përzier me ta. Arbëreshët amerikanë,shpesh janë të padallueshëm nga amerikanët italianë për shkak të asimilimit në bashkësinë italiane amerikane.<ref>Edwin E. Jacques, ''The Albanians: An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present'', 1995 ( në Anglisht ) </ref> Në [[Argjentina|Argjentinë]] janë pothuajse [[Argjentina|40,000 folës shqiptarë]] kryesisht në [[Buenos Aires]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf "Arkivimi i kopjuar"](në Anglisjt) (PDF). Arkivuar nga [http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf the original](PDF) në 16 Shtator 2016.Marrë 2017-07-09.</ref> === Azi dhe Oqeania === Përafërsisht 5-7 milionë njerëz me prejardhje shqiptare jetojnë në [[Turqia|Turqi]] dhe më shumë se 500.000 njohin prejardhjen, gjuhën dhe kulturën e tyre. Ka megjithatë vlerësime të tjera që vendosin numrin e njerëzve në [[Turqi]] me prejardhje shqiptare dhe ose sfondin lart në 10-12 milionë. Megjithatë, shumica dërrmuese e kësaj popullate është e asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri me gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stamboll]] deri më sot. Në [[Egjipti|Egjipt]] ekzistojnë rreth 18,000 shqiptarë, kryesisht toskërisht folës.<ref>Saunders 2011, f. 98. "Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në mbarë botën. Në Republikën Turke ka mbi [[Shqiptarët në Turqi|5 milionë shqiptarë etnikë]], megjithatë shumica dërrmuese e kësaj popullate është asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri në gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stambolli|Stamboll]] deri më sot. Egjipti gjithashtu pretendon rreth 18,000 shqiptarë, që mbeten mbetjet e ushtrisë së Muhammed Aliut ".</ref> Shumë prej tyre janë pasardhës të Janezarit të [[Mehmet Ali Pasha|Muhammed Ali Pashës]], një shqiptar që u bë [[Valiu]] dhe vetëdeklaruar Khedive i Egjiptit dhe [[Sudani]]t. Përveç dinastisë që ai krijoi, një pjesë e madhe e ish [[Aristokracia|aristokracisë]] egjiptiane dhe sudaneze ishte me origjinë shqiptare. Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në të gjithë botën. Shqipja flitet edhe nga komunitetet e [[Mërgata shqiptare|diasporës shqiptare]] që banojnë në [[Australia|Australi]] dhe [[Zelanda e Re|Zelandë të Re]]. === Dialektet === {{Shiko gjithashtu|Gegërishtja|Toskërishtja}} Dy dialektet kryesore të gjuhës shqipe janë [[Gegë]] në veri dhe [[Toskë]] në jug, të ndara afërsisht nga [[Lumi Shkumbin]]. Gegërishtja dhe Toskërishtja janë degëzuar për së paku një mijëvjeçar{{cito!}}, dhe format e tyre më pak ekstreme janë ndërsjellash të kuptueshme. Gegërishtja ka nën-variantet më të dallueshme, prerjet të cilat janë lloje më veriore dhe lindore, që përfshinë ato të qyteteve të Shkodrës, rajonin e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] verilindore, [[Kosova|Kosovën]], [[Mali i Zi|Malin e Zi]], [[Serbi]]në, dhe fshatin e izoluar Arbanasi (jashtë Zarës) të bregut të [[Kroacia|Kroacisë]], Dalmacisë. “Arbanasi” i themeluar në fillimin e [[Shekulli XVIII|shekullin XVIII]] nga refugjatët nga rajoni rreth qytetit bregdetar të [[Mali i Zi|Malit të Zi]], [[Tivari]]t, ka rreth 17.000 folës të gjuhës shqipe. Toskërishtja dhe Gegërishtja kanë dallime fonetike, morfologjike apo dallime në fjalor. Dallimet fonetike janë të pakta dhe disa nga to janë: â hundore e gegërishtes me ë-në e Toskërishtes (nâna — nëna; bâni — bëri) n-ja e Gegërishtes me r-në e Toskërishtes (syni — syri) etj. Ato morfologjike Tosk - Gegë: të punoj — me punue etj. Disa nga dallimet në fjalor Toskërisht- Gegërisht janë: dhelpër — skile, gjalpë — tlyn, fshat — katund etj. Të gjitha dialektet e folura shqipe në enklavat italiane dhe greke janë variantet e toskërishtes dhe duket se janë të lidhura më së afërmi me dialektin e [[Çamëria|Çamërisë]] dhe te [[Bregdeti]]t në jugun e [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Enklavat Italiane — rreth 50 fshatra të shpërndarë — me siguri janë gjetur nga emigrantët nga sundimi i Turqisë në Greqi. Disa dialekte të largëta dhe të izoluara të origjinës jugore të Toskërishtes fliten në Bulgari dhe Trakinë Turke por nuk ka te dhëna të sakta. Gjuha ende përdoret në Madritsa, Bulgari, në kufirin afër Edirnesë, dhe në përfundim të këtij fshati që po mbijeton në Mandres, afër Kilkis në Greqi, që daton nga Lufta Ballkanike. Një enklavë Toskërisht afër Melitopolit në Ukrainë shfaqet vendosja e fundme nga [[Bullgaria]]. Dialektet Shqiptare nga [[Istria]], për të cilin ekziston një tekst, dhe dialekti i Sremit, për të cilin nuk ekziston asnjë tekst, konsiderohet se janë të zhdukura. ==Drejtshkrimi== {{Kryesor|Alfabeti shqip|Braj shqiptarë}} [[Skeda:Albanian keyboard layout.jpg|parapamje|djathtas|Tastiera në gjuhën shqipe|212x212px]]Gjuha shqipe është shkruar duke përdorur shumë alfabete të ndryshme që nga regjistrimet më të hershme të shekullit të 14-të. Historia e ortografisë së gjuhës shqipe është e lidhur ngushtë me orientimin kulturor dhe njohuritë e disa gjuhëve të huaja midis shkrimtarëve shqiptarë. Të dhënat më të hershme të shkruara shqipe vijnë nga gegërishtja në alfafabete të improvizuara bazuar në karaktere italiane ose greke dhe nganjëherë në arabisht. Fillimisht, dialekti Tosk ishte shkruar në [[Alfabeti grek|alfabetin grek]] dhe dialekti Geg u shkrua në [[Shkrimi latin|sciptn latin]]. Të dy dialektet ishin shkruar edhe në versionin [[Gjuha osmane|turk të shkrimit]] [[Shkrimi arab|arab]], [[Alfabeti cirilik|cirilik]] dhe disa alfabete lokale ([[Alfabeti i Elbasanit|Elbasan]], [[Alfabeti i Vithkuqit|Vithkuqi]], Todhri, Veso Bej, Jan Vellara dhe të tjerë, shih [[Alfabeti shqip|alfabetin origjinal shqip]]). Më konkretisht, shkrimtarët nga Shqipëria e Veriut dhe nën ndikimin e Kishës Katolike përdorën letra latine, ata në Shqipërinë e Jugut dhe nën ndikimin e kishës ortodokse greke përdorën letra greke, ndërsa të tjerët në të gjithë Shqipërinë dhe nën ndikimin e Islamit përdorën shkronja arabe . Kishte përpjekje fillestare për të krijuar një alfabet origjinal shqiptar gjatë periudhës 1750-1850. Këto përpjekje u intensifikuan pas [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjes së Prizrenit]] dhe kulmuan me [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] të mbajtur nga intelektualët shqiptarë nga 14 deri më 22 nëntor 1908, në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] , i cili vendosi se cili alfabet do të përdorte dhe çfarë do të ishte drejtshkrimi standard shqiptar. Kështu mbetet gjuha letrare. Alfabeti është alfabeti latin me shtimin e shkronjave <[[ë]]>, <[[ç]]> dhe nëntë digraphs: dh, th, xh, gj, nj, ll, rr, zh dhe sh. === Tradita shkrimore === {{Kryesor|Kongresi i Manastirit}} [[Skeda:Buzuku meshari.jpg|250px|thumb|Faqe nga [[Meshari]]. Libri i parë shqip 1555 ]] Gjuha zyrtare, e shkruar me germa [[Latinishtja|latine]] dhe që u përvetësua në vitin [[1909]], ishte e bazuar në dialektin e Gegërishtes Jugore të qytetit të [[Elbasani]]t nga fillimi i shtetit të Shqipërisë deri në Luftën e dytë botërore. Deri në vitin 1968 shqiptarët e Kosovës, Maqedonisë së Veriut dhe Malit të Zi përdorën gegërishten letrare si gjuhë zyrtare. Në Shqipëri pas Luftës së Dytë Botërore gegërishtja letrare u mënjanua prej vitit [[1945]], me vendim më 1952 nga tekstet [[1967]] dhe de-fakto prej vitit [[1972]] deri sot. Gjuha e sotme zyrtare shqipe jo vetëm që bazohet në toskërisht letrare, por edhe fjalët e shprehjet qe huazohen prej gegërishtes trupëzohen në morfologjinë, fonologjinë dhe sintaksën e variantit letrar. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës<ref name=":1">Pipa A., ''Politika e Gjuhës në Shqipërinë Socialiste,'' Tiranë: Princi, 2010, fq. 23. ISBN 978-99956-732-4-6</ref>. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin [[1968]] sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Libri i parë në gjuhën shqipe i gjetur deri më sot është [[Meshari]] i [[Gjon Buzuku]]t i shkruar nga data [[20 mars]] [[1554]] deri më [[5 janar]] [[1555]]. Vetëm disa të dhëna të shkruara shkurt janë ruajtur nga shekulli i 15-të. E para ishte një formulë pagëzimi e vitit [[1462]]. Shpërndarja e librave të prodhuar nga shekujt 16 dhe 17 kanë buruar shumë në zonën e gegërishtes (shpesh në gegërishten Shkodrane veriore) dhe pasqyruan veprimtaritë misionare të Katolicizmit Romak. Një rrymë shumë më e vogël e literaturës në shekullin e 19-të ishte prodhuar nga mërgimtarët. Ndoshta punimet e letërsisë më të hershme dhe të pastër të çfarëdo niveli është poezia e shekullit të 18-të të [[Jul Variboba|Jul Varibobës]], të enklavave në [[San Giorgio Albanese|S. Giorgio]] në [[Kalabria|Kalabri]]. Disa prodhime letrare vazhduan në shekullin e 19-të në enklavat [[italia]]ne, por asnjë veprimtari e ngjashme nuk është ruajtur në zonat e [[Greqia|Greqisë]]. Të gjitha këto dokumente të hershme historike tregojnë për një gjuhë e cila dallon pak nga gjuha e tanishme, sepse këto dokumente nga krahina dhe kohë të ndryshme paraqesin karakteristikat e shënuara të dialektit. Sidoqoftë, ato shpesh kanë një vlerë për studimet e gjuhësisë dhe janë shumë më të rëndësishme për vlerën e tyre letrare. == Klasifikimi == [[Skeda:IndoEuropeanTree.svg|parapamje|Pema e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indoevropiane]].]] Që shqipja është qartë me prejardhje [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropiane]] ishte e njohur nga filologu gjerman [[Franz Bopp]] në [[1854]]; hollësitë e ngjashmërive kryesore të shqipes me gjuhët indo-evropiane ishin përpunuar nga një filolog tjetër gjerman, [[Gustav Meyer]], në vitet e [[1880]]-[[1890]]. Përmirësimet e mëtejme gjuhësore ishin paraqitur nga gjuhëtari [[Danimarka|danez]] [[Holger Pedersen]] dhe [[Norbert Jokl]] nga [[Austria]]. Gjuha shqipe zë një degë të pavarur të pemës gjuhësore indoevropiane.<ref>Fortson, Benjamin W (2004). [https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false ''Indo-European language and culture: an introduction''] (Gjuha indo-evropiane dhe kultura). Botime Blackwell. faqe 390. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/1-4051-0315-9|1-4051-0315-9]]. Marrë në 28 Maj 2010  ''Shqipja formon degën e saj të veçantë të gjuhve indo-evropiane; është dega e fundit që duhet të paraqitet në regjistrimet e shkruara''</ref> Shqipja u krahasua më parë nga disa linguistë indo-evropianë me [[gjuhët gjermanike]] dhe [[gjuhët balto-sllave]], të cilët ndajnë të gjitha anët me [[isogloss]] shqiptarë.<ref>Watkins, Calvert. "Protoindo-evropiane: Krahasimi dhe Rindërtimi", në Gjuhët Indo-Europiane, Anna Giacalone Ramat dhe Paulo Ramat, eds. Londër: Routledge, 1998.</ref> Përndryshe gjuhëtarët e lidhën gjuhën shqipe me [[Gjuha latine|latinishten]], [[Gjuha greke|greqishten]] dhe [[Gjuha armene|armenishten]], ndërkohë që vendosnin gjuhët gjermanike dhe gjuhët balto-sllave në një degë tjetër indo-evropiane.<ref>[https://books.google.com/books?id=yfZZX1qjpvkC&printsec=frontcover#PPA111,M1 Google Books], Mallory, J. P. dhe Adams, D. Q.: Prezantimi i Oxford-it në botën Proto-Indo-Europiane dhe Proto-Indo-Europiane</ref><ref>[http://www.hjholm.de/SLRD.pdf JHholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf |date=11 tetor 2017 }}, Holm, Hans J.: Shpërndarja e të dhënave në listat e fjalëve dhe ndikimi i tij në nëngrupimin e gjuhëve. Në: Christine Preisach, Hans Burkhardt, Lars Schmidt-Thieme, Reinhold Decker (eds.): Analiza e të Dhënave, Mësim Machine dhe Aplikacione. Proc. i Konferencës së 31-të Vjetore të Shoqërisë Gjermane të Klasifikimit (GfKl), Universiteti i Freiburgut, 7-9 mars 2007. Springer-Verlag, Heidelberg-Berlin</ref><ref>[http://www.hjholm.de/ HJholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ |date=5 shtator 2019 }} Një atdhe i mundshme i gjuhëve indo-evropiane dhe migrimet e tyre në dritën e metodës së rikuperimit të nivelit të ndarjes (SLRD) - Hans J. Holm</ref> [[Etimologjia|Etimologjitë]] në vazhdim e ilustrojnë lidhjen e shqipes me gjuhët indo-evropiane (një yll që i paraprin fjalës<!-- ??? --> tregon të pavërtetuarat, fjala burimore indo-evropiane hipotetike): * ''pesë'' (nga Geg. i lashtë ''pansë'' nga *''pénkʷe''); * ''zjarr'', ''zjarm'' (nga *''xhera'', *''xherma'' nga *''gʷʰermós''); * ''natë'' (nga *''nókʷts''); * ''dhëndër'' (nga *''dzanra'' nga *''ǵomh₃-ter-''); * ''gjarpër'' (nga *''sérpeno''); * ''bjer'' (nga *''bʰere''); * ''djeg'' (nga *''dʰégʷʰo''); * ''kam'' (nga *''kagmi''); * ''pata'' (nga *''pót-''); * ''pjek'' (nga *''pékʷo''); * ''thom'', ''thotë'' (nga *''cāmi'', *''cāte'' nga *''ḱéh₁mi'', *''ḱéh₁te''). Sistemi i foljes përfshin shumë tipare arkaike, si ruajtja e aktive e dallueshme dhe përfundimet mesatare personale (si në greqisht) dhe ndryshimi i zanores rrënjë ''e'' në të tanishmen në ''o'' në kohën e shkuar, një tipar i ndarë me gjuhët baltike. Për shembull, ekziston ''mbledh'' (kalimtare) dhe po ashtu ''mblidhet'' (jokalimtare), në kohën e shkuar, dhe ''mblodha'' me një ''o'' në të shkuarën. Për shkak të ndryshimeve sipërfaqësore në formën fonetike të gjuhës gjatë 2.000 vjetëve dhe për shkak të huazimit të fjalëve nga vendet fqinjë, vazhdimësia e trashëgimisë së indoevropianishtes në shqip ka qenë e nënvlerësuar. === Shqipja e vjetër === Sipas hipotezës qendrore të një projekti të ndërmarrë nga [[Fondi Austriak i Shkencës]], shqiptari i vjetër kishte një ndikim të rëndësishëm në zhvillimin e shumë gjuhëve në [[Gadishulli Ballkanik|Ballkan]]. Hulumtimi intensiv tani synon të konfirmojë këtë teori. Gjuha shqipe po hulumtohet duke përdorur të gjitha tekstet në dispozicion përpara se të kryhet një krahasim me [[Gjuhët e Ballkanit|gjuhët e tjera të Ballkanit]]. Rezultati i kësaj vepre do të përfshijë përpilimin e një leksikoni duke ofruar një pasqyrë të të gjitha foljeve të vjetra shqipe.<ref>[https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ "FWF Austrian Science Fund – Press – (Old) Albanian – Living legacy of a dead language?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121316/https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ |date=11 tetor 2017 }}.(Trashëgimia e gjallë e një gjuhe të vdekur) Fwf.ac.at. Marrë 2 Dhjetor 2017.</ref><blockquote>Si udhëheqës i projektit Dr. Schumacher shpjegon, hulumtimi tashmë po jep fryt: „Deri më tani, puna jonë ka treguar se Shqipëria e Vjetër përmbante nivele të shumta modale që lejonin folësin të shprehte një qëndrim të veçantë për atë që u tha.Në krahasim me njohuritë ekzistuese Ne kemi zbuluar gjithashtu një numër të madh të formave verbale që tani janë të vjetruara ose janë humbur përmes ristrukturimit - deri më tani, këto forma mezi janë njohur ose, në të njëjtën kohë, më të mirë, janë klasifikuar gabimisht.“ Këto forma verbale janë vendimtare për të shpjeguar historinë gjuhësore të shqiptarëve dhe përdorimin e saj të brendshëm. Megjithatë, ata gjithashtu mund të hedhin dritë mbi marrëdhëniet reciproke midis gjuhës shqipe dhe gjuhëve fqinje. Hulumtuesit po ndjekin drejtime të ndryshme që sugjerojnë se Shqipëria luajti një rol kyç në Sprachbundin e Ballkanit. Për shembull, ka të ngjarë që gjuha shqipe është burimi i artikullit të caktuar të caktuar në gjuhën rumune, bullgare dhe maqedonase, pasi kjo ka qenë një tipar i shqiptarëve që nga kohërat e lashta.</blockquote> == Historia == Mendohet se përmendja e parë me shkrim në shqip ishte më 14 korrik 1284 në ''Ragu'''s'''a'' ose ''Ragu'''z'''a'' ([[Dubrovniku]] i sotshëm) në [[Kroacia|Kroacinë]] moderne kur në hetimet për një vjedhje në shtëpinë e Petro de Volcio nga Belena, një farë Matheus, biri i Markut prej Mençe, i cili ishte, siç duket, një dëshmitar i krimit, raportoi kështu: Dëgjova një zë duke thirrur në mal në gjuhën shqipe ([[Gjuha latine|Latinisht]]: “''Audivi unam vocem clamantem in monte in lingua albanesca''”).<ref name=":0">[http://www.zeriislam.com/artikulli.php?id=3168 Një vjedhje në Dubrovnik dhe dalja në skenë e gjuhës dhe kulturës shqiptare] [[Robert Elsie]] (1996). 10 Tetor 2015. Marrë 4 Dhjetor 2017.</ref> Rastin e dytë, njëzet e tre vjet më vonë, e gjejmë në një përshkim të Shqipërisë në një vepër anonime të quajtur ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' <ref>[https://books.google.mk/books?id=_sHmTRCEe7kC&pg=PA23&lpg=PA23&dq=Anonymi+Descripto+Europea+Orientalis&source=bl&ots=C5P_p9ACXA&sig=dT1vCvOws5MrLZe3twu1pTI9g-s&hl=mk&sa=X&ved=0ahUKEwjuo-aqoe_XAhUGuRQKHTCHAHkQ6AEIJTAA#v=onepage&q=Anonymi%20Descripto%20Europea%20Orientalis&f=false Anonymi Descripto Europea Orientalis] (Përshkrim: Anonim I Europës Lindore) faqe. 33,34. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref>. Kjo vepër mesjetare latine e vitit 1308 trajton vendet dhe viset e [[Evropa lindore|Europës Lindore]], veçanërisht vendet e Gadishullit Ballkanik. Mendohet se autori ishte një prift frëng i urdhrit dominikan, i cili u dërgua nga kisha në Serbi.<ref>Teksti i ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' ekziston në disa dorëshkrime, si për shembull Ms. Lat 5515 dhe Ms. Lat 14693 në Bibliotekën Kombëtare të Parisit, Ms 263 në Bibliotekën e qytetit Poatie (Poitiers) në Francë dhe Cod. Lat. 66 në Bibliotekën Universitare të Laiden-it të Holandës.</ref> Përshkrimi Anonim ka kapituj mbi viset e ndryshme të Greqisë bizantine, mbi Rashën, Bullgarinë, Ruteninë, Hungarinë, Poloninë, Boheminë si dhe një kapitull mbi Shqipërinë, një përshkrim të rrallë të këtij vendi dhe të këtij populli në shekullin e katërmbëdhjetë.<ref>Në tekst thuhet se Shqipëria ka “banorë me të vërtetë luftëtarë, të cilët janë harkëtarë dhe ushtarë të shkëlqyeshëm… të cilët nuk kanë qytete, kampe, fortifikime ose ferma, por jetojnë në [[çadra]] dhe janë gjithmonë në lëvizje nga një vend në tjetrin”. Kapitulli mbi Shqipërinë mbaron duke theksuar edhe këtu ekzistencën e gjuhës shqipe: “''Habent enim Albani prelati linguam distinctam a Latinis, Grecis et Sclavis ita quod in nullo se inteligunt cum aliis nationibus''” (Shqiptarët e lartpërmendur kanë një gjuhë të veçantë nga gjuha e latinëve, grekëve dhe sllavëve , kështu që nuk mund të komunikojnë fare me kombe të tjerë).</ref> Rasti i tretë, ku gjuha shqipe përmendet gjendet në një vepër të shkruar nga një shtegtar i krishterë në udhëtimin për në Tokën e Shenjtë në vitin 1322.<ref>[https://celt.ucc.ie/published/L300002-001/ The journey of Symon Semeonis from Ireland to the Holy Land].celt.ucc.ie . Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Shkrimet e shtegtarëve në rrugën për Tokën e Shenjtë përbëjnë një burim kryesor informacioni mbi vendet e Mesdheut Lindor në gjysmën e parë të mijëvjeçarit të dytë. Në këtë rast, dy shtegtarë angloirlandezë me emrat Symeon Semeonis dhe Hugo Iluminator, që mund t’i quajmë shqip Simon Simoni dhe Hugo Iluminatori, kaluan në Shqipëri në vitin 1322 dhe Simoni shkroi përshtypjet e tij në një lloj udhëpërshkrimi.<ref name=":0" /><ref>Symon Simeonis [https://books.google.mk/books/about/Itinerarium_Symonis_Semeonis_ab_Hybernia.html?id=7hsgswEACAAJ&redir_esc=y Itinerarium Symonis Semeonis ab Hybernia ad Terram Sanctam].[https://www.google.mk/search?tbo=p&tbm=bks&q=bibliogroup:%22Scriptores+Latini+Hiberniae%22&source=gbs_metadata_r&cad=6 Bibliogroup:"Scriptores Latini Hiberniae"] Dublin Institute for Advanced Studies, 1960. 127 faqe.</ref> Rastin e katërt ku përmendet ekzistenca e gjuhës shqipe e kemi në vitin 1332 në veprën e një murgu frëng të urdhrit dominikan me emrin Brokard (Lat. Brocardus monacus). Në traktatin e tij latin të quajtur ''Directorium ad passagiumfaciendum'' (Udhëzime për kapërcimin e detit), Brokardi shënon fjalinë tashmë të njohur në letërsinë shqipe: “''Licet Albaneses aliam omnio linguam a latina habeant et diversam, tamen litteram latinam habent in uso et in omnibus suis libris''” (Shqiptarët kanë një gjuhë tjetër krejt të ndryshme nga latinishtja, megjithatë, përdorin shkronja latine në të gjithë librat e tyre). {{Citim i duhur}}<ref name=":0" /> Regjistrimi i parë audio i shqipes u bë nga [[Norbert Jokl]] më 4 prill 1914 në [[Vjena|Vienë]].<ref>[[Robert Elsie]] (2010). [https://books.google.com/books?id=6inIiCF_930C&pg=PA216 ''Historical Dictionary of Albania'']. Rowman & Littlefield. faqe. 216. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-0-8108-6188-6|978-0-8108-6188-6]]. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Gjatë periudhës pesë shekullore të [[Shqipëria osmane|sundimit osman]] në [[Shqipëria|Shqipëri]], qeveria osmane ndaloi që më 1881 e deri më 1908 shkrimin dhe këndimin nëpër shkolla. Ky urdhër nuk ndaloi natyrisht ata që merreshin me letërsinë shqiptare të vazhdonin në punën e tyre, por pengoi arsimimin kombëtar për gati 30 vjet.<ref>[[Eqrem bej Vlora|Vlora E]]., ''Një vështrim mbi kulturën e popullit Shqiptar,'' Romë: Arti Grafiche Comm. A. Urbinati, “Shêjzat = [Le Pleiadi]: Vjeti VII, Nr. 05 - 06 - 07 - 08. fq. 215.</ref> === Afinitetet gjuhësore === {{Kryesor|Gjuha ilire|Gjuha Paleo-Sarde}} Shqipja konsiderohet një [[Gjuha e izoluar|gjuhë e izoluar]] brenda familjes indo-evropiane; asnjë gjuhë tjetër nuk është e lidhur drejtpërdrejt me [[Familjet e Gjuhëve|degën]] e saj. Të vetmet gjuhë të tjera që janë anëtare të vetme mbijetuese të një dege të gjuhëve indo-evropiane janë [[Gjuha armene|armenishtja]] dhe [[greqishtja]]. Kohët e fundit, Alberto G. Areddu ka zbuluar një numër të madh izoglosash (deri në 60), veçanërisht në fitonimi, me gjuhën paleo-sardinase [https://www.academia.edu/164946385/Unipotesi_balcanica_per_il_Nuragico] Gjuha shqipe është pjesë e [[Familjet e Gjuhëve|grupit gjuhësor]] [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropian]] dhe konsiderohet të ketë evoluar nga një prej gjuhëve [[Gjuhët paleo-ballkanike|paleo-ballkanike]] të antikitetit,<ref>Fine, JA. ''Ballkani mesjetar i hershëm''. Universiteti i Michigan Press, 1991. f.11. [https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C&printsec=frontcover&dq=isbn:0472081497&cd=1#v=onepage&q=&f=false Google Books]</ref><ref>Në librin e tij të fundit, [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] mbështet tezën se gjuha ilire i përket grupit veriperëndimor, se gjuha shqipe rrjedh nga gjuha ilire dhe se shqipja është e lidhur me Messapic, e cila është dialekt i mëparshëm ilir (Studimet krahasuese në gjuhën shqipe, 2007) .</ref><ref>Gjuhët e lashta të Evropës - Roger D. Woodard "Gjuha moderne shqipe, që është konjektuar, është pasardhëse direkt nga ilirët e lashtë ..."</ref> megjithëse ende është e paqartë se cila gjuhë e veçantë paleo-ballkanike përfaqëson paraardhësin e gjuhës shqipe ose ku në Evropën Jugore jetonte popullata.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].(Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa) ProQuest LLC. faqe 16. E pranuar më 31 mars 2017. Përgjithësisht pranohet se shqiptarët vazhdojnë një nga gjuhët e lashta të Ballkanit, ndonëse dijetarët nuk pajtohen se në cilën gjuhë ata flisnin dhe në cilën zonë të Ballkanit ata zunë përpara migrimit të sllavëve në Ballkan.</ref> Në përgjithësi nuk ka dëshmi të mjaftueshme për ta lidhur shqipen me një prej këtyre gjuhëve, qoftë një nga [[Gjuha ilire|gjuhët ilire]] (nga të cilat historianët më së shumti e konfirmojnë), ose [[Gjuha trake|trake]] dhe [[Gjuha dake|dake]].<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. (Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa). ProQuest LLC. faqe 18. Marrjen e 31 marsit 2017. Pra, ndërsa gjuhëtarët mund të debatojnë për lidhjet midis gjuhës shqipe dhe atyre të vjetra të Ballkanit dhe ndërkohë që shumica e shqiptarëve mund të marrin lidhjen gjenealogjike me ilirishten si të pakundërshtueshme, mbetet fakti se ka dëshmi të pamjaftueshme për të lidhur ilirët , trakët, apo dakët me ndonjë gjuhë, përfshirë shqipen.</ref> Midis këtyre mundësive, ilirishtja zakonisht konsiderohet të jetë prova më e mundshme.<ref>Ranko Matasoviq (2012). "Një skemë gramatike shqiptare për studentët e gjuhëve indoeuropiane". Parardhësi më i mundshëm i shqiptarëve ishin ilirët, meqenëse shumë nga Shqipëria e sotme ishin të banuara nga ilirët gjatë antikitetit, por krahasimi i dy gjuhëve është i pamundur sepse pothuajse asgjë nuk dihet për ilirët ... Është më pak a priori mund të supozohet se një gjuhë e vetme flitej në të gjithë Ilirikumin, nga lumi Arsia në Istria, deri në Epir në Greqi, kur një uniformitet i tillë gjuhësor nuk gjendet askund tjetër në Evropë përpara pushtimit romak. Për më tepër, ekzaminimi i emrave personalë dhe toponimeve nga Illyricum tregon se disa zona onomastike mund të dallohen dhe këto zona onomastike mund të korrespondojnë me gjuhët e ndryshme të folura në Ilirikun e lashtë. Nëse ilirët në të vërtetë flasin disa gjuhë të ndryshme, lind pyetja - nga e cila zhvillohet shqipja gjuha 'ilire' dhe kjo pyetje nuk mund të përgjigjet derisa të zbulohen të dhëna të reja.</ref> Edhe pse shqiptarët ndajnë [[isogloss]] leksik me [[Gjuha greke|greqishten]], [[gjuhët gjermanike]], dhe në një masë më të vogël me [[gjuhët baltike|balto]]-[[Gjuhët sllave|sllave]], fjalori i shqipes është mjaft i dallueshëm. Në vitin 1995, Taylor, Ringe dhe Warnow, duke përdorur teknika sasiore gjuhësore, gjetën se shqipja duket që përbën një "nëngrup me gjuhët gjermanike". Megjithatë, ata argumentuan se ky fakt nuk është i rëndësishëm, pasi shqipja ka humbur shumë nga fjalori dhe [[Morfologjia (gjuhësi)|morfologjia]] e saj origjinale, dhe kështu kjo "lidhje që duket e ngushtë me gjuhët gjermanike mbështetet vetëm në disa ngjashmëri leksikore - pothuajse asnjë dëshmi fare"<ref>Ann Taylor, Donald Ringe and Tandy Warnow, 2000, "[https://books.google.com.au/books?id=RtsLKLhCZ0EC&pg=PA392&dq=Character+Based+Reconstruction+of+a+Linguistic+Cladogram+Albanian&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Albanian%20cognates&f=false Character Based Reconstruction of a Linguistic Cladogram]", ("Rindërtimi i Karakteri i një Cladogrami Gjuhësor"), në (eds) John Charles Smith, Delia Bentley Gjuhësi Historike 1995: Vëllimi 1: Çështje të përgjithshme dhe gjuhë jo-gjermanike. Dokumente të përzgjedhura nga Konferenca e 12-të Ndërkombëtare mbi Gjuhësinë Historike, Mançester, gusht 1995, Amsterdam, botimi i John Benjamins, f. 400.</ref> === Ndikimet e hershme gjuhësore === [[Fjala e huazuar|Huazimet]] më të hershme të certifikuara në gjuhën shqipe vijnë nga [[Dorishtja]],<ref>Huld, Martin E. (1986). "Shtrirja e theksuar e fjalëve të huaja greke në gjuhën shqipe". Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung (99,2): 245-253.</ref> ndërsa ndikimi më i fortë erdhi nga [[Gjuha latine|latinishtja]]. Sipas Mateu C. Curtis, huazimet nuk tregojnë domosdoshmërisht vendndodhjen gjeografike të paraardhësit të gjuhës shqipe.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa") ProQuest LLC. faqe 16. Numri i huazimeve nuk është domosdoshmërisht një argument bindës për vendosjen gjeografike, pasi fjalët e huazuara mund të zëvendësohen në zhvillimet e mëvonshme të gjuhës (sidomos duke pasur parasysh huamarrjen e madhe që shqiptari më vonë ka bërë nga latinishtja dhe sllave para se të hartohet ndonjë leksik i shqipes) ... atdheu i shqiptarëve.</ref> Megjithatë, sipas gjuhëtarëve të tjerë, fjalët e huazuara mund të ndihmojnë për të marrë një ide rreth vendit të origjinës dhe evoluimit të gjuhës shqipe.<ref>Douglas Q. Adams (January 1997). [https://books.google.it/books?id=tzU3RIV2BWIC&pg=PA11 ''Encyclopedia of Indo-European Culture''] (Enciklopedia e Kulturës Indo-Europiane). Taylor & Francis. p. 11.[[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]. <q>Fjalët e huazuara nga greqishtja dhe latinishtja datojnë para epokës së krishtit dhe sugjerojnë që paraardhësit e shqiptarëve duhet të kenë okupuar Shqipërinë deri atëherë të kenë zhytur huazime të tilla nga fqinjët e tyre historikë. Ndërsa ilirët pushtuan territorin shqiptar në këtë kohë, ata janë përfituesit më të mundshëm të këtyre huazimeve.</q></ref><ref>Vladimir Orel (2000). [https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&pg ''A concise historical grammar of the Albanian language: reconstruction of Proto-Albanian''] (Një gramatikë e shkurtër historike e gjuhës shqipe: rindërtimi i proto-shqiptarëve.) BRILL. p. 23. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-90-04-11647-4|978-90-04-11647-4]]. <q>Huazimet latine janë të një rëndësie të jashtëzakonshme për historinë e fonologjisë shqiptare, sidomos të vocalizmit të saj. Kohëzgjatja e huamarrjes ishte aq e gjatë sa që huazimet reflektojnë disa faza kronologjike të dallueshme.</q></ref> Sipas një grupi tjetër të gjuhëtarëve, Shqipja vjen nga një zonë e vendosur në lindje të përhapjes së saj të tanishme gjeografike për shkak të disa artikujve të zakonshëm leksikor që gjenden midis gjuhës shqipe dhe asaj rumune.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. Një pikë tjetër që disa studiues bëjnë është fakti se shqiptarët dhe rumanët ndajnë shumë artikuj leksikorë; kjo ka bërë që disa të besojnë se shqiptarët kanë origjinën në lindje të përhapjes së tanishme gjeografike (Georgiev 1957; Hamp 1994).</ref> Periudha gjatë së cilës ndërveprou proto-shqipja dhe latinishtja ishte e zgjatur dhe e tërhequr afërsisht nga shekulli i II para Krishtit deri në shekullin e 5-të.<ref>Mallory & Adams 1997, f. 9.</ref> Kjo mbështetet në afërsisht tre shtresa huamarrjesh, numri më i madh që i përket shtresës së dytë. E para, me huazimet më pak, ishte një kohë e ndërveprimit më pak të rëndësishëm. Periudha përfundimtare, ndoshta duke paraprirë pushtimeve sllave apo gjermane, gjithashtu ka një numër shumë më të vogël huamarrjesh. Çdo shtresë karakterizohet nga një trajtim i ndryshëm i shumicës së zanoreve, shtresa e parë që ka disa që ndjekin evolucionin e hershëm proto-shqip në gjuhën shqipe; shtresat e mëvonshme pasqyrojnë ndryshimet e zanoreve endemike në fund Latine dhe me sa duket Proto-Romance. Ndryshime të tjera formuese përfshijnë sinkretizmin e disa përfundimeve të lëndëve të emrave, veçanërisht në shumës, si dhe një palatalizim në shkallë të gjerë. Një periudhë e shkurtër pas shekujve 7 dhe 9, e cila u karakterizua nga huazime të rënda nga sllavët jugorë, disa prej të cilave paraprijnë ndryshimin "o-a" të përbashkët në format moderne të këtij grupi gjuhësor. Duke filluar në shekullin e 9-të, ka pasur një periudhë të karakterizuar nga kontakti i zgjatur me pro-rumunët ose vllehët, edhe pse huamarrja leksikore duket të ketë qenë kryesisht e njëanshëme - nga shqipja në rumanisht. Huamarrja e tillë tregon se rumunët migruan nga një zonë ku shumica ishte sllave (dmth. Bullgaria e Mesme) në një zonë me shumicën e folësve shqiptarë ([[Dardania]], ku vllehët regjistrohen në shekullin e 10-të). ndoshta lidhur me zgjerimin e Perandorisë Bullgare në Shqipëri rreth asaj kohe. === Ndikimi latin === [[Jernej Kopitar]] (1780-1844) ishte i pari që vuri në dukje ndikimin e latinishtes në gjuhën shqipe dhe pretendonte se „fjalë latine në gjuhën shqipe kishin shqiptimin e kohës së perandorit August“.<ref>Kopitar 1829, faq. 254.</ref> Kopitar dha shembuj të tillë si ''qiqer'' shqip nga latinisht ''cicer'' (që do të thotë bizele), ''qytet'' nga ''civitas'', ''peshk'' nga ''piscis'' dhe ''shigjetë'' nga ''sagitta''. Shprehjet e ashpra të latinishtes ⟨c⟩ dhe ⟨g⟩ mbahen si ndalesa palatare dhe velare në huazimet e gjuhës shqipe. Gustav Meyer (1888)<ref>Meyer 1888, faqe. 805.</ref> dhe [[Wilhelm Meyer-Lübke]] (1914)<ref>Meyer-Lübke 1914, faqe. 32</ref> më vonë e vërtetuan këtë. Meyer vuri në dukje ngjashmërinë midis foljeve në gjuhën shqipe: ''shqipoj'' dhe ''shqiptoj'' dhe fjala latine ''excipio'' (që do të thotë të mirëevini). Prandaj, ai besonte se fjala ''shqiptar'' rrjedh nga ''shqipoj'', e cila nga ana e saj rrjedh nga fjala latine ''excipio''. [[Johann Georg von Hahn]], një gjuhëtar austriak, kishte propozuar të njëjtën teori në 1854.<ref>Bardhyl Demiraj (2010). ''Wir sind die Deinen. Studien zur albanischen Sprache, Literatur und Kulturgeschichte, dem Gedenken an Martin Camaj (1925–1992) gewidmet''. Harrassowitz Verlag.(në gjermanisht) [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-3-447-06221-3|978-3-447-06221-3]].</ref> [[Eqrem Çabej]] gjithashtu vuri re, ndër të tjera, elementet arkaike latine në shqip:<ref>Çabej 1962, faqe. 13–51</ref> # Latinishtja /au/ bëhet në gjuhën shqipe /a/ në huazimet më të hershme: ''aurum'' → ''ar''; ''gaudium'' → ''gaz''; ''lauri'' → ''lar''. Latinishtja / au / është ruajtur në huazimet e mëvonshme, por ndryshohet në një mënyrë të ngjashme me greqishten: ''causa'' → ''kafshë''; ''laud'' → ''lavd''. # Latinishtja /ō/ bëhet në gjuhën shqipe /e/ në huazimet më të vjetra latine: ''pōmum'' → ''pemë''; ''hōra'' → ''herë''. Një ndryshim analog i ndodhur nga indoevropiane në shqip; PIE *''nōs'' u bë shqipe, PIE *''oḱtō'' + prapashtesa -''ti'' u bë tetë shqipe etj. # Shprehjet e brendshme dhe fillestare të pazgjidhura latine humbasin në shqip: ''cubitus'' → ''kub''; ''medicus'' → ''mjek''; ''palūdis'' → ''padūlis'' → ''pyll''. Një ndryshim analog ka ndodhur nga indoevropiane në shqip. Në të kundërt, në huazimet e mëvonshme latine, ruhet rrokje e brendshme: ''paganus'' „pagan“ → ''(i) pëgërë''; ''plaga'' → ''plagë'' etj. # Latinishtet të qiellzorizuara /tj/, /dj/, /kj/ për shqip /s/, /z/, /c/: ''vitius'' → ''ves''; ''ratiō'' → ''arsye''; ''radius'' → ''rreze''; ''faciēs'' → ''faqe''; ''socius'' → ''shoq'' etj. Nga ana tjetër, latinishtja /s/ u ndryshua në /ʃ/ në shqip. Haralambie Mihăescu demonstoi se: * Rreth 85 fjalë latine kanë mbijetuar në gjuhën shqipe, por jo (si të trashëguara) në asnjë gjuhë romane. Disa shembuj janë: ''bubulcus'' → ''bulk'' → ''bujk'', ''hībernālia'' → ''mërrajë'', ''sarcinārius'' → ''shelqëror'', ''trifurcus'' → ''tërfurk''; ''accipiter'' „skifter“ → greqishtja ''khíphtéri'', ''khephtéri'' → *''qiftër'' → ''qift'', greq. ''chelydros'' → lat. ''celsydri'' → ''kulshedër'', ''kuçedër'', ''splēnēticum'' → ''shpënetkë'' → ''shpretkë'', ''solanum'' → ''shullë''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 30.</ref> * 151 fjalë shqipe me origjinë latine nuk ishin trashëguar në gjuhën rumune. Disa shembuj përfshijnë ''mik'' në shqip nga latinisht ''amicus'', ose ''armik'' nga ''inimicus'', ''arsye'' nga ''ratiōnem'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''qelq'' nga ''calix'' (''calicis''), ''kështjellë'' nga ''castellum'', ''qind'' nga ''centum'', ''gjel'' nga ''gallus'', ''gjymtyrë'' nga ''iūnctūra'', ''mjek'' nga ''medicus'', ''rrjetë'' nga ''rēte'', ''shpresë'' nga ''sperare'', ''vullnet'' nga ''voluntātis''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 21.</ref> * Disa terminologji të kishës shqiptare kanë tipare fonetike që tregojnë huamarrjen e tyre të hershme nga latinishtja. Disa shembuj përfshijnë altarin shqiptar nga altari latin, ''engjëll'' nga ''angelus'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''i krishterë'' nga ''christianus'', ''kryq'' nga ''crux'' (''crucis''), ''kishë'' nga ''ecclesia'', ''ipeshkëv'' nga ''episcopus'', ''ungjill'' nga ''evangelium'', ''mallkoj'' nga ''maledicere'', ''meshë'' nga ''missa'', ''murg'' nga ''monachus'', ''(i) pëgërë'' nga ''paganus''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1–2.</ref> Autorët e tjerë<ref>Rosetti 1986, faqe. 195–197.</ref> kanë zbuluar huazimet latine në gjuhën shqipe me një model të lashtë të shëndoshë që nga shekulli i 1 para Krishtit,{{Citim i duhur}} për shembull, ''qingëlë'' shqip nga ''cingulum'' latine dhe shqipj e ''vjetër'' nga latinishtja ''vetus'', ''veteris''. Gjuhët romane trashëguan këto fjalë nga latinishtja popullore: lat. pop. *''cingla'' u bë [[Gjuha rumune|rumanishtja]] ''chingă'', që do të thotë „barku i barkut, qafa e shtratit“, dhe latinishtja popullore ''vetrānus'' u bë rumanishtja ''bătrân'', që do të thotë ''i vjetër''. Shqip, [[Gjuha baske|baskishtja]] dhe gjuhët mbijetuese [[Gjuhët keltike|keltike]] si [[Gjuha bretoneze|breton]] dhe [[Gjuha e Uellsit|uellsisht]], janë gjuhët joromane që sot kanë këtë lloj gjërësish të gjerë latine që datojnë nga kohët e lashta romake, të cilat kanë pësuar ndryshime të shëndosha të lidhura me gjuhët. Gjuhë të tjera në ose pranë zonës së dikurshme romake ose erdhën në vendin e ngjarjes më vonë (turqisht, gjuhët sllave, arabisht) ose hidheshin pak nga latinishtja pavarësisht bashkëjetesës me të (greke, gjermane), edhe pse gjermanishtja ka disa huazime latine të lashta (''Fenster'', ''Käse'', ''Köln''). Studiuesit rumunë, të tillë si Vatasheku dhe Mihaesku, duke përdorur analizat leksikore të gjuhës shqipe, kanë arritur në përfundimin se shqipja u ndikua shumë nga një gjuhë romance e zhdukur, e cila ishte e dallueshme nga rumanishtja dhe [[gjuha dalmate]]. Për shkak se fjalët latine të përbashkëta vetëm me gjuhën rumune dhe shqipe janë dukshëm më të vogla se ato që janë të përbashkëta vetëm me romancën shqipe dhe perëndimore, Mihaesku argumenton se gjuha shqipe ka evoluar në një rajon me kontakt shumë më të madh me rajonet e romances perëndimore sesa me rajonet rumune, dhe e vendosi këtë rajon në Shqipërinë e tanishme, Kosovë dhe Maqedoninë Perëndimore, që përfshin në lindje deri në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] dhe [[Prishtina|Prishtinë]].<ref>Madgearu, Alexandru and Gordon, Martin. ''The Wars of the Balkan ('' Luftërat e Gadishullit Ballkanik: Origjina e tyre Mesjetare). Faqet 146-147. </ref> === Prania dhe vendndodhja historike === Vendi dhe koha kur u formua gjuha shqipe është e pasigurtë.<ref>[https://balkanologie.revues.org/2272 "Mythifying the Albanians : A Historiographical Discussion on Vasa Efendi's "Albania and the Albanians""]. ("Mitifikimi i shqiptarëve: Një diskutim historik mbi" Shqipërinë dhe shqiptarët "të Vasa Efendisë".) ''balkanologie.revues.org''.</ref> Gjuhëtari amerikan [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] deklaroi se gjatë një periudhe kronologjike të panjohur një popullsi para-shqiptare (e quajtur "Albanoid" nga Hamp) zona të banuara që shtrihen nga [[Polonia]] në Ballkanin Jugperëndimor.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. për shembull, argumenton që nga një kohë e papërcaktuar një popullsi para-shqiptare (Albanoid në termin Hamp,) populluar zona që shtrihen nga Polonia në zonën aktuale</ref> Analiza të mëtejshme kanë sugjeruar se ajo ishte në një rajon malor dhe jo në një kodër ose bregdet:<ref>Hamp 1963.</ref> ndërkohë që fjalët për bimët dhe kafshët karakteristike të rajoneve malore janë tërësisht origjinale, emrat për peshk dhe për aktivitetet bujqësore (si [[Parmenda|lërim]]) janë marrë hua nga gjuhë të tjera.<ref>Fine 1991, faqe. 10.</ref> Një analizë më e thellë e fjalorit, megjithatë, tregon se kjo mund të jetë pasojë e një dominimi të tejzgjatur të latinishtes të zonave bregdetare dhe të thjeshtë të vendit, dhe jo dëshmi e mjedisit origjinal ku u formua gjuha shqipe. Për shembull, fjala për 'peshk' është huazuar nga latinishtja, por jo fjala për "gushat", e cila është vendase. Indigjenët janë gjithashtu fjalët për "anije", "trap", "lundrim", "raft detar" dhe disa emra të llojeve të peshkut, por jo fjalët për "vela", "radhë" dhe "port" objekte që kanë të bëjnë me vetë navigacion dhe një pjesë të madhe të faunës së detit. Kjo më tepër tregon se proto-shqiptarët u larguan nga zonat bregdetare në kohë të hershme (ndoshta pas pushtimit latin të rajonit) duke humbur kështu pjesë të mëdha (ose shumica) të leksikut të mjedisit detar. Një fenomen i ngjashëm mund të vërehet me terma bujqësorë. Ndërsa fjalët për "tokën e punueshme", "misri", "gruri", "drithërat", "vreshtin", "zgjedha", "korrja", "mbarështimi i gjedhëve" etj janë lindje, fjalët për "lërim" 'fermë' dhe 'fermeri', praktikat bujqësore dhe disa mjete të korrjes janë të huaja. Kjo, përsëri, tregon për kontakt të ngushtë me gjuhët dhe njerëzit e tjerë, në vend që të sigurojë dëshmi për një Urheimat të mundshëm.{{Citim i duhur}} Qendra e vendbanimit shqiptar mbeti [[Lumi i Matit|lumi Mat]]. Në vitin 1079, ata u regjistruan më larg në jug në luginën e [[Shkumbini|lumit Shkumbin]].<ref>Kazhdan 1991, pp. 52–53.</ref> Shkumbin, një lumë sezonal që shtrihet pranë rrugës së vjetër [[Via Egnatia|Via Egnatia]], është përafërsisht kufiri i divizionit dialektik parësor për gjuhën shqipe, [[Toskërishtja|toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|gegërishtes]]. Karakteristikat e Toskërishtes dhe Gegërishtes në trajtimin e gjuhës amtare dhe fjalëve të huaja nga gjuhë të tjera janë dëshmi se ndarja dialektale parapriu migrimin sllav në Ballkan,<ref>Brown & Ogilvie 2008, p. 23.</ref><ref>Fortson 2004, p. 392</ref><ref>Mallory & Adams 1997, faqe. 9.</ref> që do të thotë se në atë periudhë (nga Shek. 5 deri në Shekulli i 6-të pas Krishtit), shqiptarët po pushtonin pothuajse të njëjtën zonë rreth lumit Shkumbin, i cili shtrihej në [[Linja e Jireçekut|linjën e Jireçekut]].<ref>Demiraj 1999.</ref> Referimet për ekzistencën e gjuhës shqipe si gjuhë të dallueshme mbijetojnë nga shekulli i 14-të, por nuk është cituar ndonjëgjë specifike. Dokumentet më të vjetra të mbijetuara të shkruara në shqip janë "[[Formula e pagëzimit]]", ''Un'te paghesont 'pr'emenit t'Atit e t'Birit e t'Spertit Senit''. ("Unë të pagëzoj në emër të Atit, Birit dhe Shpirtit të Shenjtë") të regjistruara nga Pal Engjelli, Peshkopi i Durrësit në vitin 1462 në dialektin gegë dhe disa vargje të [[Besëlidhja e Re|Dhiatës së Re]] nga ajo periudhë. Libri më i vjetër i njohur shqiptar i shtypur, [[Meshari]], u shkrua në vitin 1555 nga [[Gjon Buzuku]], një klerik [[Kisha Katolike|katolik]]. Në 1635, [[Frang Bardhi]] shkroi fjalorin e parë latinisht-shqip. Besohet se shkolla e parë shqipe është hapur nga françeskanët në vitin 1638 në [[Pllanë]]. Një nga fjalorët më të hershëm të gjuhës shqipe u shkrua në vitin 1693, i cili ishte një dorëshkrim i [[Gjuha italiane|gjuhës italiane]] i shkruar nga kapiten i detit malazez [[Julije Balović]] ''Pratichae Schrivaneschae'' dhe përmban një fjalor shumëgjuhësh me qindra fjalë të përdorura më shpesh në jetën e përditshme në italisht, Slavo-Illiririsht , Greqisht, shqipe dhe [[Gjuha turke|turke]].<ref>Pantić, Miroslav (1990). [https://books.google.com/books?id=G5FiAAAAMAAJ ''Književnost na tlu Crne Gore i Boke Kotorske od XVI do XVIII veka'']. Srpska književna zadruga. p. 98</ref> === Karakteristikat Proto-IE === Edhe pse shqipja është përmendur si "motra e çuditshme" për disa fjalë që nuk korrespondojnë me të afërmit e IE, ajo ka ruajtur shumë karakteristika proto-IE: për shembull, përemri demonstrative *''*ḱo-'' është stërgjyshor shqiptar ''ky/kjo'' dhe Anglisht ''he'', por jo në anglisht ''this'' apo rusisht ''etot.'' Shqipja krahasohet me gjuhët e tjera indo-evropiane më poshtë, por thekson se shqipja ka shfaqur disa raste të dukshme të domethënies semantike (si ''motër'' në vend të "nënës" ose kreditë latine, ''gjelbër'' dhe ''verdhë'' që janë kthyer në kuptim). {| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="4" |+Krahasimi me gjuhët tjera indo-evropiane !Shqip !! muaj !! i ri / e re !! nënë !! motër !! natë !! hundë !! tre !! i zi /e zezë !! i kuq / e kuqe !! i/e gjelbër/blertë !! i/e verdhë !! ujk |- ! colspan="13" style="text-align:center; background:#dedede" | Tjera [[Gjuhët indo-evropiane|Gjuhë indo-evropiane]] |- | '''[[Sanskrit]]''' || māsa|| nava || mātṛ || svasṛ || nakti || nasa || tri || kāla || rudhira || hari || pīta || vṛka |- | '''[[Gjuha perse|Persisht]]''' || māh|| nou || mādar || xāhar || shab || damāg || se || siāh || sorkh || sabz || zard || gorg |- | '''[[Gjuha angleze|Anglisht]]''' || month || new || mother || sister || night || nose || three || black || red || green || yellow || wolf |- | '''[[Gjuha frënge|Frëngjisht]]''' || mois || nouveau || mère || sœur || nuit || nez || trois || noir || rouge || vert || jaune || loup |- | '''[[Gjuha latine|Latinisht]]''' || mēnsis || novus || māter || soror || nox || nasus || trēs || āter, niger || ruber || viridis || flāvus, gilvus || lupus |- | '''[[Gjuha rumune|Rumanisht]]''' || luna || nou/noi || mamă || soră || noapte || nas || trei || negru || roşu || verde || galben || lup |- | '''[[Gjuha italiane|Italisht]]''' || mese || nuovo || madre/mamma || sorella || notte || naso || tre || nero || rosso || verde || giallo || lupo |- | '''[[Gjuha irlandeze|Irlandisht]]''' || mí || nua || máthair || deirfiúr || oiche || srón || trí || dubh || dearg || glas, uaine || buí || mac tíre, faolchú |- | '''[[Gjuha uellsisht|Uellsisht]]''' || mis || newydd || mam || chwaer || nos || trwyn || tri || du (/di/) || coch, rhudd || gwyrdd, glas || melyn || blaidd |- | '''[[Gjuha letoneze|Letonisht]]''' || mēnesis || jauns || māte || māsa || nakts || deguns || trīs || melns || sarkans || zaļš || dzeltens || vilks |- | '''[[Gjuha greke|Greqishtja antike]]''' || μήν<br /> <small>mēn</small> || νέος<br /> <small>néos</small> || μήτηρ<br /> <small>mētēr</small> || αδελφή<br /> <small>adelphē</small> || νύξ<br /> <small>núx</small> || ῥίς<br /> <small>rhís</small> || τρεῖς<br /> <small>treĩs</small> || μέλας<br /> <small>mélas</small> || ἐρυθρός<br /> <small>eruthrós</small> || χλωρός<br /> <small>khlōrós</small> || ξανθός<br /> <small>xanthós</small> || λύκος<br /> <small>lúkos</small> |- | '''[[Gjuha bullgare|Bullgarisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || майка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || нощ<br /> <small>nošt</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || черен<br /> <small>čeren</small> || червен<br /> <small>červen</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жълт<br /> <small>žălt</small> || вълк<br /> <small>vălk</small> |- | '''[[Gjuha serbe|Serbisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || мајка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || ноћ<br /> <small>noć</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || црн<br /> <small>crn</small> || црвен<br /> <small>crven</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жут<br /> <small>žut</small> || вук<br /> <small>vuk</small> |- | '''[[Gjuha kroate|Kroatisht]]''' || mjesec || nov || majka || sestra || noć || nos || tri || crn || crven || zelen || žut || vuk |- | '''[[Gjuha lituane|Lituanisht]]''' || mėnesis/mėnuo|| naujas || mama || sesuo/sesė || naktis || nosis || trys || juoda || raudona || žalia || geltona || vilkas |} === Korrespondencat fonologjike shqiptare-PIE === Fonologjikisht, shqipja nuk është aq konservatore. Ashtu si shumë aksione të IE, ajo ka shkrirë dy seri të ndalimeve të shprehura (p.sh., të dyja * d dhe * dʰ u bënë d). Përveç kësaj, ndalesa zanore tentojnë të zhduken midis zanoreve. Ekziston humbja pothuajse e plotë e rrokjeve përfundimtare dhe humbja shumë e gjerë e rrokjeve të tjera të padëshiruara (p.sh mik, "mik" nga Lat. Amicus). PIE * o shfaqet si (gjithashtu si e nëse një zanore e përparme e lartë vijon), ndërsa * ē dhe * ā bëhen o, dhe PIE * ō shfaqet si e. Të palatet, velaret dhe labiovelarët të gjitha mbeten të dallueshme përpara zanoreve të para, një ruajtje e gjetur ndryshe në gjuhët Luvian dhe në lidhje me Anatolinë. Kështu PIE, * k, dhe * kʷ bëhen th, q dhe s, përkatësisht (para mbrapa zanoreve * ќ bëhet th, ndërsa * k dhe * kʷ shkrihen si k) Një tjetër ruajtje e shquar është ruajtja e fillimit * h4 si Alb. h (të gjitha laringjet e tjera zhduken krejtësisht).<ref>Enciklopedia e kulturës indo-evropiane Nga J. P. Mallory, Douglas Q. Adams Botim: ilustruar Publikuar nga Taylor & Francis, 1997 [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/1-884964-98-2|1-884964-98-2]], [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]</ref> {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dybuzore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*p |p |''*'''p'''ékʷo'' |'''''p'''jek''  |- |*b |b |''*sor'''b'''éi̯e/o''" |''gjer'''b'''''  |- |*bʰ |b |''*'''bʰ'''aḱeh₂'' |'''''b'''athë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dhëmbore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*t |t |''*'''t'''úh₂'' |'''''t'''i''  |- |*d |d |''*'''d'''iHtis'' |'''''d'''itë''  |- | |dh |''*pér'''d'''e/o'' |''pjer'''dh'''''  |- | |g |''*'''d'''l̥h₁gʰós'' |'''''g'''jatë'' (Tosk. dial. ''glatë'') |- |*dʰ |d |''*'''dʰ'''égʷʰe/o'' |'''''d'''jeg''  |- | |dh |''*gʰór'''dʰ'''os'' |''gar'''dh'''''  |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve qiellzore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*ḱ |th |''*'''ḱ'''éh₁mi'' |'''''th'''em'' |- | |s |''*'''ḱ'''uk'' |'''''s'''utë''  |- | |k |''*'''ḱ'''reh₂u'' |'''''k'''rah''  |- | |ç/c |''*'''ḱ'''entro'' |'''''ç'''andër''  |- |*ǵ |dh |''*'''ǵ'''ómbʰos'' |'''''dh'''ëmb'' |- | |d |''*'''ǵ'''ēusnō'' |'''''d'''ua''  |- |*ǵʰ |dh |''*'''ǵʰ'''edi̯e/o'' |'''''dh'''jes''  |- | |d |''*'''ǵʰ'''r̥sdʰi'' |'''''d'''rithë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve velare indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*k |k |''*'''k'''ágʰmi'' |'''''k'''am'' |- | |q |''*'''k'''lau-ei̯e/o'' |'''''q'''aj'' (Geg ''qanj'', Salamis ''kla'') |- |*g |g |''*h₃lí'''g'''os'' |''li'''g'''ë''  |- | |gj |''*h₁reu'''g'''e'' |''re'''gj'''''  |- |*gʰ |g |''*'''gʰ'''órdʰos'' |'''''g'''ardh'' |- | |gj |''*'''gʰ'''édni̯e/o'' |'''''gj'''ej''  (Geg ''gjêj'') |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dhëmborevelare indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*kʷ |k |''*'''kʷ'''eh₂sleh₂'' |'''''k'''ollë''  |- | |s |''*'''kʷ'''éle/o'' |'''''s'''jell''  |- | |q |''*'''kʷ'''ṓd'' |'''''q'''ë'' |- |*gʷ |g |''*'''gʷ'''r̥'' |'''''g'''ur''  |- | |z |''*'''gʷ'''ērHu'' |'''''z'''or'' |- |*gʷʰ |g |''*dʰé'''gʷʰ'''e/o'' |''dje'''g'''''  |- | |z |''*h<sub>1</sub>en-dʰo'''gʷʰ'''éi̯e/o'' |''nde'''z''''' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e fishkëllores indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*s |gj |''*'''s'''éḱstis'' |'''''gj'''ashtë''  |- | |h |''*no'''s'''ōm'' |''na'''h'''e'' |- | |sh |''*bʰreu'''s'''inos'' |''bre'''sh'''ër'' |- | |th |''*gʷé'''sd'''os'' |''gje'''th''''' |- | |h |''*'''sḱ'''i-eh₂'' |'''''h'''ije'' |- | |f |''*'''sp'''élnom'' |'''''f'''jalë''  |- | |sht |''*h₂o'''st'''i''  |''a'''sht''''' |- | |th |''*'''s'''uh₁s'' |'''''th'''i''  |- | |∅ |''h₁é'''s'''mi'' |''jam'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e sonorantëve indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i̯ |gj |''*'''i̯'''ése/o'' |'''''gj'''esh''  |- | |j |''*'''i̯'''uHs'' |'''''j'''u''  |- | |∅ |''*bʰér'''i̯'''ō'' |''bie(r)'' |- | |h |''*streh₂'''i̯'''eh₂'' |''stro'''h'''ë''  |- |*u̯ |v |''*'''u̯'''oséi̯e/o'' |'''''v'''esh'' |- |*m |m |''*'''m'''eh₂tr-eh₂'' |'''''m'''otër'' |- |*n |n |''*'''n'''ōs'' |'''''n'''e'' |- | |nj |''*e'''n'''i-h₁ói-no'' |'''''nj'''ë''  |- | |∅/^ |''*pé'''n'''kʷe'' |''p'''e'''së'', Geg. ''p'''ê'''s'' |- | |r |''*ǵʰeime'''n''''' |''dimë'''r''''' (Geg. ''dimën'') |- |*l |l |''*h₃'''l'''ígos'' |'''''l'''igë'' |- | |ll |''*kʷé'''l'''e/o'' |''sje'''ll''''' |- |*r |r |''*'''r'''epe/o'' |'''''r'''jep'' |- | |rr |''*u̯'''r'''h₁ḗn'' |'''''rr'''unjë'' |- |*n̥ |e |''*h₁'''n̥'''men'' |'''''e'''mër'' |- |*m̥ |e |''*u̯iḱ'''m̥'''ti'' |(''një'')''z'''e'''t'' |- |*l̥ |uj |''*u̯'''ĺ̥'''kʷos'' |''ujk''  |- |*r̥ |ri, ir |''*ǵʰ'''r̥'''sdom'' |''d'''ri'''thë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e laryngeals indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*h1 |∅ |''*'''h₁'''ésmi'' |''jam'' |- |*h2 |∅ |''*'''h₂'''r̥tḱos'' |''ari'' |- |*h3 |∅ |''*'''h₃'''ónr̥'' |''ëndërr'' |- |*h4 |h |''*'''h<sub>4</sub>'''órǵʰii̯eh₂'' |'''''h'''erdhe'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e zanoreve indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i |i |''*s'''í'''nos'' |''gj'''i''''' |- | |e |''*du̯'''i'''gʰeh₂'' |''d'''e'''gë''  |- |*ī |i |''*d'''īH'''tis'' |''d'''i'''të'' |- |*e |e |''*p'''é'''nkʷe'' |''p'''e'''së'' (Gheg ''pês'') |- | |je |''*u̯'''é'''tos'' |''v'''je'''t'' |- |*ē |o |''*ǵʰ'''ē'''sreh₂'' |''d'''o'''rë'' |- |*a |a |''*bʰ'''a'''ḱeh₂''- |''b'''a'''thë'' |- | |e |''*h₂'''é'''lbʰit'' |'''''e'''lb'' |- |*o |a |''*gʰ'''ó'''rdʰos'' |''g'''a'''rdh'' |- |*ō |e |''*h₂oḱt'''ō'''tis'' |''t'''e'''të''  |- |*u |u |''*s'''u'''pnos'' |''gj'''u'''më'' |- |*ū |y |''*s'''uH'''sos'' |''gj'''y'''sh'' " |- | |i |''*m'''ū'''s'' |''m'''i''''' |} == Shqipja standarde == [[Skeda:AlbaniaPeriodical.jpg|parapamje|Gazeta Albania, botim i [[tetor]] [[1899]]]]Formimi i gjuhës letrare kombëtare të njësuar (gjuha standarde), si varianti më i përpunuar i gjuhës së popullit shqiptar, ka qenë një proces i gjatë, që ka filluar që në shekujt XVI-XVIII, por përpunimi i saj hyri në një periudhë të re, në shekullin XIX, gjatë [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare]]. Në vitin 1824 [[Naum Veqilharxhi]] filloi punën për të krijuar [[Alfabeti shqip|alfabetin shqip]] dhe në vitin [[1844]] dhe 1845 u botua “[[Ëvetari|Evetar]]”-i. Vaqilharxhi ishte i pari që shprehu qëllimet e [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare Shqiptare]] nëpërmjet traktatit të tij, parathënies së “Evetar”-it të parë dhe shumë shkrimeve të tjera.<ref>[http://www.panorama.com.al/veqilharxhi-babai-i-alfabetit-dhe-abetares-shqiptare/ Veqilharxhi,Babai i alfabetit dhe gjuhës shqipe]</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html|title=Naum Veqilharxhi 1797-1846|url-status=dead|language=sq|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=19 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html}}</ref> Në programin e Rilindjes, mësimi dhe lëvrimi i gjuhës amtare, përpjekjet për pasurimin e saj dhe pastrimin nga fjalët e huaja dhe të panevojshme, zinin një vend qendror. Gjatë kësaj periudhe, u zhvillua një veprimtari e gjerë letrare, kulturore dhe gjuhësore. Në vitin 1879, u krijua “[[Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip|Shoqata e të shtypurit shkronja shqip]]”, që i dha një shtysë të re kësaj veprimtarie.<ref>[https://www.shqiperia.com/Shoqeria-e-te-Shtypurit-Shkronja-Shqip-(Shoqeria-e-Stambollit-1879).313/ Shoqeria e te Shtypurit Shkronja Shqip (Shoqeria e Stambollit 1879)]</ref> U hartuan gramatikat e para me synime normative dhe u bë hapi i parë për hartimin e një fjalori kombëtar i gjuhës shqipe, që është “[[Kostandin Kristoforidhi#Përkthime dhe vepra|Fjalori i Gjuhës Shqipe]]” i [[Kostandin Kristoforidhi]]t, i botuar pas vdekjes së autorit, më 1904. Gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare, u përvijuan dy variante letrare të kombit shqiptar<ref>http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>, varianti letrar jugor dhe varianti letrar verior. U bënë gjithashtu, përpjekje për afrimin e këtyre varianteve dhe për njësimin e gjuhës letrare. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: [[alfabeti latin]], [[alfabeti grek]], alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi [[Kongresi i Manastirit]], i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e [[Manastiri (qytet)|Manastirit]], që sot ndodhet në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]]. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame ('''dh''', '''g'''j, '''ll''', '''nj''', '''rr''', '''sh''', '''th''', '''xh''', '''zh'''), dhe me dy shkronja me shenja diakritike ('''ç''', '''ë'''), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri [[Komisia Letrare Shqipe]], që u mblodh në [[Shkodra|Shkodër]] në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision [[gjuhëtar]]ësh e [[Shkrimtarë shqiptar|shkrimtarësh]], krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit<ref name=":1" />, si një urë në mes [[Toskërishtja|toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|gegërishtes]] dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920<ref>Zerdelia E., ''Kongresi arsimor i Lushnjës'', Tiranë : Morava, 2012.</ref> dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit)<ref name=":1" /> deri në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]]. Pas Luftës së Dytë Botërore, puna për njësimin e gjuhës letrare kombëtare (gjuhës standarde) dhe të drejtshkrimit të saj, nisi të organizohet nga [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Instituti i Shkencave]]. U krijuan komisione të posaçme për hartimin e projekteve të drejtshkrimit. Kështu, u hartuan disa projekte në vitet 1948, 1951, 1953 e 1956. U organizuan gjithashtu, dy konferenca shkencore në vitin 1952, për të diskutuar për problemin e gjuhës letrare.<ref>http://www.gazetatema.net/2017/11/14/analiza-shqipja-dhe-zhvillimi-i-saj-konferenca-ne-jena-ja-cfare-i-terheq-te-huajt-tek-ajo/</ref> Më 1952, [[Lidhja e Shkrimtarëve (Tiranë)|Lidhja e Shkrimtarëve]] e vendosi që botimet të dilnin vetëm toskërisht, duke ngushtuar qerthullin e gegërishtes letrare vetëm tek letërsia artistike. Më [[1967]], u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes]]”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], në [[Kosova|Kosovë]] dhe në [[Mali i Zi|Mal të Zi]]. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Në vitin 1968, u mblodh Konsulta Gjuhësore e Prishtinës<ref>{{Cite web|url=http://www.njekomb.com/?p=3715|title=Kopje e arkivuar|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=28 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028234212/http://www.njekomb.com/?p=3715|url-status=dead}}</ref>, e cila, e udhëhequr nga parimi “'''një komb-një gjuhë letrare'''”, vendosi që projekti i ortografisë i vitit 1968, posa të miratohej e të merrte formën zyrtare në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], do të zbatohej edhe në Kosovë. Vendimet e kësaj Konsulte kanë qenë me rëndësi të jashtëzakonshme për njësimin e gjuhës letrare kombëtare shqipe. Projekti "[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe#Pika I e Rezolutës|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes" i vitit 1967]], pas një diskutimi publik, ai u paraqit për diskutim në Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes, që u mblodh në [[Tirana|Tiranë]], në vitin 1972, i cili ka hyrë në historinë e gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, si Kongresi i njësimit të gjuhës letrare kombëtare. Kongresi i Drejtshkrimit të Shqipes, në të cilin morën pjesë delegatë nga të gjitha rrethet e Shqipërisë, nga Kosova, nga Maqedonia e Veriut dhe nga Mali i Zi dhe nga arbëreshët e Italisë, pasi analizoi të gjithë punën e bërë deri atëherë për njësimin e gjuhës letrare, miratoi një rezolutë, në të cilën përveç të tjerash, pohohet se “populli shqiptar ka tashmë një gjuhë letrare të njësuar”. Gjuha letrare kombëtare e njësuar (gjuha standarde), mbështetej kryesisht në variantin letrar të jugut, sidomos në sistemin fonetik por në të janë integruar edhe elemente të variantit letrar të veriut. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "[[Fjalor i shqipes së sotme|Fjalori i shqipes së sotme]]" (1984), "[[Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe (2011)|Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe]]" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, I Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997). == Fonologjia == Standardi shqiptar ka 7 [[Zanoret|zanore]] dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]. Ashtu si [[gjuha angleze]], shqipja ka frikative dhëmbore / θ ð /, të cilat janë të rralla ndër-gjuhësore. Ato janë shkruar si th dhe dh, dhe të ngjashme me bashkëtingëlloret në fillim të anglishtes të hollë dhe kjo. Gegërishtja përdor zanoret e gjata dhe hundore, të cilat mungojnë në [[Toskërishtja|Toskërisht]] dhe zanorja e mesit qendrore është e humbur në fund të fjalës. [[Theksi në gjuhën shqipe|Theksi]] është i ngulitur kryesisht në rrokjen e fundit. == Gramatika == Kategoritë e gramatikës së shqipes janë shumë të afërme me gjuhët e tjera evropiane. Emrat tregojnë dukshëm gjininë, numrin, dhe pesë rasa. Një tipar i pazakonshëm është që emrat ndryshohen më tutje me prapashtesa për të treguar domethënien e caktuar apo pacaktuar: bukë, buka. Mbiemrat-përveç numëror dhe disa shprehje të caktuara sasie-dhe emrat e varur përcjellin emrin të cilin e modifikojnë; dhe ata janë të shquar në kërkimin e pjesëzës që i përcjell ata që pajtohen me emrin. Andaj, në “një burrë i madh, modifikohet nga i madh, i cili paraprihet nga i, i cili pajtohet me termin për “njeri”; gjithashtu në “dy burra të mëdhenj”, mëdhenj, forma mashkullore e shumësit nga i madh, përcjellë emrin burra dhe paraprihet nga një pjesëz që pajtohet me emrin. Foljet kanë numrin dhe një llojllojshmëri të formave të gjetura në Frëngjisht apo Italisht dhe janë mjaft të parregullta në formimin e rrënjëve të tyre. Shumësat e emrit po ashtu janë të dukshëm për parregullsitë në një numër të madh të tyre. Kur të përcaktohet një emër apo një i marrur si i njohur është kundrinori i drejtë, një përemër në rastin e vërtetë që përsëritë këtë informacion po ashtu duhet të futet në shprehjen e foljes; p.sh. I-a dhashë librin atij drejtpërdrejtë është “him-it I-gave the-book to-him, e cila në anglishten standarde do të ishte “I gave the book to him.”Në përgjithësi, gramatika dhe dallimet formale të shqipes na kujtojnë greqishten moderne dhe gjuhët romane, veçanërisht atë rumune. Tingujt sugjerojnë hungarishten apo greqishten, por gegërishtja me zanoret e saj hundore tingëllon më karakteristike. Gramatika e gjuhës shqipe është mjaft e komplikuar në krahasim me gjuhët e tjera indoevropiane. Gjuha shqipe ka 6 ose 5 rasa, emërore, gjinore, dhanore, kallëzore, rrjedhore dhe thirrore, e cila është hequr. Foljet janë mjaft të parregullta. Disa folje si "jap" e "ha", në kohën e shkuar dhe në pjesore ndryshojnë plotësisht në "dhënë" dhe "ngrënë". Foljet të cilat mbarojnë me "t" në vetën e tretë njejës, të kohës së kryer të thjeshtë, marrin dy "tt" p.sh ai "hesht" bëhet "ai heshtte", që shpesh gabimisht shkruhet "heshte". Fjalët në gjuhën shqipe ndiqen nga nyje të shumta, gjë që e bën të komplikuar edhe për folësit e gjuhës shqipe. Ka 27 forma të shumësit. Shumësi i emrave ndiqet nga prapashtesat por, edhe nga ndryshie brenda emrit, p.sh dash-desh, kal-kuaj,djalë-djemë etj. Disa emra asnjëjës nuk ndryshojnë fare, si p.sh nxënës-nxënës, fëmijë-fëmijë etj. == Fonetika == {{Kryesor| shqiptimi}} Transkriptimin në pasoj të përdorimit e '''[[Alfabeti Fonetik Ndërkombëtar|Alfabetit Fonetik Ndërkombëtar]]'''. {| class="wikitable" style="text-align:center"" |+ Alfabeti |- | [[A]] || [[B]] || [[C]] || [[Ç]] || [[D]] || [[DH]] || [[E]] || [[Ë]] | [[F]] || [[G]] || [[Gj]] || [[H]] || [[I]] || [[J]] || [[K]] || [[L]] || [[Ll]] || [[M]] | [[N]] || [[Nj]] || [[O]] | [[P]] || [[Q]] || [[R]] || [[Rr]] || [[S]] || [[Sh]] || [[T]] || [[Th]] || [[U]] || [[V]] || [[X]] | [[Xh]] || [[Y]] || [[Z]] || [[Zh]] |- | [[a]] || [[b]] || [[c]] || [[ç]] || [[d]] || [[dh]] || [[e]] || [[ë]] | [[f]] || [[g]] || [[gj]] || [[h]] || [[i]] || [[j]] || [[k]] || [[l]] || [[ll]] || [[m]] | [[n]] || [[nj]] || [[o]] | [[p]] || [[q]] || [[r]] || [[rr]] || [[s]] || [[sh]] || [[t]] || [[th]] || [[u]] || [[v]] || [[x]] | [[xh]] || [[y]] || [[z]] || [[zh]] |- | {{SAPI|a}} || {{SAPI|b}} || {{SAPI|ʦ}} || {{SAPI|ʧ}} || {{SAPI|d}} || {{SAPI|ð}} || {{SAPI|ɛ}} || {{SAPI|ə}} | {{SAPI|f}} || {{SAPI|g}} || {{SAPI|ɟ}} || {{SAPI|h}} || {{SAPI|i}} || {{SAPI|j}} || {{SAPI|k}} || {{SAPI|l}} || {{SAPI|ɫ}} || {{SAPI|m}} | {{SAPI|n}} || {{SAPI|ɲ}} || {{SAPI|ɔ}} | {{SAPI|p}} || {{SAPI|c}} || {{SAPI|ɾ}} || {{SAPI|r}} || {{SAPI|s}} || {{SAPI|ʃ}} || {{SAPI|t}} || {{SAPI|θ}} || {{SAPI|u}} || {{SAPI|v}} || {{SAPI|ʣ}} | {{SAPI|ʤ}} || {{SAPI|y}} || {{SAPI|z}} || {{SAPI|ʒ}} |} === Tabela nyjëtimore e bashkëtingëlloreve të gjuhës shqipe<ref>{{Cite book|last=Beci|first=Bahri|title=Fonetika e gjuhës shqipe|publisher=EDFA|year=2004|location=Tiranë|pages=44|language=sq}}</ref> === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |Mënyra e nyjëtimit ! colspan="11" |Vendi i nyjëtimit |- ! !Dybuzore !Buzodhëmbore !Ndër-dhëmbore !Dhëmbore ! colspan="2" |Alveolare !Qiellzore-alveolare !Qiellzore !Velare !Laringale |- | rowspan="2" |'''Mbylltore''' |''të shurdhëta'' |'''p''' | | |'''t''' | colspan="2" |'''c''' |'''ç''' |'''q''' |'''k''' | |- |''të zëshme'' |'''b''' | | |'''d''' | colspan="2" |'''x''' |'''xh''' |'''gj''' |'''g''' | |- | rowspan="2" |'''Fërkimore''' |''të shurdhëta'' | |'''f''' |'''th''' | | colspan="2" |'''s''' |'''sh''' | | |'''h''' |- |''të zëshme'' | |'''v''' |'''dh''' | | colspan="2" |'''z''' |'''zh''' |'''j''' | | |- |'''Hundore''' | |'''m''' | | | | colspan="2" |'''n''' | |'''nj''' | | |- |'''Anësore''' | | | | |'''ll''' | colspan="2" |'''l''' | | | | |- | rowspan="2" |'''Dridhëse''' |''një dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''r''' | | | | |- |''shumë dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''rr''' | | | | |- |'''Pozicioni i majës së gjuhës''' | |'''↓''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↓''' |'''↓''' |- | colspan="4" |'''Organi nyjëtimor''' | colspan="2" |'''Majore''' '''(apikale)''' | colspan="2" |'''Para-shpinore''' '''(predorsale)''' |'''Majore''' '''(apikale)''' |'''Shpinore''' '''(dorsale)''' | colspan="2" | |} == Fjalori dhe kontaktet me gjuhët e tjera == Edhe pse shqipja ka pranuar huazime nga fqinjët, po ashtu tregon jashtëzakonisht disa dëshmi të kontaktit me Greqishten e lashtë; Si e tillë është Gegërisht mokën (Toskërisht mokër), nga Greqishtja mekhane’. Kontaktet e afërta me Romakët japin shumë huazime latine — mik nga Latinishtja amicus, këndoj nga cantare. Përveç kësaj, huazimet e tilla të fjalëve në Shqip vërtetohen nga ngjashmëritë në zhvillimin e Latinishtes së folur në Ballkan dhe Rumani, një gjuhë e Romantizmit Ballkanik. Për shembull, Latinisht paludem u kthye në padulem dhe pastaj padure në Rumani dhe pastaj pyll në Shqip, të dyja me kuptim të modifikuar. Anasjelltas, rumanishtja po ashtu i ndan disa terma vendorë jo-latinishte me Shqipen — p.sh. Rumanisht brad, Shqip bredh. Andaj këto dy gjuhë reflektojnë kontakte të veçanta historike të kohëve të hershme. Komunikimet e hershme me barbarët me sa duket kontribuuan fjalën "tirq" (nga bashkimi i vjetër “thigh-breech), përderisa huazimet me kontaktet e hershme Sllave mund të atribuojnë në kontaktet kulturore gjatë 500 viteve të kaluara me Venedikasit, Osmanët, Grekët (deri në jug), dhe Sllavët (deri në lindje). Një numër i favorshëm i tipareve — p.sh. formimi i kohës së ardhshme dhe shprehjes së emrit – janë të ndara nga gjuhët tjera të Ballkanit por kanë një origjinë dhe zhvillim të pakuptueshëm, ku ndoshta ne te ardhmen mund të nxirët sekreti kodik i ndërtimit të tyre; Shqipja apo forma e sajë e hershme, shumë lehtë mund të jetë burimi për të zbërthyer mënyrën e ndërtimit te gjuhës se pare universale para çarjeve të mëdha dialektore dhe me vone shendrimit te tyre ne gjuhe te veçanta. Studimi i tipareve të tilla regjionale në Ballkan është bërë një rast klasik për hulumtimi mbi fenomenin e përhapjes së gjuhës. == Alfabeti == [[Alfabeti shqip]] ka tridhjetë e gjashtë shkronja dhe nga to shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]: B, C, Ç, D, Dh, F, G, Gj, H, J, K, L, Ll, M, N, Nj, P, Q, R, Rr, S, Sh, T, Th, V, X, Xh, Z, Zh. Rreshtat e mësiperme i përkasin versionit zyrtar të përkufizimit të Alfabetit Shqip. Versioni i saktë është dhe duhet të jetë ky: [[Alfabeti shqip]] ka 27 shkronja dhe 9 grupshkronja ([[digrafi]]) bashkëtingëlluese që së bashku përbëjnë 36 tingujt e Gjuhës Shqipe të folur. Ndahen në: shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, në 20 bashkëtingëllore: B, C, Ç, D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, Q, R, S, T, V, X, Z, dhe në 9 tinguj: Dh, Gj, Ll, Nj, Rr, Sh, Th, Xh, Zh. Këta 36 tinguj studiohen së bashku në Shkollën Fillore dhe njihen gjithshmërisht që aty e tutje si [[Alfabeti shqip]]. [[Alfabeti]] modern, i vendosur në [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] në vitin [[1908]], është i bazuar në atë [[Alfabeti Latin|Latin]]. [//upload.wikimedia.org/wikipedia/sq/d/d3/Alfabeti_Shqip.ogg Dëgjoni shqiptimin e alfabetit] (Skedar ne formatin [[Ogg Vorbis]], madhësia 146KB). == Veçori tipologjike të shqipes së sotme standarde == Nga ana strukturore, paraqitet sot si një gjuhë sintetiko-analitike, me një mbizotërim të tipareve sintetike dhe me një prirje drejt analitizmit. Një pjesë e mirë e tipareve të saj fonetike dhe gramatikore, janë të trashëguara nga një periudhë e lashtë indoevropiane, një pjesë tjetër janë zhvillime te mëvonshme. Shqipja ka sot një sistem fonologjik të vetin, që përbëhet nga shtatë fonema zanore dhe 29 fonema bashkëtingëllore. Shkruhet me alfabet latin të caktuar në vitin 1908 në Kongresin e Manastirit. Alfabeti i shqipes ka 36 shkronja, nga të cilat 25 janë të thjeshta (a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, x, y, 9 janë bigrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh)) dhe 2 me shkronja diakritike (ë, ç). Shqipja ka theks intensiteti dhe përgjithësisht të palëvizshëm gjate fleksionit. Në shumicën e rasteve, sidomos në sistemin emëror, theksi bie në rrokjen e parafundit. Shqipja ka një sistem të zhvilluar (të pasur) formash gramatikore, ka një sistem lakimi binar: lakimin e shquar dhe të pashquar, ruan ende mirë format rasore (ka pesë rasa), sistemin prej tri gjinish (mashkullore, femërore dhe asnjanëse), kjo e fundit po shkon drejt zhdukjes, mbahet vetëm në një kategori të veçantë emrash foljorë, të tipit: të shkruarit, të menduarit, etj. Sistemi emëror ka trajtë të shquar dhe të pashquar dhe për pasojë, edhe lakim të shquar e të pashquar; nyja shquese është e prapavendosur si në rumanisht dhe në bullgarisht; ka nyje të përparme te emrat në rasën gjinore (i, e malit) dhe te mbiemrat e nyjshëm (i mirë, i vogël, etj)., te emrat asnjanës të tipit të folurit, etj. Përvec fleksionit me mbaresa të veçanta, shqipja njeh edhe fleksionin e brendshëm (dash ~ desh, marr ~ merr); ka dy tipe strukturorë mbiemrash të ngjashëm (i madh, i ndershëm) dhe të panyjshëm (trim, besnik). Te numërorët përdor kryesisht sistemin decimal (dhjetë, tridhjetë, pesëdhjetë), por ruan edhe sistemin vigezimal (njëzet, dyzet); numërorët e përberë nga 11-19, formohen duke vënë numrin e njësheve përpara, parafjalën mbë dhe pastaj dhjetëshet (njëmbëdhjetë, dymbëdhjetë, etj) si në rumanisht dhe në gjuhët sllave. Sistemi foljor paraqitet mjaft i larmishëm. Shqipja ka një sistem të pasur formash mënyrore dhe kohore, një pjesë të e cilave janë të trashëguara nga një periudhë e hershme, një pjesë janë kryer gjatë evolucionit të saj historik. Folja ka gjashtë mënyra; (dëftore, lidhore, kushtore, habitore, dëshirore, urdhërore) dhe tri forma të pashtjelluara (pjesore, paskajore dhe përcjellore). Koha e ardhshme ndërtohet në mënyre analitike, me dy forma: me do (forma e foljes dua) + lidhore (do të punoj) dhe me foljen ndihmëse kam + paskajore (kam për të punuar). Rendi i fjalëve në fjali është përgjithësisht i lirë, por më i zakonshmi është rendi: kryefjalë + folje + objekt. Leksiku përbëhet nga fjalë me preardhje vendase e nga fjalë të huazuara. Fjalët me burim vendas trashëgohen nga periudha e lashtë indoevropiane (ditë, natë, dimër, motër, jani, etj.), ose janë formuara më vonë, me mjete të shqipes (ditor, dimëror, i përnatshëm). Për fjalët e huazuara qe disa mendojnë vijnë nga gjuhët e popujve me të cilët shqiptarët kanë pasur marrëdhënie gjatë shekujve, greqishtja e vjetër dhe e re, latinishtja e gjuhët romane, gjuhët sllave, turqishtja, frëngjishtja, është një proces i gjate ne diskutim dhe analizim. Kjo për arsyen e thjeshte sepse burimi i pare i tyre dyshohet se është përsëri gjuha shqipe e folur. Metodat e krahasimit ne shkencën e Entomologjisë nuk janë akoma ne nivelin e saktësisë se duhur përderisa nuk arrihet te zbërthehet ne njësinë minimale kuptimi logjik i simbolo-shkronjave te alfabetit grek dhe atij latin. == Përhapja e gjuhës shqipe == Shqipja flitet sot nga më se gjashtë milionë vetë në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë, në viset shqiptare të Maqedonisë së Veriut, të Malit të Zi, të Serbisë jugore, si dhe në viset e Çamërisë në Greqi. Shqipja flitet gjithashtu, në ngulimet shqiptare në Itali, në Greqi, në Bullgari, në Ukrainë, si dhe në shqiptarë të mërguar në viset e ndryshme të botës para Luftës se Dytë Botërore dhe në këtë dhjetëvjeçarin e fundit. Gjuha shqipe mësohet dhe studiohet në disa universitete dhe qendra albanologjike në bote, si në Paris, Romë, Napoli, Kozencë, Palermo, Shën Pjetërburg (Leningrad), Pekin, München, Bukuresht, Selanik, Sofie, etj. == Studimet për gjuhën shqipe == Gjuha dhe kultura e shqiptarëve, lashtësia dhe karakteri origjinal i tyre, kanë tërhequr prej kohësh vëmendjen e studiuesve të huaj dhe shqiptarë që në shekullin XVIII dhe më parë. Në mënyrë të veçantë, gjuha, historia dhe kultura e shqiptarëve, tërhoqi vëmendjen e botës gjermane. Me të u mor edhe një filozof i madh, siç ishte [[Gotfried Leibniz]], që punoi një shekull para lindjes së gjuhësisë krahasimtare. Ai mendonte, se studimi krahasues i gjuhëve ishte themelor për të ndërtuar një histori universale të botës, për ta kuptuar dhe për ta shpjeguar atë. Në disa letra, qe ai i shkruante një bibliotekari të Bibliotekës Mbretërore të Berlinit, në fillim të shekullit XVIII, shprehet edhe për natyrën dhe prejardhjen e gjuhës shqipe dhe pas disa luhatjeve, arriti në përfundimin, se shqipja është gjuha e ilirëve të lashtë. Megjithatë, studimet shkencore për gjuhën shqipe, si dhe për shumë gjuhë të tjera, nisën pas lindjes së gjuhësisë historike-krahasuese nga mesi i shekullit XIX. Një nga themeluesit e kësaj gjuhësie, dijetari gjerman Franz Bopp, arriti të provonte që në vitin 1854, se shqipja bënte pjesë në familjen e gjuhëve indoevropiane dhe se zinte një vend të veçantë në këtë familje gjuhësore. Pas tij, studiues të tjerë, si G. Meyer, H. Pedersen, N. Jokli, studiuan aspekte të ndryshme të leksikut dhe të strukturës gramatikore të gjuhës shqipe. G. Meyer do të hartonte që në vitin 1891 një Fjalor etimologjik të Gjuhës shqipe (Etymologisches Wörterbuch der albanesischen Sprache, Strasburg 1891), i pari fjalor i këtij lloji për shqipen. Përveç këtyre, një varg i madh gjuhëtarësh të huaj, si F. Miclosich, G. Weigand, C. Tagliavini, St. Man, E. Hamp, A. Desnickaja, H. Ölberg, H. Mihaescu, W. Fredler, O. Bucholtz, M. Huld, G. B. Pellegrini, etj. kanë dhënë kontribute të shënuara për studimin e historisë së gjuhës shqipe, të problemeve që lidhen me prejardhjen e saj, me etimologjinë, fonetikën dhe gramatikën historike, si edhe në studimin e gjendjes së sotme të shqipes. Ndërkohë, krahas studimeve për gjuhën shqipe të albanologëve të huaj, lindi dhe u zhvillua edhe gjuhësia shqiptare. Ajo i ka fillimet e saj që në shekullin XVII, kur Frang Bardhi botoi të parin fjalor të gjuhës shqipe “Dictionarium Latino-Epiroticum” (1635). Gjatë Rilindjes Kombëtare u botuan disa gramatika të gjuhës shqipe. Kështu, në vitin 1864, Dhimitër Kamarda, nga arbëreshët e Italisë, botoi veprën “Laggio della grammatica comparata sulla lingua albanese”, Livorno 1864, vëll.II “L’Apendice al saggio dalla gramatica comparata sulla lingua albanese”, Prato 1866. Më 1882, Kostandin Kristoforidhi botoi “Gramatikën e gjuhës shqipe” dhe më 1806, Sami Frashëri botoi “Shkronjëtoren e gjuhës shqipe”, dy vepra gjuhësore të rëndësishme të shekullit XIX për gramatologjinë e gjuhës shqipe. Nga fundi i shekullit XIX, Kostandin Kristoforidhi përgatiti edhe një “Fjalor të gjuhës shqipe”, i cili u botua në vitin 1904 dhe përbën veprën më të rëndësishme të leksikografisë shqiptare, që u botua para Luftës se Dytë Botërore. Në vitin 1909, botohet Fjalori i shoqërisë “Bashkimi”. Pas shpalljes së Pavarësisë, u botuan një varg gramatikash dhe fjalorë dygjuhësh, për të plotësuar nevojat e shkollës dhe të kulturës kombëtare. Në fushën e gramatikës u shqua sidomos Prof. Dr. Aleksandër Xhuvani. Aleksandër Xhuvani (1880-1961) kreu studimet e larta në Universitetin e Athinës. Veprimtaria e tij për studimin e gjuhës shqipe dhe arsimin kombëtar, e nisi që gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare. Bëri një punë të madhe për pajisjen e shkollës sonë me tekste të gjuhës shqipe, të letërsisë, të pedagogjisë dhe të psikologjisë. Drejtoi e punoi për hartimin e udhëzuesve drejtshkrimorë në vitet 1949, 1951, 1954, 1956. Pati një veprimtari të gjerë në fushën e pastërtisë së gjuhës shqipe e të pasurimit të saj dhe botoi veprën “Për pastërtinë e gjuhës shqipe” (1956). Bashkëpunoi me profesorin Eqrem Çabej, për hartimin e veprave “Parashtesat” (1956) dhe “Prapashtesat e gjuhës shqipe” (1962), trajtesa themelore në fushën e fjalëformimit të gjuhës shqipe. Ai botoi gjithashtu edhe një varg punimesh monografike për pjesoren, paskajoren dhe parafjalët e gjuhës shqipe. Ai ishte njohës i mirë dhe mbledhës i pasionuar i visarit leksikor të gjuhës së popullit. Fjalët dhe shprehjet e mbledhura, u botuan pjesërisht pas vdekjes, në formën e një fjalori. Përgatiti një botim të dytë të “Fjalorit të gjuhës shqipe” të Kristoforidhit (1961). Vepra e plotë e tij, e projektuar në disa vëllime, ende nuk është botuar. Në vitin 1980 është botuar vëllimi i parë. Një zhvillim më të madh njohu gjuhësia shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit XX, kur u krijuan edhe institucione shkencore të specializuara, si Universiteti i Tiranës, Universiteti i Prishtinës dhe Akademia e Shkencave, Universiteti i Shkodrës, më vonë, Universiteti i Elbasanit, Universiteti i Gjirokastrës, Universiteti i Vlorës, Universiteti i Tetovës, etj. Gjatë kësaj periudhe, u hartuan një varg veprash përgjithësuese nga fusha të ndryshme të gjuhësisë. Në fushën e leksikologjisë dhe të leksikografisë, përveç studime leksikologjike, u hartuan edhe një varg fjalorësh të gjuhës shqipe dhe fjalori dygjuhësh, nga të cilët, më kryesorët janë: “Fjalori i gjuhës shqipe” (1954), “Fjalori i gjuhës së sotme shqipe” (1980), “Fjalori i shqipes së sotme” (1984), “Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe” (1976), “Drejtshkrimi i gjuhës shqipe” (1973), etj. Kohët e fundit kanë dalë edhe “Fjalor frazeologjik i gjuhës shqipe” (2000) dhe “Fjalor frazeologjik ballkanik” (1999). Në fushën e dialektologjisë është bërë përshkrimi e studimi i të gjithë të folurave të shqipes dhe është hartuar “Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe”, një vepër madhore që pritet të dalë së shpejti nga shtypi. Është bërë gjithashtu, studimi i fonetikës dhe i strukturave gramatikore të gjuhës shqipe përmes studimeve të veçanta dhe përmes gramatikave të ndryshme, niveleve të ndryshme, nga të cilat, më e plota është “Gramatika e gjuhës shqipe” I Morfologjia (1995), II Sintaksa (1997), hartuar nga Akademia e Shkencave, në bashkëpunim me Universitetin e Tiranës, me kryeredaktor Mahir Domin. Një vend të gjerë në studimet gjuhësore të këtij gjysmëshekulli, kanë zënë problemet e historisë së gjuhës shqipe, problemet e etnogjenezës së popullit shqiptar e të gjuhës shqipe, të etimologjisë, të fonetikës dhe të gramatikës historike, etj. Disa nga veprat themelore në këto fusha janë: "Studime etimologjike në fushë të shqipes” në 7 vëllime, nga E.Çabej; “Meshari” i Gjon Buzukut (E.Çabej); “Gramatika historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Fonologjia historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Gjuhësia ballkanike” (Sh. Demiraj), etj. Eqrem Çabej (1908-1980). Studiuesi më i shquar i historisë së gjuhës shqipe dhe një nga personalitetet më në zë të kulturës shqiptare. Pasi bëri studimet e para në vendlindje (Gjirokastër), studimet e larta i kreu në Austri, në fushën e gjuhësisë së krahasuar indoevropiane. Pas mbarimit të studimeve, kthehet në atdhe dhe fillon veprimtarinë shkencore e arsimore në vitet ’30 të këtij shekulli dhe punoi në këto fusha për një gjysëm shekulli, duke lënë një trashëgimi të pasur shkencore. Eqerem Çabej solli dhe zbatoi në gjuhësinë shqiptare metodat dhe arritjet shkencore të gjuhësisë evropiane, duke kontribuar shumë në ngritjen e nivelit shkencor të studimeve gjuhësore shqiptare. Eqerem Cabej punoi shumë në disa fusha të dijes, por u shqua sidomos në fushën e historisë së gjuhës, në trajtimin e problemeve të origjinës së gjuhës shqipe, të autoktonisë së shqiptarëve e të etimologjisë dhe të filologjisë së teksteve të vjetra. Veprat themelore të tij janë: “Studime etimologjike në fushë të shqipes”, në shtatë vëllime, I “Hyrje në historinë e gjuhës shqipe”, II “Fonetikë historike” (1958), “Meshari i Gjon Buzukut” (1968), “Shqiptarët midis perëndimit dhe lindjes” (1944). Ai është bashkautor edhe në një varg veprash në fushën e gjuhës së sotme, siç janë: “Fjalor i gjuhës shqipe” (1954), “Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe” (1972), “Fjalori drejtshkrimor”. Përveç veprave, ai ka botuar një varg studimesh në revista shkencore brenda e jashtë vendit dhe ka mbajtur dhjetëra referate e kumtesa në kongrese e konferenca kombëtare e ndërkombëtare, të cilat kanë bërë të njohura arritjet e gjuhësisë shqiptare në botë, duke rritur kështu prestigjin e saj. Veprat e Prof. Eqrem Çabej janë botuar në tetë vëllime, në Prishtinë, me titullin “Studime gjuhësore”. Me veprimtarinë e shumanshme shkencore e me nivel të lartë, Eqrem Çabej ndriçoi shumë probleme të gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, duke argumentuar lashtësinë dhe origjinën ilire të saj, vitalitetin e saj ndër shekuj dhe marrëdhëniet me gjuhët dhe kulturat e popujve të tjerë. Gjatë kësaj periudhe, gjuhësia shqiptare zgjidhi edhe problemin e gjuhës shqipe letrare kombëtare, të njësuar me çështjet teorike të së cilës është marrë veçanërisht prof. Androkli Kostallari. Në kuadrin e punës që është bërë në fushën e gjuhësisë normative dhe të kulturës së gjuhës, janë hartuar dhe një numër i madh fjalorësh terminologjikë për degë të ndryshme të shkencës e të teknikës. Përveç veprave të shumta që janë botuar në fushën e gjuhësisë, veprimtaria e gjuhësisë studimore e studiuesve shqiptarë pasqyrohet në botimin e disa revistave shkencore, nga të cilat më kryesoret sot, janë: “Studime filologjike” (Tiranë); “Gjuha shqipe” (Prishtinë); “Studia albanica” (Tiranë); “Jehona” (Shkup); etj. Studime te rëndësishme mbi gjuhën shqipe janë bërë nga gjuhëtarë në Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Mal i Zi, ku janë botuar një numër i konsiderueshëm veprash mbi historinë e gjuhës shqipe, fonetikën, gramatikën, leksikun etj. Prof. Idriz Ajeti shquhet për kontributin e veçantë që ka dhënë në këtë fushë. Kontribut të veçantë për gjuhen shqipe kanë dhenë edhe shqiptaret e vendosur në Itali, të njohur si “[[arbëreshë|Arbëresh]]”. Disa nga figurat më të shquara të gjuhësisë shqiptare të këtyre dy shekujve të fundit, janë: [[Dhimitër Kamarda]] (arbëresh i Italisë), [[Kostandin Kristoforidhi]], [[Sami Frashëri]], Aleksandër Xhuvani, [[Eqerem Çabej]], [[Selman Riza]], [[Kostaq Cipo]], [[Mahir Domi]], [[Shaban Demiraj]], [[Androkli Kostallari]], [[Idriz Ajeti]], [[Gjovalin Shkurtaj]] etj. Ekziston një qasje e re studimore që tregon origjinën e lashtë te gjuhes duke përdorur së bashku logjikën, filozofinë dhe etimologjinë. Pionieri në këtë qasje të re është [[Petro Zheji]] i cili përfundoi punën e tij unike me librin e tij të fundit "Roli mesianik i shqipes" botuar në vitin 2015. Ai prezanton një mënyrë të re të klasifikimit të gjuhëve, në semantike dhe simbolike. Ai mendon se gjuha e vetme simbolike e mbijetuar është gjuha shqipe, me ane te simboleve te gjuhes shqipe ne mund të copëtojmë secilen fjale te cdo gjuhe dhe të gjejmë kuptimin e saj motivues në të. Për të demonstruar teorinë e tij ai merr 863 shembuj në shumë gjuhë: Kineze, Sanskritishte, Anglishte, Rusishte, Hindishte, Turqishte, Greqishte, Latinishte, Hebraishte, Gjermanishte, proto-gjermanishte, italishte, japoneze, indonezishte dhe persishte. Rrënjët primordiale të gjuhës shqipe u mbuluan edhe në librin e tij "Libri i aforizmave" i botuar në vitin 2012.<ref>Balliu, Suadela (2015-03-21), [http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ Petro Zheji, një profet për gjuhën shqipe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180127083900/http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ |date=27 janar 2018 }}, Arberia News</ref> === Bibliografia === * Ajeti, Idriz. “La présence de l’albanais dans les parlers des populations slaves de la Péninsule balkanique à la lumière de la langue et de la toponymie”, ''[[Studia Albanica]]'' 2 (1968): 131–6. * Ajeti, Idriz. “Për historinë e marrëdhënieve të hershme gjuhësore shqiptare-sllave”, ''[[Studime Filologjike]]'' 4 (1972): 83–94 (reprint in ''Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave filologjike II – 1972''. Prishtina: 1974, fq.&nbsp;33–44). * Arapi, Inna. ''Der Gebrauch von Infinitiv und Konjunktiv im Altalbanischen mit Ausblick auf das Rumänische''. Hamburgu: Kovač, 2010. * Banfi, Emanuele. ''Linguistica balcanica''. Bolonja: Zanichelli, 1985. * Banfi, Emanuele. ''Storia linguistica del sud-est europeo: Crisi della Romània balcanica tra alto e basso medioevo''. Milano: Franco Angeli, 1991. * Bonnet, Guillaume. ''Les mots latins de l’albanais''. Parisi/Montreali: L'Harmattan, 1998. * [[Franz Bopp|Bopp, Franz]]. “Über das Albanesische in seinen verwandtschaftlichen Beziehungen”, in ''Königliche Preußische Akademie der Wissenschaften. Abhandlungen der philosophisch-historischen Klasse''. Berlin: J. Stargardt, 1855, fq.&nbsp;459–549. * Boretzky, Norbert. ''Der türkische Einfluss auf das Albanische''. 2 vëll. vëll. 1: ''Phonologie und Morphologie der albanischen Turzismen''; vël. 2: ''Wörterbuch der albanischen Turzismen''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1975. * Buchholz, Oda & Wilfried Fiedler. ''Albanische Grammatik''. Lajpcigu: VEB Verlag Enzyklopädie, 1987. * [[Eqrem Çabej|Çabej, Eqrem]]. “Disa probleme themelore të historisë së vjetër të gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 4 (1962): 117-148 (In German''Studia Albanica'' 1 (1964)) * Çabej, Eqrem. “Zur Charakteristik der lateinischen Lehnwörter im Albanischen”, ''Revue roumaine de linguistique'' 7, vol. 1 (1962): 161–99 (In Albanian “Karakteristikat e huazimeve latine të gjuhës shqipe”, ''Studime Filologjike'' 2 (1974): 14-51) * Çabej, Eqrem. “Rreth disa çështjeve të historisë së gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 3 (1963): 69-101. (In Romanian ''Studii și cercetări lingvistiche'' 4 (1954)) * Çabej, Eqrem. “Mbi disa rregulla të fonetikës historike të shqipes”, ''Studime Filologjike'' 2 (1970): 77-95 (In German “Über einige Lautregeln des Albanischen”, ''[[Die Sprache]]'' 18 (1972): 132–54) * Çabej, Eqrem. “L'ancien nom national des albanais”, ''Studia Albanica'' 1 (1972): 1-40. * Çabej, Eqrem. “Problemi i vendit të formimit të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1972): 3-27. * Çabej, Eqrem. ''Studime etimologjike në fushë të shqipes''. 7 vëll. Tiranë: Akademia et Shkencave e Republikës Popullore të Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, 1976–2014. * Camaj, Martin. ''Albanische Wortbildung''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1966. * Camaj, Martin. ''Albanian Grammar''. Trans. Leonard Fox. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1984. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=YWQCAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Saggio+di+grammatologia+comparata+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Livorno: Successore di Egisto Vignozzi, 1864. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=syYTAAAAYAAJ&pg=PT238&dq=Appendice+al+Saggio+di+grammatologia+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Appendice al saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Prato, 1866. * Campbell, George L., ed. ''Compendium of the World's Languages'', bot. i 2-të. Vol. 1: ''Abaza to Kurdish'', s.v. “Albanian”. Londra/Nju Jork: Routledge, 2000, pp. 50–7. * [[Wacław Cimochowski|Cimochowski, Wacław]]. “Recherches sur l'histoire du sandhi dans la langue albanaise”, ''Lingua Posnaniensis'' 2 (1950): 220–55. * Cimochowski, Wacław. “Des recherches sur la toponomastique de l'Albanie”, ''Lingua Posnaniensis'' 8 (1960): 133–45. * Cimochowski, Wacław. “Pozicioni gjuhësor i ilirishtes ballkanike në rrethin e gjuhëve indoevropiane”, ''Studime Filologjike'' 2 (1973). * Demiraj, Bardhyl. ''Albanische Etymologien: Untersuchungen zum albanischen Erbwortschatz''. Amsterdam–Atlanta: Rodopi, 1997. * [[Shaban Demiraj|Demiraj, Shaban]]. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=vwUMNCYbLL0C&printsec=frontcover&dq=The+Indo-European+Languages,+Anna+Giacalone+Ramat+and+Paolo+Ramat&hl=en&ei=RoLuS4jZL4T78Ab9x9D9Cg&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&resnum=1&ved=0CCkQ6wEwAA#v=onepage&q&f=false The Indo-European Languages]''. Edited by Anna Giacalone Ramat dhe Paolo Ramat. Londra/Nju Jork: Routledge, 1998, fq. 480–501. * Demiraj, Shaban. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe'', bot. i 2-të i përmbledhur, Tirana: Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2015 (bot. i parë, 1986). * Demiraj, Shaban. ''Gjuha shqipe dhe historia e saj''. Tirana: Shtëpia botuese e librit universitar, 1988. * Demiraj, Shaban. ''Fonologjia historike e gjuhës shqipe''. (Akademia e Shkencave e Shqiperise. Instituti i Gjuhesise dhe i Letersise). Tirana: TOENA, 1996. * Demiraj, Shaban. ''Prejardhja e shqiptarëve në dritën e dëshmive të gjuhës shqipe''. Tirana: Shkenca, 1999. * De Simone, Carlo. “Gli illiri del Sud. Tentativo di una definizione”, ''Iliria'' 1 (1986). * Desnickaja, Agnija. ''Albanskij jazyk i ego dialekty''. Leningrad: Nauka, 1968. * Desnickaja, Agnija. “Language Interferences and Historical Dialectology”, ''Linguistics'' 113 (1973): 41–57. * Desnickaja, Agnija. ''Osnovy balkanskogo jazykoznanija''. Leningrad: Nauka, 1990. * [[Mahir Domi|Domi, Mahir]]. “Prapashtesa ilire dhe shqipe, përkime dhe paralelizma”, ''Studime Filologjike'' 4 (1974). * Domi, Mahir. “Considérations sur les traits communs ou parallèles de l'albanais avec les autres langues balkaniques et sur leur étude”, ''Studia Albanica'' 1 (1975). * Fortson IV, Benjamin W. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false Indo-European Language and Culture: An Introduction]'', bot. i 2-të. Malden: Wiley-Blackwell, 2010, fq. 446–58 (bot. i parë 2004, fq.&nbsp;390–9). * Gjinari, Jorgji. “Për historinë e dialekteve të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1968). * Gjinari, Jorgji. “Mbi vazhdimësinë e ilirishtes në gjuhën shqipe”,''Studime Filologjike'' 3 (1969). * Gjinari, Jorgji. “Struktura dialektore e shqipes e parë në lidhje me historinë e popullit”, ''Studime Filologjike'' 3 (1976). * Gjinari, Jorgji. “Dëshmi të historisë së gjuhës shqipe për kohën dhe vendin e formimit të popullit shqiptar”, ''Studime Filologjike''3 (1982). * Gjinari, Jorgji. ''Dialektologjia shqiptare''. Prishtina: Universiteti, 1970. * Gjinari, Jorgji, Bahri Beci, Gjovalin Shkurtaj dhe Xheladin Gosturani, ''Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe'', vëll. 1, Napoli: Università degli Studi di Napoli L’Orientali, 2007. * [[Eric P. Hamp|Hamp, Eric P.]], “Albanian”, në ''Encyclopedia of language and linguistics'', 2 vëll., redaktuar nga R. E. Asher, Oksford: Pergamon, 1994, fq.&nbsp;1:65–7. * Huld, Martin E., ''Basic Albanian etymologies''. Columbus (Ohio): Slavica Publishers, 1984. * Katičić, Radoslav. ''Ancient languages of the Balkans''. 2 vols. Haga/Parisi: Mouton, 1976. * Kopitar, Jernej K. “Albanische, walachische und bulgarische Sprache”, ''Jahrbücher der Literatur (Wien)'' 46 (1829): 59–106. * [[Paul Kretschmer|Kretschmer, Paul]]. ''[https://books.google.com/books?id=f00TAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=Einleitung+in+die+Geschichte+der+griechischen+Sprache&cd=1#v=onepage&q&f=false Einleitung in die Geschichte der griechischen Sprache]''. Göttingen, 1896. * Kretschmer, Paul. “Sprachliche Vorgeschichte des Balkans”,''Revue internationale des études balkaniques'' 2, no. 1 (1935): 41–8. * Lloshi, Xhevat. “Substandard Albanian and Its Relation to Standard Albanian”, in ''Sprachlicher Standard und Substandard in Südosteuropa und Osteuropa: Beiträge zum Symposium vom 12.-16. Oktober 1992 in Berlin''. Edited by Norbert Reiter, Uwe Hinrichs & Jirina van Leeuwen-Turnovcova. Berlini: Otto Harrassowitz, 1994, fq.&nbsp;184–94. * Lloshi, Xhevat. “Albanian”, in ''Handbuch der Südosteuropa-Linguistik''. Edited by Uwe Hinrichs. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1999, fq.&nbsp;277–99. * Lloshi, Xhevat. ''[https://books.google.com/books?id=9_gXTda0HS8C&pg=PA191&dq=gjuha+letrare+dhe+gjuha+standarde#v=onepage&q&f=false Rreth alfabetit të shqipes: me rastin e 100-vjetorit të Kongresit të Manastirit]''. Skopje–Prishtina–Tiranë: Logos-A, 2008. * [[Maximilian Lambertz|Lambertz, Maximilian]]. ''Lehrgang des Albanischen''. 3 vols., vol. 1: ''Albanisch-deutsches Wörterbuch''; vol. 2: ''Albanische Chrestomathie''; vol. 3: ''Grammatik der albanischen Sprache''. Berlin: [[Deutscher Verlag der Wissenschaften]] 1954; Berlin 1955; Halle an der Saale 1959. * [[J. P. Mallory|Mallory, J.P.]] & [[Douglas Q. Adams|D. Q. Adams]]. “Albanian language”, në ''Encyclopedia of Indo-European culture''. Londra: Fitzroy Dearborn, 1997, fq.&nbsp;8–11. * Matzinger, Joachim. “Die Albaner als Nachkommen der Illyrier aus der Sicht der historischen Sprachwissenschaft”, në ''Albanische Geschichte: Stand und Perspektiven der Forschung''. Edited by Oliver Jens Schmitt & Eva Frantz. Mynihu: R. Oldenburg Verlag, 2009, fq.&nbsp;13–35. * Matzinger, Joachim. “Der lateinisch-albanische Sprachkontakt und seine Implikationen für Vorgeschichte des Albanischen und der Albaner”, në ''Südosteuropäische Romania: Siedlungs-/Migrationsgeschichte und Sprachtypologie''. Edited by Wolfgang Dahmen et al. Tybingen: Narr Verlag, 2012, fq.&nbsp;75–103. * Mayer, Anton. ''Die Sprache der alten Illyrier''. 2 vëll. Vjena: Österreichische Akademie der Wissenschaften, 1957/1959. * Mann, Stuart E. ''An Albanian Historical Grammar''. Hamburgu: Helmut Buske, 1977. * [[Gustav Meyer|Meyer, Gustav]]. “[https://books.google.com/books?id=E-IGAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Albanesische+Studien&cd=1#v=onepage&q&f=false Albanesische Studien I. Die Pluralbildungen der albanesischen Nomina]”, in ''Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften'' 104 (1883): 257–362. * [[Franc Miklošič|Miklošič, Franz]]. ''Albanische Forschungen''. 2 vols., vol. 1: ''Die slavischen Elemente im Albanischen''; vol. 2: ''Die romanischen Elemente im Albanischen''. Vjena: Karl Gerold's Sohn, 1870. * Mihăescu, Haralambie. “Les éléments latins de la langue albanaise”, ''Révue des études sud-est européennes'' 4 (1966): 5–33, 323–53. * Mihăescu, Haralambie. ''La langue latine dans le sud-est de l’Europe''. Bukureshti: Editura Academiei; Parisi: Les Belles Lettres, 1978. * Newmark, Leonard, Philip Hubbard dhe Peter Prifti, ''Standard Albanian: A Reference Grammar for Students''. Stanford: Stanford University Press, 1982. * Ölberg, Hermann. “Einige Uberlegungen zur Autochtonie der Albaner auf der Balkanhalbinsel”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977. * Ölberg, Hermann. “Kontributi i gjuhësisë për çështjen e atdheut ballkanik të shqiptarëve”, ''Studime Filologjike'' 3 (1982). * Omari, Anila. ''Marrëdhëniet gjuhësore shqiptaro-serbe''. Tiranë: Botimet albanologjike, 2012. * Pedersen, Holger. “Bidrag til den albanesiske Sproghistorie”, ''Festskrift til Vilhelm Tomsen''. Kopenhaga: Gyldendal, 1894, fq.&nbsp;246–57. * Pedersen, Holger. “Albanesisch”, ''Kritischer Jahrbericht'' 9, vol. 1 (1905): 206–17. Erlangen (1909). * Pellegrini, Giovan Battista. “I rapporti linguistici interadriatici e l’elemento latino dell’albanese”, ''Abruzzo'' 19 (1980): 31-71. * Pellegrini, Giovan Battista. “Disa vëzhgime mbi elementin Latin të shqipes” [Some observations on the Latin element of the Albanian language], ''Studime Filologjike'' 3 (1982); (in Italian) “Alcune osservazioni sull’elemento latino dell’albanese”, ''Studia Albanica'' 1983: 63–83. * Pellegrini, Giovan Battista. ''Avviamento alla linguistica albanese''. Edizione rinnovata. Rende: Università degli studi della Calabria, Centro editoriale e librario, 1997. * Pisani, Vittore. “L’albanais et les autres langues indo-européennes”, in ''Mélanges Henri Grégoire II''. Brukseli, 1950, fq.&nbsp;519–38; reprint in ''Saggi di linguistica storica: Scritti scelti''. Torino: Rosenberg & Sellier, 1959, fq.&nbsp;96–114. * Pisani, Vittore. “Les origines de la langue albanaise, questions de principe et de méthode”, ''Studia Albanica'' 1 (1964): 61–8. * Pisani, Vittore. “Sulla genesi dell'albanese”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977, fq.&nbsp;345–66. * [[Vladimir Orel|Orel, Vladimir]]. ''Albanian Etymological Dictionary''. Leida: Brill, 1998. * Orel, Vladimir. ''[https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&printsec=frontcover&dq=Concise+Historical+Grammar+of+the+Albanian+Language&cd=1#v=onepage&q&f=false A Concise Historical Grammar of the Albanian Language: Reconstruction of Proto-Albanian]''. Leida: Brill, 2000. * Price, Glanville (red.), ''Encyclopedia of the Languages of Europe'', s.v. “Albanian”, Oksford: Blackwell, 1998, fq. 4–8. * Riza, Selman. ''Studime albanistike''. Prishtina 1979. * Rusakov, Alexander. “Albanian”, në ''The Indo-European Languages'', bot. i 2-të. Edited by Mate Kopović. Londra/Nju Jork: Routledge, 2014, fq.&nbsp;552–608. * Schumacher, Stefan dhe Joachim Matzinger, ''Die Verben des Altalbanischen: Belegwörterbuch, Vorgeschichte und Etymologie'', Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 2013. * Svane, Gunnar, ''Slavische Lehnwörter im Albanischen'', Århus: Aarhus University Press, 1992. * Tagliavini, Carlo. ''La stratificazione del lessico albanese: Elementi indoeuropei''. Bolonja: Casa editrice Prof. Riccardo Pàtron, 1965. * Thumb, Albert. “Altgriechische Elemente des Albanesischen”,''[[Indogermanische Forschungen]]'' 26 (1909): 1–20. * Topalli, Kolec. ''Theksi në gjuhën shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Enciklopedike, 1995. * Topalli, Kolec. ''Fonetika historike e gjuhës shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Dituria, 2007. * Topalli, Kolec. ''Sistemi foljor i gjuhës shqipe''. Plejad, Tiranë 2010. * Topalli, Kolec. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe''. Qendra e Studimeve Albanologjike, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë 2011. * Topalli, Kolec. ''Fjalor etimologjik i gjuhës shqipe''. Durrës: Jozef, 2017. * von Hahn, Johann Georg. ''Albanesische Studien''. 3 vëll. Jena: F. Mauko, 1854. * [[Calvert Watkins|Watkins, Calvert]]. “Proto-Indo-European: Comparison and Reconstruction”, in ''The Indo-European Languages''. Edited by Anna Giacalone Ramat & Paolo Ramat. Londra-Nju Jork: Routledge, 1998, pp. 25–73. * Ylli, Xhelal. ''Das slawische Lehngut im Albanischen''. 2 vëll., vëll. 1: ''Lehnwörter''; vëll. 2: ''Ortsnamen''. Mynihu: Otto Sagner, 1997/2000. * Ylli, Xhelal dhe Andrej N. Sobolev. ''Albanskii gegskii govor sela Muhurr''. Mynihu: Biblion Verlag, 2003. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/3-932331-36-2|3-932331-36-2]] * Zheji, Petro. ''Roli mesianik i shqipes: shembja e Kullës së Babelit''. Tiranë: UET Press, 2015. * Zheji, Petro. ''Libri i aforizmave''. Tiranë: Media Print, 2012. ISBN 9789928080813. == Referime == {{Reflist|3}} == Shiko dhe këtë == {{Wiktionary}} {{Libri|Gjuha jonë|Gjuha jonë}}– Libër didaktik për mësimin e gjuhës shqipe * [[SQ Spell Checker]] * [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]] * [[Toskërishtja]] * [[Gegërishtja]] * [[Arbërishtja (Itali)]] * [[Arbërishtja (Greqi)]] * [[Gjuha ilire]] == Vegla elektronike == * [http://www.fjalori.shkenca.org/ Fjalori i Gjuhës së Sotme Shqipe, online me rreth 40.000 fjalë.] * [https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ Drejtshkrimi i gjuhës shqipe] * [http://www.shkenca.org/k6i/index_sq.html Fjalor i gjuhës shqipe për programet Aspell dhe Ispell] * [http://vargmal.org/shqip Prektora 1 - Përshtatje shqip e tastierës për Windows XP (ë, ç, é, â, ô)] * [http://www.learnalbanianlanguage.com/ Mësoni gjuhen shqipe online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517030921/http://www.learnalbanianlanguage.com/ |date=17 maj 2008 }} * [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/5485/ Fjalor drejtshkrimor i gjuhës shqipe për Firefox dhe Thunderbird (530.000 fjalë e trajta fjalësh)] * [https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ Porta Shqipe | Gjuha Shqipe] [[Kategoria:Gjuha shqipe| ]] [[Kategoria:Gjuhë në Shqipëri]] [[Kategoria:Gjuhë në Kosovë]] [[Kategoria:Gjuhë në Maqedoni të Veriut]] [[Kategoria:Gjuhë në Mal të Zi]] [[Kategoria:Gjuhë në Itali]] [[Kategoria:Gjuhë indo-evropiane|Shqip]] [[Kategoria:Gjuhë të Evropës]] p6kitxzore4xiplccgrz9p65nmwxome 3006809 3006808 2026-07-07T08:24:44Z ~2026-38657-69 190031 /* Bibliografia */ 3006809 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = shqip / arbërisht | nativename = | pronunciation = {{IPA|sq|ʃcip||sq-shqip.oga}}<br />{{IPA|sq|ˈɟuha ˈʃcipɛ|}}<br />{{IPA|sq|aɾbəˈɾiʃt|}} | states = {{Plainlist| * [[Languages of Albania|Albania]] * [[Languages of Kosovo|Kosovo]] * [[Languages of Greece|Greece]] * [[Languages of Italy|Italy]] * [[Languages of Montenegro|Montenegro]] * [[Languages of North Macedonia|North Macedonia]] * [[Languages of Serbia|Serbia]] }} | ethnicity = [[Albanians]] | speakers = 7.5 million | date = 2017 | ref = {{sfn|Rusakov|2017|p=552}}<ref name="KlBrFr1800"/> | familycolor = Indo-European | fam2 = [[Albanoid]] | ancestor = [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] | ancestor2 = [[Proto-Albanian language|Proto-Albanian]] | dia1 = [[Gheg Albanian|Gheg]] (<small>[[Arbanasi dialect|Arbanasi]] · [[Istrian Albanian|Istrian]]{{extinct}} · [[Upper Reka dialect|Upper Reka]] · [[Gheg Albanian#Malsia Albanian|Malsia e Madhe]]</small>) | dia2 = [[Tosk Albanian|Tosk]] (<small>[[Arbëresh language|Arbëresh]] · [[Arvanitika]] · [[Cham Albanian dialect|Cham]] · [[Lab Albanian dialect|Lab]]</small>) | listclass = flatlist | script = {{ubl|[[Latin script|Latin]] ([[Albanian alphabet]])|[[Albanian Braille]]}} | nation = {{ubl|{{flag|Albania}}|{{flag|Kosovo}}|{{flag|North Macedonia}} <small>(co-official)</small>|{{flag|Montenegro}} <small>(co-official)</small><ref>{{cite book|url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544|title=Constitution of Montenegro|chapter-url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=187544#LinkTarget_1506|chapter=Language and alphabet Article 13|publisher=[[WIPO]]|date=19 tetor 2007|quote=Serbian, Bosnian, Albanian and Croatian shall also be in the official use.}}</ref>}} | minority = {{ubl|{{flag|Italy}}<ref name="Franceschini533534">{{harvnb|Franceschini|2014|pp=533–534 [https://books.google.com/books?id=wKnnBQAAQBAJ&pg=PT536]}}</ref>|{{flag|Serbia}}<ref>{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/SerbiaECRML2_en.pdf|title=Application of the Charter in Serbia|publisher=European Charter for Regional or Minority Languages|date=11 qershor 2013|pages=4–5, 9}}</ref>|{{flag|Croatia}}<ref name="Franceschini546">{{cite book|last=Franceschini|first=Rita|chapter=Italy and the Italian-Speaking Regions|editor-last=Fäcke|editor-first=Christiane|title=Manual of Language Acquisition|year=2014|publisher=Walter de Gruyter GmbH|isbn=978-3-11-039414-6|url=https://books.google.com/books?id=zM_mBQAAQBAJ&q=Manual+of+Language+Acquisition&pg=PA1|page=546}}</ref>|{{flag|Romania}}<ref>{{cite web|title=Reservations and Declarations for Treaty No.148 – European Charter for Regional or Minority Languages|url=http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|website=Council of Europe|access-date=3 dhjetor 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208122308/http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/declarations?p_auth=63PpH3zN|archive-date=8 dhjetor 2015}}</ref>}} | agency = [[Academy of Sciences of Albania]]<br />[[Academy of Sciences and Arts of Kosovo]] | iso1 = sq | iso2b = alb | iso2t = sqi | lingua = 55-AAA-aaa to 55-AAA-ahe (25 varieties) | iso3 = sqi | lc1 = aae | ld1 = [[Arbëresh language|Arbëresh]] | lc2 = aat | ld2 = [[Arvanitika]] | lc3 = aln | ld3 = [[Gheg Albanian|Gheg]] | lc4 = als | ld4 = [[Tosk Albanian|Tosk]] | glotto = alba1267 | glottorefname = Albanian | map = Albanian language map en.svg | mapcaption = The [[Albanian dialects|dialects]] of the Albanian language in Southern Europe.<ref name="Northern Tosk Albanian">{{Cite journal|last1=Coretta|first1=Stefano|title=Northern Tosk Albanian|last2=Riverin-Coutlée|first2=Josiane|last3=Kapia|first3=Enkeleida|last4=Nichols|first4=Stephen|journal=Journal of the International Phonetic Association|year=2022|volume=53|issue=3|location=Illustration of the IPA|pages=1–23|doi=10.1017/S0025100322000044|doi-access=free|hdl=20.500.11820/ebce2ea3-f955-4fa5-9178-e1626fbae15f|hdl-access=free}}</ref>{{NoteTag|The map does not indicate where the language is majority or minority.}} | notice = IPA }} '''Gjuha shqipe''' (ose thjesht '''shqipja''', historikisht ''gjuha arbëreshe'', ''arbërishtja'' ose ''gjuha'' ''arbërore'') është gjuhë dhe [[Gjuha e izoluar|degë e veçantë]] e [[Gjuhët indo-evropiane|familjes indo-evropiane]] që flitet nga rreth 15-25 milionë njerëz në botë,<ref>[http://www.ethnologue.com/18/language/sqi/ Gjuha shqipe] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aae/ Arbërishtja(Itali)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aat/ Arbërishtja(Greqi)] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/aln/ Gegërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) [http://www.ethnologue.com/18/language/als/ Toskërishtja] në ''[[Ethnologue]]'' (18th ed., 2015) </ref> Kjo gjuhë kryesisht përdoret në [[Shqipëria|Shqipëri]], [[Kosova|Kosovë]] dhe [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]], por edhe në zona të tjera të [[Evropa Juglindore|Evropës Juglindore]] ku ka një [[Shqiptarët|popullsi shqiptare]], duke përfshirë [[Mali i Zi|Malin e Zi]] dhe [[Lugina e Preshevës|Luginën e Preshevës]]. Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe [[Kosova|Kosovës]], gjuhë bashkë-zyrtare e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] si dhe një nga gjuhët zyrtare e [[Mali i Zi|Malit të Zi]]. Bashkësitë shekullore që flasin dialektet shqiptare mund të gjenden të shpërndara në [[Kroacia|Kroaci]] ([[Arbëreshët në Zarë]]), [[Greqia|Greqi]] ([[Arbëreshët në Greqi]], [[Çamëria|Çamëri]] dhe disa bashkësi në rajonet e [[Maqedonia Perëndimore|Maqedonisë Perëndimore]] dhe [[Shqiptarët e Trakës|Trakës Perëndimore]])<ref>Euromosaic project (2006). [http://www.uoc.edu/euromosaic/web/document/albanes/fr/i2/i2.html "L'arvanite/albanais en Grèce"] (Në Frangjisht). Brussels: [[Komisioni Evropian|European Commission]]. Marrë 2016-12-05.</ref>, [[Italia|Itali]] ([[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]] në [[Gjeografia e Italisë|Italinë Jugore]],<ref>[https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html "WEB Arkiva"]. Arkivuar nga [http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html the original] në 21 Janar 2012. Marrë 2012-01-02.</ref> [[Sicilia|Sicili]] dhe [[Kalabria|Kalabri]]) si dhe në [[Rumania|Rumani]] dhe [[Ukraina|Ukrainë]]<ref>[http://www.albanianlanguage.net/ "Robert Elsie"]. Gjuha Shqipe. 25 nëntor 1972. Marrë 17 Janar 2017.</ref>. Ndodh po ashtu edhe në [[Mërgata shqiptare|diasporën e madhe shqiptare]].[[File:Idioma albanés.png|thumb|250px|Shpërndarja e gjuhës shqipe]] Shqipja, si gjuhë moderne, përfaqëson një degë më vete në familjen e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]]. Shkruhet me [[Alfabeti latin|shkronja latine]]. Gjuha shqipe përfshin gjuhën standarde ose gjuhën e njësuar letrare shqipe, e cila u miratua në [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes]] në vitin 1972 në [[Tirana|Tiranë]], dhe të gjitha dialektet, nëndialektet e të folurat që fliten nga shqiptarët. Gjuha shqipe ka dy dialekte kryesore: [[Gegërishtja|gegërishten]], [[toskërisht]]en, dhe një kronolekt: arbërishten. Fjalori i shqipes ka huazime nga [[greqishtja e lashtë]], si dhe një numër shumë të lartë nga [[latinishtja]]; huazimet pastaj vazhdojnë nga [[Gjuhët sllave|gjuhët sllavo-jugore]], [[greqishtja]] dhe [[Turqishtja osmane|osmanishtja]], si dhe nga [[italishtja]] e [[frëngjishtja]] dhe gjuhë të tjera. Në kohët e fundit gjithnjë e më shumë vijnë duke u shtuar huazimet nga [[anglishtja]]. == Shpërndarja gjeografike == {{Kryesor|Shqiptarët|Shpërndarja e shqiptarëve}} Është gjuha amtare e 2,765,610 njerëzve në [[Shqipëria|Shqipëri]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls|title=Censusi në Shqipëri 2011|url-status=dead|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=9 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls}}</ref>), 1,644,865 në [[Kosova|Kosovë]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|title=Censusi në Kosovë 2011|language=sq|access-date=19 korrik 2016|archive-date=7 korrik 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160707130744/https://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore|url-status=dead}}</ref>), 507,989 në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] (v. 2002<ref>[http://www.stat.gov.mk/Publikacii/knigaX.pdf Censusi në Maqedoni 2002]</ref>), 176,293 në [[Zvicra|Zvicër]] (v. 2013<ref>{{cite web|url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/05/blank/key/sprachen.html|format=XLS|title=Ständige Wohnbevölkerung ab 15 Jahren 1) nach Hauptsprache, 2013|date=2015|publisher=Statistik Schweiz|location=Neuchâtel, Switzerland|accessdate=24 tetor 2015|language=de}}</ref>), rreth 66,000 në [[Turqia|Turqi]] (v. 2014<ref>[[ethnologue:als|Ethnologue – ALS]]</ref>), 63,835 në [[Serbia|Serbi]] (v. 2002<ref>[http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/Popis2011/Knjiga4_Veroispovest.pdf Censusi në Serbi 2002]</ref>), 32,671 në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (v. 2011<ref>[http://monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje(1).pdf Censusi në Mal të Zi 2011]</ref>), 23,820 në [[Kanadaja|Kanada]] (v. 2011) 17,069 në [[Kroacia|Kroaci]] (v. 2011<ref>{{Cite web|url=http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|title=Censusi në Kroaci 2011|access-date=19 korrik 2016|language=en|archive-date=22 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422013934/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf|url-status=dead}}</ref>), rreth 10,000 në [[Rumania|Rumani]] (v. 2009<ref>[http://ec.europa.eu/languages/policy/language-policy/documents/euromosaic-romania_en.pdf Euromosaic Romania 2009]</ref>), 7,177 në Slloveni (v. 2002<ref>{{Cite web|url=http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|title=Population by mother tongue, Slovenia, Census 1991 and 2002|language=en|access-date=19 korrik 2016|archive-date=18 prill 2013|archive-url=https://archive.today/20130418153814/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9|url-status=dead}}</ref>), 4,925 në [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnjë dhe Hercegovinë]] (v. 1991<ref>[http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf Leonard Valenta NACIONALNE MANJINE U BOSNI I HERCEGOVINI]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>), 1,740 në [[Ukraina|Ukrainë]] (v. 2001<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=0&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20&n_page=1 The distribution of the population by nationality and mother tongue] – UKRAINE 2001</ref>) e në [[Mërgata shqiptare|vende të tjera]] si dhe ka rreth 100,000 folës të [[arbërishtja (Itali)|arbërishtes]] në [[Italia|Itali]] dhe rreth 50,000 folës të [[arbërishtja (Greqi)|arbërishtes]] në [[Greqia|Greqi]] (v. 2007).<ref>[[ethnologue:aae|Arbërishtja e Italisë]] 2007</ref><ref>[[ethnologue:aat|Arbërishtja e Greqisë]] 2007</ref> === Ballkan === Shqipja është [[gjuha zyrtare]] e [[Shqipëria|Shqipërisë]],<ref>[http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/sq/al/al057sq.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË] – wipo.int</ref> dhe e [[Kosova|Kosovës]].<ref>[http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË KOSOVËS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170829043131/http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf |date=29 gusht 2017 }} – kryeministri-ks.net/</ref> Në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] shqipja është gjuhë zyrtare në [[Njësitë administrative e Maqedonisë së Veriut|komunat]] ku shqiptarët përbëjnë më shumë se 20% të popullsisë. Shqipja është gjuha e dytë më e folur në [[Greqia|Greqi]] ([[Arbërishtja (Greqi)|Arbërishtja]] dhe [[Dialekti Çam|Çamërishtja]]). Gjuha shqipe është në përdorim zyrtar në katër komuna në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] ([[Ulqini|Ulqin]],<ref>{{Cite web|url=http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|title=Statuti i Komunës së Ulqinit|language=sq|access-date=16 maj 2020|archive-date=16 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516133049/http://www.ul-gov.me/upload/document/20191206_statuti_i_komuns_s_ulqinit_2019_20191206_120238.pdf|url-status=dead}}</ref> [[Tuzi|Tuz]],<ref>{{Cite web|url=https://tuzi.org.me/wp-content/uploads/2020/02/Statuti-i-Komunes-se-Tuzit.docx|title=Statuti i Komunës së Tuzit|language=sq}}</ref> [[Gucia|Guci]]<ref>{{Cite web|url=https://www.opstinagusinje.me/wp-content/uploads/2019/04/Statut-Op%C5%A1tine-Gusinje-novi-28-12-2018.docx|title=Statut Opstine Gusinje|language=cnr}}</ref> e [[Plava|Plavë]]<ref>{{Cite web|url=https://www.plav.me/tacka-custom/dokumenta/statut-opstine-plav.pdf|title=Statut Opstine Plav|language=cnr}}</ref>),<ref>[https://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/EvaluationReports/MontenegroECRML1_me.pdf �������Evropska Povelja o regionalnim i manjiskim jezicima u crnoj Gori����� �� ��] �– ''coe.int''</ref><ref>[http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf KUSHETUTA E MALIT TË ZI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305021902/http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf |date=5 mars 2016 }} – ''minmanj.gov.me''</ref> dhe tre në [[Serbia|Serbi]] ([[Presheva|Preshevë]], [[Bujanoci|Bujanoc]] dhe [[Medvegja|Medvegjë]]).<ref>[http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf SISTEM ZAŠTITE MANJINA U REPUBLICI SRBIJI – Nevena Gojković] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630112306/http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf |date=30 qershor 2017 }} – ''kas.de''</ref> Kartës Europiane mbi gjuhët rajonale ose minoritare, gjuha shqipe është e mbrojtur në [[Serbia|Serbi]] (2006), [[Mali i Zi|Mal të Zi]] (2006), [[Rumania|Rumani]] (2007), [[Bosnjë dhe Hercegovinë]] (2010).<ref>[http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/AboutCharter/LanguagesCovered.pdf Languages covered by the European Charter for Regional or Minority Languages] – coe.int</ref> === Evropë === [[Arbërishtja (Itali)|Gjuha arbëreshe]] është gjuha e shqiptarve të Italisë, ku është gjuhë e mbrojtur me ligj.<ref>Legge 15 Dicembre 1999, n. 482 "[http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm Norme in materia di tutela delle minoranze linguistiche storiche] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512051856/http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm |date=12 maj 2015 }}" pubblicata nella ''Gazzetta Ufficiale'' n. 297 del 20 dicembre 1999</ref> Po ashtu përafërsisht një milion [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarë]] nga [[Kosova]] janë shpërndarë në të gjithë [[Gjermania|Gjermaninë]], [[Zvicra|Zvicrën]] dhe [[Austria|Austrinë]]. Këto janë kryesisht refugjatë nga Kosova që kanë emigruar gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Në [[Zvicra|Zvicër]], gjuha shqipe është gjuha e shtatë më e folur me 176.293 folës amë. === Amerikë === Ka një numër të madh folësish shqiptarë në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]], [[Argjentina|Argjentinë]], [[Kili]], [[Uruguaji|Uruguaj]] dhe [[Kanadaja|Kanada]]. Disa nga shqiptarët e parë etnikë që mbërritën në Shtetet e Bashkuara ishin [[Arbëreshët në Itali|Arbëreshët]]. Arbëreshët kanë një ndjenjë të fortë identiteti, dhe janë unike në atë që flasin një dialekti [[Toskërishtja|Tosk]] arkaik të shqipes së quajtur [[Arbërishtja (Itali)|Arbëreshë]]. Në Amerikën e Veriut (Shtetet e Bashkuara dhe Kanada) ka rreth 250,000 folës shqiptarë. Shqipja flitet në zonën lindore të Shteteve të Bashkuara në qytete si [[New York City]], [[New Jersey]], [[Boston]], [[Filadelfia]], [[Ohio]] dhe [[Detroit]]. [[New Orleans|Greater New Orleans]] ka një komunitet të madh Arbëresh.Kudo që janë italianët, ka disa Arbëreshe të përzier me ta. Arbëreshët amerikanë,shpesh janë të padallueshëm nga amerikanët italianë për shkak të asimilimit në bashkësinë italiane amerikane.<ref>Edwin E. Jacques, ''The Albanians: An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present'', 1995 ( në Anglisht ) </ref> Në [[Argjentina|Argjentinë]] janë pothuajse [[Argjentina|40,000 folës shqiptarë]] kryesisht në [[Buenos Aires]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf "Arkivimi i kopjuar"](në Anglisjt) (PDF). Arkivuar nga [http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf the original](PDF) në 16 Shtator 2016.Marrë 2017-07-09.</ref> === Azi dhe Oqeania === Përafërsisht 5-7 milionë njerëz me prejardhje shqiptare jetojnë në [[Turqia|Turqi]] dhe më shumë se 500.000 njohin prejardhjen, gjuhën dhe kulturën e tyre. Ka megjithatë vlerësime të tjera që vendosin numrin e njerëzve në [[Turqi]] me prejardhje shqiptare dhe ose sfondin lart në 10-12 milionë. Megjithatë, shumica dërrmuese e kësaj popullate është e asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri me gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stamboll]] deri më sot. Në [[Egjipti|Egjipt]] ekzistojnë rreth 18,000 shqiptarë, kryesisht toskërisht folës.<ref>Saunders 2011, f. 98. "Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në mbarë botën. Në Republikën Turke ka mbi [[Shqiptarët në Turqi|5 milionë shqiptarë etnikë]], megjithatë shumica dërrmuese e kësaj popullate është asimiluar dhe nuk ka më rrjedhshmëri në gjuhën, megjithëse një komunitet i gjallë shqiptar mban identitetin e saj të veçantë në [[Stambolli|Stamboll]] deri më sot. Egjipti gjithashtu pretendon rreth 18,000 shqiptarë, që mbeten mbetjet e ushtrisë së Muhammed Aliut ".</ref> Shumë prej tyre janë pasardhës të Janezarit të [[Mehmet Ali Pasha|Muhammed Ali Pashës]], një shqiptar që u bë [[Valiu]] dhe vetëdeklaruar Khedive i Egjiptit dhe [[Sudani]]t. Përveç dinastisë që ai krijoi, një pjesë e madhe e ish [[Aristokracia|aristokracisë]] egjiptiane dhe sudaneze ishte me origjinë shqiptare. Përveç emigrantëve të fundit, ka edhe komunitete më të vjetra diasporike në të gjithë botën. Shqipja flitet edhe nga komunitetet e [[Mërgata shqiptare|diasporës shqiptare]] që banojnë në [[Australia|Australi]] dhe [[Zelanda e Re|Zelandë të Re]]. === Dialektet === {{Shiko gjithashtu|Gegërishtja|Toskërishtja}} Dy dialektet kryesore të gjuhës shqipe janë [[Gegë]] në veri dhe [[Toskë]] në jug, të ndara afërsisht nga [[Lumi Shkumbin]]. Gegërishtja dhe Toskërishtja janë degëzuar për së paku një mijëvjeçar{{cito!}}, dhe format e tyre më pak ekstreme janë ndërsjellash të kuptueshme. Gegërishtja ka nën-variantet më të dallueshme, prerjet të cilat janë lloje më veriore dhe lindore, që përfshinë ato të qyteteve të Shkodrës, rajonin e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] verilindore, [[Kosova|Kosovën]], [[Mali i Zi|Malin e Zi]], [[Serbi]]në, dhe fshatin e izoluar Arbanasi (jashtë Zarës) të bregut të [[Kroacia|Kroacisë]], Dalmacisë. “Arbanasi” i themeluar në fillimin e [[Shekulli XVIII|shekullin XVIII]] nga refugjatët nga rajoni rreth qytetit bregdetar të [[Mali i Zi|Malit të Zi]], [[Tivari]]t, ka rreth 17.000 folës të gjuhës shqipe. Toskërishtja dhe Gegërishtja kanë dallime fonetike, morfologjike apo dallime në fjalor. Dallimet fonetike janë të pakta dhe disa nga to janë: â hundore e gegërishtes me ë-në e Toskërishtes (nâna — nëna; bâni — bëri) n-ja e Gegërishtes me r-në e Toskërishtes (syni — syri) etj. Ato morfologjike Tosk - Gegë: të punoj — me punue etj. Disa nga dallimet në fjalor Toskërisht- Gegërisht janë: dhelpër — skile, gjalpë — tlyn, fshat — katund etj. Të gjitha dialektet e folura shqipe në enklavat italiane dhe greke janë variantet e toskërishtes dhe duket se janë të lidhura më së afërmi me dialektin e [[Çamëria|Çamërisë]] dhe te [[Bregdeti]]t në jugun e [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Enklavat Italiane — rreth 50 fshatra të shpërndarë — me siguri janë gjetur nga emigrantët nga sundimi i Turqisë në Greqi. Disa dialekte të largëta dhe të izoluara të origjinës jugore të Toskërishtes fliten në Bulgari dhe Trakinë Turke por nuk ka te dhëna të sakta. Gjuha ende përdoret në Madritsa, Bulgari, në kufirin afër Edirnesë, dhe në përfundim të këtij fshati që po mbijeton në Mandres, afër Kilkis në Greqi, që daton nga Lufta Ballkanike. Një enklavë Toskërisht afër Melitopolit në Ukrainë shfaqet vendosja e fundme nga [[Bullgaria]]. Dialektet Shqiptare nga [[Istria]], për të cilin ekziston një tekst, dhe dialekti i Sremit, për të cilin nuk ekziston asnjë tekst, konsiderohet se janë të zhdukura. ==Drejtshkrimi== {{Kryesor|Alfabeti shqip|Braj shqiptarë}} [[Skeda:Albanian keyboard layout.jpg|parapamje|djathtas|Tastiera në gjuhën shqipe|212x212px]]Gjuha shqipe është shkruar duke përdorur shumë alfabete të ndryshme që nga regjistrimet më të hershme të shekullit të 14-të. Historia e ortografisë së gjuhës shqipe është e lidhur ngushtë me orientimin kulturor dhe njohuritë e disa gjuhëve të huaja midis shkrimtarëve shqiptarë. Të dhënat më të hershme të shkruara shqipe vijnë nga gegërishtja në alfafabete të improvizuara bazuar në karaktere italiane ose greke dhe nganjëherë në arabisht. Fillimisht, dialekti Tosk ishte shkruar në [[Alfabeti grek|alfabetin grek]] dhe dialekti Geg u shkrua në [[Shkrimi latin|sciptn latin]]. Të dy dialektet ishin shkruar edhe në versionin [[Gjuha osmane|turk të shkrimit]] [[Shkrimi arab|arab]], [[Alfabeti cirilik|cirilik]] dhe disa alfabete lokale ([[Alfabeti i Elbasanit|Elbasan]], [[Alfabeti i Vithkuqit|Vithkuqi]], Todhri, Veso Bej, Jan Vellara dhe të tjerë, shih [[Alfabeti shqip|alfabetin origjinal shqip]]). Më konkretisht, shkrimtarët nga Shqipëria e Veriut dhe nën ndikimin e Kishës Katolike përdorën letra latine, ata në Shqipërinë e Jugut dhe nën ndikimin e kishës ortodokse greke përdorën letra greke, ndërsa të tjerët në të gjithë Shqipërinë dhe nën ndikimin e Islamit përdorën shkronja arabe . Kishte përpjekje fillestare për të krijuar një alfabet origjinal shqiptar gjatë periudhës 1750-1850. Këto përpjekje u intensifikuan pas [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjes së Prizrenit]] dhe kulmuan me [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] të mbajtur nga intelektualët shqiptarë nga 14 deri më 22 nëntor 1908, në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] , i cili vendosi se cili alfabet do të përdorte dhe çfarë do të ishte drejtshkrimi standard shqiptar. Kështu mbetet gjuha letrare. Alfabeti është alfabeti latin me shtimin e shkronjave <[[ë]]>, <[[ç]]> dhe nëntë digraphs: dh, th, xh, gj, nj, ll, rr, zh dhe sh. === Tradita shkrimore === {{Kryesor|Kongresi i Manastirit}} [[Skeda:Buzuku meshari.jpg|250px|thumb|Faqe nga [[Meshari]]. Libri i parë shqip 1555 ]] Gjuha zyrtare, e shkruar me germa [[Latinishtja|latine]] dhe që u përvetësua në vitin [[1909]], ishte e bazuar në dialektin e Gegërishtes Jugore të qytetit të [[Elbasani]]t nga fillimi i shtetit të Shqipërisë deri në Luftën e dytë botërore. Deri në vitin 1968 shqiptarët e Kosovës, Maqedonisë së Veriut dhe Malit të Zi përdorën gegërishten letrare si gjuhë zyrtare. Në Shqipëri pas Luftës së Dytë Botërore gegërishtja letrare u mënjanua prej vitit [[1945]], me vendim më 1952 nga tekstet [[1967]] dhe de-fakto prej vitit [[1972]] deri sot. Gjuha e sotme zyrtare shqipe jo vetëm që bazohet në toskërisht letrare, por edhe fjalët e shprehjet qe huazohen prej gegërishtes trupëzohen në morfologjinë, fonologjinë dhe sintaksën e variantit letrar. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës<ref name=":1">Pipa A., ''Politika e Gjuhës në Shqipërinë Socialiste,'' Tiranë: Princi, 2010, fq. 23. ISBN 978-99956-732-4-6</ref>. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin [[1968]] sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Libri i parë në gjuhën shqipe i gjetur deri më sot është [[Meshari]] i [[Gjon Buzuku]]t i shkruar nga data [[20 mars]] [[1554]] deri më [[5 janar]] [[1555]]. Vetëm disa të dhëna të shkruara shkurt janë ruajtur nga shekulli i 15-të. E para ishte një formulë pagëzimi e vitit [[1462]]. Shpërndarja e librave të prodhuar nga shekujt 16 dhe 17 kanë buruar shumë në zonën e gegërishtes (shpesh në gegërishten Shkodrane veriore) dhe pasqyruan veprimtaritë misionare të Katolicizmit Romak. Një rrymë shumë më e vogël e literaturës në shekullin e 19-të ishte prodhuar nga mërgimtarët. Ndoshta punimet e letërsisë më të hershme dhe të pastër të çfarëdo niveli është poezia e shekullit të 18-të të [[Jul Variboba|Jul Varibobës]], të enklavave në [[San Giorgio Albanese|S. Giorgio]] në [[Kalabria|Kalabri]]. Disa prodhime letrare vazhduan në shekullin e 19-të në enklavat [[italia]]ne, por asnjë veprimtari e ngjashme nuk është ruajtur në zonat e [[Greqia|Greqisë]]. Të gjitha këto dokumente të hershme historike tregojnë për një gjuhë e cila dallon pak nga gjuha e tanishme, sepse këto dokumente nga krahina dhe kohë të ndryshme paraqesin karakteristikat e shënuara të dialektit. Sidoqoftë, ato shpesh kanë një vlerë për studimet e gjuhësisë dhe janë shumë më të rëndësishme për vlerën e tyre letrare. == Klasifikimi == [[Skeda:IndoEuropeanTree.svg|parapamje|Pema e [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indoevropiane]].]] Që shqipja është qartë me prejardhje [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropiane]] ishte e njohur nga filologu gjerman [[Franz Bopp]] në [[1854]]; hollësitë e ngjashmërive kryesore të shqipes me gjuhët indo-evropiane ishin përpunuar nga një filolog tjetër gjerman, [[Gustav Meyer]], në vitet e [[1880]]-[[1890]]. Përmirësimet e mëtejme gjuhësore ishin paraqitur nga gjuhëtari [[Danimarka|danez]] [[Holger Pedersen]] dhe [[Norbert Jokl]] nga [[Austria]]. Gjuha shqipe zë një degë të pavarur të pemës gjuhësore indoevropiane.<ref>Fortson, Benjamin W (2004). [https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false ''Indo-European language and culture: an introduction''] (Gjuha indo-evropiane dhe kultura). Botime Blackwell. faqe 390. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/1-4051-0315-9|1-4051-0315-9]]. Marrë në 28 Maj 2010  ''Shqipja formon degën e saj të veçantë të gjuhve indo-evropiane; është dega e fundit që duhet të paraqitet në regjistrimet e shkruara''</ref> Shqipja u krahasua më parë nga disa linguistë indo-evropianë me [[gjuhët gjermanike]] dhe [[gjuhët balto-sllave]], të cilët ndajnë të gjitha anët me [[isogloss]] shqiptarë.<ref>Watkins, Calvert. "Protoindo-evropiane: Krahasimi dhe Rindërtimi", në Gjuhët Indo-Europiane, Anna Giacalone Ramat dhe Paulo Ramat, eds. Londër: Routledge, 1998.</ref> Përndryshe gjuhëtarët e lidhën gjuhën shqipe me [[Gjuha latine|latinishten]], [[Gjuha greke|greqishten]] dhe [[Gjuha armene|armenishten]], ndërkohë që vendosnin gjuhët gjermanike dhe gjuhët balto-sllave në një degë tjetër indo-evropiane.<ref>[https://books.google.com/books?id=yfZZX1qjpvkC&printsec=frontcover#PPA111,M1 Google Books], Mallory, J. P. dhe Adams, D. Q.: Prezantimi i Oxford-it në botën Proto-Indo-Europiane dhe Proto-Indo-Europiane</ref><ref>[http://www.hjholm.de/SLRD.pdf JHholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf |date=11 tetor 2017 }}, Holm, Hans J.: Shpërndarja e të dhënave në listat e fjalëve dhe ndikimi i tij në nëngrupimin e gjuhëve. Në: Christine Preisach, Hans Burkhardt, Lars Schmidt-Thieme, Reinhold Decker (eds.): Analiza e të Dhënave, Mësim Machine dhe Aplikacione. Proc. i Konferencës së 31-të Vjetore të Shoqërisë Gjermane të Klasifikimit (GfKl), Universiteti i Freiburgut, 7-9 mars 2007. Springer-Verlag, Heidelberg-Berlin</ref><ref>[http://www.hjholm.de/ HJholm.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ |date=5 shtator 2019 }} Një atdhe i mundshme i gjuhëve indo-evropiane dhe migrimet e tyre në dritën e metodës së rikuperimit të nivelit të ndarjes (SLRD) - Hans J. Holm</ref> [[Etimologjia|Etimologjitë]] në vazhdim e ilustrojnë lidhjen e shqipes me gjuhët indo-evropiane (një yll që i paraprin fjalës<!-- ??? --> tregon të pavërtetuarat, fjala burimore indo-evropiane hipotetike): * ''pesë'' (nga Geg. i lashtë ''pansë'' nga *''pénkʷe''); * ''zjarr'', ''zjarm'' (nga *''xhera'', *''xherma'' nga *''gʷʰermós''); * ''natë'' (nga *''nókʷts''); * ''dhëndër'' (nga *''dzanra'' nga *''ǵomh₃-ter-''); * ''gjarpër'' (nga *''sérpeno''); * ''bjer'' (nga *''bʰere''); * ''djeg'' (nga *''dʰégʷʰo''); * ''kam'' (nga *''kagmi''); * ''pata'' (nga *''pót-''); * ''pjek'' (nga *''pékʷo''); * ''thom'', ''thotë'' (nga *''cāmi'', *''cāte'' nga *''ḱéh₁mi'', *''ḱéh₁te''). Sistemi i foljes përfshin shumë tipare arkaike, si ruajtja e aktive e dallueshme dhe përfundimet mesatare personale (si në greqisht) dhe ndryshimi i zanores rrënjë ''e'' në të tanishmen në ''o'' në kohën e shkuar, një tipar i ndarë me gjuhët baltike. Për shembull, ekziston ''mbledh'' (kalimtare) dhe po ashtu ''mblidhet'' (jokalimtare), në kohën e shkuar, dhe ''mblodha'' me një ''o'' në të shkuarën. Për shkak të ndryshimeve sipërfaqësore në formën fonetike të gjuhës gjatë 2.000 vjetëve dhe për shkak të huazimit të fjalëve nga vendet fqinjë, vazhdimësia e trashëgimisë së indoevropianishtes në shqip ka qenë e nënvlerësuar. === Shqipja e vjetër === Sipas hipotezës qendrore të një projekti të ndërmarrë nga [[Fondi Austriak i Shkencës]], shqiptari i vjetër kishte një ndikim të rëndësishëm në zhvillimin e shumë gjuhëve në [[Gadishulli Ballkanik|Ballkan]]. Hulumtimi intensiv tani synon të konfirmojë këtë teori. Gjuha shqipe po hulumtohet duke përdorur të gjitha tekstet në dispozicion përpara se të kryhet një krahasim me [[Gjuhët e Ballkanit|gjuhët e tjera të Ballkanit]]. Rezultati i kësaj vepre do të përfshijë përpilimin e një leksikoni duke ofruar një pasqyrë të të gjitha foljeve të vjetra shqipe.<ref>[https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ "FWF Austrian Science Fund – Press – (Old) Albanian – Living legacy of a dead language?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121316/https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ |date=11 tetor 2017 }}.(Trashëgimia e gjallë e një gjuhe të vdekur) Fwf.ac.at. Marrë 2 Dhjetor 2017.</ref><blockquote>Si udhëheqës i projektit Dr. Schumacher shpjegon, hulumtimi tashmë po jep fryt: „Deri më tani, puna jonë ka treguar se Shqipëria e Vjetër përmbante nivele të shumta modale që lejonin folësin të shprehte një qëndrim të veçantë për atë që u tha.Në krahasim me njohuritë ekzistuese Ne kemi zbuluar gjithashtu një numër të madh të formave verbale që tani janë të vjetruara ose janë humbur përmes ristrukturimit - deri më tani, këto forma mezi janë njohur ose, në të njëjtën kohë, më të mirë, janë klasifikuar gabimisht.“ Këto forma verbale janë vendimtare për të shpjeguar historinë gjuhësore të shqiptarëve dhe përdorimin e saj të brendshëm. Megjithatë, ata gjithashtu mund të hedhin dritë mbi marrëdhëniet reciproke midis gjuhës shqipe dhe gjuhëve fqinje. Hulumtuesit po ndjekin drejtime të ndryshme që sugjerojnë se Shqipëria luajti një rol kyç në Sprachbundin e Ballkanit. Për shembull, ka të ngjarë që gjuha shqipe është burimi i artikullit të caktuar të caktuar në gjuhën rumune, bullgare dhe maqedonase, pasi kjo ka qenë një tipar i shqiptarëve që nga kohërat e lashta.</blockquote> == Historia == Mendohet se përmendja e parë me shkrim në shqip ishte më 14 korrik 1284 në ''Ragu'''s'''a'' ose ''Ragu'''z'''a'' ([[Dubrovniku]] i sotshëm) në [[Kroacia|Kroacinë]] moderne kur në hetimet për një vjedhje në shtëpinë e Petro de Volcio nga Belena, një farë Matheus, biri i Markut prej Mençe, i cili ishte, siç duket, një dëshmitar i krimit, raportoi kështu: Dëgjova një zë duke thirrur në mal në gjuhën shqipe ([[Gjuha latine|Latinisht]]: “''Audivi unam vocem clamantem in monte in lingua albanesca''”).<ref name=":0">[http://www.zeriislam.com/artikulli.php?id=3168 Një vjedhje në Dubrovnik dhe dalja në skenë e gjuhës dhe kulturës shqiptare] [[Robert Elsie]] (1996). 10 Tetor 2015. Marrë 4 Dhjetor 2017.</ref> Rastin e dytë, njëzet e tre vjet më vonë, e gjejmë në një përshkim të Shqipërisë në një vepër anonime të quajtur ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' <ref>[https://books.google.mk/books?id=_sHmTRCEe7kC&pg=PA23&lpg=PA23&dq=Anonymi+Descripto+Europea+Orientalis&source=bl&ots=C5P_p9ACXA&sig=dT1vCvOws5MrLZe3twu1pTI9g-s&hl=mk&sa=X&ved=0ahUKEwjuo-aqoe_XAhUGuRQKHTCHAHkQ6AEIJTAA#v=onepage&q=Anonymi%20Descripto%20Europea%20Orientalis&f=false Anonymi Descripto Europea Orientalis] (Përshkrim: Anonim I Europës Lindore) faqe. 33,34. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref>. Kjo vepër mesjetare latine e vitit 1308 trajton vendet dhe viset e [[Evropa lindore|Europës Lindore]], veçanërisht vendet e Gadishullit Ballkanik. Mendohet se autori ishte një prift frëng i urdhrit dominikan, i cili u dërgua nga kisha në Serbi.<ref>Teksti i ''Anonymi Descripto Europea Orientalis'' ekziston në disa dorëshkrime, si për shembull Ms. Lat 5515 dhe Ms. Lat 14693 në Bibliotekën Kombëtare të Parisit, Ms 263 në Bibliotekën e qytetit Poatie (Poitiers) në Francë dhe Cod. Lat. 66 në Bibliotekën Universitare të Laiden-it të Holandës.</ref> Përshkrimi Anonim ka kapituj mbi viset e ndryshme të Greqisë bizantine, mbi Rashën, Bullgarinë, Ruteninë, Hungarinë, Poloninë, Boheminë si dhe një kapitull mbi Shqipërinë, një përshkrim të rrallë të këtij vendi dhe të këtij populli në shekullin e katërmbëdhjetë.<ref>Në tekst thuhet se Shqipëria ka “banorë me të vërtetë luftëtarë, të cilët janë harkëtarë dhe ushtarë të shkëlqyeshëm… të cilët nuk kanë qytete, kampe, fortifikime ose ferma, por jetojnë në [[çadra]] dhe janë gjithmonë në lëvizje nga një vend në tjetrin”. Kapitulli mbi Shqipërinë mbaron duke theksuar edhe këtu ekzistencën e gjuhës shqipe: “''Habent enim Albani prelati linguam distinctam a Latinis, Grecis et Sclavis ita quod in nullo se inteligunt cum aliis nationibus''” (Shqiptarët e lartpërmendur kanë një gjuhë të veçantë nga gjuha e latinëve, grekëve dhe sllavëve , kështu që nuk mund të komunikojnë fare me kombe të tjerë).</ref> Rasti i tretë, ku gjuha shqipe përmendet gjendet në një vepër të shkruar nga një shtegtar i krishterë në udhëtimin për në Tokën e Shenjtë në vitin 1322.<ref>[https://celt.ucc.ie/published/L300002-001/ The journey of Symon Semeonis from Ireland to the Holy Land].celt.ucc.ie . Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Shkrimet e shtegtarëve në rrugën për Tokën e Shenjtë përbëjnë një burim kryesor informacioni mbi vendet e Mesdheut Lindor në gjysmën e parë të mijëvjeçarit të dytë. Në këtë rast, dy shtegtarë angloirlandezë me emrat Symeon Semeonis dhe Hugo Iluminator, që mund t’i quajmë shqip Simon Simoni dhe Hugo Iluminatori, kaluan në Shqipëri në vitin 1322 dhe Simoni shkroi përshtypjet e tij në një lloj udhëpërshkrimi.<ref name=":0" /><ref>Symon Simeonis [https://books.google.mk/books/about/Itinerarium_Symonis_Semeonis_ab_Hybernia.html?id=7hsgswEACAAJ&redir_esc=y Itinerarium Symonis Semeonis ab Hybernia ad Terram Sanctam].[https://www.google.mk/search?tbo=p&tbm=bks&q=bibliogroup:%22Scriptores+Latini+Hiberniae%22&source=gbs_metadata_r&cad=6 Bibliogroup:"Scriptores Latini Hiberniae"] Dublin Institute for Advanced Studies, 1960. 127 faqe.</ref> Rastin e katërt ku përmendet ekzistenca e gjuhës shqipe e kemi në vitin 1332 në veprën e një murgu frëng të urdhrit dominikan me emrin Brokard (Lat. Brocardus monacus). Në traktatin e tij latin të quajtur ''Directorium ad passagiumfaciendum'' (Udhëzime për kapërcimin e detit), Brokardi shënon fjalinë tashmë të njohur në letërsinë shqipe: “''Licet Albaneses aliam omnio linguam a latina habeant et diversam, tamen litteram latinam habent in uso et in omnibus suis libris''” (Shqiptarët kanë një gjuhë tjetër krejt të ndryshme nga latinishtja, megjithatë, përdorin shkronja latine në të gjithë librat e tyre). {{Citim i duhur}}<ref name=":0" /> Regjistrimi i parë audio i shqipes u bë nga [[Norbert Jokl]] më 4 prill 1914 në [[Vjena|Vienë]].<ref>[[Robert Elsie]] (2010). [https://books.google.com/books?id=6inIiCF_930C&pg=PA216 ''Historical Dictionary of Albania'']. Rowman & Littlefield. faqe. 216. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-0-8108-6188-6|978-0-8108-6188-6]]. Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Gjatë periudhës pesë shekullore të [[Shqipëria osmane|sundimit osman]] në [[Shqipëria|Shqipëri]], qeveria osmane ndaloi që më 1881 e deri më 1908 shkrimin dhe këndimin nëpër shkolla. Ky urdhër nuk ndaloi natyrisht ata që merreshin me letërsinë shqiptare të vazhdonin në punën e tyre, por pengoi arsimimin kombëtar për gati 30 vjet.<ref>[[Eqrem bej Vlora|Vlora E]]., ''Një vështrim mbi kulturën e popullit Shqiptar,'' Romë: Arti Grafiche Comm. A. Urbinati, “Shêjzat = [Le Pleiadi]: Vjeti VII, Nr. 05 - 06 - 07 - 08. fq. 215.</ref> === Afinitetet gjuhësore === {{Kryesor|Gjuha ilire|Gjuha Paleo-Sarde}} Shqipja konsiderohet një [[Gjuha e izoluar|gjuhë e izoluar]] brenda familjes indo-evropiane; asnjë gjuhë tjetër nuk është e lidhur drejtpërdrejt me [[Familjet e Gjuhëve|degën]] e saj. Të vetmet gjuhë të tjera që janë anëtare të vetme mbijetuese të një dege të gjuhëve indo-evropiane janë [[Gjuha armene|armenishtja]] dhe [[greqishtja]]. Kohët e fundit, Alberto G. Areddu ka zbuluar një numër të madh izoglosash (deri në 60), veçanërisht në fitonimi, me gjuhën paleo-sardinase [https://www.academia.edu/164946385/Unipotesi_balcanica_per_il_Nuragico] Gjuha shqipe është pjesë e [[Familjet e Gjuhëve|grupit gjuhësor]] [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropian]] dhe konsiderohet të ketë evoluar nga një prej gjuhëve [[Gjuhët paleo-ballkanike|paleo-ballkanike]] të antikitetit,<ref>Fine, JA. ''Ballkani mesjetar i hershëm''. Universiteti i Michigan Press, 1991. f.11. [https://books.google.com/books?id=YbS9QmwDC58C&printsec=frontcover&dq=isbn:0472081497&cd=1#v=onepage&q=&f=false Google Books]</ref><ref>Në librin e tij të fundit, [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] mbështet tezën se gjuha ilire i përket grupit veriperëndimor, se gjuha shqipe rrjedh nga gjuha ilire dhe se shqipja është e lidhur me Messapic, e cila është dialekt i mëparshëm ilir (Studimet krahasuese në gjuhën shqipe, 2007) .</ref><ref>Gjuhët e lashta të Evropës - Roger D. Woodard "Gjuha moderne shqipe, që është konjektuar, është pasardhëse direkt nga ilirët e lashtë ..."</ref> megjithëse ende është e paqartë se cila gjuhë e veçantë paleo-ballkanike përfaqëson paraardhësin e gjuhës shqipe ose ku në Evropën Jugore jetonte popullata.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].(Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa) ProQuest LLC. faqe 16. E pranuar më 31 mars 2017. Përgjithësisht pranohet se shqiptarët vazhdojnë një nga gjuhët e lashta të Ballkanit, ndonëse dijetarët nuk pajtohen se në cilën gjuhë ata flisnin dhe në cilën zonë të Ballkanit ata zunë përpara migrimit të sllavëve në Ballkan.</ref> Në përgjithësi nuk ka dëshmi të mjaftueshme për ta lidhur shqipen me një prej këtyre gjuhëve, qoftë një nga [[Gjuha ilire|gjuhët ilire]] (nga të cilat historianët më së shumti e konfirmojnë), ose [[Gjuha trake|trake]] dhe [[Gjuha dake|dake]].<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. (Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa). ProQuest LLC. faqe 18. Marrjen e 31 marsit 2017. Pra, ndërsa gjuhëtarët mund të debatojnë për lidhjet midis gjuhës shqipe dhe atyre të vjetra të Ballkanit dhe ndërkohë që shumica e shqiptarëve mund të marrin lidhjen gjenealogjike me ilirishten si të pakundërshtueshme, mbetet fakti se ka dëshmi të pamjaftueshme për të lidhur ilirët , trakët, apo dakët me ndonjë gjuhë, përfshirë shqipen.</ref> Midis këtyre mundësive, ilirishtja zakonisht konsiderohet të jetë prova më e mundshme.<ref>Ranko Matasoviq (2012). "Një skemë gramatike shqiptare për studentët e gjuhëve indoeuropiane". Parardhësi më i mundshëm i shqiptarëve ishin ilirët, meqenëse shumë nga Shqipëria e sotme ishin të banuara nga ilirët gjatë antikitetit, por krahasimi i dy gjuhëve është i pamundur sepse pothuajse asgjë nuk dihet për ilirët ... Është më pak a priori mund të supozohet se një gjuhë e vetme flitej në të gjithë Ilirikumin, nga lumi Arsia në Istria, deri në Epir në Greqi, kur një uniformitet i tillë gjuhësor nuk gjendet askund tjetër në Evropë përpara pushtimit romak. Për më tepër, ekzaminimi i emrave personalë dhe toponimeve nga Illyricum tregon se disa zona onomastike mund të dallohen dhe këto zona onomastike mund të korrespondojnë me gjuhët e ndryshme të folura në Ilirikun e lashtë. Nëse ilirët në të vërtetë flasin disa gjuhë të ndryshme, lind pyetja - nga e cila zhvillohet shqipja gjuha 'ilire' dhe kjo pyetje nuk mund të përgjigjet derisa të zbulohen të dhëna të reja.</ref> Edhe pse shqiptarët ndajnë [[isogloss]] leksik me [[Gjuha greke|greqishten]], [[gjuhët gjermanike]], dhe në një masë më të vogël me [[gjuhët baltike|balto]]-[[Gjuhët sllave|sllave]], fjalori i shqipes është mjaft i dallueshëm. Në vitin 1995, Taylor, Ringe dhe Warnow, duke përdorur teknika sasiore gjuhësore, gjetën se shqipja duket që përbën një "nëngrup me gjuhët gjermanike". Megjithatë, ata argumentuan se ky fakt nuk është i rëndësishëm, pasi shqipja ka humbur shumë nga fjalori dhe [[Morfologjia (gjuhësi)|morfologjia]] e saj origjinale, dhe kështu kjo "lidhje që duket e ngushtë me gjuhët gjermanike mbështetet vetëm në disa ngjashmëri leksikore - pothuajse asnjë dëshmi fare"<ref>Ann Taylor, Donald Ringe and Tandy Warnow, 2000, "[https://books.google.com.au/books?id=RtsLKLhCZ0EC&pg=PA392&dq=Character+Based+Reconstruction+of+a+Linguistic+Cladogram+Albanian&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Albanian%20cognates&f=false Character Based Reconstruction of a Linguistic Cladogram]", ("Rindërtimi i Karakteri i një Cladogrami Gjuhësor"), në (eds) John Charles Smith, Delia Bentley Gjuhësi Historike 1995: Vëllimi 1: Çështje të përgjithshme dhe gjuhë jo-gjermanike. Dokumente të përzgjedhura nga Konferenca e 12-të Ndërkombëtare mbi Gjuhësinë Historike, Mançester, gusht 1995, Amsterdam, botimi i John Benjamins, f. 400.</ref> === Ndikimet e hershme gjuhësore === [[Fjala e huazuar|Huazimet]] më të hershme të certifikuara në gjuhën shqipe vijnë nga [[Dorishtja]],<ref>Huld, Martin E. (1986). "Shtrirja e theksuar e fjalëve të huaja greke në gjuhën shqipe". Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung (99,2): 245-253.</ref> ndërsa ndikimi më i fortë erdhi nga [[Gjuha latine|latinishtja]]. Sipas Mateu C. Curtis, huazimet nuk tregojnë domosdoshmërisht vendndodhjen gjeografike të paraardhësit të gjuhës shqipe.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa") ProQuest LLC. faqe 16. Numri i huazimeve nuk është domosdoshmërisht një argument bindës për vendosjen gjeografike, pasi fjalët e huazuara mund të zëvendësohen në zhvillimet e mëvonshme të gjuhës (sidomos duke pasur parasysh huamarrjen e madhe që shqiptari më vonë ka bërë nga latinishtja dhe sllave para se të hartohet ndonjë leksik i shqipes) ... atdheu i shqiptarëve.</ref> Megjithatë, sipas gjuhëtarëve të tjerë, fjalët e huazuara mund të ndihmojnë për të marrë një ide rreth vendit të origjinës dhe evoluimit të gjuhës shqipe.<ref>Douglas Q. Adams (January 1997). [https://books.google.it/books?id=tzU3RIV2BWIC&pg=PA11 ''Encyclopedia of Indo-European Culture''] (Enciklopedia e Kulturës Indo-Europiane). Taylor & Francis. p. 11.[[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]. <q>Fjalët e huazuara nga greqishtja dhe latinishtja datojnë para epokës së krishtit dhe sugjerojnë që paraardhësit e shqiptarëve duhet të kenë okupuar Shqipërinë deri atëherë të kenë zhytur huazime të tilla nga fqinjët e tyre historikë. Ndërsa ilirët pushtuan territorin shqiptar në këtë kohë, ata janë përfituesit më të mundshëm të këtyre huazimeve.</q></ref><ref>Vladimir Orel (2000). [https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&pg ''A concise historical grammar of the Albanian language: reconstruction of Proto-Albanian''] (Një gramatikë e shkurtër historike e gjuhës shqipe: rindërtimi i proto-shqiptarëve.) BRILL. p. 23. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-90-04-11647-4|978-90-04-11647-4]]. <q>Huazimet latine janë të një rëndësie të jashtëzakonshme për historinë e fonologjisë shqiptare, sidomos të vocalizmit të saj. Kohëzgjatja e huamarrjes ishte aq e gjatë sa që huazimet reflektojnë disa faza kronologjike të dallueshme.</q></ref> Sipas një grupi tjetër të gjuhëtarëve, Shqipja vjen nga një zonë e vendosur në lindje të përhapjes së saj të tanishme gjeografike për shkak të disa artikujve të zakonshëm leksikor që gjenden midis gjuhës shqipe dhe asaj rumune.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"]. ("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. Një pikë tjetër që disa studiues bëjnë është fakti se shqiptarët dhe rumanët ndajnë shumë artikuj leksikorë; kjo ka bërë që disa të besojnë se shqiptarët kanë origjinën në lindje të përhapjes së tanishme gjeografike (Georgiev 1957; Hamp 1994).</ref> Periudha gjatë së cilës ndërveprou proto-shqipja dhe latinishtja ishte e zgjatur dhe e tërhequr afërsisht nga shekulli i II para Krishtit deri në shekullin e 5-të.<ref>Mallory & Adams 1997, f. 9.</ref> Kjo mbështetet në afërsisht tre shtresa huamarrjesh, numri më i madh që i përket shtresës së dytë. E para, me huazimet më pak, ishte një kohë e ndërveprimit më pak të rëndësishëm. Periudha përfundimtare, ndoshta duke paraprirë pushtimeve sllave apo gjermane, gjithashtu ka një numër shumë më të vogël huamarrjesh. Çdo shtresë karakterizohet nga një trajtim i ndryshëm i shumicës së zanoreve, shtresa e parë që ka disa që ndjekin evolucionin e hershëm proto-shqip në gjuhën shqipe; shtresat e mëvonshme pasqyrojnë ndryshimet e zanoreve endemike në fund Latine dhe me sa duket Proto-Romance. Ndryshime të tjera formuese përfshijnë sinkretizmin e disa përfundimeve të lëndëve të emrave, veçanërisht në shumës, si dhe një palatalizim në shkallë të gjerë. Një periudhë e shkurtër pas shekujve 7 dhe 9, e cila u karakterizua nga huazime të rënda nga sllavët jugorë, disa prej të cilave paraprijnë ndryshimin "o-a" të përbashkët në format moderne të këtij grupi gjuhësor. Duke filluar në shekullin e 9-të, ka pasur një periudhë të karakterizuar nga kontakti i zgjatur me pro-rumunët ose vllehët, edhe pse huamarrja leksikore duket të ketë qenë kryesisht e njëanshëme - nga shqipja në rumanisht. Huamarrja e tillë tregon se rumunët migruan nga një zonë ku shumica ishte sllave (dmth. Bullgaria e Mesme) në një zonë me shumicën e folësve shqiptarë ([[Dardania]], ku vllehët regjistrohen në shekullin e 10-të). ndoshta lidhur me zgjerimin e Perandorisë Bullgare në Shqipëri rreth asaj kohe. === Ndikimi latin === [[Jernej Kopitar]] (1780-1844) ishte i pari që vuri në dukje ndikimin e latinishtes në gjuhën shqipe dhe pretendonte se „fjalë latine në gjuhën shqipe kishin shqiptimin e kohës së perandorit August“.<ref>Kopitar 1829, faq. 254.</ref> Kopitar dha shembuj të tillë si ''qiqer'' shqip nga latinisht ''cicer'' (që do të thotë bizele), ''qytet'' nga ''civitas'', ''peshk'' nga ''piscis'' dhe ''shigjetë'' nga ''sagitta''. Shprehjet e ashpra të latinishtes ⟨c⟩ dhe ⟨g⟩ mbahen si ndalesa palatare dhe velare në huazimet e gjuhës shqipe. Gustav Meyer (1888)<ref>Meyer 1888, faqe. 805.</ref> dhe [[Wilhelm Meyer-Lübke]] (1914)<ref>Meyer-Lübke 1914, faqe. 32</ref> më vonë e vërtetuan këtë. Meyer vuri në dukje ngjashmërinë midis foljeve në gjuhën shqipe: ''shqipoj'' dhe ''shqiptoj'' dhe fjala latine ''excipio'' (që do të thotë të mirëevini). Prandaj, ai besonte se fjala ''shqiptar'' rrjedh nga ''shqipoj'', e cila nga ana e saj rrjedh nga fjala latine ''excipio''. [[Johann Georg von Hahn]], një gjuhëtar austriak, kishte propozuar të njëjtën teori në 1854.<ref>Bardhyl Demiraj (2010). ''Wir sind die Deinen. Studien zur albanischen Sprache, Literatur und Kulturgeschichte, dem Gedenken an Martin Camaj (1925–1992) gewidmet''. Harrassowitz Verlag.(në gjermanisht) [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/978-3-447-06221-3|978-3-447-06221-3]].</ref> [[Eqrem Çabej]] gjithashtu vuri re, ndër të tjera, elementet arkaike latine në shqip:<ref>Çabej 1962, faqe. 13–51</ref> # Latinishtja /au/ bëhet në gjuhën shqipe /a/ në huazimet më të hershme: ''aurum'' → ''ar''; ''gaudium'' → ''gaz''; ''lauri'' → ''lar''. Latinishtja / au / është ruajtur në huazimet e mëvonshme, por ndryshohet në një mënyrë të ngjashme me greqishten: ''causa'' → ''kafshë''; ''laud'' → ''lavd''. # Latinishtja /ō/ bëhet në gjuhën shqipe /e/ në huazimet më të vjetra latine: ''pōmum'' → ''pemë''; ''hōra'' → ''herë''. Një ndryshim analog i ndodhur nga indoevropiane në shqip; PIE *''nōs'' u bë shqipe, PIE *''oḱtō'' + prapashtesa -''ti'' u bë tetë shqipe etj. # Shprehjet e brendshme dhe fillestare të pazgjidhura latine humbasin në shqip: ''cubitus'' → ''kub''; ''medicus'' → ''mjek''; ''palūdis'' → ''padūlis'' → ''pyll''. Një ndryshim analog ka ndodhur nga indoevropiane në shqip. Në të kundërt, në huazimet e mëvonshme latine, ruhet rrokje e brendshme: ''paganus'' „pagan“ → ''(i) pëgërë''; ''plaga'' → ''plagë'' etj. # Latinishtet të qiellzorizuara /tj/, /dj/, /kj/ për shqip /s/, /z/, /c/: ''vitius'' → ''ves''; ''ratiō'' → ''arsye''; ''radius'' → ''rreze''; ''faciēs'' → ''faqe''; ''socius'' → ''shoq'' etj. Nga ana tjetër, latinishtja /s/ u ndryshua në /ʃ/ në shqip. Haralambie Mihăescu demonstoi se: * Rreth 85 fjalë latine kanë mbijetuar në gjuhën shqipe, por jo (si të trashëguara) në asnjë gjuhë romane. Disa shembuj janë: ''bubulcus'' → ''bulk'' → ''bujk'', ''hībernālia'' → ''mërrajë'', ''sarcinārius'' → ''shelqëror'', ''trifurcus'' → ''tërfurk''; ''accipiter'' „skifter“ → greqishtja ''khíphtéri'', ''khephtéri'' → *''qiftër'' → ''qift'', greq. ''chelydros'' → lat. ''celsydri'' → ''kulshedër'', ''kuçedër'', ''splēnēticum'' → ''shpënetkë'' → ''shpretkë'', ''solanum'' → ''shullë''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 30.</ref> * 151 fjalë shqipe me origjinë latine nuk ishin trashëguar në gjuhën rumune. Disa shembuj përfshijnë ''mik'' në shqip nga latinisht ''amicus'', ose ''armik'' nga ''inimicus'', ''arsye'' nga ''ratiōnem'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''qelq'' nga ''calix'' (''calicis''), ''kështjellë'' nga ''castellum'', ''qind'' nga ''centum'', ''gjel'' nga ''gallus'', ''gjymtyrë'' nga ''iūnctūra'', ''mjek'' nga ''medicus'', ''rrjetë'' nga ''rēte'', ''shpresë'' nga ''sperare'', ''vullnet'' nga ''voluntātis''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1, 21.</ref> * Disa terminologji të kishës shqiptare kanë tipare fonetike që tregojnë huamarrjen e tyre të hershme nga latinishtja. Disa shembuj përfshijnë altarin shqiptar nga altari latin, ''engjëll'' nga ''angelus'', ''bekoj'' nga ''benedicere'', ''i krishterë'' nga ''christianus'', ''kryq'' nga ''crux'' (''crucis''), ''kishë'' nga ''ecclesia'', ''ipeshkëv'' nga ''episcopus'', ''ungjill'' nga ''evangelium'', ''mallkoj'' nga ''maledicere'', ''meshë'' nga ''missa'', ''murg'' nga ''monachus'', ''(i) pëgërë'' nga ''paganus''<ref>Mihaescu 1966, faqe. 1–2.</ref> Autorët e tjerë<ref>Rosetti 1986, faqe. 195–197.</ref> kanë zbuluar huazimet latine në gjuhën shqipe me një model të lashtë të shëndoshë që nga shekulli i 1 para Krishtit,{{Citim i duhur}} për shembull, ''qingëlë'' shqip nga ''cingulum'' latine dhe shqipj e ''vjetër'' nga latinishtja ''vetus'', ''veteris''. Gjuhët romane trashëguan këto fjalë nga latinishtja popullore: lat. pop. *''cingla'' u bë [[Gjuha rumune|rumanishtja]] ''chingă'', që do të thotë „barku i barkut, qafa e shtratit“, dhe latinishtja popullore ''vetrānus'' u bë rumanishtja ''bătrân'', që do të thotë ''i vjetër''. Shqip, [[Gjuha baske|baskishtja]] dhe gjuhët mbijetuese [[Gjuhët keltike|keltike]] si [[Gjuha bretoneze|breton]] dhe [[Gjuha e Uellsit|uellsisht]], janë gjuhët joromane që sot kanë këtë lloj gjërësish të gjerë latine që datojnë nga kohët e lashta romake, të cilat kanë pësuar ndryshime të shëndosha të lidhura me gjuhët. Gjuhë të tjera në ose pranë zonës së dikurshme romake ose erdhën në vendin e ngjarjes më vonë (turqisht, gjuhët sllave, arabisht) ose hidheshin pak nga latinishtja pavarësisht bashkëjetesës me të (greke, gjermane), edhe pse gjermanishtja ka disa huazime latine të lashta (''Fenster'', ''Käse'', ''Köln''). Studiuesit rumunë, të tillë si Vatasheku dhe Mihaesku, duke përdorur analizat leksikore të gjuhës shqipe, kanë arritur në përfundimin se shqipja u ndikua shumë nga një gjuhë romance e zhdukur, e cila ishte e dallueshme nga rumanishtja dhe [[gjuha dalmate]]. Për shkak se fjalët latine të përbashkëta vetëm me gjuhën rumune dhe shqipe janë dukshëm më të vogla se ato që janë të përbashkëta vetëm me romancën shqipe dhe perëndimore, Mihaesku argumenton se gjuha shqipe ka evoluar në një rajon me kontakt shumë më të madh me rajonet e romances perëndimore sesa me rajonet rumune, dhe e vendosi këtë rajon në Shqipërinë e tanishme, Kosovë dhe Maqedoninë Perëndimore, që përfshin në lindje deri në [[Manastiri (qytet)|Manastir]] dhe [[Prishtina|Prishtinë]].<ref>Madgearu, Alexandru and Gordon, Martin. ''The Wars of the Balkan ('' Luftërat e Gadishullit Ballkanik: Origjina e tyre Mesjetare). Faqet 146-147. </ref> === Prania dhe vendndodhja historike === Vendi dhe koha kur u formua gjuha shqipe është e pasigurtë.<ref>[https://balkanologie.revues.org/2272 "Mythifying the Albanians : A Historiographical Discussion on Vasa Efendi's "Albania and the Albanians""]. ("Mitifikimi i shqiptarëve: Një diskutim historik mbi" Shqipërinë dhe shqiptarët "të Vasa Efendisë".) ''balkanologie.revues.org''.</ref> Gjuhëtari amerikan [[Eric P. Hamp|Eric Hamp]] deklaroi se gjatë një periudhe kronologjike të panjohur një popullsi para-shqiptare (e quajtur "Albanoid" nga Hamp) zona të banuara që shtrihen nga [[Polonia]] në Ballkanin Jugperëndimor.<ref>Curtis, Matthew Cowan. [https://eric.ed.gov/?id=ED546136 "Slavic-Albanian Language Contact, Convergence, and Coexistence"].("Kontakti i gjuhës sllavo-shqipe, konvergjenca dhe bashkëjetesa"). ProQuest LLC. faqe 17. për shembull, argumenton që nga një kohë e papërcaktuar një popullsi para-shqiptare (Albanoid në termin Hamp,) populluar zona që shtrihen nga Polonia në zonën aktuale</ref> Analiza të mëtejshme kanë sugjeruar se ajo ishte në një rajon malor dhe jo në një kodër ose bregdet:<ref>Hamp 1963.</ref> ndërkohë që fjalët për bimët dhe kafshët karakteristike të rajoneve malore janë tërësisht origjinale, emrat për peshk dhe për aktivitetet bujqësore (si [[Parmenda|lërim]]) janë marrë hua nga gjuhë të tjera.<ref>Fine 1991, faqe. 10.</ref> Një analizë më e thellë e fjalorit, megjithatë, tregon se kjo mund të jetë pasojë e një dominimi të tejzgjatur të latinishtes të zonave bregdetare dhe të thjeshtë të vendit, dhe jo dëshmi e mjedisit origjinal ku u formua gjuha shqipe. Për shembull, fjala për 'peshk' është huazuar nga latinishtja, por jo fjala për "gushat", e cila është vendase. Indigjenët janë gjithashtu fjalët për "anije", "trap", "lundrim", "raft detar" dhe disa emra të llojeve të peshkut, por jo fjalët për "vela", "radhë" dhe "port" objekte që kanë të bëjnë me vetë navigacion dhe një pjesë të madhe të faunës së detit. Kjo më tepër tregon se proto-shqiptarët u larguan nga zonat bregdetare në kohë të hershme (ndoshta pas pushtimit latin të rajonit) duke humbur kështu pjesë të mëdha (ose shumica) të leksikut të mjedisit detar. Një fenomen i ngjashëm mund të vërehet me terma bujqësorë. Ndërsa fjalët për "tokën e punueshme", "misri", "gruri", "drithërat", "vreshtin", "zgjedha", "korrja", "mbarështimi i gjedhëve" etj janë lindje, fjalët për "lërim" 'fermë' dhe 'fermeri', praktikat bujqësore dhe disa mjete të korrjes janë të huaja. Kjo, përsëri, tregon për kontakt të ngushtë me gjuhët dhe njerëzit e tjerë, në vend që të sigurojë dëshmi për një Urheimat të mundshëm.{{Citim i duhur}} Qendra e vendbanimit shqiptar mbeti [[Lumi i Matit|lumi Mat]]. Në vitin 1079, ata u regjistruan më larg në jug në luginën e [[Shkumbini|lumit Shkumbin]].<ref>Kazhdan 1991, pp. 52–53.</ref> Shkumbin, një lumë sezonal që shtrihet pranë rrugës së vjetër [[Via Egnatia|Via Egnatia]], është përafërsisht kufiri i divizionit dialektik parësor për gjuhën shqipe, [[Toskërishtja|toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|gegërishtes]]. Karakteristikat e Toskërishtes dhe Gegërishtes në trajtimin e gjuhës amtare dhe fjalëve të huaja nga gjuhë të tjera janë dëshmi se ndarja dialektale parapriu migrimin sllav në Ballkan,<ref>Brown & Ogilvie 2008, p. 23.</ref><ref>Fortson 2004, p. 392</ref><ref>Mallory & Adams 1997, faqe. 9.</ref> që do të thotë se në atë periudhë (nga Shek. 5 deri në Shekulli i 6-të pas Krishtit), shqiptarët po pushtonin pothuajse të njëjtën zonë rreth lumit Shkumbin, i cili shtrihej në [[Linja e Jireçekut|linjën e Jireçekut]].<ref>Demiraj 1999.</ref> Referimet për ekzistencën e gjuhës shqipe si gjuhë të dallueshme mbijetojnë nga shekulli i 14-të, por nuk është cituar ndonjëgjë specifike. Dokumentet më të vjetra të mbijetuara të shkruara në shqip janë "[[Formula e pagëzimit]]", ''Un'te paghesont 'pr'emenit t'Atit e t'Birit e t'Spertit Senit''. ("Unë të pagëzoj në emër të Atit, Birit dhe Shpirtit të Shenjtë") të regjistruara nga Pal Engjelli, Peshkopi i Durrësit në vitin 1462 në dialektin gegë dhe disa vargje të [[Besëlidhja e Re|Dhiatës së Re]] nga ajo periudhë. Libri më i vjetër i njohur shqiptar i shtypur, [[Meshari]], u shkrua në vitin 1555 nga [[Gjon Buzuku]], një klerik [[Kisha Katolike|katolik]]. Në 1635, [[Frang Bardhi]] shkroi fjalorin e parë latinisht-shqip. Besohet se shkolla e parë shqipe është hapur nga françeskanët në vitin 1638 në [[Pllanë]]. Një nga fjalorët më të hershëm të gjuhës shqipe u shkrua në vitin 1693, i cili ishte një dorëshkrim i [[Gjuha italiane|gjuhës italiane]] i shkruar nga kapiten i detit malazez [[Julije Balović]] ''Pratichae Schrivaneschae'' dhe përmban një fjalor shumëgjuhësh me qindra fjalë të përdorura më shpesh në jetën e përditshme në italisht, Slavo-Illiririsht , Greqisht, shqipe dhe [[Gjuha turke|turke]].<ref>Pantić, Miroslav (1990). [https://books.google.com/books?id=G5FiAAAAMAAJ ''Književnost na tlu Crne Gore i Boke Kotorske od XVI do XVIII veka'']. Srpska književna zadruga. p. 98</ref> === Karakteristikat Proto-IE === Edhe pse shqipja është përmendur si "motra e çuditshme" për disa fjalë që nuk korrespondojnë me të afërmit e IE, ajo ka ruajtur shumë karakteristika proto-IE: për shembull, përemri demonstrative *''*ḱo-'' është stërgjyshor shqiptar ''ky/kjo'' dhe Anglisht ''he'', por jo në anglisht ''this'' apo rusisht ''etot.'' Shqipja krahasohet me gjuhët e tjera indo-evropiane më poshtë, por thekson se shqipja ka shfaqur disa raste të dukshme të domethënies semantike (si ''motër'' në vend të "nënës" ose kreditë latine, ''gjelbër'' dhe ''verdhë'' që janë kthyer në kuptim). {| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="4" |+Krahasimi me gjuhët tjera indo-evropiane !Shqip !! muaj !! i ri / e re !! nënë !! motër !! natë !! hundë !! tre !! i zi /e zezë !! i kuq / e kuqe !! i/e gjelbër/blertë !! i/e verdhë !! ujk |- ! colspan="13" style="text-align:center; background:#dedede" | Tjera [[Gjuhët indo-evropiane|Gjuhë indo-evropiane]] |- | '''[[Sanskrit]]''' || māsa|| nava || mātṛ || svasṛ || nakti || nasa || tri || kāla || rudhira || hari || pīta || vṛka |- | '''[[Gjuha perse|Persisht]]''' || māh|| nou || mādar || xāhar || shab || damāg || se || siāh || sorkh || sabz || zard || gorg |- | '''[[Gjuha angleze|Anglisht]]''' || month || new || mother || sister || night || nose || three || black || red || green || yellow || wolf |- | '''[[Gjuha frënge|Frëngjisht]]''' || mois || nouveau || mère || sœur || nuit || nez || trois || noir || rouge || vert || jaune || loup |- | '''[[Gjuha latine|Latinisht]]''' || mēnsis || novus || māter || soror || nox || nasus || trēs || āter, niger || ruber || viridis || flāvus, gilvus || lupus |- | '''[[Gjuha rumune|Rumanisht]]''' || luna || nou/noi || mamă || soră || noapte || nas || trei || negru || roşu || verde || galben || lup |- | '''[[Gjuha italiane|Italisht]]''' || mese || nuovo || madre/mamma || sorella || notte || naso || tre || nero || rosso || verde || giallo || lupo |- | '''[[Gjuha irlandeze|Irlandisht]]''' || mí || nua || máthair || deirfiúr || oiche || srón || trí || dubh || dearg || glas, uaine || buí || mac tíre, faolchú |- | '''[[Gjuha uellsisht|Uellsisht]]''' || mis || newydd || mam || chwaer || nos || trwyn || tri || du (/di/) || coch, rhudd || gwyrdd, glas || melyn || blaidd |- | '''[[Gjuha letoneze|Letonisht]]''' || mēnesis || jauns || māte || māsa || nakts || deguns || trīs || melns || sarkans || zaļš || dzeltens || vilks |- | '''[[Gjuha greke|Greqishtja antike]]''' || μήν<br /> <small>mēn</small> || νέος<br /> <small>néos</small> || μήτηρ<br /> <small>mētēr</small> || αδελφή<br /> <small>adelphē</small> || νύξ<br /> <small>núx</small> || ῥίς<br /> <small>rhís</small> || τρεῖς<br /> <small>treĩs</small> || μέλας<br /> <small>mélas</small> || ἐρυθρός<br /> <small>eruthrós</small> || χλωρός<br /> <small>khlōrós</small> || ξανθός<br /> <small>xanthós</small> || λύκος<br /> <small>lúkos</small> |- | '''[[Gjuha bullgare|Bullgarisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || майка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || нощ<br /> <small>nošt</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || черен<br /> <small>čeren</small> || червен<br /> <small>červen</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жълт<br /> <small>žălt</small> || вълк<br /> <small>vălk</small> |- | '''[[Gjuha serbe|Serbisht]]''' || месец<br /> <small>mesec</small> || нов<br /> <small>nov</small> || мајка<br /> <small>majka</small> || сестра<br /> <small>sestra</small> || ноћ<br /> <small>noć</small> || нос<br /> <small>nos</small> || три<br /> <small>tri</small> || црн<br /> <small>crn</small> || црвен<br /> <small>crven</small> || зелен<br /> <small>zelen</small> || жут<br /> <small>žut</small> || вук<br /> <small>vuk</small> |- | '''[[Gjuha kroate|Kroatisht]]''' || mjesec || nov || majka || sestra || noć || nos || tri || crn || crven || zelen || žut || vuk |- | '''[[Gjuha lituane|Lituanisht]]''' || mėnesis/mėnuo|| naujas || mama || sesuo/sesė || naktis || nosis || trys || juoda || raudona || žalia || geltona || vilkas |} === Korrespondencat fonologjike shqiptare-PIE === Fonologjikisht, shqipja nuk është aq konservatore. Ashtu si shumë aksione të IE, ajo ka shkrirë dy seri të ndalimeve të shprehura (p.sh., të dyja * d dhe * dʰ u bënë d). Përveç kësaj, ndalesa zanore tentojnë të zhduken midis zanoreve. Ekziston humbja pothuajse e plotë e rrokjeve përfundimtare dhe humbja shumë e gjerë e rrokjeve të tjera të padëshiruara (p.sh mik, "mik" nga Lat. Amicus). PIE * o shfaqet si (gjithashtu si e nëse një zanore e përparme e lartë vijon), ndërsa * ē dhe * ā bëhen o, dhe PIE * ō shfaqet si e. Të palatet, velaret dhe labiovelarët të gjitha mbeten të dallueshme përpara zanoreve të para, një ruajtje e gjetur ndryshe në gjuhët Luvian dhe në lidhje me Anatolinë. Kështu PIE, * k, dhe * kʷ bëhen th, q dhe s, përkatësisht (para mbrapa zanoreve * ќ bëhet th, ndërsa * k dhe * kʷ shkrihen si k) Një tjetër ruajtje e shquar është ruajtja e fillimit * h4 si Alb. h (të gjitha laringjet e tjera zhduken krejtësisht).<ref>Enciklopedia e kulturës indo-evropiane Nga J. P. Mallory, Douglas Q. Adams Botim: ilustruar Publikuar nga Taylor & Francis, 1997 [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/1-884964-98-2|1-884964-98-2]], [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BurimeteLibrave/978-1-884964-98-5|978-1-884964-98-5]]</ref> {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dybuzore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*p |p |''*'''p'''ékʷo'' |'''''p'''jek''  |- |*b |b |''*sor'''b'''éi̯e/o''" |''gjer'''b'''''  |- |*bʰ |b |''*'''bʰ'''aḱeh₂'' |'''''b'''athë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dhëmbore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*t |t |''*'''t'''úh₂'' |'''''t'''i''  |- |*d |d |''*'''d'''iHtis'' |'''''d'''itë''  |- | |dh |''*pér'''d'''e/o'' |''pjer'''dh'''''  |- | |g |''*'''d'''l̥h₁gʰós'' |'''''g'''jatë'' (Tosk. dial. ''glatë'') |- |*dʰ |d |''*'''dʰ'''égʷʰe/o'' |'''''d'''jeg''  |- | |dh |''*gʰór'''dʰ'''os'' |''gar'''dh'''''  |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve qiellzore indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Albanian |- |*ḱ |th |''*'''ḱ'''éh₁mi'' |'''''th'''em'' |- | |s |''*'''ḱ'''uk'' |'''''s'''utë''  |- | |k |''*'''ḱ'''reh₂u'' |'''''k'''rah''  |- | |ç/c |''*'''ḱ'''entro'' |'''''ç'''andër''  |- |*ǵ |dh |''*'''ǵ'''ómbʰos'' |'''''dh'''ëmb'' |- | |d |''*'''ǵ'''ēusnō'' |'''''d'''ua''  |- |*ǵʰ |dh |''*'''ǵʰ'''edi̯e/o'' |'''''dh'''jes''  |- | |d |''*'''ǵʰ'''r̥sdʰi'' |'''''d'''rithë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve velare indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*k |k |''*'''k'''ágʰmi'' |'''''k'''am'' |- | |q |''*'''k'''lau-ei̯e/o'' |'''''q'''aj'' (Geg ''qanj'', Salamis ''kla'') |- |*g |g |''*h₃lí'''g'''os'' |''li'''g'''ë''  |- | |gj |''*h₁reu'''g'''e'' |''re'''gj'''''  |- |*gʰ |g |''*'''gʰ'''órdʰos'' |'''''g'''ardh'' |- | |gj |''*'''gʰ'''édni̯e/o'' |'''''gj'''ej''  (Geg ''gjêj'') |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e mbylltoreve dhëmborevelare indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*kʷ |k |''*'''kʷ'''eh₂sleh₂'' |'''''k'''ollë''  |- | |s |''*'''kʷ'''éle/o'' |'''''s'''jell''  |- | |q |''*'''kʷ'''ṓd'' |'''''q'''ë'' |- |*gʷ |g |''*'''gʷ'''r̥'' |'''''g'''ur''  |- | |z |''*'''gʷ'''ērHu'' |'''''z'''or'' |- |*gʷʰ |g |''*dʰé'''gʷʰ'''e/o'' |''dje'''g'''''  |- | |z |''*h<sub>1</sub>en-dʰo'''gʷʰ'''éi̯e/o'' |''nde'''z''''' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e fishkëllores indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*s |gj |''*'''s'''éḱstis'' |'''''gj'''ashtë''  |- | |h |''*no'''s'''ōm'' |''na'''h'''e'' |- | |sh |''*bʰreu'''s'''inos'' |''bre'''sh'''ër'' |- | |th |''*gʷé'''sd'''os'' |''gje'''th''''' |- | |h |''*'''sḱ'''i-eh₂'' |'''''h'''ije'' |- | |f |''*'''sp'''élnom'' |'''''f'''jalë''  |- | |sht |''*h₂o'''st'''i''  |''a'''sht''''' |- | |th |''*'''s'''uh₁s'' |'''''th'''i''  |- | |∅ |''h₁é'''s'''mi'' |''jam'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e sonorantëve indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i̯ |gj |''*'''i̯'''ése/o'' |'''''gj'''esh''  |- | |j |''*'''i̯'''uHs'' |'''''j'''u''  |- | |∅ |''*bʰér'''i̯'''ō'' |''bie(r)'' |- | |h |''*streh₂'''i̯'''eh₂'' |''stro'''h'''ë''  |- |*u̯ |v |''*'''u̯'''oséi̯e/o'' |'''''v'''esh'' |- |*m |m |''*'''m'''eh₂tr-eh₂'' |'''''m'''otër'' |- |*n |n |''*'''n'''ōs'' |'''''n'''e'' |- | |nj |''*e'''n'''i-h₁ói-no'' |'''''nj'''ë''  |- | |∅/^ |''*pé'''n'''kʷe'' |''p'''e'''së'', Geg. ''p'''ê'''s'' |- | |r |''*ǵʰeime'''n''''' |''dimë'''r''''' (Geg. ''dimën'') |- |*l |l |''*h₃'''l'''ígos'' |'''''l'''igë'' |- | |ll |''*kʷé'''l'''e/o'' |''sje'''ll''''' |- |*r |r |''*'''r'''epe/o'' |'''''r'''jep'' |- | |rr |''*u̯'''r'''h₁ḗn'' |'''''rr'''unjë'' |- |*n̥ |e |''*h₁'''n̥'''men'' |'''''e'''mër'' |- |*m̥ |e |''*u̯iḱ'''m̥'''ti'' |(''një'')''z'''e'''t'' |- |*l̥ |uj |''*u̯'''ĺ̥'''kʷos'' |''ujk''  |- |*r̥ |ri, ir |''*ǵʰ'''r̥'''sdom'' |''d'''ri'''thë'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e laryngeals indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*h1 |∅ |''*'''h₁'''ésmi'' |''jam'' |- |*h2 |∅ |''*'''h₂'''r̥tḱos'' |''ari'' |- |*h3 |∅ |''*'''h₃'''ónr̥'' |''ëndërr'' |- |*h4 |h |''*'''h<sub>4</sub>'''órǵʰii̯eh₂'' |'''''h'''erdhe'' |} {| class="wikitable" |+Vazhduesit e zanoreve indoevropiane në shqip !PIE !Shqip !PIE !Shqip |- |*i |i |''*s'''í'''nos'' |''gj'''i''''' |- | |e |''*du̯'''i'''gʰeh₂'' |''d'''e'''gë''  |- |*ī |i |''*d'''īH'''tis'' |''d'''i'''të'' |- |*e |e |''*p'''é'''nkʷe'' |''p'''e'''së'' (Gheg ''pês'') |- | |je |''*u̯'''é'''tos'' |''v'''je'''t'' |- |*ē |o |''*ǵʰ'''ē'''sreh₂'' |''d'''o'''rë'' |- |*a |a |''*bʰ'''a'''ḱeh₂''- |''b'''a'''thë'' |- | |e |''*h₂'''é'''lbʰit'' |'''''e'''lb'' |- |*o |a |''*gʰ'''ó'''rdʰos'' |''g'''a'''rdh'' |- |*ō |e |''*h₂oḱt'''ō'''tis'' |''t'''e'''të''  |- |*u |u |''*s'''u'''pnos'' |''gj'''u'''më'' |- |*ū |y |''*s'''uH'''sos'' |''gj'''y'''sh'' " |- | |i |''*m'''ū'''s'' |''m'''i''''' |} == Shqipja standarde == [[Skeda:AlbaniaPeriodical.jpg|parapamje|Gazeta Albania, botim i [[tetor]] [[1899]]]]Formimi i gjuhës letrare kombëtare të njësuar (gjuha standarde), si varianti më i përpunuar i gjuhës së popullit shqiptar, ka qenë një proces i gjatë, që ka filluar që në shekujt XVI-XVIII, por përpunimi i saj hyri në një periudhë të re, në shekullin XIX, gjatë [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare]]. Në vitin 1824 [[Naum Veqilharxhi]] filloi punën për të krijuar [[Alfabeti shqip|alfabetin shqip]] dhe në vitin [[1844]] dhe 1845 u botua “[[Ëvetari|Evetar]]”-i. Vaqilharxhi ishte i pari që shprehu qëllimet e [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare Shqiptare]] nëpërmjet traktatit të tij, parathënies së “Evetar”-it të parë dhe shumë shkrimeve të tjera.<ref>[http://www.panorama.com.al/veqilharxhi-babai-i-alfabetit-dhe-abetares-shqiptare/ Veqilharxhi,Babai i alfabetit dhe gjuhës shqipe]</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html|title=Naum Veqilharxhi 1797-1846|url-status=dead|language=sq|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=19 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html}}</ref> Në programin e Rilindjes, mësimi dhe lëvrimi i gjuhës amtare, përpjekjet për pasurimin e saj dhe pastrimin nga fjalët e huaja dhe të panevojshme, zinin një vend qendror. Gjatë kësaj periudhe, u zhvillua një veprimtari e gjerë letrare, kulturore dhe gjuhësore. Në vitin 1879, u krijua “[[Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip|Shoqata e të shtypurit shkronja shqip]]”, që i dha një shtysë të re kësaj veprimtarie.<ref>[https://www.shqiperia.com/Shoqeria-e-te-Shtypurit-Shkronja-Shqip-(Shoqeria-e-Stambollit-1879).313/ Shoqeria e te Shtypurit Shkronja Shqip (Shoqeria e Stambollit 1879)]</ref> U hartuan gramatikat e para me synime normative dhe u bë hapi i parë për hartimin e një fjalori kombëtar i gjuhës shqipe, që është “[[Kostandin Kristoforidhi#Përkthime dhe vepra|Fjalori i Gjuhës Shqipe]]” i [[Kostandin Kristoforidhi]]t, i botuar pas vdekjes së autorit, më 1904. Gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare, u përvijuan dy variante letrare të kombit shqiptar<ref>http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}}</ref>, varianti letrar jugor dhe varianti letrar verior. U bënë gjithashtu, përpjekje për afrimin e këtyre varianteve dhe për njësimin e gjuhës letrare. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: [[alfabeti latin]], [[alfabeti grek]], alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi [[Kongresi i Manastirit]], i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e [[Manastiri (qytet)|Manastirit]], që sot ndodhet në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]]. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame ('''dh''', '''g'''j, '''ll''', '''nj''', '''rr''', '''sh''', '''th''', '''xh''', '''zh'''), dhe me dy shkronja me shenja diakritike ('''ç''', '''ë'''), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri [[Komisia Letrare Shqipe]], që u mblodh në [[Shkodra|Shkodër]] në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision [[gjuhëtar]]ësh e [[Shkrimtarë shqiptar|shkrimtarësh]], krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit<ref name=":1" />, si një urë në mes [[Toskërishtja|toskërishtes]] dhe [[Gegërishtja|gegërishtes]] dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920<ref>Zerdelia E., ''Kongresi arsimor i Lushnjës'', Tiranë : Morava, 2012.</ref> dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit)<ref name=":1" /> deri në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]]. Pas Luftës së Dytë Botërore, puna për njësimin e gjuhës letrare kombëtare (gjuhës standarde) dhe të drejtshkrimit të saj, nisi të organizohet nga [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Instituti i Shkencave]]. U krijuan komisione të posaçme për hartimin e projekteve të drejtshkrimit. Kështu, u hartuan disa projekte në vitet 1948, 1951, 1953 e 1956. U organizuan gjithashtu, dy konferenca shkencore në vitin 1952, për të diskutuar për problemin e gjuhës letrare.<ref>http://www.gazetatema.net/2017/11/14/analiza-shqipja-dhe-zhvillimi-i-saj-konferenca-ne-jena-ja-cfare-i-terheq-te-huajt-tek-ajo/</ref> Më 1952, [[Lidhja e Shkrimtarëve (Tiranë)|Lidhja e Shkrimtarëve]] e vendosi që botimet të dilnin vetëm toskërisht, duke ngushtuar qerthullin e gegërishtes letrare vetëm tek letërsia artistike. Më [[1967]], u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes]]”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], në [[Kosova|Kosovë]] dhe në [[Mali i Zi|Mal të Zi]]. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Në vitin 1968, u mblodh Konsulta Gjuhësore e Prishtinës<ref>{{Cite web|url=http://www.njekomb.com/?p=3715|title=Kopje e arkivuar|access-date=7 dhjetor 2017|archive-date=28 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028234212/http://www.njekomb.com/?p=3715|url-status=dead}}</ref>, e cila, e udhëhequr nga parimi “'''një komb-një gjuhë letrare'''”, vendosi që projekti i ortografisë i vitit 1968, posa të miratohej e të merrte formën zyrtare në [[Shqipëria|Republikën e Shqipërisë]], do të zbatohej edhe në Kosovë. Vendimet e kësaj Konsulte kanë qenë me rëndësi të jashtëzakonshme për njësimin e gjuhës letrare kombëtare shqipe. Projekti "[[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe#Pika I e Rezolutës|Rregullat e drejtshkrimit të shqipes" i vitit 1967]], pas një diskutimi publik, ai u paraqit për diskutim në Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes, që u mblodh në [[Tirana|Tiranë]], në vitin 1972, i cili ka hyrë në historinë e gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, si Kongresi i njësimit të gjuhës letrare kombëtare. Kongresi i Drejtshkrimit të Shqipes, në të cilin morën pjesë delegatë nga të gjitha rrethet e Shqipërisë, nga Kosova, nga Maqedonia e Veriut dhe nga Mali i Zi dhe nga arbëreshët e Italisë, pasi analizoi të gjithë punën e bërë deri atëherë për njësimin e gjuhës letrare, miratoi një rezolutë, në të cilën përveç të tjerash, pohohet se “populli shqiptar ka tashmë një gjuhë letrare të njësuar”. Gjuha letrare kombëtare e njësuar (gjuha standarde), mbështetej kryesisht në variantin letrar të jugut, sidomos në sistemin fonetik por në të janë integruar edhe elemente të variantit letrar të veriut. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "[[Fjalor i shqipes së sotme|Fjalori i shqipes së sotme]]" (1984), "[[Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe (2011)|Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe]]" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, I Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997). == Fonologjia == Standardi shqiptar ka 7 [[Zanoret|zanore]] dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]. Ashtu si [[gjuha angleze]], shqipja ka frikative dhëmbore / θ ð /, të cilat janë të rralla ndër-gjuhësore. Ato janë shkruar si th dhe dh, dhe të ngjashme me bashkëtingëlloret në fillim të anglishtes të hollë dhe kjo. Gegërishtja përdor zanoret e gjata dhe hundore, të cilat mungojnë në [[Toskërishtja|Toskërisht]] dhe zanorja e mesit qendrore është e humbur në fund të fjalës. [[Theksi në gjuhën shqipe|Theksi]] është i ngulitur kryesisht në rrokjen e fundit. == Gramatika == Kategoritë e gramatikës së shqipes janë shumë të afërme me gjuhët e tjera evropiane. Emrat tregojnë dukshëm gjininë, numrin, dhe pesë rasa. Një tipar i pazakonshëm është që emrat ndryshohen më tutje me prapashtesa për të treguar domethënien e caktuar apo pacaktuar: bukë, buka. Mbiemrat-përveç numëror dhe disa shprehje të caktuara sasie-dhe emrat e varur përcjellin emrin të cilin e modifikojnë; dhe ata janë të shquar në kërkimin e pjesëzës që i përcjell ata që pajtohen me emrin. Andaj, në “një burrë i madh, modifikohet nga i madh, i cili paraprihet nga i, i cili pajtohet me termin për “njeri”; gjithashtu në “dy burra të mëdhenj”, mëdhenj, forma mashkullore e shumësit nga i madh, përcjellë emrin burra dhe paraprihet nga një pjesëz që pajtohet me emrin. Foljet kanë numrin dhe një llojllojshmëri të formave të gjetura në Frëngjisht apo Italisht dhe janë mjaft të parregullta në formimin e rrënjëve të tyre. Shumësat e emrit po ashtu janë të dukshëm për parregullsitë në një numër të madh të tyre. Kur të përcaktohet një emër apo një i marrur si i njohur është kundrinori i drejtë, një përemër në rastin e vërtetë që përsëritë këtë informacion po ashtu duhet të futet në shprehjen e foljes; p.sh. I-a dhashë librin atij drejtpërdrejtë është “him-it I-gave the-book to-him, e cila në anglishten standarde do të ishte “I gave the book to him.”Në përgjithësi, gramatika dhe dallimet formale të shqipes na kujtojnë greqishten moderne dhe gjuhët romane, veçanërisht atë rumune. Tingujt sugjerojnë hungarishten apo greqishten, por gegërishtja me zanoret e saj hundore tingëllon më karakteristike. Gramatika e gjuhës shqipe është mjaft e komplikuar në krahasim me gjuhët e tjera indoevropiane. Gjuha shqipe ka 6 ose 5 rasa, emërore, gjinore, dhanore, kallëzore, rrjedhore dhe thirrore, e cila është hequr. Foljet janë mjaft të parregullta. Disa folje si "jap" e "ha", në kohën e shkuar dhe në pjesore ndryshojnë plotësisht në "dhënë" dhe "ngrënë". Foljet të cilat mbarojnë me "t" në vetën e tretë njejës, të kohës së kryer të thjeshtë, marrin dy "tt" p.sh ai "hesht" bëhet "ai heshtte", që shpesh gabimisht shkruhet "heshte". Fjalët në gjuhën shqipe ndiqen nga nyje të shumta, gjë që e bën të komplikuar edhe për folësit e gjuhës shqipe. Ka 27 forma të shumësit. Shumësi i emrave ndiqet nga prapashtesat por, edhe nga ndryshie brenda emrit, p.sh dash-desh, kal-kuaj,djalë-djemë etj. Disa emra asnjëjës nuk ndryshojnë fare, si p.sh nxënës-nxënës, fëmijë-fëmijë etj. == Fonetika == {{Kryesor| shqiptimi}} Transkriptimin në pasoj të përdorimit e '''[[Alfabeti Fonetik Ndërkombëtar|Alfabetit Fonetik Ndërkombëtar]]'''. {| class="wikitable" style="text-align:center"" |+ Alfabeti |- | [[A]] || [[B]] || [[C]] || [[Ç]] || [[D]] || [[DH]] || [[E]] || [[Ë]] | [[F]] || [[G]] || [[Gj]] || [[H]] || [[I]] || [[J]] || [[K]] || [[L]] || [[Ll]] || [[M]] | [[N]] || [[Nj]] || [[O]] | [[P]] || [[Q]] || [[R]] || [[Rr]] || [[S]] || [[Sh]] || [[T]] || [[Th]] || [[U]] || [[V]] || [[X]] | [[Xh]] || [[Y]] || [[Z]] || [[Zh]] |- | [[a]] || [[b]] || [[c]] || [[ç]] || [[d]] || [[dh]] || [[e]] || [[ë]] | [[f]] || [[g]] || [[gj]] || [[h]] || [[i]] || [[j]] || [[k]] || [[l]] || [[ll]] || [[m]] | [[n]] || [[nj]] || [[o]] | [[p]] || [[q]] || [[r]] || [[rr]] || [[s]] || [[sh]] || [[t]] || [[th]] || [[u]] || [[v]] || [[x]] | [[xh]] || [[y]] || [[z]] || [[zh]] |- | {{SAPI|a}} || {{SAPI|b}} || {{SAPI|ʦ}} || {{SAPI|ʧ}} || {{SAPI|d}} || {{SAPI|ð}} || {{SAPI|ɛ}} || {{SAPI|ə}} | {{SAPI|f}} || {{SAPI|g}} || {{SAPI|ɟ}} || {{SAPI|h}} || {{SAPI|i}} || {{SAPI|j}} || {{SAPI|k}} || {{SAPI|l}} || {{SAPI|ɫ}} || {{SAPI|m}} | {{SAPI|n}} || {{SAPI|ɲ}} || {{SAPI|ɔ}} | {{SAPI|p}} || {{SAPI|c}} || {{SAPI|ɾ}} || {{SAPI|r}} || {{SAPI|s}} || {{SAPI|ʃ}} || {{SAPI|t}} || {{SAPI|θ}} || {{SAPI|u}} || {{SAPI|v}} || {{SAPI|ʣ}} | {{SAPI|ʤ}} || {{SAPI|y}} || {{SAPI|z}} || {{SAPI|ʒ}} |} === Tabela nyjëtimore e bashkëtingëlloreve të gjuhës shqipe<ref>{{Cite book|last=Beci|first=Bahri|title=Fonetika e gjuhës shqipe|publisher=EDFA|year=2004|location=Tiranë|pages=44|language=sq}}</ref> === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |Mënyra e nyjëtimit ! colspan="11" |Vendi i nyjëtimit |- ! !Dybuzore !Buzodhëmbore !Ndër-dhëmbore !Dhëmbore ! colspan="2" |Alveolare !Qiellzore-alveolare !Qiellzore !Velare !Laringale |- | rowspan="2" |'''Mbylltore''' |''të shurdhëta'' |'''p''' | | |'''t''' | colspan="2" |'''c''' |'''ç''' |'''q''' |'''k''' | |- |''të zëshme'' |'''b''' | | |'''d''' | colspan="2" |'''x''' |'''xh''' |'''gj''' |'''g''' | |- | rowspan="2" |'''Fërkimore''' |''të shurdhëta'' | |'''f''' |'''th''' | | colspan="2" |'''s''' |'''sh''' | | |'''h''' |- |''të zëshme'' | |'''v''' |'''dh''' | | colspan="2" |'''z''' |'''zh''' |'''j''' | | |- |'''Hundore''' | |'''m''' | | | | colspan="2" |'''n''' | |'''nj''' | | |- |'''Anësore''' | | | | |'''ll''' | colspan="2" |'''l''' | | | | |- | rowspan="2" |'''Dridhëse''' |''një dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''r''' | | | | |- |''shumë dridhëse'' | | | | | colspan="2" |'''rr''' | | | | |- |'''Pozicioni i majës së gjuhës''' | |'''↓''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↑''' |'''↓''' |'''↓''' |'''↓''' |- | colspan="4" |'''Organi nyjëtimor''' | colspan="2" |'''Majore''' '''(apikale)''' | colspan="2" |'''Para-shpinore''' '''(predorsale)''' |'''Majore''' '''(apikale)''' |'''Shpinore''' '''(dorsale)''' | colspan="2" | |} == Fjalori dhe kontaktet me gjuhët e tjera == Edhe pse shqipja ka pranuar huazime nga fqinjët, po ashtu tregon jashtëzakonisht disa dëshmi të kontaktit me Greqishten e lashtë; Si e tillë është Gegërisht mokën (Toskërisht mokër), nga Greqishtja mekhane’. Kontaktet e afërta me Romakët japin shumë huazime latine — mik nga Latinishtja amicus, këndoj nga cantare. Përveç kësaj, huazimet e tilla të fjalëve në Shqip vërtetohen nga ngjashmëritë në zhvillimin e Latinishtes së folur në Ballkan dhe Rumani, një gjuhë e Romantizmit Ballkanik. Për shembull, Latinisht paludem u kthye në padulem dhe pastaj padure në Rumani dhe pastaj pyll në Shqip, të dyja me kuptim të modifikuar. Anasjelltas, rumanishtja po ashtu i ndan disa terma vendorë jo-latinishte me Shqipen — p.sh. Rumanisht brad, Shqip bredh. Andaj këto dy gjuhë reflektojnë kontakte të veçanta historike të kohëve të hershme. Komunikimet e hershme me barbarët me sa duket kontribuuan fjalën "tirq" (nga bashkimi i vjetër “thigh-breech), përderisa huazimet me kontaktet e hershme Sllave mund të atribuojnë në kontaktet kulturore gjatë 500 viteve të kaluara me Venedikasit, Osmanët, Grekët (deri në jug), dhe Sllavët (deri në lindje). Një numër i favorshëm i tipareve — p.sh. formimi i kohës së ardhshme dhe shprehjes së emrit – janë të ndara nga gjuhët tjera të Ballkanit por kanë një origjinë dhe zhvillim të pakuptueshëm, ku ndoshta ne te ardhmen mund të nxirët sekreti kodik i ndërtimit të tyre; Shqipja apo forma e sajë e hershme, shumë lehtë mund të jetë burimi për të zbërthyer mënyrën e ndërtimit te gjuhës se pare universale para çarjeve të mëdha dialektore dhe me vone shendrimit te tyre ne gjuhe te veçanta. Studimi i tipareve të tilla regjionale në Ballkan është bërë një rast klasik për hulumtimi mbi fenomenin e përhapjes së gjuhës. == Alfabeti == [[Alfabeti shqip]] ka tridhjetë e gjashtë shkronja dhe nga to shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, dhe 29 [[Bashkëtingëlloret|bashkëtingëllore]]: B, C, Ç, D, Dh, F, G, Gj, H, J, K, L, Ll, M, N, Nj, P, Q, R, Rr, S, Sh, T, Th, V, X, Xh, Z, Zh. Rreshtat e mësiperme i përkasin versionit zyrtar të përkufizimit të Alfabetit Shqip. Versioni i saktë është dhe duhet të jetë ky: [[Alfabeti shqip]] ka 27 shkronja dhe 9 grupshkronja ([[digrafi]]) bashkëtingëlluese që së bashku përbëjnë 36 tingujt e Gjuhës Shqipe të folur. Ndahen në: shtatë zanore: A, E, Ë, I, O, U, Y, në 20 bashkëtingëllore: B, C, Ç, D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, Q, R, S, T, V, X, Z, dhe në 9 tinguj: Dh, Gj, Ll, Nj, Rr, Sh, Th, Xh, Zh. Këta 36 tinguj studiohen së bashku në Shkollën Fillore dhe njihen gjithshmërisht që aty e tutje si [[Alfabeti shqip]]. [[Alfabeti]] modern, i vendosur në [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]] në vitin [[1908]], është i bazuar në atë [[Alfabeti Latin|Latin]]. [//upload.wikimedia.org/wikipedia/sq/d/d3/Alfabeti_Shqip.ogg Dëgjoni shqiptimin e alfabetit] (Skedar ne formatin [[Ogg Vorbis]], madhësia 146KB). == Veçori tipologjike të shqipes së sotme standarde == Nga ana strukturore, paraqitet sot si një gjuhë sintetiko-analitike, me një mbizotërim të tipareve sintetike dhe me një prirje drejt analitizmit. Një pjesë e mirë e tipareve të saj fonetike dhe gramatikore, janë të trashëguara nga një periudhë e lashtë indoevropiane, një pjesë tjetër janë zhvillime te mëvonshme. Shqipja ka sot një sistem fonologjik të vetin, që përbëhet nga shtatë fonema zanore dhe 29 fonema bashkëtingëllore. Shkruhet me alfabet latin të caktuar në vitin 1908 në Kongresin e Manastirit. Alfabeti i shqipes ka 36 shkronja, nga të cilat 25 janë të thjeshta (a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, x, y, 9 janë bigrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh)) dhe 2 me shkronja diakritike (ë, ç). Shqipja ka theks intensiteti dhe përgjithësisht të palëvizshëm gjate fleksionit. Në shumicën e rasteve, sidomos në sistemin emëror, theksi bie në rrokjen e parafundit. Shqipja ka një sistem të zhvilluar (të pasur) formash gramatikore, ka një sistem lakimi binar: lakimin e shquar dhe të pashquar, ruan ende mirë format rasore (ka pesë rasa), sistemin prej tri gjinish (mashkullore, femërore dhe asnjanëse), kjo e fundit po shkon drejt zhdukjes, mbahet vetëm në një kategori të veçantë emrash foljorë, të tipit: të shkruarit, të menduarit, etj. Sistemi emëror ka trajtë të shquar dhe të pashquar dhe për pasojë, edhe lakim të shquar e të pashquar; nyja shquese është e prapavendosur si në rumanisht dhe në bullgarisht; ka nyje të përparme te emrat në rasën gjinore (i, e malit) dhe te mbiemrat e nyjshëm (i mirë, i vogël, etj)., te emrat asnjanës të tipit të folurit, etj. Përvec fleksionit me mbaresa të veçanta, shqipja njeh edhe fleksionin e brendshëm (dash ~ desh, marr ~ merr); ka dy tipe strukturorë mbiemrash të ngjashëm (i madh, i ndershëm) dhe të panyjshëm (trim, besnik). Te numërorët përdor kryesisht sistemin decimal (dhjetë, tridhjetë, pesëdhjetë), por ruan edhe sistemin vigezimal (njëzet, dyzet); numërorët e përberë nga 11-19, formohen duke vënë numrin e njësheve përpara, parafjalën mbë dhe pastaj dhjetëshet (njëmbëdhjetë, dymbëdhjetë, etj) si në rumanisht dhe në gjuhët sllave. Sistemi foljor paraqitet mjaft i larmishëm. Shqipja ka një sistem të pasur formash mënyrore dhe kohore, një pjesë të e cilave janë të trashëguara nga një periudhë e hershme, një pjesë janë kryer gjatë evolucionit të saj historik. Folja ka gjashtë mënyra; (dëftore, lidhore, kushtore, habitore, dëshirore, urdhërore) dhe tri forma të pashtjelluara (pjesore, paskajore dhe përcjellore). Koha e ardhshme ndërtohet në mënyre analitike, me dy forma: me do (forma e foljes dua) + lidhore (do të punoj) dhe me foljen ndihmëse kam + paskajore (kam për të punuar). Rendi i fjalëve në fjali është përgjithësisht i lirë, por më i zakonshmi është rendi: kryefjalë + folje + objekt. Leksiku përbëhet nga fjalë me preardhje vendase e nga fjalë të huazuara. Fjalët me burim vendas trashëgohen nga periudha e lashtë indoevropiane (ditë, natë, dimër, motër, jani, etj.), ose janë formuara më vonë, me mjete të shqipes (ditor, dimëror, i përnatshëm). Për fjalët e huazuara qe disa mendojnë vijnë nga gjuhët e popujve me të cilët shqiptarët kanë pasur marrëdhënie gjatë shekujve, greqishtja e vjetër dhe e re, latinishtja e gjuhët romane, gjuhët sllave, turqishtja, frëngjishtja, është një proces i gjate ne diskutim dhe analizim. Kjo për arsyen e thjeshte sepse burimi i pare i tyre dyshohet se është përsëri gjuha shqipe e folur. Metodat e krahasimit ne shkencën e Entomologjisë nuk janë akoma ne nivelin e saktësisë se duhur përderisa nuk arrihet te zbërthehet ne njësinë minimale kuptimi logjik i simbolo-shkronjave te alfabetit grek dhe atij latin. == Përhapja e gjuhës shqipe == Shqipja flitet sot nga më se gjashtë milionë vetë në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë, në viset shqiptare të Maqedonisë së Veriut, të Malit të Zi, të Serbisë jugore, si dhe në viset e Çamërisë në Greqi. Shqipja flitet gjithashtu, në ngulimet shqiptare në Itali, në Greqi, në Bullgari, në Ukrainë, si dhe në shqiptarë të mërguar në viset e ndryshme të botës para Luftës se Dytë Botërore dhe në këtë dhjetëvjeçarin e fundit. Gjuha shqipe mësohet dhe studiohet në disa universitete dhe qendra albanologjike në bote, si në Paris, Romë, Napoli, Kozencë, Palermo, Shën Pjetërburg (Leningrad), Pekin, München, Bukuresht, Selanik, Sofie, etj. == Studimet për gjuhën shqipe == Gjuha dhe kultura e shqiptarëve, lashtësia dhe karakteri origjinal i tyre, kanë tërhequr prej kohësh vëmendjen e studiuesve të huaj dhe shqiptarë që në shekullin XVIII dhe më parë. Në mënyrë të veçantë, gjuha, historia dhe kultura e shqiptarëve, tërhoqi vëmendjen e botës gjermane. Me të u mor edhe një filozof i madh, siç ishte [[Gotfried Leibniz]], që punoi një shekull para lindjes së gjuhësisë krahasimtare. Ai mendonte, se studimi krahasues i gjuhëve ishte themelor për të ndërtuar një histori universale të botës, për ta kuptuar dhe për ta shpjeguar atë. Në disa letra, qe ai i shkruante një bibliotekari të Bibliotekës Mbretërore të Berlinit, në fillim të shekullit XVIII, shprehet edhe për natyrën dhe prejardhjen e gjuhës shqipe dhe pas disa luhatjeve, arriti në përfundimin, se shqipja është gjuha e ilirëve të lashtë. Megjithatë, studimet shkencore për gjuhën shqipe, si dhe për shumë gjuhë të tjera, nisën pas lindjes së gjuhësisë historike-krahasuese nga mesi i shekullit XIX. Një nga themeluesit e kësaj gjuhësie, dijetari gjerman Franz Bopp, arriti të provonte që në vitin 1854, se shqipja bënte pjesë në familjen e gjuhëve indoevropiane dhe se zinte një vend të veçantë në këtë familje gjuhësore. Pas tij, studiues të tjerë, si G. Meyer, H. Pedersen, N. Jokli, studiuan aspekte të ndryshme të leksikut dhe të strukturës gramatikore të gjuhës shqipe. G. Meyer do të hartonte që në vitin 1891 një Fjalor etimologjik të Gjuhës shqipe (Etymologisches Wörterbuch der albanesischen Sprache, Strasburg 1891), i pari fjalor i këtij lloji për shqipen. Përveç këtyre, një varg i madh gjuhëtarësh të huaj, si F. Miclosich, G. Weigand, C. Tagliavini, St. Man, E. Hamp, A. Desnickaja, H. Ölberg, H. Mihaescu, W. Fredler, O. Bucholtz, M. Huld, G. B. Pellegrini, etj. kanë dhënë kontribute të shënuara për studimin e historisë së gjuhës shqipe, të problemeve që lidhen me prejardhjen e saj, me etimologjinë, fonetikën dhe gramatikën historike, si edhe në studimin e gjendjes së sotme të shqipes. Ndërkohë, krahas studimeve për gjuhën shqipe të albanologëve të huaj, lindi dhe u zhvillua edhe gjuhësia shqiptare. Ajo i ka fillimet e saj që në shekullin XVII, kur Frang Bardhi botoi të parin fjalor të gjuhës shqipe “Dictionarium Latino-Epiroticum” (1635). Gjatë Rilindjes Kombëtare u botuan disa gramatika të gjuhës shqipe. Kështu, në vitin 1864, Dhimitër Kamarda, nga arbëreshët e Italisë, botoi veprën “Laggio della grammatica comparata sulla lingua albanese”, Livorno 1864, vëll.II “L’Apendice al saggio dalla gramatica comparata sulla lingua albanese”, Prato 1866. Më 1882, Kostandin Kristoforidhi botoi “Gramatikën e gjuhës shqipe” dhe më 1806, Sami Frashëri botoi “Shkronjëtoren e gjuhës shqipe”, dy vepra gjuhësore të rëndësishme të shekullit XIX për gramatologjinë e gjuhës shqipe. Nga fundi i shekullit XIX, Kostandin Kristoforidhi përgatiti edhe një “Fjalor të gjuhës shqipe”, i cili u botua në vitin 1904 dhe përbën veprën më të rëndësishme të leksikografisë shqiptare, që u botua para Luftës se Dytë Botërore. Në vitin 1909, botohet Fjalori i shoqërisë “Bashkimi”. Pas shpalljes së Pavarësisë, u botuan një varg gramatikash dhe fjalorë dygjuhësh, për të plotësuar nevojat e shkollës dhe të kulturës kombëtare. Në fushën e gramatikës u shqua sidomos Prof. Dr. Aleksandër Xhuvani. Aleksandër Xhuvani (1880-1961) kreu studimet e larta në Universitetin e Athinës. Veprimtaria e tij për studimin e gjuhës shqipe dhe arsimin kombëtar, e nisi që gjatë periudhës së Rilindjes Kombëtare. Bëri një punë të madhe për pajisjen e shkollës sonë me tekste të gjuhës shqipe, të letërsisë, të pedagogjisë dhe të psikologjisë. Drejtoi e punoi për hartimin e udhëzuesve drejtshkrimorë në vitet 1949, 1951, 1954, 1956. Pati një veprimtari të gjerë në fushën e pastërtisë së gjuhës shqipe e të pasurimit të saj dhe botoi veprën “Për pastërtinë e gjuhës shqipe” (1956). Bashkëpunoi me profesorin Eqrem Çabej, për hartimin e veprave “Parashtesat” (1956) dhe “Prapashtesat e gjuhës shqipe” (1962), trajtesa themelore në fushën e fjalëformimit të gjuhës shqipe. Ai botoi gjithashtu edhe një varg punimesh monografike për pjesoren, paskajoren dhe parafjalët e gjuhës shqipe. Ai ishte njohës i mirë dhe mbledhës i pasionuar i visarit leksikor të gjuhës së popullit. Fjalët dhe shprehjet e mbledhura, u botuan pjesërisht pas vdekjes, në formën e një fjalori. Përgatiti një botim të dytë të “Fjalorit të gjuhës shqipe” të Kristoforidhit (1961). Vepra e plotë e tij, e projektuar në disa vëllime, ende nuk është botuar. Në vitin 1980 është botuar vëllimi i parë. Një zhvillim më të madh njohu gjuhësia shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit XX, kur u krijuan edhe institucione shkencore të specializuara, si Universiteti i Tiranës, Universiteti i Prishtinës dhe Akademia e Shkencave, Universiteti i Shkodrës, më vonë, Universiteti i Elbasanit, Universiteti i Gjirokastrës, Universiteti i Vlorës, Universiteti i Tetovës, etj. Gjatë kësaj periudhe, u hartuan një varg veprash përgjithësuese nga fusha të ndryshme të gjuhësisë. Në fushën e leksikologjisë dhe të leksikografisë, përveç studime leksikologjike, u hartuan edhe një varg fjalorësh të gjuhës shqipe dhe fjalori dygjuhësh, nga të cilët, më kryesorët janë: “Fjalori i gjuhës shqipe” (1954), “Fjalori i gjuhës së sotme shqipe” (1980), “Fjalori i shqipes së sotme” (1984), “Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe” (1976), “Drejtshkrimi i gjuhës shqipe” (1973), etj. Kohët e fundit kanë dalë edhe “Fjalor frazeologjik i gjuhës shqipe” (2000) dhe “Fjalor frazeologjik ballkanik” (1999). Në fushën e dialektologjisë është bërë përshkrimi e studimi i të gjithë të folurave të shqipes dhe është hartuar “Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe”, një vepër madhore që pritet të dalë së shpejti nga shtypi. Është bërë gjithashtu, studimi i fonetikës dhe i strukturave gramatikore të gjuhës shqipe përmes studimeve të veçanta dhe përmes gramatikave të ndryshme, niveleve të ndryshme, nga të cilat, më e plota është “Gramatika e gjuhës shqipe” I Morfologjia (1995), II Sintaksa (1997), hartuar nga Akademia e Shkencave, në bashkëpunim me Universitetin e Tiranës, me kryeredaktor Mahir Domin. Një vend të gjerë në studimet gjuhësore të këtij gjysmëshekulli, kanë zënë problemet e historisë së gjuhës shqipe, problemet e etnogjenezës së popullit shqiptar e të gjuhës shqipe, të etimologjisë, të fonetikës dhe të gramatikës historike, etj. Disa nga veprat themelore në këto fusha janë: "Studime etimologjike në fushë të shqipes” në 7 vëllime, nga E.Çabej; “Meshari” i Gjon Buzukut (E.Çabej); “Gramatika historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Fonologjia historike e gjuhës shqipe” (Sh. Demiraj); “Gjuhësia ballkanike” (Sh. Demiraj), etj. Eqrem Çabej (1908-1980). Studiuesi më i shquar i historisë së gjuhës shqipe dhe një nga personalitetet më në zë të kulturës shqiptare. Pasi bëri studimet e para në vendlindje (Gjirokastër), studimet e larta i kreu në Austri, në fushën e gjuhësisë së krahasuar indoevropiane. Pas mbarimit të studimeve, kthehet në atdhe dhe fillon veprimtarinë shkencore e arsimore në vitet ’30 të këtij shekulli dhe punoi në këto fusha për një gjysëm shekulli, duke lënë një trashëgimi të pasur shkencore. Eqerem Çabej solli dhe zbatoi në gjuhësinë shqiptare metodat dhe arritjet shkencore të gjuhësisë evropiane, duke kontribuar shumë në ngritjen e nivelit shkencor të studimeve gjuhësore shqiptare. Eqerem Cabej punoi shumë në disa fusha të dijes, por u shqua sidomos në fushën e historisë së gjuhës, në trajtimin e problemeve të origjinës së gjuhës shqipe, të autoktonisë së shqiptarëve e të etimologjisë dhe të filologjisë së teksteve të vjetra. Veprat themelore të tij janë: “Studime etimologjike në fushë të shqipes”, në shtatë vëllime, I “Hyrje në historinë e gjuhës shqipe”, II “Fonetikë historike” (1958), “Meshari i Gjon Buzukut” (1968), “Shqiptarët midis perëndimit dhe lindjes” (1944). Ai është bashkautor edhe në një varg veprash në fushën e gjuhës së sotme, siç janë: “Fjalor i gjuhës shqipe” (1954), “Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe” (1972), “Fjalori drejtshkrimor”. Përveç veprave, ai ka botuar një varg studimesh në revista shkencore brenda e jashtë vendit dhe ka mbajtur dhjetëra referate e kumtesa në kongrese e konferenca kombëtare e ndërkombëtare, të cilat kanë bërë të njohura arritjet e gjuhësisë shqiptare në botë, duke rritur kështu prestigjin e saj. Veprat e Prof. Eqrem Çabej janë botuar në tetë vëllime, në Prishtinë, me titullin “Studime gjuhësore”. Me veprimtarinë e shumanshme shkencore e me nivel të lartë, Eqrem Çabej ndriçoi shumë probleme të gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare, duke argumentuar lashtësinë dhe origjinën ilire të saj, vitalitetin e saj ndër shekuj dhe marrëdhëniet me gjuhët dhe kulturat e popujve të tjerë. Gjatë kësaj periudhe, gjuhësia shqiptare zgjidhi edhe problemin e gjuhës shqipe letrare kombëtare, të njësuar me çështjet teorike të së cilës është marrë veçanërisht prof. Androkli Kostallari. Në kuadrin e punës që është bërë në fushën e gjuhësisë normative dhe të kulturës së gjuhës, janë hartuar dhe një numër i madh fjalorësh terminologjikë për degë të ndryshme të shkencës e të teknikës. Përveç veprave të shumta që janë botuar në fushën e gjuhësisë, veprimtaria e gjuhësisë studimore e studiuesve shqiptarë pasqyrohet në botimin e disa revistave shkencore, nga të cilat më kryesoret sot, janë: “Studime filologjike” (Tiranë); “Gjuha shqipe” (Prishtinë); “Studia albanica” (Tiranë); “Jehona” (Shkup); etj. Studime te rëndësishme mbi gjuhën shqipe janë bërë nga gjuhëtarë në Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Mal i Zi, ku janë botuar një numër i konsiderueshëm veprash mbi historinë e gjuhës shqipe, fonetikën, gramatikën, leksikun etj. Prof. Idriz Ajeti shquhet për kontributin e veçantë që ka dhënë në këtë fushë. Kontribut të veçantë për gjuhen shqipe kanë dhenë edhe shqiptaret e vendosur në Itali, të njohur si “[[arbëreshë|Arbëresh]]”. Disa nga figurat më të shquara të gjuhësisë shqiptare të këtyre dy shekujve të fundit, janë: [[Dhimitër Kamarda]] (arbëresh i Italisë), [[Kostandin Kristoforidhi]], [[Sami Frashëri]], Aleksandër Xhuvani, [[Eqerem Çabej]], [[Selman Riza]], [[Kostaq Cipo]], [[Mahir Domi]], [[Shaban Demiraj]], [[Androkli Kostallari]], [[Idriz Ajeti]], [[Gjovalin Shkurtaj]] etj. Ekziston një qasje e re studimore që tregon origjinën e lashtë te gjuhes duke përdorur së bashku logjikën, filozofinë dhe etimologjinë. Pionieri në këtë qasje të re është [[Petro Zheji]] i cili përfundoi punën e tij unike me librin e tij të fundit "Roli mesianik i shqipes" botuar në vitin 2015. Ai prezanton një mënyrë të re të klasifikimit të gjuhëve, në semantike dhe simbolike. Ai mendon se gjuha e vetme simbolike e mbijetuar është gjuha shqipe, me ane te simboleve te gjuhes shqipe ne mund të copëtojmë secilen fjale te cdo gjuhe dhe të gjejmë kuptimin e saj motivues në të. Për të demonstruar teorinë e tij ai merr 863 shembuj në shumë gjuhë: Kineze, Sanskritishte, Anglishte, Rusishte, Hindishte, Turqishte, Greqishte, Latinishte, Hebraishte, Gjermanishte, proto-gjermanishte, italishte, japoneze, indonezishte dhe persishte. Rrënjët primordiale të gjuhës shqipe u mbuluan edhe në librin e tij "Libri i aforizmave" i botuar në vitin 2012.<ref>Balliu, Suadela (2015-03-21), [http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ Petro Zheji, një profet për gjuhën shqipe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180127083900/http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ |date=27 janar 2018 }}, Arberia News</ref> === Bibliografia === * Ajeti, Idriz. “La présence de l’albanais dans les parlers des populations slaves de la Péninsule balkanique à la lumière de la langue et de la toponymie”, ''[[Studia Albanica]]'' 2 (1968): 131–6. * Ajeti, Idriz. “Për historinë e marrëdhënieve të hershme gjuhësore shqiptare-sllave”, ''[[Studime Filologjike]]'' 4 (1972): 83–94 (reprint in ''Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave filologjike II – 1972''. Prishtina: 1974, fq.&nbsp;33–44). * Arapi, Inna. ''Der Gebrauch von Infinitiv und Konjunktiv im Altalbanischen mit Ausblick auf das Rumänische''. Hamburgu: Kovač, 2010. * Areddu, Alberto G.,"Un'ipotesi balcanica per il Nuragico", ''[[Quaderni di Semantica]]'' X, 2024. * Banfi, Emanuele. ''Linguistica balcanica''. Bolonja: Zanichelli, 1985. * Banfi, Emanuele. ''Storia linguistica del sud-est europeo: Crisi della Romània balcanica tra alto e basso medioevo''. Milano: Franco Angeli, 1991. * Bonnet, Guillaume. ''Les mots latins de l’albanais''. Parisi/Montreali: L'Harmattan, 1998. * [[Franz Bopp|Bopp, Franz]]. “Über das Albanesische in seinen verwandtschaftlichen Beziehungen”, in ''Königliche Preußische Akademie der Wissenschaften. Abhandlungen der philosophisch-historischen Klasse''. Berlin: J. Stargardt, 1855, fq.&nbsp;459–549. * Boretzky, Norbert. ''Der türkische Einfluss auf das Albanische''. 2 vëll. vëll. 1: ''Phonologie und Morphologie der albanischen Turzismen''; vël. 2: ''Wörterbuch der albanischen Turzismen''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1975. * Buchholz, Oda & Wilfried Fiedler. ''Albanische Grammatik''. Lajpcigu: VEB Verlag Enzyklopädie, 1987. * [[Eqrem Çabej|Çabej, Eqrem]]. “Disa probleme themelore të historisë së vjetër të gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 4 (1962): 117-148 (In German''Studia Albanica'' 1 (1964)) * Çabej, Eqrem. “Zur Charakteristik der lateinischen Lehnwörter im Albanischen”, ''Revue roumaine de linguistique'' 7, vol. 1 (1962): 161–99 (In Albanian “Karakteristikat e huazimeve latine të gjuhës shqipe”, ''Studime Filologjike'' 2 (1974): 14-51) * Çabej, Eqrem. “Rreth disa çështjeve të historisë së gjuhës shqipe”, ''Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës. Seria e Shkencave Shoqërore'' 3 (1963): 69-101. (In Romanian ''Studii și cercetări lingvistiche'' 4 (1954)) * Çabej, Eqrem. “Mbi disa rregulla të fonetikës historike të shqipes”, ''Studime Filologjike'' 2 (1970): 77-95 (In German “Über einige Lautregeln des Albanischen”, ''[[Die Sprache]]'' 18 (1972): 132–54) * Çabej, Eqrem. “L'ancien nom national des albanais”, ''Studia Albanica'' 1 (1972): 1-40. * Çabej, Eqrem. “Problemi i vendit të formimit të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1972): 3-27. * Çabej, Eqrem. ''Studime etimologjike në fushë të shqipes''. 7 vëll. Tiranë: Akademia et Shkencave e Republikës Popullore të Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, 1976–2014. * Camaj, Martin. ''Albanische Wortbildung''. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1966. * Camaj, Martin. ''Albanian Grammar''. Trans. Leonard Fox. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1984. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=YWQCAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Saggio+di+grammatologia+comparata+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Livorno: Successore di Egisto Vignozzi, 1864. * Camarda, Demetrio. ''[https://books.google.com/books?id=syYTAAAAYAAJ&pg=PT238&dq=Appendice+al+Saggio+di+grammatologia+sulla+lingua+albanese&cd=2#v=onepage&q&f=false Appendice al saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese]''. Prato, 1866. * Campbell, George L., ed. ''Compendium of the World's Languages'', bot. i 2-të. Vol. 1: ''Abaza to Kurdish'', s.v. “Albanian”. Londra/Nju Jork: Routledge, 2000, pp. 50–7. * [[Wacław Cimochowski|Cimochowski, Wacław]]. “Recherches sur l'histoire du sandhi dans la langue albanaise”, ''Lingua Posnaniensis'' 2 (1950): 220–55. * Cimochowski, Wacław. “Des recherches sur la toponomastique de l'Albanie”, ''Lingua Posnaniensis'' 8 (1960): 133–45. * Cimochowski, Wacław. “Pozicioni gjuhësor i ilirishtes ballkanike në rrethin e gjuhëve indoevropiane”, ''Studime Filologjike'' 2 (1973). * Demiraj, Bardhyl. ''Albanische Etymologien: Untersuchungen zum albanischen Erbwortschatz''. Amsterdam–Atlanta: Rodopi, 1997. * [[Shaban Demiraj|Demiraj, Shaban]]. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=vwUMNCYbLL0C&printsec=frontcover&dq=The+Indo-European+Languages,+Anna+Giacalone+Ramat+and+Paolo+Ramat&hl=en&ei=RoLuS4jZL4T78Ab9x9D9Cg&sa=X&oi=book_result&ct=book-thumbnail&resnum=1&ved=0CCkQ6wEwAA#v=onepage&q&f=false The Indo-European Languages]''. Edited by Anna Giacalone Ramat dhe Paolo Ramat. Londra/Nju Jork: Routledge, 1998, fq. 480–501. * Demiraj, Shaban. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe'', bot. i 2-të i përmbledhur, Tirana: Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2015 (bot. i parë, 1986). * Demiraj, Shaban. ''Gjuha shqipe dhe historia e saj''. Tirana: Shtëpia botuese e librit universitar, 1988. * Demiraj, Shaban. ''Fonologjia historike e gjuhës shqipe''. (Akademia e Shkencave e Shqiperise. Instituti i Gjuhesise dhe i Letersise). Tirana: TOENA, 1996. * Demiraj, Shaban. ''Prejardhja e shqiptarëve në dritën e dëshmive të gjuhës shqipe''. Tirana: Shkenca, 1999. * De Simone, Carlo. “Gli illiri del Sud. Tentativo di una definizione”, ''Iliria'' 1 (1986). * Desnickaja, Agnija. ''Albanskij jazyk i ego dialekty''. Leningrad: Nauka, 1968. * Desnickaja, Agnija. “Language Interferences and Historical Dialectology”, ''Linguistics'' 113 (1973): 41–57. * Desnickaja, Agnija. ''Osnovy balkanskogo jazykoznanija''. Leningrad: Nauka, 1990. * [[Mahir Domi|Domi, Mahir]]. “Prapashtesa ilire dhe shqipe, përkime dhe paralelizma”, ''Studime Filologjike'' 4 (1974). * Domi, Mahir. “Considérations sur les traits communs ou parallèles de l'albanais avec les autres langues balkaniques et sur leur étude”, ''Studia Albanica'' 1 (1975). * Fortson IV, Benjamin W. “Albanian”, in ''[https://books.google.com/books?id=5hOtPBF6XWwC&printsec=frontcover&dq=%27Indo-European+Language+and+Culture:++An+Introduction%27&cd=1#v=onepage&q&f=false Indo-European Language and Culture: An Introduction]'', bot. i 2-të. Malden: Wiley-Blackwell, 2010, fq. 446–58 (bot. i parë 2004, fq.&nbsp;390–9). * Gjinari, Jorgji. “Për historinë e dialekteve të gjuhës shqipe”,''Studime Filologjike'' 4 (1968). * Gjinari, Jorgji. “Mbi vazhdimësinë e ilirishtes në gjuhën shqipe”,''Studime Filologjike'' 3 (1969). * Gjinari, Jorgji. “Struktura dialektore e shqipes e parë në lidhje me historinë e popullit”, ''Studime Filologjike'' 3 (1976). * Gjinari, Jorgji. “Dëshmi të historisë së gjuhës shqipe për kohën dhe vendin e formimit të popullit shqiptar”, ''Studime Filologjike''3 (1982). * Gjinari, Jorgji. ''Dialektologjia shqiptare''. Prishtina: Universiteti, 1970. * Gjinari, Jorgji, Bahri Beci, Gjovalin Shkurtaj dhe Xheladin Gosturani, ''Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe'', vëll. 1, Napoli: Università degli Studi di Napoli L’Orientali, 2007. * [[Eric P. Hamp|Hamp, Eric P.]], “Albanian”, në ''Encyclopedia of language and linguistics'', 2 vëll., redaktuar nga R. E. Asher, Oksford: Pergamon, 1994, fq.&nbsp;1:65–7. * Huld, Martin E., ''Basic Albanian etymologies''. Columbus (Ohio): Slavica Publishers, 1984. * Katičić, Radoslav. ''Ancient languages of the Balkans''. 2 vols. Haga/Parisi: Mouton, 1976. * Kopitar, Jernej K. “Albanische, walachische und bulgarische Sprache”, ''Jahrbücher der Literatur (Wien)'' 46 (1829): 59–106. * [[Paul Kretschmer|Kretschmer, Paul]]. ''[https://books.google.com/books?id=f00TAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=Einleitung+in+die+Geschichte+der+griechischen+Sprache&cd=1#v=onepage&q&f=false Einleitung in die Geschichte der griechischen Sprache]''. Göttingen, 1896. * Kretschmer, Paul. “Sprachliche Vorgeschichte des Balkans”,''Revue internationale des études balkaniques'' 2, no. 1 (1935): 41–8. * Lloshi, Xhevat. “Substandard Albanian and Its Relation to Standard Albanian”, in ''Sprachlicher Standard und Substandard in Südosteuropa und Osteuropa: Beiträge zum Symposium vom 12.-16. Oktober 1992 in Berlin''. Edited by Norbert Reiter, Uwe Hinrichs & Jirina van Leeuwen-Turnovcova. Berlini: Otto Harrassowitz, 1994, fq.&nbsp;184–94. * Lloshi, Xhevat. “Albanian”, in ''Handbuch der Südosteuropa-Linguistik''. Edited by Uwe Hinrichs. Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 1999, fq.&nbsp;277–99. * Lloshi, Xhevat. ''[https://books.google.com/books?id=9_gXTda0HS8C&pg=PA191&dq=gjuha+letrare+dhe+gjuha+standarde#v=onepage&q&f=false Rreth alfabetit të shqipes: me rastin e 100-vjetorit të Kongresit të Manastirit]''. Skopje–Prishtina–Tiranë: Logos-A, 2008. * [[Maximilian Lambertz|Lambertz, Maximilian]]. ''Lehrgang des Albanischen''. 3 vols., vol. 1: ''Albanisch-deutsches Wörterbuch''; vol. 2: ''Albanische Chrestomathie''; vol. 3: ''Grammatik der albanischen Sprache''. Berlin: [[Deutscher Verlag der Wissenschaften]] 1954; Berlin 1955; Halle an der Saale 1959. * [[J. P. Mallory|Mallory, J.P.]] & [[Douglas Q. Adams|D. Q. Adams]]. “Albanian language”, në ''Encyclopedia of Indo-European culture''. Londra: Fitzroy Dearborn, 1997, fq.&nbsp;8–11. * Matzinger, Joachim. “Die Albaner als Nachkommen der Illyrier aus der Sicht der historischen Sprachwissenschaft”, në ''Albanische Geschichte: Stand und Perspektiven der Forschung''. Edited by Oliver Jens Schmitt & Eva Frantz. Mynihu: R. Oldenburg Verlag, 2009, fq.&nbsp;13–35. * Matzinger, Joachim. “Der lateinisch-albanische Sprachkontakt und seine Implikationen für Vorgeschichte des Albanischen und der Albaner”, në ''Südosteuropäische Romania: Siedlungs-/Migrationsgeschichte und Sprachtypologie''. Edited by Wolfgang Dahmen et al. Tybingen: Narr Verlag, 2012, fq.&nbsp;75–103. * Mayer, Anton. ''Die Sprache der alten Illyrier''. 2 vëll. Vjena: Österreichische Akademie der Wissenschaften, 1957/1959. * Mann, Stuart E. ''An Albanian Historical Grammar''. Hamburgu: Helmut Buske, 1977. * [[Gustav Meyer|Meyer, Gustav]]. “[https://books.google.com/books?id=E-IGAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=Albanesische+Studien&cd=1#v=onepage&q&f=false Albanesische Studien I. Die Pluralbildungen der albanesischen Nomina]”, in ''Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften'' 104 (1883): 257–362. * [[Franc Miklošič|Miklošič, Franz]]. ''Albanische Forschungen''. 2 vols., vol. 1: ''Die slavischen Elemente im Albanischen''; vol. 2: ''Die romanischen Elemente im Albanischen''. Vjena: Karl Gerold's Sohn, 1870. * Mihăescu, Haralambie. “Les éléments latins de la langue albanaise”, ''Révue des études sud-est européennes'' 4 (1966): 5–33, 323–53. * Mihăescu, Haralambie. ''La langue latine dans le sud-est de l’Europe''. Bukureshti: Editura Academiei; Parisi: Les Belles Lettres, 1978. * Newmark, Leonard, Philip Hubbard dhe Peter Prifti, ''Standard Albanian: A Reference Grammar for Students''. Stanford: Stanford University Press, 1982. * Ölberg, Hermann. “Einige Uberlegungen zur Autochtonie der Albaner auf der Balkanhalbinsel”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977. * Ölberg, Hermann. “Kontributi i gjuhësisë për çështjen e atdheut ballkanik të shqiptarëve”, ''Studime Filologjike'' 3 (1982). * Omari, Anila. ''Marrëdhëniet gjuhësore shqiptaro-serbe''. Tiranë: Botimet albanologjike, 2012. * Pedersen, Holger. “Bidrag til den albanesiske Sproghistorie”, ''Festskrift til Vilhelm Tomsen''. Kopenhaga: Gyldendal, 1894, fq.&nbsp;246–57. * Pedersen, Holger. “Albanesisch”, ''Kritischer Jahrbericht'' 9, vol. 1 (1905): 206–17. Erlangen (1909). * Pellegrini, Giovan Battista. “I rapporti linguistici interadriatici e l’elemento latino dell’albanese”, ''Abruzzo'' 19 (1980): 31-71. * Pellegrini, Giovan Battista. “Disa vëzhgime mbi elementin Latin të shqipes” [Some observations on the Latin element of the Albanian language], ''Studime Filologjike'' 3 (1982); (in Italian) “Alcune osservazioni sull’elemento latino dell’albanese”, ''Studia Albanica'' 1983: 63–83. * Pellegrini, Giovan Battista. ''Avviamento alla linguistica albanese''. Edizione rinnovata. Rende: Università degli studi della Calabria, Centro editoriale e librario, 1997. * Pisani, Vittore. “L’albanais et les autres langues indo-européennes”, in ''Mélanges Henri Grégoire II''. Brukseli, 1950, fq.&nbsp;519–38; reprint in ''Saggi di linguistica storica: Scritti scelti''. Torino: Rosenberg & Sellier, 1959, fq.&nbsp;96–114. * Pisani, Vittore. “Les origines de la langue albanaise, questions de principe et de méthode”, ''Studia Albanica'' 1 (1964): 61–8. * Pisani, Vittore. “Sulla genesi dell'albanese”, in ''Akten der internationalen albanologischen Kolloquiums, Innsbruck, 1972, zum Gedächtnis an Norbert Jokl''. Edited by Hermann M. Ölberg. Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977, fq.&nbsp;345–66. * [[Vladimir Orel|Orel, Vladimir]]. ''Albanian Etymological Dictionary''. Leida: Brill, 1998. * Orel, Vladimir. ''[https://books.google.com/books?id=xvKH56aT5mEC&printsec=frontcover&dq=Concise+Historical+Grammar+of+the+Albanian+Language&cd=1#v=onepage&q&f=false A Concise Historical Grammar of the Albanian Language: Reconstruction of Proto-Albanian]''. Leida: Brill, 2000. * Price, Glanville (red.), ''Encyclopedia of the Languages of Europe'', s.v. “Albanian”, Oksford: Blackwell, 1998, fq. 4–8. * Riza, Selman. ''Studime albanistike''. Prishtina 1979. * Rusakov, Alexander. “Albanian”, në ''The Indo-European Languages'', bot. i 2-të. Edited by Mate Kopović. Londra/Nju Jork: Routledge, 2014, fq.&nbsp;552–608. * Schumacher, Stefan dhe Joachim Matzinger, ''Die Verben des Altalbanischen: Belegwörterbuch, Vorgeschichte und Etymologie'', Vizëbadeni: Otto Harrassowitz, 2013. * Svane, Gunnar, ''Slavische Lehnwörter im Albanischen'', Århus: Aarhus University Press, 1992. * Tagliavini, Carlo. ''La stratificazione del lessico albanese: Elementi indoeuropei''. Bolonja: Casa editrice Prof. Riccardo Pàtron, 1965. * Thumb, Albert. “Altgriechische Elemente des Albanesischen”,''[[Indogermanische Forschungen]]'' 26 (1909): 1–20. * Topalli, Kolec. ''Theksi në gjuhën shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Enciklopedike, 1995. * Topalli, Kolec. ''Fonetika historike e gjuhës shqipe''. Tiranë: Shtëpia Botuese Dituria, 2007. * Topalli, Kolec. ''Sistemi foljor i gjuhës shqipe''. Plejad, Tiranë 2010. * Topalli, Kolec. ''Gramatikë historike e gjuhës shqipe''. Qendra e Studimeve Albanologjike, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Tiranë 2011. * Topalli, Kolec. ''Fjalor etimologjik i gjuhës shqipe''. Durrës: Jozef, 2017. * von Hahn, Johann Georg. ''Albanesische Studien''. 3 vëll. Jena: F. Mauko, 1854. * [[Calvert Watkins|Watkins, Calvert]]. “Proto-Indo-European: Comparison and Reconstruction”, in ''The Indo-European Languages''. Edited by Anna Giacalone Ramat & Paolo Ramat. Londra-Nju Jork: Routledge, 1998, pp. 25–73. * Ylli, Xhelal. ''Das slawische Lehngut im Albanischen''. 2 vëll., vëll. 1: ''Lehnwörter''; vëll. 2: ''Ortsnamen''. Mynihu: Otto Sagner, 1997/2000. * Ylli, Xhelal dhe Andrej N. Sobolev. ''Albanskii gegskii govor sela Muhurr''. Mynihu: Biblion Verlag, 2003. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Speciale:BookSources/3-932331-36-2|3-932331-36-2]] * Zheji, Petro. ''Roli mesianik i shqipes: shembja e Kullës së Babelit''. Tiranë: UET Press, 2015. * Zheji, Petro. ''Libri i aforizmave''. Tiranë: Media Print, 2012. ISBN 9789928080813. == Referime == {{Reflist|3}} == Shiko dhe këtë == {{Wiktionary}} {{Libri|Gjuha jonë|Gjuha jonë}}– Libër didaktik për mësimin e gjuhës shqipe * [[SQ Spell Checker]] * [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]] * [[Toskërishtja]] * [[Gegërishtja]] * [[Arbërishtja (Itali)]] * [[Arbërishtja (Greqi)]] * [[Gjuha ilire]] == Vegla elektronike == * [http://www.fjalori.shkenca.org/ Fjalori i Gjuhës së Sotme Shqipe, online me rreth 40.000 fjalë.] * [https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ Drejtshkrimi i gjuhës shqipe] * [http://www.shkenca.org/k6i/index_sq.html Fjalor i gjuhës shqipe për programet Aspell dhe Ispell] * [http://vargmal.org/shqip Prektora 1 - Përshtatje shqip e tastierës për Windows XP (ë, ç, é, â, ô)] * [http://www.learnalbanianlanguage.com/ Mësoni gjuhen shqipe online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517030921/http://www.learnalbanianlanguage.com/ |date=17 maj 2008 }} * [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/5485/ Fjalor drejtshkrimor i gjuhës shqipe për Firefox dhe Thunderbird (530.000 fjalë e trajta fjalësh)] * [https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ Porta Shqipe | Gjuha Shqipe] [[Kategoria:Gjuha shqipe| ]] [[Kategoria:Gjuhë në Shqipëri]] [[Kategoria:Gjuhë në Kosovë]] [[Kategoria:Gjuhë në Maqedoni të Veriut]] [[Kategoria:Gjuhë në Mal të Zi]] [[Kategoria:Gjuhë në Itali]] [[Kategoria:Gjuhë indo-evropiane|Shqip]] [[Kategoria:Gjuhë të Evropës]] rq3m0yagsjts8al4sou786qh1vcjm50 14 26146 3006681 2643193 2026-07-07T03:26:26Z ~2026-38617-91 190021 3006681 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Njësi administrative në Shqipëri]] [[Kategoria:Vendbanime në Shqipëri]] [[Kategoria:Fshatra në Evropë|Shqipëri]] Nig iftq4zkwpiikl8vh07mf9ed21pc6s5p 3006682 3006681 2026-07-07T03:26:44Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006682 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Njësi administrative në Shqipëri]] [[Kategoria:Vendbanime në Shqipëri]] [[Kategoria:Fshatra në Evropë|Shqipëri]] jti19zp7zc8wo4hpniszrln4d423sqe 0 27171 3006598 3003352 2026-07-06T16:51:35Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006598 wikitext text/x-wiki {{pa referenca|tetor 2017}} '''Jusuf Buxhovi''' (Pejë, më 1946) është gazetar, shkrimtar dhe historian shqiptar. ==Jeta== U lind në [[Pejë]] më [[4 gusht]] të vitit [[1946]]. Mësimet e para dhe shkollën e mesme i kreu në Gjakovë. Studioj gjuhë dhe letërsi shqipe në Universitetin e Prishtinës, ku u diplomua në vitin 1968. Studimet pasuniversitare i kreu në degën e historisë së Universitetit të Kosovës në vitin 1979, me temën "Lidhja shqiptare në dokumentet gjermane",ku mori titullin e magjistrit të shkencave të historisë. Karrierën e shkrimtarit e nisi si poet dhe gazetar i kulturës në gazetën “Rilindja” në vitin 1967, të cilën e vazhdoi si korrespondent i saj në Gjermani, deri në fund të vitit 2008. Këtu nis cikli i romaneve triologjikë përpunuar vitet e fundit dhe ku prozatori në mbi dy mijë faqe përcjell dramën e mbijetesës, vazhdimësisë dhe jetës. Rreth krijimtarisë letrare të viteve të fundit të autorit, mund të thuhet se me romanet "Prapë Vdekja I, II, III" (1991-1995) pastaj me "Letrat për Kryeprincin" (2002), "Vera e fundit e Gjin Bardhit" (2003), si dhe "Trilogjinë Gjermane" (Vdekja e Kolonelit, Kujtimet e zonjës Von Braun dhe Kodi i Dashurisë) të botuara në vitet 2004-2006, krijon një cikël tematik të eposit të prozës shqipe, i cili mbështetet mbi qenien ekzistenciale të popullit shqiptar që nga antika e deri në ditët tona. Në këtë mënyrë autori shfaqet me një prosede letrar që është i ndërthurur dhe i ndërlidhur organikisht, ku historia kthehet në një fakt letrar. Këtij kundrimi nuk i kanë shpëtuar as ngjarjet e fundit, veçmas ato të viteve të tetëdhjeta dhe nëntëdhjeta, të cilat gjetën një pasqyrim të denjë në romanin "Kodi i dashurisë" i cili në vitin 2006 u nderua me çmimin kombëtar "Azem Shkreli", si vepra më e mirë e vitit. Në vazhdën e ktij angazhimi duhet parë edhe pjesën e parë të trilogjisë "Libri i Bllacës" që doli nga shtypi në janar të vitit 2007, dhe pritet që pjesa e dytë dhe e tretë e këtij libri të botohet gjatë këtij viti, pasiqë, sipas autorit ato, si tekste letrare, tashmë janë kryer dhe gjenden në fazën e fundit të daljes nga shtypi. Në vitet në vazhdim Jusuf Buxhovi vazhdoi veprimtarinë e sukseshme si romansier. Botoi romanet: "Libri i Gjakovës" (2008), "Lufta e fundit e Bashkim Kosovës" (2011), "Dosja e hapur" (2012), "Jeniçeri i fundit" (2013) dhe "Dosja B" (2016). Krahas letërsisë, Jusuf Buxhovi shënoi suksese edhe si historian. Pas punës së gjatë hulumtuese në arkivat gjermane publikon monografitë "Kongresi i Berlinit 1878" (2008) dhe "Kongresi i Berlinit dhe Lidhja Shqiptare" (2012), si dhe "Nga Shqipëria Osmane te Shqipëria Europiane" (2010). Suksesin më të madh si historian Buxhovi e shënon me veprën pesë-vëllimëshe "Kosova" (2012-2015), e cila pati shtatë botime.{{cn}} "Kosova" në tri vëllime u botua edhe në anglisht në SHBA nga botuesi "Jalifat Publishing" (2015). Botuesi amerikan ia doli që veprat e përkthyera në anglisht t'i plëasojë në rjetet më të mëdha librare amerikane si dhe në shumë universitete dhe institute amerikanje, ku ka fituar tretmanin e "literaturës alternative për historinë e Europës juglindore". Si projekt i parë historiografik nga një autor i pavaur, "Kosova" u përmbyll në vitin 2017 me vëllimet: VI,VII dhe VIII. Në vitin 2020, autori boti "Kosova - histori e shkurtër", një sintezë të tetë vëllimeve. "Kosova" në tetë vëllime u përcoll edhe me dy vepra që atë e plotësojnë: "Maqedona - nga atika deri te koha jonë" (2019) si dhe "Dardania - antika, mesjeta" (2021). Për merita shkencore në historiografi, në vitin 2017, Ministria e Kulturës dhe Sportit e Qeverisë së Kosovës ia ndau çmimin "Historian i Vitit".{{cn}} ==Vepra== # '''''Cirku'',''' tregime, "Rilindja" – 1972 # ''"Pioni",'' tregime ,  "Rilindja" - 1975 # ''Matanëkrena'' – roman, "Rilindja" - 1976 # '''''Çaste''''' -  vështrime letrare, "Rilindja" -1978 # ''"Dinozauri''" – dramë, "Rilindja" - 1979 # ''Shënimet e Gjon Nikollë Kazazit'' – roman, "Rilindja" - 1982 # ''"Ura e Fshejit" –'' novela, "Rilindja" - 1983 # ''"Pranvera e zhveshur''" - dy drama, "Rilindja" - 1984 # '''''Nata e shekujve''''' -  roman, "Rilindja" - 1985. (Fitoi Çmimin vjetor të   Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës) # ''"Galeria e të vdekurve''" -  roman, "Rilindja" - 1987 # '''''Libri i të mallkuarve'''-'' roman triptik , "Rilindja" -1989. ( Fitoi çmimin letrar "Hivzi Sulejmani") # '''''Prapë vdekja''' 1'' - roman, "Rilindja" - 1991 (Fitoi Çmimin vjetor të Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës) # ''Prapë vdekja 2''  -  roman, "Rilindja" -1993 # ''Prapë vdekja 3'' - roman, "Rilindja" - 1995 # '''''"Qyteti i dënuar me vdekje''"-''' roman, "Faik Konica" - 2000 # '''''"Letrat për Kryeprincin''"-''' roman, "Faik Konica" - 2003 # '''''"Vdekja e Kolonelit''" –''' roman, "Faik Konica" - 2004 # '''''Vera e fundit e Gjin Bardhit'''''<nowiki/>'''''' – roman, "Faik Konica" - 2004 # '''''"Kujtimet e zonjës Von Braun''"-''' roman, "Faik Konica" - 2005 # '''''Kodi i dashurisë''-''' roman, "Faik Konica" - 2006. (Fitoi çmimin kombëtar "Azem Shkreli", si vepra më e mirë e vitit) # '''''Udhëtimi i Mendim Drinit'''''<nowiki/>''''''- roman, "Faik Konica" - 2006. # '''''"Libri i Bllacës  1''' - Shënime nga psikiatria''" – trilogji, "Faik Konica" - 2007. # ''"Libri i Bllacës  2 - Bota e përmbysur e Urtakut''" – trilogji,"Faik Konica" - 2007. # ''Libri i Bllacës  3 - Etër e bij'' – trilogji, "Faik Konica" - 2007. # ''"'''Fletëza gjermane'''''<nowiki/>'''" –''' publicistikë, "Faik Konica" - 2008. # '''''Kongresi i Berlinit 1878''''' – historiografi, "Faik Konica" - 2008. # ''"'''Libri i Gjakovës" –''''' roman, "Faik Konica" - 2008. # ''Kthesa historike 1''' -'' '''''Vitet e Gjermanisë dhe Epoka e LDK-së'' –  historiografi. Botoi “Faik Konica” – 2008. # ''Jeta lakuriqe''''', t'''''regime. Botoi “Faik Konica” – 2009.'' # ''Kthesa historike  2 -'' ''Shteti paralel dhe rezistenca e armatosur'' – historiografi. Botoi “Faik Konica” – 2009. # '''''”Kthesa historike 3 - '' ''Lufta e Perëndimit për Kosovën”''''' – historiografi. Botoi “Faik Konica”, 2009. # ''"'''Nga Shqipëria Osmane te Shqipëria Europiane”,''''' historiografi. Botoi “Faik Konica”,Prishtinë, 2010. # '''''“Kosova''” I,II,III''' – historiografi. Botoi “Faik Konica” Prishtinë – “Jalifat Publishing” Houston, 2012. # '''''Jeniçeri i fundit'''''<nowiki/>''',''' roman. Botoi “Faik Konica” Prishtinë – “Jalifat Publishing” Houston, 2013. # '''''Dosja e hapur'',''' roman. Botoi “Faik Konica” Prishtinë –“Jalifat Publishing” Houston, 2014. # ''“'''Kosova” I-V,''''' historiografi. Botoi “Faik Konica”- Prishtinë dhe “Jalifat Publishing”, Houston, 2015. # ''“'''Dosja B”,''''' '''r'''oman. Botoi “Faik Konica” Prishtinë – “Jalifat Publishing” Hosuton, 2016. # '''"Kosova" VI,VII dhe VIII''', boti "Faik Konica" Prishtinë dhe "Jalifat Publishing", Houston, 2017. # '''"Maqedonia - nga antika deri te koha jonë",''' historiografi, boti "Faik Konica" Prishtinë, "Jalifat Publishing", Houston, 2019. # '''"Dardania - antika, mesjeta",''' hisgoriografi, Botoi "Faik Konica" Prishtinp- "Jalifat Publishing", Houston, 2021. # '''"Mona",''' roman, botoi "Faik Konica", Prishtinë- "Jalifat Publishing", Houston, 2020. # '''"Rrushja",''' roman. Boti "Faik Konica", Prishtinë - "Jalifat Publishing", Houston, 2022. # '''"Mendim Drini",''' roman, boti "Faik KOnica", Prishtinë, 2023. ==Përkthime në gjuhët e huaja== * '''''“Zapisi Dzona Nikolle Kazazija”,''''' ''“Jedinstvo”, Prishtinë, “Nolit”, Beograd, 1986.'' * ''“'''Beleske Dzona Nikolle Kazazija”,Maribor, Slloveni, 1989.''''' * ''“'''Qui resiste a la peste resiste au diable”(Le Journal de Gjon Nikollë Kazazi),''''' botoi ''“L’Harmatann”,'' Paris, 2010. * '''"Per te terra mia - le confessioni Di Gjon Nikolla Kazazi",''' ''Romë, 2022.'' * ''“'''Kosova”I,II,II -''''' anglisht. Botoi “Jalifat Publishing”, Houston 2013''.'' * "'''Macedonnien",''' anglisht, botoi "Jalifat Publishing", Houston, 2020. ==Veprimtaria== Më 15 korrik 2011, si shkrimtar i jepet posti në Këshillin Drejtues të Teatrit Kombëtar të Kosovës.<ref>[http://www.koha.net/?page=1,5,62676 Lajm] në [[Koha Ditore]].</ref> BESIM ODAI ==Referime== {{reflist|2}} {{DEFAULTSORT:Buxhovi, Jusuf}} [[Kategoria:Njerëz nga Peja]] [[Kategoria:Gazetarë shqiptarë]] [[Kategoria:Romancierë shqiptarë]] [[Kategoria:Historianë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1946]] [[Kategoria:Novelistë shqiptarë]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] bs3tncqpyvf0a2238ey13ks7zf9vahq 3006641 3006598 2026-07-06T20:42:53Z Smallem 126080 Normalizim i listës së veprave dhe përkthimeve: tituj në kursiv sipas konventës, heqje e formatimit të thyer bold/kursiv/thonjëza dhe e <nowiki/>, pastrim i tekstit të mbetur – përmes Claude AI 3006641 wikitext text/x-wiki {{pa referenca|tetor 2017}} '''Jusuf Buxhovi''' (Pejë, më 1946) është gazetar, shkrimtar dhe historian shqiptar. ==Jeta== U lind në [[Pejë]] më [[4 gusht]] të vitit [[1946]]. Mësimet e para dhe shkollën e mesme i kreu në Gjakovë. Studioj gjuhë dhe letërsi shqipe në Universitetin e Prishtinës, ku u diplomua në vitin 1968. Studimet pasuniversitare i kreu në degën e historisë së Universitetit të Kosovës në vitin 1979, me temën "Lidhja shqiptare në dokumentet gjermane",ku mori titullin e magjistrit të shkencave të historisë. Karrierën e shkrimtarit e nisi si poet dhe gazetar i kulturës në gazetën “Rilindja” në vitin 1967, të cilën e vazhdoi si korrespondent i saj në Gjermani, deri në fund të vitit 2008. Këtu nis cikli i romaneve triologjikë përpunuar vitet e fundit dhe ku prozatori në mbi dy mijë faqe përcjell dramën e mbijetesës, vazhdimësisë dhe jetës. Rreth krijimtarisë letrare të viteve të fundit të autorit, mund të thuhet se me romanet "Prapë Vdekja I, II, III" (1991-1995) pastaj me "Letrat për Kryeprincin" (2002), "Vera e fundit e Gjin Bardhit" (2003), si dhe "Trilogjinë Gjermane" (Vdekja e Kolonelit, Kujtimet e zonjës Von Braun dhe Kodi i Dashurisë) të botuara në vitet 2004-2006, krijon një cikël tematik të eposit të prozës shqipe, i cili mbështetet mbi qenien ekzistenciale të popullit shqiptar që nga antika e deri në ditët tona. Në këtë mënyrë autori shfaqet me një prosede letrar që është i ndërthurur dhe i ndërlidhur organikisht, ku historia kthehet në një fakt letrar. Këtij kundrimi nuk i kanë shpëtuar as ngjarjet e fundit, veçmas ato të viteve të tetëdhjeta dhe nëntëdhjeta, të cilat gjetën një pasqyrim të denjë në romanin "Kodi i dashurisë" i cili në vitin 2006 u nderua me çmimin kombëtar "Azem Shkreli", si vepra më e mirë e vitit. Në vazhdën e ktij angazhimi duhet parë edhe pjesën e parë të trilogjisë "Libri i Bllacës" që doli nga shtypi në janar të vitit 2007, dhe pritet që pjesa e dytë dhe e tretë e këtij libri të botohet gjatë këtij viti, pasiqë, sipas autorit ato, si tekste letrare, tashmë janë kryer dhe gjenden në fazën e fundit të daljes nga shtypi. Në vitet në vazhdim Jusuf Buxhovi vazhdoi veprimtarinë e sukseshme si romansier. Botoi romanet: "Libri i Gjakovës" (2008), "Lufta e fundit e Bashkim Kosovës" (2011), "Dosja e hapur" (2012), "Jeniçeri i fundit" (2013) dhe "Dosja B" (2016). Krahas letërsisë, Jusuf Buxhovi shënoi suksese edhe si historian. Pas punës së gjatë hulumtuese në arkivat gjermane publikon monografitë "Kongresi i Berlinit 1878" (2008) dhe "Kongresi i Berlinit dhe Lidhja Shqiptare" (2012), si dhe "Nga Shqipëria Osmane te Shqipëria Europiane" (2010). Suksesin më të madh si historian Buxhovi e shënon me veprën pesë-vëllimëshe "Kosova" (2012-2015), e cila pati shtatë botime.{{cn}} "Kosova" në tri vëllime u botua edhe në anglisht në SHBA nga botuesi "Jalifat Publishing" (2015). Botuesi amerikan ia doli që veprat e përkthyera në anglisht t'i plëasojë në rjetet më të mëdha librare amerikane si dhe në shumë universitete dhe institute amerikanje, ku ka fituar tretmanin e "literaturës alternative për historinë e Europës juglindore". Si projekt i parë historiografik nga një autor i pavaur, "Kosova" u përmbyll në vitin 2017 me vëllimet: VI,VII dhe VIII. Në vitin 2020, autori boti "Kosova - histori e shkurtër", një sintezë të tetë vëllimeve. "Kosova" në tetë vëllime u përcoll edhe me dy vepra që atë e plotësojnë: "Maqedona - nga atika deri te koha jonë" (2019) si dhe "Dardania - antika, mesjeta" (2021). Për merita shkencore në historiografi, në vitin 2017, Ministria e Kulturës dhe Sportit e Qeverisë së Kosovës ia ndau çmimin "Historian i Vitit".{{cn}} ==Vepra== # ''Cirku'' – tregime, "Rilindja", 1972 # ''Pioni'' – tregime, "Rilindja", 1975 # ''Matanëkrena'' – roman, "Rilindja", 1976 # ''Çaste'' – vështrime letrare, "Rilindja", 1978 # ''Dinozauri'' – dramë, "Rilindja", 1979 # ''Shënimet e Gjon Nikollë Kazazit'' – roman, "Rilindja", 1982 # ''Ura e Fshejit'' – novela, "Rilindja", 1983 # ''Pranvera e zhveshur'' – dy drama, "Rilindja", 1984 # ''Nata e shekujve'' – roman, "Rilindja", 1985 (Fitoi Çmimin vjetor të Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës) # ''Galeria e të vdekurve'' – roman, "Rilindja", 1987 # ''Libri i të mallkuarve'' – roman triptik, "Rilindja", 1989 (Fitoi çmimin letrar "Hivzi Sulejmani") # ''Prapë vdekja 1'' – roman, "Rilindja", 1991 (Fitoi Çmimin vjetor të Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës) # ''Prapë vdekja 2'' – roman, "Rilindja", 1993 # ''Prapë vdekja 3'' – roman, "Rilindja", 1995 # ''Qyteti i dënuar me vdekje'' – roman, "Faik Konica", 2000 # ''Letrat për Kryeprincin'' – roman, "Faik Konica", 2003 # ''Vdekja e Kolonelit'' – roman, "Faik Konica", 2004 # ''Vera e fundit e Gjin Bardhit'' – roman, "Faik Konica", 2004 # ''Kujtimet e zonjës Von Braun'' – roman, "Faik Konica", 2005 # ''Kodi i dashurisë'' – roman, "Faik Konica", 2006 (Fitoi çmimin kombëtar "Azem Shkreli", si vepra më e mirë e vitit) # ''Udhëtimi i Mendim Drinit'' – roman, "Faik Konica", 2006 # ''Libri i Bllacës 1 – Shënime nga psikiatria'' – trilogji, "Faik Konica", 2007 # ''Libri i Bllacës 2 – Bota e përmbysur e Urtakut'' – trilogji, "Faik Konica", 2007 # ''Libri i Bllacës 3 – Etër e bij'' – trilogji, "Faik Konica", 2007 # ''Fletëza gjermane'' – publicistiké, "Faik Konica", 2008 # ''Kongresi i Berlinit 1878'' – historiografi, "Faik Konica", 2008 # ''Libri i Gjakovës'' – roman, "Faik Konica", 2008 # ''Kthesa historike 1 – Vitet e Gjermanisë dhe Epoka e LDK-së'' – historiografi, "Faik Konica", 2008 # ''Jeta lakuriqe'' – tregime, "Faik Konica", 2009 # ''Kthesa historike 2 – Shteti paralel dhe rezistenca e armatosur'' – historiografi, "Faik Konica", 2009 # ''Kthesa historike 3 – Lufta e Perëndimit për Kosovën'' – historiografi, "Faik Konica", 2009 # ''Nga Shqipëria Osmane te Shqipëria Europiane'' – historiografi, "Faik Konica", Prishtinë, 2010 # ''Kosova I, II, III'' – historiografi, "Faik Konica" Prishtinë – "Jalifat Publishing" Houston, 2012 # ''Jeniçeri i fundit'' – roman, "Faik Konica" Prishtinë – "Jalifat Publishing" Houston, 2013 # ''Dosja e hapur'' – roman, "Faik Konica" Prishtinë – "Jalifat Publishing" Houston, 2014 # ''Kosova I–V'' – historiografi, "Faik Konica" Prishtinë dhe "Jalifat Publishing", Houston, 2015 # ''Dosja B'' – roman, "Faik Konica" Prishtinë – "Jalifat Publishing" Houston, 2016 # ''Kosova VI, VII dhe VIII'' – "Faik Konica" Prishtinë dhe "Jalifat Publishing", Houston, 2017 # ''Maqedonia – nga antika deri te koha jonë'' – historiografi, "Faik Konica" Prishtinë, "Jalifat Publishing", Houston, 2019 # ''Dardania – antika, mesjeta'' – historiografi, "Faik Konica" Prishtinë – "Jalifat Publishing", Houston, 2021 # ''Mona'' – roman, "Faik Konica", Prishtinë – "Jalifat Publishing", Houston, 2020 # ''Rrushja'' – roman, "Faik Konica", Prishtinë – "Jalifat Publishing", Houston, 2022 # ''Mendim Drini'' – roman, "Faik Konica", Prishtinë, 2023 ==Përkthime në gjuhët e huaja== * ''Zapisi Džona Nikolle Kazazija'' – "Jedinstvo", Prishtinë; "Nolit", Beograd, 1986 * ''Beleške Džona Nikolle Kazazija'' – Maribor, Slloveni, 1989 * ''Qui résiste à la peste résiste au diable (Le Journal de Gjon Nikollë Kazazi)'' – "L'Harmattan", Paris, 2010 * ''Per te terra mia – le confessioni di Gjon Nikolla Kazazi'' – Romë, 2022 * ''Kosova I, II, III'' – anglisht, "Jalifat Publishing", Houston, 2013 * ''Macedonnien'' – anglisht, "Jalifat Publishing", Houston, 2020 ==Veprimtaria== Më 15 korrik 2011, si shkrimtar i jepet posti në Këshillin Drejtues të Teatrit Kombëtar të Kosovës.<ref>[http://www.koha.net/?page=1,5,62676 Lajm] në [[Koha Ditore]].</ref> ==Referime== {{reflist|2}} {{DEFAULTSORT:Buxhovi, Jusuf}} [[Kategoria:Njerëz nga Peja]] [[Kategoria:Gazetarë shqiptarë]] [[Kategoria:Romancierë shqiptarë]] [[Kategoria:Historianë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1946]] [[Kategoria:Novelistë shqiptarë]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] gfki0c7ufsanehyi6pyf26sk6snshfd 0 32277 3006561 3002981 2026-07-06T16:37:29Z Smallem 126080 Heqje e tabelës mbështjellëse rreth {{F1 sezoni}} (infoboks tashmë me stampë) – përmes Claude AI 3006561 wikitext text/x-wiki {{F1 sezoni| sezon= '''[[Rezultatet e F1 2002|Sezoni i kaluar]]''' | sezoni= '''[[Rezultatet e F1 2004|Sezoni i ardhshëm]]''' | viti= 2003| garat= 18| piloti= [[Michael Schumacher]] | ekipi= [[Scuderia Ferrari]] | komenti= | }} [[Skeda:Ralf Schumacher Indianapolis 2003.jpg|thumb|240px|[[Ralf Schumacher]] duke pilotuar për [[WilliamsF1|Williams]] në [[F1 SHBA - 2003]]. Për vllaun e [[Michael Schumacher]]it sezoni 2003 ishte më i suksesëshmi në karrierë]] Formula 1 sezoni i vitit 2003 ishte kampionati i 54të i ogranizuar nga [[FIA]] në garimet në[[Formula 1]]. Ky kampionat u mbajt nga [[9 mars]] gjer më [[12 tetor]], [[2003]] me gjithësej 16 gara të zhvilluara. Dominues në këtë sezon si dhe në tre sezonët e mëparshme ishte piloti [[Michael Schumacher]] dhe ekipi i tij [[Scuderia Ferrari]] Marlboro. == {{PAGENAME}} - komente == Edhe pse në tri garat e para [[Michael Schumacher]] arriti vetëm një podium dhe 6 pikët e para ,përkundër konkurrenitit të tij direk të sezonit [[Kimi Räikkönen]] i cili në tri garat kishte 3 podiume 1 vend të parë dhe 24 pikë, prap se prap në përmbyllje të sezonit arriti të fitoj titullin e kampionit në vitin e katër rradhazi dhe për herë të gjashtë në karrierën e tijë. Këtë sukses ai e arriti duke fituar 6 gara sezonale dhe duke fituar në 15 nga 16 garat pikë (në garën për çmimin e madh të [[F1 Brazili 2003|Brazilit]] duk arriuj të përfundojë). Gjithashtu edhe Ferrari arrin të fitojë titullin e konstruktorëve për herë të pestë rradhazi. == Pilotët dhe ekipet == Tabela e mëposhtme paraqet listën e pilotëve dhe konstruktorëve pjesmarrës në kampionatin e 54të në [[Formula 1]] të organizuar nga [[FIA]]. {|border="1" width="800" cellpadding="1" cellspacing="0" style="margin: 1em 0 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:90%" |- !Ekipi !Shasia !Motori !Goma !Nr. !Piloti !Piloti i tretë !Test piloti |- | rowspan=2 | {{flagicon|Italy}} [[Scuderia Ferrari]] [[Marlboro (cigarette)|Marlboro]] ! rowspan=2 | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | rowspan=2 | F2002<br />F2003-GA | rowspan=2 | Ferrari 051 3.0 V10<br />Ferrari 052 3.0 V10 | rowspan=2 align="center" | {{Bridgestone}} | align="right" | 1 | {{flagicon|Germany}} [[Michael Schumacher]] | rowspan=2 | {{flagicon|Italy}} [[Luca Badoer]]<br /> {{flagicon|Brazil}} [[Felipe Massa]] |- | align="right" | 2 | {{flagicon|Brazil}} [[Rubens Barrichello]] |- | rowspan=2 | {{flagicon|England}} [[BMW]] [[WilliamsF1]] Team ! rowspan=2 | [[WilliamsF1|Williams]] | rowspan=2 | FW25 | rowspan=2 | [[BMW]] P83 3.0 V10 | rowspan=2 align="center" | {{Michelin}} | align="right" | 3 | {{flagicon|Colombia}} [[Juan Pablo Montoya]] | rowspan=2 | {{flagicon|Brazil}} [[Antônio Pizzonia]]<br /> {{flagicon|Spain}} [[Marc Gené]] |- | align="right" | 4 | {{flagicon|Germany}} [[Ralf Schumacher]] |- | rowspan=2 | {{flagicon|England}} [[West (cigarette)|West]] McLaren Mercedes ! rowspan=2 | [[Team McLaren|McLaren]] | rowspan=2 | MP4-17D | rowspan=2 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] FO110M 3.0 V10<br />Mercedes FO110P 3.0 V10 | rowspan=2 align="center" | {{Michelin}} | align="right" | 5 | {{flagicon|England}} [[David Coulthard]] | rowspan=2 | {{flagicon|Austria}} [[Alexander Wurz]] |- | align="right" | 6 | {{flagicon|Finland}} [[Kimi Räikkönen]] |- | rowspan=2 | {{flagicon|France}} [[Mild Seven]] [[Renault F1]] Team ! rowspan=2 | [[Renault F1|Renault]] | rowspan=2 | R23<br />R23B | rowspan=2 | Renault RS23 3.0 V10 | rowspan=2 align="center" | {{Michelin}} | align="right" | 7 | {{flagicon|Italy}} [[Jarno Trulli]] | rowspan=2 | {{flagicon|England}} [[Allan McNish]] |- | align="right" | 8 | {{flagicon|Spain}} [[Fernando Alonso]] |- | rowspan=2 | {{flagicon|Switzerland}} [[Sauber]] Petronas ! rowspan=2 | [[Sauber]] | rowspan=2 | C22 | rowspan=2 | [[Petronas]] 03A 3.0 V10 | rowspan=2 align="center" | {{Bridgestone}} | align="right" | 9 | {{flagicon|Germany}} [[Nick Heidfeld]] | rowspan=2 style="font-size:x-small;"| {{flagicon|Switzerland}} [[Neel Jani]] |- | align="right" | 10 | {{flagicon|Germany}} [[Heinz Harald Frentzen]] |- | rowspan=3 | {{flagicon|Ireland}} [[Benson & Hedges]] Jordan Ford ! rowspan=3 | [[Jordan Grand Prix|Jordan]] | rowspan=3 | EJ13 | rowspan=3 | [[Ford Motor Company|Ford]] RS1 3.0 V10 | rowspan=3 align="center" | {{Bridgestone}} | align="right" | 11 | {{flagicon|Italy}} [[Giancarlo Fisichella]] | rowspan=3 style="font-size:x-small;"| {{flagicon|Hungary}} [[Zsolt Baumgartner]] |- | align="right" rowspan=2 | 12 | {{flagicon|Ireland}} [[Ralph Firman]]<br /> |- | {{flagicon|Hungary}} [[Zsolt Baumgartner]] |- | rowspan=3 | {{flagicon|England}} [[Jaguar Racing]] ! rowspan=3 | [[Jaguar Racing|Jaguar]] | rowspan=3 | R4 | rowspan=3 | [[Cosworth]] CR-5 3.0 V10 | rowspan=3 align="center" | {{Michelin}} | align="right" | 14 | {{flagicon|Australia}} [[Mark Webber]] | rowspan=3 | {{flagicon|Germany}} [[Andre Lotterer]] |- | align="right" rowspan=2 | 15 | {{flagicon|Brazil}} [[Antônio Pizzonia]] |- | {{flagicon|England}} [[Justin Wilson]]><br /> |- | rowspan=3 | {{flagicon|England}} [[Lucky Strike]] [[BAR]] [[Honda]] ! rowspan=3 | [[British American Racing|BAR]] | rowspan=3 | 005 | rowspan=3 | [[Honda]] RA003e 3.0 V10 | rowspan=3 align="center" | {{Bridgestone}} | align="right" rowspan=2 | 16 | {{flagicon|Canada}} [[Jacques Villeneuve]] <br /> | rowspan=3 | {{flagicon|Japan}} [[Takuma Sato]] |- | {{flagicon|Japan}} [[Takuma Sato]] |- | align="right" | 17 | {{flagicon|England}} [[Jenson Button]] |- | rowspan=3 | {{flagicon|Italy}} [[European Aviation|European]] [[Minardi]] [[Cosworth]] ! rowspan=3 | [[Minardi]] | rowspan=3 | PS03 | rowspan=3 | [[Cosworth]] CR-3 3.0 V10 | rowspan=3 align="center" | {{Bridgestone}} | align="right" rowspan=2 | 18 | {{flagicon|England}} [[Justin Wilson]] | rowspan=3 style="font-size:x-small;"| {{flagicon|Denmark}} [[Nicolas Kiesa]]<br />{{flagicon|Italy}} [[Matteo Bobbi]] |- | {{flagicon|Denmark}} [[Nicolas Kiesa]]<br /> |- | align="right" | 19 | {{flagicon|the Netherlands}} [[Jos Verstappen]] |- | rowspan=2 | {{flagicon|Japan}} [[Panasonic]] [[Toyota F1|Toyota Racing]] ! rowspan=2 | [[Toyota F1|Toyota]] | rowspan=2 | TF103 | rowspan=2 | Toyota RVX-03 3.0 V10 | rowspan=2 align="center" | {{Michelin}} | align="right" | 20 | {{flagicon|France}} [[Olivier Panis]] | rowspan=2 align="center" | {{flagicon|Brazil}} [[Ricardo Zonta]] |- | align="right" | 21 | {{flagicon|Brazil}} [[Cristiano da Matta]] |} == Garat == {|border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" style="margin: 1em 0 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:90%" |- !Gara !Çmimi !Data !Qarku !Piloti fitues !Ekipi fitues |- !1 |{{flagicon|Australia}} [[F1 Australia - 2003]] |[[9 mars]] |[[Melbourne Grand Prix Circuit|Melbourne]] |{{flagicon|England}} [[David Coulthard]] |{{flagicon|England}} [[Team McLaren|McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |- !2 |{{flagicon|Malaysia}} [[F1 Malajzia - 2003]] |[[23 mars]] |[[Sepang International Circuit|Sepang]] |{{flagicon|Finland}} [[Kimi Räikkönen]] |{{flagicon|England}} [[Team McLaren|McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |- !3 |{{flagicon|Brazil}} [[F1 Brazili - 2003]] |[[6 prill]] |[[Autódromo José Carlos Pace|Interlagos]] |{{flagicon|Italy}} [[Giancarlo Fisichella]] |{{flagicon|Ireland}} [[Jordan Grand Prix|Jordan]]-[[Ford Motor Company|Ford]] |- !4 |{{flagicon|San Marino}} [[F1 San Marino - 2003]] |[[20 prill]] |[[Autodromo Enzo e Dino Ferrari|Imola]] |{{flagicon|Germany}} [[Michael Schumacher]] |{{flagicon|Italy}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- !5 |{{flagicon|Spain}} [[F1 Spanja - 2003]] |[[4 maj]] |[[Circuit de Catalunya|Catalunya]] |{{flagicon|Germany}} [[Michael Schumacher]] |{{flagicon|Italy}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- !6 |{{flagicon|Austria}} [[F1 Austria - 2003]] |[[18 maj]] |[[A1-Ring]] |{{flagicon|Germany}} [[Michael Schumacher]] |{{flagicon|Italy}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- !7 |{{flagicon|Monaco}} [[F1 Monako - 2003]] |[[1 qershor]] |[[Circuit de Monaco|Monaco]] |{{flagicon|Colombia}} [[Juan Pablo Montoya]] |{{flagicon|England}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[BMW]] |- !8 |{{flagicon|Canada}} [[F1 Kanada - 2003]] |[[15 qershor]] |[[Circuit Gilles Villeneuve]] |{{flagicon|Germany}} [[Michael Schumacher]] |{{flagicon|Italy}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- !9 |[[Skeda:Flag_of_Europe.svg|20px]] [[F1 Evropa - 2003]] |[[29 qershor]] |[[Nürburgring]] |{{flagicon|Germany}} [[Ralf Schumacher]] |{{flagicon|England}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[BMW]] |- !10 |{{flagicon|France}} [[F1 Franca - 2003]] |[[6 korrik]] |[[Circuit de Nevers Magny-Cours|Magny-Cours]] |{{flagicon|Germany}} [[Ralf Schumacher]] |{{flagicon|England}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[BMW]] |- !11 |{{flagicon|England}} [[F1 Anglia - 2003]] |[[20 korrik]] |[[Silverstone Circuit|Silverstone]] |{{flagicon|Brazil}} [[Rubens Barrichello]] |{{flagicon|Italy}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- !12 |{{flagicon|Germany}} [[F1 Gjermania - 2003]] |[[3 gusht]] |[[Hockenheimring]] |{{flagicon|Colombia}} [[Juan Pablo Montoya]] |{{flagicon|England}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[BMW]] |- !13 |{{flagicon|Hungary}} [[F1 Hungaria - 2003]] |[[24 gusht]] |[[Hungaroring]] |{{flagicon|Spain}} [[Fernando Alonso]] |{{flagicon|France}} [[Renault F1|Renault]] |- !14 |{{flagicon|Italy}} [[F1 Italia - 2003]] |[[14 shtator]] |[[Autodromo Nazionale Monza|Monza]] |{{flagicon|Germany}} [[Michael Schumacher]] |{{flagicon|Italy}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- !15 |{{flagicon|USA}} [[F1 SHBA - 2003]] |[[28 shtator]] |[[Indianapolis Motor Speedway|Indianapolis]] |{{flagicon|Germany}} [[Michael Schumacher]] |{{flagicon|Italy}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- !16 |{{flagicon|Japan}} [[F1 Japonia - 2003]] |[[12 tetor]] |[[Suzuka Circuit|Suzuka]] |{{flagicon|Brazil}} [[Rubens Barrichello]] |{{flagicon|Italy}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |} === Radhitja e pilotëve === {| |- valign="top" | {| border="1" width="610" cellpadding="1" cellspacing="0" style="margin: 1em 0 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:90%" |- valign="top" !valign="middle"| Pozita !valign="middle"| Piloti !width="2%"|[[F1 Australia - 2003|AUS]] {{flagicon|Australia}} !width="2%"|[[F1 Malajzia - 2003|MYS]] {{flagicon|Malaysia}} !width="2%"|[[F1 Brazili - 2003|BRA]] {{flagicon|Brazil}} !width="2%"|[[F1 San Marino - 2003|SMR]] {{flagicon|San Marino}} !width="2%"|[[F1 Spanja - 2003|ESP]] {{flagicon|Spain}} !width="27"|[[F1 Austria - 2003|AUT]] {{flagicon|Austria}} !width="2%"|[[F1 Monako - 2003|MCO]] {{flagicon|Monaco}} !width="2%"|[[F1 Kanada - 2003|CAN]] {{flagicon|Canada}} !width="2%"|[[F1 Evropa - 2003|EUR]] {{flagicon|the European Union}} !width="2%"|[[F1 Franca - 2003|FRA]] {{flagicon|France}} !width="2%"|[[F1 Anglia - 2003|GBR]] {{flagicon|England}} !width="2%"|[[F1 Gjermania - 2003|DEU]] {{flagicon|Germany}} !width="2%"|[[F1 Hungaria - 2003|HUN]] {{flagicon|Hungary}} !width="2%"|[[F1 Italia - 2003|ITA]] {{flagicon|Italy}} !width="2%"|[[F1 SHBA - 2003|USA]] {{flagicon|the United States}} !width="2%"|[[F1 Japonia - 2003|JPN]] {{flagicon|Japan}} ! valign="middle"| Pikë |- ! 1 | {{flagicon|Germany}} [[Michael Schumacher|M.Schumacher]] |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"|Ret |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |align="right"|'''93''' |- ! 2 | {{flagicon|Finland}} [[Kimi Räikkönen|Räikkönen]] |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#EFCFFF"|Ret |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#EFCFFF"|Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"|Ret |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |align="right"|'''91''' |- ! 3 | {{flagicon|Colombia}} [[Juan Pablo Montoya|Montoya]] |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#EFCFFF"|Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#EFCFFF"|Ret |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#EFCFFF"|Ret |align="right"| '''82''' |- ! 4 | {{flagicon|Brazil}} [[Rubens Barrichello|Barrichello]] |bgcolor="#EFCFFF"|Ret |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#EFCFFF"|Ret |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#EFCFFF"|Ret |bgcolor="#EFCFFF"|Ret |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"|Ret |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |align="right"| '''65''' |- ! 5 | {{flagicon|Germany}} [[Ralf Schumacher|R.Schumacher]] |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#EFCFFF"|Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor=| |bgcolor="#EFCFFF"|Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |align="right"| '''58''' |- ! 6 | {{flagicon|Spain}} [[Fernando Alonso|Alonso]] |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |align="right"|'''55''' |- ! 7 | {{flagicon|England}} [[David Coulthard|Coulthard]] |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 15 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |align="right"|'''51''' |- ! 8 | {{flagicon|Italy}} [[Jarno Trulli|Trulli]] |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#CFCFFF"| 13 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |align="right"|'''33''' |- ! 9 | {{flagicon|England}} [[Jenson Button|Button]] |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |align="right"|'''17''' |- ! 10 | {{flagicon|Australia}} [[Mark Webber|Webber]] |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#CFCFFF"| 14 |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |align="right"|'''17''' |- ! 11 | {{flagicon|Germany}} [[Heinz-Harald Frentzen|Frentzen]] |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#FFFFFF"| DNS |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 13 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |align="right"|'''13''' |- ! 12 | {{flagicon|Italy}} [[Giancarlo Fisichella|Fisichella]] |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#CFCFFF"| 15 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 13 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |align="right"|'''12''' |- ! 13 | {{flagicon|Brazil}} [[Cristiano da Matta|da Matta]] |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |align="right"|'''10''' |- ! 14 | {{flagicon|Germany}} [[Nick Heidfeld|Heidfeld]] |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#CFCFFF"| 13 |bgcolor="#CFCFFF"| 17 |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |align="right"|'''6''' |- ! 15 | {{flagicon|France}} [[Olivier Panis|Panis]] |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 13 |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |align="right"|'''6''' |- ! 16 | {{flagicon|Canada}} [[Jacques Villeneuve|Villeneuve]] |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#EFCFFF"| DNS |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret|| |align="right"|'''6''' |- ! 17 | {{flagicon|Spain}} [[Marc Gené|Gené]]|| || || || || || || || || || || || || |bgcolor="#DFFFDF"| 5|| || |align="right"|'''4''' |- ! 18 | {{flagicon|Japan}} [[Takuma Sato|Sato]]|| || || || || || || || || || || || || || || |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |align="right"|'''3''' |- ! 19 | {{flagicon|England}} [[Ralph Firman|Firman]] |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#CFCFFF"| 15 |bgcolor="#CFCFFF"| 13 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret|| || |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 14 |align="right"|'''1''' |- ! 20 | {{flagicon|England}} [[Justin Wilson|Wilson]] |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#CFCFFF"| 13 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 13 |bgcolor="#CFCFFF"| 14 |bgcolor="#CFCFFF"| 16 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#CFCFFF"| 13 |align="right"|'''1''' |- ! 21 | {{flagicon|Brazil}} [[Antônio Pizzonia|Pizzonia]] |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 14 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret|| || || || || |align="right"|'''0''' |- ! 22 | {{flagicon|the Netherlands}} [[Jos Verstappen|Verstappen]] |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#CFCFFF"| 13 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#CFCFFF"| 14 |bgcolor="#CFCFFF"| 16 |bgcolor="#CFCFFF"| 15 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#CFCFFF"| 15 |align="right"|'''0''' |- ! 23 | {{flagicon|Denmark}} [[Nicolas Kiesa|Kiesa]]|| || || || || || || || || || || |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#CFCFFF"| 13 |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#CFCFFF"| 16 |align="right"|'''0''' |- ! 24 | {{flagicon|Hungary}} [[Zsolt Baumgartner|Baumgartner]]|| || || || || || || || || || || || |bgcolor="#EFCFFF"| Ret |bgcolor="#CFCFFF"| 11|| || |align="right"|'''0''' |- style="background: #f9f9f9;" !valign="middle"| Pozita !valign="middle"| Piloti !width="2%"|[[F1 Australia - 2003|AUS]] {{flagicon|Australia}} !width="2%"|[[F1 Malajzia - 2003|MYS]] {{flagicon|Malaysia}} !width="2%"|[[F1 Brazili - 2003|BRA]] {{flagicon|Brazil}} !width="2%"|[[F1 San Marino - 2003|SMR]] {{flagicon|San Marino}} !width="2%"|[[F1 Spanja - 2003|ESP]] {{flagicon|Spain}} !width="27"|[[F1 Austria - 2003|AUT]] {{flagicon|Austria}} !width="2%"|[[F1 Monako - 2003|MCO]] {{flagicon|Monaco}} !width="2%"|[[F1 Kanada - 2003|CAN]] {{flagicon|Canada}} !width="2%"|[[F1 Evropa - 2003|EUR]] {{flagicon|the European Union}} !width="2%"|[[F1 Franca - 2003|FRA]] {{flagicon|France}} !width="2%"|[[F1 Anglia - 2003|GBR]] {{flagicon|England}} !width="2%"|[[F1 Gjermania - 2003|DEU]] {{flagicon|Germany}} !width="2%"|[[F1 Hungaria - 2003|HUN]] {{flagicon|Hungary}} !width="2%"|[[F1 Italia - 2003|ITA]] {{flagicon|Italy}} !width="2%"|[[F1 SHBA - 2003|USA]] {{flagicon|the United States}} !width="2%"|[[F1 Japonia - 2003|JPN]] {{flagicon|Japan}} ! valign="middle"| Pikë |} |valign="top"| {{F1 Rezultatet e Pilotëve}} |} === Statistikat e pilotëve === {|border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" style="margin: 1em 0 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:90%" |- ! Pozita ! Piloti ! Ekipi ! Gara ! Fitore ! Podiume ! Pol pozita ! Xhiro sh. ! Pikë |- !1 |{{flagicon|Germany}} [[Michael Schumacher]] |{{flagicon|Italy}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |align="right"|16 |align="right"|6 |align="right"|8 |align="right"|5 |align="right"|5 |align="right"|'''93''' |- !2 |{{flagicon|Finland}} [[Kimi Räikkönen]] |{{flagicon|England}} [[Team McLaren|McLaren]] [[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align="right"|16 |align="right"|1 |align="right"|10 |align="right"|2 |align="right"|3 |align="right"|'''91''' |- !3 |{{flagicon|Colombia}} [[Juan Pablo Montoya]] |{{flagicon|England}} [[WilliamsF1|Williams]] [[BMW]] |align="right"|16 |align="right"|2 |align="right"|9 |align="right"|1 |align="right"|3 |align="right"|'''82''' |- !4 |{{flagicon|Brazil}} [[Rubens Barrichello]] |{{flagicon|Italy}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |align="right"|16 |align="right"|2 |align="right"|8 |align="right"|3 |align="right"|3 |align="right"|'''65''' |- !5 |{{flagicon|Germany}} [[Ralf Schumacher]] |{{flagicon|England}} [[WilliamsF1|Williams]] [[BMW]] |align="right"|16 |align="right"|2 |align="right"|3 |align="right"|3 |align="right"|1 |align="right"|'''58''' |- !6 |{{flagicon|Spain}} [[Fernando Alonso]] |{{flagicon|France}} [[Renault F1|Renault]] |align="right"|16 |align="right"|1 |align="right"|4 |align="right"|2 |align="right"|1 |align="right"|'''55''' |- ! 7 | {{flagicon|England}} [[David Coulthard]] | {{flagicon|England}} [[Team McLaren|McLaren]] [[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align="right"|16 |align="right"|1 |align="right"|3 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''51''' |- !8 |{{flagicon|Italy}} [[Jarno Trulli]] |{{flagicon|France}} [[Renault F1|Renault]] |align="right"|16 |align="right"|0 |align="right"|1 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''33''' |- !9 |{{flagicon|England}} [[Jenson Button]] |{{flagicon|England}} [[British American Racing|BAR]] [[Honda]] |align="right"|16 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''17''' |- !10 |{{flagicon|Australia}} [[Mark Webber]] |{{flagicon|England}} [[Jaguar Racing|Jaguar]] [[Cosworth]] |align="right"|16 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''17''' |- !11 |{{flagicon|Germany}} [[Heinz-Harald Frentzen]] |{{flagicon|Switzerland}} [[Sauber]] [[Petronas]] |align="right"|16 |align="right"|0 |align="right"|1 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''13''' |- !12 |{{flagicon|Italy}} [[Giancarlo Fisichella]] |{{flagicon|Ireland}} [[Jordan Grand Prix|Jordan]] [[Ford Motor Company|Ford]] |align="right"|16 |align="right"|1 |align="right"|1 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''12''' |- !13 |{{flagicon|Brazil}} [[Cristiano da Matta]] |{{flagicon|Japan}} [[Toyota F1|Toyota]] |align="right"|16 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''10''' |- !14 |{{flagicon|Germany}} [[Nick Heidfeld]] |{{flagicon|Switzerland}} [[Sauber]] [[Petronas]] |align="right"|16 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''6''' |- !15 |{{flagicon|France}} [[Olivier Panis]] |{{flagicon|Japan}} [[Toyota F1|Toyota]] |align="right"|16 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''6''' |- !16 |{{flagicon|Canada}} [[Jacques Villeneuve]] |{{flagicon|England}} [[British American Racing|BAR]] [[Honda]] |align="right"|15 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''6''' |- !17 |{{flagicon|Spain}} [[Marc Gené]] |{{flagicon|England}} [[WilliamsF1|Williams]] [[BMW]] |align="right"|1 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''4''' |- !18 |{{flagicon|Japan}} [[Takuma Sato]] |{{flagicon|England}} [[British American Racing|BAR]] [[Honda]] |align="right"|1 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''3''' |- !19 |{{flagicon|England}} [[Ralph Firman]] |{{flagicon|Ireland}} [[Jordan Grand Prix|Jordan]] [[Ford Motor Company|Ford]] |align="right"|14 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''1''' |- !20 |{{flagicon|England}} [[Justin Wilson]] |{{flagicon|Italy}} [[Minardi]] [[Cosworth]]<br />{{flagicon|England}} [[Jaguar Racing|Jaguar]] [[Cosworth]] |align="right"|16 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''1''' |- !21 |{{flagicon|Brazil}} [[Antônio Pizzonia]] |{{flagicon|England}} [[Jaguar Racing|Jaguar]] [[Cosworth]] |align="right"|11 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''0''' |- !22 |{{flagicon|the Netherlands}} [[Jos Verstappen]] |{{flagicon|Italy}} [[Minardi]] [[Cosworth]] |align="right"|16 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''0''' |- !23 |{{flagicon|Denmark}} [[Nicolas Kiesa]] |{{flagicon|Italy}} [[Minardi]] [[Cosworth]] |align="right"|5 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''0''' |- !24 |{{flagicon|Hungary}} [[Zsolt Baumgartner]] |{{flagicon|Ireland}} [[Jordan Grand Prix|Jordan]] [[Ford Motor Company|Ford]] |align="right"|2 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''0''' |} === Radhitja e konstruktorëve === {| |- | {|border="1" width="600" cellpadding="1" cellspacing="0" style="margin: 1em 0 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:90%" |- valign=”top” !valign="middle"| Pozita !valign="middle"| Ekipi !width="2%"|[[F1 Australia - 2003|AUS]] {{flagicon|Australia}} !width="2%"|[[F1 Malajzia - 2003|MYS]] {{flagicon|Malaysia}} !width="2%"|[[F1 Brazili - 2003|BRA]] {{flagicon|Brazil}} !width="2%"|[[F1 San Marino - 2003|SMR]] {{flagicon|San Marino}} !width="2%"|[[F1 Spanja - 2003|ESP]] {{flagicon|Spain}} !width="27"|[[F1 Austria - 2003|AUT]] {{flagicon|Austria}} !width="2%"|[[F1 Monako - 2003|MCO]] {{flagicon|Monaco}} !width="2%"|[[F1 Kanada - 2003|CAN]] {{flagicon|Canada}} !width="2%"|[[F1 Evropa - 2003|EUR]] {{flagicon|the European Union}} !width="2%"|[[F1 Franca - 2003|FRA]] {{flagicon|France}} !width="2%"|[[F1 Anglia - 2003|GBR]] {{flagicon|England}} !width="2%"|[[F1 Gjermania - 2003|DEU]] {{flagicon|Germany}} !width="2%"|[[F1 Hungaria - 2003|HUN]] {{flagicon|Hungary}} !width="2%"|[[F1 Italia - 2003|ITA]] {{flagicon|Italy}} !width="2%"|[[F1 SHBA - 2003|USA]] {{flagicon|the United States}} !width="2%"|[[F1 Japonia - 2003|JPN]] {{flagicon|Japan}} ! valign="middle"| Pikë |- ! 1 | {{flagicon|Italy}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |bgcolor="#dfffdf"| 4<br />Ret |bgcolor="#ffffbf"| 3<br />2 |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#ffffbf"| 1<br />3 |bgcolor="#ffffbf"| 1<br />3 |bgcolor="#ffffbf"| 1<br />3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3<br />8 |bgcolor="#ffffbf"| 1<br />5 |bgcolor="#dfdfdf"| 5<br />3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3<br />7 |bgcolor="#ffffbf"| 4<br />1 |bgcolor="#dfffdf"| 7<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| 8<br />Ret |bgcolor="#ffffbf"| 1<br />3 |bgcolor="#ffffbf"| 1<br />Ret |bgcolor="#dfdfdf"| 8<br />1 |align="right"| '''158''' |- ! 2 | {{flagicon|England}} [[WilliamsF1|Williams]] |bgcolor="#dfdfdf"| 2<br />8 |bgcolor="#dfffdf"| 12<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| Ret<br />7 |bgcolor="#ffdf9f"| 7<br />4 |bgcolor="#dfdfdf"| 4<br />5 |bgcolor="#dfffdf"| Ret<br />6 |bgcolor="#ffffbf"| 1<br />4 |bgcolor="#dfdfdf"| 3<br />2 |bgcolor="#ffffbf"| 2<br />1 |bgcolor="#ffffbf"| 2<br />1 |bgcolor="#ffdf9f"| 2<br />9 |bgcolor="#dfdfdf"| 1<br />Ret |bgcolor="#ffdf9f"| 3<br />4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2<br />5 |bgcolor="#dfffdf"| 6<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />12 |align="right"| '''144''' |- ! 3 | {{flagicon|England}} [[Team McLaren|McLaren]] |bgcolor="#ffffbf"| 3<br />1 |bgcolor="#dfdfdf"| 1<br />Ret |bgcolor="#ffffbf"| 2<br />4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2<br />5 |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#dfdfdf"| 2<br />5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2<br />7 |bgcolor="#dfffdf"| 6<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />15 |bgcolor="#dfdfdf"| 4<br />5 |bgcolor="#dfdfdf"| 3<br />5 |bgcolor="#ffdf9f"| Ret<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2<br />5 |bgcolor="#ffdf9f"| 4<br />Ret |bgcolor="#ffdf9f"| 2<br />Ret |bgcolor="#ffffbf"| 2<br />3 |align="right"| '''142''' |- ! 4 | {{flagicon|France}} [[Renault F1|Renault]] |bgcolor="#ffdf9f"| 7<br />5 |bgcolor="#ffdf9f"| 3<br />5 |bgcolor="#ffdf9f"| 3<br />8 |bgcolor="#dfffdf"| 6<br />13 |bgcolor="#ffdf9f"| 2<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| Ret<br />8 |bgcolor="#dfffdf"| 5<br />6 |bgcolor="#ffdf9f"| 4<br />Ret |bgcolor="#ffdf9f"| 4<br />Ret |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| Ret<br />6 |bgcolor="#ffffbf"| 4<br />3 |bgcolor="#ffffbf"| 1<br />7 |bgcolor="#dfffdf"| 8<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| Ret<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| Ret<br />5 |align="right"| '''88''' |- ! 5 | {{flagicon|England}} [[British American Racing|BAR]] |bgcolor="#cfcfff"| 10<br />9 |bgcolor="#dfffdf"| 7<br />DNS |bgcolor="#dfffdf"| Ret<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| 8<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| 9<br />Ret |bgcolor="#ffdf9f"| 4<br />12 |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| 7<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />9 |bgcolor="#dfffdf"| 8<br />10 |bgcolor="#dfffdf"| 8<br />9 |bgcolor="#cfcfff"| 10<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| Ret<br />6 |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#ffdf9f"| 4<br />6 |align="right"| '''26''' |- ! 6 | {{flagicon|Switzerland}} [[BMW Sauber|Sauber]] |bgcolor="#dfffdf"| 6<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| 9<br />8 |bgcolor="#dfffdf"| 5<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| 11<br />10 |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />10 |bgcolor="#efcfff"| DNS<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />11 |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| 9<br />8 |bgcolor="#cfcfff"| 12<br />13 |bgcolor="#cfcfff"| 12<br />17 |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />10 |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />9 |bgcolor="#cfcfff"| 13<br />9 |bgcolor="#dfdfdf"| 3<br />5 |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />9 |align="right"| '''19''' |- ! 7 | {{flagicon|England}} [[Jaguar Racing|Jaguar]] |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />14 |bgcolor="#dfffdf"| 7<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| 7<br />9 |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| 7<br />10 |bgcolor="#dfffdf"| 6<br />10 |bgcolor="#dfffdf"| 6<br />10 |bgcolor="#cfcfff"| 14<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| 11<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| 6<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| 7<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| Ret<br />8 |bgcolor="#cfcfff"| 11<br />13 |align="right"| '''18''' |- ! 8 | {{flagicon|Japan}} [[Toyota F1|Toyota]] |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| 11<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| 10<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| 12<br />9 |bgcolor="#dfffdf"| 6<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| 10<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| 9<br />13 |bgcolor="#dfffdf"| 11<br />8 |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| 11<br />8 |bgcolor="#dfffdf"| 7<br />11 |bgcolor="#dfffdf"| 6<br />5 |bgcolor="#cfcfff"| 11<br />Ret |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| 9<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| 7<br />10 |align="right"| '''16''' |- ! 9 | {{flagicon|Ireland}} [[Jordan Grand Prix|Jordan]] |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />10 |bgcolor="#dfdfdf"| 1<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| 15<br />Ret |bgcolor="#dfffdf"| Ret<br />8 |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />11 |bgcolor="#cfcfff"| 10<br />12 |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| 12<br />11 |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />15 |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />13 |bgcolor="#cfcfff"| 13<br />Ret |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| 10<br />11 |bgcolor="#dfffdf"| 7<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />14 |align="right"| '''13''' |- ! 10 | {{flagicon|Italy}} [[Minardi]] |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />11 |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />13 |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| 11<br />12 |bgcolor="#cfcfff"| 13<br />Ret |bgcolor="#efcfff"| Ret<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| Ret<br />9 |bgcolor="#cfcfff"| 13<br />14 |bgcolor="#cfcfff"| 14<br />16 |bgcolor="#cfcfff"| 16<br />15 |bgcolor="#cfcfff"| 12<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| 13<br />12 |bgcolor="#cfcfff"| 12<br />Ret |bgcolor="#cfcfff"| 11<br />10 |bgcolor="#cfcfff"| 16<br />15 |align="right"| '''0''' |- style="background: #f9f9f9;" !valign="middle"| Pozita !valign="middle"| Ekipi !width="2%"|[[F1 Australia - 2003|AUS]] {{flagicon|Australia}} !width="2%"|[[F1 Malajzia - 2003|MYS]] {{flagicon|Malaysia}} !width="2%"|[[F1 Brazili - 2003|BRA]] {{flagicon|Brazil}} !width="2%"|[[F1 San Marino - 2003|SMR]] {{flagicon|San Marino}} !width="2%"|[[F1 Spanja - 2003|ESP]] {{flagicon|Spain}} !width="27"|[[F1 Austria - 2003|AUT]] {{flagicon|Austria}} !width="2%"|[[F1 Monako - 2003|MCO]] {{flagicon|Monaco}} !width="2%"|[[F1 Kanada - 2003|CAN]] {{flagicon|Canada}} !width="2%"|[[F1 Evropa - 2003|EUR]] {{flagicon|the European Union}} !width="2%"|[[F1 Franca - 2003|FRA]] {{flagicon|France}} !width="2%"|[[F1 Anglia - 2003|GBR]] {{flagicon|England}} !width="2%"|[[F1 Gjermania - 2003|DEU]] {{flagicon|Germany}} !width="2%"|[[F1 Hungaria - 2003|HUN]] {{flagicon|Hungary}} !width="2%"|[[F1 Italia - 2003|ITA]] {{flagicon|Italy}} !width="2%"|[[F1 SHBA - 2003|USA]] {{flagicon|the United States}} !width="2%"|[[F1 Japonia - 2003|JPN]] {{flagicon|Japan}} ! valign="middle"| Pikë |} === Statistikat e konstruktorëve === {|border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" style="margin: 1em 0 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size:90%" |- ! Pozita ! Ekipi ! Shasia ! Motori ! Goma ! Gara ! Fitore ! Podiume ! Pol pozita ! Xhiro sh. ! Pikë |- !1 |{{flagicon|Italy}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |F2002<br />F2003-GA |Ferrari 051 V10<br />Ferrari 052 V10 |align="center"|{{Bridgestone}} |align="right"|16 |align="right"|8 |align="right"|16 |align="right"|8 |align="right"|8 |align="right"|'''158''' |- !2 |{{flagicon|England}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[BMW]] |FW25 |BMW P83 V10 |align="center"| {{Michelin}} |align="right"|16 |align="right"|4 |align="right"|12 |align="right"|4 |align="right"|4 |align="right"|'''144''' |- !3 |{{flagicon|England}} [[Team McLaren|McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |MP4-17D |Mercedes Benz F0110M V 10 |align="center"|{{Michelin}} |align="right"|16 |align="right"|2 |align="right"|13 |align="right"|2 |align="right"|3 |align="right"|'''142''' |- !4 |{{flagicon|France}} [[Renault F1|Renault]] |R23<br />R23B |Renault RS23 V10 |align="center"|{{Michelin}} |align="right"|16 |align="right"|1 |align="right"|5 |align="right"|2 |align="right"|1 |align="right"|'''88''' |- !5 |{{flagicon|England}} [[British American Racing|BAR]]-[[Honda]] |BAR05 |Honda RA003E V10 |align="center"|{{Bridgestone}} |align="right"|16 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''26''' |- !6 |{{flagicon|Switzerland}} [[BMW Sauber|Sauber]]-[[Petronas]] |C22 |Petronas 03A V10 |align="center"|{{Bridgestone}} |align="right"|16 |align="right"|0 |align="right"|1 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''19''' |- !7 |{{flagicon|England}} [[Jaguar Racing|Jaguar]]-[[Cosworth]] |R4 |Cosworth CR-5 V10 |align="center"|{{Michelin}} |align="right"|16 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''18''' |- !8 |{{flagicon|Japan}} [[Toyota F1|Toyota]] |TF103 |Toyota RVX-03 V10 |align="center"|{{Michelin}} |align="right"|16 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''16''' |- !9 |{{flagicon|Ireland}} [[Jordan Grand Prix|Jordan]]-[[Ford Motor Company|Ford]] |EJ13 |Ford CR-5 V10 |align="center"|{{Bridgestone}} |align="right"|16 |align="right"|1 |align="right"|1 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''13''' |- !10 |{{flagicon|Italy}} [[Minardi]]-[[Cosworth]] |PS03 |Cosworth CR-3 V10 |align="center"|{{Bridgestone}} |align="right"|16 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|0 |align="right"|'''0''' |} |} == Shtesë == #[[Antônio Pizzonia]] fitoi rol të një test piloti tek '''Jaguar''' por u largua e që më vonë të paraqitet si test pilot tek '''BMW-Williams'''. #[[Marc Gené]] piloti i [[Williams F1|Williams]] e zëvendësoi [[Ralf Schumacher]], në garën për çmimin e [[F1 Italia - 2003|Italisë]]. #[[Ralph Firman]] pati operacion si rezultat nga aksidenti gjat ushtrimeve në [[F1 Hungaria - 2003|Hungari]]. Ai u zëvendësua nga [[Zsolt Baumgartner]] për disa gara gjat sezonit. #[[Justin Wilson]] filli sezonin si pilot në '''Minardi''', më vonë kaloi në '''Jaguar''' dhe zëvendësoi 5 garat e fundit të sezonit pilotin Antônio Pizzonia i cili kishte paraqitje të dobët. #Pas paraqitjeve zhgënjyese gjat këtij sezoni piloti [[Jacques Villeneuve]] u zëvendësua tek ekipi [[BAR]] nga test piloti [[Takuma Sato]] për çmimin e Japonisë. Villeneuve më vonë do të garojë për ekipin Renault në vitin 2004 si pilot zëvendësues, dhe nënshkruan kontratë shumë vjeçarenë vitin 2005 tek ekipi Sauber. == Shih edhe == {{F1 2003}} == Lidhje të jashtme == [[Kategoria:Rezultatet e F1 2003]] [[Kategoria:Sezonet e Formula Një]] q01kizpgztj046fka3i3abh9suva05g 0 32881 3006565 3003112 2026-07-06T16:40:57Z Smallem 126080 Heqje e trashjes së panevojshme (''') brenda titujve të seksioneve – përmes Claude AI 3006565 wikitext text/x-wiki {{coord|42|23|26|N|21|34|48|E|source:wikidata|display=title}} {{Infobox settlement | name = '''Kokaj''' | native_name = | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = P7121500.JPG | image_caption = Fshati Kokaj <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Gjilanit|Gjilan]] |Komuna = [[Komuna e Gjilanit|Gjilan]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 764 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=23 | gjer_s=04.2 | gjer_dr = N | gjat_g=21 | gjat_m=34 | gjat_s=22.2 | gjat_dr = E }} '''Kokaj''' është një fshat në [[Malet e Karadakut]] (Malet e Zeza), [[Gjilan]], [[Kosovë]]. Vendbanimi Kokaj shtrihet në juglindje të territorit të Komunës së Gjilanit, gjegjësisht në skajin juglindor të territorit të Kosovës. Ky vendbanim i vendosur thellë në Malet e Karadakut është 18&nbsp;km larg Gjilanit (12,2&nbsp;km vija ajrore nga qendra e Gjilanit dhe 10,20&nbsp;km nga qendra e Preshevës dhe 17&nbsp;km nga Bujanoci). Fshat kodrinor-malor i tipit të shpërndarë, i vendosur në shpatijet e Maleve të Karadakut, në gjerësinë gjeografike veriore prej 42° 23' 26" dhe 21° 34' 46" të gjatësisë gjeografike lindore. Vendbanimin Kokaj e përbëjnë tri lagje : Lagjja e Poshtme, Lagjja e Epërme dhe në mes të tyre Lagja e Gurinës. Për nga lartësia mbidetare dallojnë lagjet njëra prej tjetrës. Nga 650 m lagjja e Poshtme, 700 m e Gurinës dhe 750-800 ajo e Epërmja. maja më e lartë arrin 860 m lartësi mbidetare. Territori i fshatit Kokaj kufizohet me atë të Llocës në veri, të Sllubicës në lindje, në jug me Magjeren dhe Ranatocin (që i takojnë komunë së Preshevës) e në perëndim me territorin e Myqëbabës dhe Buricës. Ndryshe territori i fshatit Kokaj shtrihet nga Lumi i Sllubicës në lindje, deri te Lumi Llapusha (Lapushnica) në perëndim dhe nga Kodra e Lestes (Llocë) në veri deri te vendi i ashtuquajtur Zalltare(arë-ranisht) në jug (Ranatoci). Sipërfaqja e përgjithshme e territorit të fshatit Kokaj është 402,52 ha. Fshati Kokaj i takon Bashkësisë Lokale të Pogragjës. E tërë Bashkësia Lokale e Pogragjës ka një sipërfaqe prej 50&nbsp;km² ose 9,7 % të territorit të komunës, në vitin [[1981]] përbënte 4,3 % të tërë numrit të banorëve të komunës, ndërsa pas luftës edhe pjesëmarrja e popullsisë është edhe më e vogël. Komuna e Gjilanit ka territor prej 253&nbsp;km² dhe rreth 130.000 banor (vlerësim viti 2003). Si vendbanim është krijuar para dy shekujve kur banorët e parë erdhën nga vendbanimi i Sanxhakut të [[Nish]]it, [[Klaiq]]. Fshati Kokaj përbëhet prej tri lagjeve të ndara njëra nga tjetra, e ato janë : Mëhalla e Poshtme, Mëhalla e Epërme dhe në mes tyre shtrihet Gurina, ku edhe është shkolla e fshatit e ndërtuar në vitin [[1967]], me iniciativën e plakut Nezir Haliti.<ref>I. Azizi, Ndryshimet socio-ekonomike të BL të Pogragjës. Punim diplome, FSHMN, Prishtnë 1986</ref> == Relievi == Në shikim, të parë të relievit të kësaj treve qartë dallohen: pjesa e ulët e Luginës së [[Morava e Binçës|Moravës së Biçës]] në qendër të kësaj treve që shtrihet prej anës perëndimore e deri në verilindje. Duke shkuar kah ana jugore dallohet Lugina e lumit [[Sllubica]] . Në anën perëndimore [[lumi i Llapushës]] ka thelluar shtratin e vet e që dallohet me këtë veçori nga të gjithë lumenjtë e [[Anamorava|Anamoravës]], gjegjësisht nga degët e Moravës së Binçës. Në mes lumit Llapushë, dhe lumit Sllubica shtrihen kodrat si fillim i [[Malet e Karadakut|Malave të Karadakut]] të cilat arrijnë lartësinë deri në 850m (Kodërgati). Në anën lindore të kësaj treve prej lumit Sllubica dhe Moravës së Binçës ngritët [[kodra e Garës]] dhe ajo e [[Dupillës]], gjithashtu vazhdim i Maleve të Karadakut me lartësi deri 937 m. Kurse në anën veriore ngritët kodra me majën [[Shpati i Keq]] me 815 m lartësi mbidetare. == Klima e vendbanimit Kokaj dhe rrethinës == [[Klima]] e Anamoravës është e mesme kontinentale , ngase ka një lartësi relative mbidetare prej 110 m. Nuk ka erëra të forta në këtë fushë. Rëndom frynë veriu i cili vjen nga verilindja. Kjo erë është e thatë, e ndonjëherë kur vjen me të shiu është i imët dhe i shkurtër. Kjo erë është e ftohtë, gjatë dimrit shpesh sjell borë të imtë. Era perëndimore e cila vjen nga drejtimi i [[Prishtinë]]s , nëpër [[Bresalci|Bresalc]] e [[Pasjaku|Pasjak]] në [[Anamorava|Anamoravë]] sjell shi e herë, herë është shumë e fortë. Në popull njihet si “ Era e Kosovës”, dhë për këtë erë thonë se “ edhe lagë edhe thanë”. Nga jugu, kah Malet e Karadakut fryn era e cila dimrit sjell mot të butë, për këtë erë në Karadak thonë se “ e shkrinë borën”. Anamorava dhe vendbanimet për rreth kanë dimra të butë. Përgjatë fushë së Anamoravës si në at të Epërmen dhe në at të Poshtmen janë prezent rrymat e erërave. Pjesa më e nxehtë është Anamorava e Poshtme kurse pjesët më të larta janë më të ftohta. Luginat mund të konstatojmë se janë më të mbrojtura nga erërat se sa kodrat për rreth. Dominojnë erërat veriore dhe perëndimore të cilat sjellin të reshura. Mesatarja e temperaturave vjetore për Anamoravën është 10.6 gradë celsius. Të reshurat vjetore janë të mëdha , mesatarisht 550&nbsp;mm. Në Anamoravë janë më të vogla se sa në viset më të larta në shpatijet e Maleve të Karadakut. ==Hidografia e vendbanimit Kokaj me rrethinë== Diferencat hipsometrike të luginave dhe maleve shkaktojnë ndryshimin e temperaturave , erërave e gjithashtu ndikojnë në rrjedhat ujore, në truall, në botën bimore e shtazor edhe në vet aktivitetin e njeriut. Prej rrjedhave ujore dominojnë Morava e Binçës, por rëndësi të madhe ka edhe lumi Sllubica dhe Llapusha. Në të kaluarën këta dy lumenj më së shumti shfrytëzoheshin për t’i vu në lëvizje shumë mullinj për bluarjen e drithërave. Luginat e këtyre lumenjve janë me sipërfaqe të punuara, kurse kodrinat me livadhe e kullosa. Në përgjithësi dominojnë pyjet dhe kullosat. Puna e njeriut ka kontribuar shumë duke ia ndryshuar fizionominë natyrës së kësaj treve. Druri dikur ka qenë pasuria më e madhe kurse sot vërehet se rëndësia e tij po bie, për shkak se është duke u shkatërruar dhe po shkatërrohet nga dora e njeriut, ndërsa sipërfaqet e punuara gjithnjë e më tepër po shndërrohen në djerrina. [[Skeda:Shqiperia-e-madhe.gif|thumb|Etnia shqiptare]] == Etimologjia == Fshati është e njohur si Kokaj. Emri Kokaj është marrë prej nga mikrotoponimet te fshatit dhe ajo forma rrjedhën nga familja e dikurshme feudale që kishte përjetuar lulëzimin më të lartë në periudhën e formimit të shtetit të Arbërit, si dhe gjatë perudhës së shtetit të [[Skenderbeu]]t. Familja Kokaj ka qenë e vendosur në gjithandej etnisë shqiptare. Sipas diplomatit dhe historianit të mr. [[Studiuesit Xhemal Meçi në librin studimor “Kabashi” tek seria e studimeve “Puka që në Lashtësi - 2”, fq. 356-359, Tiranë 2008. Marrë nga faqja FB “Fshati Dardhe”|Vrion Koka]] pas rënies së shtetit të [[Skënderbeu|Skenderbeut]] janë deportuar banorët e kësaj familje, shumica për [[Itali]] e vende tjera. Një vendbanimi me emrin Kokaj është në Fushën e Mbishkodrës në Shqipërinë veriore, në Veri të [[Kopliku]]t<ref>http://nona.net/features/map/placedetail.868727/Kokaj/</ref> prej kah mendohet në disa të dhënë se kanë prejardhjen familja Kokaj. Me të njejtin emer njihet edhe një përrua në qytetin [[Bajram Curri (qytet)|Bajram Curr]].Kokajt janë nga Oroshi i Mirëditës, flasin të dhënat e dokumentuara( Liber [http://puka.shqiperia.com/index/artikull/artID/438/titulli/Dardha%7CProf monografik]{{Lidhje e thyer}} , Mirëditë, Pukë<ref> Studiuesit Xhemal Meçi në librin studimor “[[Kabash (Pukë)|Kabashi]]” tek seria e studimeve “[[Puka]] që në Lashtësi - 2”,  fq. 356-359, Tiranë 2008. Marrë nga faqja FB “Fshati [[Dardhë(Pukë)|Dardhe]]”</ref>, Prizren, Pejë, Kaçanik, Gjakovë, Anamalit, Preshevë, [[Klaiqi|Klaiq]]([[Lebana|Leban]]<nowiki/>a), si edhe në Maqedoni me "a". Sipas këtyre të dhënave familja Kokaj në veri janë me prapashtesën e vjeter të shqipeme /"AJ", kurse ata në Shqipëri të mesme Tiranë, Durrës, [[Vlora|Vlorë]], Delvinë, etj, e janë me- *shkronjën "Ë-AJ". Dardha në dokumentet osmane -Dardhë(Pukë) pasqyrohet për here të pare në dokumentet osmane, ku del në trajtën Darda. Më 1529 – 1536 shënohet me 13 zjarre (shtëpi). Me 1571 dhe 1591 shënohet me 10 shpi. Siç shihet për 60 vjet nuk ka rritje, përkundrazi pakësim shtëpish. Edhe pas afro nje shekull e gjysmë, më 1671 Don Stefano Gaspari rregjistron vetëm 12 shtëpi me 130 frymë. Nga këto të dhëna shihet se Dardha, si dhe fshatra të tjera të Pukës, kanë pësuar dëme të mëdha e shkatërrime gjatë shek. XV – XVII. Në fundshekullin e XIX katundi i [[Dardhë (Pukë)|Dardhë]] është njohur me 80 shtëpi. Në vitet “80 të shekullit XX Dardha arrinte në 300 shtëpi. Dardha ka qenë e banuar që në lashtësi. Edhe emri është me origjinë ilire. Dardha ka dy vllazni me nga tre mëhallë secila. Vllaznitë janë: '''Koka(Kokaj)''' e Bibaj. Nga Kokajt janë vllaznitë: Çela (Çelakaj), Selmani (Selman), Margjeçi (Margjeç). Kokajt me prejardhje vendas (autokton), me emër në vendbanim [[Rrjolli]] ndodhet në juglindje të Velipoja (që në mesjetë, ku thuhet se kjo vëllazëri ka 5 shtëpi, madje nga kjo vëllazëri ka edhe në Orosh (Mirditë).Në një dokument Osman thuhet se: “Bajraktar ka qenë nga fisi shqiptare i Kokajve, por duke qenë aleat me kryengritësit Dervishajt e Shkodrës kundër Vezirit, u zëvendësua me një musliman nga Kurtajt.<ref>{{Cite web|url=http://www.qarkushkoder.org/turist/Velipoje.pdf%7CVelipoja|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=19 qershor 2020|archive-date=10 gusht 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130810112203/http://www.qarkushkoder.org/turist/Velipoje.pdf%7CVelipoja}}</ref> '''Kokajt e fshatit jane te ardhur nga [[Klaiqi]] është vendbanim në Dardaninë veri-lindore''' [[Klaiqi]] është vendbanim në Dardaninë veri-lindore (sot [[Serbia|Serbia jugore]]) prej nga ishin ardhur banorët e fshati Kokaj. Nga ky vendbanim pra e kan prejardhjen banorët e fshatit Kokaj të [[Mali i Zi i Shkupit|Karadaku]]<nowiki/>t. [[Klaiqi]] kishte më shumë se 80 shtëpi, kanë qenë të pasur dhe ekonomikisht të zhvilluar për shkak të tokës pjellore, ekonomike zejtare dhe familjare. Më 1837 prej Klaiqit janë shpërngulur disa familje, si Kokajt, që kishin mundësi materiale dhe më të pasura për t'i ikur ekspeditave të komitave serb, pasiqë kishin qenë tagrambledhës (spahi), dhe shtypja ndaj tyre ishte më e theksuar jo vetëm në Klaiq, por edhe në fshatra të tjera, që kufizohej me lagjet dhe vendbanimet e dikurshme shqiptare si: [[Gërgurovci]], [[Bajra]], [[Poroshtica (Lebanë)|Poroshtica]], [[Llapashtica e Epërme (Medvegjë)|Llapashtica]], [[Buca (Lebanë)|Bucë]], [[Dërvodeli (Lebanë)|Drvodel]], etj. Ata duke mbledhur taksa (të dhjetat) kanë rënë ndër ta edhe në hasmëri. Pasi Kokajt kishin marrë vendim të shpërngulen detyrimisht pasi që ishte sjell vendimi i një kuvendi që spahinjtë t’i shitnin tokat e tyre në Klaiq dhe të vendoseshin diku tjetër.Të shpërngulurit nga Klaiqiu vendosën në jug të [[Dobërçani (Gjilan)|Mirëshit]] (ish-Dobërçanit)dhe pastaj në Pogragjë, kur edhe është një rrugë e fshatit me emrin sokaku i Kokajve.Disa shtëpi, po në atë kohë janë vendosur në Gjilan. Shumica syresh jetojnë edhe sot në këto dy vendbanime. Mandej banorët e lagjes Klaiq të qytetit të Gjilanit,( të cilit ende i kan pronat e tyre në Klaiq të nacionalizuara pas Luftës së Dytë Botrore) muhaxhirët e fshatit Kokaj gjegjësisht një lagje të [[Ranatoci]]t i cili ndodhet në [[Malet e Karadakut]] komuna e [[Preshevë]]s. Më 1860 nga fshati janë shpërngulur disa familje, si Kokajt, të vendosur në [[Karadaku|Malësi të Karadaku]]<nowiki/>t. Familjet kishin qenë të pasura pasi që kishin qenë tagrambledhës (spahi), jo vetëm në Klaiq, por edhe në fshatra të tjera, si në Bajre, Bucë, Drvodel, etj. Duke mbledhur taksa (të dhjetat) kanë rënë në hasmëri. Pasi Kokajt kanë vrarë dikë, kuvendi kohës i mbledhur nga fiset, kishte marrë vendim që spahinjtë t’i shitnin trojet në Klaiq dhe të vendoseshin diku tjetër. Të shpërngulurit u vendosën në jug të Mireshit (ish-Dobërçanit), kur edhe është formuar fshat Kokaj . Disa shtëpi, po në atë kohë janë vendosur në Gjilan. Shumica syresh jetojnë edhe sot në këto dy vendbanime. Vendbanimi Kokaj në mes të Gjilanit dhe Preshevës, vendbanim ky që pas vendosjes së pushtimit të [[Jugosllavia|Mbretëris SKS]] njihet me emrin, Inatovce. Mirëpo, banorët e fshatit Kokaj dhe rrethina kurr nuk e kan njohur me këtë emër, sepse është emër i imponuar me pushtimin e këtyre trojeve nga ushtria serbe në vitin 1912. Sëpari u vendosen në Pogragjë, ku edhe kanë jetur 3 vite. Pastaj tokën e blejtën nga Isa Beu i [[Shkupi]]t, ndërsa kontratën e kanë bërë në [[Vranja|Vranjë]]. Në kontratë shkruante se është paguar toka nga "Kisha e Epërme" në veri, e në jug deri në " Zllatare ",ndërsa në lindje nga Lumi [[Sllubica|Sllubic]]<nowiki/>a e në perëndim deri te Lumi Llapushnicë. Klaiqi është fshat në komunën [[Lebana]] të [[Jabllanica (Bujanoc)|Jabllanice]] (sot Serbia jugore), dikur i banuar me shqiptarë të cilët u dëbuan me dhunë nga pushtuesit serb. Rreth 50 vjet më vonë në vitin 1878, pas pushtimit nga ushtria e tretë serbe nga banorët e mbetur në Klaiq të Lebanës fshatit Kokaj dëbuan pas uzurpimit të shtëpive dhe ekonomisë disa familjarëve të Ali Bylykbashi dhe Demir Klaiqit, të cilat vendosën në vendbanimin te Muhaxhirët e sotshëm të Kokajve, sikur edhe tri familje tjera që janë vendosur në mes të Kaçanikut dhe Ferizajit dhe mbajnë mbiemrin Koka, dhe shumë familje tjera në [[Gjilani|Gjilan]], [[Presheva|Preshevë]], [[Prishtina|Prishtinë]], [[Shkupi|Shkup]], Kumanovë, e tjera. Antropogjeografi dhe etnografi serb A. [[Urosheviç|Urosheviq]] duke u munduar të argumentoj për imigrimin e popullsisë së Kosovës nga [[Shqipëria natyrale|Shqipëria]], askund nuk përmend se banorët e vendosur në Kokaj janë të shpërngulur nga viset e Serbisë së sotme jugore. Vendbanimin e kanë krijuar vëllezërit, Halili dhe Fejaza, nga të cilët janë krijuar dy mëhallë: Mëhalla e Epërme dhe Mëhallë e Poshtme. Familjet [[Kokaj|Koka]] (10 shtëpi) dhe ajo Halilaj (11 shtëpi) kanë imigruar në këtë vend nga Malësia si katolik,çka nuk ka të dhëna që ka të bëjë me të vërtetën. == Toponim dhe patronim shqiptarë == Vendbanimi Kokaj është i shpjegueshëm më së miri dhe më së drejti vetëm nga rrënja me prejardhje shqipe [[Koka|kokë]]-a dhe prapashtesa e shqipes së vjetër -aj.Se kjo topoleksemë ka një shtrirje të gjerë dëshmojnë edhe emërvendet: Kokre – fshat në juglindje të Prilepit, afër Reshtanit; Kokora – emër lagjeje te [[Velesi]]; Kokran (1431) – emër katundi në [[Gjirokastra|Gjirokastër]]; Kokpapaj – fshat i rrethit të [[Shkodra|Shkodrës]] etj. Me sa duket është një variacion i emrit personal shqiptar [[Koka|Kok(ë)]]<nowiki/>a, që e ndeshim te shqiptarët e mesjetës edhe në funksion patronimi: “sh.: '''Proino Kokkas, Andrea dhe Gjini Koka''' ([[1467]]), Koka – mbiemër familjar në rrethin e [[Gjakovë|Gjakovës]] etj.<ref>^NGA TOPONIMIA E ANAMORAVËS BAHTIJAR KRYEZIU,nstitute Alb-Shkenca Revistë Shkencore e Institutit Alb-Shkenca,fq. 528 [http://alpa.mali-it.eu/pub/aktet/vol/vol3/Aktet_Vol_III_Nr_4_pp_525_530.pdf/ faqe 528|NGA TOPONIMIA E ANAMORAVËS Dr.BAHTIJAR KRYEZIU] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307180454/http://alpa.mali-it.eu/pub/aktet/vol/vol3/Aktet_Vol_III_Nr_4_pp_525_530.pdf |date=7 mars 2016 }}</ref> '''Koka''' (Tr., Dr., Di., VI., Br., Gj., El.,) nga fjalë e shqipës KOK/Ë-A, shqip:"krye", që as me burim tjeter të lat."COCCUM","Bërthamë", dhe Kokërr dhe as prej greq. "KOKKTUS", (nuk i përgjigjet sikur në shqip), prej njërës as tjetrës vështirë të thuhet në fjalën a kulturën greko-latine si në burim të shqipës KOKAJ (Ta.,Vl., KU., Gj., Sh.,) pra patronim prej një nofke. I renditur në vendin e 86-të (Shqip) për nga denduria e përdorimit<ref>'''Çlirim Bidollari''' “''Hulumtime onomastike”, studim, si dhe "Fjalor i patronimeve(mbiemrave) të shqiptarëve"'', bot. '''Qendra e studimeve albanologjike- Instituti i gjuhësisë dhe letërsisë",fq. 203, Tiranë,'''</ref>. Në këtë areal (Anamorava), ku shtrihen mbi 103 vendbanime shqiptare, 37 vendbanime serbe dhe gjeografia edhe shumë toponime e patronime të vjetra shqipe si: Kokaj i [[Gjilani]]t. Në vitin (1467), përmendet, një patronim ''Koka'' – mbiemër familjar në rrethin e [[Gjakovë]]s etj. Vendbanimi me toponim [[Koka]]j, Kokajt gravitojnë kah qyteti i Gjilani, si qendër kazaje në sanxhakun e Prishtinës të vilajetit të Kosovës, pra Kokajt janë themelues të fshatit (si të dëbuar nga rrethi i [[Qarku i Toplicës|Toplicës]] vendbanimi [[Klaiq]], komuna [[Lebana]])<ref>(^ [http://www.klaiqi.com/libri shtegtime rrugëve të ngrira, Rifat Klaiqi] Libri ''Shtegtime rrugëve të ngrira'', R.Klaiqi)</ref> në mes dy lumenjëve [[Sllubica]] dhe [[Llapusha|Llapusnica]] lumit që derdhet në [[Morava e Binçës|Moravë]] <ref>[https://www.google.com/maps/place/Kokaj/@42.3860478,21.5778996,15z/data=!3m1!4b1!4m2!3m1!1s0x1354f6a153444835:0x554056f92dd86177 Informatë mbi shtrirjen gjeografike të sotshme]</ref> [[Figura:Gurina kokaj.JPG|thumb|250px|Lagje Gurina]] Nga toponimet më të rëndësishme janë: ''Harrnicat, Ara e Kishës, Ara e Magjethatës, Dushkaja, Gurina, Rrahi, Kacekaba, Gumnishta, Dardhishta, Roga e Vogël, Roga Madhe, Firaja, Kacurreta Hajdarit, Roga Rrushit, Roga Fletave,(Zll)Arëtare, Gurët e Kuq, Humëza, Rrezet, Gumnishta, Plepishta, Pehari, Qarret, Lekeni, Zabeli, Livadhi Veselit, Kroni i Dafinit, Hujt e Sahitit, Kroni i Ftonit, Kroni i Haxhi Mustafës, Prroni i Vidhit, Çeshmja e Zahës, Ara Salihit, Kosaqina, Rrashi Sylës, Ara e Havës, Pusi i Dafinit, Pusi i Kallakanxhës, Lugu i Gjan, Ara Rup, Roga e Musteqerrës, Guri Fetahit, Guri Qahës, Shpella e Kaçakëve, Shpella e Arushës, Puhishta, Rameridi'', etj.<ref>I.Azizi, Ndryshimet socio-ekonomike të BL të Pogragjës.Punim diplome, FSHMN, Prishtnë 1986</ref><ref>Dr. Jusuf Osmani, Vendbanimet e Kosovës 6, Gjilani. faqe 104. Libri Shkollor, ISBN 9951-8547-5-3, Prishtinë 2004,faqe 99</ref> == Demografia== Spas regjistrimit të popullsisë së fshatrave të Gjilanit në vitin 1901 fshati Kokaj ka pasur 127 banorë.<ref>ticles Agron Islami,POPULLSIA E KAZASË SË GJILANIT SIPAS REGJISTRIMEVE OSMANE TË SHEKULLIT XIX-XX / https://www.academia.edu/42744214/Popullsia_e_Kazas%C3%AB_s%C3%AB_Gjilanit_Sipas_Regjistrimeve_Osmane_t%C3%AB_Shekullit_XIX-XX_The_Population_of_Kaza_of_Gjilan_According_to_the_Ottoman_Registers_of_the_XIX-XX_Century</ref> Ndërsa sipas regjistrimit të parë pas Luftës së Dytë Botërore që është bërë në vitin 1948 fshati Kokaj ka pasur 250 banorë, në vitin 1953 ka pasur 289 banorë, në vitin 1961,342, në vitin 1971, 386 ndërsa në vitin 1981, 376 banorë. Nga viti 1981 e këndej ka pasur vazhdimisht zvogëlim të popullsisë si pasojë e emigrimit të banorëve në drejtim të qendrës komunale të [[Gjilani]]t. Ramje të numrit të popullsisë ka shkaktuar lufta e fundit kur nga ky fshat u shpërngulën shumica e popullsisë si pasoj e pasigurisë. Në vitin 1999 paramilitarët serb kanë masakruar disa banorë të këtij fshati. Sot në këtë fshat jetojnë vetëm pesë familje me rreth 30 banorë. === Statistikat Kokaj| 1893 | 2007 === {| {{Sortable|40}} |- 284 | 1918 | [[Kazaja e Gjilanit|1893]] ||30 | rowspan="8" | |- |<u>1948</u>|| 250 |- | [[1953]] ||289 |- | [[1961]] || 342 |- | [[1971]] || 386 |- | [[1981]] ||376 |- | [[1991]] ||100 ( vlerësim) |- | [[2007]] || 30 |}<ref>{{Cite web|url=http://pop-stat.mashke.org/kosovo-census-ks.htm|title=Kopje e arkivuar|access-date=4 korrik 2021|archive-date=5 maj 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150505232018/http://pop-stat.mashke.org/kosovo-census-ks.htm|url-status=dead}}</ref> == Ekonomia == Kokaj është fshat tipik agrarë. Nga sipërfaqja e përgjithshme 402 .52 ha, 121.21 sipërfaqe me ara, pemishte me 89 ari, me livadhe 5.00 ha, kullosa 20.00 ha, ndërsa pyje 234.00 ha. Sipërfaqet me toka jo produktive janë 23.00 ha. ==Organizimi i jetës në fshat== Kur të parët e fshatit Kokaj,ishin vendosur në këto troje, aty nuk kishte tokë të punueshme. Ata fillimisht merreshin me kultivimin e bagëtisë edhe pse nuk kishte kushte të mira. Kishte pak kullosa , kryesisht tereni ishte i mbuluar me pyje jo të kultivuar si duhet. Kështu at u detyruan të çelin toka të reja, kështu , duke i shfrytëzuar drunjtë dhe cunga e rrënjët për nxehje, ndërsa toka shndërrohej ne tokë të punueshme, e cila jepte rendimente të dobëta në prodhimin e drithërave. Përveç grurit e misrit , fshatarët kultivonin edhe tërshërën, thekrën, groshë, kunguj, patate, etj. Gjithashtu kultivonin edhe shumë lloje të pemëve e sidomos perimeve, si domate , qepë, speca tranguj e më vonë edhe shalqirin e pjeprin. Popullate në Kokaj së voni prodhonin edhe bimë industriale , siç është duhani. Ata mbillnin mjaft sipërfaqe me duhan kjo u mundësonte angazhimin e të gjithë anëtarëve të familjes pavarësisht moshën dhe gjininë. Kultivimi i duhanit deri vonë sillte fitime të mira .Duhani kultivohej sidomos pas Luftës së Dytë botërore, deri ka vitet e tetëdhjeta.[[Figura:Kokaj 08.JPG|thumb|250px|right|Lagjet e fshatit]] Me shtimin e familjeve, edhe krahu i punës, ata vazhdimisht hapnin toka të reja, por gjithnjë burim i jetës në fshat ishte krahas drithërave mbeteshin bagëtia. Në mungesë të kullosave dhe thatësirat që mbretronin kokajt e kishin problem edhe shtimi i fondit dhe kultivimi i bagëtive posaçërisht kopeve me dele dhe të dhive. Nga kafshët më së shumti mbanin lopë (gjedhe), dele, dhi, buallica, kuaj e gomar (për transport) etj. Meshkujt në fillim më shumë ishin të angazhuar në hapjen e tokave të reja dhe ruajtjen e kafshëve, sigurimin e ushqimit, femrat angazhoheshin në përgatitjen e ushqimit, përpunimin e qumështit dhe disa punë të lehtat fushës. për veshmbathje , më së shumti i bënin nga leshi dhe lëkura e bagëtisë, nga "pastërma" që thernin për sezon të dimrit. Pastaj fshatarë nga lëkura e bagëtive vetë i bënin mbathjet - opinga. Zejtaria kishte zënë fill me kovaqinën për mprehjen e sopatave dhe veglave të punës që mbante Haliti i Demirit dhe Osmani Isahit. Pos veglave të punës ata bëni edhe armë brezi Kapsolla me barut dhe jatagana, zeje kjo e ushtruar edhe sa ishin në vendbanimin e më hershme në Klaiq të Lebanës, ku shumica edhe prej andej kishin sjell kovaqinwn dhe vekun, kërhana dhe mjete tjerrëse tëleshit. Veglat muzikore fyelli dhe çiftelia bëheshin nga vetë Kokallarët si Azizi i Eminit, i bënte çifteliat prej drurit të arrës, defin apo tupanin prej plancit të kafshëve, si dhe fyellin e kavajt prej drurit të shtogut. Ahengjet i bëni odave sidomos gjatë dimrit me ditë të tëra, dasmat deri në pesë ditë, prej natës s kanaxhexhit(kallamoqit) të enjteve e deri në ditën e grave të hanë deri me 300 mysafirë. Zijafeti bëhej nga magjetoret me të përmendura dhe hyzmeqaret që shërbenin ditë e natë. Nga përpunimi i leshit gratë e vyeshme thurnin gjësende të ndryshme për veshmbathje, si xhemperë, çorapë, etj. Si për fëmijë ashtu edhe për të rritur. Gjithashtu kishte edhe shtëpiake të zoja të cilat dini shumë mirë ta përdorin vekun nga ato që përmenden janë familja e Demir Klaqit te Muhaxhiret e Kokajve (paisje prej drurit), të cilat bënin thurjen e qilimave, janave etj. [[Skeda:Kokajt nga Rrënjët.JPG|thumb|left|300px| Pamje e Lagjes së poshtme]] Meshkujt punonin arat, në këto punë shpesh iu ndihmonin edhe femrat, për të siguruar ushqimin për familje, por edhe për bagëtinë. Bagëtinë gjatë verës i kullotnin nëpër fusha e male, por për dimër veë sanës, kashtës dhe tallës, e cila nuk iu mjaftonte , ata duhej të përgatitnin për kafshët e tyre edhe ushqimin nga dushku. Kështu ata kërstitnin drunjtë me dushk të mirë dhe ato në një formë i konservonin duke krijuar stoqe prej dushku. Pastaj në dimër dushku i konservuar përdorej si ushqim për kafshë, por në veçanti për dele e dhi. Drithërat (gruri, elbi, tërshëra, thekra etj.), ruheshin në hambare të ndërtuar prej dërrasave, ndërsa misri nëpër n tavane të shtëpive ku edhe thahej, mandej nëpër kosha të ndërtuar me thupra druri. Bluarja e këtyre drithërave e bënin në mulliri e ndërtuar në lumin Llapush, si Mulliri i Fshatit ( që ishte në pronësi të fshatit), mandej Mulliri i Dalipit ( sipas pronarit), psa elektrifikimit të fshatit në vitet e '70-ta punonin e dhe Mëlini me një guri i Halitit, Latifit, Bislimit, etj. Kokasit dalloheshin edhe me mjeshtritë e tyre në ndërtimin e objekteve të banimit dhe të mullinjve. Dalloheshin edhe në përpunimin e drurit në ndërtimtari, si i bënin vetë bishtat e mjeteve të punës si: sëpatës, kazmës,krenat e trajt, dërrasat për shtëpi të gdhendura nga druri i bungut dhe i ahut. Punimi i tokave dhe shfrytëzimi i pyjeve bëhej deri në vitet e '70-ta me mjete primitive. Ata vet me mjeshtrin e tyre prodhonin mjete të ndryshme pune si qerre, parmenda, zgjedhua për tërheqje të qeve, samar për kuaj, mandej mjete për shtëpi si kaca, t'pina, lugë, enë të ndryshme prej dheut "botës" kuq, çerep, vorba e etj, ku ende është vendi i quajtur te toka e kuqe në Kokaj. Në fshat kishte edhe bletarë të vyeshëm. Bletari i dalluar ishte plaku i fshatit haxhi Isai, haxhi Shaipi. Ata me sukses kultivonte numër të madh të shtëpizave (koshere) me bletë të cilat nuk i kultivonte për përfitime , por më shumë për nevojat e njerëzve të këtyre anëve për qëllime shëndetësore. Fshatarët , atë pak tregti që e bënin, kryesisht realizonin në Preshevë dhe Gjilan. Por vlen të përmendet se kishte edhe të tillë që dinin të bënin tregti, kryesisht me vajguri, krip, sheqer, duhan edhe me qytetet si Kumanova, Shkupi. Përveç punëve të bujqësisë, ku vitet e 70/80-ta pajisen me traktor dhe mjete tjera agroteknike për kultivimin e bereqetit dhe ngritjen e mini-fermeve. Mbase kjo shtoi edhe nevojën dhe interesimi për tregti, shisnin produktet e veta bujqësore dhe blegtorale, ndërsa blenin sende të nevojshme për shtëpi, vajguri, krip, sheqer dhe kafe, mandej duke udhëtuar në qytete të ndryshme edhe jashtë vendit. Njerëzit filluan të ndiejnë nevojën për riorganizimin e ekonomive familjare dhe shtimin e nevojës për një diapazon më të gjerë të diturisë me ekspertë të fushave të ndryshëm, ekonomistë, juristë, arsimtar të profileve të ndryshëm, mjek, etj. Kështu që filloi interesimi për shkollim. Për këtë lëmi, do të flasim në kapitullin e veçantë. ==Shtëpitë dhe objektet tjera përcjellëse== [[File:Kroni i fshatit.png|thumb]] Vendbanimi Kokaj, i krijuar para 200 viteve, ka lënë pak gjurmë të kaluarës materiale nga e kaluara. Kasollat e dikurshme të banimit, rrëzë kodrinave pran prronjëve, stanet (pojatat) e bagëtive, shtëpitë e banimit të fillim shekullit të XX, mullinjtë shumë karakteristik në lumin Llapushë, veglat e punës. Në arën e Demir Klaiqit janë gjetur enë, gypa, qypa prej qeramike, këtë e dëshmojnë: enët funerale, pitoset, veglat e punës, peshojat piramidale e konike dhe enët pothuajse nuk ekzistojnë më. Ruajtjes së tyre askush nuk i ka kushtuar kujdes. Në këtë pikëpamje i tërë rajoni është i varfër. Të parët në këtë hapësirë siç është thënë edhe më parët u vendosën në këtë hapësirë para 200 viteve. Shtëpia e parë e familjes së parë të ardhur nga Klaiqi ishte një kasolle, e ndërtuar me material të dobët: me shtylla druri apo hunj të gjatë , të ngulitur për tokë dhe e thurur me thupra. Ky lloj muri lyhej me baltë. Mbi të disa drunj në formë trajesh, mbi të cilën radhiteshin pallzinat. Mbi to hudhej balta. mandej mbuloheshin me fier apo kashtë. Ky tip kasollash ndryshohej me kalimin e kohës. Kokasit që në fillim të ardhjes së tyre në këtë rajon dalloheshin nga fshatarët tjerë përreth me talentin e tyre për ndërtimin e shtëpive të banimit, dhe të mjeteve të punës të cilët vet i ndërtonin. Edhe pse ishin të fundit që erdhën në këto vise ata u dalluan shumë shpejt me mjeshtëritë e tyre. Shumë shpejt ndërtuan mullirin e fshatit, pastaj nuk u kënaqën me këtë por ndërtuan edhe të dytin. Të dytin e ndërtoi familja e Rrustemëve. <gallery mode="packed"> The house of Ilmi Rrustemi - Kokaj 02.jpg The house of Ilmi Rrustemi - Kokaj 03.jpg The house of Ilmi Rrustemi - Kokaj 04.jpg The house of Ilmi Rrustemi - Kokaj 05.jpg </gallery> Shtëpia e Ilmi Rrustemit gjendet në fshatin Kokaj të komunës së Gjilanit. Sipas të dhënave të familjarëve të kësaj shtëpie, ky objekt u ndërtua rreth vitit 1947, menjëherë pas LDB-së. Shtëpia edhe pse mjaft e dëmtuar, ende e ruan gjendjen fillestare. Ndërtimi i takon tipit shtëpi. Është realizuar me gurë, kryesisht të palatuar, si dhe me hatulla druri, dhe i takon teknikës rustike (fshatarake). Shtëpia i ka dy etazhe: përdhesen dhe katin. Në përdhese nga korridori arrihet në dy dhoma, kurse në anën e majtë është bodrumi. Edhe kati e ka korridorin, si dhe dy dhoma të cilat kanë edhe oxhaqe. Secila dhomë ka nga një dritare nga ana e përparme, ndërsa korridoret kanë nga një dritare më të vogël nga ana e prapme, të gjitha në formë katrore. Janë të punuara prej druri, dhe janë origjinale. Shtëpia nuk ka më dyer, ngase janë dëmtuar tepër. Në murin perimetral, në katin e parë, shtëpia e ka një ballkon të vogël i cili qëndron mbi tre trarë prej druri, të dalë jashtë murit, ndërsa pullazin e ballkonit e mbajnë dy shtylla druri. Kulmi është katërujës, i mbuluar me qeramidhe, dhe e ka strehën e dalë jashtë mureve rreth 60 cm. Shtëpia sot nuk është e banueshme. Në gjysmën e dytë të shekullit XIX ndërtimi i shtëpive arriti një shkallë më të lartë në zhvillimin e arkitekturës. Fillon ndërtimi i shtëpive në kat dhe me material të fortë me gurë tulla të pjekura dhe haraston(prej rërës e gëlqerës së përzier), dhe muret anësore të trasha 50/70-1.00 m Në këtë lloj shtëpive dykatshe*katërdhomshe, tridhomshe përdhese, n'G-e, dhe katrorshe(Kulat), prinin familjet ekonomikisht më të forta. Këto shtëpi kishin dimensione 8X10 m. Kati i parë ndërtohej me gurë. Tavanin e kishin me dërrasa të trasha , të cilat viheshin mbi traj të trashë, të cilët ishin të përforcuar me qypri të gjatë tejpërtej shtëpisë. Mbi dërrasa hidhej balta e përzier me kashtë. Pra kjo ishte dyshemeja e katit. Në kat ngjitej me shkallë prej guri, e rrasash të lëmuara . Shkallët vendoseshin nga ana e jashtme mbi hyrjen përdhese deri në hajat apo siç quhej “divanhane” të katit dhe Hamamxhiku. Nga “divanhaneja” hyhej nëpër dhomat e katit –tri sosh. Dhomat ndaheshin me mure të thurura prej pallzinash nga të dy anët e shtyllave, brenda të cilave viheshin gurë të imët të përzier me baltë. Muret lyheshin me baltë. Më vonë, këto mure ndërtoheshin me gurë apo qerpiç të pa pjekur. Sipri dhomave vëheshin trajt, mbi të cilët radhiteshin dërrasat e gdhendura mirë dhe më të holla se të katit përdhese. Kulmi i shtëpisë kishte formën e një koni me bazën në formë katrore. Pra, ishin kulm me katër ramje të ujit. Kulmet mbuloheshin me qeremide. Dhomat përveç derës, kishin nga një dritare , madhësitë e tyre ishin të ndryshme, të cilat mbylleshin me një letër të trash të ngjitur për druri me brumë buke. Këto më vonë , u zëvendësuan me xhama. Kati i parë shërbente si dhomë dite, ishte ‘’shpija e zjarrit’’. Aty qëndronin gjatë ditës gratë dhe fëmijët. Aty përgatitej ushqimi. Aty gratë punonin punëdoret e tyre , nga leshi, pambuku etj. Në këtë dhomë ditore hyhej me opinga mbathur. Disa shkama me tri këmbë shërbenin për ulje. Dhoma ditore apo kati përdhes kishte një oxhak bukur të madh, dhe trapazanin. Lartësia e harkut të tij ishte deri 1.5 m, ndërsa gjerësia e tij sa për të zënë saçin, çerepin, tepsinë, kazanët etj. Nga oxhaku lëshohej një zinxhirë i trashë - Verig në të cili vareshin kusia e kazanët me ujë për tu ngrohë. Pran oxhakut, na një skaj, vendosej çerepi i nxehtë me zjarr për t’u pjekur buka. Kjo mbulohej me gaca e hi të nxehtë. Xhyveçat e botës për gjellëra vendoseshin mbi “sanxhak” trekëmbësh. Në mungese të tij përdoreshin gurët. Mbi të vendosej saç për ta pjekur bukën. Në njeh skaj të dhomës ishte magjja ku ulej brumi dhe gatuhej buka e pitja. Na magje mbahej mielli. Në muret e dhomës vareshin mjetet e kuzhinës, si sita fërterja, lekat për ujë, tas, lugjet e drurit e gjëra tjera. Deri vonë shumë sosh, në katin përdhes , në gjysmën e dytë të dhomës ishin të vendosura bagëtia e trashë . Pra, në një mënyrë shërbente si ahur të cilat i ngjiteshin shtëpive si aneks. Kjo ishte e ndarë me një mur prej dërrasash. Por kishte raste kur kjo pjesë ndahej me mure prej pallzinash apo edhe qerpiçësh. Në katin e shtëpisë hyhej nëpërmjet shkallëve të gurit apo drurit, nga ana e jashtme e shtëpisë, deri në hajat apo ballkon. Ky hajat ishte në formë të një paradhome, i hapur, me një thurje prej dërrasash deri 1,5 m lartësi. Kjo hapësirë shërbente për ndeja gjatë ditës dhe vrojtohej rrethina, mëhalla, natyra.... Në disa sosh, një pjesë shtrohej me fier e kashtë , mbi të cilat qitej çerga, hasra etj. Në këtë hajat, në vazhdim në korridor kishte edhe një trapazan, ku vendoseshin teshat e fjetjes së dhomave e gjësende tjera. [[File:Brahimajt.JPG|thumb]] Dhoma më e mirë ishte e dhoma e mysafirëve. Ajo dallohej prej të tjerave për derë, dritare, tavan e mure, shtrojë e mbulojë më të mirë. Mysafiri, sipas traditës, duhet të pritet mirë dhe përcillet i lumtur. Këto shtëpi të mëdha kryesisht të familjeve të forta ekonomikisht kishin edhe oborr të madh. Oborri ishte i thurur me thupra, mbi të cilin qiteshin therra si mbulojë. Në hyrje të oborrit ishin dyert prej dërrasave , ndërsa pran tyre një derë e ndarë që quhej kapixhik, që shërbente për hyrje dhe dalje nga oborri. Në oborr ishin renditur objektet përcjellëse të shtëpisë si: oda e mysafirëve, pozllomi (ahuri) për bagëti të trashë, pjata me torishtën përjashta për bagëtinë e imët, pastaj koshi për misër, hambari i drithërave , fllaniku i bulmetit , koteci i pulave etj. Diku në ndonjë kënd ishte i lidhur qeni i shtëpisë. Pas luftës së dytë Botërore Në Kokaj fillon ndërtimi i një tipi i ri i ndërtimit të shtëpive . Ishin këto ndërtesa dykatëshe, e shpesh edhe me podrum (shih foton.): kati përdhese dhe ai mbi të. Edhe kati përdhese edhe ai mbi të kishin nga dy dhoma. Në katin e sipër shkohej nëpërmjet shkallëve të dërrasave nga bungu ose ahu. Shkallët ishin nga ana e brendshme por kishte raste edhe nga të ishin edhe nga ana e jashtme. Korridori i katit ishte i shtruar me dërrasa. Ky lloj i shtëpive ndërtohej me material të fortë: gurë, qerpiç. Kulmi, mbuloja bëhej me qeremide apo tjegulla. Madhësia e dhomave të këtyre shtëpive ishte, zakonisht, 4x4 m apo më e madhe. Dyert dhe dritaret ishin funksional. Njëra nga dhomat e katit përdhesë shërbente si kuzhinë, ndërsa tjetra si dhomë ndeje. Dhoma në kat ishin dhomat e fjetjes për qiftet e rinj të familjes por shërbenin edhe për mysafir. Dhomat në kat ishin mirë të përgatitura me shtrojë. Që nga dera ishin me qilima, janë, hasra dhe me pustuqia. Muret e dhomave ishin të gëlqerosura, ndërsa dritaret , dyert, dollapet etj. Ishin të ngjyrosura. Më vonë kah fundi i viteve të 60-ta dhe fillimi i viteve të 70-ta filloi ndërtimi i shtëpive të tipit të ashtuquajtur në “G”, sepse kishin formën e shkronjës G. Kryesisht ishin shtëpi njëkatëshe, më të gjëra se ato më të mëparshme. Me shkallë të jashtme tash nga betoni, hyhej në teracë, apo korridor hyrës.. Brenda ka një korridor të gjerë sa një gjysmë dhome. Nga njëra anë e korridorit është dhoma më e madhe me nishë, që shërben për kuzhinë. Në anën tjetër të korridorit janë dy dhoma për fjetje. Prej korridorit shkohet në dy kthina më të vogla: në banjë dhe VC. Edhe ky tip i shtëpive ndërtohej me material të fortë: gurë, tulla, hekur, beton, qeremide, tjegulla. Etj. Ky lloj i shtëpive është edhe tani pranishëm. Në fillim të viteve të tetëdhjeta filluan dhe u ndërtuan një numër i vogël i shtëpive të reja, por shumë shpejt u ndal ndërtimi sepse me të madhe filloi edhe emigrimi i popullatës në drejtim të qendrën komunale. Shtëpitë e fundit të ndërtuara nuk kanë dallim nga ato të qytetit, i plotësojnë të gjitha nevojat bashkëkohore të familjes. Kanë më shumë dhoma, kuzhinë moderne, dhoma dite e të pritjes, korridore, terca, banjat, shkallët e të tjera. Në këto shtëpi përdorej edhe ujësjellësi me rënie të lirë, e edhe me energji elektrike. Këto shtëpi i ndërtuan punëtorët tanë të punësuar në botën e jashtme për anëtarët e familjeve të tyre. Në fshat është ndërpre ndërtimi, sidomos pas luftës së fundit, ku popullata ishte e rrezikuar nga okupatori serb. Pas luftës ka mbet një numër i vogël i familjeve që jetojnë në fshat. Pamja që shfaqin për ndërtimet e reja në katund, shtëpi modeste, ndonëse shumë sosh përdhese, i kanë shtuar hijeshinë fshatit së mund të bëjnë jetën jetë aty, por edhe ato të vjetrat tashmë të rrëzbitura edhe pse ende kishin ruajtur atë që ishte më e bukura me stolisje arkaike prej guri dhe druri të gdhendur e mbuluar me tjegulla të hirta të pjekura në furrë prej ustallarëve të përmendur dhe gurët e drurët e gdhendur të mjeshtërve, udhët me kalldrëme që quhet edhe si udhë e pazarit, dhe këto të rejat të shtruar me rërë, Kokajt gjer më tash e kanë punuar tokën dhe i ruajtjen bagëtinë, si dhe këto veprimtari bënin vetë ose përmes rrogëtarëve të paguar si stinor në Shën-Gjergj e Shën-mitër. Edhe krojet e shumta që ka shumë sosh që burojnë rrëzë majës kodrës. Konfiguracioni i vendbanimit është karakteristik edhe për turistët, plotësojnë bukurinë e kësaj zone malore kufitare, që frekuentohet nga të katër anët e lidhur me rrugë të asfaltuar deri në tre-katër kilometra, port ë shtruar me zhavorr, ndonëse jo ende me një infrastrukturë shëndetësore- rekreative dhe sportive pos asaj që ka fal nëna natyre e virgjëreshë, pa ndotës, po me ambient ekologjik, por, edhe njerëzit janë shumë mikpritës dhe gatuajnë specialitete karakteristike tradicionale dhe evropiane, ndonëse ende nuk ia kanë idenë për ta bërë me një motel, restorant apo bujtinë, duke ia shtuar edhe vend kampingjet për turistë verorë që ia mësyjnë të kalojnë pushimet e vikendit apo ato verore në ambiente malore me trastë në krah me pak bukë e dhallë, për ta kaluar kohën e lirë. ==Bota bimore e shtazore== [[File:1024px-Kokaj18.JPG|thumb]] Relievi i ndryshëm, klima, burimet ujore llojet e tokave si dhe faktori njeri, kanë ndikuar në përhapjet e shumëllojshme të bimëve dhe shtazëve. Në hapësirën e fshatit Kokaj por ehe më gjerë dominojnë bashkësitë bimore të pyjeve, livadheve dhe ato agrare. Kur erdhën të parët e fshatit në këtë vend , sipërfaqja e tokës ishte mbi 90% e mbuluar me pyje dhe pak kullosa , ndërsa ara s’kishte fare. Në pyje kanë përhapje drunjtë gjetherënës. Në ato të dushkut dominojnë : bungu, qarri, shparthi, bunjëbuta, por edhe lloje tjera. Në pyjet e shkozës dominojnë dy lloje të shkozës, pastaj lajthia, murrizi, thana, frashri, krekëza, bliri, vidhi, panja, dardha e egër etj. Vidhi dekadave të fundit, gradualisht po zhduket, duke u tharë nga trupi. Nuk dihen arsyet e tharjes. Poashtu edhe ahu gjithnjë e më tepër po rrallohet, ekziston vetëm nëpër disa vende të rralla. Rreth përrenjve, aty kau ka më shumë ujë rritet shelgu, por edhe plepi. Lënja e tokave të pa punuara dhe rritja e erozionit shkakton shkatërrimin e tokave të punueshme. Prandaj, duhet kushtuar kujdes ripërtëritjes së hapësirave me drunj për ta mbrojtur tokën nga erodimi. [[Skeda:Gurina.jpg|parapamje|Gumnishte, gurina]] Treve e fshatit Kokaj, po ashtu edhe rrethina e gjerë, është e pasur me bimë mjekësore e aromash të mira. Po i përmendim disa bimë të tilla, që gjenden në këtë hapësirë: arra, hithi, hurdha, kamomili, karota e egër, kulumbria, lajthia, mëllaga, mështekna, murrizi, fieri, shelgu i bardhë, shtogu, kaça, thana, uthulla, etj. Janë këto vetëm disa nga shumë bimë të tjera që ka kjo trevë. Hulumtimi dhe kultivimi i këtyre bimëve do të mundësonte fitime të mëdha. Në Kokaj, tradicionalisht popullata është marrë me rritjen dhe ruajtjen e bagëtisë. Nga mishi, leshi, lëkura, qumështi dhe produktet e tij, janë siguruar të ardhura për shumë familje. Këto janë përdorë edhe për nevoja tjera jetësore : kau për të lëvruar dhe tërhequr qerren, kali për kalërim e ngarkim për bartjen e produkteve për në treg dhe anasjelltas. Pa bagëti nuk është mundë as të mendohet jeta në fshat. [[Skeda:Kokaj 2502.JPG|parapamje]] Të parët në Kokaj, kur sipërfaqet ishin më shumë me pyje, kryesisht mbanin dhi, pastaj bagëti të trashë, e më vonë pasi arritën me irrito sipërfaqet me toka të punuara mbanin edhe dele. Mbanin kuaj, gomarë, pastaj edhe buallica. Për shkak të mungesës së kullosave mbajtja e bagëtive ishte mjaft e kufizuar sidomos për Lagjen e Poshtme. Mungesa e hapësirave me kullosa popullata ishte e detyruar që bagëtinë ta qoj edhe në hapësirat e fshatrave fqinje , si në Sllubicë e bile edhe në Magjere. Nga shtazët e egra , nëpër malet e fshatit dhe rrethinë shihen: dhelpra, lepujt, ujqit, vjedullat derrat e egër etj. Viteve të fundit numri i ujqve dhe derrave të egër është shtuar dukshëm. Ujqit kanë rrezikuar bagëtinë në fusha, ndërsa derrat kanë shkaktojnë dëme të mëdha arave me të mbjellura me misër e po ashtu edhe kopshteve. Kjo është pasojë e mos organizimit të shoqatave të gjuetarëve dhe numri të vogël të tyre që mbajnë armë gjuetie. Kokaj dhe rrethina është e përshtatshme edhe për shpeztari, si ato shtëpiake edhe të egra. Por numri i disa shtazëve dhe shpezëve është në zvogëlim e zhdukje e sipër, siç është rasti me macen e egër, vjedullën, drerin, hutin, thëllëzën, e sidomos shqiponjën, e cila me dekada rritej në zgafellet e fshatit. kjo bukuroshe nuk jeton ( shihet) më. == Kultura dhe arsimi == [[Figura:Shkolla.JPG|thumb|250px|right|Shkolla e fshatit]] [[Figura:Xhamia e fshatit0023.JPG|thumb|250px|right|Xhamia e fshatit]] Banorët gjegjësisht të rinjtë e fshatit Kokaj përveç disa të rinjve që ishin shkolluar në mejtepet e [[Preshevë]]s e më vonë në Locë, pastaj në xhaminë e përbashkët të ndërtuar në vitin 1930 pran lumit [[Sllubica]],të tjerët nuk patën fat të shkollohen deri pas Luftë së Dytë Botërore. Përjashtim ishte fati i djaloshit [[Mustafë Koka|Mustafë]] i cili kur gjatë viteve të fundit të Luftës së Dytë iu bashkua një njësiti të Brigadave shqiptare që po kalonte nëpër Kokaj, si luftëtar 15 vjeçar në nëntor të 1944 dhe, më vonë sa qëndroi në [[Tiranë]], kreu kualifikimin për mësues. Me në fund të vitit 1947 ishte kthyer në Kosovë, ku filloi punën e mësimdhënjes, nevojë kjo që ishte shumë e madhe për malësorët e [[Malet e Karadakut|Karadakut]] dhe banorët e Anamoravës. Më vonë pas Luftës në vitin 1947 në fshatin [[Llovcë]] u hap shkolla fillore ku ishin përfshirë gjeneratat e ndryshme të të rinjve. Deri në vitin 1967 vijuan shkollën fillore të ulët shumë gjenerata, të cilat vazhdonin shkollimin në [[Pogragjë]] e tutje. Në vitin 1967 plaku [[Nezir Haliti]] (''Mixha Nezë'')ndërtoi shkollën me vetkontribut dhe në pronën e vet në mes të fshatit në afërsi të lagjes Gurinë. Mësues të parë ishin pikërisht të rinjtë e këtij fshati të cilit ishin shkolluar si [[Rrustem Rrustemi]] e [[Halil Halili]]. Numri i nxënësve në të katër klasat ishte nga 45 e deri në 55 nxënës. Sot kësaj shkolle i kanoset rreziku i shuarjes për arsye të mungesës së nxënësve. Në këtë vit shkollorë i ndjekin mësimet vetëm katër nxënës me të cilët punon mësuesi veteran Shefki Xheladini. Mësuesi Shefki sot jeton në Gjilan. Ndërsa udhëton për çdo ditë për të mbajtur mësim në Kokaj në shkollën e cila numëron vetëm katër nxënës . Një nxënës në klasën e parë, një nxënës në klasën e tretë dhe një nxënës në klasën e katërt. Vitin 2008/09 regjistrohen edhe dy nxënës në klasën e parë. [[Figura:Nx. në Llocë.jpg|thumb|right|250px|Nxënësit e f. Kokaj në [[Llovcë]]]] ==Pishtarët e parë të arsimit në fshatin Kokaj== * [[Mustafë Koka]] (Rushiti) * [[Mulla Rifat Haliti]] * [[Zejnullah Halili]] * [[Rrustem Rrustemi]] * [[Halil Halili]] * '''Pishtarët e parë të arsimit qe punuan në fshatin Kokaj'' == Manifestime == '''E dielja e fundit e korrikut - Ditë e takimit familjar Kokaj''' Kokajt nga do ku janë, janë përcaktuar që e diela e fundit e korrikut të jetë ''Ditë e takimit familjar'' në vendbanimin Kokaj dhe takimi mëton të jetë tradicional. Takimi i fundit në diasporë u mbajt më 6 qershor 2008 nga [[mërgata shqiptare|mërgimtarët]] në [[Bruk]], [[Argau]] në Zvicer. [[Figura:Takimi në Kokaj.JPG|thumb|right|250px| pamje nga Takimi Familjar]] [[Figura:Takimi ne Kokaj.JPG|thumb|right|250px| pamje nga Takimi Familjar]] == Përsonalitete == {{Kryesor| Lista e personaliteteve të fshatit Kokaj}} == Shih edhe == * [[Lista e personaliteteve të fshatit Kokaj]] * [[Malet e Karadakut]] * [[Anamorava]] * [[Klaiqi]] * [[Lloca]] * [[Karadaku]] * [[Komuna e Gjilanit|Gjilani]] * [[Masakrat e Gjilanit 1941-51]] ==Lidhje të Jashtme== *[[Skeda:Kokaj vija kufitare.952X454.jpg|parapamje|'''Kokaj zona kufitare''']][http://www.fallingrain.com/world/KV/06/Inatovce.html Informatë mbi shtrirjen gjeografike] * [http://www.geonames.org/790017/inatovce.html Informatë mbi shtrirjen gjeografike] * [http://www.kokaj.net/lajmet-nga-vendi-detale/items/fshatit-kokaj-i-kthehet-jeta-e-gjalleria.html|Fshatit Kokaj i rikthehet gjalleria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241204093750/http://www.kokaj.net/lajmet-nga-vendi-detale/items/fshatit-kokaj-i-kthehet-jeta-e-gjalleria.html%7CFshatit |date=4 dhjetor 2024 }} * [https://web.archive.org/web/20150402115513/http://2lonline.com/category/lajmet/article-page.php?id=9918%2F Kokajt që nga lashtësia] ==Burim i të dhënave== {{div col|2}} {{commons|Kokaj}} {{div col end}} {{Portal|Gjilani|Kosova}} [[Kategoria:Kokaj]] [[Kategoria:Gjilan]] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Gjilanit]] {{Komuna e Gjilanit}} {{KO-gjeo-cung}} 7hpt3d5gtg5tim435onkxu3dmz1vdjq 0 33113 3006581 3003489 2026-07-06T16:50:54Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006581 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Anselm of Canterbury.jpg|parapamje|Sh. Anselmi i Aostës.]] '''Anselmi i Aostës''' ([[1033]] ose [[1034]], [[Aosta]], [[Italia|Itali]] - [[21 prill]] [[1109]], [[Kanterberi]], [[Anglia|Angli]]), [[Shenjtori|shenjtor]] dhe [[Doktor i kishës]] në [[kisha Katolike|katolicizëm]]. Thirret edhe "Anselmi i Bekut" ose "Anselmi i Kanterberit" ngaqë ai jetoi për një kohë të gjatë në [[Manastiri (Feja)|manastirin]] e Bekut, në [[Franca|Francë]], dhe më pas me detyrën e [[Kryeipeshkvi]]t, të ushtruar në Kanterberi. Anselmi ishte një [[Teologjia|teolog]] i njohur, dhe [[Filozofia|filozof]] i shquar [[mesjeta]]r, prandaj quhet edhe "babai i [[Skolastika|filozofisë skolastike]]". Ai njihet edhe si shpikësi i [[Argumenti ontologjik|argumentit ontologjik]] rreth qënësisë së [[Perëndia|Perëndisë]]. == Jeta == Anselmi lindi në qytetin e [[Aosta]]s në mbretërinë e [[Burgundi]]t (sot [[Italia]] e veriut). Familja e tij ishte fisnike, dhe zotë0ronte pasuri të mëdha. I ati quhej Gundulf, dhe ishte [[Lombardia|lombard]], me një karakter të ashpër dhe të rreptë. E ema quhej Ermenberga, dhe ishte një grua me virtyte. Ajo e rriti dhe e njohi me kujdes të birin me fenë e krishterë. Në moshën 15-vjeçare, Anselmi dëshiron të hyjë në manastir, por nuk lejohet rreptësisht nga i ati. Zhgënjimi e çoi Anselmin në një [[Sëmundja psikosomatike|sëmundje]] mendore-trupore. Pasi e mori veten, ai braktisi studimet për një kohë të shkurtër dhe bëri një jetë pa kokëçarje. Gjatë kësaj kohe i vdes e ëma, dhe ashpërsia e të atit bëhet e padurueshme për të. Kështu Anselmi lë shtëpinë atërore në vitin [[1059]], kapërcen alpet, dhe bredh nëpër Burgonjë dhe Francë. I mahnitur nga fama e bashkatdhetarit të tij [[Lanfranku]], asokohe paranik i [[Manastiri i Bekut|manastirit të Bekut]], Anselmi niset për [[Normandia|Normandi]]. Një vit më vonë, pasi kaloi një kohë në [[Avranshe]], ai u pranua në manastir, si fillestar. Anselmi ishte atëherë 22-vjeç. ==Filozofia== Për Anselmin nuk kishte ndarje të pastër midis filozofisë dhe teologjisë. Ashtu si Augustini përpara tij, ai ishte veçanërisht i angazhuar në sigurimin e mbështetjes racionale për doktrinën e krishterimit, të cilën ai tashmë e kishte pranuar si një çështje të besimit. Ai ishte i bindur se besimi dhe arsyeja të çojnë në të njëjtat konkluzione. Për më tepër, Anselmi besonte se arsyeja njerëzore mund të krijojë një teologji ose metafizikë natyrore, e cila është racionalisht koherente dhe nuk varet ngo asnjë autoritet tjetër përveç racionalitetit. Kjo nuk do të thotë se Anselmi mohonte çdo lidhje midis teologjisë natyrore dhe besimit. Përkundrazi, pikëpamja e tij ishte se teologjia natyrore ka të bëjë me dhënien e një versioni racional se çfarë është e besueshme. Për këtë ai ishte tërësisht agustinian, duke thënë se ai nuk përpiqej të zbulonte të vërtetën rreth Zotit vetëm nëpërmjet arsyes, por ai donte më tepër të përdorte arsyen për të kuptuar se çfarë ai besonte. Metoda e Anselmit ishte beso duke kërkuar të kuptosh. "Unë nuk kërkoj të kuptoj me qëllim që të mund të besoj", - thoshte ai. "Por unë besoj me qëllim që të mund të kuptoj." Ai theksonte se përpjekja e tij për të provuor ekzistencën e Zotit ose që mund të fillonte në qoftë se ai nuk do të besonte në ekzistencën e Tij. Mendja njerëzore nuk mund të depërtojë në thellësi tek Zoti, "sepse unë mendoj se intelekti im nuk është në asnjë mënyrë i mjaftueshëm që ta bëjë këtë..." Nga prova racionole e ekzistencës së Zotit, Anselmi nuk priste shumë dhe siç thoshte ai "unë dëshiroj vetëm një kuptim të vogël të së vërtetës, të cilën zemra ime beson dhe e do". Përpara se ai te jepte argumentin ontologjik, në librin e tij Proslogiun, ai formuloi tre argumente të tjerë në një libër më të hershëm të quajtur Monologium. Këto tre argumente tregojnë orientimin e tij filozofik; domethënë pranimin prej tij të realizmit dhe hedhjen poshtë të nominalizmit. Realizmi i tij rridhte nga besimi i tij, se fjalët nuk janë thjesht tinguj ose konvencione gramatikore, por ato qëndrojnë në vend të sendeve reale, jashtë mendjes. shkurtimisht tre argumentet e tij të hershme janë: (1) Njeriu kërkon të kënaqet me atë që ai e quan të mirë. Përderisa ne nuk mund t'i krahasojmë sendet me njëra-tjetrën si më shumë ose më pak të mira, këto sende duhet të marrin pjesë në një, dhe në të njëjtën mirësi. Kjo mirësi duhet të jetë e mirë në vetvete dhe si e tillë e mirë supreme. Ne mund të përdorim të njëjtin argument për të madhërishmen. Por, duhet të ketë diçka, e cila është më e mira dhe më e madhërishmja nga të gjitha. (2) Çdo gjë që ekziston, ekziston ose nëpërmjet diçkaje, ose nëpërmjet asgjësë. Është e qartë se ajo nuk mund të rrjedhë nga asgjëja. E vetmja alternativë, që mbetet, është se sendet rrjedhin njëkohësisht nga diçka tjetër dhe nga vetvetja. Ato nuk mund të rrjedhin nga vetvetja, sepse më parë ato nuk ishin asgjë. Të thuash se sendet rrjedhin nga diçka tjetër mund të ketë kuptimin se sendet shkaktojnë njera tjetrën, gjë e cila gjithashtu është absurde. Atëherë duhet të ketë një diçka e cila rrjedh nga vetvetja dhe sjell të gjitha sendet e tjera, dhe ky është Zoti. (3) Kemi shkallë ose nivele të ndryshme të qenies; për shembull kafshët janë qenie më të larta sesa bimët, ndërsa njerëzit janë qenie më të larta sesa kafshët. Duke përdorur një linjë arsyetimi të ngjashëm me argumentin e tij të parë, ai konkludon se, derisa ne mund të ngjitemi në një numër të pafund nivelesh, ne mund të arrijmë në qenien më të lartë dhe më të përkryerën, ku nuk mund të ketë përkryerje të mëtejshme. Të trija këto argumente fillojnë me sende të fundme, që ekzistojnë dhe ngjiten lart gjatë hierarkisë, derisa arrijnë në kulmin e shkallës së qenieve. Realizmi i Anselmit është ndikuar nga Platoni dhe Augustini, përderisa ai pohon se, kur një send i fundëm merr pjesë në atë që gjuha jonë e quan të mirë, shkak, qenie, këto fjalë i referohen diçkaje që ekziston në realitet. Kështu, sendet e fundme marrin pjesë jo vetëm në fjalët, por edhe në qeniet, të cilat ekzistojnë diku në përsosjen maksimale të tyre. Anselmi ishte i ndërgjegjshëm, se këto argumente nuk kishih qartësinë ose forcën e provave matematikore. Pas një thellimi të gjatë në këtë çështje, Anselmi mendonte se kishte zbuluar një argument të vetëm, të qartë dhe krejtësisht pa të meta, të cilën ai e botoi në veprën Proslogion ose Beso, duke kërkuar të kuptosh. Argumenti ontologjik! Gjëja e parë, që duhet theksuar rreth kësaj prove, është se të menduarit e Anselmit flllon brenda mendjes së tij, në vend që të fillonte, siç bënte Akuini, me pohimin se çdo provë duhet të fillojë me ndonjë dëshmi empirike, nga e cila mendja mund të lëvizë pastaj logjikisht tek Zoti. Anselmi vazhdoi doktrinën e Augustinit mbi ndriçimin hyjnor, e cila i dha atij drejtimin për tek të vërtetat e sigurta. Në fakt, Anselmi përpara se të fillonte argumentin ontologjik, pyet lexuesin se "a të hyj në dhomën e brendshme të mendjes suaj" dhe "të lë jashtë të gjitha sendet përveç Zotit dhe çfarëdo që mund t'ju ndihmojë juve në kërkimin e Zotit". Anselmi është i sigurt për ekzistencën e Zotit, duke thënë se "pa besuar unë nuk mund të kuptoj". Ne besojmë, thotë Anselmi, se Zoti është "aq i madhërishëm sa asgjë tjetër më e madhe s'mund të mendohet". Pyetja është nëse kjo e madhërishme, në përmasa që as që mund të mendohet, a ekziston realisht? Ka disa që e mohojnë ekzistencën e Zotit. Anselmi citon Psalmat 14:1, ku thuhet se budallai thotë në zemrën e tij se,"nuk ka Zot". Çfarë kuptohet me fjalët budalla në këtë kontekst? Kuptohet një njeri, i cili mohon ekzistencën e Zotit dhe ngatërrohet në një kontradiktë. Kur budallai dëgjon fjalët "diçka e madhërishme, aq e madhe sa asgjë nuk mund të mendohet", ai e kupton se çfarë dëgjon dhe atë që ai kupton mund të themi se gjendet në intelektin e tij. Por, është ndryshe, që diçka të ekzistojë në intelekt dhe ndryshe të kuptosh se diçka ekziston realisht. Për shembull, një piktor mendon përpara se ai të bëjë një portret. Në këtë pikë, ka një kuptim në intelektin e tij, se çfarë do të bëjë, megjithëse nuk kemi akoma një kuptim të portretit i cili akoma nuk është bërë dhe nuk ekziston aktualisht. Por kur ai e pikturon atë tërësisht, ai ka kuptimin e tij dhe kuptimin e portretit që ekziston, i cili përfundimisht është bërë. Kjo provon se diçka mund të jetë në intelekt edhe më përpara se intelekti ta njohë atë se ekziston. Kështu, gjendet në intelektin e budallait, një kuptim i asaj që ai kupton me shprehjen "diçka e madhërishme, aq e madhe sa asgjë tjetër nuk mund të mendohet", megjithëse ai akoma nuk e kupton domosdoshmërinë se kjo diçka ekziston në fakt. Kjo gjendet në intelektin e tij, sepse, kur budallai dëgjon këtë shprehje, ai e kupton atë, dhe çdo gjë, që kuptohet, ndodhet në të menduarit. Pra, edhe budallai e di ose të paktën gjendet në intelektin e tij një qenie e madhërishme, sa asgjë tjetër më e madhe se ajo, nuk mund të mendohet. Kjo e çon Anselmin në çështjen më të vështirë të argumentit të tij, e cila është: çdo njeri, bile edhe budallai, mund të mendojë diçka më të madhe se një qenie, e cila është vetëm në intelekt si një ide dhe kjo diçka ka një ekzistencë aktuale dhe nuk ka gjë tjetër më të madhe se ajo. Kontradikta ne të cilën gjendet budallai është në të kuptuarit e fjalës Zot, domethënë një qenie aq e madhe sa nuk mund që të mendohet, duke menduar se ekzistenca aktuale e tij është më e madhe, sesa vetëm të kesh një ide për të në intelekt dhe më e madhe, sesa të mohosh ekzistencën e Zotit. Prandaj, thotë Anselmi, "ekziston pa dyshim diçka, më e madhe se çdo gjë tjetër që mund të mendohet si në të kuptuar ashtu edhe në realitet". Në një lutje përfundimtare, Anselmi falenderon Zotin, "sepse nëpërmjet ndriçimit tuaj hyjnor dhe dhuratës suaj bujare, unë tani kuptoj atë që tashmë kam besuar..." Në Manastirin e Marmontierit, pranë Tours-it, një tjetër murg Gauniloni, doli në mbrojtje të "budallait". Gauniloni nuk donte të mohonte ekzistencën e Zotit, por thjesht donte të argumentonte se Anselmi nuk kishte dhënë një provë përgjegjëse. Gauniloni argumenton se, pjesa e parë e "provës" është e pamundur të arrihet. Ajo kërkon që të gjendet në të kuptuarit një ide e Zotit, se me të dëgjuar këtë fjalë, budallai pritet që të këtë një koncept për atë se çfarë nuk mund të ketë më të madhe. Por, thotë Gauniloni, budallai nuk mund të formojë një koncept për një qenie të tillë, përderisa midis realiteteve, që ai jeton, nuk ka asgjë, nga të cilat ky koncept mund të formohet, ku vetë Anselmi kishte argumentuar se nuk ka realitet të ngjashëm me të. Në qoftë se mendja njerëzore do të mundej të formonte një koncept të tillë, asnjë "provë" nuk do të ishte e nevojshme, sepse çdonjeri do ta kishte bërë lidhjen e ekzistencës si një aspekt të qenies së përkryer. Një kundërshtim tjetër i madh i Gaunilonit është se ne shpesh mendojmë për sendet, të cilat në fakt nuk ekzistojnë. Ne mund të imagjinojmë një ishull aq të madh, sa nuk mund të ekzistojë, por nuk gjendet asnjë mënyrë për të provuar, nëse një ishull i tillë i përkryer ekziston. Anselmi dha dy përgjigje. Së pari, ai tha se ne me budallain jemi në gjendje të formojmë një koncept të asaj që nuk është më e madhe. Ne e bëjmë këtë sa herë që krahasojmë shkallët e ndryshme të përsosmërisë së sendeve dhe lëvizim në drejtim të maksimumit të përsosmërisë, e cila nuk është më e përsosur. Së dyti, ai mendonte se referenca e Gaunilonit drejt një ishulli të përsosmërisë tregonte se ai kishte humbur pikën e argumentit. Anselmi theksonte se ne mund të kalojmë nga një ide në ekzistencën e saj të nevojshme vetëm në një rast; në rastin kur mosekzistenca e qenies nuk mund të mendohet. Një ishull nuk duhet të jetë: ai është një lloj mundësie ose kontigjenti i qenies. Kjo mund të jetë e vërtetë për çdo send të fundëm. Ekziston vetëm një diçka nga e cila rrjedh ekzistenca e çdo gjëje, por e cila nuk rrjedh nga ndonjë gjë tjetër dhe ka ekzistencën e vet të domosdoshme nga vetvetja. Ky është Zoti. == Besimi dhe arsyeja == Sipas Sh.Anselmin, [[arsyeja]] njerzore nuk është aspak në kundërshtim me [[Feja|fenë]], përkundrazi, është një vegël kryesore për pasqyrimin teologjik. Sigurisht, kërkimi i së [[E vërteta|vërtetës]] ka si themel më parë fenë; prandaj, ai thotë: <!--{{Wikiquote|...}}-->:"(...) besoj për të kuptuar, dhe nëse më parë nuk do të besoj, nuk do të mundem të kuptoj." Pra, Anselmi merr nga [[Shën Agostini]] formulën: "credo ut intelligam, intelligo ut credam" (d.m-th- "besoj për të kuptuar, kuptoj për të besuar"). Megjithkëtë, feja në vete nuk mjafton, ajo kërkon shfaqje dhe bindje arsyetore. == Dëshmitë e qënësisë së Perëndisë == Kërkimi i Anselmit është përqëndruar i gjithi mbi figurën e [[Perëndia|Perëndisë]], në të cilën vë dy problematika: qënësinë e Tij dhe natyrën e Tij. Dallimësi të tilla trajtohen në ''Monologion''. Këtu ai shkruan: ''"është ky problemi që përkrah dhe njëson kërkimet e mia".'' Anselmi jep 4 dëshmi që mund të provojnë, duke u nisur nga bota, që Perëndia është. Dhe prandaj, këto dëshmi përkufizohen "prova [[a posteriori]]": * 1. Çdokush anon të përvetësojë gjërat që gjykon se janë [[E mira|të mira]]. Por nëse ka gjëra të mira, parimi i tyre duhet të jetë i vetëm. Duhet të jetë pra një Mirësi Absolute. * 2. Qënia e madhësive të ndryshme përcakton qënësinë e një madhësie që përfshin gjithë të tjerat, pjesë e së cilës ato të gjitha janë. * 3. Çdo gjë që është, apo është në virtyt të diçkaje, ose është në virtytin e asgjësë. Pra, meqë është në virtyt të asgjësë nuk është asgjëja vetë, e meqë diçka është, ajo do të jetë falë një Qënije Eprore, të qënit në virtyt (të ndonjë gjëje). * 4. Trajtuar nga hierarkia e qënieve të gjalla. Duhet të jetë një qënie në majën e hierarkisë që është e përsosur. Një përsosje parësore dhe absolute. == Veprat == * ''Cur Deus Homo?'' (''Përse Perëndia Njeri?''; [[1098]]) * ''De casu diaboli'' (''Çështja e djallit''; [[1085]]–[[1090]]) * ''"De conceptu virginali et originali peccato'' (''Koncepti virgjëror dhe mëkati zanafillor''; [[1099]]–[[1100]]) * ''"De concordia praescientiae et praedestinationis et Gratiae Dei cum libero arbitrio"'' (''Pajtimi i paranjohjes, paracaktimit dhe Hirit të Perëndisë me gjykimin e lirë''; [[1107]]–[[1108]]) * ''De grammatico'' (''Gramatika''; [[1075]]–[[1085]]) * ''De libertate arbitrii'' (''Liria e gjykimit''; [[1080]]–[[1085]]) * ''De processione Spiritus Sancti'' (''"Ecuria e Shpirtit të Shenjtë"; [[1102]]'') * ''De veritate'' (''E vërteta''; [[1080]]–[[1085]]) * ''Epistola de incarnatione Verbi'' (''Letër mbi mishërimin e Fjalës''; [[1092]] versioni i I; [[1094]] versioni i fundit) * ''"Epistolae de sacramentis" ("Epistola de sacrificio azymi et fermentati"/"Epistola de sacramentis Ecclesiae")'' (''"Letra mbi Sakramentet" -"Letër mbi flijimin e bukës dhe tharmimit"/"Letër mbi sakramentet e Kishës"''; [[1106]]–[[1107]]) * ''Meditatio redemptionis humanae'' (''Përsiatje e shpëtimit njerzor''; [[1099]]–[[1100]]) * ''Monologion'' (''Njëfjalim''; [[1076]]) * ''Proslogion'' (''Bashkëfjalosje''; [[1077]]–[[1078]]) == Lidhje të jashtme == * [http://www.filosofico.net/anselmo.htm Anselmi i Aostes: jata, mendimi dhe veprat.<small>Italisht</small>] * [http://plato.stanford.edu/entries/anselm/ Enciklopedia e filozofisë Stenford rreth Sh. Anselmit.<small>Anglisht</small>] * [http://www.newadvent.org/cathen/01546a.htm Enciklopedia Katolike:Rikthimi. Sh.Anselmi.<small>Anglisht</small>] * [http://perso.orange.fr/sos.philosophie/anselme.htm Jeta dhe mendimi i Sh. Anselmit. <small>Frëngjisht</small>] [[Kategoria:Shenjtorë katolikë romakë]] [[Kategoria:Filozofë]] [[Kategoria:Teologë katolikë]] [[Kategoria:Doktorë kishe]] [[Kategoria:Lindje - Vitet 1030]] [[Kategoria:Vdekje 1109]] 5enifj47iw6gwfvca7wscix01fie6rh 0 34341 3006531 2942117 2026-07-06T13:29:53Z Gefälligst 186895 Gefälligst zhvendosi faqen [[Ura e Goricës]] te [[Ura e Kurt Pashës]] 2942117 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Ura e Beratit (Goricës).jpg|parapamje|Ura e Beratit]] '''Ura turke e Goricës''' ndodhet në qytetin e [[Berat]]it në [[Shqipëri]]. Ura e Goricës është një nga më të vjetrat në vend, njëkohësisht llogaritet dhe monument kulturë. Ura është ndërtuar që në shekullin XVIII. Ajo ka qenë fillimisht prej druri. Më pas, në vitin 1780, në kohën e [[Ahmet Kurt Pasha|Ahmet Kurt Pashës]] ajo u ribë me gurë. Sipas dokumentacioneve të shkruara arkivore, Ura pati një rindërtim thuajse të plotë gjatë viteve 1920-1930. Ajo ka një gjatësi 129.3 metra dhe gjerësi 5.3 metra. Përbëhet nga 7 harqe të cilat kanë hapësira që lëvizin nga 9 deri në 16.7 metra. Siç mund ta dini, lidh lagjen Goricë me pjesët e tjera të Beratit dhe rrugën e Këlcyrës. Është i lartë deri në 10 metra mbi shtratin e [[Lumi i Osumit|Osumi]]<nowiki/>t.<ref>{{Cite web|last=Times|first=Tirana|date=2014-03-21|title=UNESCO to host "Gorica Bridge Speaks" event - Tirana Times|url=https://www.tiranatimes.com/unesco-to-host-gorica-bridge-speaks-event_116350/|access-date=2025-12-22|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ptitsyn|first=Maksim|date=2025-04-19|title=Berat: Gorica, Mangalem and the Fortress on the Mountain|url=https://albania-blog.com/en/berat-city/|access-date=2025-12-22|website=Life in Albania|language=en-GB}}</ref> Më 1927 ndërtimi i urës iu besua nga qeveria e asaj kohe një ndërtuesi të ri nga Italia i cili pasi kreu punimet vetëm për njërën këmbë të urës, nga mungesa e eksperiencës nuk po vazhdonte më tej në ngritjen e harqeve të urës.Në këtë kohë këtij inxhinieri i shkoi në ndihmë mjeshtri oparak Hamza Molla nga fshati Gjonbabas ([[Korça|Korçë]]) për ndërtimin e harkut të parë të urës.I befasuar nga zotësia e mjeshtrit, inxhinieri kërkoi që t'ia besonte ndërtimin e urës dhe vetë të largohej në Itali. Ai i rekomandoi që kjo punë t'i besohej kryemjeshtrit Mahmut Belul Lekasi, i cili së bashku me Hamzain dhe mjeshtër të tjerë nga Opari e përfunduan ndërtimin e urës brenda vitit 1927. == Referime == [[Kategoria:Ura osmane në Shqipëri]] [[Kategoria:Monumente kulturore në Berat]] [[Kategoria:Për përmirësim]] lm1bgoleouipo1zl5emvhm0c4eop74p 3006534 3006531 2026-07-06T13:34:51Z Kommajetz 161967 3006534 wikitext text/x-wiki {{Infobox vend historik | emri =Ura e Kurt Pashes (Goricës) | emri_amëtar = | gjuha_amëtare = | foto = Ura e Beratit (Goricës).jpg | përshkrimi = Ura turke e Beratit | lloji = Arkitekturë | locmapin = Shqipëria | gjerësi = | gjatësi = | lokacioni = [[Rrethi i Beratit]], [[Qarku i Beratit]], [[Shqipëri]] | sipërfaqja = | ndërtuar = VITI 1777 | arkitekt = | arkitektura = | organi_drejtues = DRKK Shkodër | përcaktimi1 = SHQIPËRI | përcaktimi1_offname = Monument i trashëgimisë kulturore | përcaktimi1_data = 17.03.194823.09.1971 | përcaktimi1_kriteret = I | përcaktimi1_numri = BR452 | përcaktimi1_free1name = Tipologjia | përcaktimi1_free1value =Urë | përcaktimi1_lloji = Nën mbrojtje }} '''Ura turke e Goricës''' ose '''ura e Ahmet Kurt Pashës''' është një monument i trashëgimisë kulturore në rrethin e [[Rrethi i Beratit|Beratit]], në qarkun e [[Qarku i Beratit|Beratit]], [[Shqipëri]]. Ky monument është i llojit "Arkitekturë", i miratuar më "''17.03.194823.09.1971''". Ura e Goricës është një nga më të vjetrat në vend, njëkohësisht llogaritet dhe monument kulturë. Ura është ndërtuar që në shekullin XVIII. Ajo ka qenë fillimisht prej druri. Më pas, në vitin 1780, në kohën e shqiptarit [[Ahmet Kurt Pasha|Ahmet Kurt Pashës]] ajo u ribë me gurë. Sipas dokumentacioneve të shkruara arkivore, Ura pati një rindërtim thuajse të plotë gjatë viteve 1920-1930. Ajo ka një gjatësi 129.3 metra dhe gjerësi 5.3 metra. Përbëhet nga 7 harqe të cilat kanë hapësira që lëvizin nga 9 deri në 16.7 metra. Siç mund ta dini, lidh lagjen Goricë me pjesët e tjera të Beratit dhe rrugën e Këlcyrës. Është i lartë deri në 10 metra mbi shtratin e [[Lumi i Osumit|Osumi]]<nowiki/>t.<ref>{{Cite web|last=Times|first=Tirana|date=2014-03-21|title=UNESCO to host "Gorica Bridge Speaks" event - Tirana Times|url=https://www.tiranatimes.com/unesco-to-host-gorica-bridge-speaks-event_116350/|access-date=2025-12-22|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ptitsyn|first=Maksim|date=2025-04-19|title=Berat: Gorica, Mangalem and the Fortress on the Mountain|url=https://albania-blog.com/en/berat-city/|access-date=2025-12-22|website=Life in Albania|language=en-GB}}</ref> Më 1927 ndërtimi i urës iu besua nga qeveria e asaj kohe një ndërtuesi të ri nga Italia i cili pasi kreu punimet vetëm për njërën këmbë të urës, nga mungesa e eksperiencës nuk po vazhdonte më tej në ngritjen e harqeve të urës. Në këtë kohë këtij inxhinieri i shkoi në ndihmë mjeshtri oparak [[Hamza Molla]] nga fshati Gjonbabas ([[Korça|Korçë]]) për ndërtimin e harkut të parë të urës.I befasuar nga zotësia e mjeshtrit, inxhinieri kërkoi që t'ia besonte ndërtimin e urës dhe vetë të largohej në Itali. Ai i rekomandoi që kjo punë t'i besohej kryemjeshtrit [[Mahmut Belul Lekasi]], i cili së bashku me Hamzain dhe mjeshtër të tjerë nga Opari e përfunduan ndërtimin e urës brenda vitit 1927.<ref name="#imk#">{{cite book|title=LISTA E MONUMENTEVE: RRETHI I BERATIT|publisher=Instituti i Monumenteve të Kulturës - Ministria e Kulturës|url=http://imk.gov.al/site/wp-content/uploads/2014/08/DRKK-BERAT.pdf|accessdate=10 qershor 2017|ref=imk|language=sq|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171011023327/http://imk.gov.al/site/wp-content/uploads/2014/08/DRKK-BERAT.pdf|archivedate=11 tetor 2017|url-status=dead}}</ref> == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20161128185632/http://imk.gov.al/site/?page_id=77 Instituti i Monumenteve të Kulturës] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Ura osmane në Shqipëri]] [[Kategoria:Monumente kulturore në Berat]] [[Kategoria:Për përmirësim]] 4j2h6pz5eyjsgiwfxpd69k2nte0q8d4 3 36502 3006778 431361 2026-07-07T07:14:07Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006778 wikitext text/x-wiki <div style="margin-top:.5em; margin-bottom:.5em; border:1px solid #8DB9F6; background-color:#E9F2FE; padding:.5em"><div align=center> Hi, and welcome to my talk page. I am Dirk Beetstra, my main projects are [[:en:User:Beetstra]] and [[:m:User:Beetstra]] My main edits here will concern editors who were performing the same (or similar) edits on more than one wikipedia. '''If you want to contact me quickly:<br/>leave a message [[:en:User talk:Beetstsra|on en.wikipedia]] or [[:m:User talk:Beetstra|on meta.wikimedia]]<br/>contact me [irc://chat.freenode.net:8001/wikipedia-spam-t on IRC]''' </div> ---- '''My edits here''' * My edits here will mainly be due to removal of '''unwanted external links''' and '''vandalism'''. Generally the edits I revert have been performed on a (large) number of wikimedia projects, or the info I remove has been added ('pushed') to a (large) number of wikimedia projects (hence regarding edits that were very similar in nature), and is considered ''generaly'' unhelpful. * If the removal concerns '''external links''', then the removal may very well precede or follow meta blacklisting, and the removal is to prevent further disruption. * I will be able to provide ''evidence'' of the wide scale disruption that has been performed by the editor whose edits I revert. * Please note that the info on a singular wiki may seem appropriate, but the user I am handling is probably performing their edits on a large number of wikis. If you feel the edit is here appropriate, or even wanted, just revert me. Terms I use in my edit summaries: * 'cross-wiki spam' or 'xwiki spam' -> a user has been adding the link(s) I am removing/reverting edit on a large number of wikipedia. The link may already be blacklisted on meta (see [[:m:Talk:Spam blacklist]]). '''My tools''' * I have [[:m:Global rollback]]. If I use it on this wiki, I will probably be reverting something cross-wiki. *I am a 'bot' operator (software automatically processing wikimedia edits), running a number of bots on IRC, and some on en.wikipedia and meta.wikimedia. The majority of these bots concern 'conflict of interest' and link additions. These bots report to IRC and in that way provide me with information about cross-wiki aspects of certain editors. '''General links''' * [[:m:External_links_policy|meta external links policy]] * [[:m:External_links_policy/Local_policies_and_pages|matrix of local policies and pages ]] <div align=center> For more information, see my meta userpage: [[:m:User:Beetstra]]. </div></div> bk4fxcinpc2y4n0ttvn0g9u9didooa7 0 36634 3006606 3004203 2026-07-06T16:51:44Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006606 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name =Nijazi Ramadani | image = [[Skeda:Nijazi Ramadani.143x107.jpg|250px]] | caption = | image_madhësia = 250 | name i vërtetë = Nijazi Ramadani | pseudonym = [[Kokaj|Koka]] | birth_date = 14 Shkurt 1964 | birth_place = [[Kokaj]], [[Gjilan]] | death_date = | death_place = | nationality = {{flamuri|Shqipëria}} [[Shqiptarët|Shqiptar]] | citizenship = {{Flamuri|Kosova}} [[Shqiptarët në Kosovë|Kosovare]] | education = [[Fakulteti i Edukimit i Universitetit të Prishtinës|Universiteti i Prishtinës]] | punësimi = [[Matematikan]],[[Shkrimtarë]],[[Gazetari|publicistë]] | years_active = 1978- i pranishëm | awards = Poezi, 1978, Biblioteka ''Amë'', [[Gjilan]] - ''Thjerëz'' 1978-2018< - * Fitues i Çmimit [[Kadmus]]: Klubi i shkrimarëve "[[Drita]]", revista [[Pelegrin (revistë)|Pelegrin]], [[Athinë]] 2006, ia ndau çmimin për tregim vendi i tretë, si dhe për kritikë letrare, çmimi i parë. Takimet poetike të [[Malet e Karadakut|Karadakut]]<ref>{{Cite web|url=http://www.jekaradakut.org/poeti-korcar-skender-rusi-nderohet-cmimin-e-pare/|title=Likovë|access-date=29 qershor 2020|archive-date=22 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200822050828/http://www.jekaradakut.org/poeti-korcar-skender-rusi-nderohet-cmimin-e-pare/|url-status=dead}}</ref>, 2020, u shpërblye në poezi, vendi i tretë për poezinë “Amaneti i nanës”. | notable_works = ''Dheshkronjë Arbëri'', ''Imazh i ngrirë'', Azgani&Ylberi(a) | genre = [[poezi]], [[roman]], [[Drama]], [[Gazetari|publicistike]] | website = {{URL|rrjedha.20m.com|Official website}}}} '''Nijazi Ramadani''' ([[14 shkurt]] [[1964]] në [[Kokaj]]) është poet<ref>[https://www.botasot.info/libra-sporti/1111547/mesazhe-dhe-imazhe/|Mesazhe dhe imazhe NGA: PREND BUZHALA]{{Lidhje e thyer}}</ref>, [[Shkrimtarë shqiptar|Shkrimtarë]] dhe [[Gazetari|publicist]] shqiptar nga [[Kosova]]. == Biografia == Nijazi Ramadani lindi më [[14 shkurt]] [[1964]] në [[Kokaj]], [[Gjilani|Gjilan]] [[Kosova|Kosovës]] në kohën e [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|RSFJ]].<ref>Shënime për autorinë, Biblografia e botimeve nga redaktor:Xhemë Karadaku dhe Fehmi Ajvazi,''Imazhe kohe'', përmbledhja me poezi në 30 vjetorin e krijimtarisë së Nijazi Ramadanit</ref> Katër klasat e para të fillores i kreu në [[Kokaj]], kurse gjysmëmaturën në [[Pogragjë]] të [[Gjilani]]t, ku i kreu mësimet e para (shkollimi fillore [[1972]]-[[1979]]) dhe shkollimin e mesëm në gjimnazin [[Zenel Hajdini]], drejtimi [[Matematikë]]-[[Teknika e planifikimit të projektit me përdorimin e diagramit të rrjetit|Teknikë]], dhe atë të lartë të edukimit i mbaroi [[Universiteti i Prishtinës|Universiteti Prishtinës]] në [[Gjilan]] dhe [[Prishtinë]]. U diplomua te [[Fakulteti i Edukimit i Universitetit të Prishtinës|Fakulteti i Edukimit]] në programin ([[Matematikë]]-[[Informatikë]], (Prog. AKM, [[Bachelor]]), [[Universiteti i Prishtinës]], në [[Prishtinë]] në temën ''Teorema e Talesit''. Shkollim ky që ishte bërë me një bazë të mirë për ta thelluar edukimin, si edhe e ka përvijuar krijimtarinë e nisur që nga bankat e shkollës fillore, njëherit ka arritur një integrim të plotë në shkencë dhe arte. Jeton, punon dhe krijon në [[Gjilani (komuna)|Gjilan]], ku jep mësim në shkollën "Mulla Idriz Gjilani". Botues te Klubi i artistëve, krijuesve, gazetarëve “[[SH.B. Rrjedha]]”, udhëheq edicionin “[[SH.B. Rrjedha]]”, ku botoi një varg veprash, dhe editoi revistën "[[Ushtima e maleve (gazetë)|Ushtima e maleve]]<ref>{{Cite news|url=https://2lonline.com/fletushka-qe-theu-tabu-temat-moniste-pranveren-studentore-81-shit/|title=Fletushka që theu tabu temat moniste me pranverën studentore ’81-shit|last=Nijazi|first=Ramadani|publisher=2lonline|location=Gjilan|accessdate=26 MARS, 2017}}</ref>, është anëtar te<ref>[https://lidhjashk.com/team/nijazi-ramadani/|lidhjashk.]{{Lidhje e thyer}}</ref>|LSHK [https://web.archive.org/web/20180704124333/http://lidhjashk.com/team/nijazi-ramadani/ Shoqata e shkrimtarëve të Kosovës]. == Veprimtaria == Krijimtarinë fillestare për fëmijë dhe të rritur e ka filluar më 1977, duke e publikor në periodikun letrar në viteve shtatëdhjeta dhe tetëdhjetë, kur edhe anatemohet nga jeta publike përshkak të rreshtimit politik në Lëvizjen Kombëtare, botimit të fletushkës [[Ushtima e maleve (revistë)]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/Ushtima_e_maleve|Ushtima{{Lidhje e vdekur}} e maleve]], që ishte cilësuar si''pamfletë armiqësor(nacionalist-irridentist'' të atyre viteve dhe pikërisht për këtë arrestuar me 15 janAR 1981, dhe burgoset disa herë më 24 korrik të vitit [[1981]]. Merret me shkrime letrare, publicistike, kulturore dhe politike të cilat i boton herë pas here në të përditshmet dhe periodikun shqiptar. Shkrimet mund t'i gjenden edhe të botuara në të përditshmën “[[Rilindja]]”, pastaj në revistën letrare e periodike “[[Jeta e Re]]”, "[[Pionieri]]"' GEPi, [[Flaka]] të Shkupit, "Haemus", Bukuresht, Gazeta [[Athina]], [[Athinë]], Gazeta [[Shkodra]] si dhe “[[Shkëndija (revistë)|Shkëndija]]”, “Revista [[Paqja]]”, të [[Prishtinë]]s, por edhe në gazetat shqiptare “[[Shekulli]]” të [[Tiranë]]s dhe “[[Koha jonë]]”. Ramadani më pas vazhdoi me paraqitjet në gazetën “[[Rilindja (gazetë)|Bujku]]”,"Euro-[[Rilindja]],Tiranë,“[[Koha Ditore|Koha ditore]]”, “[[Zëri i ditës|Zëri]]”, “[[Bota e re (gazetë)|Bota e Re]]”, "[[Focus (javore gjermane)|Fokus]]", “[[Epoka e Re|Epoka e re]]”,ku punoi pas vitit 2000, dhe botoi varg shkrimesh në të përditshmet: "[[Express]]", "[[Infopress]]" “[[Kosova Sot|Kosova sot]]”, “Iliriapost”, "[[Newsletter Albanien|Pavarësia News]]" "[[Lajm]]" të [[Prishtinë]]s, Agjensia e lajmeve "[http://www.kosovapress.com/sq/ Kosovapress]. Gjatë punës së tij u muar me të gjitha zhanret e shkrimeve gazetareske, duke përfshirë shkrimet hulumtuese dhe të angazhuara, kritikë, ese, editorial, koment, replikë, reportazh, shkrimin enciklopedik dhe referencial, skicë, fejton, recension, etj, në mediat elektrinike dhe të shkruara ishte profesional si: redaktor përgjegjës te e përkoshmja "Ushtima e maleve"(2001/2002, në redaksitë Radio Albana (Kumanovë) dhe ajo Rinia([[Gjilan]]) në të cilat punoi, ku përvç punës në gazetari, botoi artikuj të ndryshëm dhe shkrim letrare dhe publicistike, duke përfshirë edhe mbi dhjetra shkrime enciklopedike në Wikipedia (sq:shqip dhe en:anglisht). Është autor i dhjetë librave letrare shkrime për letërsinë, teatrin, artet pamore, si dhe kritikë letrare, prozë artistike, tregime-<ref>[[Prozë dhe vargje të zgjedhura 1|http://www.jekaradakut.org/portfolio/doli-nga-shtypi-numri-50-i-revistes-doruntina/]]</ref>, romane dhe drama, publicistikë e shkrime polemike Ka botuar recensione, vështrime, artikuj, esse, trajtesa e shkrime të angazhuara hulimtimuese në revista e ndryshme shqiptare dhe jashtë vendit, duke trajtuar në to çështje të ndryshme sociale, kulturore shqipe dhe të krijimtarisë letrare në përgjithësi. Disa punime e tij janë përkthyer në gjuhë të tjera.<ref>Bibliografia e botimeve: Nijazi Ramadani: 1978/2008</ref> Ramadani ka kontribuar në zhvillimin të rëndësishme të politikave mediale dhe është bashkautor i studimeve e artikujve në fushën e teatrit, drames, Letersise, publicistikes dokumentare historike dhe aktuale te arsimit dhe kërkimit hulumtimeve shkencor në Kosovë. == Stili dhe arti poetik == Në fillim autori i përvijohet imazhit dhe mesazhit, duke i dhënë vend si thurjes e shthuarjes dramatike poetike, për deri sa te poetika ai përzgjedh thënien e dendur artistikisht e funksionale estetikisht, tërë  hapësira, ku kohët në përballje dhe vlerat e atdhesisë, njësoj si ato të dashurisë dhe refleksioneve mbi realitetet personale e ato nacionale që i jetuam e përjetuam<ref>[[https://www.epokaere.com/mesazhe-dhe-imazhe/|Prend{{Lidhje e thyer}} BUZHALA|MESAZHE DHE IMAZHE|12 korrik 2019]]</ref> Semantema figurative e riardhur nga vëllimet tjera, shfaqet gjithnjë i ngurosur, i ngrirë, i palëvizshëm, ku imazhi shpërfaqin a shënjojnë autonominë e lirikës, sipas atij parimit kantian, se vetë krijuesi është ai që i gjen normat, parimet e veprimit krijues personal. Poeti arin t’i ndërlidhë historinë, kujtimet, të djeshmen me mitiken dhe bashkëkohoren. Poezia e Nijaziut krijohet në çastin kur ai e përqendron botëshikimin e tij te rrënjët e nacionales, te identiteti i fortë i vetvetes nëpër kohë, si bërthama që gjenerojnë vazhdimisht vlera shpirti, rrënjëzimi në kohë e vlera qëndrese. Poezia e tij shqiptohet si dialog me të djeshmen e me të sotmen, pra ndryshe nga jo pak poetë që shfaqin nihilizmin si botëshikim lirik, Niajziu këtë nuk e pranon; ai i thotë ''po'' edhe dhimbjes, edhe lumturisë. Lirika e motiveve të tilla, në poezinë e N. Ramadanit, shquhet për ndjeshmërinë e veçantë, frymëzimin, forcën emacionale dhe mënyrën e veçantë të shprehjes<ref>[http://www.zemrashqiptare.net/news/7895/nuhi-ismajli-imazhe-poetike-te-perjetimeve-kolektive-e-individuale.html|Nuhi Ismajli]</ref>. Ai i pranon ashtu si t’i vijnë, jetës nuk i gjunjëzohet.<ref>[https://www.academia.edu/38080273/NIJAZI_RAMADANI_THJERR%C3%8BZ_Poezi_1978-2018 Poeti]</ref> është në kërkim të çelësit të artë për lumturinë fundore. Aty e ka edhe testamentin e tij të fundit. Fjalën si zjarr i pashuar testamentar, fjalën si zjarr të frymëzimit dhe përkushtimit poetik.  Si ^<ref>[http://www.mediafokus.info/nijazi-ramadani-nje-udhetim-poetik-35-vjecar/?fbclid=IwAR36T4b8o8Xlf_-vZ_w294NmZcuCdN3uOtNlb1Kg1PkOj-PKDLweUoTbasI poeti]</ref> e reflekton përmes një sistemi figurativ të konsoliduar (veçanërisht me simbolin dhe metaforën) dhe me një shkallë mjaft të lartë ndjeshmërie. Poezia e tij, përbëhet nga disa nivele dhe nën-nivele kuptimore, kur bëhet i domosdoshëm për poetin, sepse i shërbeu si mburojë kundër sulmeve ndaj pushtuesit, poezia shpërtheu me lirizm dhe ndjenjë poetike, pa dalë nga stili i ngjeshur tradicional shqiptar. [https://m.facebook.com/notes/rjedha-gjilan-edukimi/letra-k%C3%ABndv%C3%ABshtrim-imazhe-poetike-t%C3%AB-p%C3%ABrjetimeve-kolektive-e-individuale-nijazi-/247555211959712/] == Krijimtaria == '''Poezi''' - Kur ishte 15 vjeçar shkroi poezi për fëmijë në gazetën Rilindja –Robrika për fër fëmijë, poezi, por edhe skica, lajme, reportazh, ashtu si krijues udhëqëeq, Klubin letrar me krijuesit tjerë të kohës, ku mori ku mori çmimin e dytë në konkursin letrar të nëntorit 1998, gjë që sipas vlerëimeve të Z.Halilit, po vjen “muza” e Malëve ë zeza. Botimet nga rendin nëpër faqet e periodikut letrar të kohës prej vargjeve të Ramadanit, si:”Flaka e vëlazërimit” Shkollari, Shkup, Pionieri, GEP-i, 1977-81. Krijimtarinë fillestare për fëmijë dhe të rritur e ka filluar më 1977, duke e publikor në periodikun letrar në viteve shtatëdhjeta dhe tetëdhjetë, kur edhe anatemohet nga jeta publike përshkak të rreshtimit politik në Lëvizjen Kombëtare, botimit të fletushkës Ushtima e maleve (revistë) që ishte cilësuar sipamfletë armiqësor(nacionalist-irridentist të atyre viteve dhe pikërisht për këtë burgoset më në vitin 1981. Shumë krijime pane dritë e botimit tek pas viteve të ’90-ta, te revista nga një cikel Poezish, Fjala jonë, “Pionieri”, Jeta e Re” , Euro[[Rilindja (OPGBG)|Rilindja]]” (botimi i Jashtëm), Tiranë, Cikli tjeter sëfundi u botua te revista “Doruntina”, Kumanovë”[http://anyflip.com/cbls/wktm/basic/51-100], Pastaj ubotuan si libër, ” ''Dheshkronjë arbri'', përmbledhje me poezi,Jeta e Re' Prishtinë, 1995, Imazhe kohe, poezi: 1978-2008,''[[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]]'' 2008. Dhe Përmbledhja me poezi: “''Thjerëz 1978-2018'' -[[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]] vepra e radhë/Çmime: Poezi, 1978, Biblioteka "Amë", Gjilan - ''Thjerëz 1978-2018'' - * Perfshirja ne “Pesëdhjetë shkrime për poezinë” 1996 - “Vatra”, [[Prishtina|Prishtinë]] 2007 nga '''Ali D.Jasiqi''' është vlerësuar *Lidhja Ndërkombëtare e Poetëve, Shkrimtarëve dhe Artistëve shqiptar në botë, "PEGASI "Albania, nderohet me Çmimin Special për tregimin "Imath i ngrirë, nderohet me vendin e tretë me çmimin "KADMUS" letrare të krijimtarisë në përgjithsi ku marrin pjesë dhe proklamojnë emra të njohur të letërsisë shqiptare. Në vitin, 2011, poezitë e kësaj autoro përfshihen edhe në antologjinë e poetëve botëror ‘''Antologija da associacao internacional poetas del mundo I, II’.'' Në të njëjtin vit, 2011, nën përgatitjen dhe kujdesin e LNPSHA ‘PEGAS", botohet vlerësimi kritik përsonalitetin dhe vepren e tij, * Fitues i Çmimit Kadmus: Klubi i shkrimarëve "Drita", revista Pelegrin, Athinë 2006, ia ndau çmimin për tregim vendi i tretë, si dhe për kritikë letrare, çmimi i parë. Takimet poetike të Karadakut Likovë, 2020, ushpërblye në poezi, vendi i tretë me çmimin letrar "Fadil Bekteshi". '''Prozë''' - Ideja e romanit;Imazh i ngrurë(2012) i marrë për botim në Konkursin letrar nga shb “Buzuku”, Prishtinë, është shpirti liridashës i popullit shqiptar. Temën e shpirtit të pamposhtur të shqiptarëve nëpër shekuj autori e trajtoi edhe në romanin ''Imazh i ngrirë'';[[SH.B. Rrjedha|RRJEDHA]](2010). Në romanin janë trajtuar ngjarje të rëndësishme të historisë janë trajtuar edhe në përmbledhjet me tregime e novela ''Gjaku i i hartës sime'';(1977),'''Cubi''';(2005) dhe Azgani me arapin e zi”,<ref>Revistëa e parë e pavarur shqipe në Maqedoni për letërsi, shkencë dhe kulturë “Doruntina”, botim i Klubit të Shkrimtarëve “Jehona e [[Malet e Karadakut|Karadakut]]” [[Kumanovë]], 19.05.2015</ref>. Nga përmbajtja e këtij numri, i 50-ti me radhë, me gjithsej 168 faqe, veçojmë: poezi të zgjedhura nga autori[http://anyflip.com/cbls/wktm/basic/51-100] fragment romani nga Nijazi Ramadani. (2003), Bot. revista ''ARS'', [[Tirane]]. E veçanta e autorit shfaqet sidomos në trajtimin, nga një këndvështrim, ku i jep kuptim të ri, ngjarjes temës historike dhe aktual që është i aftë t'i japë asaj. Një nga krijimet më të shquara të Nijaziut.<ref>{{Cite book|title=Profili shumëdimesional i krijuesit Nijazi Ramadani : (Përmbledhje shkrimesh për jetën dhe veprat) / redactor: Burhanedin Xhemajli|last=RAMADANi|first=NIJAZI|publisher=SHB RRJEDHA|year=2020|isbn=978-9951-453-31-8|location=Gjilan|pages=1-110|language=sq}}</ref> ===Vepra të botuara === ''' Poezi ''' #''Dheshkronjë arbri'', përmbledhje e parë me poezi,''[[Jeta e Re|Jeta e Re]]'''<ref>[https://www.google.com/books/edition/Ars_Poetica_Nr_1_N%C3%ABntor_2007/bBfxBQAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Nijazi+RamadanI&pg=PA24&printsec=frontcover|Ali D.Jasiqi]</ref>, [[Prishtinë]], [[1995]][[1995]] #''Imazhe kohe'', ''përmbledhje e dytë me poezi: 1978-2008'',[[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]] [[2008]][[2008]]. #''Thjerëz'' ;; 1978-2018, Përmbledhja e tretë me poezi: -[[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]], [[2019]] vepra e radhës<ref>{{Cite book|title=THJERREZ|last=NIJAZI|first=RAMADANI|publisher=[[SH.B. Rrjedha]]|year=2019|ISBN=978-9951-453-28-8|location=Gjilan|pages=3-58}}Cikel me poeZi te Revista Doruntina 58,''Jehona e Karadakut''(2020).</ref> ''' Romane drama''' #''Imazhi i ngrirë'', roman, Buzuku, SHB Rrjedha. ^<ref>[[https://openlibrary.org/isbn/9789951453073|ISBN 978-9951-453-07-3]]</ref> ''2006;'' [[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]] [[Gjilan]], 2012.[<nowiki/>[[b:Skeda:Index-karadaku41-51.pdf|''Imazhi i ngrirë'', roman]] #''Azgani&Ylber(i)ja'' Drame&komedi, [[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]] [[2012]] '''Tregime''' Përmbledhjet me tregime e novela ''Gjaku i hartës sime''; ARS-I, [[Tirana|Tiranë]], {EuroRilindja"([[1993]]), '''Cubi''';(2005) dhe "Azgani me arapin e zi” Revista ''Jehona e Karadakut''(2003). ''' Publicistik dokumentare historike, kritik letrare teatrore ''' #''Kosova dhe vetëvendosja: trajtesë historike dokumentare dhe politike'',[[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]] Gjilan, 1998. #''Një qasje në teatër'',(Përmbledhje shkrimesh të botuara nëpër revista dhe të përditshmet shqipe), [[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]] 2004. #''Vrojtime artistike'',(Përmbledhje shkrimesh të botuara nëpër revista dhe të përditshmet shqipe), [[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]] 2006. #''Qasje tjetër për skenën''(Përmbledhje shkrimesh të botuara nëpër revista dhe të përditshmet shqipe),[[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]] 2006. #''Vështrime letrare'' (përmbledhje shkrimesh të botuara nëpër revista dhe të përditshmet shqipe) [[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]] #''Shtegtim në histori: Monografi për Kokajt 1842-2012'', bot. ''[[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]]'', [[Gjilan]], [[2010]]. ^[Https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/85/NJAZI&#x20;RAMADANI]{{Lidhje e vdekur}} ^<ref>{{Cite book|title=Shtegtim në histori}}</ref> #''Shtegtim në histori - I- Gjilani qender e lëvizjeve dhe e rezistencës kombëtare në juglindje të Kosovës 1941-1951( Studim),[[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]]<ref>Shtegtim në histori – I - Nijazi Ramadani. Gjilan ''Rrjedha'', 2010 –libra ; 21 cm.Libri I.(Gjilani-qendër e lëvizjeve dhe e rezistencës kombëtare në juglindje të Kosovës 1941-1951) (studim monografik).– 373 f.</ref> ISBN 978-9951-453-24-0 '' ==Çmimet== * Poezi, 1978, Biblioteka "Amë", Gjilan - Thjerëz 1978-2018< - * Fitues i Çmimit Kadmus: Klubi i shkrimarëve "Drita", revista Pelegrin, Athinë, 2006, ia ndau çmimin për tregim vendi i tretë, * Fitues i Çmimit Kadmus: Klubi i shkrimarëve "Drita", revista Pelegrin, Athinë, 2006, për kritikë letrare, çmimi i parë. * Takimet poetike të Karadakut , 2020, u shpërblye në poezi, vendi i tretë për poezinë “Amaneti i nanës”. == Shkrime te autorve për veprat e Nijazi Ramadanit == ==Tituj të shkrimeve == {{div col|2}} * · |Ali D. Jasiqi, botoi botoi kritikën letrare "Poezi meditimesh të thella në veprën: "''Pesëdhjetë shkrime për poezinë'', kritikë letrare dhe te revista ''[[Shkëndija (revistë)|Shkëndija]]''", numer jubilar, mars 1996. * · |Haxhi Vokshi, Pasthënie përmbledhjen me poezi "Dheshkronjë Arbëri" 1995,"[[Jeta e Re]]", Prishtinë * · |Hasan Bunjaku-"Syri kritikë mbi veprën poetike "Dheshkronjë Arbëri" 1995,"[[Rilindja (OPGBG)|Bujku]][[Rilindja (OPGBG)|Bujku]]/[[Rilindja (gazetë)|Rilindja]]", Prishtinë, dhe Ekstraktë nga recensioni "Dheshkronjë Arbëri" 1995, "[[Jeta e Re|Jeta e R]]e", Prishtinë. * · |Vitrina e librit, Bujku (ish [[Rilindja (gazetë)|Rilindja]]), Prishtinë = * · |Shpend Halili: Botime të reja, "Dheshkronjë arbri- ( përmbledhje me poezi), "Jeta e Re",1995, Prishtinë * · |Shpend Halili, Bujku/ Rilindja botime të reja: ''Vështrim mbi librin "Kosova dhe vetëvendosja, (trajtesë historike dokumentare dhe politike)'' SH.B. "Ushtima", Gjilan. * · Tefik Selimi: Recension: Një qasje në teatër, SH.B. Rrjedha, 2004, Gjilan, "Bota sot", 2005, Prishtinë * · |Minire Berisha :Botime" Libër me vështrime e trajtesa publicistike për artin letrare e pamore", Vështrime për arte, maj, 2004, Epoka e Re. * · |Naile Demiri: "''Shumë studies-pak arte", Epoka e re''",gusht,2008, Prishtinë, vështrime rreth librit "Vrojtime artistike", vështrime letrare, SH.B. Rrjedha, Gjilan, 2006. * · |Malësore Llapashtica:"''Çmimet nuk japin as nuk e marrin kompetencën artistike''", intervistë ekskluzive meNijazi Ramadanin, krijues, publicist, pedagog dhe editor i SHB “Rrjedha” në 30 vjetorin e krijimtarisë letrare, bisedë me rastin e 30 vjetëve të krijimtarisë",Pavarësia News, Prishtinë, 2006. * · |Bilall Maliqi: Prespektiva, Bujanoc, shtator 2008: "Krijimi vjen si domosdeoshmeri", intervista * · |Tefik Selimi: "Iliria past", Prishtinë, 2006, "Vështrim kritik rreth veprës:"Qasje tjetër për skenën", 2006, "[[SH.B. Rrjedha]]" [[Gjilan]] * · |[[Xhemë Karadaku]]: Imazhe kohe, poezi:1978-2008, SH.B. Rrjedha, Gjilan, 2008 , , pasthënie Imazhe kohe, poezi:1978-2008, SH.B. Rrjedha, Gjilan, 2008 = * · |Muhamet Halili: “IMAZHE KOHE”, TUFËZ POEZISH QË REFLEKTON KRIJIMTARINË 30-VJETËT e Nijazi RAMADANIT , 17 nëntor 2008, “Kosovapress” * · |Ilmi Musliu: Një udhëtim poetik 30-vjeçar, E përditshmja Kosova Sot, 27 nëntor 2008 * · |Musa Sabedini: Imazhe kohe, poezi:1978-2008, , Gazeta "[[Lajm (gazetë)|Lajm]]", 26 nëntor 2008, Prishtinë * · |Tefik Selimi: Imazhi poetik i një vepre poetike, Bota sot, dhjetor, 2008, Prishtinë * · |[[Nuhi Ismajli]]: Këndvështrim: Imazhe poetike të përjetimeve kolektive e individuale, të Nijazi Ramadani: "''Imazhe kohe''" (poezi 1978-2008), botoi: SH.B. Rrjedha", 2008, E martë, 17 mars 2009, [[Zëri i ditës|Zëri]], [[Prishtina|Prishtinë]] * · |Biser Mehmeti: Shkrimtari i mazheve... Romani Imazh i ngrirëi autorit Nijazi Ramadani * · | Biser MEHMETI: Shkrimtari i imazhit dhe i krenarisë komabëtare, bot. "[[Epoka e Re|Epoka e R]]e", 30 dhe 31 janar 2012, Prishtinë * · | Tefik Selimi: Bota sot shkurt 2012, recension: ''Romani i atdhedashurisë kombëtare'' vështrim për romani "Imazhi i ngrirë" të bot. SHB "[[Rrjedhë (roman)|Rrjedha]][[Rrjedhë (roman)|Rrjedha]]", 2012 * · |Ilmi Musliu: {Kosova sot, shkurt 2012, Nijazi Ramadani ''Vështrim për romanin "Imazhi i ngrirë"'', 2012 * · [Kristaq.Shabani|: Ese për romanin "Imazhi i ngrirë (të autorit Nijazi Ramadani',bot.(2lonline.com) [[Epoka e Re]], të enjtën, 3 maj 2012, Prishtinë * · |Kristaq F.Shabani: "Nijazi Ramadani -Retrospektiv e bukur - një evidentim me vlerë poet, prozator, studiues Kosove, Epoka e Re, 9 maj 2012, Prishtinë * · |Biser Mehmeti: Drama e komedi bashkë(Azgani&Ylber(i)ja]]', bot.[[Epoka e Re]], 2014, Prishtinë * · |[[Biser Mehmeti]]: ''Monografia për Kokajt 1864-2012 "Kokajt ë nga lashtësia"'',bot. rajonipress, zemrashqiptare.net, 2014 * · | Enver Sadiku ’Shtegtim në histori’’ (Kokajt 1842-2012) ''Edhe një libër me vlerë me të cilin shtegtohet në histori'', '''[[ZERI]]''', [[Prishtinë]] * · |Tefik Selimi:“Vështrime letrare”. Është kjo një vepër modeste me vështrime dhe me kritikaTefik Selimi/rajonipress dhe [[Bota Sot|BOTA SOT]], 2014) * · |PREND BUZHALA:Mesazhe dhe imazhe[https://www.epokaere.com/mesazhe-dhe-imazhe/],[[Epoka e Re]], si edhe te bot. [[Bota Sot|BOTA SOT]], 26 qershor 2019, [[Prishtina|Prishtinë]] * · |Krijimtaria letrare 35 vjeçare (''poezia&proza&drama'') e shkrimtarit Nijazi Ramadanit (''Mediafokus'') {{div col end}} == References == {{reflist|2}} {{DEFAULTSORT:Ramadani, Nijazi}} {{authority control}} [[Kategoria:Lindje 1964]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Mësues kosovarë]] [[Kategoria:Matematikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Shkrimtarë kosovarë]] [[Kategoria:Njerëz nga Gjilani]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Karadaku]] thel5sw4ehyb05inpm4ibbz9xjumxed 0 36804 3006580 3001463 2026-07-06T16:50:53Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006580 wikitext text/x-wiki [[Skeda:U2 alikelcyra.jpg|parapamje|Ali Këlcyra]] '''Ali bej Këlcyra''' (Këlcyrë, 28 maj [[1891]] - Romë, 24 shtator [[1963]]) ka qenë ndër organizatorët dhe prijësit e [[Lufta e Vlorës|Luftës së Vlorës]], deputet,<ref>[http://www.parlamenti.altirana.com/graphics/foto/Ligjv%EBn%EBsit%20Shqiptar%EB.pdf Ligjvënësit shqiptarë 1920-2005] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20090213205817/http://www.parlamenti.altirana.com/graphics/foto/Ligjv%EBn%EBsit%20Shqiptar%EB.pdf |date=13 shkurt 2009 }} - {{mono|Republika e Shqipërisë KUVENDI}}. Tiranë 2005</ref> gazetar dhe bashkëthemelues e drejtues i lartë i [[Balli Kombëtar|Ballit Kombëtar]]. [[Veli bej Këlcyra|Xhaxhai]] i tij ishte firmëtar i [[Deklarata e Pavarësisë së Shqipërisë|deklaratës së pavarsisë]]. == Biografia == U lind në [[Këlcyra|Këlcyrë]] më [[28 maj]] [[1891]], i biri i Xhelal beut dhe Hana Luarasit.<ref>{{Cite journal|last=Vrioni|first=Holta|date=2020|title=Publikja dhe privatja në Sarajin e Beut: skica të selamllëkut dhe haremit|journal=Përpjekja|language=sq|volume=XXI|issue=36–37|pages=117}}</ref> Pas mësimeve të para në vendlindje, ndoqi [[Liceu Gallatasaraj|liceun Gallatasaraj]] në [[Stambolli|Stamboll]] qysh më 1904. Në vitin 1909 mori diplomën me titull ''bachelier ès lettres-ès sciences''. Studioi në "[[Mejtepi Mylkie|Mülkiye-i-Sehahané]]", shkollë e lartë e shkencave politiko-administrative e ekonomike. Me shpërthimin e Luftës së Parë Ballkanike kthehet në Këlcyrë, dhe shpallja e pavarësisë e gjen në atdhe. Gjatë ripushtimit të Jugut nga ushtritë greke largohet me muhaxhirët e tjerë në [[Vlora|Vlorë]]. Në emër të tyre përshëndet [[Princ Vidi]]n e [[Princesha Sofi|princeshën Sofi]] që erdhën të vizitonin të ikurit nga zonat e pushtuara me një fjalim në frëngjisht. Lë atdheun dhe vendoset në [[Shën Mitri (Itali)|San Demetrio Korone]]. Në 1915 vazhdoi studimet në Fakultetin e Drejtësisë në [[Roma|Romë]], ku dhe përqafoi idetë e socialdemokracisë, miqësohet me [[Avni Rustemi|Avni Rustemin]] dhe [[Stavro Vinjau|Stavro Vinjaun]]. U kthye në Shqipëri një vit më pas dhe bashkë me [[Themistokli Gërmenji]]n e të tjerë, ia nisën krijimit të çetave kombëtare shqiptare. Në 1918 u kthye sërish në [[Vlora|Vlorë]], ku u themelua “Mbrojtja Kombëtare”. Komanda italiane e dëboi nga territoret nën administrimin e saj. Komitetet e MK-së kishin tashmë për qëllim organizimin e luftës së armatosur kundër italianëve që ndodheshin këtu për “mbrojtjen” nga ushtritë greke që ishin vendosur rreth kufirit. Mori pjesë në [[Kongresi i Lushnjes|Kongresin e Lushnjes]], zgjidhet në [[Kuvendin Kombëtar]] si deputet i prefekturës së [[Gjirokastra|Gjirokastrës]] dhe qysh në seancën e parë propozon që në apelin e deputetëve të hiqet titulli “bej”. Në luftën e Vlorës, caktohet të shkojë në Itali ku futet në bisedime me autoritetet të njohura të vendit për luftën. Më 1920 mori pjesë në luftën e Vlorës, e cila u zhvillua kundër pushtimit italian të Shqipërisë. Gjatë viteve 1921-1924 zhvilloi një veprimtari aktive në jetën politike të vendit, si deputet i [[Gjirokastra|Gjirokastrës]]. Fushatën e nisi nga fshati Brezhan i Këlcyrës, vend ku shpjegoi për herë të parë se ç’është demokracia dhe pas gjithë fjalimeve, ai pyet pjesëmarrësit se çfarë dëshire konkrete kishin që ai të mund t’ia paraqiste Parlamentit. Përgjigja ishte “Duam kullota”. Ai u kujtoi të gjithëve se kullotat ishin përballë tyre, por dëgjuesit ia kthyen se bëhej fjalë për pronat e familjes së tij, Këlcyra. Në këtë pikë, babai deklaron: “Nga ky moment këto kullota bëhen tuajat”. Ai ua fali kullotat e tij fshatarëve të Brezhanit, pasi si formim politik ishte pro reformës agrare dhe zhvillimit bujqësor të vendit. Qyshë në seancën e parë propozon që në apelin e deputetëve të hiqet titulli “bej”.<ref name="aj">Jaupaj A., "E bija e Ali Këlcyrës, Hana: Ali Këlcyra, kundërshtar i tre diktaturave", [panorama.com.al|gazeta] [[Panorama]], 10 prill 2011.</ref> Nga pikëpamja politike u rreshtua në krahun demokrat. Ndërsa udhëheqësi kryesor i krahut demokrat, [[Fan Noli]], kishte pozicionin e qendrës së majtë, Ali Këlcyra shpalosi programin e qendrës së djathtë. Marrëdhëniet mes tij dhe Nolit filluan të ftoheshin, për arsye se Noli miratoi për qeverinë që formoi një program krejtësisht të qendrës së majtë. Ky program u bë shkak që Aliu të mos merrte pjesë në qeverinë e qershorit.<ref name="ba">Andoni B., "Ali Këlcyra, aristokrati ballist", 31 shtator 2005</ref> [[Lëvizja e qershorit]] shënon mërgimin e tij të parë larg atdheut për 15 vjet bashkë me të shoqen, Hadije hanëm Vrionin, të bijën e Salih pashë Vrionit. Shkëputja e tij me Nolin u legalizua me formimin e dy partive paralele - njëra me emrin “Çlirimi Nacional” me kryetar [[Fan Noli]]n, me program të qendrës se majtë - tjetra “Bashkimi Kombëtar”, me kryetar [[Sotir Peci|Sotir Peçin]].ë cilën u angazhua Ali Këlcyra, me program të qendrës së djathtë. Në 1925 themelohet në [[Bari (Itali)|Bari]] organizata Bashkimi Kombëtar me [[Sejfi Vllamasi]]n, [[Qazim Koculi]]n, ku zgjidhet në komitetin drejtues dhe sekretar i saj. Një vit më vonë, gjyqi i hetimeve politike në [[Tirana|Tiranë]] lëshon një “Letër përdhuni” kundër tij për t’u hetuar nën akuzën e “propagandës kundër shtetit, regjimit e kryetarit të Republikës”. Në Fletoren zyrtare botohet vendimi i dënimit me vdekje dhe i konfiskimit të pasurisë. Në këtë kohë merr titullin Dr. i Shkencave Juridike. Ali Këlcyra qëndroi në radhët e “Bashkimit Kombëtar” deri më 1938, madje u bë motori i tij kryesor. Po atë vit “Bashkimi Kombëtar” u shpërbë.<ref name="aj"/> Gjatë qëndrimit në [[Parisi|Paris]] lindi e bija më 8 mars 1936, Hana. Ali Këlcyra bën raporte për gjendjen në Shqipëri dhe për politikën profashiste të [[Mbreti Zogu I|Mbretit Zog]], duke shkruar në të përditshmet “Le Quotidien”, “Le Matin”, “La République” etj. Para se të kthehej në Shqipëri kontakton me shefin e stafit të kryeministrit francez [[Édouard Daladier]], që do i japin mbështetjen në luftën anti-fashiste që do vinte.<ref>Këlcyra A., [[Shkrime për historinë e Shqipërisë]], Onufri, 2012</ref> Vendimin për t'u kthyer e mori pasi foli me kol. Hill, i cili e këshilloi të kthehej: “E ke luftuar qeverinë mbretërore kaq gjatë dhe nuk ia arrite qëllimit nga jashtë. Rezistenca është e mundur vetëm nëse ajo bëhet nga brenda. Nëse do të kontribuosh për rezistencë ndaj pushtimit, duhet të kthehesh pranë njerëzve të tu”. Me 23 qershor 1939, pasaporta e Aliut, nr. 4897 e lëshuar me 8 prill nga Konsullata e Përgjithshme e Tiranës në kryeqytetin francez, u pajis me vizen e hyrjes nr. 194 që do ta ndihmonte të kapërcente pa vështirësi pengesat në rrugën e kthimit. Me 27 korrik, komisarii kufirit Chiriaco u kumton organeve kompetente se Ali Këlcyra dhe personat e tjerë të familjes hynë me tren në Itali nga ana e Bardonekias (qendër kufitare e Piemontit me Francen) dhe kolegu i tij i sigurimit të portit, komisar Cucaro, telegrafon se në Brindisi me 2 gusht ai i hipi vaporit "Loredano" dhe u nis drejt [[Saranda|Porto Edes]]. Me të mbërritur shkon pa u ndalur në Këlcyrë, ku qendroi mes familjarëve e të afermve për pak kohë. == [[Lufta e Dytë Botërore]] == Kthehet në atdhe tetor-dhjetor 1939 krijon me një grup intelektualësh të kohës “Frontin e Rezistencës”, ku [[Mid'hat bej Frashëri|Frashëri]], [[Hasan Dosti|Dosti]], [[Kol Tromara|Tromara]] dhe ai vetë krijojnë tezat e programit që titullohen “Nacionalizma shqiptare, [[Balli Kombëtar]]”. Në janar-shkurt të 1941 pas veprimtarisë së tij dhe kontrollimit që i bëhej korrespondencës së tij, italianët vendojnë të djegin e bastisin pronat e Këlcyrajve. Në shkurt Aliu harton një përkujtesë/promemorie ku kërkon një shtet të pavarur shqiptar. Mëkambësia në fund përcaktoi "pozitën" e A. Këlcyrës pas kësaj promemorieje dhe "e sistemoi në mënyrë të përshtatshme" duke e internuar. I shoqëruar sipas urdhërit të Komandës Eprore të karabinierisë bashkë me familjen, nga një agjent i policisë së sigurimit publik dhe i pajisur me nje "Foglio di via obbligatorio", me 4 prill largohet perseri nga atdheu per ne provincen e Arecos. Kuestori i Foxhias i kumton prefektit të Arecos dhe ky MI [Ministria e Punëve të Brendshme] se Aliu u vendos në kështjellën e komunës së Kortones. Tre muaj pas internimit të tij u lejuan të vendoseshin në Itali edhe familja e tij. [[File:Këlçyra, Frashëri, Orollogaj.jpg|thumb|Ali Këlcyra me [[Mit'hat Frashëri]]n dhe Thoma Orollogaj në [[Berat]], janar 1944]] Në Kortona kuvendon me disa njerëz të parisë së [[Rrethi i Dibrës|Dibrës]], prof. [[Isuf Luzaj]]n i porsa sjellur nga Ventotene. Me kapitullimin e Greqisë faqe pushtimit nazist, 23 prill 1941, u shpall amnisti për të internuarit politikë. Aliu me 22 korrik 1941 lirohet dhe me vaporin e linjës Brindisi-Durrës kthehet sërishmi në atdhe.<ref name="tf">[[Tanush Frashëri|Frashëri T.]], "Ali Këlcyra, aristokrati kuqezi", Botime "Çabej", 2005.</ref> Kur Partia Komuniste Shqiptare, e themeluar në nëntor 1941, filloi të përhapte, shqetësimet e nacionalistëve të djathtë demokratë, ku bënte pjesë edhe Ali Këlcyra, u rritën. Në maj të vitit 1942.htëpinë ku banonte A. Këlcyra në Tiranë, u bë një mbledhje e gjerë nën pretekstin se do të organizonte përkujtimin e vdekjes së xhaxhait, Muhamet (Hilmi) Këlcyrës, ku morën pjesë: M. Frasheri, [[Fuat Dibra|F. Dibra]], [[Kol Tromara|K. Tromara]], [[Nuredin bej Vlora|N. Vlora]], [[Hasan Dosti|H. Dosti]], [[Faik Quku|F. Quku]], I. Luzaj, [[Fazlli Frashëri|F. Frasheri]], [[Musine Kokalari]], prof. dr. [[Selman Riza]], [[Lec Kurti]], [[Thoma Orollogaj|Th. Orollogaj]], [[Lef Nosi]] dhe A. Këlcyra. Mbledhja vendosi që organizata e Frontit të Rezistencës tani e tutje të thirrej vetëm organizata "Balli Kombëtar" dhe zgjodhi si kryetar Mid'hat Frasherin, një nga figurat karizmatike të patriotizmit shqiptar.<ref name="tf"/> Më 1943 takohet me gjeneral Dalmazzon, takim i cili më 13 mars do të lindë projekt-protokoll marrëveshjen për fundin e gjakderdhjes, bashkëfirmosës me Nuri bej Vlorën. Episodi më i hidhur për të është koha, kur në qershor të këtij viti e kapin komunistët që e lirojnë më pas, të detyruar nga një presion i madh. Në 1944 nga tribuna e Kongresit të Ballit Kombëtar shtron edhe një herë nevojën për t’u bërë thirrje komunistëve të heqin dorë nga lufta civile. Në këtë moment hedh idenë e krijimit të një Fronti Kombëtar për t’i bërë ballë luftës në dy krahë. Në nëntor të atij viti, bashkë me familjen të hipur në një varkë mbërrijnë në Bari dhe dorëzohet me tjerë tek Aleatët. == Mërgimi == Mbyllet për pesë muaj në kampin Santa Fara të Barit bashkë me krerët e tjerë të Ballit. Endet nëpër Evropë dhe në 1947 përfundon në Kajro, ku nisën të punojë si mësues. Aderoi në shoqatën “Besëlidhja” e cila mundi të konkretizohet me përjashtim të [[Abas Ermenji]]t, i cili refuzoi bashkëpunimin. Si folës i mirë i gjuhës greke, Ali Këlcyra u ngarkua nga ”Besëlidhja” të hyjë në marrëveshje me qeverinë e Athinës, për të mundësuar hyrjen e trupave shqiptare antikomuniste në Shqipëri nga ana tokësore, duke kërkuar edhe garanci nga pala greke, se nuk do ndërhynte pas tyre në Shqipëri ushtarakisht. Mbështetja e kërkuar u refuzua nga qeveria e djathte greke e kohës. Me këtë dështimin e misionit të Ali Këlcyrës në Athinë, merr fund “Besëlidhja” sepse ishte kundër zbarkimit me parashuta për të cilën do të ndihmonin Amerikanët, duke pasur parasysh vështirësitë e veprimeve konkrete, të gjakderdhjes së mundshme dhe ruajtjes së jetës së shumë të pafajshmëve. Ali Këlcyra kthehet në Itali dhe fillon përsëri veprimtarinë në fushën e gazetarisë së emigracionit, duke nxjerrë një gazetë me ndihmën financiare të ushtarëve të Ballit Kombëtar.<ref name="aj"/> Në korrik të 1953 grupimi i tij i bashkangjitet "Bllokut Kombëtar Indipendent" të dr. [[Ismail Vërlaci]]t, [[Ndue Gjon Marku]]t, dhe [[Ernest Koliqi]]t, duke u riemëruar "Bashkimi Demokrat Shqiptar".<ref>{{en Pearson O., Albania in the Twentieth Century, A History: Volume III, I.B.Tauris & Co Ltd, 2006.</ref> Më vonë, zgjidhet nga kryetari i Komitetit “Shqipëria e Lirë”, [[Rexhep Krasniqi]], si këshilltar<ref>Lamaj I., Përpjekjet e Xhafer Devës dhe të Rexhep Krasniqit për ndërkombëtarizimin e çështjes së Kosovës në ShBA.</ref> dhe mbetet për vite pjesëtar i delegacionit shqiptar që emërohej ne hapjen e punimeve të Parlamentit Europian në Strasburg. Bie në koma më 24 shtator 1963 në Romë. Varroset më 29 shtator në varrezat Acatolico di Testaccio ku prehen eshtrat e tij. Dekorohet me [[Urdhri "Gjergj Kastrioti Skënderbeu"|Urdhrin "Gjergj Kastrioti Skënderbeu"]] më [[22 dhjetor]] [[2007]] nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë [[Bamir Topi]]. == Formimi i tij == ''“Nga formimi akademik Ali Këlcyra ishte jurist, një jurist me prirje politike, pikëpamjet e të cilit kanë për bazament veprën e Didëroit ''E drejta natyrore'', traktatin historiko-politik të Monteskjesë ''Fryma e ligjeve'' dhe posaçërisht traktatin politik ''Mbi kontratën shoqërore'' të Rusosë”''. Një figurë që kishte një vizion dialektik për vendosjen e demokracisë e shtetit të së drejtës.ërputhje me alternativat që shtronte praktika politike e statuore e vendit të tij”'', shkruan Tanush Frashëri. Autori pohon se e njohu Ali Këlcyrën e vërtetë dhe u magnetizua prej kësaj figure sidomos kur pa tek ai ''“gatishmërinë, vullnetin dhe durimin për të debatuar me kundërshtarët e vet politikë.omentet e luftës vëllavrasëse, lidhur me nevojat e vendit e popullit në çastet tragjike që kalonte ai (1943); paanësia në gjykimin e qëndrimin që mban për ngjarjet që shkruan në pjesën më të madhe të të cilave ai ka qenë pjesëmarrës aktiv”. == Referime == {{reflist|2}} [[Kategoria:Lindje 1891]] [[Kategoria:Vdekje 1963]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Balli Kombëtar]] [[Kategoria:Lufta e Vlorës]] [[Kategoria:Nxënësit e Shkollës Mülkiye]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Janinës]] b79d7214wxdolidnq17jx9lt05rymy9 0 38042 3006667 3005314 2026-07-06T22:58:24Z Sadsadas 51943 /* Uniforma */ 3006667 wikitext text/x-wiki {{Infobox national football team | Name = Argentina | Badge = | Badge_size = 165 | FIFA Trigramme = ARG | Nickname = ''La Selección''<br />(The Selection)<br />''La Albiceleste''&hairsp;<ref name="albic">[https://cnnespanol.cnn.com/2022/11/16/argentina-albiceleste-colores-orix ¿Por qué llaman a Argentina la Albiceleste? ¿Qué significan sus colores?] on CNN Español, 16 November 2022</ref> <br />(Bardhekaltrit)<ref>{{cite news|author1=Daryl Grove|title=An explanation: 2010 World Cup team nicknames|url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-daryl-grove/explanation-2010-world-cup-team-nicknames--soccer.html|access-date=1 mars 2022|publisher=Dirty Tackle|language=en|date=19 qershor 2010|archive-date=1 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220301185032/https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-daryl-grove/explanation-2010-world-cup-team-nicknames--soccer.html|url-status=live}}</ref> <br />''La Scaloneta''<br />(The Scaloneta)<br /> | Association = [[Federata Argjentinase e Futbollit|Asociación del Fútbol Argentino]] (AFA) | Confederation = [[CONMEBOL]] (South America) | Coach = [[Lionel Scaloni]] | Captain = [[Lionel Messi]] | Most caps = Lionel Messi (201) | Top scorer = Lionel Messi ([[Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Lionel Messi|122]]) | Home Stadium = [[#Home stadium|''Disa'']] | FIFA Rank = {{FIFA World Rankings|ARG}} | FIFA max = 1&hairsp;{{efn|{{Plainlist| *mars 2007 *tetor 2007 – qershor 2008 *korrik 2015 – tetor 2015 *prill 2016 – mars 2017 *prill 2023 – korrik 2025 *qershor 2026 – vazhdon }}}} | FIFA min = 24 | FIFA min date = gusht 1996 | Elo Rank = {{World Football Elo Ratings|Argentina}} | Elo max = 1 | Elo max date = [[World Football Elo Ratings|29 herë në periudhën 1902–2016]] | Elo min = 260 | Elo min date = qershor 1990 <!-- First Kit --> | pattern_la1 = _arg26h | pattern_b1 = _arg26h | pattern_ra1 = _arg26h | pattern_sh1 = _arg26h2 | pattern_so1 = _arg26h2l | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF <!-- Second Kit --> | pattern_la2 = _arg26A | pattern_b2 = _arg26A | pattern_ra2 = _arg26A | pattern_sh2 = _arg26A | pattern_so2 = _arg26al | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | First game = {{fb|URU}} [[1902 Uruguay v Argentina football match|0–6]] {{fb|ARG|1861}}<br />([[Montevideo]], Uruguai; 20 korrik 1902) | Largest win = {{fb|ARG|1861}} 12–0 {{fb-rt|ECU|1900}}<br /> (Montevideo<!-- DO NOT LINK, already linked above -->, Uruguay; 22 janar 1942) | Largest loss = {{fb|TCH}} [[Katastrofa e Suedisë|6–1]] {{fb|ARG|1861}}<br />([[Helsingborg]], Suedi; 15 qershor 1958), <br />{{fb|BOL}} 6–1 {{fb|ARG|1861}}<br />([[La Paz]], Bolivi; 1 prill 2009)<ref>{{Cite web|title=Historial entre Argentina y Bolivia|url=https://www.afa.com.ar/es/posts/historial-entre-argentina-y-bolivia-|access-date=2 shkurt 2022|website=Sitio Oficial de la Asociación del Fútbol Argentino|language=es-AR|archive-date=2 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220202114526/https://www.afa.com.ar/es/posts/historial-entre-argentina-y-bolivia-|url-status=live}}</ref><br />{{fb|SPA}} 6–1 {{fb|ARG|1861}}<br />([[Madrid]], Spanjë; 27 mars 2018)<ref>{{Cite web|title=Spain 6–1 Argentina: Isco scores hat-trick as hosts dismantle Argentina|url=https://www.skysports.com/football/news/12010/11306601/spain-6-1-argentina-isco-scores-hat-trick-as-hosts-dismantle-argentina|access-date=2 shkurt 2022|publisher=Sky Sports|language=en|archive-date=2 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220202114511/https://www.skysports.com/football/news/12010/11306601/spain-6-1-argentina-isco-scores-hat-trick-as-hosts-dismantle-argentina|url-status=live}}</ref> | World cup apps = 19 | World cup first = 1930&hairsp; | World cup best = '''Kampionë''' ([[1978 FIFA World Cup|1978]], [[1986 FIFA World Cup|1986]], [[2022 FIFA World Cup|2022]]) | Confederations cup apps = 3 | Confederations cup first = [[1992 King Fahd Cup|1992]]&hairsp; | Confederations cup best = '''Kampionë''' ([[1992 King Fahd Cup|1992]]) | Regional name = [[Copa América|Kupa e Amerikës]] | Regional cup apps = 44 | Regional cup first = [[1916 South American Championship|1916]]&hairsp; | Regional cup best = '''Kampionë''' ([[1921 South American Championship|1921]], [[1925 South American Championship|1925]], [[1927 South American Championship|1927]], [[1929 South American Championship|1929]], [[1937 South American Championship|1937]], [[1941 South American Championship|1941]], [[1945 South American Championship|1945]], [[1946 South American Championship|1946]], [[1947 South American Championship|1947]], [[1955 South American Championship|1955]], [[1957 South American Championship|1957]], [[1959 South American Championship (Argentina)|1959]], [[1991 Copa América|1991]], [[1993 Copa América|1993]], [[2021 Copa América|2021]], [[2024 Copa América|2024]]) | 2ndRegional name = [[Kampionati Panamerikan]] | 2ndRegional cup apps = 2 | 2ndRegional cup first = [[1956 Panamerican Championship|1956]]&hairsp; | 2ndRegional cup best = '''Kampionë''' ([[1960 Panamerican Championship|1960]]) | 3rdRegional name = [[Finalissima|Kupa e Kampionëve CONMEBOL–UEFA]] | 3rdRegional cup apps = 3 | 3rdRegional cup first = [[1993 Artemio Franchi Cup|1993]]&hairsp; | 3rdRegional cup best = '''Kampionë''' ([[1993 Artemio Franchi Cup|1993]], [[2022 Finalissima|2022]]) | medaltemplates = {{MedalCompetition|[[FIFA Kupa e Botës]]}} {{MedalGold|[[1978 FIFA World Cup|1978 Argentina]]|[[1978 FIFA World Cup squads|Team]]}} {{MedalGold|[[1986 FIFA World Cup|1986 Mexico]]|[[1986 FIFA World Cup squads|Team]]}} {{MedalGold|[[2022 FIFA World Cup|2022 Qatar]]|[[2022 FIFA World Cup squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[1930 FIFA World Cup|1930 Uruguay]]|[[1930 FIFA World Cup squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[1990 FIFA World Cup|1990 Italy]]|[[1990 FIFA World Cup squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[2014 FIFA World Cup|2014 Brazil]]|[[2014 FIFA World Cup squads|Team]]}} {{MedalCompetition|[[Football at the Summer Olympics|Olympic Games]]}} {{MedalSilver|[[Football at the 1928 Summer Olympics|1928 Amsterdam]]|[[Football at the 1928 Summer Olympics|Team]]}} {{MedalCompetition|[[FIFA Confederations Cup]]}} {{MedalGold|[[1992 King Fahd Cup|1992 Saudi Arabia]]|[[1992 King Fahd Cup#Squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[1995 King Fahd Cup|1995 Saudi Arabia]]|[[1995 King Fahd Cup#Squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[2005 FIFA Confederations Cup|2005 Germany]]|[[2005 FIFA Confederations Cup#Squads|Team]]}} {{MedalCompetition|[[Copa América]]}} {{MedalGold|[[1921 South American Championship|1921 Argentina]]|[[1921 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalGold|[[1925 South American Championship|1925 Argentina]]|[[1925 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalGold|[[1927 South American Championship|1927 Peru]]|[[1927 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalGold|[[1929 South American Championship|1929 Argentina]]|[[1929 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalGold|[[1937 South American Championship|1937 Argentina]]|[[1937 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalGold|[[1941 South American Championship|1941 Chile]]|[[1941 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalGold|[[1945 South American Championship|1945 Chile]]|[[1945 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalGold|[[1946 South American Championship|1946 Argentina]]|[[1946 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalGold|[[1947 South American Championship|1947 Ecuador]]|[[1947 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalGold|[[1955 South American Championship|1955 Chile]]|[[1955 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalGold|[[1957 South American Championship|1957 Peru]]|[[1957 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalGold|[[1959 South American Championship (Argentina)|1959 Argentina]]|[[1959 South American Championship (Argentina) squads|Team]]}} {{MedalGold|[[1991 Copa América|1991 Chile]]|[[1991 Copa América squads|Team]]}} {{MedalGold|[[1993 Copa América|1993 Ecuador]]|[[1993 Copa América squads|Team]]}} {{MedalGold|[[2021 Copa América|2021 Brazil]]|[[2021 Copa América squads|Team]]}} {{MedalGold|[[2024 Copa América|2024 United States]]|[[2024 Copa América squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[1916 South American Championship|1916 Argentina]]|[[1916 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[1917 South American Championship|1917 Uruguay]]|[[1917 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[1920 South American Championship|1920 Chile]]|[[1920 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[1923 South American Championship|1923 Uruguay]]|[[1923 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[1924 South American Championship|1924 Uruguay]]|[[1924 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[1926 South American Championship|1926 Chile]]|[[1926 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[1935 South American Championship|1935 Peru]]|[[1935 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[1942 South American Championship|1942 Uruguay]]|[[1942 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[1959 South American Championship (Ecuador)|1959 Ecuador]]|[[1959 South American Championship (Ecuador) squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[1967 South American Championship|1967 Uruguay]]|[[1967 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[2004 Copa América|2004 Peru]]|[[2004 Copa América squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[2007 Copa América|2007 Venezuela]]|[[2007 Copa América squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[2015 Copa América|2015 Chile]]|[[2015 Copa América squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[2016 Copa América|2016 United States]]|[[2016 Copa América squads|Team]]}} {{MedalBronze|[[1919 South American Championship|1919 Brazil]]|[[1919 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalBronze|[[1956 South American Championship|1956 Uruguay]]|[[1956 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalBronze|[[1963 South American Championship|1963 Bolivia]]|[[1963 South American Championship squads|Team]]}} {{MedalBronze|[[1989 Copa América|1989 Brazil]]|[[1989 Copa América squads|Team]]}} {{MedalBronze|[[2019 Copa América|2019 Brazil]]|[[2019 Copa América squads|Team]]}} {{MedalCompetition|[[Panamerican Championship]]}} {{MedalGold|[[1960 Panamerican Championship|1960 Costa Rica]]|[[1960 Panamerican Championship squads|Team]]}} {{MedalSilver|[[1956 Panamerican Championship|1956 Mexico]]|[[1956 Panamerican Championship squads|Team]]}} {{MedalCompetition|[[Finalissima|CONMEBOL–UEFA Cup of Champions]]}} {{MedalGold|[[1993 Artemio Franchi Cup|1993 Argentina]]|Team}} {{MedalGold|[[2022 Finalissima|2022 England]]|Team}} | website = {{url|https://www.afa.com.ar/es/seleccion-mayor| afa.com.ar/seleccion-mayor}} }} '''Kombëtarja argjentinase e futbollit''' ([[Gjuha spanjolle|Spanjisht]]: ''Selección de fútbol de Argentina'') përfaqëson [[Argjentina|Argjentinën]] në [[Futbolli|futboll]] dhe kontrollohet nga [[Federata Argjentinase e Futbollit]], organi qeverisës i [[Futbolli në Argjentinë|futbollit në Argjentinë]]. Është anëtar i [[FIFA]]-s që nga viti 1912 si dhe një nga anëtarët themelues të [[CONMEBOL]] në vitin 1916. Ishte gjithashtu pjesë e Konfederatës Panamerikane, e cila ishte bashkimi i konfederatave të kontinentit Amerikan, nga viti 1946 e deri në 1961. Argjentina është kampioni në fuqi i [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës]], duke e fituar trofeun në vitet 1978, 1984 dhe 2022. Argjentina ka fituar [[Copa América|Kupën e Amerikës]] plot 16 herë, më shumë se çdo shtet tjetër. Ata janë gjithashtu kombëtarja e vetme që kanë fituar tre edicione rresht, duke e arritur këtë në vitet 1945, 1946 dhe 1947. Argjentina ka fituar edhe Kampionatin Panamerikan në vitin 1960, edicionin e parë të [[FIFA Kupa e Konfederatave|FIFA Kupës së Konfederatave]] në vitin 1992, si dhe [[Kupa e Kampionëve CONMEBOL–UEFA]] në vitet 1993 dhe 2022. Tre lojtarë të Argjentinës kanë fituar [[Çmimet e FIFA Kupës së Botës|Topin e Artë të FIFA Kupës së Botës]]: [[Diego Maradona]] në vitin 1986 dhe [[Lionel Messi]] në vitet 2014 dhe 2022. Messi është gjithashtu lojtari me më shumë ndeshje (201) dhe gola të shënuar (122) në ekipin kombëtar. Deri më 1 qershor 2026, Argjentina renditet në vendin e parë në renditjen e FIFA-s. Ata kanë rivalitet si ekipe si [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]], [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglia]], [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]], [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]], [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holanda]] dhe [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguai]].<ref>{{cite web|title=Argentina-Francia, una historia de rivalidades y partidos para siempre|url=https://www.fifa.com/es/tournaments/olympicgames/paris2024/mens/articles/historial-argentina-francia-partidos-mundiales-torneos-resultados|publisher=FIFA|language=sq|date=30 korrik 2024|access-date=4 gusht 2024}}</ref> ==Historia== ===1902–1930: Dekadat e para=== Ndeshja e parë në historinë e kombëtares argjentinase u luajt më 20 qershor 1902 kundër Uruguait në [[Montevideo]]. Kjo ishte ndeshja e parë për të shtetet dhe Argjentina fitoi 6–0.<ref name="iffhs">{{cite web|url=http://www.iffhs.de/?f00b90b003e0f443e0f952bda55405fdcdc3bfcdc0aec70aeeda083c0a|title="Reasons for excluding or including full "A" internationals (1901–1910) at IFFHS|publisher=IFFHS|language=en|access-date=23 qershor 2014|archive-date=8 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130508163626/http://www.iffhs.de/?f00b90b003e0f443e0f952bda55405fdcdc3bfcdc0aec70aeeda083c0a|url-status=live}}</ref> Në vitet e para të krijimit të ekipit kombëtar, Argjentina luajti vetëm ndeshje miqësore kundër ekipeve të tjera nga [[Amerika e Jugut]]. Disa nga arsyet për këtë gjë ishin distanca e largët e udhëtimit në shtetet e tjera si dhe fillimi i [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]].<ref>{{cite web|url=http://www.afa.org.ar/index.php?option=com_content&view=article&id=7857%3Aseleccion-nacional-los-comienzos&catid=181%3Aseleccion-nacional&Itemid=226|title=Los comienzos (1901–1930)|publisher=Federata Argjentinase e Futbollit|language=es|date=4 shkurt 2015|access-date=27 qershor 2026|archive-date=4 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150204014437/http://www.afa.org.ar/index.php?option=com_content&view=article&id=7857%3Aseleccion-nacional-los-comienzos&catid=181%3Aseleccion-nacional&Itemid=226|url-status=dead}}</ref> Në vitin 1916, Argjentina luajti në turneun e parë të organizuar nga [[CONMEBOL]], të quajtur Kampionati Amerikano-Jugor i Futbollit, i cili u fitua nga Uruguai.<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tables/16safull.html|title=Southamerican Championship 1916|publisher=RSSSF|language=en|access-date=27 qershor 2026}}</ref> Pesë vite më vonë, ekipi e fitoi këtë trofe për herë të parë, duke mposhtur Brazilin, Uruguain dhe [[Kombëtarja paraguaiane e futbollit|Paraguain]].<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tables/21safull.html|title=Southamerican Championship 1921|publisher=RSSSF|language=en|access-date=27 qershor 2026}}</ref> Në vitin 1930, Argjentina ishte një nga 13 shtetet që morën pjesë në edicionin e parë të FIFA Kupës së Botës. Ekipi mposhti [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikën]] dhe [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilin]] në grupe, si dhe [[Kombëtarja amerikane e futbollit|Shtetet e Bashkuara]] në gjysëm-finale para se të humbisnin 4–2 kundër Uruguait në finale. [[Guillermo Stábile]] u shpall golashënuesi më i mirë i turneut me 8 gola.<ref>{{cite web|url=https://thesefootballtimes.co/2016/07/10/guillermo-stabile-the-last-of-the-great-argentine/|title=Guillermo Stábile: the last of the great Argentine romantics|publisher=These Football Times|language=en|date=10 korrik 2016|access-date=27 qershor 2026}}</ref> ===1934–1957: Suksesi në Kupën e Amerikës=== Katër vite më vonë, Argjentina luajti sërisht në Kupën e Botës, e cila u zhvillua në [[Itali]]. Ekipi u eliminua në raundin e parë nga [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedia]]. Ata më pas nuk morën pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 1938|edicionin e vitit 1938]], e cila ishte e fundit para nisjes së [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]]. Ekipi nuk mori pjesë në Kupën e Botës 1950 të zhvilluar në Brazil për shkak të një konflikti me [[Federata Braziliane e Futbollit|Federatës Braziliane të Futbollit]], kurse katër vite më pas refuzuan pjesmarrjen në [[Zvicër]]. Gjatë kësaj kohe, ata fituan Kampionatin Amerikano-Jugor në vitet 1937, 1941, 1945, 1946, 1947, 1955 dhe 1957. ===1958–1970: Katastrofa e Suedisë dhe vitet e errta=== Në [[Kampionati Botëror i Futbollit 1958|Kupën e Botës 1958]], Argjentina u rikthye të luajë në këtë kompeticion pas 24 vitesh. Ekipi e nisi edicionin me një humbje 3–1 kundër [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermanisë]], e cila u pasua nga një tjetër humbje kundër [[Kombëtarja irlandezoveriore e futbollit|Irlandës së Veriut]]. Në ndeshjen e tretë dhe të fundit në grup, Argjentina u mposht 6–1 kundër [[Kombëtarja çekosllovake e futbollit|Çekosllovakisë]], duke regjistruar një nga humbjet më të rënda në histori dhe me të madhen në një Kupë Bote.<ref name="infobae">{{cite web|url=https://www.infobae.com/2012/06/14/653468-argentina-sufria-la-peor-derrota-un-mundial-el-desastre-suecia-1958/|title=Argentina sufría la peor derrota en un Mundial: "El desastre de Suecia 1958"|access-date=8 janar 2024|date=13 nëntor 2017|publisher=Infobae|language=es|archive-date=8 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240108193732/https://www.infobae.com/2012/06/14/653468-argentina-sufria-la-peor-derrota-un-mundial-el-desastre-suecia-1958/|url-status=live}}</ref> Humbja si dhe performanca e ekipit gjatë turneut, u etiketuan me emrin ""El desastre de Suecia" ("Katastrofa e Suedisë") nga media argjentinase.<ref>{{cite web|url=http://www.elgrafico.com.ar/coberturas-historicas/1958-el-desastre-de-suecia.php|title=No es cuestión de hombres|access-date=8 janar 2024|date=20 qershor 1958|publisher=El Gráfico|language=es|archive-date=6 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150406010815/http://www.elgrafico.com.ar/coberturas-historicas/1958-el-desastre-de-suecia.php|url-status=dead}}</ref> Pas "Katastrofës së Suedisë", Argjentina fitoi edicionin e parë të [[Copa América|Kupës së Amerikës]] në vitin 1959. Pesë vite më pas, ekipi fitoi Kupën e Kombeve, një turne i organizuar për 50 vjetorin e themelimit të Federatës Braziliane të Futbollit. Argjentina i fitoi të gjitha ndeshjet pa pësuar gol, përfshirë një fitore të madhe 3–0 kundër Brazilit që ishte i pamposhtur që nga finalja e Kupës së Botës 1950. Vitet në vijim ishin të turbullta për Argjentinën, që ndërroi disa trajnerë. Në vitin 1969, ekipi barazoi 2–2 kundër [[Kombëtarja peruane e futbollit|Perusë]] në ndeshjen e fundit kualifikuese të Kupës së Botës 1970, duke dështuar të kualifikohej në turne; kjo ishte hera e parë dhe deri tani e vetme që Argjentina dështoi të kualifikohej në Kupën e Botës. ===1971–1993: Epoka Maradona, dy tituj të Kupës së Botës=== Pas një tjetër paraqitje zhgënjyese në Kupën e Botës 1974, David Bracuto u emërua presidenti i ri i Federatës Argjentinase të Futbollit. Ai i ofroi [[César Luis Menotti]]t rolin e trajnerit të ekipit kombëtar, dhe Menotti pranoi me disa kushte. Argjentina u konfirmua si shteti organizator i [[Kampionati Botëror i Futbollit 1978|Kupës së Botës 1978]]. Në vitin 1977, 16 vjeçari [[Diego Maradona]] bëri debutimin e tij me ekipin kombëtar në fitoren 5–1 në miqësoren kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]].<ref>{{Cite web|url=https://dailysports.net/news/on-this-day-the-legendary-diego-maradona-played-his-first-match-for-the-argentina-national-team/|title=On this day. The legendary Diego Maradona played his first match for the Argentina national team|website=dailysports.net|language=en|date=27 shkurt 2024|accessdate=24 tetor 2024}}</ref> Argjentina hyri në Kupën e Botës me lojtarë si kapiteni [[Daniel Passarella]], [[Américo Gallego]], [[Daniel Bertoni]] dhe [[Mario Kempes]], duke arritur deri në finale. Në finalen e madhe kundër [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holandës]], Argjentina fitoi 3–1 në kohën shtesë duke u shpallur kampion bote për herë të parë. Ylli i ekipit Kempes u shpall lojtari më i mirë i turneut si dhe golashënuesi më i mirë me 6 gola.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/mm/document/afdeveloping/technicaldevp/50/09/13/fwc_spain_1982_en_part3_285.pdf|title=1982 FIFA World Cup Technical Report|publisher=FIFA Technical Group|language=en|year=1982|ref=82tech|archive-url=https://web.archive.org/web/20100106062858/http://www.fifa.com/mm/document/afdeveloping/technicaldevp/50/09/13/fwc%5fspain%5f1982%5fen%5fpart3%5f285.pdf|archive-date=6 janar 2010}}</ref> Tetë vite më vonë, Argjentina përsëriti suksesin në Kupën e Botës, duke u shpallur kampion bote për herë të dytë në histori.<ref name="espn">{{cite web|url=http://espnfc.com/feature/_/id/696773/world-cup-history?cc=5901|title=World Cup 1986|publisher=ESPN FC|language=en|author1=John Brewin|author2=Martin Williamson|date=10 nëntor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20140126041410/http://espnfc.com/feature/_/id/696773/world-cup-history|archive-date=26 janar 2014|url-status=dead}}</ref> Të udhëhequr nga ylli botëror Maradona, ekipi fillimisht fitoi grupin me dy fitore dhe një barazim.<ref>{{cite web|title=The Best World Cup Performance: Maradona 86|url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/fifa-world-cup-2026/articles/the-best-world-cup-performance-maradona-86-2026-05-06|publisher=beIN SPORTS|access-date=30 qershor 2026|language=en|date=5 qershor 2026}}</ref> Argjentina më pas mposhti 1–0 Uruguain<ref name="treatment 86">{{cite news|title=Maradona's perfect match against Uruguay|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/diego-maradona-against-uruguay-1986|access-date=12 qershor 2026|publisher=FIFA|language=en}}</ref> në raundin e 16-tave si dhe [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglinë]] në çerek-finale me rezultatin 2–1, falë një dopiete të Maradonës. Kjo ndeshje është e famshme për "Dorën e Zotit" dhe "Golin e Shekullit"; goli i parë u shënua nga Maradona me dorë, por që nuk u pa nga gjyqtari, kurse i dyti erdhi pasi Maradona dribloi pesë lojtarë anglez, përfshirë edhe portierin. Në gjysëm-finale, Argjentina mposhti 2–0 [[Kombëtarja belge e futbollit|Belgjikës]], kurse në finale arriti një fitore historike 3–2 kundër Gjermanisë. Maradona shënoi 5 gola,<ref>{{cite news|title=World Cup 1986: When Maradona lit up the world of football|url=https://www.aljazeera.com/sports/2022/11/11/profile-fifa-world-cup-1986|access-date=30 qershor 2026|publisher=Al Jazeera|date=11 nëntor 2022|language=en}}</ref> një më pak se golashënuesi më i mirë i turneut [[Gary Lineker]]. Ai gjithashtu u shpall edhe lojtari më i mirë. Në vitin 1990, Argjentina arriti një tjetër finale të Kupës së Botës, duke u përballur sërisht kundër Gjermanisë Perëndimore, por këtë herë u mposhtën. Maradona, Ruggeri dhe Burruchaga, tre nga lojtarët kryesor të ekipit, luajtën në turne jo në formë optimale. Një vit më vonë, ekipi fitoi Kupën e Amerikës për herë të parë pas 32 vitesh. Ky turne solli edhe daljen në skenë të bomberit të talentuar [[Gabriel Batistuta]], i cili shënoi 6 gola.<ref>{{cite web|url=http://muyfutbol.com/36561/equipos-historicos-argentina-1991-la-era-post-maradona-y-un-comienzo-auspicioso/|title=Equipos históricos: Argentina 1991, la era post Maradona y un comienzo auspicioso|publisher=Muy Futbol|date=31 gusht 2012|access-date=15 qershor 2013|language=es|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130618105830/http://muyfutbol.com/36561/equipos-historicos-argentina-1991-la-era-post-maradona-y-un-comienzo-auspicioso/|archive-date=18 qershor 2013}}</ref> Në vitin 1992, Argjentina fitoi edicionin e parë të [[FIFA Kupa e Konfederatave|Kupës së Konfederatave]], duke mposhtur në finale [[Kombëtarja saudite e futbollit|Arabinë Saudite]]. Ky sukses u pasua nga triumfi në Kupën e Amerikës 1993.<ref>{{cite web|url=http://rsssf.com/tables/93safull.html|title=1993 Copa America|publisher=RSSSF|language=en|access-date=17 gusht 2018|archive-date=21 mars 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090321081724/http://rsssf.com/tables/93safull.html|url-status=dead}}</ref> ===1994–2018: Mungesa e trofeve=== Argjentina e nisi Kupën e Botës 1994 me një fitore 4–0 në fazën e grupeve kundër [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]]. Batistuta shënoi një tregolësh kurse Maradona shënoi golin tjetër.<ref>{{cite web|url=https://archive.seattletimes.com/archive/19940621/1916661/batistuta-maradona-star-in-argentinas-4-0-win-over-greece|title=Batistuta, Maradona Star in Argentina's 4–0 Win Over Greece|publisher=Seattle Times|language=en|date=21 qershor 1994|access-date=15 qershor 2013|archive-date=14 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714122600/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19940621&slug=1916661|url-status=live}}</ref> Pas përfundimit të ndeshjes së rradhës kundër [[Kombëtarja nigeriane e futbollit|Nigerisë]], Maradona u thirr të kryente një test droge.<ref>{{cite web|url=https://www.bostonherald.com/2020/12/06/it-was-completely-electric-how-diego-maradonas-legendary-argentina-career-came-to-dramatic-end-at-foxboro-stadium/|title='Completely electric': How Diego Maradona's legendary Argentina career came to dramatic end at Foxboro Stadium|author=Steve Hewitt|publisher=Boston Herald|language=en|date=6 dhjetor 2020|access-date=11 tetor 2022|archive-date=11 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221011024409/https://www.bostonherald.com/2020/12/06/it-was-completely-electric-how-diego-maradonas-legendary-argentina-career-came-to-dramatic-end-at-foxboro-stadium/|url-status=live}}</ref> Ai doli pozitiv për efedrinë, një substancë e ndaluar, duke shtyrë FIFA-n t'a pezullonte nga çdo aktivitet futbollistik për 15 muaj. Mungesa e Maradonës solli eliminimin e shpejtë të Argjentinës në raundin e parë me eliminim direkt nga [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumania]]. Në vitet e ardhshme, Argjentina dështoi të konkuronte për trofe, duke pësuar rënje të ndjeshme. Në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2002|Kupën e Botës 2002]], ekipi u eliminua në fazën e grupeve, duke përsëritur rezultatin më negativ në histori. Ata më pas u mposhtën nga Brazili në finalen e Kupës së Amerikës 2004 dhe Kupës së Konfederatave 2005. Në Kupën e Botës 2006, ata u eliminuan nga shteti organizator Gjermania në çerek-finale, kurse në Kupën e Amerikës 2007 u mposhtën sërisht në finale nga Brazili.<ref>{{cite news|title=Missing Some Stars, Brazil Wins Copa América|newspaper=The New York Times|language=en|date=16 korrik 2007|url=https://www.nytimes.com/2007/07/16/sports/soccer/16soccer.html|access-date=12 gusht 2015}}</ref> Në vitin 2008, Maradona u emërua trajneri i ri i ekipit kombëtar.<ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/7701071.stm|title=Maradona named as Argentina coach|publisher=BBC Sport|language=en|date=4 nëntor 2008|access-date=12 tetor 2022|archive-date=11 dhjetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081211180143/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/7701071.stm|url-status=live}}</ref> Nën drejtimin e tij, Argjentina siguroi kualikimin në Kupën e Botës 2010 vetëm duke fituar dy ndeshjet e fundit.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=230075&cc=5739&league=FIFA.WORLDQ.CONMEBOL|title=Last-gasp Palermo wins it in the rain|date=10 tetor 2009|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=15 tetor 2009|archive-date=23 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023144432/http://soccernet.espn.go.com/report?id=230075&cc=5739&league=FIFA.WORLDQ.CONMEBOL|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/10/14/football.samerica/index.html|title=Late winner puts Argentina in World Cup finals|date=14 tetor 2009|publisher=CNN|language=en|access-date=15 tetor 2009|archive-date=15 tetor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091015024246/http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/10/14/football.samerica/index.html|url-status=live}}</ref> Në turneun e luajtur në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]], ekipi u eliminua në çerek-finale me rezultatin 4–0 nga Gjermania.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/07/04/sports/soccer/04germanygame.html?_r=1&scp=5&sq=Maradona&st=cse|title=Germany Shows Its Strength|date=3 qershor 2010|publisher=The New York Times|language=en|access-date=4 qershor 2010|author=Jeré Longman|archive-date=28 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528094405/https://www.nytimes.com/2010/07/04/sports/soccer/04germanygame.html?_r=1&scp=5&sq=Maradona&st=cse|url-status=live}}</ref> Gjatë kësaj kohe, [[Lionel Messi]] u bë një lojtar i klasit botëror, duke fituar [[Topi i artë|Topin e Artë]] disa herë.<ref name="telegraph.co.uk">{{cite news|author=Ian Chadband|title=Lionel Messi Can Achieve More at Barcelona than Diego Maradona|newspaper=The Daily Telegraph|language=en|date=28 prill 2009|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/chelsea/5231676/Lionel-Messi-can-achieve-more-at-Barcelona-than-Diego-Maradona.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/chelsea/5231676/Lionel-Messi-can-achieve-more-at-Barcelona-than-Diego-Maradona.html|archive-date=10 janar 2022|url-access=subscription|access-date=13 gusht 2015}}{{cbignore}}</ref> Ai udhëhoqi ekipin drejt finales së Kupës së Botës 2014, por u mposht nga Gjermania.<ref>{{cite news|author=Scott Murray|title=World Cup Final 2014: Germany v Argentina – as It Happened|newspaper=The Guardian|language=en|date=13 korrik 2014|url=https://www.theguardian.com/football/2014/jul/13/world-cup-final-2014-germany-v-argentina-live-report|access-date=14 gusht 2015}}</ref> Në dy vitet e ardhshme, ekipi arriti finalen e Kupës së Amerikës, duke u mposhtur në të dyja rastet nga Kili.<ref>{{Cite news|author=Tim Hill|date=4 korrik 2015|title=Chile win Copa América after beating Argentina on penalties – as it happened|url=https://www.theguardian.com/football/live/2015/jul/04/copa-america-2015-final-chile-argentina-live|access-date=13 prill 2025|publisher=the Guardian|language=en|issn=0261-3077}}</ref><ref name="Messi retirement">{{cite news|date=27 qershor 2016|title=Lionel Messi retires from Argentina after Copa America final loss to Chile|url=http://www.espnfc.com/copa-america/story/2902891/lionel-messi-flags-potential-argentina-retirement-after-penalty-loss-to-chile|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Kjo solli edhe tërheqjen e përkohëshme të Messit nga ekipi kombëtar.<ref>{{cite news|title=Messi 'God's gift' to Argentina – president|newspaper=AS|language=en|url=http://en.as.com/en/2016/06/28/football/1467141271_384638.html|date=28 qershor 2016|access-date=28 qershor 2016|archive-date=23 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923184002/https://en.as.com/en/2016/06/28/football/1467141271_384638.html}}</ref> Messi u rikthye në ekipin kombëtar dhe e udhëhoqi në Kupën e Botës 2018, duke shënuar një tregolësh në fitoren 3–1 kundër [[Kombëtarja ekuadoriane e futbollit|Ekuadorit]] në ndeshjen e fundit kualifikuese, e cila rezultoi të ishte vendimtare për kualifikimin e ekipit.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2017/oct/11/lionel-messi-hat-trick-secures-argentinas-passage-to-world-cup|title=Lionel Messi hat-trick secures Argentina's passage to World Cup|publisher=The Guardian|language=en|date=11 tetor 2017}}</ref> Në turneun e zhvilluar në [[Rusia|Rusi]], Argjentina u eliminua në raundin e 16-tave nga [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]].<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/live/football/43976007|title=France 4–3 Argentina|publisher=BBC Sport|language=en|author=Emlyn Begley|date=30 qershor 2018|access-date=30 qershor 2018}}</ref> ===2019–vazhdon: Triumfi në Kupën e Botës=== Në tetor 2018, [[Lionel Scaloni]] u emërua trajneri i ri i ekipit kombëtar,<ref>{{cite news|url=https://www.clarin.com/deportes/seleccion-nacional/afa-ratificara-hoy-lionel-scaloni-dt-seleccion-argentina_0_Id7slTate.html|title=Es oficial: Chiqui Tapia confirmó a Lionel Scaloni como técnico de la Selección|newspaper=Clarín|author=Cristian Gómez|language=es|date=29 nëntor 2018|access-date=13 shkurt 2019}}</ref> një vendim që u kritikua nga media argjentinase për shkak të mungesës së përvojës nga ana e tij.<ref>{{Cite web|date=19 qershor 2023|title=Scaloni happy as Argentina boss looks to future|url=https://onefootball.com/en/news/scaloni-happy-as-argentina-boss-looks-to-future-23442978|access-date=19 qershor 2023|website=OneFootball|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=18 dhjetor 2022|title='Unqualified' Argentina coach answers critics with run to World Cup final|url=https://www.stuff.co.nz/sport/football/world-cup/300768067/unqualified-argentina-coach-answers-critics-with-run-to-world-cup-final|access-date=19 qershor 2023|website=Stuff|language=en}}</ref> Tre vite më vonë, Argjentina fitoi Kupën e Amerikës, duke i dhënë fund një periudhe 28 vjeçare pa trofe. Ata mposhtën në finale Brazilin falë golit të [[Ángel Di María]]s. Në qershor 2022, ekipi mposhti [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italinë]] 3–0 në ndeshjen e [[Finalissima 2022|Finalissimas]].<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/finalissima/news/0276-1549514538ab-f782a73cf733-1000--argentina-outclass-italy-in-finalissima/|title=Italy 0–3 Argentina: South American champions cruise to Finalissima glory|publisher=UEFA|language=en|date=1 qershor 2022|access-date=2 qershor 2022}}</ref> Argjentina e nisi [[Kampionati Botëror i Futbollit|Kupën e Botës 2022]] me një humbje surprizë kundër Arabisë Saudite, por arriti ta mbyllte grupin C në vendin e parë pas fitoreve kundër [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikës]] dhe [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonisë]]. Ekipi më pas eliminoi [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australinë]] në raundin e 16-tave, [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holandën]] në çerek-finale dhe [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacinë]] në gjysëm-finale.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/watch/5t0hwOhuPS6LKAJD33IQym|title=Argentina v Croatia {{!}} Semi-finals {{!}} FIFA World Cup Qatar 2022™ {{!}} Highlights|publisher=FIFA|language=en|date=13 dhjetor 2022|access-date=14 dhjetor 2022}}</ref> Në finalen e madhe kundër Francës, ndeshja dhe koha e rregullt u mbyllën në barazim 3–3, por Argjentina fitoi nga gjuajtjet e penalltive, duke u shpallur kampion bote për të tretën herë.<ref name="Murray">{{Cite web|author=Scott Murray|date=18 dhjetor 2022|title=Argentina beat France on penalties after thrilling World Cup final – live reaction|url=https://www.theguardian.com/football/live/2022/dec/18/argentina-france-world-cup-2022-final-live|access-date=18 dhjetor 2022|publisher=The Guardian|language=en}}</ref> Messi fitoi Topin e Artë si lojtari më i mirë i turneut, kurse [[Emiliano Martínez]] fitoi dorezën e artë si portieri më i mirë kurse [[Enzo Fernández]] u shpall lojtari i ri më i mirë.<ref>{{Cite web|date=18 dhjetor 2022|title=Argentina's Enzo Fernandez wins World Cup 2022 Young Player of the Tournament|url=https://www.goal.com/en/news/argentina-enzo-fernandez-wins-world-cup-2022-young-player-of-the-tournament/bltba0a9699be0f0238|access-date=14 prill 2025|publisher=Goal.com|language=en}}</ref> ==Identiteti== ===Uniforma=== Uniforma e parë e veshur nga Argjentina ishte një fanellë e kaltër me të shkurtra të zeza. Kjo veshje u përdor për herë të parë në debutimin zyrtar të ekipit kundër Uruguait në vitin 1902.<ref>{{cite web|url=https://viejocasale.medium.com/uruguay-0-v-argentina-6-1902-bceb77689c9c|title=Uruguay 0 v. Argentina 6 (1902)|website=viejocasale.medium.com|language=es|date=20 korrik 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004173541/https://viejocasale.medium.com/uruguay-0-v-argentina-6-1902-bceb77689c9c|archive-date=4 tetor 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.futbolnostalgia.com/amsud1.htm|title=Uruguay 0–6 Argentina|publisher=Fútbol Nostalgia|language=en|access-date=7 nëntor 2017|archive-date=21 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221221053416/http://www.futbolnostalgia.com/amsud1.htm|url-status=live}}</ref> Më 9 korrik 1906, Argjentina veshi fanellën me vija të bardha dhe të kaltra për herë të parë në një ndeshje miqësore kundër Afrikës së Jugut. Që atëherë, ekipi ka luajtur me këtë model. Në ndeshjet në transfertë, ekipi luan me fanellë me ngjyrë blu të errët, kurse të shkurtrat kanë pasur ngjyra të ndryshme përgjatë historisë. == Rekorde ne Kupen e Botes == La Selección, i njohur edhe si Albicelestes (Bardhe e blute), është shfaqur në katër finalet e Kupës së Botës, duke përfshirë finale e parë në 1930, të cilën humbi 4-2 në Uruguaj. Argjentina fitoi në finale e ardhshëm në 1978, duke mposhtur Holandë 3-1. . Argjentina, e udhëhequr nga Diego Maradona fitoi përsëri në 1986, një fitore 3-2 ndaj Gjermanisë Perëndimore. Finalja e fundit e Kupës së Botës ishte në 1990, të cilat ata e humbën 1-0 në Gjermani nga një goditje dënimi shumë të diskutueshme. Menaxheret argjentinas qe kane fituar Kupën e Botes jane César Luis Menotti në 1978, dhe Karlos Bilardo në vitin 1986. Argjentina ka qenë shumë e suksesshme në Kupën e Amerikës duke fituar atë katërmbëdhjetë herë dhe gjithashtu duke fituar edhe Kampionatin e Amerikës Latine në vitin 1941, 1945 dhe 1946. Ekipi gjithashtu fitoi konfederata FIFA-Kupa e Kupës Kirin, si në 1992, dhe një ekip Argjentina (me vetëm tre lojtarë mbi 23 vjeç të përfshirë në skuadër) fitoi turnet Olimpiadën të futbollit në Athinë 2004 e Pekin 2008. Argjentina fitoi edhe gjashtë nga katërmbëdhjetë garat e futbollit në Lojërat Pan Amerikan, duke fituar në 1951, 1955, 1959, 1971, 1995 dhe 2003. Në mars 2007, Argjentina arriti pozicionin me të lartë ne Renditjen Botërore te FIFA-as për herë të parë. World Cup 2006 Kupa e Botes 2006 Argjentina ishte eliminuar në fazën e grupeve ne Kore / Japani ne Kampionatin Botëror 2002 edhe pse ata kishin qenë ndër favoritete turneut. Tani pritej një performancë më e mirë në Gjermani 2006. Argjentinë e kualifikuar për fazat eliminuese fiton mbi Bregu i Fildishtë (2-1) dhe Serbinë e Malin e Zi (6-0), dhe një barazim 0-0 me Holandë. Në raundin e gjashtëmbëdhjetë, Argjentina mundi Meksikë 2-1 në kohë shtesë, golin e fitores nga Maxi Rodriguez dhe ne një sondazh te organizuar doli si goli me i bukur i Kupës së Botës. Ne tremujorin e fundit, ata humbën 4-2 pas një shkëmbim zjarri kundër ushtrive Gjermanie pas një barazimi 1-1. Një përleshje shpërtheu midis Argjentinës dhe Gjermaneve pas përfundimit te lojës. Zëvendësues i papërdorur Leandro Cufré ishte dërguar jashtë për goditje të Mertesacker, ndërsa Maxi Rodríguez goditi Bastian Schweinsteiger nga prapa. Pas një hetimi të dëshmive video, FIFA dha rezultatin përfundimtar 4-2 dhe pezulloi Cufre. Torsten Frings i Gjermanisë ishte pezulluar për ndeshjen gjysmëfinale për goditjen ndaj Julio Ricardo Cruz. Menjëherë pas eliminimit, trajneri Jose Pekerman dha dorëheqjen nga posti i tij. AFA caktoi Alfio Basile, i cili kishte udhëhequr kombëtaren më parë gjatë Kupës së botës 1994 Kupa Amerika 2007 Argjentina fitoi të treja ndeshjet në fazën e grupeve, duke mposhtur Shtetet e Bashkuara, Kolumbine dhe Paraguajin. Pas fitore bindëse me Perune dhe Meksiken në fazen gjysëm finale, ata ishin të favorizuar për të mposhtur Brazilin në finale, por u mundën 0-3. ==Shënime== <references group="lower-alpha"/> == Referime == {{Reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{Fituesit e Copa América|state=collapsed}} {{CONMEBOL}} [[Kategoria:Kombëtare të futbollit|Argjentina]] [[Kategoria:Shtete fituese të FIFA Kupës së Botës]] [[Kategoria:Faqe që përdorin infobox të kombëtareve të futbollit me parametra të panjohur]] ge7tza1xckd7wa9xvu2jx8li2i1hhaw 0 38680 3006702 2990289 2026-07-07T04:10:46Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006702 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Ishull Lezhë | settlement_type = [[Fshat]] | pushpin_map = Shqipëria | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Vendndodhja në Shqipëri | coordinates = {{Coord|41|46|09|N|19|38|37|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = {{flagicon|ALB}} [[Shqipëria]] | subdivision_type2 = [[Qarqet e Shqipërisë|Qarku]] | subdivision_name2 = [[Qarku i Lezhës|Lezha]] | subdivision_type3 = [[Bashkitë e Shqipërisë|Bashkia]] | subdivision_name3 = [[Bashkia Lezhë|Lezhë]] | subdivision_type4 = [[Njësitë administrative të Shqipërisë|Njësia administrative]] | subdivision_name4 = [[Njësia administrative Shëngjin|Shëngjin]] | timezone = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]] | utc_offset = +1 | timezone_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | website = {{URL|https://lezha.gov.al/}} }} '''Ishull-Lezha''' është një [[fshat]] në [[Njësia administrative Shëngjin|njësinë administrative Shëngjin]], [[Bashkia Lezhë|bashkinë Lezhë]], [[Qarku i Lezhës|qarkun e Lezhës]], në veriperëndim të [[Shqipëria|Shqipërisë]].<ref>{{Cite web|title=NJËSITË ADMINISTRATIVE|url=https://lezha.gov.al/njesite-administrative/|website=Bashkia Lezhë|language=sq|access-date=2026-04-17}}</ref> Pas reformës administrativo-territoriale të vitit 2015, Ishull-Lezha u bë pjesë e Bashkisë Lezhë si pjesë e njësisë administrative Shëngjin.<ref>{{Cite web|title=LIGJ Nr. 115/2014 PËR NDARJEN ADMINISTRATIVO-TERRITORIALE TË NJËSIVE TË QEVERISJES VENDORE NË REPUBLIKËN E SHQIPËRISË|url=https://qeverisjavendore.gov.al/wp-content/uploads/2024/08/Ligj-115_2014-Per-ndarjen-administrativo-territoriale-te-njesive-te-qeverisjes-vendore-ne-RSH.pdf|website=Qeverisja Vendore|language=sq|format=PDF|access-date=2026-04-17}}</ref> Ishull-Lezha është një nga vendbanimet e njësisë administrative Shëngjin, së bashku me [[Shëngjini|Shëngjinin]], [[Ishull Shëngjin]], Mali Shëngjin, Mali i Rencit dhe Kodër Mulliri.<ref>{{Cite web|title=NJËSITË ADMINISTRATIVE|url=https://lezha.gov.al/njesite-administrative/|website=Bashkia Lezhë|language=sq|access-date=2026-04-17}}</ref><ref>{{Cite web|title=ORGANIZIMI DHE FUNKSIONIMI I BASHKISË LEZHË|url=https://lezha.gov.al/te-drejtat-pergjegjesite-dhe-misioni-i-bashkise-lezhe/|website=Bashkia Lezhë|language=sq|access-date=2026-04-17}}</ref> == Gjeografia == Ishull-Lezha ndodhet pranë hapësirës lagunore dhe bregdetare të zonës së Vainit dhe lidhet me kompleksin natyror të [[Parku Natyror Kunë-Vain-Talë-Patok-Fushëkuqe-Ishëm|Kune-Vain-Tale]].<ref>{{Cite web|title=Përmirësimi i infrastrukturës rrugore për këmbësorët dhe biçikletat në fshatin Ishull Lezhë|url=https://lezha.gov.al/wp-content/uploads/2022/04/Permiresimi-i-infrastruktures-rrugore-per-kembesoret-dhe-bicikletat-ne-fshatin-Ishull-Lezhe.pdf|website=Bashkia Lezhë|language=sq|format=PDF|access-date=2026-04-17}}</ref> == Zhvillimi lokal == Në vitin 2022 në fshat u zbatua një projekt për përmirësimin e infrastrukturës për këmbësorët dhe biçikletat, me synim rritjen e aksesueshmërisë turistike dhe lidhjen me rrugën e këmbësorëve dhe biçikletave në zonën e mbrojtur Kune-Vain.<ref>{{Cite web|title=Përmirësimi i infrastrukturës rrugore për këmbësorët dhe biçikletat në fshatin Ishull Lezhë|url=https://lezha.gov.al/wp-content/uploads/2022/04/Permiresimi-i-infrastruktures-rrugore-per-kembesoret-dhe-bicikletat-ne-fshatin-Ishull-Lezhe.pdf|website=Bashkia Lezhë|language=sq|format=PDF|access-date=2026-04-17}}</ref> Projekti përfshiu ndërtimin e një rruge prej 2,5 km për këmbësorët dhe biçikletat, si edhe masa për promovimin e resurseve turistike të zonës.<ref>{{Cite web|title=INAGUROHET PROJEKTI "PËRMIRËSIMI I INFRASTRUKTURËS RRUGORE PËR KËMBËSORËT DHE BIÇIKLETAT NË FSHATIN ISHULL LEZHË"|url=https://lezha.gov.al/inagurohet-projekti-permiresimi-i-infrastruktures-rrugore-per-kembesoret-dhe-bicikletat-ne-fshatin-ishull-lezhe/|website=Bashkia Lezhë|language=sq|access-date=2026-04-17}}</ref> == Demografia == Censi i vitit 2023 publikon të dhënat për njësinë administrative Shëngjin, e cila ka 6.749 banorë, 2.140 banesa të banuara dhe 2.201 njësi ekonomike familjare.<ref>{{Cite web|title=CENSI I POPULLSISË DHE BANESAVE NË SHQIPËRI 2023: Lezhë|url=https://www.instat.gov.al/media/14321/cens-2023-lezha.pdf|website=INSTAT|language=sq|format=PDF|page=120|access-date=2026-04-17|archive-date=9 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241109110118/https://www.instat.gov.al/media/14321/cens-2023-lezha.pdf|url-status=dead}}</ref> == Shih edhe == * [[Shëngjini]] * [[Njësia administrative Shëngjin]] * [[Ishull Shëngjin]] * [[Bashkia Lezhë]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://lezha.gov.al/ Faqja zyrtare e Bashkisë Lezhë] {{Komuna Shëngjin}} [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri]] [[Kategoria:Qarku i Lezhës]] [[Kategoria:Fshatra në Qarkun e Lezhës]] lwoexixuz4m3kjo29mx9irmi9pptydb 0 39725 3006666 2867530 2026-07-06T22:52:09Z ~2026-38668-53 190014 Dhenderri, Servet Tahiri, nuk eshte bashkepunetor me armikun, por thjesht nje frikacak qe u shtir sikur ishte plagosur ose semurur keq ne kembe, ato pak kohe qe kishte dale ne mal, sepse trembej nga lufta se mos vritej. Keshtu qe ai u largu duke mashtruar nga lufta, me pretekstin e kembes, qe ne realitet ishte krejt ne rregull. Sherka e kupton dhe nuk donte kurrsesi ta lidhte jeten .e nje frikacak e burracak te tille. 3006666 wikitext text/x-wiki {{InterMovie |Emri={{PAGENAME}} |Foto= |TitullFilm={{PAGENAME}} |TitullOrg={{PAGENAME}} |VendiProd= |VitiProd=1986 |Minuta= 35' |Gjuha=[[Shqip]] |Genre= |Mosha= |Regjisori=[[Esat Ibro]] |Skenari=[[Valter File]] [[Esat Ibro]] |Romani= |Kompozitori=[[Spartak Tili]] |Kamera= |DrejtorArt=[[Josif Kromidha]] |Prerja= |Producenti= [[Shqipëria e Re]] |Aktori1= [[Dhimitër Orgocka]] |Aktori2= [[Pranvera Veizi]] |Aktori3= [[Marko Bitraku]] |Aktori4= [[Perika Gjezi]] |Aktori5= [[Stavri Shkurti]] |Aktori6= [[Sotiraq Bratko]] |Aktori7= |Aktori8= |}} Filmi "'''Dasem e çuditëshme'''" prodhim i vitit 1986. Drejtori Artistik: Josif Kromidha, Regjia: [[Esat Ibro]], Skenari: [[Valter File]], [[Esat Ibro]], Producent: [[Shqipëria e Re]] , Muzika: [[Spartak Tili]]. === Përmbajtja e filmit === 1943…Në frymën e fundit partizani Gani u kërkon shokëve të sigurohen që vajza e tij Sherka të martohet në datën e caktuar. Por kur fillon dasma ata zbulojnë që dhëndëri është bashkëpunëtor me pushtuesit. Sherka vendos të anullojë dasmën dhe bashkohet me shokët e të atit në luftën për liri. Dhenderri, Serveti, eshte frikacak. Pasi kishte qendruar vetem pak kohe partizan, ai ishte shtirur sikur kishte pesuar demtim te rende ne kembe dhe ishte kthyer ne shtepi, pasi ne te vertete kishte frike nga lufta. Ai kishte organizuar kete loje dhe mbante nje paterice, per ta bere sa me te besuar. Mirepo Sherka e kupton dhe kurrsesi s'pranon te behet gruaja e nje njeriu te tille, duke e prishur dasmen dhe iken ne mal se bashku me partizanet, shoket e babait te saj qe dha jeten per liri === AKTORET === *[[Dhimitër Orgocka]]...Riza Ostrovica *[[Pranvera Veizi]]...Sherka *[[Marko Bitraku]]...Asimi *[[Ilir Hunçi]]...Hodo *[[Guri Koço]]...Maliqi *[[Perika Gjezi]]...Tahiri *[[Dhorkë Orgocka]]...Nëna e Sherkës *[[Pandi Raidhi]]...Ganiu,Babai i Sherkës *[[Stavri Shkurti]]...Dalip Canja *[[Sotiraq Bratko]]...Sërveti *[[Petrika Riza]]...Xhezmi Tahiri *[[Marta Burda]]...Nëna e Sërvetit *[[Klaudeta Riza]] *[[Merita Çoçoli]] <br /> [[Kategoria:Filma shqip]] [[Kategoria:Filma]] [[Kategoria:Filma 1986]] === Lidhje e Jashtme === {{film-cung}} sjzbg5lpl9fcttv6pjd42zhdgblvgkj 0 40384 3006564 3003331 2026-07-06T16:38:37Z Smallem 126080 Zëvendësim i infoboksit të bërë me dorë me {{Infobox settlement}} – përmes Claude AI 3006564 wikitext text/x-wiki {{Other uses|}} {{Infobox settlement | name = Dukagjin | settlement_type = [[Krahina|Krahinë etnografike]] | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = {{flagicon|Albania}} [[Shqipëria]] | subdivision_type1 = [[Qarku i Shkodrës|Qarku]] | subdivision_name1 = [[Qarku i Shkodrës|Shkodër]] | area_total_km2 = 607.59 | elevation_max_m = 2570 | elevation_min_m = 220 | population_total = 17000 | population_as_of = 1990 | leader_title = Kryeplak | leader_name = Lefter Ruçaj | postal_code_type = Kodi postar | postal_code = 4009 }}'''{{PAGENAME}}''' është një [[Krahina|krahinë]] etnografike në [[Shqipëria|Shqipërinë]] Veriore, në lindje të [[Shkodra|Shkodrës]].[[Skeda:maja e Orshellit dhe Pejdana.jpg|thumb|300px|Maja e Ershellit dhe Pejdana]] ==Gjeografia== Si krahinë malore në pjesë më të madhe, Dukagjini përfshin pjesë lindore dhe qendrore të [[Alpet Shqiptare|Alpeve Shqiptare]] brenda territorit të shtetit shqiptar. Lartësia mbidetare e krahinës nis nga 220 e deri në 2,570 metra mbi nivelin e detit. Qëndron me përafërsi në gjysmën veriore të [[Bashkia Shkodër|Bashkisë Shkodër]]. Në këtë krahinë burojnë lumejtë e [[Lumi Shala|Shalës]] dhe [[Lumi Kir|Kirit]]. ===''Vëndbanime;''=== <blockquote><small> {{Col-begin}} {{Col-break}} [[Njësia administrative Shalë]]; *Abat *Pecaj *Nicaj-Shalë *Lekaj *Breg-Lumi *Gimaj *Nënmavriq *Theth *Ndërlysa *Lotaj *Vuksanaj {{Col-break}} [[Njësia administrative Shosh]]; *Pepsumaj *Brashtë *Ndrejaj *Nicaj-Shosh *Palaj *Pepaj {{Col-break}} [[Njësia administrative Pult]]; *Pog *Mëgullë *Plan *Xhan *Gjuraj *Kiri *Bruçaj {{Col-break}} [[Njësia administrative Temal]]; *Koman *Kllogjen *Toplanë *Vile *Serme *Arrë *Telumë {{col-end}} </small></blockquote> ==Historia== '''Dukagjini''' dhe dukagjinasit janë të hershëm në histori si emër dhe si princa. Emri Dukagjin përmendet që në fund të shekullit të VII, sipas testamentit të Gjon Muzakës të vitit 1510. Ai e çon burimin e Dukagjinëve deri në Trojë. Luftuan në Bosnje-Hercegovinë, ardhur e vëndosur në Arbëri, nga [[Francë|Franca]] ''(axhuinet)''. Emri Dukagjin rrjedh prej emrit të të parit të një dinastie princore, Gjin Tanushi. Gjin Tanushi, në vitin 1281, fitoi titullin e lartë “Dukë”. Nga Dukë Gjini, morën mbiemrin pasardhësit e tij dhe territoret që sundoheshin prej kësaj familje, morën emrin Dukagjini, kurse banorët u quajtën Dukagjinas. Në shekullin XIV-XV, fisi i Dukagjinëve arriti apogjeun e tij me Lekën III, bëmat e të cilit, si prijës ushtarak përkrah [[Gjergj Kastrioti]]t, qenë të përmendura. Në mënyrë të veçantë emri i tij lidhet me drejtimin e forcave ushtarake Arbërore kundër turqve, pas vdekjes së Gjergj Kastriotit, me të drejtën zakonore Arbërore (Shqiptare), të kodifikuar dhe të sanksionuar në “Kanuni”, që mban emrin e [[Lekë Dukagjini]]t. Dukagjinasit, gjithmonë kanë pas dhe kanë të drejtë të krenohen me kanunin që u la trashigim para-ardhësi i tyne, i pavdekshmi [[Lekë Dukagjini]]. Dukagjini dhe kanuja janë një e të pandamë, i një lisi legjendar. Historiografia Ballkanase dhe ajo Euorpiane, njohin vetëm një kanu Shqiptar, kanunin e [[Lekë Dukagjini]]t. Me pushtimin turk (Osman), Dukagjini kthehet në sanxhak, dhe emrohet sanxhaku i Dukagjinit. Toponimi “Dukagjin”, Dukagjini i sotëm, nuk ka dalë shpejt, Deri në fundin e shekullit të XIX, udhëtar, studiues, shkencëtar, e tjerë nuk e përdoren fare këtë toponim, për atë territor që sot quhet Dukagjini. Popullsia me shumicë, veçanërisht në [[Shala|Shalë]], Shosh, [[Nikaj e Mertur]], përbëhen nga popullsi që erdhi nga krahu i majtë i lumit të Drinit, nga banorët e trevës së Pukës, rrjedhojë e luftës dhe reprezaljeve në gjysmën e parë të shekullit të XVII, që çoi në çarjen e popullsisë etnike dhe hapjen e rrugës [[Shkodër]]-[[Pukë]]-[[Prizren]]. Kjo popullsi ruajti dhe ruan origjinen e prejardhjes nga territoret e Principatës së Dukagjinit. '''[[Pulti (krahinë)|Pulti]]''' është shumë i hershëm, shumë më i hershëm se sa Principata e Dukagjinit. Pulti, shtrihej në hapësirën : në Veri deri në Plav, në Lindje deri në kufi me [[Prizren]]in dhe ku bashkohen lumi i Fanit të Madh dhe Fanit të Vogël, në Jug deri në kufi me [[Lezhë]], dhe në Perëndim, përfshi luginën e Cemit. Ky territor, nga disa të huaj, ka këtë ëmrim që nga shekulli i II. Kalatë apo qytezat, që njihen sot, si : Mavriqi (Dakaj), Plani, [[Kiri]], Mgulla, Molla, [[Kabashi]], T’pla të Krasniqes, Anikena, Varkuni, [[Laçi]], Shati, Deja, [[Shurdhahu|Sarda]], Gradeci, Mokseti, e të tjerë, në të cilat kanë mbetur pak mbeturina, janë që në kohën e romakëve, mos me heret (Në vitin 2007, në fshatin Theth, është zbuluar një vëndbanim i kohës së Bronzit, n'doshta dhe 3,000-vjeçar), të cilat tregojnë për qytetërimin e banorëve të kësaj shtrirje gjeografike dhe përpjekjet e tyre për të ruajtur lirinë. Pulti ishte i ndarë në dy pjesë. Pulti i Vogël, ose i Poshtëm, ose Pulatum Minorum (Inferoir), herët me qendër në Sarda (Shurdhah). Pulti i Madh, ose i Epër, ose Pulatum Maiorum (Superior), herët, në qëndër në T’pla të Krasniqes. Pulti i Madh (Epërm), shtrihej në të gjitha vëndet malore, prej qafës së Bishkasit dhe deri në Pejë, në kufi me Prizrenin dhe përgjatë krahut të djathtë të lumit Drin. Me krijimin e principatës së Pultit, me sundimtar, dinastinë e Spanëve, Pulti përsëri u nda në dy pjesë. Pulti i Vogël, me qendër në Dakaj, shtrihej: në Jug - qafa e Bishkasit; në Veri – qafa e N'dërmajës; në lindje - deri në krahun e djathtë të lumit Drin, dhe në Perëndim, deri në luginën e Përrojit të Thatë. Pulti i Madh, me qendër në T’pla të Krasniqes, shtrihej: në jug - qafa e N'dërmajës; ne Veri - Pejë; në Lindje - deri në kufi me Prizrenin dhe në Perëndim - deri në bjeshkët e [[Valbona|Valbonës]]. Pulti, erdhi duke u n'gushtuar, duke mbetur në këtë pjesë Krasniqja dhe Gashi, deri sa edhe këto, me krijimin e Sanxhaqeve, pas pushtimit turk, kaluan në vartësi të sanxhakut të Dukagjinëve, me qendër në [[Pejë]]. Kjo trevë, me pushtimin Turk, quhej me toponimin “Spanet” ose “Shpanet”, ose “Petershpanet” në emër të dinastisë së Spanëve. Pavarësisht nga lëvizjet e popullatës, brenda trevës së Pultit, nga emërimet e ndryshme që kanë marrë pjesë të kësaj shtrirjeje gjeografike, në mesjetën e hershme, të mesme dhe të vonshme, si dhe sot, ajo është popullsi Pultinase. Populli i kësaj treve, në gjithë historinë e tij, ka treguar vlera të larta atdhedashurie, kulture, tolerance e bashkëjetese. Burrat dhe gratë kanë marrë pjesë në të gjitha momentet kulmore të fatit të [[Arbërit]] (Shqipërisë), që në lashtësi dhe deri në ditët e sotshme. Ja disa nga momentet më kulmore, ku janë shpalosur këto vlera: Në kuvëndin e [[Lezhë]]s, më 2 mars 1444, me princat e tjerë Arbërorë, nën drejtimin e Kryetrimit Gjergj Kastriotit, morën pjesë edhe përfaqësuesit e Pultinasve : Princat Nikollë e Pal Dukagjini, që të dy të sprovuar në luftë, por Pali ishte më i dëgjuar, zotëruesit e vëndit përtej lumit [[Drini|Drin]] - Zadrimë e Sipërme e gjerë në Misinë e Sipërme; Lekë Zaharija, i cili ka mbajt si askush tjetër anën e Gjergj Kastriotit, që zotëronte një pjesë mjaft të madhe të Zadrimës së Sipërme, si dhe qytetin e Dejës; [[Pjetër Spani]], zoti i Pultit e sa i lumtur si baba, aq edhe fatbardhë si princ bashkë ma katër djemtë ; Lekë Dushmani bashkë me Pjetrin dhe princë të tjerë fqinjë, të cilët kishin nën sundim Peonët dhe Pelagonët e Sipërm gjerë në Misi, Sardanët dhe disa qytete të vogla e vënde rreth Drishtit dhe Balecit. Në të gjitha luftërat kundër turqve, me në krye Kryetrimin Gjergj Kastrioti, me emër kanë qenë heroizmat e Pjetër, Frano e Marin Spanit ; vllezërve Lekë e [[Pjetër Dushmani]], të cilët kanë treguar në fushat e betejave, duke dhënë jetën së bashku me shumë luftëtarë të tyre. Në mënyrë të veçantë ka spikatur, bashkëluftëtari i Kryetrimit Gjergj Kastriotit, [[Lekë Dukagjini]], për urti, për trimëri, dhe si udhëheqës, që pas vdekjes së tij, drejtoi forcat luftarake të Arbërit kundër turqve, prej vitit 1468 e deri sa u pushtua Shkodra prej tyre, më 1479. [[Skeda:Kullë tipike Dukagjinase 300-vjeçare në Abat.jpg|thumb|260px|Kullë tipike Dukagjinse 300-vjeçare në [[Abat]].]] ===''Ngjarje Historike;''=== * Pjesëmarrja në kryengritjet antiosmane në vitet 1501-1602, ku kanë marrë pjesë mbi 2656 krerë nga e gjithë Shqipëria. * Pjesëmarrja në vitet e rilindjes Kombëtare, si ato në vitin 1835-1836, në vitet 1854 e 1883, me 300 luftëtarë në malin e [[Taraboshi]]t. * Pjesëmarrja në vitet 1878 në mbrojtje të tokave shqiptare të [[Ulqini]]t, [[Tivari]]t, [[Hoti]]t, e [[Gruda|Grudës]], me rreth 200 luftëtar. * Pjesëmarrja e përfaqësuesve të Dukagjinit, më në krye [[Mark Lula]], Marash Kola e Gjek Gega, me 15 qershor 1878-të, në [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjen e Prizrenit]]. * Krijimi i “[[Djelmnia e Shalës|Djelmnis së Shalës]]” (dhe i Dukagjinit gjithashtu) me 1890-të, më në krye [[Mehmet Shpendi]]n, ku përfaqësoi atë në përpjekjet për pavarësi të Shqipërisë përkrah [[Dedë Gjo Luli]]t, [[Isa Boletini]]t dhe [[Bajram Curri]]t. * [[Beteja e Qafës së Agrit]] e udhëhequr nga strategu popullor Mehmet Shpendi, ku Treva e Dukagjinit sfidoj ushtrin e pathyeshme të Shefqet Turgut Pashës. * Dukagjinasit me të marrë vesh lajmin e gëzuem për [[Shpallja e Pavarësisë së Shqipërisë|Shpalljen e Pavarësis së Shqipëris]] dhe ngritjen e flamirit Kombëtar nga [[Ismail Qemali]] në Vlorë, ishte data e [[28 Nëntori]]t 1912-të, ku [[Mehmet Shpendi]] së bashku me shumë trima Shaljan dhe Dukagjinas ngritën Flamurin Kombëtar në logun e Kuvëndit të burrave të Shalës në [[Abat]]. ''(Revista Hylli i Dritës, [[Shkodër]] 1942, nr. 5 fq. 252)''. * Veprimet luftarake mbrojtëse kundër ushtrisë Malazeze, në korrik të vitit 1915-të, në të cilat dhanë jetën 104 luftëtarë. * Traditat atdhetare janë reflektuar më së miri tek “Besa e Prekalit”, me 25 shtator 1919-të, që u bë simbol besëlidhjeje në të gjithë Malësin e Veriut. * Këto vlera janë shfaqur në Kongresin e Lushnjës, me 1920-të; në lëvizjen Noliste në qershor të vitit 1924; në lëvizjen antizogiste në nëntor të vitit 1926; në luftën për çlirimin e Shqipërisë kundër nazi-fashizmit, me Çetën Partizane të saj, e cila u krijua me 5 nëntor të vitit 1943, me 32 luftëtar. Tu folë për trimnin dhe patriotizmin e Dukagjinit dhe të prijsëve të tyne, At. [[Gjergj Fishta]] tek''(Lahuta e Malcis, Kangë e 16-të; Kulshedra)'' thotë; <blockquote><small> :''...Dymijë djelm çoj Dukagjini,'' :''Në luftë t'rrufeshmëm porsi Drini,'' :''Kah diktohet turbull zallit,'' :''Mjaft me i thanë Shala mizore,'' :''N'za për pushkë, k'jo, e bukën n'dorë,'' :''Ai Mark Lula na u ka pri,'' :''Kallushan musteqe zi,'' :''N'log për mënd e për urti,'' :''Për urti e për trimni,'' :''N'kaçaturr, edhe n'allti,...'' </small></blockquote> ==Demografia== Në periudhën e pavarësisë, Dukagjini përfaqësohej në administratën Shqiptare si nënprefekturë, me qendër në Kodër të [[Shën Gjergji]]t, që përfshinte Shalë, Shosh, Toplane, Plan, Xhan, Kir, Dushman, Shllak dhe Mazrek, deri në vitin 1953. Pas këtij viti, deri në vitin 1972, ka qenë e ndarë në dy njësi administrative, në dy lokalitete: lokaliteti i Dukagjinit, me qendër në Breg-Lumi dhe lokaliteti i Shllakut, me qendër në Gegaj. Në vitin 1967-të, në Malësi u krijuan kooprativat bujqësore, që pas vitit 1972, me krijimin e kooperativave të bashkuara, u krijuan edhe Këshillat e Bashkuara : Shala, Shoshi, Pulti dhe Shllaku. Pas vitit 1990-të, me kalimin në sistemin shumë Partiak dhe në ekonominë e tregut, Dukagjini përbëhet nga 5-së komuna: Shala, Shoshi, Pulti, Shllaku dhe Temali. '''Dukagjini''', ka 40-të fshatra dhe me një sipërfaqe prej 607.59&nbsp; km 2. Në fund të vitit 1990-të, ka pasur 5,204 familje, me rreth 17,000 banorë. Në vitet 90-të, shumica e tyre kanë zbritur në fusha e qytete, për një jetë më të mire. Pjesa dërmuese e tyre janë vëndosur në qytetin e [[Shkodër]]s, në lagjen “[[Mark Lula]]“, në “Kiras”, në lagjen “Partizani”, dhe në komunën e Rrethina. Dukagjinasit, janë vëndosur edhe në [[Tiranë]]; në Kurbin, në të cilin sot në këtë rreth janë mbi 400 familje; në [[Lezhë]]; në [[Malësi e Madhe]], e në qytete e rajone të tjera fushore. Një pjesë e tyre janë në emigracion dhe shumë prej tyre, kanë krijuar familjet e tyne që nga [[Evropa]], në [[SHBA]] dhe deri tek [[Australia]] e largët. Dukagjinasit kanë filluar të mësojnë shkrim e këndim Shqip, me hapjen e shkollës së parë shqipe, në vitin 1917-të në Theth, krijuesi i së cilës ishte At’ [[Shtjefën Gjeçovi]]. Në mesin e viteve 30-të filloi ngritja e shkollave në nivel filloreje në të gjithë Dukagjinin. Në fund të vitit 1990-të, ka pasur 5 shkolla të Mesme të profilit të përgjithshëm dhe profesional, 35-së shkolla 8-Vjeçare e fillore; Spital rajonal në Breg-Lumi, me të gjitha repartet e tij; Spital në Pult, në Shosh, dhe në Shllak ; qëndra shëndetësore në çdo fshat, etj. Qindra nxënës Dukagjinas kanë vazhduar studimet e larta në [[Universiteti "Luigj Gurakuqi"|Universitetin “Luigj Gurakuqi”]] në [[Shkodra|Shkodër]] dhe në universitetet e Tiranës. Sot ka mbi 500 Dukagjinas, që kanë mbaruar studimet e larta në të gjitha specialitetet dhe që janë të aftë për të kontribuar në të gjitha fushat e jetës Politike, ekonomike dhe shoqërore të vëndit e shoqërisë Shqiptare. Me 10-tra Dukagjinas, janë me grada shkencore, që bëjnë pjesë në elitën intelektuale të vëndit. ===''Njerëz të shquar;''=== '''Dukagjini''' gjithmonë ka nxjerrë figura të ndritura, ku n'dër të cilët mund të Veçojmë; [[Shtatë Shaljant]], [[Mehmet Shpendi]], Çun Nika e [[Marash Delia]]; [[Mark Lula]], Gjek Gega, Mark Sadiku e Lulash Gjeloshi ; [[Dodë Tahiri]], [[Vat Gjeloshi]], Mhill Beqaraj e Binak Vata; Mark Prelë Ujka e Voc Deda ; Gjon Marashi e Bal Marku; Zina Frani, [[Kolë Prela]] e [[Martin Camaj]]; [[Mikel Koliqi]] dhe [[Ernest Koliqi]], i madhi i letrave shqipe i Rilindjes Kombëtare [[Zef Jubani]] ''(dëshmuar në artikullin «Kujtime të Zef Jubanit»'' <ref>''Botuar në organin «Gazeta Shqiptare» nr. 195, faqe 1, Bari, 12.XII.1929.''</ref>, ''lexohet se të parët e tij rridhshin nga [[Abat]]i)'', Vas Kiri, Dedë Thani, Qerim Delia,Xhur Kola,Avdi Kola,Zef Avdia,Gjon Micani,Mican Vata, Vogel Noka Lallinaj e [[Ndok Gjeloshi]]; [[Ndue Mëhill Logu]], [[Ndrek Luca]] e [[Pjetër Gjoka]], [[Paulin Selimi]], Gjon e [[Lec Shllaku]]; [[Tinka Kurti]], [[Guljelm Radoja]] dhe [[Marie Shllaku]]; [[Bernardin Palaj]] e Nikoll Gjini; Luigj Marlekaj e [[Daniel Gjeçaj]]; Pal Mirashi, Lin Shllaku, Mirash Vuksani e [[Jak Marlekaj]]. Në vazhdimësin e figurave të Dukagjinit, sot janë : Deputeti i parë pluralist; Kolë Tonaj, Piktori i merituar [[Zef Shoshi]], Profesor-doktor [[Lekë Sokoli]]; Këngëtari i merituar [[Mhill Çuni]], [[Frederik Ndoci]] dhe Rita Ndoci, aktorët e skenës dhe ekranit; [[Zef Deda]] dhe [[Julian Deda]], Katerina Biga, shkrimtarët dhe poetët [[Lazër Stani]], [[Prelë Milani]] e Lazër Kodra, Tone Deda, Studiuesit dhe historianët [[Ndue Cukeli]], Voc Deda, Ndoc Bjeshka, Luigj Shyti, [[Prelë Milani]] e shumë të tjerë. ===''Panorama;''=== ==Shih edhe këtë== :[[Lekë Dukagjini]], [[Familja e Dukagjinëve]] :[[Shtatë Shaljant]], [[Mikel Koliqi]], [[Mehmet Shpendi]], [[Mark Lula]], [[Ndok Gjeloshi]], [[Martin Camaj]], [[Vat Gjeloshi]], [[Zef Shoshi]] :[[Shala e Shkodrës]], [[Abat]], [[Thethi]], [[Pulti (krahinë)]], [[Kiri]], [[Nikaj e Mertur]]. ==Lidhje të jashtme== * ''http://www.shoqatadukagjini.com'' * ''[http://www.youtube.com/watch?v=B-L5Q6I9i4k Grupi Treva - Dukagjini është një Vënd]'' * ''[http://www.youtube.com/watch?v=D-rayBoQHqg Fran Piniqi - Kolë Nik Shala me tre Djemt]'' * ''[http://www.youtube.com/watch?v=6hCXbHyIN3I Gjovalin Shani - Bajrakut të Shoshit]'' *''[http://www.youtube.com/watch?v=gzGzouJib4k Gjovalin Prroni & Gjelosh Hajdari - Djepi yt përkund lavdi]'' * ''[http://www.youtube.com/watch?v=lcdHqX-xYXM Nik Çarku - Atje mbretën janë tetan]'' [[Kategoria:Stampa Shqipëri]] [[Kategoria:Krahina në Shqipëri]] [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri]] [[Kategoria:Vendbanime në Shqipëri]] [[Kategoria:Krahina shqiptare]] 7s3b9d2jbalh8p80xg9zntho48r0wf9 0 40873 3006586 3001414 2026-07-06T16:50:58Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006586 wikitext text/x-wiki {{Infobox diskografia e artistit | Artist = [[Motörhead]] | Image = Motorhead07.jpg | Caption = "[[Motörhead]]" në vitin 2007 | Studio = 19 | Studio link = Studio albums | Live = 5 | Live link = Live albums | Compilation = 5 | Comp link = Compilation albums | EP = 4 | EPs link = EPs | Singles = 20 | Singles link = Singles | Video = 5 | Video link = Videos | B-sides = | Soundtrack = | References = yes | Ref link = References }} Kjo diskografi përfshin titujt, albumet dhe videot e bendit hard rock/heavy metal [[Motörhead]]. == Albume == {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !align="center" valign="top"|Data !align="center" valign="top"|Titulli !align="center" valign="top"|Etiketë !align="center" valign="top"|Chart !align="center" valign="top"|Shteti !align="center" valign="top"|Pozita |- |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan=7 align=center | '''Studio albume''' |- |align="left" valign="center"|[[shtator]] [[1977]] |align="left" valign="center"|'''[[Motörhead (album)|Motörhead]]''' |align="left" valign="center"|Chiswick |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#43 |- |align="left" valign="center"|[[24 mars]] [[1979]] |align="left" valign="center"|'''[[Overkill]]''' |align="left" valign="center"|Bronze |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#24 |- |align="left" valign="center"|[[27 tetor]] [[1979]] |align="left" valign="center"|'''[[Bomber]]''' |align="left" valign="center"|Bronze |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#12 |- |align="left" valign="center"|[[1979]] |align="left" valign="center"|'''[[On Parole]]''' |align="left" valign="center"|United Artists |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|- |- |align="left" valign="center"|[[8 nëntor]] [[1980]] |align="left" valign="center"|'''[[Ace of Spades]]''' |align="left" valign="center"|Bronze |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#4 |- |align="left" valign="center"|[[17 prill]] [[1982]] |align="left" valign="center"|'''[[Iron Fist]]''' |align="left" valign="center"|Bronze |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#6 |- |align="left" valign="center"|[[4 qershor]] [[1983]] |align="left" valign="center"|'''[[Another Perfect Day]]''' |align="left" valign="center"|Bronze |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#20 |- |align="left" valign="center"|[[4 gusht]] [[1986]] |align="left" valign="center"|'''[[Orgasmatron]]''' |align="left" valign="center"|GWR |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#21 |- |align="left" valign="center"|[[5 shtator]] [[1987]] |align="left" valign="center"|'''[[Rock 'n' Roll]]''' |align="left" valign="center"|GWR |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#24 |- |align="left" valign="center"|[[26 shkurt]] [[1991]] |align="left" valign="center"|'''[[1916 (album)|1916]]''' |align="left" valign="center"|WTG |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#24 |- |align="left" valign="center"|[[14 gusht]] [[1992]] |align="left" valign="center"|'''[[March ör Die]]''' |align="left" valign="center"|Epic |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#60 |- |align="left" valign="center"|[[29 nëntor]] [[1993]] |align="left" valign="center"|'''[[Bastards]]''' |align="left" valign="center"|ZYX |align="left" valign="center"|Media Control Chart |align="left" valign="center"|[[Gjermani]] |align="left" valign="center"|#28 |- |align="left" valign="center"|[[1995]] |align="left" valign="center"|'''[[Sacrifice]]''' |align="left" valign="center"|CMC |align="left" valign="center"|Media Control Chart |align="left" valign="center"|[[Gjermani]] |align="left" valign="center"|#31 |- |align="left" valign="center"|[[15 tetor]] [[1996]] |align="left" valign="center"|'''[[Overnight Sensation]]''' |align="left" valign="center"|CMC |align="left" valign="center"|Media Control Chart |align="left" valign="center"|[[Gjermani]] |align="left" valign="center"|#71 |- |align="left" valign="center"|[[10 mars]] [[1998]] |align="left" valign="center"|'''[[Snake Bite Love]]''' |align="left" valign="center"|CMC |align="left" valign="center"|Media Control Chart |align="left" valign="center"|[[Gjermani]] |align="left" valign="center"|#53 |- |align="left" valign="center"|[[16 maj]] [[2000]] |align="left" valign="center"|'''[[We Are Motörhead]]''' |align="left" valign="center"|CMC |align="left" valign="center"|Media Control Chart |align="left" valign="center"|[[Gjermani]] |align="left" valign="center"|#21 |- |align="left" valign="center"|[[9 prill]] [[2002]] |align="left" valign="center"|'''[[Hammered]]''' |align="left" valign="center"|Steamhammer/SPV |align="left" valign="center"|Media Control Chart |align="left" valign="center"|[[Gjermani]] |align="left" valign="center"|#39 |- |align="left" valign="center"|[[22 qershor]] [[2004]] |align="left" valign="center"|'''[[Inferno]]''' |align="left" valign="center"|Steamhammer/SPV |align="left" valign="center"|Media Control Chart |align="left" valign="center"|[[Gjermani]] |align="left" valign="center"|#10 |- |align="left" valign="center"|[[29 gusht]] [[2006]] |align="left" valign="center"|'''[[Kiss of Death]]''' |align="left" valign="center"|Steamhammer/SPV |align="left" valign="center"|European Billboard Chart |align="left" valign="center"|[[Evropa]] |align="left" valign="center"|#7 |- |align="left" valign="center"|[[1 shtator]] [[2008]] |align="left" valign="center"|'''[[Motörizer]]''' |align="left" valign="center"|Steamhammer/SPV |align="left" valign="center"|Media Control Chart |align="left" valign="center"|[[Gjermani]] |align="left" valign="center"|#5 |- |align="left" valign="center"|[[13 dhjetor]] [[2010]] |align="left" valign="center"|'''[[The Wörld is Yours]]''' |align="left" valign="center"|EMI/Motörhead Music |align="left" valign="center"| |align="left" valign="center"| |align="left" valign="center"| |- |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan=7 align=center | '''Live albume''' |- |align="left" valign="center"|[[27 qershor]] [[1981]] |align="left" valign="center"|'''[[No Sleep 'til Hammersmith]]''' |align="left" valign="center"|Bronze |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#1 |- |align="left" valign="center"|[[15 tetor]] [[1988]] |align="left" valign="center"|'''[[Nö Sleep at All]]''' |align="left" valign="center"|GWR |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|- |- |align="left" valign="center"|[[9 mars]] [[1999]] |align="left" valign="center"|'''[[Everything Louder Than Everyone Else]]''' |align="left" valign="center"|SPV |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |- |align="left" valign="center"|[[9 dhjetor]] [[2003]] |align="left" valign="center"|'''[[Live at Brixton Academy]]''' |align="left" valign="center"|Steamhammer/SPV |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |- |align="left" valign="center"|[[20 shtator]] [[2005]] |align="left" valign="center"|'''[[BBC Live & In-Session]]''' |align="left" valign="center"|Sanctuary |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |- |align="left" valign="center"|[[16 korrik]] [[2007]] |align="left" valign="center"|'''[[Better Motörhead than Dead: Live at Hammersmith]]''' |align="left" valign="center"|Steamhammer/SPV |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|- |- |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan=7 align=center | '''Compilation''' |- |align="left" valign="center"|[[15 shtator]] [[1984]] |align="left" valign="center"|'''[[No Remorse]]''' |align="left" valign="center"|Bronze |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#14 |- |align="left" valign="center"|[[1993]] |align="left" valign="center"|'''[[All the Aces]]''' |align="left" valign="center"|Sanctuary/Castle |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |- |align="left" valign="center"|[[1999]] |align="left" valign="center"|'''[[Born to Lose, Live to Win - The Bronze Singles 1978-1983]]''' (Box Set) |align="left" valign="center"|Castle |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |- |align="left" valign="center"|[[12 shtator]] [[2000]] |align="left" valign="center"|'''[[The Best of Motörhead]]''' |align="left" valign="center"|Metal-Is/Sanctuary |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |- |align="left" valign="center"|[[2000]] |align="left" valign="center"|'''[[The Chase Is Better Than The Catch - The Singles A & B's]]''' |align="left" valign="center"|Castle |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |- |align="left" valign="center"|[[2000]] |align="left" valign="center"|'''[[Over the Top - The Rarities]]''' |align="left" valign="center"|Castle |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |- |align="left" valign="center"|[[7 tetor]] [[2003]] |align="left" valign="center"|'''[[Stone Deaf Forever!]]''' (Box Set) |align="left" valign="center"|Sanctuary |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |- |align="left" valign="center"|[[1 nëntor]] [[2005]] |align="left" valign="center"|'''[[Deaf Forever: The Best of Motörhead]]''' |align="left" valign="center"|Silverline |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |align="left" valign="center"|- |- |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan=7 align=center | '''EP''' |- |align="left" valign="center"|[[3 maj]] [[1980]] |align="left" valign="center"|'''[[The Golden Years]]''' |align="left" valign="center"|Bronze |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#8 |- |align="left" valign="center"|[[2 nëntor]] [[1980]] |align="left" valign="center"|'''[[Beer Drinkers and Hell Raisers]]''' |align="left" valign="center"|Big Beat |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#43 |- |align="left" valign="center"|[[21 shkurt]] [[1981]] |align="left" valign="center"|'''[[St. Valentine's Day Massacre EP]]''' |align="left" valign="center"|Bronze |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#5 |- |align="left" valign="center"|[[1982]] |align="left" valign="center"|'''[[Stand By Your Man]]''' |align="left" valign="center"|Bronze |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|- |- |align="left" valign="center"|[[1992]] |align="left" valign="center"|'''[['92 Tour EP]]''' |align="left" valign="center"|WTG/Epic |align="left" valign="center"|UK Chart |align="left" valign="center"|[[Angli]] |align="left" valign="center"|#63 |- |} === Njëshet (Singles) === {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" ! width="28" rowspan="2"| Data ! width="214" rowspan="2"| Titulli ! colspan="5"| Pozita ! width="214" rowspan="2"| Album |- bgcolor="#CCCCCC" ! width="86"| <small>[[Billboard|Billboard Hot 100]]</small> ! width="86"| <small>[[Modern Rock Tracks|US Modern Rock]]</small> ! width="86"| <small>[[Mainstream Rock Tracks|US Mainstream Rock]]</small> ! width="86"| <small>[[Angli|UK Singles Chart]]</small> ! width="86"| <small>[[Gjermani]]</small> |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[1977]] |align="left" valign="top"|"[[Leaving Here]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"| - |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[1977]] |align="left" valign="top"|"[[Motörhead (këngë)|Motörhead]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[Motörhead (album)|Motörhead]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[1978]] |align="left" valign="top"|"[[Louie Louie]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| #68 | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"| - |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[1979]] |align="left" valign="top"|"[[Overkill (këngë)|Overkill]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| #39 | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[Overkill]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[30 qershor]] [[1979]] |align="left" valign="top"|"[[No Class]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| #61 | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[Overkill]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[1 dhjetor]] [[1979]] |align="left" valign="top"|"[[Bomber (këngë)|Bomber]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| #34 | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[Bomber]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[27 tetor]] [[1980]] |align="left" valign="top"|"[[Ace of Spades (këngë)|Ace of Spades]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| #15 | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[Ace of Spades]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[1981]] |align="left" valign="top"|"[[Motörhead (live)]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| #6 | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[No Sleep 'til Hammersmith]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[3 prill]] [[1982]] |align="left" valign="top"|"[[Iron Fist (këngë)|Iron Fist]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| #29 | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[Iron Fist]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[27 maj]] [[1983]] |align="left" valign="top"|"[[I Got Mine]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| #46 | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[Another Perfect Day]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[1983]] |align="left" valign="top"|"[[Shine]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| #59 | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[Another Perfect Day]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[1 shtator]] [[1984]] |align="left" valign="top"|"[[Killed By Death]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| #51 | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[No Remorse]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[1986]] |align="left" valign="top"|"[[Deaf Forever]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| #67 | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[Orgasmatron]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[1987]] |align="left" valign="top"|"[[Eat The Rich]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[Rock 'n' Roll]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[1988]] |align="left" valign="top"|"[[Ace of Spades (live)]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[No Sleep at All]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[5 janar]] [[1991]] |align="left" valign="top"|"[[The One to Sing the Blues]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| #45 | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[1916 (album)|1916]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[1992]] |align="left" valign="top"|"[[Hellraiser]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[March ör Die]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[1993]] |align="left" valign="top"|"[[Don't Let Daddy Kiss Me]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[Bastards]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[1994]] |align="left" valign="top"|"[[Born To Raise Hell]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| #47 | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[Bastards]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[2000]] |align="left" valign="top"|"[[God Save The Queen]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[We Are Motörhead]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[2004]] |align="left" valign="top"|"[[Whorehouse Blues]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[Inferno]]'' |- |- bgcolor="#F0F8FF" |align="left" valign="top"|[[2010]] |align="left" valign="top"|"[[Get Back In Line]]" | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - | align="center" valign="top"| - |align="center" valign="top"|''[[The Wörld Is Yours]]'' |} == Videografia == {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !align="center" valign="top"|Viti !align="center" valign="top"|Titulli !align="center" valign="top"|Etiketë |- |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan=7 align=center | '''VHS''' |- |align="left" valign="center"|[[1982]] |align="left" valign="center"|'''[[Live in Toronto]]''' |align="left" valign="center"|Castle Hendering |- |align="left" valign="center"|[[1984]] |align="left" valign="center"|'''[[Another Perfect Day Video EP]]''' |align="left" valign="center"|Sony Music |- |align="left" valign="center"|[[1985]] |align="left" valign="center"|'''[[The Birthday Party]]''' |align="left" valign="center"|GWR Records |- |align="left" valign="center"|[[1986]] |align="left" valign="center"|'''[[Deaf Not Blind]]''' |align="left" valign="center"|Bronze Records |- |align="left" valign="center"|[[1991]] |align="left" valign="center"|'''[[Everything Louder than Everything Else]]''' |align="left" valign="center"|Sony Music |- |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan=7 align=center | '''DVD''' |- |align="left" valign="center"|[[2001]] |align="left" valign="center"|'''[[25 & Alive Boneshaker]]''' |align="left" valign="center"|Steamhammer/SPV |- |align="left" valign="center"|[[2002]] |align="left" valign="center"|'''[[The Best of Motörhead (DVD)|The Best of Motörhead]]''' |align="left" valign="center"|BMG/Sanctuary Records |- |align="left" valign="center"|[[2002]] |align="left" valign="center"|'''[[Special Edition EP]]''' |align="left" valign="center"|- |- |align="left" valign="center"|[[2003]] |align="left" valign="center"|'''[[The Birthday Party]]''' |align="left" valign="center"|GWR Records |- |align="left" valign="center"|[[2004]] |align="left" valign="center"|'''[[Everything Louder Than Everything Else]]''' |align="left" valign="center"|Sony Music |- |align="left" valign="center"|[[2005]] |align="left" valign="center"|'''[[Classic Albums: Motörhead - Ace of Spades]]''' |align="left" valign="center"|Eagle Vision |- |align="left" valign="center"|[[2005]] |align="left" valign="center"|'''[[Stage Fright]]''' |align="left" valign="center"|SPV |} === Video muzikorë === * [[1979]] - "[http://www.youtube.com/watch?v=bS8Fn2gaGpM Louie, Louie]" -- ([[Overkill]]) * [[1980]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=3dLxmS1bD3c Ace of Spades]'' -- ([[Ace of Spades]]) * [[1980]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=buElOjx2T7w The Chase Is Better Than The Catch]'' -- ([[Ace of Spades]]) * [[1982]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=L4yHyHdJK5g Iron Fist]'' -- ([[Iron Fist]]) * [[1984]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=gV6noHEd6XE Killed By Death]'' -- ([[No Remorse]]) * [[1987]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=odeNhMeh7wM Eat The Rich]'' -- ([[Rock 'n' Roll]]) * [[1991]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=Tw6f-oKpgI8 No Voices in the Sky]'' -- ([[1916 (album)|1916]]) * [[1991]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=OJg6tl0fvoU I'm So Bad (Baby I Don't Care)]'' -- ([[1916 (album)|1916]]) * [[1991]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=bwkYLmZqtSw R.A.M.O.N.E.S.]'' -- ([[1916 (album)|1916]]) * [[1992]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=ZXqkvjZvQAc I Ain't No Nice Guy]'' -- ([[March ör Die]]) * [[1992]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=OKEpXTe6VOA Hellraiser]'' -- ([[March ör Die]]) * [[1993]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=eY1y2XFR5yk Burner]'' -- ([[Bastards]]) * [[1993]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=SDYT4cGEC5E Born to Raise Hell]'' -- ([[Bastards]]) * [[1995]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=l6xoiod5_LM Sacrifice]'' -- ([[Sacrifice]]) * [[1996]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=bvZvp9qIpgM I Don't Believe a Word]'' -- ([[Overnight Sensation]]) * [[2000]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=42Lm2kw20p0 God Save The Queen]'' -- ([[We Are Motörhead]]) * [[2002]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=uw8MrgQrM1I Brave New World]'' -- ([[Hammered]]) * [[2002]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=a4nr-auMPvg Serial Killer]'' -- ([[Hammered]]) * [[2004]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=WIQak9_tFu0 Life's a Bitch]'' -- ([[Inferno]]) * [[2004]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=STkk4OtLwWM Whorehouse Blues]'' -- ([[Inferno]]) * [[2006]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=0JaY1KCZBZo Be My Baby]'' -- ([[Kiss of Death]]) * [[2008]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=v4b3MBkOx5k Rock Out]'' -- ([[Motörizer]]) * [[2010]] - ''[http://www.youtube.com/watch?v=O02Gnzn5JDY Get Back In Line]'' -- ([[The Wörld Is Yours]]) {{Motörhead}} [[Kategoria:Motörhead]] [[Kategoria:Diskografi|Motörhead]] g24acriubnh59ygfg5lluyketnfz2oz 3 40992 3006792 2902222 2026-07-07T07:25:18Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006792 wikitext text/x-wiki <pre> == FJALORTH  - ARSIM == administrim/ administration tërësia e procedurave dhe e teknikave që përdoren për drejtimin e një organizate arsimore në përputhje me politikat e vendosura. administrim i arsimit /educational administration drejtimi, kontrolli dhe menaxhimi i të gjitha çështjeve shkollore, i drejtimit, të mësimit, të financës. afati/ term koha e përcaktuar për fillimin  apo kryerjen e aktivitetit të caktuar. afati më i rëndësishëm(Tr)/milestone afati më i rëndësishëm është afati kyç ose pika e zgjedhur në të cilën nevojiten informacione për procesin e realizimit të projektit, vërtet për vlerësimin dhe ndërmarrjen e masave me qëllim të realizimit të suksesshëm të projektit. agjent ndryshimi/ change agent  është një person, grup, agjenci ose një mjet që synon të ndryshojë, të ristrukturojë, të transformojë konceptet, rrethanat, proceset, shoqërinë, institucionet, veten. aktivitet/activity (job) veprimet e ndërmara nëpërmjet të të cilave realizohen  qëllimet dhe objektivat e parapara; e gjithë ajo që duhet bërë   për të realizuar  atë që është planifikuar. Element i modelit rrjetor që shpreh: etapën e qartë të përcaktuar që kërkon kohë dhe mjete; b) pritjen (procesin që kërkon shpenzimin e kohës) dhe c) varësinë që nuk  shpenzon kohë (aktiviteti  fiktiv). aktiviteti fiktiv/ dummy activity, fiction activity  lidhja ndërmjet dy ngjarjeve, e cila nuk kërkon shpenzimin e kohës dhe paraqet varësinë teknologjike të njëkohësisë së fillimit përkatësisht përfundimit  një apo të më shumë aktiviteteve. aktiviteti jokritik/ non critical activity aktiviteti që nuk gjendet në rrugën kritike. aktiviteti kritik/ critical activity (job) aktivitetet që gjenden në rrugën kritike. bankë pyetjesh/ item bank një familje pyetjesh të ndërtuara dhe të kalibruara sipas një dimensioni të vetëm, i cili ruhet gjatë përdorimit, gjë që mundëson krijimin e një mjeti shkencor, të ndërtuar qartë dhe me mundësi të gjera përdorimi.   buxheti/ budget – plani i të gjitha shpenzimeve të projektit të parapara për secilin aktivitet, llojet e shpenzimeve dhe burimet financiare.  diagrami rrjetor/ network (arrow diagrams) model për analizën e strukturës së projektit, i cili përbëhet nga rrathë të lidhur me shigjeta të orientuara sipas rregullave të caktuara (renditje logjike). donator/donor - secili individ apo grup njerëzish, organizatash, shoqatash apo institucionesh të cilat materialisht ose nëpërmjet aktivitetesh të ndryshme përkrahin projektet e caktuara. efektshmëria / effectiveness  është niveli i dëshiruar i rezultateve të arritura.  eficienca/ efficiency është aftësia për të arritur nivelin e dëshiruar të rezultateve me një kosto të ulët, me shpenzimin e  një sasie kohe dhe energjie të pakët përkundrejt punës së kryer. ekipi  për vlerësim i shkollës/ school team for evaluation  ekipi i formuar dhe i aftësuar  me qëllim që të bëjë vlerësimin e zbatimit të planit të zhvillimit të    shkollës dhe të  projekteve shkollore. ekipi zhvillimor i  shkollës/school development team ekipi prej 5-11 anëtarësh të grupeve të ndryshme të interesit, i cili organizon dhe udhëheq përpilimin e planit të  zhvillimit të shkollës, zgjedhet nga  këshilli i shkollës. etosi  i shkollës /school ethos  morali i shkollës,  etika  e  shkollës. feedback  1) çdolloj informacioni kthyes që siguron një raport për rezultatin e sjelljes, veprimit. Për shembull shenjat verbale, të fytyrës, të duarve, të trupit, të cilat dëgjuesit i demonstrojnë ndaj folësve, japin informacion se ata e kuptojnë, e miratojnë ose jo atë çka thonë folësit; 2) (në arsim), komentet ose informacioni që nxënësit marrin për suksesin e detyrave të të nxënët nëpërmjet mësuesit ose nga nxënësit e tjerë dhe e anasjellta. instrument vlerësimi/ evaluation instrument mjet me anë të të cilit merret informacion për progresin arsimor të nxënësit, për efektshmërinë e mësimit; të dhënat sasiore dhe cilësore; testet, përshtypjet subjektive, vëzhgimet, dëshmitë anekdodike, studimet e rastit, etj. mund të shërbejnë si mjete për të matur dhe vlerësuar. grupet e interesi/ interest- group të gjitha subjektet e interesuara që shkolla të jetë më cilësore dhe që të zhvillohet në vazhdimësi; ata të cilët shqetësohen për punën e shkollës, që të marrin pjesë, që të realizojnë një fitim, ata që kontribuojnë në zhvillimin e shkollës.   kompetenca të mësuesit/  teacher competencies  janë tërësia e njohurive, e aftësive dhe e qëndrimeve të nevojshme për të përmbushur profesionin e mësuesit. Koha e përgjithshme e zgjatjes së projektit/ total project time koha  e përgjithshme që shpenzohet nga fillimi deri në përfundim të një projekti të caktuar. kriter vlerësimi/ evaluation criteria  1) standard përkundrejt të cilit një person, një grup, një procedurë ose një instrument mund të kontrollohet dhe të vlerësohet; 2) faktorët që mbahen parasysh gjatë procesit të vlerësimit, p.sh. nga një agjenci akreditimi gjatë analizës së statusit të një institucioni arsimor për të përcaktuar nëse ai mund të akreditohet. kurrikulum/ curriculum mund të përkufizohet plani i veprimit ose dokumenti i shkruar që përfshin strategjitë për arritjen e qëllimeve të dëshiruara. Ky është pozicioni i Ralf Tyler dhe i Hilda Taba-s. kurrikulum-i mund të përkufizohet në mënyrë të gjerë si gjithë përvoja shkollore dhe jashtëshkollore. Sipas këtij këndvështrimi gjithçka që ndodh në shkollë mund të përfshihet dhe të shihet nga këndvështrimi i kurrikulum-it. Ky përkufizim e ka prejardhjen nga përkufizimi i Dewey për përvojën dhe edukimin. kurrikulum-i mund të vështrohet edhe në lidhje me lëndët mësimore dhe përmbajtjen e tyre. Në këtë rast përmbajtja e konceptit përfshin planin e lëndëve mësimore dhe përmbajtjen e tyre, që shkolla u ofron nxënësve për të marrë një certifikatë ose diplomë. Meqë shumica e sistemeve shkollore në Botë e kanë zhvilluar kurrikulum-in në kuadrin e lëndëve mësimore dhe të klasave të ndryshme ky është përkufizimi më i zakonshëm dhe më i përdorshëm. matja/ measurement  a. në kuptimin e përgjithshëm është procesi i krahasimit të një sasie të njohur me një sasi të panjohur për të fituar informacion për sasinë e panjohur. b. është procesi i sigurimit të një përshkrimi numerik të shkallës në të cilën një person ose një send zotëron disa karakteristika. mbikëqyrje/ supervision  funksion i kontrollit që vlerëson veprimin konkret dhe garanton se zbatimi kryhet në përputhje me planet dhe programet; funksion i kontrollit që të drejton drejt veprimit korrektues kur zbatimi është duke u kryer. Në arsim vëzhgimi dhe vlerësimi i veprimtarisë mësimore. metodat dhe teknikat e mësimdhënies/ teaching methods and techniques  janë procedura standarde që përdorin mësuesit në bashkëveprim me nxënësit për paraqitjen dhe për zhvillimin e materialeve dhe të veprimtarive mësimore për të arritur qëllimet dhe objektivat mësimore.  mjedisi fizik/ physical environment  është tërësia e kushteve fizike që krijojnë një atmosferë të përshtatshme për ecurinë e procesit të mësimdhënies dhe të të nxënët. Në tërësinë e këtyre kushteve një ndikim ushtron edhe rregullimi i klasës.     model vlerësimi/ evaluation model  përshkruan se çfarë bëjnë dhe duhet të bëjnë vlerësuesit.  monitorimi/ monitoring  zakonisht nënkupton procedurat e rregullta sistematike për mbledhjen e të dhënave për aspekte të rëndësishme të arsimit në nivel kombëtar, rajonal, lokal dhe institucional.   ndryshimi /change në një kuptim të gjerë, shënon çdo veprim nëpërmjet të cilit bëjmë diçka ndryshe. Ndryshim është përmirësim a rregullim që i bëhet diçkaje duke ia ndryshuar gjendjen e mëparshme. Ndryshimi është transformimi i plotë ose i pjesshëm i diçkaje në formë, cilësi, ose në marrëdhënie. ngjarje/event momenti  i fillimit ose i përfundimit të një  apo më shumë aktiviteteteve. Nuk shpenzon as kohë, as mjete.  Kur përcaktohet momenti i paraqitjes së ngjarjes, atëherë ngjarja paraqet afatin. ngjarja fillestare e projektit (i) / origin,  beginning event, initial event ngjarja  fillestare –  e parë  me të cilin fillon projekti i paraqitur në diagramin e caktuar. Ajo nuk ka aktivitete të cilat i paraprijnë. ngjarja përfundimtare e projektit(n)/ ending eve, final network event ngjarje apo moment i kompletimit të përfundimit të projektit  në  tërësi i paraqitur me diagramin  rrjetor. Nga kjo ngjarje nuk pason më asnjë aktivitet.   qëllimet arsimore/ educational goals  janë synimet e përgjithshme afatgjata që duam të arrijmë në të ardhmen, diçka drejt së cilës duhet të ecim për ta arritur. Qëllimet arsimore lidhen me procesin e përgjithshëm të edukimit. Ato përcaktohen për veprimtarinë tërësore të shkollës, për planet dhe programet mësimore.  objektivat mësimorë / educational objectives janë synime afatshkurtëra dhe më konkrete se qëllimet arsimore. Ato janë produkti që shpresohet të demonstrojë nxënësi si rezultat i të nxënët. Objektivat mësimorë formulohen në kuadrin e kontekstit të qëllimeve arsimore, por me synimin që t’i konkretizojnë ato. Objektivat mësimorë janë bazamenti mbi të cilin ngrihet plani i veprimit. Ato janë bazë për vendimet që lidhen me përmbajtjen mësimore, me metodat e mësimdhënies, me përdorimin e mjeteve mësimore, me vlerësimin.  objektivat e vlerësimit/ assessment objectives  janë rezultate të veçanta të të nxënët, të cilat do të vlerësohen. organizimi dhe drejtimi i klasës / classroom organization and managment  është procesi i administrimit të veprimtarisë së klasës në lidhje me aspekte të tilla, si: planifikimi i mësimit, shfrytëzimi i burimeve njerëzore dhe materiale, shfrytëzimi i hapësirës dhe i kohës, krijimi i klimës, kontrolli, disiplina, zgjidhja e konflikteve për të realizuar qëllimet e edukimit. plani strategjik/ strategic plan dokumenti që prodhohet si rezultat i planifikimin afatgjatë që bazohet në prioritete zhvillimore. plani i zhvillimit të shkollës / school development plan plani i zhvillimit afatgjatë të shkollës programi mësimor / syllabus është dokumenti ku paraqitet përmbajtja e lëndës mësimore dhe mënyra si realizohet ajo. Çdo lëndë mësimore ka program të veçantë. Në të përcaktohen qëllimet dhe detyrat mësimore, vëllimi i njohurive, i aftësive, qëndrimet dhe vlerat që duhet të përvetësojë nxënësi gjatë një kursi ose viti mësimor; anët teorike dhe praktike dhe çdo gjë tjetër që ka të bëjë me arritjen e pikësynimeve të lëndës. prioriteti/ priority nevoja, nëse është arritur konsensusi i të gjitha grupeve të interesit e cila për nga rëndësia / ose urgjenca është e niveli më i lartë. projekt/ project  një projekt përfshin aktivitete të veçanta që i ndërmarrin personat përgjegjës me qëllim të arritjes së rezultateve të caktuara. Projekti fillon dhe mbaron në një kohë të caktuar. Projekti ndryshon shumë nga punët rutinore gjatë të cilave punëtori e bën çdo ditë punën e njëjtë, me fare pak ndryshime. Projekti prodhon rezultate konkrete që mund të shihen apo të verifikohen. reflektimi/ reflection është procesi i analizës kritike që përfshin si elementin njohës edhe atë afektiv. Procesi i reflektimit ndaj mësimdhënies përfshin: të menduarit kritik, vetëdrejtimin, zgjidhjen e problemit, të menduarit krijues. sinopsis/synopsis skicë, përmbledhje e shkrimeve  dhe e përmbajtjeve të shkruara të disa  autorëve për të njëjtën temë- lëndë  të  renditur sipas kronologjisë.  standard arsimor/ educational standard  quhet një qëllim, objektiv ose kriter i arsimit i shprehur ose numerikisht si një mesatare statistikore, ose filozofikisht si një ideal i përsosmërisë, sipas të cilit gjykohen dhe vlerësohen gjërat. standardet e arritjeve/ achievement or performance standards përcaktojnë nivelin e përmbushjes së standardeve të përmbajtjes nga nxënësit. standardet e përmbajtjes /content standards  përcaktojnë se ç’duhet të dijë dhe të jetë i aftë të bëjë nxënësi në një lëndë mësimore. standardet e programeve dhe të teksteve shkollore/ curriculum and textbooks standards përfshijnë kriteret filozofike, psikologjike, pedagogjike dhe shkencore mbi bazën e të cilave hartohen programet dhe tekstet shkollore. testi/ test  përbëhet nga një sistem detyrash, pyetjesh, çështjesh të lidhura logjikisht ndërmjet tyre, të cilat kanë të bëjnë me një fushë të caktuar dhe që duhen zgjidhur. testim/ testing   është procedura gjatë së cilës me anë të testeve maten njohuritë, aftësitë, suksesi. Testimi, si një veprim i standardizuar shërben për përcaktimin e shkallës sasiore dhe cilësore të zhvillimit të një dukurie në situata të caktuara. teknika e planifikimit rrjetor(TPRr)/ network tehnique paraqet metoda  bashkëkohore analitike të planifikimit dhe të udhëheqjes  me projekte të ndërlikuara. Mbështeten në paraqitjen  tërësore dhe detaje të  detyrave të planifikuara të një projekti unik  nërpërmjet diagramit rrjetor.  Emrin e ka marrë për shkak të procedurës së veçantë e cila përdoret  në planifikim dhe udhëheqje (teknikë) dhe paraqitjes grafike  në formën e  rrjetit (planifikimi rrjetor). Si bazë teorike e TPRr shërbejnë  algjebra moderne, teoria e grafeve dhe statistika  metematikore me teorinë e gjasave – probabilitetit. treguesi arsimor/ educational indicator  është i përkufizuar në përgjithësi si një statistikë e lidhur me politikën që synon të sigurojë informacion rreth kushtit, funksionimit ose veprimtarisë së një sistemi arsimor ose të një pjese të tij. Treguesit arsimorë mund të shënojnë një aspekt të caktuar të kushtit, funksionimit ose të veprimtarisë së një sistemi arsimor, por ato nuk janë dukuria në vetvete. Statistikat kualifikohen si tregues vetëm nëse ato përmbushin funksionin e pikës së referimit ose të krahasimit. treguesit sasiorë/ quantitative indicators  përmbajnë ndryshore që mund të paraqiten lehtësisht në mënyrë numerike. treguesit cilësorë / quality indicators shënojnë ndryshore që nuk është e lehtë të paraqiten numerikisht; për to përdoret shkalla vlerësuese përshkruese.     vlerësimi/ evaluation  a. është procesi gjatë të cilit përcaktohen vlerat mbi bazën e informacionit të grumbulluar nga procesi i matjeve. Vlerësimi është procesi i verifikimit ose i gjykimit të vlerës ose të sasisë së diçkaje duke përdorur një standard vlerësimi; përfshin gjykimet sipas evidencës së brendshme dhe kritereve të jashtme.  b. Vlerësimi është procesi i përcaktimit të rëndësisë relative të dukurisë së të njëjtit lloj përkundrejt një standardi. c. Vlerësimi është procesi i gjykimit të meritave dhe të arritjeve në bazë të një standardi ose     kritereve të caktuara.  vlerësimi /assessment  është procesi i gjykimit të meritave dhe të arritjeve në bazë të një standardi ose kritereve të caktuara të një individi, të një projekti a institucioni të veçantë. vlerësimi formues/ formative evaluation mbikëqyr ecurinë, procesin, përparimin e programeve, projekteve, të individëve dhe siguron një feedback për të sjellë përmirësime.  vlerësimi i brendshëm/ internal evaluation është vlerësimi që e kryen institucioni, programi, projekti për sektorë të caktuar, për aspekte të caktuara të programit ose për tërë veprimtarinë duke aktivizuar si vlerësues punonjës të institucionit ose pjesëmarrës të programit, që nuk kanë përgjegjësi të drejtpërdrejtë në institucion ose program. vlerësimi i burimeve/ input evaluation synon të sigurojë një informacion për të përcaktuar se si do të përdoren burimet për të arritur objektivat e projektit, programit.  vlerësimi i jashtëm/ external evaluation  është vlerësimi që kryhet nga agjenci të specializuara vlerësimi ose vlerësues të cilët nuk kanë lidhje të drejtpërdrejtë me institucionin ose programin. vlerësimi i kontekstit / context evaluation  ka si qëllim të përcaktojë kontekstin veprues, të përshkruajë kushtet aktuale, të identifikojë dhe të vlerësojë nevojat dhe mundësitë në kontekstin e dhënë, të diagnostikojë problemet.   vlerësimi i kurrikulumit/ curriculum evaluation i referohet procesit të përcaktimit të vlerës së një aspekti ose të tërë kurrikulumit. Në varësi të përkufizimit të kurrikulumit, objekti i vlerësimit mund të jenë nevojat për kurrikulumin, politika e kurrikulumit, përmbajtja e kurrikulumit, procesi i mësimdhënies, mjetet mësimore, objektivat mësimorë, përvetësimi i kurrikulumit mësimor nga nxënësit, erfektshmëria e mësimdhënies, mjedisi i të nxënët.Vlerësimi i kurrikulumit përfshin vlerësimin e veprimtarive mësimore në kuadrin e një fushe të caktuar për të përcaktuar vlefshmërinë e objektivave, përshtatshmërinë e përmbajtjes dhe arritjen e qëllimeve specifike që çon në marrjen e vendimeve që lidhen me planifikimin, programin, zbatimin dhe riciklimin e veprimtarive të programit. vlerësimi i mësuesit/ teacher appraisal  vlerësimi i mësuesit është procesi i përshkrimit dhe i gjykimit të meritave dhe të vlerave të mësuesit mbi bazën e njohurive, të aftësive, të sjelljeve dhe të rezultateve të mësimdhënies së tij të cilat krahasohen me standarde dhe kompetenca të caktuara. vlerësimi i procesit/ process evaluation  ka tri qëllime kryesore: 1) të zbulojë ose të parashikojë defektet në procedurat ose gjatë zbatimit të programit, projektit; 2) të sigurojë informacion për vendimet e programuara; 3) të regjistrojë procedurat siç kanë ndodhur. Vlerësimi i procesit siguron një informacion për kapërcimin e vështirësive, për marrjen e vendimeve të mëtejshme dhe për interpretimin e rezultateve të programit, projektit. vlerësimi i produktit/ product evaluation  synon të masë dhe të interpretojë produktin. vlerësimi përmbledhës/ summative evaluation  përcakton arritjet në përfundim të programit, projektit, kursit, për të marrë vendime për programet, institucionet, individët. Vlerësimi përmbledhës mund të përdoret për të gjykuar efektshmërinë e programeve, projekteve, kurseve etj. vlerësues amator/ amateur evaluator  quhet ai person i cili kualifikimin kryesor profesional nuk e ka në fushën e vlerësimit, ndërkohë që angazhimin në këtë fushë e ka vetëm si pjesë të biografisë së tij profesionale vlerësues i brendshëm/ internal evaluator  është zakonisht një punonjës i institucionit ose pjesëmarrës i programit, që nuk ka përgjegjësi të drejtpërdrejtë në institucion ose program dhe i raporton drejtpërdrejt bordit të institucionit ose grupit të drejtimit të programit a të projektit.  vlerësues i jashtëm / external evaluator është dikush që nuk ka lidhje me institucionin, programin, projektin, por pajtohet për të kryer vlerësimin. vlerësues profesionist/ professional evaluator quhet ai person i cili dallohet nga kualifikimi i gjerë në fushën e vlerësimit dhe e ka profesion e përgjegjësi kryesore drejtimin e vlerësimeve. vetëvlerësimi/ self-evaluation   është procesi gjatë të cilit institucioni, agjencia, programi ose individi mbledhin informacion për veten e tyre dhe bëjnë gjykimin e vlerave të tyre. vlerësim diagnostikues/ diagnostic evaluation synon të zbulojë shkaqet njohëse, fizike, emocionale, shoqërore të problemeve që kanë nxënësit në mënyrë që të përcaktohen teknikat korrigjuese.  vlerësim i institucionit/ institutional evaluation  procesi i studimit dhe i analizës së anëve të forta dhe të dobëta të një institucioni arsimor, me qëllim inspektimi ose akreditimi.  vlerësim i orientuar në qëllime/ goals-oriented evaluation   përdor qëllimet dhe objektivat si kritere për të përcaktuar suksesin. vlerësim i orientuar në vendime/ decision-oriented evaluation  është një proces që prodhon një informacion për të marrë vendime duke përzgjedhur ndërmjet alternativave.<br /> ----  Bazuar në projektin e KEC-it "Plani Zhvillimor i Shkollës"was like an amazing day for us today so much fun with all our girls == Bryan Tracy == Bryan Tracy është një ndër ligjëruesit më kulmor profesionist në botë. Për çdo vit më shumë se 250 000 njerëz ndjekin ligjëratat e tij mbi udhëheqjen, strategjitë, shitjen, suksesin vetjak dhe afarist. Bryan është studiues i zjarrtë i punës, psikologjisë, menaxhimit, shitjes, historisë, ekonomisë, politikës, metafizikës dhe religjionit. Ka shkruar 16 libra dhe ka prodhuar më se 300 audio dhe video programe trajnuese. Librat e tij janë përkthyer në 21 gjuhë dhe shfrytëzohen në 38 shtete. Bryan Tracy jeton në Solana Beach në Kaliforni == Dr. Xhozef Marfi == Dr. Xhozef Marfi ka qenë doktor i filozofisë, i shkencave religjioze dhe shkencave juridike. Si mësues i mirënjohur internacional, autor dhe docent, ai përhapi idetë e tij të Mendimit Pozitiv nga njohuritë krishtere të Zotit. Është shumë i njohur si shkencëtar i lartë religjioz më i profilizuar në SHBA. Librat e tij janë përkthyer në më shumë se 40 gjuhë. == Napoleon Hill == Napoleon Hilli u lind, më 1883 në Pound River në Wise County, Virginia. Librat e tij më të njohura janë: “Mendo dhe pasurohu”, “Çelësi i suksesit”, “17 rregullat të jetës dhe suksesit”. Vdiq në nëntor të vitit 1970. == Dale Carnegie == Dale Carnegie njhet si psikolog dhe publicist i afirmuar amerikan. Gjithashtu është edhe themelues i shkollës se popullarizuar të menaxhmentit “Dale Carnegie institut”, e cila në baza racionale – emotive u ofron përkrahjen e verbalizuar të gjithë atyre të cilët dëshirojnë të ndërtojnë një imazh të suksesshëm për vete dhe të cilët përpiqen për arritjen e caqeve të parashtruara apo të cilët kanë vështirësi në realizimin e një jete të suksesshme. </pre> == Përshëndetje Dan == Ca materiale nëse mund t'i sistemoni.... Me respekt: Alush Kryeziu ep7jzchmbpvc3nwkgq9i3af3ktppnfd 3006823 3006792 2026-07-07T11:21:58Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006823 wikitext text/x-wiki == FJALORTH - ARSIM == <pre> administrim/ administration tërësia e procedurave dhe e teknikave që përdoren për drejtimin e një organizate arsimore në përputhje me politikat e vendosura. administrim i arsimit /educational administration drejtimi, kontrolli dhe menaxhimi i të gjitha çështjeve shkollore, i drejtimit, të mësimit, të financës. afati/ term koha e përcaktuar për fillimin  apo kryerjen e aktivitetit të caktuar. afati më i rëndësishëm(Tr)/milestone afati më i rëndësishëm është afati kyç ose pika e zgjedhur në të cilën nevojiten informacione për procesin e realizimit të projektit, vërtet për vlerësimin dhe ndërmarrjen e masave me qëllim të realizimit të suksesshëm të projektit. agjent ndryshimi/ change agent  është një person, grup, agjenci ose një mjet që synon të ndryshojë, të ristrukturojë, të transformojë konceptet, rrethanat, proceset, shoqërinë, institucionet, veten. aktivitet/activity (job) veprimet e ndërmara nëpërmjet të të cilave realizohen  qëllimet dhe objektivat e parapara; e gjithë ajo që duhet bërë   për të realizuar  atë që është planifikuar. Element i modelit rrjetor që shpreh: etapën e qartë të përcaktuar që kërkon kohë dhe mjete; b) pritjen (procesin që kërkon shpenzimin e kohës) dhe c) varësinë që nuk  shpenzon kohë (aktiviteti  fiktiv). aktiviteti fiktiv/ dummy activity, fiction activity  lidhja ndërmjet dy ngjarjeve, e cila nuk kërkon shpenzimin e kohës dhe paraqet varësinë teknologjike të njëkohësisë së fillimit përkatësisht përfundimit  një apo të më shumë aktiviteteve. aktiviteti jokritik/ non critical activity aktiviteti që nuk gjendet në rrugën kritike. aktiviteti kritik/ critical activity (job) aktivitetet që gjenden në rrugën kritike. bankë pyetjesh/ item bank një familje pyetjesh të ndërtuara dhe të kalibruara sipas një dimensioni të vetëm, i cili ruhet gjatë përdorimit, gjë që mundëson krijimin e një mjeti shkencor, të ndërtuar qartë dhe me mundësi të gjera përdorimi.   buxheti/ budget – plani i të gjitha shpenzimeve të projektit të parapara për secilin aktivitet, llojet e shpenzimeve dhe burimet financiare.  diagrami rrjetor/ network (arrow diagrams) model për analizën e strukturës së projektit, i cili përbëhet nga rrathë të lidhur me shigjeta të orientuara sipas rregullave të caktuara (renditje logjike). donator/donor - secili individ apo grup njerëzish, organizatash, shoqatash apo institucionesh të cilat materialisht ose nëpërmjet aktivitetesh të ndryshme përkrahin projektet e caktuara. efektshmëria / effectiveness  është niveli i dëshiruar i rezultateve të arritura.  eficienca/ efficiency është aftësia për të arritur nivelin e dëshiruar të rezultateve me një kosto të ulët, me shpenzimin e  një sasie kohe dhe energjie të pakët përkundrejt punës së kryer. ekipi  për vlerësim i shkollës/ school team for evaluation  ekipi i formuar dhe i aftësuar  me qëllim që të bëjë vlerësimin e zbatimit të planit të zhvillimit të    shkollës dhe të  projekteve shkollore. ekipi zhvillimor i  shkollës/school development team ekipi prej 5-11 anëtarësh të grupeve të ndryshme të interesit, i cili organizon dhe udhëheq përpilimin e planit të  zhvillimit të shkollës, zgjedhet nga  këshilli i shkollës. etosi  i shkollës /school ethos  morali i shkollës,  etika  e  shkollës. feedback  1) çdolloj informacioni kthyes që siguron një raport për rezultatin e sjelljes, veprimit. Për shembull shenjat verbale, të fytyrës, të duarve, të trupit, të cilat dëgjuesit i demonstrojnë ndaj folësve, japin informacion se ata e kuptojnë, e miratojnë ose jo atë çka thonë folësit; 2) (në arsim), komentet ose informacioni që nxënësit marrin për suksesin e detyrave të të nxënët nëpërmjet mësuesit ose nga nxënësit e tjerë dhe e anasjellta. instrument vlerësimi/ evaluation instrument mjet me anë të të cilit merret informacion për progresin arsimor të nxënësit, për efektshmërinë e mësimit; të dhënat sasiore dhe cilësore; testet, përshtypjet subjektive, vëzhgimet, dëshmitë anekdodike, studimet e rastit, etj. mund të shërbejnë si mjete për të matur dhe vlerësuar. grupet e interesi/ interest- group të gjitha subjektet e interesuara që shkolla të jetë më cilësore dhe që të zhvillohet në vazhdimësi; ata të cilët shqetësohen për punën e shkollës, që të marrin pjesë, që të realizojnë një fitim, ata që kontribuojnë në zhvillimin e shkollës.   kompetenca të mësuesit/  teacher competencies  janë tërësia e njohurive, e aftësive dhe e qëndrimeve të nevojshme për të përmbushur profesionin e mësuesit. Koha e përgjithshme e zgjatjes së projektit/ total project time koha  e përgjithshme që shpenzohet nga fillimi deri në përfundim të një projekti të caktuar. kriter vlerësimi/ evaluation criteria  1) standard përkundrejt të cilit një person, një grup, një procedurë ose një instrument mund të kontrollohet dhe të vlerësohet; 2) faktorët që mbahen parasysh gjatë procesit të vlerësimit, p.sh. nga një agjenci akreditimi gjatë analizës së statusit të një institucioni arsimor për të përcaktuar nëse ai mund të akreditohet. kurrikulum/ curriculum mund të përkufizohet plani i veprimit ose dokumenti i shkruar që përfshin strategjitë për arritjen e qëllimeve të dëshiruara. Ky është pozicioni i Ralf Tyler dhe i Hilda Taba-s. kurrikulum-i mund të përkufizohet në mënyrë të gjerë si gjithë përvoja shkollore dhe jashtëshkollore. Sipas këtij këndvështrimi gjithçka që ndodh në shkollë mund të përfshihet dhe të shihet nga këndvështrimi i kurrikulum-it. Ky përkufizim e ka prejardhjen nga përkufizimi i Dewey për përvojën dhe edukimin. kurrikulum-i mund të vështrohet edhe në lidhje me lëndët mësimore dhe përmbajtjen e tyre. Në këtë rast përmbajtja e konceptit përfshin planin e lëndëve mësimore dhe përmbajtjen e tyre, që shkolla u ofron nxënësve për të marrë një certifikatë ose diplomë. Meqë shumica e sistemeve shkollore në Botë e kanë zhvilluar kurrikulum-in në kuadrin e lëndëve mësimore dhe të klasave të ndryshme ky është përkufizimi më i zakonshëm dhe më i përdorshëm. matja/ measurement  a. në kuptimin e përgjithshëm është procesi i krahasimit të një sasie të njohur me një sasi të panjohur për të fituar informacion për sasinë e panjohur. b. është procesi i sigurimit të një përshkrimi numerik të shkallës në të cilën një person ose një send zotëron disa karakteristika. mbikëqyrje/ supervision  funksion i kontrollit që vlerëson veprimin konkret dhe garanton se zbatimi kryhet në përputhje me planet dhe programet; funksion i kontrollit që të drejton drejt veprimit korrektues kur zbatimi është duke u kryer. Në arsim vëzhgimi dhe vlerësimi i veprimtarisë mësimore. metodat dhe teknikat e mësimdhënies/ teaching methods and techniques  janë procedura standarde që përdorin mësuesit në bashkëveprim me nxënësit për paraqitjen dhe për zhvillimin e materialeve dhe të veprimtarive mësimore për të arritur qëllimet dhe objektivat mësimore.  mjedisi fizik/ physical environment  është tërësia e kushteve fizike që krijojnë një atmosferë të përshtatshme për ecurinë e procesit të mësimdhënies dhe të të nxënët. Në tërësinë e këtyre kushteve një ndikim ushtron edhe rregullimi i klasës.     model vlerësimi/ evaluation model  përshkruan se çfarë bëjnë dhe duhet të bëjnë vlerësuesit.  monitorimi/ monitoring  zakonisht nënkupton procedurat e rregullta sistematike për mbledhjen e të dhënave për aspekte të rëndësishme të arsimit në nivel kombëtar, rajonal, lokal dhe institucional.   ndryshimi /change në një kuptim të gjerë, shënon çdo veprim nëpërmjet të cilit bëjmë diçka ndryshe. Ndryshim është përmirësim a rregullim që i bëhet diçkaje duke ia ndryshuar gjendjen e mëparshme. Ndryshimi është transformimi i plotë ose i pjesshëm i diçkaje në formë, cilësi, ose në marrëdhënie. ngjarje/event momenti  i fillimit ose i përfundimit të një  apo më shumë aktiviteteteve. Nuk shpenzon as kohë, as mjete.  Kur përcaktohet momenti i paraqitjes së ngjarjes, atëherë ngjarja paraqet afatin. ngjarja fillestare e projektit (i) / origin,  beginning event, initial event ngjarja  fillestare –  e parë  me të cilin fillon projekti i paraqitur në diagramin e caktuar. Ajo nuk ka aktivitete të cilat i paraprijnë. ngjarja përfundimtare e projektit(n)/ ending eve, final network event ngjarje apo moment i kompletimit të përfundimit të projektit  në  tërësi i paraqitur me diagramin  rrjetor. Nga kjo ngjarje nuk pason më asnjë aktivitet.   qëllimet arsimore/ educational goals  janë synimet e përgjithshme afatgjata që duam të arrijmë në të ardhmen, diçka drejt së cilës duhet të ecim për ta arritur. Qëllimet arsimore lidhen me procesin e përgjithshëm të edukimit. Ato përcaktohen për veprimtarinë tërësore të shkollës, për planet dhe programet mësimore.  objektivat mësimorë / educational objectives janë synime afatshkurtëra dhe më konkrete se qëllimet arsimore. Ato janë produkti që shpresohet të demonstrojë nxënësi si rezultat i të nxënët. Objektivat mësimorë formulohen në kuadrin e kontekstit të qëllimeve arsimore, por me synimin që t’i konkretizojnë ato. Objektivat mësimorë janë bazamenti mbi të cilin ngrihet plani i veprimit. Ato janë bazë për vendimet që lidhen me përmbajtjen mësimore, me metodat e mësimdhënies, me përdorimin e mjeteve mësimore, me vlerësimin.  objektivat e vlerësimit/ assessment objectives  janë rezultate të veçanta të të nxënët, të cilat do të vlerësohen. organizimi dhe drejtimi i klasës / classroom organization and managment  është procesi i administrimit të veprimtarisë së klasës në lidhje me aspekte të tilla, si: planifikimi i mësimit, shfrytëzimi i burimeve njerëzore dhe materiale, shfrytëzimi i hapësirës dhe i kohës, krijimi i klimës, kontrolli, disiplina, zgjidhja e konflikteve për të realizuar qëllimet e edukimit. plani strategjik/ strategic plan dokumenti që prodhohet si rezultat i planifikimin afatgjatë që bazohet në prioritete zhvillimore. plani i zhvillimit të shkollës / school development plan plani i zhvillimit afatgjatë të shkollës programi mësimor / syllabus është dokumenti ku paraqitet përmbajtja e lëndës mësimore dhe mënyra si realizohet ajo. Çdo lëndë mësimore ka program të veçantë. Në të përcaktohen qëllimet dhe detyrat mësimore, vëllimi i njohurive, i aftësive, qëndrimet dhe vlerat që duhet të përvetësojë nxënësi gjatë një kursi ose viti mësimor; anët teorike dhe praktike dhe çdo gjë tjetër që ka të bëjë me arritjen e pikësynimeve të lëndës. prioriteti/ priority nevoja, nëse është arritur konsensusi i të gjitha grupeve të interesit e cila për nga rëndësia / ose urgjenca është e niveli më i lartë. projekt/ project  një projekt përfshin aktivitete të veçanta që i ndërmarrin personat përgjegjës me qëllim të arritjes së rezultateve të caktuara. Projekti fillon dhe mbaron në një kohë të caktuar. Projekti ndryshon shumë nga punët rutinore gjatë të cilave punëtori e bën çdo ditë punën e njëjtë, me fare pak ndryshime. Projekti prodhon rezultate konkrete që mund të shihen apo të verifikohen. reflektimi/ reflection është procesi i analizës kritike që përfshin si elementin njohës edhe atë afektiv. Procesi i reflektimit ndaj mësimdhënies përfshin: të menduarit kritik, vetëdrejtimin, zgjidhjen e problemit, të menduarit krijues. sinopsis/synopsis skicë, përmbledhje e shkrimeve  dhe e përmbajtjeve të shkruara të disa  autorëve për të njëjtën temë- lëndë  të  renditur sipas kronologjisë.  standard arsimor/ educational standard  quhet një qëllim, objektiv ose kriter i arsimit i shprehur ose numerikisht si një mesatare statistikore, ose filozofikisht si një ideal i përsosmërisë, sipas të cilit gjykohen dhe vlerësohen gjërat. standardet e arritjeve/ achievement or performance standards përcaktojnë nivelin e përmbushjes së standardeve të përmbajtjes nga nxënësit. standardet e përmbajtjes /content standards  përcaktojnë se ç’duhet të dijë dhe të jetë i aftë të bëjë nxënësi në një lëndë mësimore. standardet e programeve dhe të teksteve shkollore/ curriculum and textbooks standards përfshijnë kriteret filozofike, psikologjike, pedagogjike dhe shkencore mbi bazën e të cilave hartohen programet dhe tekstet shkollore. testi/ test  përbëhet nga një sistem detyrash, pyetjesh, çështjesh të lidhura logjikisht ndërmjet tyre, të cilat kanë të bëjnë me një fushë të caktuar dhe që duhen zgjidhur. testim/ testing   është procedura gjatë së cilës me anë të testeve maten njohuritë, aftësitë, suksesi. Testimi, si një veprim i standardizuar shërben për përcaktimin e shkallës sasiore dhe cilësore të zhvillimit të një dukurie në situata të caktuara. teknika e planifikimit rrjetor(TPRr)/ network tehnique paraqet metoda  bashkëkohore analitike të planifikimit dhe të udhëheqjes  me projekte të ndërlikuara. Mbështeten në paraqitjen  tërësore dhe detaje të  detyrave të planifikuara të një projekti unik  nërpërmjet diagramit rrjetor.  Emrin e ka marrë për shkak të procedurës së veçantë e cila përdoret  në planifikim dhe udhëheqje (teknikë) dhe paraqitjes grafike  në formën e  rrjetit (planifikimi rrjetor). Si bazë teorike e TPRr shërbejnë  algjebra moderne, teoria e grafeve dhe statistika  metematikore me teorinë e gjasave – probabilitetit. treguesi arsimor/ educational indicator  është i përkufizuar në përgjithësi si një statistikë e lidhur me politikën që synon të sigurojë informacion rreth kushtit, funksionimit ose veprimtarisë së një sistemi arsimor ose të një pjese të tij. Treguesit arsimorë mund të shënojnë një aspekt të caktuar të kushtit, funksionimit ose të veprimtarisë së një sistemi arsimor, por ato nuk janë dukuria në vetvete. Statistikat kualifikohen si tregues vetëm nëse ato përmbushin funksionin e pikës së referimit ose të krahasimit. treguesit sasiorë/ quantitative indicators  përmbajnë ndryshore që mund të paraqiten lehtësisht në mënyrë numerike. treguesit cilësorë / quality indicators shënojnë ndryshore që nuk është e lehtë të paraqiten numerikisht; për to përdoret shkalla vlerësuese përshkruese.     vlerësimi/ evaluation  a. është procesi gjatë të cilit përcaktohen vlerat mbi bazën e informacionit të grumbulluar nga procesi i matjeve. Vlerësimi është procesi i verifikimit ose i gjykimit të vlerës ose të sasisë së diçkaje duke përdorur një standard vlerësimi; përfshin gjykimet sipas evidencës së brendshme dhe kritereve të jashtme.  b. Vlerësimi është procesi i përcaktimit të rëndësisë relative të dukurisë së të njëjtit lloj përkundrejt një standardi. c. Vlerësimi është procesi i gjykimit të meritave dhe të arritjeve në bazë të një standardi ose     kritereve të caktuara.  vlerësimi /assessment  është procesi i gjykimit të meritave dhe të arritjeve në bazë të një standardi ose kritereve të caktuara të një individi, të një projekti a institucioni të veçantë. vlerësimi formues/ formative evaluation mbikëqyr ecurinë, procesin, përparimin e programeve, projekteve, të individëve dhe siguron një feedback për të sjellë përmirësime.  vlerësimi i brendshëm/ internal evaluation është vlerësimi që e kryen institucioni, programi, projekti për sektorë të caktuar, për aspekte të caktuara të programit ose për tërë veprimtarinë duke aktivizuar si vlerësues punonjës të institucionit ose pjesëmarrës të programit, që nuk kanë përgjegjësi të drejtpërdrejtë në institucion ose program. vlerësimi i burimeve/ input evaluation synon të sigurojë një informacion për të përcaktuar se si do të përdoren burimet për të arritur objektivat e projektit, programit.  vlerësimi i jashtëm/ external evaluation  është vlerësimi që kryhet nga agjenci të specializuara vlerësimi ose vlerësues të cilët nuk kanë lidhje të drejtpërdrejtë me institucionin ose programin. vlerësimi i kontekstit / context evaluation  ka si qëllim të përcaktojë kontekstin veprues, të përshkruajë kushtet aktuale, të identifikojë dhe të vlerësojë nevojat dhe mundësitë në kontekstin e dhënë, të diagnostikojë problemet.   vlerësimi i kurrikulumit/ curriculum evaluation i referohet procesit të përcaktimit të vlerës së një aspekti ose të tërë kurrikulumit. Në varësi të përkufizimit të kurrikulumit, objekti i vlerësimit mund të jenë nevojat për kurrikulumin, politika e kurrikulumit, përmbajtja e kurrikulumit, procesi i mësimdhënies, mjetet mësimore, objektivat mësimorë, përvetësimi i kurrikulumit mësimor nga nxënësit, erfektshmëria e mësimdhënies, mjedisi i të nxënët.Vlerësimi i kurrikulumit përfshin vlerësimin e veprimtarive mësimore në kuadrin e një fushe të caktuar për të përcaktuar vlefshmërinë e objektivave, përshtatshmërinë e përmbajtjes dhe arritjen e qëllimeve specifike që çon në marrjen e vendimeve që lidhen me planifikimin, programin, zbatimin dhe riciklimin e veprimtarive të programit. vlerësimi i mësuesit/ teacher appraisal  vlerësimi i mësuesit është procesi i përshkrimit dhe i gjykimit të meritave dhe të vlerave të mësuesit mbi bazën e njohurive, të aftësive, të sjelljeve dhe të rezultateve të mësimdhënies së tij të cilat krahasohen me standarde dhe kompetenca të caktuara. vlerësimi i procesit/ process evaluation  ka tri qëllime kryesore: 1) të zbulojë ose të parashikojë defektet në procedurat ose gjatë zbatimit të programit, projektit; 2) të sigurojë informacion për vendimet e programuara; 3) të regjistrojë procedurat siç kanë ndodhur. Vlerësimi i procesit siguron një informacion për kapërcimin e vështirësive, për marrjen e vendimeve të mëtejshme dhe për interpretimin e rezultateve të programit, projektit. vlerësimi i produktit/ product evaluation  synon të masë dhe të interpretojë produktin. vlerësimi përmbledhës/ summative evaluation  përcakton arritjet në përfundim të programit, projektit, kursit, për të marrë vendime për programet, institucionet, individët. Vlerësimi përmbledhës mund të përdoret për të gjykuar efektshmërinë e programeve, projekteve, kurseve etj. vlerësues amator/ amateur evaluator  quhet ai person i cili kualifikimin kryesor profesional nuk e ka në fushën e vlerësimit, ndërkohë që angazhimin në këtë fushë e ka vetëm si pjesë të biografisë së tij profesionale vlerësues i brendshëm/ internal evaluator  është zakonisht një punonjës i institucionit ose pjesëmarrës i programit, që nuk ka përgjegjësi të drejtpërdrejtë në institucion ose program dhe i raporton drejtpërdrejt bordit të institucionit ose grupit të drejtimit të programit a të projektit.  vlerësues i jashtëm / external evaluator është dikush që nuk ka lidhje me institucionin, programin, projektin, por pajtohet për të kryer vlerësimin. vlerësues profesionist/ professional evaluator quhet ai person i cili dallohet nga kualifikimi i gjerë në fushën e vlerësimit dhe e ka profesion e përgjegjësi kryesore drejtimin e vlerësimeve. vetëvlerësimi/ self-evaluation   është procesi gjatë të cilit institucioni, agjencia, programi ose individi mbledhin informacion për veten e tyre dhe bëjnë gjykimin e vlerave të tyre. vlerësim diagnostikues/ diagnostic evaluation synon të zbulojë shkaqet njohëse, fizike, emocionale, shoqërore të problemeve që kanë nxënësit në mënyrë që të përcaktohen teknikat korrigjuese.  vlerësim i institucionit/ institutional evaluation  procesi i studimit dhe i analizës së anëve të forta dhe të dobëta të një institucioni arsimor, me qëllim inspektimi ose akreditimi.  vlerësim i orientuar në qëllime/ goals-oriented evaluation   përdor qëllimet dhe objektivat si kritere për të përcaktuar suksesin. vlerësim i orientuar në vendime/ decision-oriented evaluation  është një proces që prodhon një informacion për të marrë vendime duke përzgjedhur ndërmjet alternativave.<br /> ----  Bazuar në projektin e KEC-it "Plani Zhvillimor i Shkollës"was like an amazing day for us today so much fun with all our girls </pre> == Bryan Tracy == Bryan Tracy është një ndër ligjëruesit më kulmor profesionist në botë. Për çdo vit më shumë se 250 000 njerëz ndjekin ligjëratat e tij mbi udhëheqjen, strategjitë, shitjen, suksesin vetjak dhe afarist. Bryan është studiues i zjarrtë i punës, psikologjisë, menaxhimit, shitjes, historisë, ekonomisë, politikës, metafizikës dhe religjionit. Ka shkruar 16 libra dhe ka prodhuar më se 300 audio dhe video programe trajnuese. Librat e tij janë përkthyer në 21 gjuhë dhe shfrytëzohen në 38 shtete. Bryan Tracy jeton në Solana Beach në Kaliforni == Dr. Xhozef Marfi == Dr. Xhozef Marfi ka qenë doktor i filozofisë, i shkencave religjioze dhe shkencave juridike. Si mësues i mirënjohur internacional, autor dhe docent, ai përhapi idetë e tij të Mendimit Pozitiv nga njohuritë krishtere të Zotit. Është shumë i njohur si shkencëtar i lartë religjioz më i profilizuar në SHBA. Librat e tij janë përkthyer në më shumë se 40 gjuhë. == Napoleon Hill == Napoleon Hilli u lind, më 1883 në Pound River në Wise County, Virginia. Librat e tij më të njohura janë: “Mendo dhe pasurohu”, “Çelësi i suksesit”, “17 rregullat të jetës dhe suksesit”. Vdiq në nëntor të vitit 1970. == Dale Carnegie == Dale Carnegie njhet si psikolog dhe publicist i afirmuar amerikan. Gjithashtu është edhe themelues i shkollës se popullarizuar të menaxhmentit “Dale Carnegie institut”, e cila në baza racionale – emotive u ofron përkrahjen e verbalizuar të gjithë atyre të cilët dëshirojnë të ndërtojnë një imazh të suksesshëm për vete dhe të cilët përpiqen për arritjen e caqeve të parashtruara apo të cilët kanë vështirësi në realizimin e një jete të suksesshme. == Përshëndetje Dan == Ca materiale nëse mund t'i sistemoni.... Me respekt: Alush Kryeziu grpnkgbxefvziguv07bjpx6d32hv91i 0 41186 3006614 3001736 2026-07-06T16:51:51Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006614 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Sabri Hamiti | image = [[File:Sabri Hamiti 2024.jpg|Akademik Sabri Hamiti në tetor 2024 |200px]] | caption = | name i lindjës = | birth_date = {{ditëlindja dhe mosha|10|05|1950|}} | birth_place = [[Dumnica e Poshtme|Dumnicë]], [[Besiana|Podujevë]] {{flagicon|Kosovo}} | death_date = | death_place = | pseudonym = | notable_works = {{ubl|''[[Trungu ilir]]''|''Vepra komplete''|''[[Kukuta e Sokratit]]''}} | nationality = shqiptar | genre = | website = }} '''Sabri Hamiti''' ([[Dumnica e Poshtme|Dumnicë]], [[10 Maj|10 maj]] [[1950]]) është shkrimtar, studiues, profesor letërsie dhe akademik [[Shqiptarët|shqiptar]] nga [[Kosova]]. == Jetëshkrimi == Sabri Hamiti lindi më [[10 Maj|10 maj]] [[1950]] në [[Dumnica e Poshtme|Dumnicë]], [[Besiana|Podujevë]], nga baba Hamit Hamiti dhe nana Mehreme Duriqi. U rrit në familje bashkë me tri motra e dy vëllezër.<br> [[1957]] Hyri në shkollën fillore në vendlindje.<br> [[1968]] Mbaroi gjimnazin në Podujevë dhe u regjistrua në Fakultetin Filozofik të Prishtinës. Nisi botimet letrare në [[Bota e re (gazetë)|Bota e re]] e në [[gazeta]] e revista të tjera. Mori pjesë në demonstratat e studentëve në [[Prishtina|Prishtinë]]. I ndjekur nga [[policia]], disa muaj jetoi duke u fshehur te të dashurit e tij.<br> [[1972]] U diplomua shkëlqyeshëm në Universitetin e Prishtinës, në gjuhë e në letërsi shqipe. Botoi veprën e parë letrare te Rilindja e Prishtinës. Regjistroi studimet pasuniversitare me temë “''Poetika e re shqipe''” në Universitetin e Sorbonës në Paris, mirëpo për mungesë parash u kthye në Prishtinë.<br> [[1973]] U martua me Kumrije Rugovën, moshatare dhe mike e studimeve. Hyri në punë në shtëpinë botuese Rilindja të Prishtinës. Nisi studimet pasuniversitare në Fakultetin Filozofik të Zagrebit, të cilat i kreu pas dy vitesh.<br> [[1980]] Për një vit akademik u specializua për teorinë e formave letrare në École des Hautes Études en Sciences Sociales, në Paris. Mori Diplomën e Shkallës së Lartë për letërsi frënge e qytetërim frëng në Universitetin e Sorbonës në [[Parisi|Paris]].<br> [[1987]] U doktorua me temë nga letërsia bashkëkohore shqipe në Universitetin e Prishtinës.<br> [[1989]] Hyri në lëvizjen për Pavarësinë e Kosovës, të prirë nga [[Ibrahim Rugova]], mik i tij i studimeve. Më vonë, shtatë herë me radhë ([[1992]], [[1998]], [[2001]], [[2004]], [[2007]], [[2010]], [[2014]]) u zgjodh deputet në [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendin e Kosovës]], ndërsa nga viti [[2006]] është anëtar i Kryesisë së Kuvendit. <br>[[1993]] U zgjodh profesor i letërsisë shqipe në [[Universiteti i Prishtinës|Universitetin e Prishtinës]]. Po ashtu është ligjërues në studimet postdiplomike të letërsisë.<br> [[1995]] Si anëtar i Komisionit Kombëtar punoi për njësimin e programeve shkollore të lëndëve nacionale dhe për hartimin e teksteve të përbashkëta për të gjitha shkollat shqipe.<br> Më [[24 shtator]] [[1998]] persona të panjohur të Sigurimit të fshehtë serb i bënë atentat në shkallët e banesës së tij në Dardani të Prishtinës. U shpëtua nga mjekët shqiptarë me ndihmën e Zotit.<br> [[2000]] U zgjodh anëtar korrespondent i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë të Shkencave e Arteve të Kosovës]].<br> [[2008]] U zgjodh anëtar i rregullt i Akademisë të Shkencave e Arteve të Kosovës.<br> [[2023]] U zgjodh anëtar i jashtëm i [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Akademisë së Shkencave të Shqipërisë]].<br> [[2025]] U nderua me titullin ''Doctor Honoris Causa'' nga [[Universiteti i Tiranës]].<ref> https://unitir.edu.al/universiteti-i-tiranes-nderon-akademik-prof-dr-sabri-hamitin-me-titullin-doctor-honoris-causa/</ref> Sabri Hamiti jeton dhe punon në Prishtinë. ==Mbi veprën letrare== Shqiptimi poetik si rebelim tematik e gjuhësor kundrejt letërsisë pararendëse shfaqet me figura të forta si ''[[Njeriu vdes i ri]]'', madje në trajtë titulli. Më tutje kërkimi si vetënjohje, duke krijuar variantet e Narcisit modern, si figurë themelore e letërsisë në shkallën e parë të shkrimit. Edhe më tutje figurat e kujtimeve personale, të shtrira në kohë dhe në botën e të tjerëve, që presin me thikën e harrimit; dhe ritëm, rimë, muzikë. ''Trungu ilir'', figurë kryesore e identitetit e sprovuar në ''Kohën moderne'' të rrethanave. ''[[Trungu ilir]]'', një libër kult, i dramatizuar në teatër dhe shfaqje e ndaluar nga censura. ''[[Leja e njohtimit 1985|"Leja e njohtimit", 1985]]'', libër binjak me të parin, kërkim i identitetit të rrezikuar nga jashtë, duke përfshirë një referencë të largët me fantazinë apo utopinë negative të Oruelit në 1984. Kujtimet e të ndodhurave i mbledh poema dramatike "''[[Kutia e zezë]]"''. ''[[Kaosmos]]'', shenjë a thirrje për frikën e torturën sistemore që prek individualitetin e universalitetin e njeriut. Dramatika e marshit barbar në ardhje e në shkuarje, ashtu dhe bukuria e jetës në rendin e përmbysur: ''parajsa'', ''purgatori'', ''ferri''. Mandej ''ABC'' si katalog i dhembjeve etnike, me figurat që si shpërthyes të mprehtë prekin në kohë e në hapësirë. ''Melankolia'', së fundi është gjendje e figurë për pasojat që ka bota e ndjesive e kaluar nëpër botën e egërsive. Romani i rinisë "''Njëqind vjet vetmi''" shtreson psikologjinë e vetmitarit që rritet ndërmjet mungesave e pengesave. Aty është jeta e tre brezave që i ngjajnë kaq shumë njëri tjetrit. Vetmia është shekullore: ''njëqind vjet'', por kjo është figurë e pambarimit. Referenca reale shkon nga [[Lidhja e Prizrenit]] e këndej. Po shkrimi ndjek logjikën e vet, që nga legjenda e përralla për të përfunduar në një epilog baladik të njohjes dhe të vetënjohjes shqiptare. ''[[Futa]]'' e "''[[Misioni]]"'', dy tekste dramatike që lidhen fort me ndodhjet në Kosovë në deceniet e fundit të shekullit XX. Një shkrim i rrezikshëm dhe i rrezikuar, që universalen don ta provojë me realen: situata për t’u identifikuar. Dy heronjtë tragjikë të dramave japin tipa të ndryshëm heronjsh shqiptarë: një herë hero i mashtruar, herën tjetër hero i flijuar. Dhe këtu mbetet të rindërtohet heroi veprues, si vizion apo si realitet i vendit, që do ta përmbyllë skemën e heronjve shqiptarë. ''[[Sprovat për një poetikë]]'', një trajtim e kërkim teorik i letërsisë shqipe i të gjitha periudhave, shfaqet që nga libri i parë ''Variante'' deri te libri i fundit ''Bioletra'', për të krijuar një sistematikë të kërkimit e një sistem të të menduarit. Pra, letërsia ''a priori'' e kritika ''a posteriori''. Nga poetika e autorëve te poetika e periudhave dhe tutje te poetika e letërsisë shqipe. Dhe në fund të fundit poetika personale në "''[[Bioletra]]"'', e shfaqur si një teori e ''shkrimit'' dhe e ''leximit'' letrar. Dy periudha të letërsisë shqipe: ''letërsia filobiblike'' dhe ''letërsia romantike'' rrokin katër shekujt e parë të kësaj letërsie. E para duke pasur karakteristikë zotëruese parashkrimin biblik, kurse e dyta duke e pasur për bazë temën e zgjimit nacional ashtu dhe shpërthimet individuale romantike. Të dyja të lexuara nëpërmjet autorëve më të mëdhenj. E para me [[Gjon Buzuku|Buzukun]], [[Pjetër Budi|Budin]], [[Pjetër Bogdani|Bogdanin]] e [[Jul Variboba|Varibobën]], e dyta nëpërmjet [[Jeronim de Rada|De Radës]], [[Naim Frashëri|Naimit]], [[Zef Serembe|Serembes]], [[Pashko Vasa|Pashko Vasës]], [[Sami Frashëri|Samiut]], [[Ndre Mjeda|Mjedjes]], [[Andon Zako Çajupi|Çajupit]]. Vetëdija për dy doktrina letrare. Letërsia e gjysmës së parë të shekullit XX, e shfaqur më parë si letërsi e modelit kritik, përballë modelit himnizues romantik. E vijuar me letërsinë moderne që zbulon e shfaq poetika e individualitete të fuqishme letrare. Zhvillim i hovshëm i të gjitha gjinive letrare duke krijuar një ambient e një vetëdije ku krijohet dialogu i çuditshëm ndërmjet autorëve të mëdhenj, si [[Faik Konica]], [[Gjergj Fishta]] e [[Fan Noli|Fan S. Noli]] në një anë dhe [[Lasgush Poradeci]], [[Ernest Koliqi]], [[Mitrush Kuteli]] e [[Millosh Gjergj Nikolla|Migjeni]] në anën tjetër. Interpretimi i veprave të zgjedhura të autorëve të zgjedhur të letërsisë bashkëkohore. Shkrim i një dialogu të mbrendshëm letrar, në të cilin autorët e veprat e zgjedhin lexuesin-interpretuesin po aq sa ai i zgjedh këto. Kjo dëshmon më tepër një ''sistematikë'' të shkrimit e të leximit sesa një sistem. Pra, loja e përhershme e kërkimit është që autorët, krijuesi e interpretuesi, t’i shfaqen të hapur njëri-tjetrit, për të gjetur bashkërisht universalen letrare në trajtë të poetikës. Katër monografi letrare për autorët e njohur të letërsisë bashkëkohore shqipe: dy të hullisë së shkrimit tradicional, një e nismës moderne e një e shkrimit modern. Njëri i futur në kodifikimin moral dhe i rebeluar fort ([[Hivzi Sylejmani]]), tjetri i bërë popullor nëpërmjet humanitetit e moralitetit të letërsisë ([[Nazmi Rrahmani]]); një poet i nemun e i ndjekur nga talenti i vet ([[Bilal Xhaferri]]) dhe autori emblematik i letërsisë moderne shqipe në gjysmën e dytë të shekullit XX ([[Anton Pashku]]). ''Sympathia: testamente për Urtakun'' (2004), përmbledhje poetike me frymë personale e metafizike përnjëherësh, e lidhur pandërmjetshëm me "''Melankolinë"'' (1999) e vitit të tmerrit e të mrekullisë për shkrimtarin e Kosovën, poezi e elementaritetit fizik e shpirtëror që dëfton frymë bashkëndjenje (sympathia e titullit). Librat sistematizues për fenomene letrare e kufitare me letërsinë: "''Bioletra"'' (2000), "''Tematologjia"'' (2005) dhe "''Albanizma"'' (2009) bëjnë trininë "''Poetika shqipe"'', siç është quajtur në një botim tërësor të triave në vitin 2010. Studimi i temave, shkollave, kodeve, ligjërimeve, formave, figurave e shkallëve të letërsisë evoluon në një poetikë historike të shqipes. "''Utopia letrare"'' (2013) studion veprat përfaqësuese utopike dhe distopike shqiptare në përqasje me letërsinë e përgjithshme utopike dhe distopike, prej traktateve sociale te letërsia fiksionale, një vepër e re në ngrehinën poetiko-historiko-letrare shqipe në përthyerje me veten dhe me botën perëndimore, në gjirin e të cilës ka lindur dhe gjallon. Librat monografikë për dy figura të mëdha kombëtare, shkrimtarë e misionarë: "''Presidenti Ibrahim Rugova: Memento për Rugovën"'' (2007) dhe "''Zef Pllumi"'' (2013) për Rugovën shkrimtar, prijës politik e njeri dhe Pllumin, misionarin e besimit me rrnue për me tregue, që bëhet besim letrar.<ref>Sipas tekstit "Një jetë dhe një vepër letrare: Sabri Hamiti" në Muhamet Hamiti ''BESIMI LETRAR'', Parnas, Prishtinë, 2016, ff. 280-287</ref> "''Ndre Mjedja"'' (2016) përvijon portretin letrar të shkrimtarit të madh në 150-vjetorin e lindjes, i cili kaloi nëpër tri formacione stilistike letrare për të mbetur përgjithmonë liriku klasik i shqipes. == Veprat letrare == === Poezi === [[Skeda:Litota.jpg|parapamje|Ballina e librit ''Litota'']] * [[Njeriu vdes i ri]], {{L|1972}} * [[Faqe e fund]], {{L|1973}} * [[Thikë harrimi]], {{L|1975}} * [[Trungu ilir]], {{L|1979}} * [[Leja e njohtimit 1985]], {{L|1985}} * [[Lind një fjalë, përzgjedhje]], {{L|1986}} * [[Kaosmos]], {{L|1990}} * [[ABC, Albetare për fëmijë të rritur]], {{L|1994}} * [[Melankolia]], {{L|1999}} * [[Sympathia]], {{L|2004}} * [[Lulet e egra]], {{L|2006}} * [[Litota]], {{L|2007}} * [[Kukuta e Sokratit]], {{L|2018}} * [[Prishtina mon amour]], {{L|2025}} === Roman === * [[Njëqind vjet vetmi (Sabri Hamiti)]], {{L|1976}} === Drama === * [[Futa]], {{L|1988}} * [[Misioni]], {{L|1997}} * [[Pasioni]], {{L|2023}} * [[Maja]], {{L|2025}} === Kritikë/Eseistikë/Studime === [[Skeda:Lasgushi qindvjecar.jpg|parapamje|Ballina e librit ''Lasgushi qindvjeçar'']] * [[Variante]], {{L|1974}} * [[Teksti i dramatizuar]], {{L|1978}} * [[Kritika letrare]], {{L|1979}} * [[A-ZH, Romanet e Nazmi Rrahmanit]], {{L|1982}} * [[Arti i leximit]], {{L|1983}} * [[Njeriu kryengritës]], {{L|1987}} * [[Vetëdija letrare]], {{L|1989}} * [[Faik Konica: jam unë]], {{L|1991}} * [[Tema shqiptare]], {{L|1993}} * [[Poeti i nemun Bilal Xhaferri]], {{L|1996}} * [[Letra shqipe]], {{L|1996}} * [[Lasgushi qindvjeçar]], {{L|1999}} * [[Bioletra]], {{L|2000}} * [[Studime letrare]], {{L|2003}} * [[Shkollat letrare shqipe]], {{L|2004}} * [[Tematologjia]], {{L|2005}} * [[Presidenti Ibrahim Rugova (Memento për Rugovën)]], {{L|2007}} * [[Letërsia moderne]], Tiranë, {{L|2009}} * [[Albanizma]], {{L|2009}} * [[Poetika shqipe]], {{L|2010}} * [[Utopia letrare]], {{L|2013}} * [[Zef Pllumi]], {{L|2013}} * [[Ndre Mjedja]], {{L|2016}} * [[Anton Pashku]], {{L|2017}} * [[Testamenti, studime, ese]], {{L|2018}} * [[Át Gjergj Fishta (monografi)|Át Gjergj Fishta]], Botime Françeskane, Shkodër, {{L|2020}} * [[Naim Frashëri]], {{L|2020}} * [[Enigma e poezisë]], {{L|2021}} * [[Stilografia]], {{L|2022}} * [[Kanoni - Ese për letërsinë shqipe]], {{L|2025}} == Tekste shkollore == * Letërsia e vjetër shqipe, {{L|1995}}, * Letërsia moderne shqipe, {{L|1998}}, * Letërsia romantike shqiptare, {{L|2004}} == Vepra komplete, {{L|2002}} == [[Skeda:Vepra10.jpg|parapamje|Ballina e një vepre të kompletit]] * Vëllimi i parë: ''Poezi'' * Vëllimi i dytë: ''Poezi'' * Vëllimi i tretë: ''Poezi'' * Vëllimi i katërt: ''Roman'' * Vëllimi i pestë: ''Drama'' * Vëllimi i gjashtë: ''Kritika letrare'' * Vëllimi i shtatë: ''Letërsia filobiblike, Letërsia romantike'' * Vëllimi i tetë: ''Letërsia moderne'' * Vëllimi i nëntë: ''Letërsia bashkëkohore'' * Vëllimi i dhjetë: ''Letërsia bashkëkohore'' ==Libra të Sabri Hamitit në gjuhë të huaja== Në gjuhë të huaja * Nož zaborava, 1976 * Lična karta, 1990 * Albanian Literary Schools, 2004 * Les ecoles litteraires albanaises, 2004 * Dialogue des chasseurs barbares, 2005 * La Mission, 2007 * Passion, 2023 * The Literary Canon, 2025 == Studime për veprën e Sabri Hamitit == * Dr. [[Ibrahim Rugova]] "Sistemi poetik i Sabri Hamitit", Tiranë, 2013. * Dr. [[Nysret Krasniqi]] "Sabri Hamiti", Prishtinë, 2011. * Muhamed Çitaku "Strategjitë e rrëfimit: romani ''Njëqind vjet vetmi'' i Sabri Hamitit", Prishtinë, 2010. * Munish Hyseni "Sabri Hamiti - Bibliografi (1967-2015), Prishtinë, 2015. * Alban Nuredini ''Sistemi poetik i Lasgush Poradecit dhe Sabri Hamitit, Prishtinë, 2015.'' * ''Liber Amicorum'' për Sabri Hamitin - botuar në 70-vjetorin e lindjes së shkrimtarit, Prishtinë 2020. * Alban Nuredini ''Sabri Hamitit the Poet&Thinker'', (poezi të përkthyera në anglisht), Prishtinë, 2022. * Agnesa Beqiri ''Proza moderne shqipe - Koliqi, Pashku, Hamiti'', Prishtinë, 2024. == Tekste të Sabri Hamitit == === Në gjuhën shqipe === **[http://www.scribd.com/doc/14100382/SHKOLLAT-LETRARE-SHQIPEAlbanian-literary-schools Sabri Hamiti: Shkollat letrare shqipe] **[http://www.scribd.com/doc/14758204/Monumentet-e-kultures-se-identitetit-shqiptar Sabri Hamiti: Monumentet e kulturës së identitetit shqiptar] **[https://web.archive.org/web/20070209014335/http://www.kosova.com/artikulli/6520 Sabri Hamiti: Fraza e pambaruar] **[https://web.archive.org/web/20070209014259/http://www.kosova.com/artikulli/29108 Sabri Hamiti: Njeriu meditant, njeriu militant] ===Në gjuhë të huaja=== **[http://www.scribd.com/doc/16305037/Albanian-Literary-Schools Sabri Hamiti: Albanian literary schools] (Përkthyer nga Dr. Muhamet Hamiti) **[http://www.scribd.com/doc/15485757/Les-ecoles-litteraires-albanaises Sabri Hamiti: Les écoles littéraires albanaises] (Përkthyer nga Dr. Halit Halimi) **[https://web.archive.org/web/20120417025805/http://www.albanianliterature.net/authors_modern2/hamiti_poetry.html Poezi të Sabri Hamitit në anglishte] (Përkthyer nga Dr. [[Robert Elsie]]) ==Mirënjohjet shtetërore== [[Skeda:Dekorata "Gjergj Kastrioti Skënderbeu".jpg|parapamje|Urdhri "Gjergj Kastrioti Skënderbeu"]] * [[Medalja e Artë e Lidhjes së Prizrenit]], [[2003]] * [[Urdhri "Gjergj Kastrioti Skënderbeu"]], [[2010]] ==Shpërblimet letrare== * Shoqata e Shkrimtarëve të Kosovës (SHSHK), shpërblimi i vitit për librin poetik ''Thikë harrimi'', 1975 * Shpërblimi vjetor për librin më të mirë të autorëve të rinj në ish-Jugosllavi, për romanin ''Njëqind vjet vetmi'', 1976 * Shoqata e Shkrimtarëve të Kosovës (SHSHK), shpërblimi i vitit për librin poetik ''Trungu ilir'', 1979 * Shpërblimi i "Rilindjes" për libër të vitit, ''Trungu ilir'', 1979 * Shpërblimi i "Rilindjes" për libër të vitit, ''Vetëdija letrare'', 1989 * Shpërblimi i "Rilindjes" për libër të vitit, ''Kaosmos'', 1990 * Shoqata e Shkrimtarëve të Kosovës (SHSHK), shpërblimi i vitit për librin poetik ''ABC'', 1994 * Shpërblimi "Naim Frashëri" për librin më të mirë shkollor të vitit për librin ''Letërsia shqipe'', Libri Shkollor, 1995 * Shoqata e Shkrimtarëve të Kosovës (SHSHK), shpërblimi i vitit për librin poetik ''Melankolia'', 1999 * Shoqata e Shkrimtarëve të Kosovës (SHSHK), shpërblimi i vitit për librin poetik ''Sympathia'', 2004 * Penda e Argjendtë për librin më të mirë kritik në botimet shqiptare për librin ''Tematologjia''; akorduar nga Ministria e Kulturës e Shqipërisë, 2006 * [[Çmimi kombëtar "Azem Shkreli"]], për veprën jetësore në fushën e letërsisë nga Ministria e Kulturës e Kosovës, [[2010]] * [[Çmimi i Madh për Letërsinë]] për vitin 2010 nga Ministria e Kulturës e Shqipërisë për veprën letrare "Poetika shqipe" * Çmimi për veprën më të mirë studimore për librin "Zef Pllumi", Panairi i 16-të i Librit, Tiranë, 2013 * “Çmimi Special” për kontributin kulmor për letërsinë dhe kulturën shqipe i Akademisë Kult, 2014 * Çmimi Kombëtar "Àt Zef Pllumi" për Monografi, Lezhë 2019 * "Çmimi i karrierës" për kontributin në fushën e kulturës dhe letërsisë shqipe, Lezhë, 2023 * [[Çmimi "Jakov Xoxa"]] për librin studimor 'Stilografia', 2023 == Literatura == * {{cite book|title=Sabri Hamiti|last1=Krasniqi|first1=Nysret|publisher=AIKD|year=2011|place=Prishtinë|language=sq}} * {{cite book|title=Letërsia e Kosovës 1953-2000|last1=Krasniqi|first1=Nysret|publisher=AIKD|year=2016|place=Prishtinë|language=sq}} * {{cite journal|last1=Çitaku|first1=Muhamet|journal=STUDIME: Revistë për studime filologjike, numër 24|title=Romani simbolist i Kosovës|year=2018|publisher=[[ASHAK]]|place=Prishtinë|language=sq}} == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20070810205000/http://www.kosova.com/artikulli/5450 Dr. Ibrahim Rugova: Përurimi i veprës së madhe të Sabri Hamitit] *[https://web.archive.org/web/20070210034224/http://www.kosova.com/artikulli/6827 Prof. dr. Ali Aliu: Revolta ëndërrimtare] *[https://web.archive.org/web/20070209014124/http://www.kosova.com/artikulli/6521 Prof. dr. Zejnullah Rrahmani: Lexuesi duhet të mësojë notin për ta ndier shijen e paanësisë së detit të poezisë së Sabriut] *[https://web.archive.org/web/20070810204835/http://www.kosova.com/artikulli/6553 Dr. Kujtim M. Shala: Sprova për një Poetikë] *[https://web.archive.org/web/20070402144327/http://www.kosova.com/artikulli/35284 Dr. Kujtim M. Shala: TEMATOLOGJIA: THEMA E LOGOS] *[https://web.archive.org/web/20090923182531/http://www.kosova.com/artikulli/42865 Drama "Misioni" e Sabri Hamitit në frëngjisht] {{Autorë shqiptarë|state=collapsed}} {{DEFAULTSORT:Sabri Hamiti}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Romancierë shqiptarë]] [[Kategoria:Poetë shqiptarë]] [[Kategoria:Sabri Hamiti| ]] [[Kategoria:Lindje 1950]] [[Kategoria:Urdhri "Gjergj Kastrioti Skënderbeu"]] [[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Zagrebit]] [[Kategoria:Dramaturgë shqiptarë]] [[Kategoria:Kritikë shqiptarë]] [[Kategoria:Eseistë shqiptarë]] [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës]] <references /> [[Kategoria:Marrësit e Urdhrit të Skënderbeut (1990-)]] [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] 247291wph9fgflxdgd5e1xrb4x4l9yz 3 43107 3006791 2902200 2026-07-07T07:25:17Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006791 wikitext text/x-wiki {{/mininav}} <!--/////////////////////////////////////////////////////P/r/o/j/e/k/t/i////B/i/o////////E/a/g/l/e/a/l//(alEagle)///////--> <div style="background-color:#FFF0DF; border: 1px solid #f00;font-size:8px;text-align:right;height:30px;"><h1>Projekti Biografi i '''[[User:Eagleal|<span style="color:black;">Eagle</span><span style="color:red;">al</span>]]''' - Mbledhja dhe funksionet</h1></div> '''[[User:Eagleal/Projekte/Bio|Faqja e projektit "Biografi"]] | [[Stampa:Bio|Stampa e përdorur]] | [[Wikipedia:Projekti Biografi]]''' Kjo stampe eshte per Biografi gjenerale: per ata qe bejne me shume se nje aktivitet (ku nuk mund te peredoret shume stampa infobox), etj. <br /> Mjafton te permbushtni keto fushat poshte, dhe asgje tjeter. Kategorit dhe gjerat e tjera do shtohen automatikisht. Me mbas krijoni artikullin, duke u mbeshtetur te skeleti i meparshem (''biografi, Filmografi (per aktoret), diskografi (per kengetaret), bibiografi (per shkrimtaret), shiko edhe, Referenca, Lidhje te jashtme, etj''). ''Ne kete menyre ju do te krijoni nje artikull biografie perfekt'' (gjithnje duke u mbeshtetur te rregullat e Wikipedisë dhe te Wikipedisë në Shqip). Këto janë funksionet kryesorë të këtij projekti: * Automatim dhe formatim i ''Textit Fillimore'' së një artikulli. * Automatim i kategorive, nuk ka më nevojë që ju ti shtoni kategorit kryesore pasi e bën vetë. * Infobox, për artikullin e automatizuar. Të tjera (detaje): * Veprim sipas seksit së personit (F/M, mjafton të mbushësh komandën) * Kompletim automatik i numërit së emrave (person -> personat). * Veprim sipas kohës së foljes (nëqoftë se ka vdekut=ishte / në qoftë se jo=është). <div style="background-color:#FFF0DF; border: 1px solid #f00;font-size:8px;text-align:right;height:30px;"><h1>Projekti Biografi i '''[[User:Eagleal|<span style="color:black;">Eagle</span><span style="color:red;">al</span>]]''' - Përdorimi</h1></div> Si fillim kopioni këtë text në fillim të artikullit dhe mbusheni. <div style="background-color:#FF8A00; border: 1px dashed #f00; color:#fff;"> Komandët e stampës: <pre>{{Bio  |mod =      |Foto =   |Emri =   |Mbiemri =   |Titulli =   |Shqiptimi =   |Seksi =                 |VëndiLindjes =   |DitaMuajiLindjes =   |VitiLindjes =   |VëndiVdekjes =  |DitaMuajiVdekjes =    |VitiVdekjes =   |Aktiviteti =            |Aktiviteti2 =           |Aktiviteti3 =           |AktivitetiTjetër =      |Nënshtetësia =          |FaqjaWeb =  }} </pre> </div> <div style="background-color:#FFF0DF; border: 1px solid #f00;font-size:8px;text-align:right;height:30px;"><h1>Vetëm Infoboxi - '''[[Stampa:Biobox|Biobox]]'''</h1></div> '''Për infoboxin e stampës vetëm, mjafton vetëm të mbushni këto fusha:''' <div style="background-color:#FF8A00; border: 1px dashed #f00; color:#fff;"> Komandët e stampës: <pre>{{Bio  |mod = box    |Foto=   |Emri =   |Mbiemri =   |EmriPlotë =   |EmriTjetër =            |Titulli =   |Seksi =                 |VëndiLindjes =   |DitaMuajiLindjes =   |VitiLindjes =   |VëndiVdekjes =  |DitaMuajiVdekjes =    |VitiVdekjes =   |Aktiviteti =            |Aktiviteti2 =           |Aktiviteti3 =           |AktivitetiTjetër =      |Nënshtetësia =          |FaqjaWeb =             }} </pre> <table><tr><td style="background-color:#DF6300; border: 1px dashed #f00; color:#fff; width:100%;"> Shpjegime në mbushjen e fushave:<pre> {{Bio  |mod = full |Foto= Filan Fisteku.png  |Titulli = Filan Fisteku ne Vlore  !Vini Re!: Titulli i fotografisë.  |Emri = Filan  |EmriDytë = Koti  |EmriTretë = Ploti  |Mbiemri = Fisteku  |Shqiptimi = Filàn Fistëku  |KomentEmri = pseudonim i Pinko Panko Trinko Kinko  |Seksi = M  |VëndiLindjes = [[Tiranë]]        ![[Tiranë]]  |DitaMuajiLindjes = 1 Janar  |VitiLindjes = 1989  |VëndiVdekjes = [[laka]]           ![[Laka]]  |DitaMuajiVdekjes = 1 janar  |VitiVdekjes = 1989  |Aktiviteti = këngëtar             !Vini Re!: Aktiviteti në numër njëjës                                     [Këngëtar, jo, Këngëtarë]  Gjinia Mashkullore  |Aktiviteti2 = shkrimtar  |Aktiviteti3 = aktor  |Aktiviteti tjetër =   |Zhanri = komedi/muzik             !Mos e përdorni! Nuk funksionon mirë për tani!  |Nënshtetësia = Shqipëtar          !Vini Re!: Nënshtetësia në numër njëjës                                     [Shqipëtar, jo, Shqipëtarë]          |FaqjaWeb = www.filanfisteku.org   !Vini Re!: Website pa "http://"                                     [www.shembull.com, jo , http://www.she...] }} </pre></td> <td style="background-color:#85FF5F; border: 1px dashed #f00; color:#000; vertical-align:text-top;"> Formulari për të mbushur:<pre> {{Biobox  |Foto=   |Titulli =   |Emri =   |EmriDytë =   |EmriTretë =   |Mbiemri =   |Shqiptimi =   |KomentEmri =   |Seksi =   |VëndiLindjes =   |DitaMuajiLindjes =   |VitiLindjes =   |VëndiVdekjes =   |DitaMuajiVdekjes =  |VitiVdekjes =   |Aktiviteti =   |Aktiviteti2 =   |Aktiviteti3 =   |AktivitetiTjetër =   |Nënshtetësia =   |FaqjaWeb =  }} </pre></td></tr> </table> Me mbas krijoni artikullin, duke u mbeshtetur te skeleti i meparshem (''biografi, Filmografi (per aktoret), diskografi (per kengetaret), bibiografi (per shkrimtaret), shiko edhe, Referenca, Lidhje te jashtme, etj''). ''Ne kete menyre ju do te krijoni nje artikull biografie perfekt'' (gjithnje duke u mbeshtetur te rregullat e Wikipedisë dhe te Wikipedisë në Shqip). '''Shëmbullin e gjëni te faqja e mëparshme ([[User:Eagleal/Projekte/Bio|këtu]]).''' <div style="background-color:#FFF0DF; border: 1px solid #f00;font-size:8px;text-align:right;height:30px;"> <h1>Projekti Biografi i '''[[User:Eagleal|<span style="color:black;">Eagle</span><span style="color:red;">al</span>]]''' - '''Diskutimet'''</h1></div> <table style="width:100%;"> <tr><td style="vertical-align:text-top;"> <div style="font-size:11px;">__TOC__</div> </td><td style="width:5%;vertical-align:text-top;"> {{User:Eagleal/navtmp}} </td></tr> </table> </div> 0c571uzi98seta70daw0umo2ok8v5a9 0 43110 3006731 2574584 2026-07-07T05:58:57Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Ideologji]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 3006731 wikitext text/x-wiki Nocioni '''ideologji''' për herë të parë është përforuru në veprat e filozofëve - enciklopedist francez. Nocioni "ideolog" është zbuluar dhe për herë të parë është përdorur nga ana e filozofit francez, Desti de Trasi<ref>Andrew Heywood, Politika, Dukagjini 2008, ISBN 978-9951-424-16-5 faqe 40</ref> . Sociologët funksionalist e përcaktojnë si sistem të ideve dhe besimeve të cilat ofrojnë orientimin për të kuptuar realitetin dhe veprimtarinë shoqërore. Marksisitet e kuptojnë si vetëdije të shtrembëruar dhe të rrejshme e cila shërben për fshehjen e dominimit klasorë të borgjezisë. Mëndimtarët konservatorë e paraqesin atë si sistem të mbyllur dhe represiv të menduarit. Koncepti i ideologjisë në vetën e vet përfshinë së pari vlerat e jetës së përbashkët, vlerësim të qenieve politike dhe veprime ndaj bindjeve apo botëkuptimeve dhe anatemizim të tjerëve. Përfshinë shprehjen e interesave të grupeve dhe akteve social të caktuar (klasët, lëvizjet, kombet)si dhe insistimin që në ato interesa të sigurohet mbisundimi në sistemin politik.Ideologjia është “mësim mbi ide” . Idetë rrjedhin si sensacion. Në mësimet e [[De Tracys]] paraqiten katër faktorë të cilët edhe sot cekën në definim të konceptit “ideologji”: * Sistemi i shpjegimit të botës, * Program i veprimit, * Veprim publik për realizimin e programit, dhe * Manifestimi i rrolit të posaçëm të individit. 1-FJALA-Ideologji politike:-> Sistem koherent idesh qe jep bazen per veprimin politik te organizuar , me qellim ruajtjen , ndryshimin , ose permbysjen e sistemit eksiztues te marredhenieve te pushtetit. TE GJITHA IDOLOGJITE: (a)Pershkruajne sistemin ekzistues, (b)Modelojne te ardhmen e deshiruar, (c)Tregojne si mund dhe si duhet te behen ndryshimi politik. == Shih edhe == *[[Helenocentrizmi]] ==Burimet e të dhanunave== <references /> [[Kategoria:Pacaktuar]] [[Kategoria:Ideologji]] {{cung}} h3sz6o2ob2xkrrvzr1nx522xeq5ealn 0 43593 3006587 3003480 2026-07-06T16:50:59Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006587 wikitext text/x-wiki '''Dogana''' është një autoritet ose agjensi qeveritare e një vendi që ka për detyrë mbledhjen e [[detyrimet e importit|detyrimeve të importit]] si dhe kontrollin e mjeteve dhe mallrave që hyjnë/dalin në/nga [[territori doganor]] i atij vendi. Dogana ka lindur dhe është zhvilluar së bashku me [[shteti]]n, megjithatë roli dhe misioni i saj kanë mbetur për mijëra vjet të pandryshuar. Në kohët e sotme, kur [[liberalizmi]] dhe integrimi i tregjeve i ka zënë vendin [[proteksionizmi]]t, dogana ka marrë një rol të ri qe ka të bëjë me (1) lehtësimin e tregtisë dhe (2) mbrojtjen e [[komuniteti]]t. Në përgjithësi, dogana dallohet nga autoritetet e [[imigracioni]]t, të cilat kanë për detyrë të mbikqyrin dhe kontrollojnë personat që mbërrijnë apo largohen nga vendi. Ne gjuhën shqipe fjala "doganë" duket se është huazuar nga italishtja "''la dogana''". == Disa fakte historike == === Fillimet === Akoma nuk është shumë e qartë se ku dhe kur lindi saktësisht koncepti i doganës për herë të parë. [[Adam Smith]]<ref> [http://en.wikipedia.org/wiki/Adam_smith]</ref> në veprën e tij të famshme “[[Pasuria e kombeve]]” (The Wealth of Nations)<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/The_Wealth_of_Nations]</ref> tregon se dogana, si një pagesë e zakonshme detyrimesh, ka ekzistuar qysh prej kohëve që nuk mbahen mend. Duket se edhe fjala angleze [[Customs]] me të cilën anglezët thërrasin doganën rrjedh nga "costumary payments" që do të thotë "pagesa të zakonshme". Thuhet që dogana ka ekzistuar që në kohën e Mbretërisë së Vjetër në [[Egjipti]]n e Lashtë, rreth viteve 2700-2200 para [[Krishti]]t. Gjenden fakte që tregojnë se “drejtuesit e karvanëve”, titull ky për një nga postet që i përkiste administratës zyrtare të asaj kohe, i cili ishte përgjegjës për regjistrimin e mallrave që hynin dhe dilnin nga [[Egjipti]], mblidhte bashkë me statistikat edhe [[detyrimet doganore]], duke pasur kështu funksione të ngjashme me ato të një [[Drejtori i Përgjithshëm i Doganave|drejtori të përgjithshëm të doganave]] të sotme. Shumë libra i referohen tregtisë dhe doganave në [[Egjipti i Lashtë|Egjiptin e Lashtë]]. Për shembull, shkrimtari dhe arkeologu britanik [[Leonard Cotrell]] e përshkruan kështu gjendjen në portin e [[ëikipedia:Teba|Tebës]] (Thebes)<ref>[http://en.ëikipedia.org/ëiki/Thebes%2C_Egypt]{{Lidhje e thyer}}</ref> ([[Luxor]]i i sotëm) në librin e tij “[[Jeta nën sundimin e Faraonëve]]” : ''“Që nga anija, ndërsa hidhje sytë nga bregu, mund të shihje një numër të madh ndërtesash me mure prej tullash argjile, që nuk ishin gjë tjetër, veçse hangarët e portit, magazina, zyrat e doganës, dyqane, taverna, shtëpi publike dhe kasollet e lagjeve të varfra”.'' Pavarësisht nga këto fakte, e vërteta është se nuk ka dokumente konkrete historike që të konfirmojnë ekzistencën e doganës në Mbretëritë e Vjetra të Faraonëve të Egjiptit. Vetëm në disa dokumente që i përkasin periudhës së Mbretërisë së Re në [[Egjipti]]n e Lashtë, janë gjetur gjurmë që provojnë ekzistencën e doganës që në atë kohë. E tillë është për shembull, pllaka prej guri e varrit të mbretit Necho që i takon viteve 609-594 para [[Krishti]]t. Megjithatë, të gjitha të dhënat të bëjnë të mendosh se dogana nuk zinte ndonjë vend shumë të rëndësishëm në administratën e [[Egjipti]]t të Lashtë. Kjo lidhet me faktin se pjesa më e madhe e të ardhurave vinte nga taksat mbi tokën dhe prodhimet bujqësore si dhe nga që pjesa më e madhe e tregtisë së jashtme, siç ka qenë për shembull importimi i bredhave Libanezë, kryhej ekskluzivisht nga vetë [[shteti]]. === Fakte biblike === Interesante janë edhe një sërë faktesh që mund të gjenden me shumicë në faqet e librit më të lexuar mbi faqe të Dheut, [[Bibla]], ku përveç rrënjëve të traditës mund të shohim edhe ato të problemeve që na shqetësojnë edhe sot e kësaj dite, siç mund të jenë tendenca për të mos paguar taksa dhe korrupsioni i atyre që merren me mbledhjen e tyre. Kur [[Jezusi]] vajti të predikonte fjalën e Perëndisë në Jerusalem, krerët e priftërinjve dhe skribët deshën ta provokonin duke e pyetur : ''“A është e lejueshme për ne ti paguajmë taksë [[Çezari]]t apo jo ?”.'' Por Ai, duke e kuptuar ligësinë e tyre u tha: ''“Përse më provokoni ? Më tregoni një monedhë: e kujt është fytyra dhe mbishkrimi që ka?”'' Dhe ata duke ju përgjegjur thanë : ''“E [[Çezari]]t”.'' Atëhere Ai u tha atyre: ''“I jepni pra, [[Çezari]]t atë që i takon [[Çezari]]t dhe Perëndisë atë që është e Perëndisë”.'' Që në atë kohë...(shiko Mateu 9,9 dhe 10,3; Marku 12, 14-17 dhe Luka 19, 1-10) Njeri nga dishepujt e [[Jezusi]]t, Mateus, kishte qenë doganier dhe në kujtim të këtij fakti, dita e [[Shën Mateu]]t shpesh celebrohet në ditët e sotme si Dita e Doganiereve. === Tarifa doganore më e vjetër === Ka të ngjarë që tarifën e parë doganore ta kenë shpikur senatorët e qytetit oazë të [[Palmyra]]s, në shkretëtirën siriane. Kanë qenë ata që sajuan një sistem tarifimi doganor parimet e të cilit u përdoren gjerësisht edhe gjatë shekullit të 20-të e vazhdojnë edhe sot. Natyrisht që taksat doganore duhej të kenë ekzistuar edhe më herët, por më parë ato konsistonin në një nivel të vetëm taksimi (''flat rate''), i cili zbatohej për të gjitha llojet e mallrave. Në të kundërt, tarifa doganore e Palmyras përbëhej nga nivele të ndryshme tarifore për mallra të llojeve të ndryshme, duke shënuar kështu lindjen e asaj që sot ne e quajmë nomenklaturë doganore të mallrave. [[Tarifa doganore]] e [[Palmyra]]s, nëse mund të quhet e tillë, përbënte pjesën më të rëndësishme të [[ligji]]t [[komunal]] të [[taksa]]ve në vend, dhe sot gjendet e gdhendur në një gur të madh në gjuhën greke dhe aramike. Mbledhja e [[taksa]]ve doganore ishte një privilegj që [[perandori]] romak [[Hadrianus]] i kishte dhënë qytetit të [[Palmyra]]s. Ai e donte atë qytet të mrekullueshëm të rrethuar me [[palma]] plot kokrra dhe që quhej ndryshe “nusja e shkretëtirës”. Tarifa e [[Palmyra]]s, e gdhendur në gur, është zbuluar më 1881 nga një princ rus, i quajtur [[Abamalek Lazarov]] dhe sot ruhet në [[Hermitage Museum]] të [[Shën Peterburgut]]. Ja disa pasazhe nga teksti i gdhendur në këtë atë gur: ''“Personi i caktuar si [[doganier]] duhet të mbledhë një detyrim për çdo ngarkesë deveje : tre dinarë për çdo deve që hyn në [[Tadmor]] ([[Palmyra]]) dhe tre dinarë për çdo deve me ngarkesë që del nga [[Tadmori]].'' ''[[Leshi]] i ngjyrosur në të purpurt - për çdo deng të importuar ose eksportuar, tre dinarë.'' ''Për çdo hejbe [[gomari]] me vajra aromatikë të vendosur në vazo alabastre, shtatë dinarë në import dhe eksport.'' ''Për ushqimet e kriposura që transportohen me gomar, personi i ngarkuar në pikën doganore duhet të mbledhë tre dinarë për ngarkesë, në import dhe eksport.”'' === Dënimet për kontrabandë – 2000 vjet më parë === Nuk është aspak gabim të mendohet se [[dogana]] ka lindur së bashku me tregtinë. Nga ana tjetër bashkë me doganën duhet të ketë lidur tendenca për të mos paguar detyrimet e caktuara, dhe që ne sot e quajmë [[kontrabandë]] tregtare. Për këtë fakt dëshmon indirekt ekzistenca e ligjeve dhe rregulloreve që mundoheshin ta parandalonin [[kontrabandën]], të cilat (ligjet dhe rregullat) gjenden kudo ku ekzistonte tregtia dhe [[dogana]]. Një nga ligjet më të spikatura në këtë drejtim është ligji i lashtë indian i njohur si “Ligji i Manu”. Studiues të shumtë janë marrë me këtë ligj, që duket se ka hedhur bazat e filozofisë indiane dhe që i takon periudhës nga shekulli i dytë para [[Krishti]]t deri në shekullin e dytë pas [[Krishti]]t. Ky ligj nuk harron të formulojë edhe disa dispozita që lidhen me kontravajtjen doganore: ''“Ai që i shmanget doganës, ai që ble ose shet mallra në një kohë të papërshtatshme, ose ai që bën një deklaratë të rreme gjatë numërimit të mallrave të tij, do të gjobitet sa tetë herë shuma që kërkon të mos paguajë.'' ''Mbreti cakton nivelet për blerjen dhe shitjen e mallrave të tregtueshme, duke marrë në konsideratë nga vijnë dhe ku shkojnë ato mallra, sa kohë janë mbajtur në zotërim si dhe fitimin e mundshëm.'' ''Njëherë në pesë net, ose në mbyllje të një dyjavori, mbreti cakton çmimet e tregtarëve”'' Ajo që paraqet interes të vihet re, në këtë tekst 2000 vjeçar, është gjoba e shumëfishtë që aplikohet në rastet e konstatimit të kontrabandës tregtare. === Pasuesit e [[Konfuci]]t mbronin tregtinë e lirë === Dokumentet historike që konfirmojnë ekzistencën e doganës në kohët e lashta janë zbuluar herë pas herë jo vetëm nga arkeologët por edhe nga njerëz të tjerë në të gjitha anët e botës. Për shembull në vitin 1957 në Anhiu të Kinës është gjetur një leje kalimi doganore prej [[bronxi]] me pamjen e një kallami bambuje. Të dhënat tregojnë se të tilla leje ishin nxjerrë nga [[mbreti]] Chu në shekullin e tretë para [[Krishti]]t. Një nga këto objekte që duket se ka qenë përdorur për kalimin e kufirit ujor përmban pasazhin e mëposhtëm: ''“Kur paraqitet kjo leje kalimi, [[dogana]] nuk duhet të vendosë [[taksa]]. Pavarësisht nga kjo, [[taksa]] nuk do të vendosen për anijet që vijnë për tu riparuar si dhe për ushqimet e ekuipazheve. Në çdo rast tjetër kur kjo leje nuk paraqitet, taksa paguhet. Në çdo rast, sikurse edhe në rastin e doganës tokësore, taksat që mblidhen do të trajtohen si një e ardhur për Ministrinë e Financave dhe jo e ardhur për doganën.”'' Siç shihet pra, [[dogana]] duhet të ketë ekzistuar që në kohën e mbretërimit të [[dinasti]]së Si Zhou në shekujt nga 11 deri 7 para [[Krishti]]t. Letërsia e shkruar gjatë asaj kohe i referohet taksës doganore si ''“një e shtata e një shume totale të formuar nga nëntë taksat me anë të të cilave mblidheshin të ardhurat”.'' Të dhënat tregojnë se në Kinë rëndësia e taksave doganore për të ardhurat ishte akoma më e vogël se në Lindjen e Mesme apo në Evropë. Kjo ndoshta i dedikohet filozofisë kineze se doganat duhet të kontrollojnë dhe jo të mbledhin taksa. [[Mencius]] (viti 372-289 para [[Krishti]]t), një nga pasuesit më të njohur të [[Konfuci]]t, rekomandonte, si një nga pesë politikat bazë që duhet të ndiqeshin, që nuk duhet të mblidheshin [[taksa]] hyrjeje. Ai shpjegonte se nëse [[dogana]] vetëm do të kontrollonte dhe jo të mblidhte [[detyrimet doganore]] apo [[taksa]] të tjera që lidhen me kalimin e [[kufiri]]t, çdo njeri do të dëshëronte gjithnjë e më shumë të udhëtonte nëpër rrugët e vendit, duke sjellë kështu prosperitet. Ishin pra [[konfucian]]ët që 2000 vjet para [[Adam Smith]]it parashtronin dhe mbronin teorinë e tregtisë së lirë. === Shumë më herët se neni 7 i [[GATT]]-it === [[Vlera doganore|Vlerësimi doganor]] i mallrave ka shkaktuar në të gjitha kohërat probleme dhe kokëçarje si për doganën ashtu edhe për tregtarët. [[Neni 7 i GATT-it]], kërkon që vlerësimi doganor i mallrave të bëhet duke u bazuar në vlerën aktuale të mallrave të importuara. Më tej “vlera aktuale” është përcaktuar si çmimi me të cilin, në kohën dhe vendin e përcaktuar nga legjislacioni, mallrat e caktuara ose të ngjashmet me to, janë shitur ose janë ofruar për shitje në kursin e zakonshëm tregtar dhe në kushte të plota konkuruese. Është interesante të nënvizohet se është pikërisht kjo frymë mbi të cilën bëhet përcaktimi i vlerës doganore të mallrave në kohën e sotme, është gjetur në një traktat politik indian i quajtur "Artha-sastra". Ky traktat është shkruajtur nga një filozof indian i quajtur [[Canakya]] (ose Kautilya) që ishte shkolluar në [[Taxila]] ([[Pakistani]] i sotëm) dhe që më vonë u bë këshilltar i mbretit indian [[Candragupta]], i cili ka mbretëruar në vitet 321-297 para [[Krishti]]t. Nga pasazhi që merret me këtë çështje në “Artha-sastra” ne mund të dallojmë qartë se mbi çfarë parimesh udhëhiqej vlerësimi doganor në Indinë e Lashtë. ''“Për mallrat që sillen pranë pikës doganore të hyrjes, tregtarët duhet të deklarojnë sasinë dhe çmimin e tyre duke thirur me zë të lartë tre herë këto fjalë, "kush i ble këto mallra për këtë çmim ?" dhe tja dorëzojnë ato atyre që e kërkojnë atë mall çmimin e ofruar. Kur ndodh që blerësit ta ngrejnë çmimin, shuma e rritur e çmimit sëbashku me detyrimin doganor duhet të derdhen në thesarin e mbretit. Kur, nisur nga frika se do të paguajë një taksë doganore të rëndë, shitësi ul sasinë ose çmimin e mallit, gjobitet me një shumë që është sa tetë herë detyrimi doganor. Edhe kjo shumë kalon në thesarin e [[mbreti]]t.”'' == Shiko edhe këto == * [[Administrata Doganore]] * [[Sistemi i Harmonizuar]] * [[Tarifa Doganore]] {{eko-cung}} == Burimi i të dhënave == <references /> {{Njësit kufitare}} [[Kategoria:Tarifa doganore| ]] [[Kategoria:E drejta ndërkombëtare]] amsm24fx1w5h3rll55v4ks3p6vwdh33 1 47205 3006735 2978931 2026-07-07T06:14:09Z Smallem 126080 Rregullim i gabimit missing-end-tag (mbyllje formatimi/kutie diskutimi, pa ndryshim përmbajtjeje) – përmes Claude AI 3006735 wikitext text/x-wiki Gazeta fterra jone u bashkua por duhet fshire ky ze qe te mos kete perplasje--[[Përdoruesi:Sankt Georg|Sankt Georg]] 20 Janar 2009 00:40 (CET) Gazeta është e publikuar në internet në faqen 'Fterra jone" “E == DREJTA ZAKONORE E LABËRISË == ” me autor Prof. Dr. Ismet Elezi. U botua për here te pare ne vitin 1994 dhe u ribotua ne vitin 2002. QelIimi i ketij punimi ishte për te dhene nje ndihmese sado modeste ne ndriçimin me vertetesi te kultures se lashte te populIit te kesaj krahine, te pasqyruar veç te tjerash, edhe ne te drejten zakonore te saj. Ne te trajtohen disa probleme kryesore te se drejtes zakonore te Laberise, sidomos nga gjysma e dyte e shekullit te 19-te dhe deri ne çerekun e pare te shek. te 20-te. Ky kufizim kohor është percaktuar nga mungesa e burimeve te mjaftueshme për shekujt paraardhes, si dhe nga ndryshimet e plotesimet qe iu bene normave te vjetra me reformat e kesaj periudhe historike. Gjurmet e se drejtes zakonore te Laberise filluan te mblidhen nga etnografi i njohur shqiptar Rrok Zojzi ne vitet 50-60 te shek. te 20-te. Kjo pune u vazhdua nga autori i ketij punimi ne Kurvelesh ne vitet 70-80-te. Struktura e librit permban njohuri te pergjithshme për Laberine dhe veprimin ne hapesire te se drejtes zakonore te saj ndermjet tre urave - te Drashovices, te Tepelenes dhe te Delvines ose ne tere zonen qe shtrihet nga lumi Vjose, Lumi i Vlores, Kurveleshi, Rreza e Tepelenes, Kardhiqi, Rrezoma, Zhulati, Himara, Bregu i Detit, Gryka e Dukatit. Rreth percaktimit te kufijve te krahines se Laberise sillen pikepamjet e ndryshme te studiuesve shqiptare e te huaj, te cilat, veç dallimeve, bashkohen ne nje pike kryesore se Laberia është nje krahine ne Jug Perendim te Shqiperise, qe ka mbrojtur vetqeverisjen vendore, por shume kohe, ka ruajtur autoktonine, identitetin kombetar, gjuhen, zakonet e veta, ne lufte te vazhdueshme kunder pushtuesve te huaj, ashtu sikurse malesite e Veriut te Shqiperise. Himares iu njohen (venomet) e drejta e vetqeverisjes vendore nga pushtuesit osmane qe ne vitin 1492 e ne vazhdimesi. Ne liber trajtohet historiku i se drejtes zakonore te Laberise, te trasheguar nga lashtesia ilire brez pas brezi, e sidomos referimi qe ben tradita gojore te Kanuni i Papa Zhulit (ne mesjete), zhvillimet e mevonshme, ndryshimet e plotesimet e tij, posaçerisht me reformat (Shartet e Idriz Sulit) (shek. XVIII-XIX) dhe deri reformat e bera ne Kuvendin e Laberise, te mbledhur ne Kuç te Kurveleshit me 28 nentor 1924. Vend te veçante zene normat qe rregullonin marredheniet familjare e martesore, organizimin shoqeror (organizmat e vetqeverisjes vendore ¬pleqte (pleqesia), kuvendet etj.), marredheniet civile e te pronesise, detyrimet (kontratat), trashegimine, normat me karakter penal (ne menyre te veçante kufizimin e gjakmarrjes), normat me karakter procedural penal e civil, sidhe kundervajtjet administrative. E drejta zakonore shqiptare ka nje shtrat te perbashket. Ngjasimet me Kanunin e Leke Dukagjinit janë te shumta, pa perjashtuar dallimet e veçata midis tyre. Botimi i librit është pritur me interesim te madh nga opinioni shoqeror e shkencor. Për kete deshmojne 20 recensione me vleresime mjaft pozitive për botimin e pare dhe për botimin e dyte te tij. Mbi bazen e materialit te mbledhur nga tradita gojore po pergatitet për botim Kanuni i Laberise. Libri synon te ndihmoje ne luften për zhdukjen e ndikimit te normave te se drejtes zakonore me karakter patriarkal fisnor ne jeten e shoqerise sone, e cila tani qeveriset ne baze te Kushtetutes e te ligjeve demokratike dhe aspiron për t'u bashkuar me popujt e tjere te qyteteruar te Evropes. Si i pari, studimi i ketij lloji për te drejten zakonore te Laberise hedh bazat për hulumtime e kerkime shkencore te metejshme nga studiuesit tane. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 2 Gusht 2007 07:29 (UTC)) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Fterra jonë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2978930 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://fterrajone.tripod.com/index.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 05:47 (CEST) fo2c6sd5a8ix2aahs0io310kr0xmko7 3006753 3006735 2026-07-07T06:28:05Z Smallem 126080 Rregullim i thonjëzave: bashkim i titullit të librit “E drejta zakonore e Labërisë” (i ndarë gabimisht nga një titull seksioni) dhe ndreqje e thonjëzave – përmes Claude AI 3006753 wikitext text/x-wiki Gazeta fterra jone u bashkua por duhet fshire ky ze qe te mos kete perplasje--[[Përdoruesi:Sankt Georg|Sankt Georg]] 20 Janar 2009 00:40 (CET) Gazeta është e publikuar në internet në faqen "Fterra jonë". “E DREJTA ZAKONORE E LABËRISË” me autor Prof. Dr. Ismet Elezi. U botua për here te pare ne vitin 1994 dhe u ribotua ne vitin 2002. QelIimi i ketij punimi ishte për te dhene nje ndihmese sado modeste ne ndriçimin me vertetesi te kultures se lashte te populIit te kesaj krahine, te pasqyruar veç te tjerash, edhe ne te drejten zakonore te saj. Ne te trajtohen disa probleme kryesore te se drejtes zakonore te Laberise, sidomos nga gjysma e dyte e shekullit te 19-te dhe deri ne çerekun e pare te shek. te 20-te. Ky kufizim kohor është percaktuar nga mungesa e burimeve te mjaftueshme për shekujt paraardhes, si dhe nga ndryshimet e plotesimet qe iu bene normave te vjetra me reformat e kesaj periudhe historike. Gjurmet e se drejtes zakonore te Laberise filluan te mblidhen nga etnografi i njohur shqiptar Rrok Zojzi ne vitet 50-60 te shek. te 20-te. Kjo pune u vazhdua nga autori i ketij punimi ne Kurvelesh ne vitet 70-80-te. Struktura e librit permban njohuri te pergjithshme për Laberine dhe veprimin ne hapesire te se drejtes zakonore te saj ndermjet tre urave - te Drashovices, te Tepelenes dhe te Delvines ose ne tere zonen qe shtrihet nga lumi Vjose, Lumi i Vlores, Kurveleshi, Rreza e Tepelenes, Kardhiqi, Rrezoma, Zhulati, Himara, Bregu i Detit, Gryka e Dukatit. Rreth percaktimit te kufijve te krahines se Laberise sillen pikepamjet e ndryshme te studiuesve shqiptare e te huaj, te cilat, veç dallimeve, bashkohen ne nje pike kryesore se Laberia është nje krahine ne Jug Perendim te Shqiperise, qe ka mbrojtur vetqeverisjen vendore, por shume kohe, ka ruajtur autoktonine, identitetin kombetar, gjuhen, zakonet e veta, ne lufte te vazhdueshme kunder pushtuesve te huaj, ashtu sikurse malesite e Veriut te Shqiperise. Himares iu njohen (venomet) e drejta e vetqeverisjes vendore nga pushtuesit osmane qe ne vitin 1492 e ne vazhdimesi. Ne liber trajtohet historiku i se drejtes zakonore te Laberise, te trasheguar nga lashtesia ilire brez pas brezi, e sidomos referimi qe ben tradita gojore te Kanuni i Papa Zhulit (ne mesjete), zhvillimet e mevonshme, ndryshimet e plotesimet e tij, posaçerisht me reformat (Shartet e Idriz Sulit) (shek. XVIII-XIX) dhe deri reformat e bera ne Kuvendin e Laberise, te mbledhur ne Kuç te Kurveleshit me 28 nentor 1924. Vend te veçante zene normat qe rregullonin marredheniet familjare e martesore, organizimin shoqeror (organizmat e vetqeverisjes vendore ¬pleqte (pleqesia), kuvendet etj.), marredheniet civile e te pronesise, detyrimet (kontratat), trashegimine, normat me karakter penal (ne menyre te veçante kufizimin e gjakmarrjes), normat me karakter procedural penal e civil, sidhe kundervajtjet administrative. E drejta zakonore shqiptare ka nje shtrat te perbashket. Ngjasimet me Kanunin e Leke Dukagjinit janë te shumta, pa perjashtuar dallimet e veçata midis tyre. Botimi i librit është pritur me interesim te madh nga opinioni shoqeror e shkencor. Për kete deshmojne 20 recensione me vleresime mjaft pozitive për botimin e pare dhe për botimin e dyte te tij. Mbi bazen e materialit te mbledhur nga tradita gojore po pergatitet për botim Kanuni i Laberise. Libri synon te ndihmoje ne luften për zhdukjen e ndikimit te normave te se drejtes zakonore me karakter patriarkal fisnor ne jeten e shoqerise sone, e cila tani qeveriset ne baze te Kushtetutes e te ligjeve demokratike dhe aspiron për t'u bashkuar me popujt e tjere te qyteteruar te Evropes. Si i pari, studimi i ketij lloji për te drejten zakonore te Laberise hedh bazat për hulumtime e kerkime shkencore te metejshme nga studiuesit tane. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 2 Gusht 2007 07:29 (UTC)) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Fterra jonë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2978930 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://fterrajone.tripod.com/index.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2026 05:47 (CEST) ef7covusqy55ttgo12fcapfaszesdt4 14 47209 3006687 1425324 2026-07-07T03:44:12Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006687 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 49705 3006604 3001144 2026-07-06T16:51:43Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006604 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Ndre Zadeja | image = [[Figura:Dom Ndre Zadeja.jpg|200px]] | caption = | birth_date = [[3 nëntor]] [[1891]] | birth_place = [[Shkodra|Shkodër]], [[Vilajeti i Shkodrës]], [[Perandoria Osmane]] | death_date = [[25 mars]] 1945 | death_place = [[Shkodra|Shkodër]], [[Republika Popullore e Shqipërisë]] | pseudonym = | nationality = shqiptar | genre = dramë, melodramë, poezi. | website = }} '''Ndre Zadeja''' ([[Shkodër]], [[3 nëntor]] [[1891]] - [[25 mars]] [[1945]]) ka qenë prift katolik, shkrimtar dhe dramaturg shqiptar. Për shkak të martirizimit të tij nga regjimi komunist, hapja e procesit dioqezan për [[lumnimi|lumnimin]] e tij, u shpall më 10 nëntor të viti 2002, nga prefekti i asokohshëm i Kongregatës për Ungjillëzimin e Popujve, kardinali Kreshencio Sepe, gjatë kremtimit të Eukaristisë, në katedralen e Shkodrës. Lumnimi dhe pranimi si shenjtor ndodhi më 5 nëntor 2016, në sheshin para [[Katedralja e Shën Shtjefnit|katedrales së Shën Shtjefnit]] në Shkodër.<ref name="Flocchini">{{cito lajm|last1=Flocchini|first1=Emilia|title=Beati Martiri Albanesi (Vincenzo Prennushi e 37 compagni)|url=http://www.santiebeati.it/dettaglio/96474|accessdate=6 tetor 2017|agency=Santiebeati}}</ref> == Biografia == U lind në Shkodër, i biri i Gjonit dhe Luçie Fishtës më 3 nëntor 1891. Tri klasët e para të fillores i kreu në një shkollë italiane. Nga klasa e katërt e më tej, studjoi në [[Shkolla e mesme "Atë Pjetër Meshkalla"|Kolegjën Saveriane]], ndërsa studimet e larta i kreu në Insbruk të Austrisë më 1916, ku bashkë me [[Aleksandër Sirdani|Sirdanin]] e Gazullin, si shumë meshtarë të tjerë u dhanë shumë mbas gjuhësisë. Po në këtë vit u shugurua prift. U kthye menjëherë në atdhe e pikërisht në vendlindje. Çoi meshën e parë në kishën e Zojës në Shkodër më 26 prill 1916. Nisi shërbimin si sekretar i Imzot Serreqit dhe si zëvendës-famullitar, deri në vitin 1922. Në këtë vit u emërua famullitar i Malit të Jushit, prej nga vijoi shërbimin meshtarak në [[Bogë]], për të kaluar më pas në Shkrel e Sheldî. Shkroi melodramat e para të letërsisë shqipe "''Ora e Shqypnisë'', ''Hijet e zeza''; ''Rrethimi i Shkodrës'', ''Rozafa''" etj, të cilat u vunë në skenën e teatrit të jezuitëve në Shkodër e më vonë edhe në teatrin e Tiranës e vijuan të lexoheshin, edhe kur nuk mund të viheshin më në skenë, sepse të ndaluara nga regjimi komunist. Tragjedia e Poetit të Ambëlsisë, kishte fillue ndoshta qysh me 16 gusht 1944 gjatë meshës në Kishën e Shirokës, ditën e Shën Rrokut, kur iu drejtua besimtarëve:<ref>{{Cite web|url=http://www.zemrashqiptare.net/news/id_2779/In-memoriam-Bylbyli-i-Shkodres-%E2%80%93-Dom-Ndre-Zadeja.html|title=Bylbyli i Shkodres – Dom Ndre Zadeja|website=zemrashqiptare.net|last=[[Pjetër Pepa]]|publisher=albanovaonline.com|date=31 mars 2008}}</ref><blockquote>“''Dy fjalë i kam sot me ju, sidomos me ju, o të rij. Një re e zezë me një ideologji të kuqe po vjen mbi kokat tueja. Ajo ka ndërmend të shprazet mbi ju, por atëherë s'keni për të pasë shka me i ba, veç me bajtë e me i sprovue të këqijat, se përveç të zezave të tjera që ka, ajo mohon edhe Zotin''."</blockquote>Pas hyrjes së regjimit komunist, u arrestua më 4 shkurt 1945. U pushkatua te varrezat e Rrmajit më 25 mars 1945.<ref>{{Cite book|title=Shqipëria dhe tokat e lirueme (1939-1946)|last=Gurakuqi|first=Romeo|publisher=Jozef|year=2018|isbn=9928-241-84-8|location=Durrës|pages=995}}</ref> == Vepra == E tani, kur për emrin e tij flitet si për atë të një të lumi të ardhshëm, urojmë që një ditë jo të largët, në rrugët e rrugicat e Shkodrës plakë, që pas më se një gjysëm shekulli janë shtrembëruar edhe më keq se atë ditë kur plumbat i grabitnin një nga bijtë më të mirë, të ndjehet një zë i hareshëm. "Po naltohet në eltér Dom Ndreu, martiri që lau me gjak një tokë të martirizuar: atë të Shkodrës! Lutu për né !"Martirin e parë të Kishës katolike shqiptare të katakombave po e përkujtojmë sot me tingujt e melodramës "Rrethimi i Shkodrës" shkruar prej tij e muzikuar nga dom [[Mikel Koliqi]]. Studimet për teologji i kreu në Austri. Si shkrues u dallua për cilësinë e veprave që shkroi. Kështu hyni Dom Ndreu në botën kulturore shqipe, u ba mjaft i njohun në shkrimin e melodramave të para, të cilat u luajtën me sukses në teatrot e Shkodrës dhe të Tiranës. Zhanri kryesor i tij ishte drama<ref>[http://storico.radiovaticana.org/alb/storico/2010-03/367238_don_ndre_zadeja_martir_i_krishtit_ne_periudhen_komuniste_ne_65_vjetorin_e_pushkatimit.html Don Ndre Zadeja, 65 vjetori i pushkatimit]</ref>. Themeloi e drejtoi banden muzikore "Bogdani", botoi artikuj me vlerë në fushen e pedagogjisë, po ashtu edhe poezi ndër ma të bukurat, saqë u quejt edhe "poeti i âmbelsis". Veprat e tij kishin taban thellësisht kombëtar e në sherbim të nevojave jetike të kombit n'ata vite. Vepra e parë skenike e muzikueme, "Ora e Shqypnisë", në kushtet e pushtimit të vendit nga fuqi të ndryshme, u ba hymn atdhetarie e proteste. Kur u vu në skenë për herë të parë në Sallonin e shfaqjeve të Kolegjes Saveriane, e protagonistët kndônin: :''Adrijes m'thuej krenare'' :''Vlona asht tokë Shqiptare!''" spektatorët shpërthyen në duertrokitje të stuhishme: "Rrnoftë Vlona Shqiptare! Rrnoftë Vlona jonë!". Në shtypin e kohës boton shpesh pjesë publicistike në lamin e pedagogjisë, psikologjisë, folklorit e traditave, sidomos të zonave pak të prekuna nga orientalizmi,- siç edhe ishin Alpet tona, në të cilat shërbeu. Por pati edhe polemika me korifejt e kohes. Dom Ndreu i qendroj larg jetes politike, kurse vepra e tij ishte perqendrue në shëndetsimin kombëtar në konflikt të brendshëm me rrymen post-osmane. == Veprat letrare == * “''Ora e Shqypnisë''” 1919 (vu në skenë më 1920), * “''Rozafa''” * “''Ruba e kuqe''”, * “''Rrethimi i Shkodrës''”, * “''Shpella e Bogdanit''” (dorëshkrim) etj. == Referime == {{ref}} {{DEFAULTSORT:Zadeja, Ndre}} [[Kategoria:Lindje 1891]] [[Kategoria:Vdekje 1945]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Të pushkatuar nga regjimi komunist]] [[Kategoria:Shenjtorë katolikë shqiptarë]] [[Kategoria:Priftërinj katolikë shqiptarë të shekullit XIX]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Shkodrës]] [[Kategoria:Shqiptarë në shekullin e XX]] mmiuw9adhz5xaethsghc95a1rqa4obf 0 51448 3006575 3004797 2026-07-06T16:41:56Z Smallem 126080 Heqje e trashjes së panevojshme (''') brenda titujve të seksioneve – përmes Claude AI 3006575 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Mustafë KOKA}} {{Infobox person | name = Mustafë Hetë Koka | image = [[Figura:Mustafa_Koka.220x327.jpg]] |Emri = Mustafë |Mbiemri = Koka |Emri Alt = Mësuesi | occupation = Mësues | birth_date = [[1931]] | birth_place = [[Kokaj]],[[Gjilan]] | death_date = [[11 tetor]] [[1951]] | death_place = [[Prizren]] | nationality = [[shqiptar]] |}} [[Figura:Buzë Lumbardhit të Prizrenit.jpg|right|350px|thumb|Pran Lumbardhit të Prizreni, më 10 tetor 1951, nga pushteti jugosllav u likuiduan Hasan Aliu- Remniku, mësuesi Mustafë Koka me bashkëshorten Rabijen, dhe Agush Mehemtin me bashkëshorten Qibrien]] '''Mustafë Koka''' (1931-1951) ishte një patriot dhe mësues shqiptar i shekullit të 20-të. Ai u shqua për ndihmesën që dha në qëndresën e shqiptarëve të Kosovës ndaj pushtuesve dhe së fundi ndaj represionit serb të pasluftës se Dytë Botërore. ==Jeta== Mustafë Koka u lind në [[Kokaj]] me [[1931]]. Mustafa i Hetës dhe i Habibës, kishte lindur më [[1931]] në [[Kokaj]] të komunës së [[Gjilani]]t. Katër klasë gjimnaz dhe një kurs ushtarak i kishte kryer në [[korrik]] [[1947]],[[Tiranë]], kurse kursin e pedagogjisë në [[Prizren]]. Punoi mësues në Uglar, Lubishtë dhe Remnik. Në [[Remniku|Remnik]] është martuar me Rabien, e cila vdes shtatzënë bashkë me burrin dhe grupin e Hasanit. Mustafë Koka dhe [[Remniku|Hasan Alia Remniku]], ka qenë simboli i rezistencës së pushtimit jugosllav të pas Luftës së Dytë Botërore. Së bashku me patriot të tjerë, përfshirë Hasan Remnikun, u vra pabesisht në një pusi që ia kishte përgaditur [[OZNA]] me 11 tetor [[1951]]. == Veprimtaria atdhetare== '''Mustafë Koka''' (1931-1951) ishte një patriot dhe mësues shqiptar i shekullit të 20-të. Musrafa u shqua për ndihmesën që dha në qëndresën e shqiptarëve të Kosovës ndaj represionit serb të pasluftës se Dytë Botërore. Mustafë Koka u lind në Kokaj me 1931. Mustafa i Hetës dhe i Habibës, Katër klasë gjimnaz dhe një kurs ushtarak i kishte kryer në korrik 1947, Tiranë,<ref>([[Nijazi Ramadani]]: bot. “Bujku”(ish-[[Rilindja]]), rev.”[[Paqja]]” tetor 2006,nr.0022, dhe Revista“ Jehona”, Bujanoc,1993, si dhe nga një nënshkrim foto:''shihet i uniformuar në garat ndërballkanike mbajtur në Tiranë, që kishte marrë medaljen e argjendët'', mban datën e muajit korrik 1947, kur edhe kah fundi i këtij viti me një urdhëres detyrohet që të kthehet në Kosovë për mbushjen e nevojave me kuadra të shkolluar në arsim )</ref> kurse kursin e pedagogjisë në Prizren. Punoi mësues në Uglar,Lubishtë, Gjylekar, Remnik. Në Remnik është martuar me Rabien, e cila ekzekutohet shtatzënë bashkë me burrin dhe grupin e Hasanit. Mustafë Koka dhe Hasan Alia Remniku, ka qenë simboli i rezistencës së pushtimit jugosllav të pas Luftës së Dytë Botërore. Së bashku me patriot të tjerë, përfshirë Hasan Remnikun, u vra pabesisht në një pusi që ia kishte përgaditur OZNA me 11tetor 1951. Mustafë Koka gjatë viteve të fundit të Luftës së Dytë iu bashkua një njësiti të Brigadave shqiptare që po kalonte nëpër Kokaj, si luftëtar 15 vjeçar në nëntor të 1944 dhe, më vonë sa qëndroi në Tiranë, kreu kualifikimin për mësues. Me në fund të vitit 1947 ishte kthyer në Kosovë, , ku filloi punën e mësimdhënjes, nevojë kjo që ishte shumë e madhe për malësorët e Karadakut dhe banorët e Anamoravës. Puna Mustafë Kokaj në fushën e arësimit nuk zgjati shumë pasi që pushteti komunist jugosllav për shqiptarët e Kosovës u bë i padurueshëm, kështu që Mustafa vendosi të ballafaqohej me pushtuesin edhe në mënyrë të armatosur. Për disa vite resht, Mustafa Koka u bë sinonim i tmerrit për serbët.<ref>{{Cite web|url=http://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012|title=Monografia "Shtegtim në histori"(Kokajt 1842-2012)fq. 117|access-date=26 mars 2015|archive-date=23 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160923060109/https://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012|url-status=dead}}</ref> Mësuesi, në mendjen e tij kishte edhe ngjarjet historike, atij i kujtohet se si arriti t’i bashkohet një batalioni të armatës shqiptare, në dimrin e madh, para se të kapitullon nazistët, deri sa po kalonte aty pari. Mustafa, si një trembëdhjetë vjeçar në një mënyrë jo të zakonshme ishte lidhur me ta, pasi që në një gjuajtje me armë, te kroi i përroit të Kokajve, nuk e kishte gabuar shenjën. Musafit i miklonin këmbët duke pritur komandant Haxhiun, për të marrë lejen e tij, që ta provonte edhe ai. Me të parën ndau rrasën e gurit në thërrmija, dhe pasi që luftëtarët e trimëruan për një sukses në shenjëtari aty për aty, kërkoi që t’i bashkohet, nëse mundë ta lejonin ata dhe familja e tij, për të vazhduar shkollimin dhe stërvitjet në përfitimin e shkathtësive ushtarake. Atë ditë Mustafa mori pëlqimin, por më parë duhej ta kryente shkollimin si kusht i parë për ta ndihmuar vendin e lënë në duart e të huajve. Duke u ndarë prej tyre mori edhe përshëndetjet për mësuesit shqiptar të cilët ishin tërhequr në kryeqytet. Popullata e Karadakut, duke i ditur qëllimet e atdhetarit të tyre, filluan në mënyrë të fshehët ti ofrohen atij dhe ta përkrahin në realizimin e idealeve të larta. Dihej se pas “mbarimit” të luftës, shumë shqiptar pushteti i ri i kishte burgosur, dhe i kishte dërgua për të vuajtur dënimin në kazamatet serbe. ''Në mesin e tyre ndodheshin edhe familjarët e mësuesit të njohur – Mustafë Kokës. Duke e ditur biografin e familjes së mësuesit, organet e UDB-es, kishin marr përsipër që disi ta survejonin mësuesin dhe ti bënin grackën për ta arrestuar. Ai, me kohë e kishte hetuar përcjelljen e tyre, kështu që me ndihmën e korrierit të Hasan Remnikut, kërkon që të takohej me të. Pas takimit që pati me Hasanin në varrezat e kolonëve të Remnikut, në vendin e quajtur Zheden. Mësuesi hallëmadhë pasi se i tregoi arsyet e tij për të hyrë në grupin e tij, Hasan Remniku i dëshiron mirëseardhje në radhët e qetës, që më vonë e vërejmë se bëhen shokë të pandashëm, sa edhe vdekja në fund nuk mundi ti ndaj.<ref>Ramadan Asllani Monografia ''Hasan Alia – luftëtar për etninë shqiptare''</ref> '' Në një dosje të UDB-es, e gjejmë se Mustafë Koka më 6 qershor 1951, në banesën e tij kishte vrarë dy policët e pushtetit Vojon dhe Xhaferin, gjë që kjo ndikoi të përshpejtohej dalja e tij në mal dhe ti bashkëngjitet qetës së Hasan Remnikut''<ref>[http://www.zemrashqiptare.net/news/id_13115/cid_125/Sabile-Ke%C3%A7mezi-Basha:-Hasan-Alia-Remniku:-me-shok%C3%AB-dhe-veprimtaria-e-tyre-atdhetare.html%7CHasan]</ref>.'' == Shkollimi dhe stërvitja e tij në njësitë elite diverzante të shenjëtarisë == Me të arritur në kryeqytetin e vendit, studioi tre vjet e gjysmë në gjimnazin e Tiranës. Në stërvitjet për shenjëtari nderohet me medalje të artë si përfaqësues i vendit në garat ballkanike. Ai, me të mbaruar shkollimin, me një dekret emërohet mësues i parë në vendlindjen e tij në Remnik. Në qershorin e parë të fillimit të gjysmës së dytë të shekullit të kaluar, dy oficerë të lartë të UDB-së e ndjekin hap pas hapi. Ardhjen e UDB-së në fshat e parandiente mësuesi si kob i rikthyer nga ajo ditë që kishte përcjellë për në burg, babanë, axhën dhe vëllain. Kah gjysma e atij muaji i trokasin në derën e banesës së tij në [[Remniku|Remnik]]. Në fillim të qershorit të atij moti(1951), dy oficerë të lartë të UDB-së e ndjekin hap pas hapi. Ardhjen e UDB-së në fshat e parandiente mësuesi si kob i rikthyer nga ajo ditë që kishte përcjellë për në burg, babanë, axhën dhe bijtë e vëllait. Kah gjysma e atij muaji i trokasin në derën e banesës së tij në [[Remniku|Remnik]]. Para se të kthehej mësuesi nga një mbledhje e fshatit, ku kërkohej që ta dorëzonin njeriun e fundit të ilegales, [[Hasan Aliu|Hasan Ala]]. Xhafer Lila dhe Voja, futen të paftuar në banesën e tij, kinse për ta kaluar natën, por qëllimi i tyre, ishte që ta dëbojnë atë për tej bjeshkëve. Me të hyrë në derë, i gjen duke luajtur shah, por në vend se t’i luante figurat e shahut për t’i nxënë në mat, nxjerr revolen dhe zbrazi në ta. Duke dalë jashtë me nxitim, e pa gruan e axhës Metë në oborrin e shtëpisë së tij. Mezi i dolën fjalët nga goja e i tha: ''Thuaj, se i vrau mësuesi Mustafë se e zuri gjaku që po i vlonte pas gjithë asaj që na bënë. Nuk pata qare'', ... nuk e bëra veç për namit por edhe për dhembje dhe krenari''. '' Popullata e [[Karadaku]]t, duke i ditur qëllimet e atdhetarit të tyre, filluan në mënyrë të fshehët ti ofrohen atij dhe ta përkrahin në realizimin e idealeve të larta. Dihej se pas “mbarimit” të luftës, shumë shqiptar pushteti i ri i kishte burgosur, dhe i kishte dërgua për të vuajtur dënimin në kazamatet serbe. ''Në mesin e tyre ndodheshin edhe familjarët e mësuesit të njohur – Mustafë Kokës. Duke e njohur biografin e familjes së mësuesit, organet e UDB-es, kishin marr përsipër që disi ta survejonin mësuesin dhe ti bënin grackën për ta arrestuar. Ai, me kohë e kishte hetuar përcjelljen e tyre, kështu që me ndihmën e korrierit të Hasan Remnikut, kërkon që të takohej me të. Pas takimit që pati me Hasanin në varrezat e kolonëve të Remnikut, në vendin e quajtur Zheden. Mësuesi hallëmadhë pasi se i tregoi arsyet e tij për të hyrë në grupin e tij, Hasan Remniku i dëshiron mirëseardhje në radhët e qetës, që më vonë e vërejmë se bëhen shokë të pandashëm, sa edhe vdekja në fund nuk mundi ti ndaj.'' Në një dosje të UDB-es, e gjejmë se Mustafë Koka më 6 qershor 1951, në banesën e tij kishte vrarë dy policët e pushtetit Vojon dhe Xhaferin, gjë që kjo ndikoi të përshpejtohej dalja e tij në mal dhe ti bashkëngjitet çetës së Hasan Remnikut''<ref>[http://www.zemrashqiptare.net/news/id_13115/cid_125/Sabile-Ke%C3%A7mezi-Basha:-Hasan-Alia-Remniku:-me-shok%C3%AB-dhe-veprimtaria-e-tyre-atdhetare.html%7CHasan|Hasan Alia dhe mësuesi Mustafë Koka me grupin e tij nga ''Dr.Sabile Keçmezi-Basha'']</ref>.'' Pastaj kaloi shtëpi më shtëpi, mal më mal e gur më gur, deri në jatakun më të sigurt. Për derisa ishte nën kerkimin e forcav serbe, Mustafë Koka qendroj një kohë në fshatin Lubishtë të Vitisë, ku qendroi te jataku Mustafë dhe Musli Nura të cilet i gjeten strehim dhe e mbajtun me ushqim. Mustafë Nura, i cili ishte një ballistë, i mbajti mësuesit Mustafë lidhjen me [[Hasan Aliu|Hasan Alinë]] të cilët vendosën të largohen nga atje, për shkak se ishte shtuar zullumi mbi jatakët e tyre. Kah fillimi i vjeshtës nisi udhën për në anën tjetër të Arbërisë së lirë. Një ditë vjeshte, deri sa po priste lidhjen në [[Kokaj]]<ref>{{Cite web|url=http://zeriikosoves.org/index.php?option=com_content&view=article&id=699:si-u-tradhtua-gjon-serreci-dhe-ibrahim-lutfiu&catid=1:politike&Itemid=2|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=14 janar 2013|archive-date=10 shkurt 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130210085022/http://zeriikosoves.org/index.php?option=com_content&view=article&id=699:si-u-tradhtua-gjon-serreci-dhe-ibrahim-lutfiu&catid=1:politike&Itemid=2}}</ref>, kishte vendosur të rrezikonte: do të qëndronte në kullën e vetë. Mustafë po i qëndronte në besë nënës, se nuk do t’i bie në duar UDB-së për të pësuar si ishe keq e më keq, ashtu siç i ndodhi babait të tij, edhe pas amnistisë së premtuar. Mustafë e nuhati i pari tradhtinë dhe nuk e lëshonte nga tyta e armës që kishte marrë përsipër për t’i përcjell matanë gardhi. [http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9249.html Fejtoni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150406214535/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9249.html |date=6 prill 2015 }} == Familja Rashiti== Idriz Rashiti (1908-1944), lindur më 1908 në familjen Rushiti të fshatit [[Kokaj]] ishta vëllai i pasë Hetës, Muharremi dhe Destanit, pas pushtimit bullgar të anës moravës dhe Kardakut, kalon me banim në Gjilan. drizi ishte plagosur nga bullgarët në një konflikt të armatosur dhe shkëmbim zjarri te vendi i quajtur Drum të Mali i Hysenit- Magjerës, ku ishte edhe përkarshi [[Policia|Stanica]] e bugarëve në pranverën e vitit 1942, aty kishte treguar një guxim e trimëri, ndonëse i plagosur në njërin krah, e kishte përgatitur revolën me dhëmbë, për të mos u rënë në dorë armikut, deri sa kishte arritur kusheriri i tij( [[Hazir Haziri (Koka)|Haziri]]) për ta tërhequr me një qerre me trinë, deri në shtëpi.Së fundi nga plagët e marra vdekjeprurse ishte plagosur gjatë luftimeve për mbrojtjen e trojeve etnike në hyrje të Lluqanit me 28 gusht 1944 në vijën e frontit te maja e Kikës dhe përgjat udhës së frengit me 1944, vdesë rrugës për [[Gjilan]] në hyrje të Dobërqanit([[Mireshi]]t) dhe varroset në varresat [[Gjilani]]t, ku jetonte me nderime qytetare si dëshmor i asaj lufte. Idrizikishte lënë një djal, Ismajlin dhe tre vajza në jetë. Nga Familja Rashiti vëllai i Idrizit, Muharrem Rushit(1894-1955) dhe Hetem Rushiti ([[Hetë Koka]]) në gusht të vitit 1947 u burgosën në [[Gjilan]] dhe u dënua me 13 vjet burg, i mbajti 7 vjet. Muharremi, porsi vëllai Hetemi i denura me 35 vjetë burg, vdiq në burgun e Nishit, si përgjegjës i forcave shqiptare nënprefekturën e Gjilanit, ku ndodhi vrasja dhe arrestimet e grupit në Livoçë pas depërtimit nga Serebia në vitin 1943. Të burgosur. Ajet Rushiti në tetor të vititi 1946 u dënua me 13 vjet burg në Mitrovicën e Sremit, i mbajti 10 vjet burg. Jetoi nga viti 1975 në fshatin Leran, vdiq në 2004. Vehbi Hetë Rashiti më tetor të vitit 1946 u dënua 6 vjet burg në Prishtinë. I mbajti 1,5 vjet në [[Prishtinë]], kurse 1 vit në [[Mitrovicë]]. Me moshë ishte 17 vjeç. Jetoi pas Aksionit të Armëve 1956- dhe i shpërngulur në [[Kumanovë]] në vitet e 60-70-ta (Intervistë dhënë [[Nijazi Ramadani]]it sipas kujtesës së Vehbi Etem Rushitit, i lindur më 2 shtator 1929 në fshatin [[Kokaj]], jetoi në [[Kumanovë]] që nga viti 1971, i cili rrëfeu për ekzekutimet dhe torturat e rënda fizike ndaj familjes Rushiti), vdiç më 2003.<ref>Deklaratë e Ismajl [[Idriz Rashiti]]t për Ramadan Asllanin Monografia ''Hasan Alia – luftëtar për etninë shqiptare''</ref> Ismajl [[Idriz Rashiti]] i lindur me 1945 në fshatin[[Kokaj]], djali i vetëm i Idrizi Rashiti i vrarë në frontin te udha e frengit,&nbsp;Lluqan ([[Bujanoc]])me 1944. Ismajli ishte i përndjekur për shkak të bindjeve dhe rreshtimit në lëvizjen kombëtare për çlirim të atyre viteve në grupine&nbsp;Adem Musmuratit&nbsp;dhe&nbsp;Hajdin Murtezi&nbsp;për veprimtari ilegale politike-kombëtare ishte larguar nga shkollimi dhe i denuar për veprimtari "armiqësore" , pas ngjarjeve të '81-ës me burgim me kohëzgjatje dy muajor.<ref>Rrëfim i Ismail Idriz Koka, djali i xhaxhait të mësuesit. & Ismaili, i cili më 26 mars 1999 në mbrëmje është gjuajtur me pushkë snajperike nga një fqinj serb, ku fatmirësisht nuk ishte goditur, kurse gjurmët e fishekut gjenden edhe sot në librat e bibliotekës së tij.Shih: R. Asllani: Monografia ''Hasan Alia – luftëtar për etninë shqiptare''</ref> ==Ekspozimi i trupave para sheshit te ''Lama e millit'' në [[Gjilan]]== Me 11 tetor 1951, trupat e ekzekutuar me armë zjarri i sollën te "''Lama e miellit''" në [[Gjilan]], ku po i priste agu i parë që kur ranë. As në emër të katundit nuk ua dhanë kufomat, as të mësuesit të vrarë bashkë më bashkëshorten e tij, dhe as të tre kaçakëve të tjerë. Familja e ngushtë e mësuesit kishte mbetur në gra e fëmijë. Nëna i erdhi në ditën e tretë që ishin ekspozuar te pazari i Lamës.. Asnjë gjëmë, asnjë pikë lot nuk i kishte dal asaj burrëreshe, as para masës së dalë te "Lama e millit". Nëna e Mustafës, Habibja e kishte rritë për krenarinë e sotme, i mbulloi të pest-it fytyrës me merhamë të bardh që e kishte marrë nga shtëpia për t'ia dhënë lamumirën birit të saj, Mustafës me të shoqën dhe bashkëluftarëve të tij. Sipas fojtoneve të botuara: Vendtakimi në Bistricë" dhe duke u bazuar në këtë veprimtari të Mustafë Kokës, regjisori i njohur jugosllav, [[Veljko Bulajiq]], sipas skenarit "[[Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja, E merkure, 9-VI-1965|Poslednje Albanske Bande na Kosometu]]" (Bandat e Fundit të Shqiptarëve në Kosovë), xhirohet filmin e njohur Kapetan Lleshi. Fojtoni Vendtakimi në [[bistricë]], [[Beograd]], 1968. Mësuesi që paraqitet në këtë film është Mustafa, kurse vendi është fshati [[Kokaj]]. Natyrisht, filmi paraqet ngjarjen e rregulluar sipas shijes së pushtetit okupues serb. ==PRITA NË BISTRICË*(FEJTON)== Me rastin e 62 vjetorit të rënies së mësuesit Mustafë Kokës, Hasan Ali Remnikut dhe Agush Mehmetit po botojmë shkrimin e shtypit zyrtar të Rilindjes së atëhershme. Vazhdimet e fejtonit të atëhershëm po i japim, gjithashtu, pa ndryshime, ku mund të shihet gjuha e atëhershme shqipe para se të unifikohej në standardin e sotëm. Natyrisht, këtu jepet varianti zyrtar i ngjarjeve të pasluftës, të cilat ngjarje ishin lëvizje kundër sundimit komunist jugosllav por nga pushteti qenë cilësuar si armiqësore. Mësuesi Mustafë Koka - Lexuesit më të moshuar mund ta kujtojnë filmin ''Kapetan Lleshi''. Skenari i këtij filmi qe bazuar në këtë fejton, autor i të cilit është Jovan Bullajiq. Fejtoni për herë të parë qe botuar në gazetën Politika të Beogradit, të cilin, të përkthyer në shqip, më vonë e boti edhe gazeta e përditshme Rilindja. Mësuesi Mustafë Koka, së bashku me Hasan Remnikun, në këtë fejton, nga pushteti u quajtën banditë, por në fakt ata ishin ndër luftëtarët dhe heronjtë e fundit që u përballën edhe me armë kundër pushtetit komunist jugosllav. Siç do të shohim në vazhdim shërbimi sekret jugosllav punoi një kohë të gjatë deri sa i futi në kurth këta luftëtarë të cilët edhe i ekzekutoi. Prandaj, me agjentët e saj [[UDB]]-ja organizoi kurthin në fillim të tetorit të vitit 1951. Agjentët ishin paraqitur si njerëz të cilët kinse do të ndihmonin Mustafë Kokën dhe Hasan Remnikun për të kaluar kufirin dhe për të hyrë në Shqipëri. Rrugëtimi për të kaluar kufirin besohet se ka filluar me 6 tetor 1951 për ta përfunduar në mes të natës së 9/10 tetorit në ''Pritën në Bistricë''. Në grup që u ekzekutuan në pritë, ishin: Hasan Remniku, Mustafë Koka me gruan Rabijen e cila ishte shtatzënë dhe Agush Mehmeti me gruan Qibrie Misin Alidema. Trupat e tyre të vdekur qenë ekspozuar në [[Gjilan]] te ''Lama e Miellit'' ku qëndruan disa ditë me qëllim që të frikësoheshin qytetarët dhe ata të cilët eventualisht do të guxonin të përsëritnin veprimet “armiqësore” të këtij grupi.Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja, E merkure, 9-VI-1965. <ref>{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9249.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=6 mars 2015|archive-date=6 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150406214535/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9249.html|url-status=dead}}</ref>*<ref>{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=6 mars 2015|archive-date=6 prill 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150406214224/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice.html|url-status=dead}}</ref>*<ref>{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9270.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2013|archive-date=7 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907013947/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9270.html|url-status=dead}}</ref> *<ref>{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9278.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2013|archive-date=7 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907014156/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9278.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-v-9283.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2013|archive-date=7 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907014211/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-v-9283.html|url-status=dead}}</ref>**<ref>{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-vi.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2013|archive-date=7 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907010743/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-vi.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9291.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2013|archive-date=7 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907014201/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-9291.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-ix.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2013|archive-date=7 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907014206/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-ix.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-viii.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2013|archive-date=7 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907010748/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-viii.html|url-status=dead}}</ref> ==BURIMET== {{div col|2}}<small> {{Reflist}} [http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xix.html Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja14] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010803/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xix.html |date=7 shtator 2014 }} *[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xx.html Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja15] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010818/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xx.html |date=7 shtator 2014 }} *[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xvi.html Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja16] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907014232/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xvi.html |date=7 shtator 2014 }} *[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xvii.html Fejton 17] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010808/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xvii.html |date=7 shtator 2014 }} *[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xviii.html Fejtoni 18] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010813/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xviii.html |date=7 shtator 2014 }} *[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xix.html Fejton 19] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010803/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xix.html |date=7 shtator 2014 }}[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xx.html|Fejtoni20] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250126121141/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xx.html%7CFejtoni20 |date=26 janar 2025 }}[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-x.html|Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja 21] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250126121108/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-x.html%7CPrita |date=26 janar 2025 }} *| '''Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja, E merkure, (9-VI-1965). '''Ky felton i asht kushtue kujtimit t’oficereve t’UDB-se, Xhafer Liles e Vojisllav Taliqit – Vojes, që dhanë jetën e tyne me 6 qershor 1951 me rasën e likuidimit të nji prej bandave të fundit të ballistëve në Kosovë e Metohi, tue mbrojtë fitoret e revolucionit. ==Lidhjet e jashtme== *|[https://sq.wikipedia.org/wiki/Skeda:MONOGRAFIA_FINALE.pdf|Shtegtim nëhistori(Monografia për Kokajt]{{Lidhje e thyer}} *[http://www.kosovapress.com/index.php?cid=1,26,55507|Familjarët shpresojnë se kanë gjetur eshtrat e Hasan Alisë dhe luftëtarëve të tij] *|[http://www.2lonline.com/index.php?option=com_content&view=article&id=3787:ramadan-asllani-monografia-hasan-alia-luftetar-per-etnine-shqiptare&catid=82:kultur&Itemid=410|Ramadan Asllani Libri..] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150518144144/http://www.2lonline.com/index.php?option=com_content&view=article&id=3787:ramadan-asllani-monografia-hasan-alia-luftetar-per-etnine-shqiptare&catid=82:kultur&Itemid=410%7CRamadan |date=18 maj 2015 }} *|[https://web.archive.org/web/20150629081052/http://www.zeri-yne.org/revista%20paqja/numri22.pdf%7CFate njerëzish te Revista Paqja Mustaf Koka] *|[https://web.archive.org/web/20160312142256/http://kosova-sot.info/kulture/hasan-alia-luftetar-per-etnine-shqiptare%7Chasn Alia dhe Mustafë Koka luftëtar për etninë shqiptare] *|[http://www.revistadrini.com/2011/10/musa-sabedini-botohet-monografia-per-hasan-alin-remnikun/|Musa Sabedini: Botohet Monografia për grupin e Hasan Ali-Remnikun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241127123455/http://www.revistadrini.com/2011/10/musa-sabedini-botohet-monografia-per-hasan-alin-remnikun/%7CMusa |date=27 nëntor 2024 }} ==Referimet dhe lidhjet tjera== {{reflist|2}} {{Reflist}} {{ref|Mustaë Koka =Kokaj }} *[http://kk.rks-gov.net/gjilan/News/Advertisement/Lista-e-emrave-te-deshmoreve-dhe-te-reneve-per-lir.aspx|Lista e emrave të dëshmorëve te LAPIDARI GJILAN]{{Lidhje e thyer}} * |[http://www.zemrashqiptare.net/news/id_13115/cid_125/Sabile-Ke%C3%A7mezi-Basha:-Hasan-Alia-Remniku:-me-shok%C3%AB-dhe-veprimtaria-e-tyre-atdhetare.html|Hasan Alia dhe grupi i tij nga Dr.Sabile Keçmezi-Basha] * |[https://web.archive.org/web/20200108062225/http://zeriikosoves.org/index.php?option=com_content&view=article&id=699%3Asi-u-tradhtua-gjon-serreci-dhe-ibrahim-lutfiu&catid=1%3Apolitike&Itemid=2%7CSi i trathëtua Gjon Sereqi... dhe mësuesi Mustafë Koka] == Literatura == * [[Nijazi Ramadani]]:<ref>{{Cite news|url=https://D:/RevistaPaqjaNr022.pdf|title=Emer që S"harrofet}}{{Lidhje e thyer}}</ref>|Mustafë Koka, mësuesi që nuk pajtohej me robërinë(Revista [[Paqja]], nr. 22 shtator 2007, [[Prishtinë]], Faqe 26-27/ Nijazi Ramadani: Mustafë Kokaj, mësuesi që nuk pajtohej me robërinë, fq. 26-27, ISBD presentation 1. Emër që s'harrohet : Mustafë Kokaj martir i arsimit, i vrarë në shtator 1951, autor:Nijazi Ramadani, 1996, Rilindja. - p. 1009, 17 shtator, 1996, f.12 * [1] Hysen H. Terziu, ''Gjenocidi serb 1912-1956'', [[Prishtinë]] 2005, f.380 * [2] Shemë Dajkoci]], ''Autobiografia'', f. 2 (dorshkrim) * [3] [[Sinan Hasani]], ''Kosova, të vërtetat dhe mashtrimet'', Prishtinë 1986, f. 374 * [4] '''Procesi gjyqësor i Arif Sherifit, K- 23/51''', ''Gjykata e Qarkut'' , [[Gjilan]] * [5] Hysen H. Terziu, Gjenocidi serb 1912-1956, [[Prishtinë]] 2005, f.384. * [6] Jovan Bullaiq, ''Prita në Bistricë'' (fejton), 10.IV.1965, gazeta “[[Rilindja]]” * [7] Jovan Bullaiqi, ''Prita në Bistricë'', I, II, vazhdimi XVIII, [[Rilindja]] 26 prill 1965. * [8] [[Nijazi Ramadani]], ''Monografia për Kokajt 1842-2012'',f.112-145 ''[[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]]'', Gjilan, 2012. * [9] Ramadan Asllani, Monografia ''''Hasan Alia luftëtar i Shqipërisës etnike'''', Ferizaj *[10] Dr.Sabile Keçmezi-Basha ,''Hasan Alia dhe grupi i tyre atdhetare ''<u>Zemra shqiptare.net</u>, *[11] Tahir Z.Berisha, Personalitete dhe Veteranët e arsimit shqip në Kosovë I-II, , bot. autori 1993, Prishtinë (Title: Emër që s'harrohet : Mustafë Kokaj martir i arsimit, i vrarë në shtator 1951,Authors [[Nijazi Ramadani]], Published:1996 In Rilindja. - p. 1009, 17 shtator, 1996, f.12) == Lidhje online == {{commons|[http://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:MONOGRAFIA_FINALE.pdf&page=107|emri=Mustafë Koka]}} *[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xvii.html Fejton 17] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010808/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xvii.html |date=7 shtator 2014 }} *[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xviii.html Fejtoni 18] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010813/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xviii.html |date=7 shtator 2014 }} *[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xix.html Fejton 19] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010803/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xix.html |date=7 shtator 2014 }} *[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xx.html Fejtoni 20] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907010818/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-xx.html |date=7 shtator 2014 }} *[http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-x.html|Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja 21] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250126121108/http://www.kokaj.net/arsim-kulture-detale/items/prita-ne-bistrice-x.html%7CPrita |date=26 janar 2025 }} *| '''Prita në Bistricë Jovan Bullajiq: Rilindja, E merkure, (9-VI-1965).''' ''Ky felton i asht kushtue kujtimit t’oficereve t’UDB-se, Xhafer Liles e Vojisllav Taliqit – Vojes, që dhanë jetën e tyne me 6 qershor 1951 me rasën e likuidimit të tyre''. == Referime == {{reflist|2}} {{Reflist}} <sub>Poshtshkrim</sub> [[Kategoria:Biografi-cung]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Njerëz nga Gjilani]] [[Kategoria:Dëshmorë]] [[Kategoria:Lindje 1931]] [[Kategoria:Vdekje 1951]] [[Kategoria:Njerëz nga Karadaku]] </small> {{div col end}} 8ypnu8pqrrr4mbjjb5k5v2a4ds3r2pw 0 52204 3006590 3001377 2026-07-06T16:51:02Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006590 wikitext text/x-wiki {{pp}} {{joref}} '''Ema Qazimi''' është këngëtare shqiptare nga Shqipëria. Është e bija e Pirros dhe Refijes, e lindur në Tiranë, më [[18 nëntor]] [[1954]]. E martuar me Prof.dr. Ramazan H. Bogdani, ka një vajzë, Ershela Bogdani. Si një personalitet i padiskutueshëm i artit skenik në fushën e interpretimit të këngës shqiptare, për afro katër dekada ajo ka qënë njëra prej ambasadoreve më të shkëlqyera të vlerave dhe traditave më të mira të Artit dhe Kulturës tone kombëtare, brenda dhe jashtë vendit. Në vitin 1972 kryen Shkollën e Mesme Artisitke "Jordan Misja" në Tiranë, në degën Teori muzike. Ne vitet 1973-1977 përfundon studimet e larta dhe diplomohet në degën e Aktrimit, pranë Fakultetit të Artit Skenik, në Akademinë e Arteve Tiranë (sot Universiteti i Arteve). Pas kryerjes së Akademisë, punon fillimisht redaktore në Radio Tirana dhe më pas aktore në Teatrin Popullor (sot Teatri Kombëtar) në Tiranë. Ema, pasi arrin të konsolidohet si artiste, nis karrierën e këngëtares profesioniste në Teatrin e Estradës së Tiranës, në vijm Qëndra Kulturore e Tiranës. Punon në këtë institucion deri më 18.11.2014, deri sa doli në pension, duke shënuar plot 37 vite punë si artiste profesioniste. Në rrugëtimin e saj të gjatë artistik numërohen të realizuara mbi 100 këngë të muzikës së lehtë shqiptare. Shumica prej tyre janë kthyer në hite ndër vite e vite me radhë, duke u skalitur si njëra ndër nismëtaret e artit të kësaj gjinie në Shqipëri. Këngët e Emës dhe i ghithë repertori i saj artistik janë një pasuri e madhe e artit shqiptar muzikor dhe kjo krijimtari është e tëra e rregjistruar dhe e filmuar që sot ruhet në arkivin e Radio Televizionit Shqiptar. Është pjesëmarrëse në rreth 4.000 shfaqje artistike, përmes Festivaleve dhe Koncerteve Recitale artistike, Dekadave të Majit, Anketave muzikore etj, duke shkelur pothujase me artin e saj të gjitha cepat e Shqipërisë. Ema Qazimi filloi të merret me këndim në moshë shumë të re. Rreth viteve '60 të shekullit të kaluar, në moshën 14 vjeçare Ema, filloi të këndojë edhe në skenën e madhe shqiptare. Ajo u bë pjesë e aktiviteteve të muzikës në nivel të Shqipërisë, si në Festivalin e Këngës së Lehtë në Radio, më vonë në Radiotelevizion. [1] Ema Qazimi është pjsëmarrëse në 25 Festivale të Radio Televizionit Shqiptar, duke nisur me Festrivalin e vitit 1968, kur ajo ishte në moshë fare të re, 14 vjeç. == Aktivitet == Me këngët "Letër Nënës" (Avni Mula)dhe "Ylli partizan"(Agim Krajka), për herë të parë merr pjesë në '''(Festivali i 7 Këngës''' në RTSH viti 1968 dhe Ema sapo kishte mbushur 14 vjec) (Festivalin e Këngës në RTSH) ku merr çmim të dytë me kengen "Ylli partizan".. Me te parën dublohet nga Hysen Kocia dhe me të dytën dublon Vace Zelën. Më pas vazhdon të marrë pjesë pothuajse rregullisht në këtë festival.Ne '''festivalin e 8-te''' kendon kengen "Brezi im" kompozim i Ferdinad Dedes dubluar nga Vace Zela dhe kengen "Vite te zjarrta" te Pjeter Gacit me te cilen mer cmimin e dyte e dublohet nga I madhi Tonin Tershana. Ne '''festivalin e 9''' kendon kenge "Shtepia ku lindi Partia" krijim i Nikolla Zorraqit e dublohet nga Gaqo Cako me te cilen mer cmmmin e pare (eshte i vetmi festival ku jane dhene dy cmime te para , kjo kenge dhe kenga "Mesnate" e Shpetim Kushtes) dhe kengen "Portret heroine" krijim i Agim Krajkes dubluar nga Alida Hisku qe mer pjese per here te pare ne festival. '''Ne festivalin e 10''' kendon kengen e Kujtim Laros "Biri i gjithe nenave" dubluar nga Ramiz Kovaci dhe kengen e Agim Krajkes "Se kam te lehte" dubluar nga Liljana Kondakci (Ketu mbyllet edhe bashkepunimi i Ema Qazimit me Agim Krajken.Eshte diskutuar vite me vone ne recitalin e saj mungonte nje krijim i Krajkes). Ne kete festival Ema nuk vleresohet me cmime. Në dhjetor të vitit 1972, '''në Festivalin e 11,''' merr pjesë me këngën "Kush me njeh mua", të kompozuar nga Agim Prodani e tekst te Dritero Agollit . Me këtë festivalt fiton çmimin e tretë . Një vit më vonë, më 1973, '''në Festivalin e 12-të''', Ema Qazimi këndoi dy këngë: "Gjurmë të arta" me muzikë të kompozuar nga Kujtim Laro, e tekst të Lirim Dedës. Me këtë këngë fitoi çmimin e parë dhe u dublua nga Vaçe Zela. Por edhe kënga tjeter "Sup me sup si malet" e kompozuar nga Agim Prodani u dublua nga Qemal Kërtusha ku vleresohet me cmimin e trete. Më 1974, '''në festivalin e radhës, të 13-in''', po ashtu Ema paraqitet me dy këngë. Me këngën "Derdhëm gjak e hodhëm rrënjë" të kompozuar nga Kujtim Laro e të shkruar nga Xhevahir Spahiu ku zuri vendin e trete në festival, u dublua nga Thëllënxa Hakcani. Ndërsa kënga tjetër, "Kënga zjarr" e kompozuar nga Tish Daija dhe e shkruar nga Aleksandër Banushi u dublua nga Avni Mula dhe mori çmimin e dytë. Paraqitja nëpërmjet dy këngëve e Emës në Festivalin e Këngës së RTSH-së, tashmë ishte norm e pa shkruar. Kështu dhe në vitin 1975, '''në Festivalin e 14-të''', ajo paraqitet me këngën "Buka e duarve tona", një këngë e shkruar teksti nga Xhevahir Spahiu dhe kompozuar nga Kujtim Laro dhe me të mori çmimin e parë. Kjo këngë u dublua nga Alida Hisku. Ndërsa kënga e dytë me të cilën u paraqit, titullohet "Dashuria më e madhe" e shkruar teksti nga Fatmir Gjata me muzikë të Agim Prodanit, nuk e pati fatin e të parës, por edhe kjo fitoi çmimin e tretë dhe u dublua nga Lindita Sota. Më 1976, '''në Festivalin 15 e Këngës''' së RTSH-së, Ema këndoi po ashtu dy këngë, këngën "Buka dhe çeliku" me muzikë të Agim Prodanit e të shkruar nga Pandeli Koçi e cila u dubluar nga Zeliha Sina. Kjo këngë doli fituese e çmimit të dytë. Kënga tjetër që mori çmimin e tretë, ishte "Këngë për Tiranën" me muzikë të Nikolla Zoraqit dhe tekst të Dritëro Agollit. Po ashtu edhe kjo këngë u dublua nga Gaqo Çako. Festivali i Këngës së RTSH-së, në Republikën e Shqipërisë për kohë të gjatë ishte ngjarja më e lartë shtetërore e kulturës sa i përketë muzikës, mirëpo, Ema për shkak të një turneu në Greqi në vitin 1977, në Festivalin e 16-të nuk pati mundësi të marrë pjesë. Por në vitin pasues, më 1978, '''në Festivalin e 17-të,''' ajo prapë u kthye. Kësaj radhe me këngën "Shqipëri o vendi im", një këngë e shkruar nga Hysni Milloshi dhe kompozuar nga Avni Mula. Me këtë këngë mori çmimin e dytë dhe si zakonisht për këngët e saja, edhe kjo u dublua nga vetë autori, Avni Mula. Kënga e dytë "Këputa një gjethe dafine", me të cilën u paraqit në duet me Liljana Kondakçiun, u dublua nga Gaqo Çako i cili në këtë festival fitoi çmimin e parë. Kënga "Trëndelinë dhe këngë" e shkruar nga Hysni Milloshi dhe e kompozuar nga Avni Mula, ishte kënga me të cilën Ema Qazimi në vitin 1978 u paraqit '''në Festivalin e 18-të''' Këngës në RTSH. Ishte kjo hera e parë pas festivalit te 10 që Ema u paraqit vetëm me një këngë në këtë festival, që nga fillimi i pjesmarrjes së saj në të. '''Për Festivalin e 19-të Këngës''' në RTSH, Nikolla Zorraqi për Emën kishte përgatitur këngën e titulluar "Nën yje e prisnim vitin e ri". Dublimin e kësaj e ka bërë Gaqo Çako, ndërsa kënga tjetër me të cilën u paraqit titullohej "Për ty çelin mijëra mëngjese" dhe ishte përgatitur nga Avni Mula i cili edhe e dubloi. Në vitin 1980, '''në Festivalin e 20-të Këngës''' në RTSH, në skenë doli me këngën "Flaka e betimit". Tekstin e kësaj e kishte përgatitur Zhuliana Jorganxhiu ndërsa muzikën Kujtim Laro, dublimi i saj është bërë nga Alida Hisku. Ndërsa kënga e dytë "Krenari e brezave" fitoi çmimin e parë. Kjo ishte shkruar nga Gjokë Beci, kompozuar nga Feim Ibrahimi dhe dubimi i saj është bërë nga Liliana Kondakçiu. Nje sukses i padiskiutueshem per Ema Qazimin ishte dhe '''Festivali i 21-të''' ku këndon këngët "Kur çelin bozhuret" nje hit i vërtetë, një baladë rrënqethëse e shkruar nga Limos Dizdari dhe tekst të Gaqo Apostolit, si dhe këngën tjetër "Dashuria jone" muzika Flamur Shehu dhe tekst Zh.Jorganxhi, e para dubluar nga Myfarete Laze dhe e dyta nga Lindita Theodhori. Dolën të dyja në finale po kënga e dyte u vlersua me cmim te dytë. '''Në Festivalin 22-të''' në RTSH këndon këngën e Hajg Zaharjanit "Zemërzjarrta moj" dubluar nga Luan Zhegu. '''Në Festivalin e 23-të''' këndon këngën "Fjala e ngrohtë " një krijim i Feim Ibrahimit dhe tekst i Gjoke Becit, dubluar nga Aferdita Zonja. '''Në Festivalin 24,''' Ema këndon këngën e Agim Prodanit "Lidhur në një besë". '''Në Festivalin e 28-të''' paraqitet me këngë të Thoma Simakut "E zgjodhe vetë të vërtetën". Merr pjesë '''në festivalin e 32-të''' të këngës me këngën e "Diana Ziut" "Ti o shpirt që mban një botë" dhe '''në Festivalin e 33-të''' me këngën e Adrian Hilës "Jeta ime". Në Festivalin e 34 është në jurinë e Festivalit dhe në të 35 është e ftuar speciale. '''në Festivalin e 37''' me këngën e kompozuar nga vetë Ema "Mama" që ja kushotn nënës së saj. Eshte vlersuar me çmimin e karrieres në Festivalin e 33 të këngës. == Ka marrë gjithsej 5 çmime të para == '''1."Shtepia ku lindi partia" Fest 9,''' '''2. "Gjurmë të arta" Fest 12,''' '''3."Buka e duarve tona" Fest 14,''' '''4. "Këputa një gjethe dafine" fest 17''' '''5. "Krenari e brezave" fest 20.''' == Kengetaret qe kane mare me shume cmime te para ne festivale jane: == '''1 Vace Zela 10 cmime te para''' '''2. Ema Qazimi 5 cmime te para (1 ne duet)''' '''3.Liljana Kondakci 5 cmime te para (2 ne duete)''' '''4.Tonin Tershana 4 cmime te para''' '''5. Gaqo Cako 3 Cmime te para''' '''6. Elsa Lila 3 cmime te para''' '''6.Aurela Gace 3 Cmime te para''' '''7. Manjola Nallbani 3 Cmime te para''' == Me dy cmime renditen == '''Rita Vaku Ramiz Kovaci , Alida Hisku. Parashqevi Simaku, Nertila Koka, Ardit Gjebrea, Mira Konci, Frederik Ndoci,''' == Me nje cmim kemi: == '''Nikoleta Shoshi, David Tukici ,Rozeta Doraci Sherif Merdani . Petrit Dobjani, Avni Mula ·Shpresa Spaho Zeliha Sina Aferdita Zonja · ·Mefarete Laze· Marina Grabovari · Luan Zhegu Gëzim Çela ·Bashkim Alibali Irma Libohova · Eranda Libohova Julia Ndoci · Anita Bitri ·Aleksandër Gjoka · Viktor Tahiraj · Arbërie Hadërgjonaj · Rovena Dilo · Anjeza Shahini · Ledina Çelo · Luiz Ejlli · Olta Boka · Kejsi Tola · Juliana Pasha · Rona Nishliu · Adrian Lulgjuraj · Bledar Sejko · Hersi Matmuja · Elhaida Dani · Eneda Tarifa · Linda Halimi · Eugent Bushpepa · Jonida Maliqi · Arilena Ara · Anxhela Peristeri · Ronela Hajati .''' == Ema Qazimi Ka marrë çmime të dyta e të treta == pafund, thuajse në çdo festival duke filluar nga i 6 8 9 11 12 13 14 15 17 21. Në të gjitha keto festivale këngët e Emës thuajse janë vlersur te dyja apo te trija me çmime të dyta e të treta. Në të gjitha anketat muzikore që ka marrë pjesë ka qenë fituese. Të përmendim disa këngë: "Mujo Ulqinaku", "Djaloshi me këmishë të kuqe", '''"Dheu im flori","Majave te historise"''' '''"Bija ime",''' "Ditëlindja dhe deti".etj Ema ka marre pjesë gjithashtu '''në festivalet e pranveres,''' ku në të parin qe ndër më të pëlqyerat e puplikut me këngën "Gol bukur gol" e Agim Prodanit, me të cilën zuri vendin e dytë. Kënga "Cobani" e Luan Zhegut zuri vendin e tretë. "Pranvera vjen egjen pranvere" e Edi Xhanit Festivali i dyte i pranveres "Ne vajzat" Krijim i GFjergj Lekes Festivali i 4 i pranveres "Marinari" Krijim i Aleksander Vezulit Festivali i 5 i prnaveres Ema ka bërë duet vetëm me dy këngëtarë, Liljana Kondakçiun me te cilën numëron 6 duete: "Këputa një gjethe dafine", "Mbete këngë e brezave ", (A.Peci) "Këngë për Emin Durakun" (kënduar në Kosovë), "Ti më je si një gonxhe", "Natë në bregdet " (K. Kote), si dhe me Luan Zhegun ka një duet "Fejesa jonë". Veç Shqipërisë, Ema Qazimi është bërë shumë e dashur dhe e përzemërt në komunitetin e shqiptarëve në Kosovë, te shqiptarët e Maqedonisë dhe të Malit të Zi, te arbëreshët e Italisë dhe arvanitët e Greqisë, tek shqiptarët e Turqisë dhe të Amerikës. Ajo ka dhënë koncerte dinjitoze në disa vënde në botën e jashtme, si : Itali, Greqi, Francë, Gjermani, Zvicër, Kroaci, SHBA, etj. Artistja Ema Qazimi, ka realizuar me devotshmëri katër Koncerte Recitale : * "Udha e këngës sime" - Tiranë, 1986. Ky spektakël shënon të parin realizim institucional në gjininë e Artit të Muzikës se Lehtë Shqiptare. Ai u dha në pothuajse të gjithë qytetet e mëdha të Shqipërisë, Vlorë, Elbasan, Korçë, Shkodër etj. * "Rrënjët e Lisit Tim" - Regjione Pulia, Arbëreshët e Italisë, 1990 * "Ema la piu famosa cantante Televizione Albanese" - spektakël koncertal, qyteti Kastelamare Di Stabia - Napoli, Itali, 1992 * '''"MAMA'''" - spektakël televiziv (edhe autore e libretit) - RTSH, Tiranë, 2001 Këto spektakle janë shfaqur sa e sa herë për shqiptarët në të gjithë hapsirën mbarëshqiptare kudo nëpër botë dhe kurdoherë janë mirëpritur me entuziazëm të madh si rrallë kush tjetër. Të gdhendura do të mbesin disa nga këngët e Emës,kenduar ne '''Koncertet e Majit''' si : '''1."Këngë për Çerçis Toppullin",''' '''2. "Baballarët","''' '''3. "Kur me percolle ate dite''' '''4. "Mbete kenge e brezave"''' '''5 Une jam nene e nuk jam flutur''' "Vite të Zjarrta", "Këngë për Mujo Ulqinakun", "Portret heroine", "Trëndelinë dhe këngë", "Rinia jeton", "Këputa një gjethe dafine", "Çobani", "Marinari", "Shqipëri o vendi im", "Kur çelin bozhuret", etj. Posaçërisht shquan kënga e kompozuar nga vetë Ema, me një titull kuptimplotë "Mama", një himn i dashurisë për të gjithë ata fëmijë që u ka munguar dhe u mungon kjo figurë e dashur për çdo njeri. Ema është vlersuar me disa çmime :mbeten jo vetem nga me te bukurat e repertorit te saj por ne te gjithe repertotin e muzikes sone te lehte * "Çmimi i madh i Deakdës së Majit" - Tiranë, 1969. * "Artiste e Merituar" - Tiranë, 1984. * Kupa e Festivalit të "Kënga Mesdhetare" - Trani, Itali, 1992. * Çmimi i madh "Mikrofoni i Artë" në Festivalin "Kosovarja këndon" - Ferizaj, Kosovë, 1999. * Mjeshtër i Madh" - Tiranë, 2010. == Aktivitet artistik == Pjesëmarrëse si këngëtare : * '''Festivalet e Këngës në Radio Televizion''' * '''Festivalet e Këngës së Pranverës''' * '''Koncertet e Majit''' * '''Festivalit e Ushtarit''' * '''Festivali Folklorik i Ghjirokastrës''' * '''Festivali i Interpretuesve''' * '''Ansambli i Këngëve e Valleve Popullore (brenda dhe jashtë vendit)''' * '''Koncerte me Orkestrën e Radio Televizionit Shqiptar (brenda dhe jashtë vendit)''' * '''Trupa të ndryshme artistike të estradave dhe të asambleve të rretheve''' * '''Koncerte, emisione, spektakle televizive''' * '''Kenga magjike''' Pjesëmarrëse si aktore : * '''"Diell me kastër", rol kryesor, Teatri Popullor''' * '''"Vërshime Pranverore" rol kryesor, Teatri Popullor''' * '''"Përmbytja e madhe" rol episodik, Teatri Popullor''' * '''"Kapedani", rol episodik, Film i Kinostudios "Shqipëria e Re"''' * '''Turne me trupën e Teatrit Popullor në Kosovë''' == Aktivitete të ndryshme == * Anëtare e Jurive të ndryshme në Festivalin e Këngës ne RTSH dhe të fëmijëve * Pjesëmarrëse në diskutime e kritika në Festivalet e Estradave * Pjesëmarrëse në diskutime e vlerësime Post-Festival të Këngës në RTSH * E ftuar në promovime dhe aktivitete letraro-artistike në Lidhjen e Shkrimtarëve dhe aktivitete private == Profili i kësaj artisteje do të portretizohej == Këngëtare, aktore, interpretuese, virtuoze e artit skenik, e cila ka pushtuar zemrat e shqiptarëve për rreth katër dekada me radhë. Ajo, si person publik për spektatorin shqiptar dhe atë jashtë kufijve, është bërë yll i skenës dhe ekranit me individualitetin e saj të spikatur dhe të papërsëritshëm artistik. Është pikërisht ky kontribut i jashtëzakonshëm plot virtuozitet, me vlera të ralla të një artisteje me famë por e thjeshtë dhe pa bujë, sot në një moshë mbi të gjashtëdhjetat, që na shtyn të dëshmojmë se EMA QAZIMI BOGDANI përbën një artiste të madhe shqiptare. == Diskografia == Disa nga këngët e Emës : * Leter nenes * Ylli Partizan * I vogel qesh ateher * Brezi im * Vite te zjarrte * Shtepia ku lindi Partia * Portret Heroine * Se kam te lehte * Rinia ime * Kudo jeton rinia * Këngë për Çerçiz Topullin * Gjurmë të arta * Për ty çelin mijëra mëngjese * Dedhem gjak e hodhem rrenje * Kenge e zjarr * Majave te historise * Nën yje prisnim Vitin e Ri * Buka dhe çeliku * Sup me sup si malet * Baballarët * Kush më njeh mua * Nuk ishte kohë për dashurinë * Buka e duarve tona * Dashuria jonë * Ditëlindja dhe deti * Çobani * Bliri * Gol bukur gol * Forca Shqipëria * Këputa një gjethe dafine * Shqipëri o vendi im * Krenari e brezave * Kur çelin bozhuret * Lidhur me nje besë * Marinari * Ne vajzat * Këngë për Tiranën * O Tirane Yje dhe Zjarr * Ku te gjeta ty valle * Pranvera vjen e gjen pranverë * Unë jam nënë e nuk jam flutur * Ti o shpirt që mban një botë * Trëndelinë e këngë * Të dua o jetë * Zemërzjarrta moj * Kolazh serenatash * Mama * Ikin stinët * Flaka e betimit * Nate ne bregdet * Kenge per Emin Durakun * Ti me je si nje gonxhe * Fejesa Jone * Fjala e ngrohte == Burimi i të dhënave == <references/> == Lidhje të jashtme == {{Libri|Kënga në shkronja/Ema Qazimi|Kënga në shkronja, Ema Qazimi}} {{Festivali i Këngës në RTSH}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz_që_jetojnë]] [[Kategoria:Fitues në Festivalin e Këngës]] a5yw4t0l66c2j0eg6fceagwi9sctpns 3 53782 3006775 2600599 2026-07-07T07:14:05Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006775 wikitext text/x-wiki == Prozë == ''Afrim Asllani -Libri (" Dhuratë për njerëzinë ")'' ---- '''NE JEMI VETËM KALIMTARË''' Në këtë botë të gjithë jemi të ngjitur, dikush lart e dikush në mes e ca në fund të një rrote historike, e cila kurrë s’pushon së ndaluri. Ishin shumë në këtë botë para nesh, ka dhe sot, dhe do të ketë edhe pas nesh njerëz të mëndjes së shëndoshë, por me një kuptim të pa filtruar, që jetës ia ndërrojnë kuptimin dhe bëjnë njerëzimin të vuaj. Nuk e filtruan mendjen e tyre, dhe vepruan sikur të jenë të përgjithshëm në këtë rruzull tokësor, dhe asnjëherë nuk bën llogari se edhe dikush tjetër do të vjen pas tyre e ata munden me qenë dikush që është i afërt apo i dashur i tyre, dhe jetën duhet vazhduar aty ku e lanë. Pra nuk llogaritën kurrë që ishin kalimtarë dhe duhet kontribuar shumë së ardhmës. Punuan dhe kontribuan vetëm për vetën dhe shkuan aq lart sa vepronin sikurse të verbuar, të tjerët përreth ishin të padukshëm, dhe në këtë mënyrë të veprimit shkatërruan rrethin dhe vetë përfunduan aty ku duhet përfunduar, kurse të tjerëve që i lanë pas ju vështirësuan kalimin si kalimtarë. Fillimi është diku dhe askush nuk di saktësisht për te, sa a mund të di kush për mbarimin, fillimi dhe mbarimi është, por ne jemi vetëm kalimtarë, por ka të tillë që tërë kohën komentojnë dhe mundohen ta gjejnë fillimin dhe pak kontribuojnë për momentin si kalimtarë. Kjo rrotë historike s’ka të ndalur, njerëzit ecin me te prej një pozite në tjetrën dhe ngadalë duke u vendosur në vende të merituara, por gjithmonë duke hasur në pengesa të ndryshme. Dhe këto pengesa do të na shtyen më tepër t’i zgjatim dorën njëri- tjetrit dhe t’i tejkalojmë të gjitha vështirësitë e mundshme … Sado pak të kontribuohet në zhvillim normal njerëzor, i pashlyrë do të jetë shembulli në historinë e njerëzimit. … Ata që kontribuan dhe do të kontribuojnë kështu pamëdyshje qëllim të vetmin kanë miqësinë, dashurinë dhe një vullnet jetësor për të gjithë të tjerët që kanë pasuri shpirtërore … E ne gjithmonë duhet të kemi parasysh një gjë shumë të rëndësishme se askush nuk mbeti fizikisht përgjithmonë këtu, ata shkuan, dhe me të gjitha të arriturat që i bën për ne, sot jemi këtu ku jemi, pra çfarë duhet obliguar vetën, se edhe dikush pret nga ne. Kurrsesi nuk duhet përbuzur këto që sot i kemi, se kurrë më parë si ke mi pasur, gëzimin kur kemi prezent, mos të pranohet dhe mohohet dhe të thuash kam hidhërim është mekat, pra mos të hidhërohemi kur duhet gëzuar, mos të qajmë kur duhet qeshur dhe kurrsesi mos të lejojmë të na përzihen gjërat … Të jesh ballëhapur dhe me kokë të ngritur lart, do të jetë meritë e një pune të palodhshme në këtë përiod siç e quaj unë si kalimtar, por vlerat dhe të mbërrimet në përgjithësi duhet ujitur sikurse lulet e pranverës! Afrim Asllani ---- '''ME SHIUN SHKOJNË LOTËT E MI''' Shpeshherë iku nga rrezet e diellit e nuk ndalem aty, frikësohem dhe gjithnjë mendoj që edhe shumë të tjerë kanë nevojën e tij, ai rrëzon por ne mos të jem pengesë që të ngrohë ai. Iku dhe them, nuk dua të më ngrohet trupi im, kur shumë të tjerë rrinë me sy nga dielli, e të mërdhirë e kanë atë shpirt. Unë iku nga rrezet e diellit dhe lutem që shi të bie, e të ma mbulojë trupin tim që mos të vërehen lotët e mi, të shkojnë, me shiun pa gjurmë. Mundohem por më duket e kotë qenka, kah shkonin lotët e mi, në fytyrën time vërehet gjurmë e lotit dhe dhembjes shpirtërore! Sa herë marrë duart e vogla të fëmijëve në duart e mia, dhe me hukamën time mundohem t’ia ngrohë duart, e me fjalët e mia të ëmbla mundohem t’ju ngrohë dhe shpirtin. Sa e vështirë qenka kur dielli rrëzon dhe shpirtëra të shumtë nuk ngrohën nga ai. Prapë lotë, sa dëshirë të madhe kisha ta pyes atë fëmij për dëshirat e tija por isha i pafuqi që t’i ndihmoja dhe fare se pyeta, por vetëm ia ferkoja duart e mërdhira dhe me fjalë doja t’ia ngrohë shpirtin e tij. Ai vetëm më shikonte, se ishte i mbuluar nga trupi im, kurse unë isha në shi, se u luta që shi të bie dhe lotët të shkojnë me shiun, dhe ai fare se vërente, se lotët shkonin me shiun, dhe duke i treguar tregime të ndryshme, trupi i tij i njomë ishte ngrohur nga gjoksi im, por shpina ime ishte në shi, mua më pushoi shpirti se ai gjeti ngrohtësi dhe bënte gjumë. Fëmijët gjithnjë janë të pafajshëm dhe as që dënohen për gabimet e bëra, por kur shoh vuajtje tek fëmijët e pyes vetën, A ËSHTË KY NJË MOSKUJDES, qepallat e lagura nga loti i kishin mbetur para se të flinte dhe herë pas herë fytyra i qante! Me siguri që po ëndërron diç trishtuese, e ndoshta edhe ate QË PËRJETON NË JETËN REALE! Afrim Asllani ---- '''MIRËSIA ËSHTË MË E AFËRT''' Ata që nuk iu dhurojnë të tjerëve mirësi në jetë, atëherë kur munden, atyre ju është imponuar jeta me plot urrejtje, dhe pakon trollë i dorëzohen së keqes dhe armiqësisë, dhe kështu mund të fundosen në një humnerë të pa fund. Urrejtja shkatërron njerëzinë dhe tërësinë, e në atë tërësi jemi dhe ne! Por të mos kesh urrejtje, është tjetra shumë më e afërt dhe i takon njrëzisë, të duash dhe të adhurosh, do të thotë të përqafosh atë që sjell ardhmërinë. Pra harmonia, mirësia dhe dashuria do t’ju takon atyre që edhe ata të tjerëve t’ju dhurojnë vlerat që ofrojnë popujt. Afrim Asllani ktbadlpck6qykgbw009f8sxq1a5e87j 1 56125 3006747 2771769 2026-07-07T06:19:30Z Smallem 126080 Rregullim i gabimit missing-end-tag (balancim i formatimit të cituar, pa ndryshim përmbajtjeje) – përmes Claude AI 3006747 wikitext text/x-wiki [[Figura:Fshati Verbjan.jpg]] '''fshati Vërbjan është fshati i fundit Shqiptar nga ana e djathtë e lumit Radika, i cili buron në lartësitë e Malit Korab rrëzë Liqenit të Mavrovës, dhe rrjeth në luginën Tërnica, në drejtm të qytetit të Dibrës. Një lum tjetër vjen nga malet e njejta e që vendasit e quajnë "Bozhina", e që lidhet me Malin Sharr, dhe përzihet në vendin e quajtur "sastavreka" (nga Maqedonishtja vendi ku bashkohen dy lumej), duke shkuar tatëpjetësëz kalon vendin që quhet "Sharra". Më tej nga ana e djathtë vjen një lum tjetër, që e ka burimin nga lugina e Rekës Epërme, afër Malit Korab ku gjenden Fshatrat: Tanushë, Rimnicë, Nistrovë, etj. Ky lum bashkohet bashkë me gjithë Lumejt tjerë të vegjël dhe formojnë Lumin Radika, i cili vazhdon rrugën në drejtim të Dibrës dhe e kalon vendin që quhet "Ura e Sencës" (mu këtu gjendet ndarja kryesore e rrugës për në fshatin Vërbjan, në distancë prej përafërsisht 5 deri 6 km).''' Fshati Vërbjan ka ndërtu Xhami e re por asht edhe Xhamia e vjetër e tash po ka Vërbjani dy Xhamia njona asht në fund katundit edhe Xhamia e re ashtë në mnjedis katundit, e ka zbukuru e i ka dhënë nji hie të mire fantastike !'''--pun pun nat e dit për me pa pak drit 6 Mars 2008 09:36 (UTC)''' [[Figura:Xhamia e Verbjanit.JPEG]] '''Fotografia tregon Xhamin e fshatit Vërbjan po duket edhe mëhalla e mlikat,ashtu jan edhe veturat në parking po mund me thon se un e përjetova kët ndrrim i math që të vin veturat në Vërbjan ma para askush nuk e mendonte kët mrekulli !--pun pun nat e dit për me pa pak drit 6 Mars 2008 08:49 (UTC)''' [[Figura:Cows grazing in Verbjan village.jpg]] '''Po ashtu Fshati Vërbjan ruën edhe lop nga të cilat vin Viçat që kan mish Viçi të klasës par e kur zihet në kazanat e darsmës bohet nji specialitet i klasës par që s'ta merr mendja !''' [[Figura:Sheqerpare Verbjanase.jpg]] '''Në Fshatin Vërbjan Sheqerpare ëmbëlsirë Pregaditet me tlyën lope të klasës par Për Festa të mdha, siç jan darsëma,Festat e Bajrameve, e shum shum Festime edhe Gëzime e tjer. --pun pun nat e dit për me pa pak drit 8 Mars 2008 16:36 (UTC)''' [[Figura:Highland mountain pastures of Vrbjani village.jpg]] '''Bgjeshka e vogël e Fshatit Vërbjan,Prej të cilës duket edhe Bgjeshka e madhe Mali Korab,po ka nji bukuri natyrore se duken mahet e Malit Korb që jan me lartësi shum e lart, në kto bgjeshk kullotin tufa me dhen e me lop që prej tyre përfitohet gjath,lesh,mish të klasëspar --pun pun nat e dit për me pa pak drit 10 Mars 2008 11:42 (UTC)''' *Gëzuar Mujin e ramazanit (1 Ramazan 1431) 11 Gusht 2010 Zoti e pranoft. == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Vërbjani (Radostushë)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2771768 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200810110359/http://www.fshati-verbjan2009.piczo.com/?cr=7 për lidhjen http://www.fshati-verbjan2009.piczo.com/?cr=7. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 mars 2025 17:56 (CET) lfjnqhhldpwtbuwj7avcjna0p6kwo6i 3006758 3006747 2026-07-07T06:36:03Z Smallem 126080 Heqje e formatimit bold të panevojshëm nga komentet (dhe rregullim i bold-it të thyer) + kryeradhë; nënshkrimi i botit i paprekur – përmes Claude AI 3006758 wikitext text/x-wiki [[Figura:Fshati Verbjan.jpg]] Fshati Vërbjan është fshati i fundit Shqiptar nga ana e djathtë e lumit Radika, i cili buron në lartësitë e Malit Korab rrëzë Liqenit të Mavrovës, dhe rrjeth në luginën Tërnica, në drejtm të qytetit të Dibrës. Një lum tjetër vjen nga malet e njejta e që vendasit e quajnë "Bozhina", e që lidhet me Malin Sharr, dhe përzihet në vendin e quajtur "sastavreka" (nga Maqedonishtja vendi ku bashkohen dy lumej), duke shkuar tatëpjetësëz kalon vendin që quhet "Sharra". Më tej nga ana e djathtë vjen një lum tjetër, që e ka burimin nga lugina e Rekës Epërme, afër Malit Korab ku gjenden Fshatrat: Tanushë, Rimnicë, Nistrovë, etj. Ky lum bashkohet bashkë me gjithë Lumejt tjerë të vegjël dhe formojnë Lumin Radika, i cili vazhdon rrugën në drejtim të Dibrës dhe e kalon vendin që quhet "Ura e Sencës" (mu këtu gjendet ndarja kryesore e rrugës për në fshatin Vërbjan, në distancë prej përafërsisht 5 deri 6 km). Fshati Vërbjan ka ndërtu Xhami e re por asht edhe Xhamia e vjetër e tash po ka Vërbjani dy Xhamia njona asht në fund katundit edhe Xhamia e re ashtë në mnjedis katundit, e ka zbukuru e i ka dhënë nji hie të mire fantastike !--pun pun nat e dit për me pa pak drit 6 Mars 2008 09:36 (UTC) [[Figura:Xhamia e Verbjanit.JPEG]] Fotografia tregon Xhamin e fshatit Vërbjan po duket edhe mëhalla e mlikat,ashtu jan edhe veturat në parking po mund me thon se un e përjetova kët ndrrim i math që të vin veturat në Vërbjan ma para askush nuk e mendonte kët mrekulli !--pun pun nat e dit për me pa pak drit 6 Mars 2008 08:49 (UTC) [[Figura:Cows grazing in Verbjan village.jpg]] Po ashtu Fshati Vërbjan ruën edhe lop nga të cilat vin Viçat që kan mish Viçi të klasës par e kur zihet në kazanat e darsmës bohet nji specialitet i klasës par që s'ta merr mendjq ! [[Figura:Sheqerpare Verbjanase.jpg]] Në Fshatin Vërbjan Sheqerpare ëmbëlsirë Pregaditet me tlyën lope të klasës par Për Festa të mdha, siç jan darsëma,Festat e Bajrameve, e shum shum Festime edhe Gëzime e tjer. --pun pun nat e dit për me pa pak drit 8 Mars 2008 16:36 (UTC) [[Figura:Highland mountain pastures of Vrbjani village.jpg]] Bgjeshka e vogël e Fshatit Vërbjan,Prej të cilës duket edhe Bgjeshka e madhe Mali Korab,po ka nji bukuri natyrore se duken mahet e Malit Korb që jan me lartësi shum e lart, në kto bgjeshk kullotin tufa me dhen e me lop që prej tyre përfitohet gjath,lesh,mish të klasëspar --pun pun nat e dit për me pa pak drit 10 Mars 2008 11:42 (UTC) *Gëzuar Mujin e ramazanit (1 Ramazan 1431) 11 Gusht 2010 Zoti e pranoft. == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Vërbjani (Radostushë)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2771768 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200810110359/http://www.fshati-verbjan2009.piczo.com/?cr=7 për lidhjen http://www.fshati-verbjan2009.piczo.com/?cr=7. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 mars 2025 17:56 (CET) pzka2frbqvdjsrkxaahotg2jfjc3750 3 58581 3006825 2896363 2026-07-07T11:29:34Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006825 wikitext text/x-wiki <div style="font-family: 'Times New Roman', Times, serif; font-size: 15px; padding: 8px; background: silver; color: white; border: 2px solid black; border-radius: 20px;"> {| style="margin: 0 auto 1em auto; border: white solid 3px; width: 10cm; background-color: silver; text-align: center;" | '''Shkruani mesazhin tuaj në fund të faqes''' |} {| style="margin: 0 auto 1em auto; border: white solid 3px; width: 10cm; background-color: silver; text-align: center;" | '''Unë do të ju përgjigjem këtu, në <u>faqen time të diskutimit</u>''' |} {{clear}} * <span style="font-size: 120%;">'''Këshillë'''</span> - '''Për ta parë më mirë këtë faqe përdorni [[Mozilla Firefox]]''' <div style="margin-left: 25px;"> <span style="font-size: 150%;">[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Cradel&action=edit&section=new Kliko për mesazh]</span> </div> <div style="text-align: center; border: orange 2px solid; color: orange; background: white; width: 120px; float: right;"> [[Përdoruesi diskutim:Cradel/arkivi1|'''Arkivi 01''']] </div> </div> == Matura shtetërore == Tung Cradel :Po të pyes se çfar referenca duhet për [[Matura shtetërore]] ? Un si pikë referimi e kam marrë artikullin në gjuhën angleze [http://en.wikipedia.org/wiki/Matura_Shteterore] dhe lidhjet me faqen e arsimit të shqipërisë. Po të kërkoj që tja vësh ti referencat nëse nuk mjaftojn ato që janë .--[[Përdoruesi:Tufche|Tufche]] 4 Mars 2009 20:23 (CET) :Nuk e pashë se artikulli ekzistonte edhe në anglisht (ku ishin referencat), sidoqoftë gjatë përkthimit të artikujve mos i largo referencat nga artikulli në origjinal dhe ato pranohen, tung --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 4 Mars 2009 20:52 (CET) D.m.th un mund ti vë referencat në gjuhën angleze .ok .flm--[[Përdoruesi:Tufche|Tufche]] 4 Mars 2009 21:00 (CET) == Ottawa vs Otava == :Tung Nëse ke mundësi të bësh grisjen ose përciellim të artikullit [[Otava]] sepse mendoj se atikulli [[Ottawa]] është më i kompletuar në krahasim me të në lidhje me referencat ...etj --[[Përdoruesi:Tufche|Tufche]] 5 Mars 2009 22:40 (CET) :U bë --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 6 Mars 2009 12:51 (CET) :U bë shkelja e rregullave të Wikipesias shqipe. Artikulli Otava ka ekzistuar, rregulla thotë para se të hapet artikulli duhet kontrolluar nëse ekziston.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 6 Mars 2009 14:59 (CET) ::Hajt bre se su bo nami, artikulli e ka pas veç ni rresht n'to {{Smiley|;)}} --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 6 Mars 2009 18:25 (CET) : O djalo, o i gjithdishëm nami su bo po ty me ta lëshu kryt kqyr shka bonë.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 7 Mars 2009 15:09 (CET) :::Çka i thu ti ksaj pune ? (Hipokrizi ndoshta) --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 7 Mars 2009 16:16 (CET) ::Cradel, Ottawa nuk eshte shqip. Artikulli kryesor duhet te jete ai me titullin shqip ([[Otava]]), sepse eshte emer qyteti. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 7 Mars 2009 15:53 (CET) :::Ke të drejtë, por në fund të fundit shumë artikuj këtu nuk janë emëruar shqip, jo se kjo është në rregull po... nuk është ndonjë gjë e madhe sikur të ishte edhe ky artikull në anglisht --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 7 Mars 2009 16:16 (CET) == Dizajnimi i fletave të diskutimit == Kjo është fletë diskutimi dhe nuk është fletë argëtimi. Për këtë të lutem le të jetë fletë diskutimi si gjitha fletat e anëtarve tjerë.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 7 Mars 2009 15:12 (CET) :Me vjen keq Dan. Ketu nuk ke te drejt. Eshte e drejta dhe hapsira qe ju eshte dhene perdoruesve, te gjithve. Ka kush e modifikon (siç kam bere une, dhe rreth 80-90% e perdoresve te tjere), ka dhe kush nuk e modifikon. :Te ishte ashtu si thua ti, nuk do te lihej nje wiki per faqen e perdoruesit, po do te ishte nje gje si tip Facebook, MySpace, ose çdo profil social networking. :Kjo eshte nje hapsire personale, ne qofte se nuk te vete mire, modifiko stilet ne faqen tende ''monobook.css/common.css'' per te anulluar stilet e ksaj faqeje (siç bej edhe une).--<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 7 Mars 2009 15:46 (CET) ::pikërisht --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 7 Mars 2009 16:07 (CET) Të gjitha këto që thua vlejnë për fletën e përdoruesit. Por fleta e diskutimit nuk është fletë e përdoruesit, sepse në të edhe unë po shkruaj.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 7 Mars 2009 16:31 (CET) == Stampat e vendosura pa argumente == Kush thotë A duhet me ditë me thonë B. Ti kur të i vendosësh stampat duhesh të shkruash për çka e ke vendosur. Për këtë gjë është fleta e diskutimit të artikullit. --[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 7 Mars 2009 16:32 (CET) :Mendoj që vetë emrat dhe përmbajtja e stampave të tregojnë pse janë vendosur --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 7 Mars 2009 17:02 (CET) == Provaokimet == Të lutem mos më provoko--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 7 Mars 2009 16:33 (CET) Dhe nëse dëshiron të provokoshë atëherë provoko në nivel shkollor duke japur pohime kundërshtuese, dhe lëri ato pohime që nuk janë krijesë e logjikes tënde.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 7 Mars 2009 16:56 (CET) :ë, <u>argumentet</u> kundërshtuese janë pikërisht çfarë po bëj, nuk e di se nga të ka ardhur ideja që po të provokoj, thjesht po e shprehi të vërtetën lirshëm --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 7 Mars 2009 17:03 (CET) == Stampa == Masi që po merresh me monobooka e qisi sene, gjoje stampen përkatëse në anglisht për këtë stamp: <code><nowiki><ref>{{MathWorld |title=Landau's Problems |urlname=LandausProblems}}</ref>: </nowiki></code>. Më duket edhe përdoruesi Tufche ka një problem të ngjashëm me burimin e të dhënave.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 8 Mars 2009 02:26 (CET) :Gjindet këtu :[[:en:Template:MathWorld]], përdoret për t'u lidhur me ndonjë faqe të http://mathworld.wolfram.com , "urlname" tregon mbaresën e linkut, p.sh. "urlname=shembulli" jep "http://mathworld.wolfram.com/shembulli.html", do ta përkthej tani --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 8 Mars 2009 15:27 (CET) ::OK, stampa ndodhet [[Stampa:MathWorld|këtu]] dhe funksionon shkëlqyeshëm, tung --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 8 Mars 2009 15:34 (CET) == ip edit == You may want to check this [[Komuna e Hanit të Elezit|article]], the ip edit might have been legitimate cleanup, but it removed a lot of text. Regards, [[Përdoruesi:Finnrind|Finnrind]] 15 Mars 2009 22:53 (CET) : nah, just plain vandalism, someone else handled it --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 16 Mars 2009 23:35 (CET) ==Interneti== Shka je ka bon mër me ata artikuj. Lej qysh jon kon. N'kofsh i zoti merru me krijimin e artikujve të ri. Të lutem kthej si ka qenë. Eh, mer burr po a pak punë tjera ka që po shkon e po prekë punen e tjerëve a?--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 19 Mars 2009 04:22 (CET) :O zotëri, po i përmirësoj artikujt, qëllimi është të jenë të kjartë dhe sa më të gjithpërfshirshëm, nuk ka rëndësi kush i shkruan, të lutem nëse nuk do të ndihmosh mos më pengo, dhe stampa interneti nuk është përmbledhje e arsyeshme, ku ka lidhje [[SQ Spell Checker]] me internetin, të lutem --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 19 Mars 2009 13:01 (CET) ==Vini re== Të lutem rrespektoj rregullat që dalin nga [[Wikipedia:Vini Re!]]. Shiko çka ke bërë [[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=File_Transfer_Protocol&oldid=219311]]. Krijo punime tua, mos e prish punën e tjerëve.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 19 Mars 2009 04:59 (CET) :Nuk ka rëndësi kush i punon, rëndësi ka përmbajtja --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 19 Mars 2009 13:02 (CET) ==grisje== Tung. mendoj se nuk ke bere mire qe ke grisur arikullin Bilall dhe Dervish Dreshaj. [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 19 Mars 2009 12:45 (CET) :Nuk e kam grisur unë, unë e grisa artikullin [[Bilall dhe Dervish Dervishi]] që ishte një ridrejtim tek artikulli në fjalë ([[Bilall dhe Dervish Dreshaj]]) që ishte grisur më parë --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 19 Mars 2009 13:15 (CET) == Ndalo me zhvendosjet == Ndalo me zhvenbdosjet. Para secilës zhvendosje të luten nise diskutimin. --[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 22 Mars 2009 20:34 (CET) :Këtë se kam zhvendosur, unë e kam krijuar artikullin e ri dhe ridrejtuar atë tek artikulli ekzistues, sidoqoftë për mua është njëjt si "[[software]]" si "softuer" si "[[softuer kompjuterik]]", po ta lë të vendosësh këtu --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 22 Mars 2009 20:40 (CET) Për cilin e ke fjalën?--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 22 Mars 2009 20:45 (CET) :Shiko historikun, as Soufter por ashtë nisë si [[Program kompjuterik]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 22 Mars 2009 20:50 (CET) ::Mos i ngatërro softuer me program kompjuterik, softuer është term më i gjërë, softuer është p.sh. edhe [[sistemi operativ]] --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 23 Mars 2009 12:16 (CET) == Ec e nimom tjeter ku == Ec e nimom tjeter ku e le kit punë. Ec ta bojim një projekt për portalet e qyteteve. Problemi është që për secilin venbanim (2000 banorë) nuk është i drejtë klasifikimi qysh është tani. Njësia krahasuese me qytet në Evropë nuk është reale. Une i bona qashtu qysh i kom bo, po tashti po më duhet ndihmë me i zhvillu ma tanej. Po më duhet edhe naj propozim i joti kontra, qysh ja ki zanat ti me ato tuat.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 22 Mars 2009 20:55 (CET) Upss!! Lej shtresat futja palë-palë. hahaha --[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 22 Mars 2009 20:58 (CET) :Qysh po thu ti mi klasifiku? Nese e kqyr si ne Evrope i bjen qe vetm Prishtina,Peja,Prizreni,Gjakova,Mitrovica,Gjilani dhe Ferizaji me kan qytete ne Kosovë, e këtu njerëzit i thonë qytet edhe Burimit (Istogut), sa banorë i ka?. Vendos ti sidoqoftë dhe do provoj të të ndihmoj qa sa mundem, pershendetje --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 23 Mars 2009 12:21 (CET) :P.S. meqë i paske vu emrat ne shqip te komunave ne Kosovë, [[Podujeva]] duhet të bëhet [[Besiana]] --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 23 Mars 2009 12:30 (CET) Po më duket se nuk është aq problem. Po kërkonë kohë. Për fillim duhet me u nisë nga 7 qytetet mesjetare. Po mendojë në fleta të qyteteve, në sekionin ''Politika'' përshkruhet shkurt qyteti si qendër e ''hapsirës'' teritoriale ndër kohëra. Në fletat Komuna XX flitet për komunën që nga dita kur u shpall qender komunale. Kjo në fillim është problem në koka të njerzëve, për këtë deri sa nuk rritet niveli, fletat e këtyre 7 qyteteve mbrohen nga redaktorët e pa regjistruar.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 23 Mars 2009 12:36 (CET) Upss!! Burimi i paska 64 banorë, po ka ''qytete'' (komuna) që i kanë edhe nga 2000 banorë, tashti me i quajtur qytete ato a?--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 23 Mars 2009 12:36 (CET) Për ''Besian'' e për lëshime tjera të ngjajshem që më ndodhin po e lypi ndihmë de.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 23 Mars 2009 12:36 (CET) == Bocvana == Ku e lexove shqip, a ku pi di që drejtë është [[Bocvana]] e jo Botsuana [http://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:Rikthe/Botsuana]. Une nuk jam i sigurt e kam shkru simas menes teme. --[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 22 Mars 2009 21:03 (CET) Përderi sa nuk kalxon burimin mbete [[Botsuana]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 22 Mars 2009 21:03 (CET) :"Ts" në anglisht është "c" (p.sh. Tsunami) sepse në "c" është "k", prandaj kur i përkthejmë direkt duhet pasur këtë parasysh, mund të jetë edhe Bocuana --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 23 Mars 2009 12:27 (CET) ::Po nuk është gjithmon ashtu. Anglishtja ka përjashtime të shuma e sidomos për emra. Përderi sa nuk i përvetsojin e përdorin shkrimin origjinal. Dhe në fund nuk e di që kjo fjalë është angleze.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 23 Mars 2009 12:40 (CET) == Kape Verde == Ku e lexove, a ku po e dinë ti [[Kape Verde]]. Une e komë ndëgju prej komentatorëve të lojrave olipike [[Kepi i Gjelbër]]. Ti e ke grisur. Deri sa nuk jepë burimin mbetet [[Kepi i Gjelbër]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 22 Mars 2009 21:10 (CET) :Me sa di unë [[Kepi i Gjelbër]] është një kep në [[Senegal]] kurse [[Kape Verde]] është shtet ishullor --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 23 Mars 2009 12:22 (CET) == Papua Guinea e Re == [[Papua Guinea e Re]] të lutem jepe burimin, une e kam burimin nga komentatorët e lojrave olimpike --[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 22 Mars 2009 21:13 (CET) :Verzioni si ishte (Papuanova Guinea) është serbisht, nuk e di nga lojërat olimpike në cilën gjuhë e ke dëgjuar, por edhe nëse ishte në shqip është e mundur që komentatorët ishin gabim apo thjesh neglizhent për të gjetur një verzion të përshtatshëm në shqip dhe ja futën serbisht --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 23 Mars 2009 12:24 (CET) == Para se të ndërhysh në ndryshime == Para se të hyshë e të bëshë ndryshime shiko dhe rri në kontakt me redaktorët që kanë punuar më parë së paku në atë lëmi. Për shtete shiko [[Wikipedia:Projekti i shteteve]]. Aty paraqiti propozimet e gjitha çka të mundon.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 22 Mars 2009 21:15 (CET) == Tabela anë e përtej == A mundesh me gjetë një zgjidhje të tillë që : # Një stamp që në vete ka një tabelë të tillë që: # Tabela e mbulonë një hapësirë (skajin e djathtë) poshtë-lartë të fletës # Stampa përdoret nëpër fleta me lartësi të ndryshme Po më duhet për me futë në përdorim nëpër fletat [[b:Interneti allashqiptarçe]] e me ja dhanë lartësin konstante prishet dyzeni i faqes sepse disa kanë tekst më shumë e disa gati hiq. Stampa me tabelën në fjalë [[b:Stampa:Interneti allashqiptarçe]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 27 Mars 2009 01:57 (CET) :E shikova por nuk op e kuptoj për çfarë e ke fjalën, mos po thua që tabela në fjalë duhet të okupojë të gjithë pjesën vertikale (3-4cm gjerësi) në anën e djathtë? A ka mundësi me ma sqaru edhe një herë --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 27 Mars 2009 21:42 (CET) OP, ta okupojë qashtu qysh po thu--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 27 Mars 2009 22:06 (CET) :ok ok, hajt se e kqyri ma vone --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 28 Mars 2009 00:14 (CET) == Pershndetje == Ju ksisha lutur te ja jepni nje shkim kesaj ketu [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kunder_Menyres_Arbitrare] sepse po behen shkelje te rregullores ne menyr arbitrare. te lutem jepe mendimin tend. Preshndetje--[[Përdoruesi:Niki007|Niki007]] 30 Qershor 2009 14:35 (CEST) == Kutitë! == Tung! E kam vënë re se kutitë e informacionit në Wikipedinë shqipe janë shumë të vjetëruara dhe të papërshtatshme për punë. Çka na e pamundëson neve prej ripunimit të shablloneve për kuti informacione (shtete, burrështetas, etj.) sikur në Wikipedinë anglisht? A ka mundësi të bëhet kjo?--[[Përdoruesi:Getoar TX|Getoar TX]] 6 Korrik 2009 22:56 (CEST) :Ke te drejte dhe duhet te behet gjithsesi por stampa nuk perbeht nga nje faqe por nga shume stampa te varura nga njera tjetra prandaj eshte pak problem por veq me trego si duhet te rendisen informatat --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 13 Korrik 2009 00:11 (CEST) == Invite to work on the SFK09 == Hello We are working on creating a workgroup for wikimedia kosovo http://sfk2009.ning.com/group/wikimediakosova and have an event on august 29/30 in Prishtina. We would like to invite you to come. http://www.kosovasoftwarefreedom.org/index.php/sfk09/call-for-papers.html Thanks, mike —[[Përdoruesi:Mdupont|Mdupont]] 9 Korrik 2009 12:34 (CEST) == Ma kthe == nga grisja ate shfashtin Toci. Faleminderit ne avance--[[Përdoruesi:Papa-Zhuli|Papa-Zhuli]] 18 Korrik 2009 20:08 (CEST) u KTHEVA PRAPE SE PASHE GJUHEN QE KISHE PERDORUR NE PERKTHIMIN E FILOZOFISE GJYSMAT ISHIN LATINE, T TJERAT ME SINTAKSE SLLAVE.bEJ ME KUJDES. tung!!--[[Përdoruesi:Papa-Zhuli|Papa-Zhuli]] 18 Korrik 2009 20:24 (CEST) :Zoteri shume i nderuar, artikujt e gazetave nuk lejohen ketu, sidomos nuk lejohet nje seksion "Ngjarje te dites" brenda artikullit, mund te citosh gazetat ose t'i perdoresh si burime/referenca por jo ta kopjosh artikullin (eshte e ndaluar edhe me ligj nese nuk e ke ditur (te drejtat e autorit)), pervec kesaj artikujt qe shkruani ju jane ne gjendje te mjerueshme, pervec kesaj nuk i permbahen rregullave, jane ne kategori qe nuk ekzistojne, disa nuk kane germat ë dhe ç, jane te shkruara si analiza personale apo tekste shkollore (p.sh. fillojne me pyetje), artikuj si keto do te ishin grisur shume me pare sikur te mos kishte nevoje wikipedia per informacion sado te vogel (ka pak info dhe pak redaktore), prandaj ju lutem mos i kritikoni perkthimet e mija (qe jane shume me te nevojshme se te perkthyera keq) por mundohuni te ndihmoni sado pak <u>sipas rregullave</u>, nese nuk ju konvenon atehere te pakten mos i pangoni te tjeret, dhe mos harro <u>KETU NUK ESHTE DEMOKRACI</u>, nuk mund te vish e te shfaqesh menidimin personal si te kesh cejf, nese do te shtosh informacion hulumto burime te besueshme dhe koken tuaj, faleminderit per mirekuptim --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 19 Korrik 2009 15:01 (CEST) == Hi! == Hi! I'm from Polish Wiktionary. We are translating our templates into various languages (our top 50 - including albanian). I wonder if you could help us with translation of just a few words. How about that? Greetings! --[[Përdoruesi:PiotrekSzwecja|PiotrekSzwecja]] 31 Korrik 2009 23:40 (CEST) == Tung! == Qe nje kohe nuk kam qene aktiv ne Wikipedi per shkak te obligimeve personale, por po chuditem se nuk eshte bere ndonje perparim i madh ne mirembajtjen e faqes. Ne korrik eshte propozuar qe artikulli per [[Kosova|Kosoven]] te shpallet "i persosur" dhe jane dhene pese vota pro brenda nje dite. Edhe pse artikulli nuk ka asnje vote kunder dhe sipas rregulles qe e kam mesuar ne Wikipedi fiton te drejten te radhiten ne mesin e artikujve te perkryer, akoma nuk e ka fituar kete status. A mund t'i hidhni nje sy? E di se vete ju krahas disa wikipedisteve tjere patet votuar pro.--[[Përdoruesi:Getoar TX|Getoar TX]] 19 Tetor 2009 19:38 (CEST) :Arsyeja e vetme pse nuk e ka kete status eshte neglizhenca e perdoruesve (se bashku me mua)--[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 24 Tetor 2009 13:33 (CEST) == Përshëndetje == Përshëndetje. Sapo zhvendosët një faqe që kam krijuar unë. http://sq.wikipedia.org/wiki/Shoq%C3%ABria_e_Artist%C3%ABve_t%C3%AB_rinj_Modern Duhet "modern" dhe jo "modernë" siç e keni bërë ju. Do të dëshiroja të kthehej siç ishte. :Sipas gramatikës "artistëve" është në shumës, pra mbiemri (modern) merr edhe një "ë" --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 7 Nëntor 2009 11:10 (CET) == Ne lidhje me == Pershendetje dhe puna mbare! Po shkruaj ne lidhje me artikujt e rinj dhe te shumte te perdoruesit Donikanuhiu (shiko [[Toka e Mallkuar]], [[Ufologjia]]) etj. Mendoj se keto artikuj nuk kane shume te bejne me wikipedian. Sidoqofte vleresoje vete kete, une thjeshte sugjeroj ta shqyrtosh pak kete pune, flm --[[Përdoruesi:Lagoon|Lagoon]] 10 Nëntor 2009 18:26 (CET) :Si duket keta artikuj veq jane grisur, do te merrem me artikujt e tjere gjithashtu --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 13 Nëntor 2009 23:23 (CET) == Suggestion == Hi. I noticed you are deleting files here. Do you think you could also have a look at the ones in [[:Kategoria:Faqe për grisje]]? There seems to be some lag in cleaning that one out. Thanks and regards, [[Përdoruesi:Wutsje|Wutsje]] 20 Dhjetor 2009 23:57 (CET) :Yeah, that stuff has been there for a while ,thanks for reminding me --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 21 Dhjetor 2009 05:09 (CET) == Via OTRS == Hi, folgende Nachricht diese Sprachversion betreffend erreichte uns per [https://ticket.wikimedia.org/otrs/index.pl?Action=AgentTicketZoom&TicketID=4263504 OTRS]: :''"http://sq.wikipedia.org/wiki/Gjakova - Kryetar(Bürgermeister):nicht Mimoza Kusari sondern Dr. Pal Lekaj Paria udhëheqëse(Führande Partei) : nicht Poulli i Gjakoves sondern AAK"'' Mit besten Grüßen --[[Përdoruesi:Steschke|Steschke]] 24 Dhjetor 2009 20:56 (CET) :ok danke, ich habe den atrikel geshutzt --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 24 Dhjetor 2009 21:24 (CET) ==Ankese== Pershendetje.Si po ja kaloni?? Perse mi ktheni ndryshimet e mia tek hardhia e rrushit cfare pune te prishin??? :Më vjen keq, gabimi im, por megjithatë duhet ta përmirësosh tekstin sepse nuk është i organizuar dhe është vështirë të lexohet --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 28 Dhjetor 2009 17:19 (CET) Si mund ta organizoj?? == tung == tung perdoruesi cradel Dua te beje nje pyetje te artikulli selami kurteshi pse po i fshin shenimet e meposhtme lu lexon ''Selami Kurteshi fitoi në garën për kryetar në spitalin e Gjilanit '' nuk e kuptoj arsyen baze per kete fshirje sidoqoft nese jeni administrator kerkoje pergjigje per kete gabim qe po e beni !!!!! Ju faleminderit pres pergjigjen tuaj . == Gabim! dhe Ankesë! == Përshëndetje. Arsya që e bëra një përcjellje për Detin e zi ishte se shteti Bullgar në Wikipedian Shqip ka emrin me DETIN E ZI pa dhënë një emër të saktë. Dhe në fakt unë për wikipedian nuk do jap shumë por vetëm për Eurovizionin dhe unë kam bërë Eurovizioni 2010 në Shqip si faqjen perfekte. :ok , por duhet të votohet për t'u bërë artikull perfekt --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 30 Dhjetor 2009 22:18 (CET) == Re: PergjigJje == Tung sa i perket perdorimit te stampes {{joref}}, PERDOrET PER INFoRMACiON jo te sakte por artikulli mbi selami kurteshin eshte 100 % i sakt, nuk kame vendosur stampen por kame vendosur referencat. JU LUTeM nUK KEmi ARSYe PeR TA FSHIrE REDAKTiMIN QE Po e BeJE PaSI TANI ME VenDOsA referENCAT. jU FALEMiNDErIT PER NDiHMEN TUaJ RRETH STAMpeS. mA dERGoNi NJe MeSAZh QE Nuk DO tA FSHIni mE. tUnG == TuNG == TEMA E DiSKUTIMiT ESHTE MBI TeMEN sElAMi kURtESHI, NUK JAm I PAJTImiT QE TI FShINI ShENiMeT QE Po I REDAKTOI TEK SElAmI kUrTeShI, KAM LeXUAR EDhe RREGuLLOrEn PJESERISHT , PaSI QE DiHET QE KJo ESHtE ENCiKLPEDI E LIRE DHE MUND TE FUTeT QDO FoRME E INFORMiMIT. jU LUTeM MOS I FShiNi, NUK JU PENGOJNE. dHE NUK PAJToHEM Me kETE QE Po I FShINI . wIKIPEDIa ENCiKLOPEDI E LIRE. == Artikulli "Kujtesa"! == Tjeta!<br> Pse e keni fshirë artikullin [[Kujtesa]]?! Megjithë kundërshtimin tim si krijues i atij shkrimi që ai të mos fshihej, kërkova arsyet pse duhej të shlyhej, ashtu siç lypej nga stampa juaj në faqen e diskutimit të art. përkatës, por ju e fshitë atë pa (më) dhënë asnjë shpjegim apo kohë për të vepruar?! Me këtë ju keni shpërfillur kohën e mundin tim dhe njëkohësisht orvatjen time për sqarim. Sipas meje ju keni vepruar gabim dhe në mënyrë të papranueshme me rregullat e Vikipedias! Kërkoj që artikulli të kthehet në gjendjen e mëparëshme! Shndet! —[[Përdoruesi:Leke Mjeku|Leke Mjeku]] 6 Janar 2010 21:00 (CET) :Kur e grisa faqen nuk kishte përmbajtje, vetëm stampa e grisjes dhe pezullo-grisjen, duhet ta kisha shikuar qe dikush e kishte larguar permbajtjen me perpara, me vjen keq dhe shpresoj te mos ndosh me --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 6 Janar 2010 23:25 (CET) == Grise, pse? == <nowiki>{{grise}}</nowiki> http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=T%C3%AB_folurit_n%C3%AB_Gjakov%C3%AB&curid=42831&diff=681991&oldid=494827 Unë muna edhe në faqe tone mi qitë grise po nuk ka vlerë pa argumentim. Për këtë të lutem hiqe atë shenjë.--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 11 Janar 2010 01:22 (CET) :I dhashë arsyet te [[Të folurit në Prishtinë]], nëse nuk pajtohesh vendose <nowiki>{{pezzullo-grisjen}}</nowiki> --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 11 Janar 2010 01:24 (CET) ==Request== Tung Cradel, si je? Une jam nje kërkesë per tu. I have corrected the template [[Stampa:KUTIAMaqedonia|stema Maqedonia]] and since there is only one official language in the country, I have removed the Albanian. But, can you put as footnote within the template the following phrase as an explanation: ''In the municipalities where the Albainian, Serbian, Turkish, Roma and Aromanian is spoken by more then 20 % of the population, then it is administrative language along with the Macedonian.'' This is according to the constitution and it is functioning like that. Please do not let to revert me, since I want you to put this footnote there. You can see the infobox on the English Wikipedia for the Macedonian language for technical details. Thanks in advance. --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 11 Janar 2010 22:10 (CET) ::Faleminderit shumë. I can talk only with you here. No body writes or explains anything. Tung!--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 12 Janar 2010 00:38 (CET) :::Is this name ok [[Stema e Republikës së Maqedonisë]] correct? I have renamed the articles since take a look at the history. Thanks.--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 12 Janar 2010 00:47 (CET) ::::yes, it is correct --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 12 Janar 2010 00:54 (CET) :I know I am boring, but I need to inform you that this process of neutralisation of article's names is for the articles Republika e Maqedonise, Stema- IRJM and Sllavo-maqedonet as well. My proposal, and generaly accepted terms on all Wikipedias are this: IRJM should go to Republika e Maqedonise, Stema - IRJM should be Stema e Republikes se Maqedonise and Sllavo-maqedonet should be named either Maqedonet (grup etnik) or Maqedonet (nacia). These are solutions that are used on some Wikipedias (the other use just Macedonians) and it is good if they are used here. I have renamed the article about the country, but two users are reverting me. Please inform then, since I did (on their talk pages and on the articles pages) but without results. Thanks a lot. --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 12 Janar 2010 01:40 (CET) ==Offends== The user [[Përdoruesi:IH]] offends me and whole Macedonian wiki community [http://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80_%D1%81%D0%BE_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA:MacedonianBoy&action=historysubmit&diff=879729&oldid=879688 here] [http://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80_%D1%81%D0%BE_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA:MacedonianBoy&action=historysubmit&diff=879747&oldid=879744 here], [[Përdoruesi diskutim:Local hero|here]], [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Stema_e_Republik%C3%ABs_s%C3%AB_Maqedonis%C3%AB&action=historysubmit&diff=682934&oldid=682896 here] and [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Stema_e_IRJM&action=historysubmit&diff=682935&oldid=682934 again this] and [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim:&action=historysubmit&diff=682948&oldid=682454 the worst]. Additionaly to that he reverts the neutral names to names that are offends and non-neutral. Please take some actions, since he renames the articles Republic of Macedonia, Coat of arms of Macedonia and Stema:KutiaMaqedonia. If this situation continues I will be forced to inform Meta. Regards--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 12 Janar 2010 17:29 (CET) ::Plus, can you rename the article Macedonians? It is locked and I will provide relevant references.--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 12 Janar 2010 17:31 (CET) ::PS:[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Republika_e_Maqedonis%C3%AB&action=historysubmit&diff=682928&oldid=682911 He vandalized the article and he should be blocked.] Many evidences for a long block and I expect that. I warned him on the Macedonian Wikipedia and he will be blocked for cross wiki harassments.--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 12 Janar 2010 17:39 (CET) :Block request: [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskutim:Ish_Republika_Jugosllave_e_Maqedonis%C3%AB_(IRJM)&diff=prev&oldid=682970 For this comment he should get at lest six months.] and for [http://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80_%D1%81%D0%BE_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA:MacedonianBoy&action=historysubmit&diff=879785&oldid=879776 this] He is blocked for cross wiki harassments for three months on MK Wiki.--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 12 Janar 2010 18:45 (CET) :Why did you not block him for such offends? His words are really big and so negative.--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 12 Janar 2010 23:52 (CET) ::I warned him but I can't block him since this situation is quite disputed and irregular on both sides --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 13 Janar 2010 00:04 (CET) :::OK, I will swallow his difficult words even if the users stop rename these Macedonian related articles with unacceptable terms for Wikipedia. Otherwise I will ask the stewards to block him, since understand, he said too many awful words.--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 13 Janar 2010 00:07 (CET) == Për Cradel == Nëse themi mos respektim ajo ç'farë është e vërtet atëher ne këtu nuk po ndërtojm një enciklopedi por një përrall të bukur që Macedonianboy na tregon. Unë paraqita faktet e mija për emrin e Maqedonisë por ai si pranon epra ne të bardhës nuk i themi dotë e zezë. Sot [[Organizata e Kombeve të Bashkuara]] e njeh shtetin ballkanik me emrin Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë dhe jo me Maqedonia. Ju si administrator duhet të jeni neutral e të vendosni atë që Këshilli i Sigurimit ka vendosur. E pashë diskutimin tuaj me Macedonianboy dhe nuk pashë që ai kishte paraqitur ndonjë provë përveç ato çfarë thotë Shkupi zyrtarë. Ky nuk është vandalizëm pasi unë paraqita referenca për këtë çështje. Referenca: http://www.un.org/en/members/index.shtml#t ""By resolution A/RES/47/225 of 8 April 1993, the General Assembly decided to admit as a Member of the United Nations the State being provisionally referred to for all purposes within the United Nations as "The former Yugoslav Republic of Macedonia" pending settlement of the difference that had arisen over its name."" Rezoluta e 8 prillit është e qartë Maqedonia është rajon i Greqisë dhe shteti porsalindur do të quhet FYROM në shqip IRJM. Besoj se kam qënë i saktë. Unë kurrësesi nuk do të doja dëmtimin e Wikipedias po po të lexonit me vëmëndje se çfaë ka shkruajtur Macedonianboy në faqen e diskutimit do të më jepnit të drejtë. Duke Ju Falenderur. Miqësisht :Shiko wikipeditë e tjera, më vjen keq por ne nuk kemi mjaft komunitet për të arritur marrëveshje neutrale, sigurisht që ne e paraqesim faktin se OKB-ja e njeh me atë emër por nuk e titullojmë ashtu--[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 12 Janar 2010 23:59 (CET) ::I see that you do not understand Hyka. Wikipedia is not a political organisation and we are following the most common regulatives, which in this case is Republic of Macedonia. I did present references, which you haven't seen. All Wikipedias, exept one, name the article with Macedonia or Republic of Macedonia, so this gives an impression that the rules of neutrality on all Wikipedias are implemented. Even on the EN Wiki. --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 12 Janar 2010 23:56 (CET) :TO CRADEL: Please add in the intro that "In UN the Republic of Macedonia is referred with the temporary name the former Yugoslav Republic of Macedonia." This should be mentioned as well. Thanks--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 12 Janar 2010 23:58 (CET) Po e lexoja sipër diskutimin dhe kërcënimet për bllokim që bënë [[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]]. I nderuar [[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] shikoni me vëmëndje pak se çfarë ka shkruajtur ai për personin timë tek http://sq.wikipedia.org/wiki/Diskutim:Republika_e_Maqedonis%C3%AB. Po kjo fraza këtu që mu drejtua mua s'është ofendim """Please, before putting this crap, make a distinction between politics and encyclopaedia. This is not UN, but Wikipedia and we work for neutrality. If you do not like it, leave it.--MacedonianBoy 12 Janar 2010 18:25 (CET)""" Kërkoj që [[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] ti jepet paralajmërim për përjashtim nga Wikipedia shqip për vandalizëm. Miqësisht [[Përdoruesi:IH]] Durrës ::Where did you see my vandalism? Do you want to number all the rules that you have broken? But I am not such guy, I do not want to leave bad impression as you did. All my edits and proposals were referenced and generally accepted by all Wikipedias, where you deleted all Macedonia related articles and left them blank --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 13 Janar 2010 00:23 (CET) Зошто македонските исклучени од Википедија? [[Përdoruesi:IH]] ::Who are excluded and from where?--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 13 Janar 2010 00:31 (CET) As I said before, the situation is quite irregular on BOTH sides, so I won't block anyone but I will ask you all to be calm and take it easy, I hope warnings won't be necessary since you all probably got the message --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 13 Janar 2010 00:36 (CET) E kuptoj tërhiqem unë i pari. Historia zgjati shumë. Kemi mbi një shekull me këto gjëra e ka ardhur koha për paqe. Z. [[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] ju uroj një natë të mirë. [[Përdoruesi:IH]] ::I will stay to it, but he must promise not to offend me and my country and not or remove the pages. I want to have a correct relationship with all of you.--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 13 Janar 2010 00:45 (CET) :::PS: Natën e mirë--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 13 Janar 2010 00:46 (CET) This is for:[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] I apologize if you felt offended by me. My behavior came against Macedonia because Macedonia Wikipenida administrator ruled on without reason. I wish you a good night from Durres, Albania [[Përdoruesi:IH]] ==Corrections== :I almost forgot, please Cradel correct the page Republic of Macedonia, change all links where is written IRJM, for example Ekonomia e IRJM and similar..--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 13 Janar 2010 00:47 (CET) == Për emrin e Maqedonisë == I nderuar admministrator! Pasi vura re me kujdes në Wikipedian në gjuhën greke pashë se emërimi i faqes wiki që ka të bëjë me shtetin ballkanik i referoj një shteti të quajtur FYROM dhe Maqedoni. Edhe diçka tjetër: Në lojrat olimike dimërore në Vankuver (Kanada) zyrtarët e atjeshëm e nominonin FYROM që në shqip IRJM dhe Maqedoni dhe lojtarët sllavo"maqeon" e pranuan këtë emër. Kur vetë Shkupi pranon ndërkombëtarisht këtë emër besoj se ne nuk duhet të jemi më së pakti e të pranojm edhe ne një fakt të kryer pasi shumë njerëz duke kërkuar për Maqedonin në Wikipedia për të parë Aleksandrin e Madhë shikojn Gruevskin. Do të doja që të gjithë administrusit por jo vetëm por çdo bashkshkruajtës në Wikipedia sq të hape një temë diskutimi për këtë çështje kritike. == Wikipedia Gege == E kam pa qe je per Vikipedi Gege, por ne na duhen me shum artikuj. I kem vetem 22. -- [[Përdoruesi:Malsia E Madhe|Malsia E Madhe]] 24 Shkurt 2010 22:27 (CET) :mfal po spo kam kohe, po provoj njehere t'i rrregulloj gjereat ketu e pastaj shoh --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 31 Mars 2010 21:37 (CEST) == Administratore. == Të lutem voto për Administrator, Donikanuhiun. Kam qenë aktive çdo ditë dhe për më tepër kam 1710 redaktime. :Mirë, por njehere merru pak me disa pune administrative, ktheji redaktimet vandaliste, rregullo faqet etj. --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 31 Mars 2010 21:36 (CEST) == Stop == Prit veq pak se deshta me korrigju dicka ne Faqe! --[[User:Zsoni|Mikullovci]] 19 Qershor 2010 15:59 (CEST) :ok korrigjoji ne shembull e i qes nfaqe kryesore masanej --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 19 Qershor 2010 16:00 (CEST) ::ok --[[User:Zsoni|Mikullovci]] 19 Qershor 2010 16:01 (CEST) :::[[Përdoruesi:Mikullovci11/redakto]]: Tash esht krejit ne rregul. --[[User:Zsoni|Mikullovci]] 19 Qershor 2010 16:10 (CEST) Falemnderit. --[[User:Zsoni|Mikullovci]] 19 Qershor 2010 16:17 (CEST) :Edhe nje gabim te vogel: ndryshoje nga Fotografia i muajit në Fotografia e muajit. --[[User:Zsoni|Mikullovci]] 19 Qershor 2010 22:09 (CEST) == Vandalism, again == Hello Cradel. How are you? I have seen that the problematic [[Përdoruesi:IH]] vandalizes Macedonia-related articles, again. You can see it [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Gjuha_maqedone&action=history here] and [http://sq.wikipedia.org/wiki/Stampa:KUTIAMaqedonia here]. I thought we found mutual solution and as far as I can see whole Albanian wiki community accepted it, except him. Believe me I do not want to waste my and your time with his illusions and vandalisms so please stop this situation. Thanks in advance. --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 6 Korrik 2010 13:37 (CEST) ::Also, he vandalizes all unprotected articles connected with Macedonia. See my contributions, I have reverted him. Regards--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 6 Korrik 2010 13:52 (CEST) : and please see his new contributions, such stupidity I have never seen especially the naming of the articles. Please revert all those articles to the stable versions and please block him for the obvious reasons. Thanks--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 6 Korrik 2010 14:28 (CEST) :::Është i papranushm emri "maqedoni" për ish shtetin jugosllav këtë na bënë të qartë edhe prezenca ndërkombëtare e Shkupit me termin IRJM në [[OKB]], [[Banka Botërore]], [[FMN]] e shum organizma të tjerë. Shiko këtu: http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/untc/unpan003705.htm http://www.un.org/documents/ga/res/47/a47r225.htm http://www.un.org/en/members/index.shtml http://www.imf.org/external/country/index.htm Është e çudiçme se si mund të quhet vandalizëm respektimi i normave nërkobëtare. Shpresoj se Ju Cradel nuk do të bini preh e mllefit sllav por argumentat e mi janë shum të fuqishëm. E nisa këtë punë se kata sllave i duhet dhënë ajo që meritojn. Jepi Çezarit at që është e Çezarit. Në gjuhën e tyre në wiki sllavomaqedone ato përdorin termin Kosovë e Metohi megjithse [[IRJM]] e ka njohur Kosovën nacioanlistët nuk e pranojnë dhe bëjnë qëndrim neutarl disa herë edhe pro serb. Ne shqiptarët duhet të bëjmë të njëjtën gjë të qëndrojm neutarl derisa Matthew Nimetz (përfaqësuesi i OKB) të gjej një altenativë konsensuale për emrin e këtij vendi. Ju luetem merni masa dhe ndryshoni emrin e shtetit në Ish Republika Jugosllave e Maqedonsië. [[Përdoruesi:IH]] == Artikuj per grisje == Kam hapur nje votim [[Wikipedia:Vota_për_grisje#Artikuj_per_grisje|ketu]], votoni dhe komentoni per artikujt te cilet i kam kandiduar per grisje.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] 15 Korrik 2010 23:57 (CEST) == Artikuj == Tung, a mund të behet kjo artikuj një Artikuj të mirë? shih Stefan Lohner --[[Përdoruesi:Rissa|Rissa]] 19 Korrik 2010 13:42 (CEST) ==Fundraiser 2010_Translation & Localization== [[File:Wikimedia_Foundation_RGB_logo_with_text.svg|80px|left]] Greetings Cradel, my name is Sam and I am working for the Wikimedia Foundation during the 2010 Fundraiser. My job is to be the liaison between the Albanian community and the Foundation. This year's fundraiser is intended to be a collaborative and global effort; we recognize that banner messages that perform well in the United States don't necessarily translate well, or appeal to international audiences. I'm contacting you as I am currently looking for translators who are willing to contribute to this project, helping to translate and localize messages and suggesting messages that would appeal to Albanian readers on the [[m:Fundraising_2010/Messages|Fundraising Meta Page]]. Please let me know if you'd be interested in helping with this project, and add your feedback to the proposed messages as well! I look forward to working with you during this year's fundraiser.[[m:User:Schapman|Sam Chapman]] == Votimi == Ju lutem a të merrni pjesë tek [[Diskutim:Shqipëria#Kutia e re|votimi]] për një Kuti e re për artikullin [[Shqipëria]]. --[[Përdoruesi:Tfts|Tfts]] 9 Janar 2011 19:25 (CET) == Afrika Jugore == I nderuar Cradel, Në diskutimin tuaj ju shkruani: "Me shkrojna të mëdha i shkruajmë emrat origjinalë në gjuhën zyrtare të shtetit përkatës kurse emrin shqip më poshtë --Cradel 31 Janar 2011 00:23 (CET)" Mund të tregoni më saktë se në cilin rregull të Wikipedias në gjuhën shqipe përcaktohet ajo që thoni ju? Në qoftëse ky rregull ekziston, a është ky një rregull vetëm për Wikipedian në gjuhën shqipe? Unë pashë Wikipediat në gjuhët anglisht (që ka një nivel shumë të lartë), italisht, spanjisht, rusisht, greqisht etj. dhe vura re se nuk është ashtu siç thoni ju. Kjo është Wikipedia në gjuhën shqipe dhe unë mendoj se prioritet duhet ti jepet emrit shqip dhe pastaj emrit në gjuhën zyrtare vendase. Ndoshta gabohem. Do të dëshiroja të lexoja një argument bindës nga ju dhe jo një urdhër të prerë. Me respekt --[[Përdoruesi:Lerriklo|Lerriklo]] 31 janar 2011 9:37 (CEST) == [[Republika e Maqedonisë]] == Hello, You locked page [[Republika e Maqedonisë]]. Can you please update its interwikis? (copy them from e.g. [[:en:Republic of Macedonia]]) Best regards, [[Përdoruesi:Vargenau|Vargenau]] 11 maj 2011 11:39 (CEST) :done --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 16 maj 2011 22:22 (CEST) == Rezultati i votimit == Jam në pritje të rezultatit të votimit që hapa në kuvend dhe vendimit në lidhje me të. Kush e bën këtë? Flm, --[[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] 3 nëntor 2011 12:01 (CET) == Le te kemi rregulla == Cradel, pergezime per punen e mire qe keni bere ne Sqwiki. Do te desha te shihni pak [[Wikipedia:Kuvendi#Idet.C3.AB_dhe_temat_per_diskutim|kete thread]] qe kam hapur per nje projekt perkthimi te rregullave kryesore te wikit. Si administrator, mendova qe do ishit i interesuar. [[Përdoruesi:Sportishqiptar|Sportishqiptar]] 22 nëntor 2011 17:46 (CET) == Ndihmë në redaktim == Përshëdetje, ju lutem më ndihmoni te faqja : http://sq.wikipedia.org/wiki/Skeda:UPT_logo.svg E kam ngarkuar disa her por me gabime (jam akoma fillestar...) dhe dua që të fshijë të gjitha versionet parapraket pasi vetëm i fundit është i vlershëm. Ju letem më ndihmoni. Ju faliminderoj paraprakisht. :Versionet paraprake nuk kane rendesi dhe nuk pengojne asgje, jane thjesht dokumentim i ndryshimeve, por sidoqofte nese deshiron te mos i kesh ngarkoje me emer tjeter, shpresoj te te kem ndihmuar --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] ([[Përdoruesi diskutim:Cradel|diskutimet]]) 28 dhjetor 2012 14:58 (CET) ==Shkelje e vendimit të kuvendit== Eshtë bërë shkelje me një nga artikujt për të cilët u morr vendim në kuvend më 4 nëntor 2011. Artikulli "[[Muhameti|Muhammedi]]" është vandalizuar nëpërmjet përdoruesit [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] duke u rikthyer versioni i hedhur poshtë për arsyet e përshkruara dhe miratuara gjatë votimit në kuvend. Përdoruesi në fjalë e ka bllokuar redaktimin e artikullit dhe nuk pranon të tërhiqet nga kjo shkelje megjithëse unë iu luta për këtë në faqen tij të diskutimeve ([[Përdoruesi diskutim:Puntori|diskutimet]]). Të lutem të merren masat e nevojshme për të vënë në vend vendimin e marrë në kuvend dhe më informo për këtë nqs. ke mundësi. Faleminderit. --[[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] ([[Përdoruesi diskutim:Gentius|diskutimet]]) 25 nëntor 2012 19:54 (CET) :hmm, nuk kam qene shume aktiv koheve te fundit por shpresoj t'i kthehem aktivitetit ketu dhe sigurisht do ta shikoj edhe kete ceshtje --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] ([[Përdoruesi diskutim:Cradel|diskutimet]]) 28 dhjetor 2012 14:59 (CET) [[File:Kosova është Shqipëri.gif]] == {{int:right-upload}}, [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|{{int:uploadwizard}}]]? == [[Image:Commons-logo.svg|right|100px|alt=Wikimedia Commons logo]] Hello! Sorry for writing in English. As you're an administrator here, please check the message I left on [[MediaWiki talk:Licenses]] and the village pump. Thanks, [[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 18 Shtator 2014 21:22 (CEST) <!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=9923284 --> == Statusi juaj i administratorit == Përshëndetje. Unë jam një [[:m:stewards|kujdestar]]. Një [[:m:Admin activity review|politikë]] e re në lidhje me heqjen e të "drejtave të avancuara" (administrator, burokrat, etj) u përshtat nga [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|konsensusi i komunitetit]] kohët e fundit. Sipas kësaj politike, kujdestarët po rishikojnë aktivitetin e administratorëve në wikit me një politikë inaktiviteti. Ju e arrini kriterin e inaktivitetit (pa redaktime ose hyrje për 2 vjet) në sqwikiquote, ku ju jeni burokrat dhe administrator. Meqënëse sqwiki nuk një rishikes të sajin të të drejtave të administratorëve, aplikohet ai global. Nëse ju dëshironi të rimerrni të drejtat tuaja, ju duhet të njoftoni komunitetin tuaj që kujdestarët ju dërguan këtë informacion për inaktivitetin tuaj dhe ta diskutoni çështjen. Në përfundimin e diskutimit, nëse komuniteti do që ju të mbani të drejtat tuaja, ju lutemi kontaktoni me kujdestarët tek [[:m:Stewards' noticeboard]], dhe lidhni diskutimin e komunitetit lokal, ku ata shprehin dëshirën që ju të mbani të drejtat, dhe të tregojnë një kërkesë mbajtjen e të drejtave në vazhdim. Ne kujdestarët do ti vlerësojmë përgjigjjet. Nëse nuk ka përgjigjje fare brenda një muaji, ne do të vazhdojmë me heqjen e të drejtave tuaja. Në rast dyshimi, ne do të vlerësojmë përgjigjjet dhe do ta referojmë vendimin komunitetit lokal për komente dhe rivlerësime. Nëse keni pyetje, ju lutemi na kontaktoni tek [[:m:Stewards' noticeboard]]. Të fala, '''[[User:Rschen7754|Rs]][[User talk:Rschen7754|chen]][[Special:Contributions/Rschen7754|7754]]''' 15 Nëntor 2014 08:10 (CET) ==Statusi juaj i administratorit== Përshëndetje. Unë jam një [[:m:stewards|kujdestar]]. Një [[:m:Admin activity review|politikë]] e re në lidhje me heqjen e të "drejtave të avancuara" (administrator, burokrat, etj) u përshtat nga [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|konsensusi i komunitetit]] kohët e fundit. Sipas kësaj politike, kujdestarët po rishikojnë aktivitetin e administratorëve në wikit me një politikë inaktiviteti. Ju e arrini kriterin e inaktivitetit (pa redaktime ose hyrje për 2 vjet) në sqwiki, ku ju jeni administrator. Meqënëse sqwiki nuk një rishikes të sajin të të drejtave të administratorëve, aplikohet ai global. Nëse ju dëshironi të rimerrni të drejtat tuaja, ju duhet të njoftoni komunitetin tuaj që kujdestarët ju dërguan këtë informacion për inaktivitetin tuaj dhe ta diskutoni çështjen. Në përfundimin e diskutimit, nëse komuniteti do që ju të mbani të drejtat tuaja, ju lutemi kontaktoni me kujdestarët tek [[:m:Stewards' noticeboard]], dhe lidhni diskutimin e komunitetit lokal, ku ata shprehin dëshirën që ju të mbani të drejtat, dhe të tregojnë një kërkesë mbajtjen e të drejtave në vazhdim. Ne kujdestarët do ti vlerësojmë përgjigjjet. Nëse nuk ka përgjigjje fare brenda një muaji, ne do të vazhdojmë me heqjen e të drejtave tuaja. Në rast dyshimi, ne do të vlerësojmë përgjigjjet dhe do ta referojmë vendimin komunitetit lokal për komente dhe rivlerësime. Nëse keni pyetje, ju lutemi na kontaktoni tek [[:m:Stewards' noticeboard]]. Të fala, '''[[User:Rschen7754|Rs]][[User talk:Rschen7754|chen]][[Special:Contributions/Rschen7754|7754]]''' 14 Shkurt 2015 06:02 (CET) === Kandidimi per admin.. i [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] === {{User|Koka11}}{{PËR}} --Rrjedha 23 Shkurt 2015 09:51 (CET) *Arsyeja për kandidim. Kandidojë [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] - Ka qenë anëtar prej 2008 (nga redaktimi i parë),ka rreth 35000 redaktime dhe kontribute, afer 100 faqe, dhe kërkoj të mbështetet nga redaktorë të rregullt. Dhe unë për jam {{PËR}} ...nga [[Përdoruesi:Rrjedha|Rrjedha]]. Votimi për kandidatin sepse si kandidat pranojë kandidaturën. ... e sponzorizuar nga --Rrjedha 23 Shkurt 2015 09:43 (CET) [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] pranoi për administrues edhe unë kërkoi një votë për kandidatin dhe po kërkoj mështetjen tënde. Faliminderit . per votim me nderime [[Përdoruesi:Koka11]] PS: Votimi bëhet këtu: [[Wikipedia:Administruesit#Kandidatura_p.C3.ABr_administrues|WP:Kandidatura për administrues]] --[[User:Koka11]] == Ambasadat == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar për të verifikuar dëshirën tuaj për të vepruar si ambasador i Wikipedia-s shqip në lidhje me gjuhët që keni zgjedhur te faqja [[Wikipedia:Ambasadat]]. Faqja në fjalë do të pësojë së shpejti disa ndryshime në organizim si pjesë e programit standardizues ndërwiki të ndërmarrë nga unë. Modeli përfundimtar i saj do të jetë i ngjashëm me faqen [https://sq.wikiquote.org/wiki/Wikiquote:Ambasadat këtu]. Të lutem, lexo me kujdes hyrjen te faqja në fjalë dhe përgjigju poshtë këtij mesazhi nëse dëshiron të vazhdosh të jesh ambasador, dhe nëse po, përcakto gjuhët. Një mungesë e përgjigjes tënde për më shumë se 1 javë nga data e dërgimit të mesazhit do të nënkuptojë refuzimin e detyrës së ambasadorit. Kini parasysh se mesazhi në fjalë vlen vetëm për ambasadorët e parë që do të mbarten në versionin e ri të faqes nga faqja aktuale. Pasi ndryshimet të kenë përfunduar çdokush mund të shtojë dhe heqë lirisht emrin e tij nga lista e ambasadorëve. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 maj 2019 18:14 (CEST) == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 15:01 (CEST) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:02 (CET) 3f25m456b6ce8q0kg2h0uj74v95g8y7 3 59369 3006824 2977735 2026-07-07T11:29:32Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006824 wikitext text/x-wiki --[[Përdoruesi:Fatjonkaloci|Fatjonkaloci]] 11 Maj 2008 12:43 (UTC) ÇOROVODA 2008 [www.fatjonkaloci.zoomshare.com][[Figura:[[Figura:[ ---- http://www.shembull.al Titulli i lidhjes--[[Përdoruesi:Fatjonkaloci|Fatjonkaloci]] 21 Maj 2008 18:30 (UTC)--[[Përdoruesi:Fatjonkaloci|Fatjonkaloci]] 21 Maj 2008 18:30 (UTC)<math>Vendos formulen ketu</math>]Shembull.jpg]]]] SKRAPARI DHE NATYRA E TIJ Rrethi i Skraparit, me siperfaqe 775 km2 dhe popullsi banuese 29845 banore (INSTAT 2001), shtrihet ne Shqiperine Jugore, ne Qarkun e Beratit. midis rretheve Korc;e, Gramash, Berat, Permet. Ne perberje te tij hyjne 2 bashki (çorovodes dhe Polisanit) 8 komuna (Qender, Vendreshe, Bogove, Zhepe, Gjerbes. Leshnje, Potom e <;':epan) dhe 105 fshatra. Skrapari shtrihet nga 140 m ne 2416 m mbi nivelin e detit; ne zonat klimatike mesdhetare kodrinore, mesdhetare paramalore dhe mesdhetare malore; ne pellgjet ujembledhes te Osumit dhe te Devollit. ne brezin e tokave te hinjta kafe, te kafenjta, te rnurrme pyjore dhe livadhore malore; ne brezat bimore te shkurreve rnesdhetare, dushqeve, ahishte-haloreve dhe kullotave alpine. Rrethi i Skraparit ka pozite te ndermjetme midis rajoneve bregdetare perendimore te vendit tone dhe rajoneve te brendshme te tij. Ne keto kushte, ne te gershetohen tipare te peizazheve mesdhetare me ato te peizazheve kalimtare drejt atyre kontinentale. Ky gershetim behet me i nderlikuar nga ndikimi i fuqishem i ndryshimeve te medha hipsometrike (2277 m) dhe i shkalles se larte te copetimit te relievit kodrinoro- malor. Kjo ka kushtezuar larmine e jashtezakonshme, impresionuese te natyres se Skraparit, te shprehur ne te gjitha dukurite dhe pamjet e saj. Me kete larmi lidhet numuri i madh dhe shumellojshmeria e monumenteve te natyres se tij dhe e vlerave te tjera te ve<;anta te sa;. Pozicioni i ndermjetem i Skraparit ndermjet perendimit te vendit dhe brendesise e lindjes se tij ka ndikuar ndjeshem edhe ne tiparet sociale e ekonomike te rrethit. Territori i tij, i banuar qysh ne lashtesi dhe i pershkuar prej kohesh nga rruge te rendesishme qe lidhnin keto hapesira gjeografike, ka njohur te njejtat nivele dhe ritme popullimi e zhvillimi social-ekonomik si edhe shume rajone te tjera ilire, arberore dhe shqiptare. Ky territor, duke qene kryesisht malor, ka sherbyer edhe si vendstrehimi i njerezve te lire. kundershtare te vendosur te pushtuesve dhe te regjimeve shtypese, i njerezve fisnike dhe te ndershem. mikprites e bujare; i njerezve me trashegimi te pasur materialo- shpirterore, me te cilen lid hen edhe monumentet jo te pakta te kultures se rrethit. ~lIimet e shekullit te fundit. dalja e qendrave te reja te zhvilluara, rrugeve dhe i akseve te tjera te komunikimit, qe e anashkaluan Skraparin, se bashku me mjaft faktore te tjere natyrore, historike dhe politike. ndikuan ne nje fare ve<;imi (lidhet me rruge automobilistike vetem me Beratin) dhe ngadalsimi te ritmeve te zhvillimit ekonomik, ne krahasim me shume rajone ne perendim, por edhe ne lindje te vend it. Analizat dhe studimet tregojne se Skrapari ka mundesi te medha zhvillimi. Keto mundesi lid hen me ofertat e pasura natyrore, te cilat duhet te rivleresohen dhe shfrytezohen ne perputhje me konceptet shkencore, ekologjike dhe politike te kohes se sotme. Jo me te pakta jane edhe ofertat sociale, qe lid hen me skraparasit fisnike, punetore, te kulturuar dhe te emancipuar; arsimdashes, te etur per dije, zhvillim, perparim dhe demokraci. Te gjitha keto perbejne premisa, garanci, qe ne kuadrin e zhvillimeve te sotme politike e sociale, ne vend dhe me gjere, Skrapari te marre impulse te reja dhe te fuqishme zhvillimi; qe ai te mos braktiset, por perkundrazi te kthehet ne nje vend te zhvilluar e turistik, i pershkuar nga akse te medha e moderne komunikimi, qe do t'i japin frymemarrje drejt rajoneve te tjera te vendit dhe me gjere; do ta bejne ate prodhues te produkteve natyrore (mishit dhe djathit te shijshem, veres dhe rakise se famshme, rehanise se mirenjohur ne gjithe treven e jugut, etj.); vend i peligrinazheve te medha jo vetem prane objekteve fetare, por edhe prane monumenteve te natyres e kultures, te cilat jane aq te shumta dhe interesante. NATYRA Natyra e Skraparit eshte e larmishme dhe komplekse: nga fushat e vogla ne te dy anet e Osu[T1it, rrjeti i dendur i luginave te lumenjeve e perrenjeve, qe dredhojne midis kurrizeve te kodrave e maleve dhe deri ne majat alpine te larta dhe te thepisura me cirqe akullnajore; nga zhegu i veres deri ne freskine e kendshme te lartesive; nga zona me debore teper te rralle, ne zonat me shtrese te trashe debore qe zgjat mbi 4-5 muaj ne vit; nga shkurret perhere te blerta deri ne kullotat alpine; nga areali i ullirit, fikut e rrushit, ne ate te thekres e kumbullave. Te gjitha keto takohen ne nje siperfaqe te vogel, por me shtrirje te madhe ne drejtim vertikal dhe teper te copetuar. Kjo, se bashku me pozicionin kalimtar te rrethit nga hapesira gjeografike bregdetare ne brendesi te vendit, kushtezon larmine e jashtezakonshme te peizazheve, qe nderthuren dhe gershetohen ndermjet tyre, duke formuar nje mozaik te vertete, qe rralle mund te gjendet gjetke. Ndertimi gjeologjik dhe relievi Ndertimi gjeoJogjik i rrethit te Skraparit eshte i larmishem. Ne perberje te zonave tektonike "Kruja" dhe "Jonike" trualli i tij ndertohet kryesisht nga gelqerore te kretes dhe flish te paleogjenit, te cilet jane mbizoterues, por edhe magmatike, ne skajin verilindor te tij dhe molasa te kuaternarit ne pjesen e poshtme te lugines se Osumit. Stukturat gjeologjike me kryesore jane: antiklinalet e Tomor Kulmakut dhe te <;orovodes, sinklinalet e Tomorices dhe te Poli<;anit. Relievi i Skraparit shtrihet nga lartesite rreth 170 m mbi nivelin e detit ne luginen e Osumit prane Poli<;anit deri ne 2417 m, ne majen C;uka Partizane, ne malin e Tomorit. Lartesite deri 400 m mbi nivelin e detit zene 4.2 % te territorit te rrethit dhe shtrihen ne pjeset e poshteme te luginave te Osumit e te Tomorices. Gjithashtu, perfshin edhe kurrizet e ulta kodrinore ne veriperendim dhe ne veri te tij. Lartesite 400 - 1000 m perfshijne pjesen me te madhe te territorit (66,S % te tij). Ato shtrihen ne relievin kodrinor te rrethit, sidomos ne perendim, juglindje dhe ne te dy anet e lugines te Tomorices. Ky territor dallohet per shkallen me te larte te copetimit te relievit dhe shkallen me te larte te degradimit dhe shkretetirizimit te peizazhit. Lartesite 1000 - 2000 m nga shtrirja zene vendin e dyte (27,S % te territorit). Ato perfshijne kurrizet malore ne lindje, jugperendim dhe pjesen e poshtme te vargut malor qendror. Dallohet per relievin me te ashper ne krahasim me dy katet e mesiperme. Lartesite mbi 2000 m kane shtrirje me te kufizuar, vetem 1,9 % te territorit te rrethit dhe zene kreshten dhe majat e Tomorit, Kulmakut dhe Ostrovices. Keto lartesi dallohen per relievin alpin me te thepisur. Format kryesore te relievit jane luginat, kodrat dhe vargjet malore. Luginat jane formuar kryesisht ne terrigjene, qe mbushin strukturat sinklinale te permendura me lart. Keto lugina kane reliev me te bute, me kontraste me te vogla dhe teper te copetuar. Ato zgjerohen shkalle-shkalle drejt sektoreve te poshtem, ku shfaqen qarte disa nivele tarracore, ne te cilat jane vendosur tokat e punueshme dhe qendrat me te medha te banimit. Takohet edhe lugina e formuar ne strukturen antiklinale te <;orovodes, qe ne berthame perbehet nga gelqerore (sektori <;orovode Hambull). Kjo dukuri interesante perben nje mosperputhje te morfologjise me strukturen gjeologjike. Pikerisht ne kete sektor te ndertuar nga gelqeroret eshte formuar kanioni madheshtor i Osumit, i shpallur monument natyre. RRETHI I SKRAPARIT Fshat - Village Oender korrune - Commune center Oytet - City l:) Qender rrethi~ District center Kufi rrethi - District boundary Kufi korrone - Comm . .me boundary Rrjeti rrugar - Road netvvork Izoips - lsohyps _...:.< Hidrografia - Hydrography Krahas luginave te zhvilluara pergjate strukturave gjeologjike, takohen edhe sektore te tyre te zhvilluar terthor ketyre strukturave, duke formuar keshtu gryka te ngushta dhe kanione: kanioni i Veseshtes nga lumi i <;orovodes dhe i Mi<;anit nga lumi i Osumit ne sektorin e siperme te tij per rrethin e Skraparit. 1. 2. Pjesa me e madhe e kodrave eshte formuar mbi struktura antiklinale te ndertuara nga gelqerore dhe flishore. Kodrat me teper formojne grumbuj kodrinore, te perbera nga nje mori kurrizesh me drejtime te ndryshme dhe te ndara nga luginat e perrenjeve te shumte dhe teper gerryes. Ne shpatet, ne rreze, por edhe ne kreshte te tyre gjenden jo pak qendra te banuara, ne pergjithesi te vogla dhe tokat e tyre te punueshme, me teper ne formen e ngastrave teper te shperndara. Malet formojne vargje malore me drejtim te pergjithshem veriperendim juglindje. Ato jane formuar mbi struktura antiklinale te perbera nga gelqerore (vargu Tomor Kulmak dhe i Ostrovices) dhe terrigjene vargu perendimor. Kreshtat gelqerore ne shumicen e rasteve jane te thepisura alpine dhe, ne sektore te ve~ante, te rrumbullakta apo te sheshta teper te karstezuara, ndersa kreshtat terrigjene kane morfologji te rrumbullaket Relievi i rrethit te Skraparit dallohet per shkallen e larte dhe shume te larte te copetimit horizontal. Shtrirjen me te madhe e kane territoret me shkalle copetimi 3 - 5 km/km2, pastaj ata me 5 - 7 km/km2, madje, ne disa sektore, edhe mbi kete vlere. Deri ne mesatare eshte shkalla e energjise se relievit: 300 m/km2, ku perfshihet mbi 52 % e territorit. Persa i perket kunderdrejtimit te shpateve, verehet se rrth 50 % e tyre i perket kunderdrejtimit perendimor dhe lindor. Te lidhura ngushte me faktoret strukturorolitologjike, te gerryerjes e te depozitimit, etj, jane edhe tipat e relievit. Shtrirjen me te gjere e ka relievi erozivo-denudues, kryesisht ne territoret e ndertuara nga shkembinjte f1ishore. Midis perberesve te ketij tipi relievi do te ve~ojme rreshqitjet dhe vat rat e erozionit (bokerimat). Pothuaj ne te gjitha shpatet e luginave ka rreshqitje te moshave dhe permasave te ndryshme. Midis me te medhave do te permendim rreshqitjet e Bogoves dhe ate afer fshatit Gradec, e cila ndodhi ne vitin 1963 dhe pati aktivitetit intensiv, gjate te cHit, ne me pak se ne nje jave, 5 shtepi u zhvendosen e u fundosen teresisht ne materialin e rreshqitur. Rreshqitje te tjera te medha ka edhe ne Potom, ne Prishte, ne Therepel, etj. Vatrat e erozionit (bokerrimat) ose sektoret me shkalle te larte degradimi, madje shkretetirizimi me shtrirje me te madhe ne gjithe truallin shqiptar, takohen ne pjesen e siperme dhe te mesme te pellgut ujembledhes te Tomorices. Ketu edhe perrenjte baltore jane te shumte, ne shtreterit e te cileve ka sasi te madhe argjilash dhe rerash. Ne malet e ndertuara nga shkembinjte gelqerore eshte formuar tipi i relievit karstik, i cili perfaqesohet nga hinka e dolina karstike, nga shpella e sterra karstike etj. Perhapjen me te gjere keto forma e kane ne malin e Kulmakut, ku deri tani jane eksploruar disa sterra te shpallura monumente natyre 2 vjet me pare. Ka ende shume te tjera te paeksploruara. Relievi karstik ka shkembinj te xhveshur ne siperfaqe, me lapieze ose shkrepa te formuara mbi shkembinj, qe e veshtiresojne shume kalimin e kembesoreve. Shenojme se ne malet e Tomorit dhe te Kulmakut shprehet edhe tipi i re!ievit akullnajor, i cili eshte me i dukshem ne shpatin verilindor te Tomorit. Cirqet akullnajore dhe morenat akullnajore ne afersi te fshatit Ujanik, tashme jane shpallur monument natyre. Aty, ku ndodhen cirqet, relievi eshte i tipit alpin, i veshtire per tu kaluar, ndersa kodrinat morenore jane perpunuar nga proceset e karstit dhe kane bimesi te pasur. Ne vazhdim do te flasim per njesite perberse me te medha te relievit te Skraparit. Vargu malar Tomor-Kulmak-Mi~an shtrihet ne veriperendim te Skraparit dhe ngrihet menjehere mbi territoret rrethuese. Dallohet per kontrastet e medha te relievit e ndryshimet e theksuara morfologjike nga nje sektor ne tjetrin. Nderpritet nga lugina e qafa te shumta. Perbehet ngagelqeroret e Cr2 dhe flishi i Pg2• Gelqeroret formojne blloqe te medha: Tomor, Kulmak dhe Mic;an, te ndara nga njeritjetri prej shkeputjeve tektonike terthore ose nga breza flishi qe dalin atje ku sharnieri i strukturave gelqerore antiklinale zhytet ne thellesi. Ne veri te vargut ndodhet mati i Tomorit qe shtrihet ne pjesen veriore e veriperendimore te rrethit te Skraparit; nga Qafa e Dardhes ne veri, e cila e ndan nga kodrat e Suloves, deri tek Qafa e Kulmakut ne jug, qe e ndan nga mali me te njejtin emer. Luginat e Osumit dhe Tomorices e kufizojne perkatesisht ne perendim dhe ne lindje. Ndertohet prej shkembinjve gelqerore dhe eshte formuar ne antiklinalin homonim, qe ne veri nderpritet terthor nga disa shkeputje tektonike paralele, qe ne reliev shprehen me thepisje ne shpatin verior. Ketu Tomori ngrihet menjehere mbi kodrat flishore te Suloves, ndersa ne drejtim te jugut kjo strukture ka mbyllje te shkalleshkallshme periklinale dhe zhytet nen mbulesen e flishit te paleogenit. Kjo shprehet me uljen e lartesise drejt jugut nga 2416 m (<;uka Partizan) ne 1430 m (afer Qafes se Kulmakut). Kreshta e ketij mali ndryshon gjate shtrirjes se tij: ne pjesen veriore, per shkak te shkeputjeve tektonike terthore dhe modelimit te fuqishem akullnajor, perbehet nga disa maja me shpate te thepisura, alpine, ndersa pjesa jugore eshte teper e njetrajtshme, e kartstifikuar dhe ulet gradualisht drejt qafave te Kulmakut dhe te Sirakes. Ne kete kurriz dallohen majat e C;ukes Partizane me lartesi 2416 m, me e larta ne gjithe rrethin dhe e Tomorit, 2379 m mbi nivelin e detit. Teqeja e kulmakut Takohen edhe disa lugje me forma te ndryshme, shumica pa rrjedhje siperfaqesore. qe zbresin nga te dy krahet, por sidomos ne shpatin lindor. Ne kete mal dallohen dy pragje akullnajore. qe duken qarte ne shpatin verior te tij. Ne shpatin verior e lindor te Tomorrit ka shume cirqe akullnajore te thjeshta e te nderlikuara. Ne fshatin Ujanik ndodhen depozitime morenike, te shpallura monumente natyre. me disa rreshqitje, qe lidhen me depozitimet argjilore dhe ujerat e shumta te burimeve. Ne kontaktin tektonik midis gelqeroreve e flishit, ne shume raste (perendim, veri, verilindje), dalin shume burime: ne fshatin Tomor dhe Bogove (perendim), Ujanik, Kapinove, Kerpice, Sotire (Iindje). Bimesia natyrore eshte teper e rralle, kryesisht drure pishe. Ne afersi te kurrizit ka drure pishe dhe me poshte zhvillohet relativisht mire pylli i ahut, ndersa kreshta eshte e mbuluar me kullota te pasura alpine. Ka funksionuar per disa vite nje rruge makine qe fillonte prej teqes se qafes se Kulmakut dhe arrinte deri ne afersi te majes me te larte. Tani ajo po rindertohet dhe do te perdoret per peligrinazh per ne varrin e Abaz Aliut Tt Tyrbia e Abaz Aliut ne Çuken e Tomoriot Per te jane te interesuar alpiniste, speleologe, gjeografe, biologe, etj. Prane kodrinave morenike te Ujanikut ndodhet dhe fshati me te njejtin emer, i vendosur ne lartesine rreth 1200 m mbi nivelin e detit. Ne lindje te qafes se Kulmakut (shpallur monument natyre ne vitin 2002), 1430 m mbi nivelin e detit, dhe ne juglindje te asaj te Sirakut. me lartesi 1360 m mbi nivelin e detit, ndodhet mati; Ku/makut. Lugina e Tomorices e kufizon ne lindje, perroi i Ujanikut ne veri dhe qafa e Devrise ne jug. Ashtu si edhemali i Tomorit edhe ai i Kulmakut eshte formuar mbi strukture antiklinale, te ndertuar nga shkembinjte gelqerore. Edhe shpatet e tij pershkohen nga linja tektonike shkeputese, pOl' ketu me e dukshme, me e fuqishme eshte ajo ne shpatin lindoI'. Prandaj ky shpat eshte me i pjerrte, me rrepira shkembore, guva karstike, me me shume bimesi natyrore, kryesisht ahishte dhe perroska te tipit guror. Keta te fundit jane me karakteristike ne sektorin Zaloshnje Gjerbes, dhe gjate vershimit te tyre bllokojne rrugen qe kalon pargjate shpatit. eshte me i bute, pothuaj i xhveshur . plotesisht nga bimesia drunore. pori pasur me bimesi barishtore te katit te kullotave alpine. Ne te jane zhvilluar shume proceset e karstit, ndaj ka shume shkrepa, hinka e dolina karstike dhe stera, me te shpeshta ne fundin apo rrezen e shpateve te tyre, qe e veshtiresojne kalimin drejt kurrizit te malit. Pjesa jugore e malit te kulmakut Deri tani njihen vetem ato te Katafiqit. e Prosekut. e Sirakut. e Bores, etj. te shpallura monumente natyre. por ka shume te panjohura dhe te tjera te paeksploruara. E njejta gje duhet thene edhe per kurrizin e malit te Kulmakut. i cili eshte me i bute nga ai i Tomorit, dhe ka mjaft hinka. dolina e lugje karstike. Majat me te larta ne te jane: maja e Ramies me 21 78 m. e Kakrukes Cose e Kulmakut) me 2174 m dhe e Zaloshnjes 1942 m mbi nivelin e detit. Gjate kurrizit ka disa qafa me origjine tektoniko - erozive, por te perpunuara nga procesi i karstit. ndaj me shpesh kane marre formen e lugjeve karstike. Ne to dhe ne format e tjera karstike ka sterra karstike. prej te cilave tashme njihen sterrat Uvlen dhe e Kakrukes. Njera prej tyre ende nuk eshte eksploruar plotesisht ne thellesine e saj mbi 227 m. Qe te dyja jane shpallur monument natyre ne vitin 2002. Nje shpelle tjeter ndodhet ne shpatin veri or te Kulmakut, ne te djathte te perroit te Ujanikut. Ajo njihet me emrin Shpella e Barit. Ka hyrje horizontale shume mbreselenese. por e demtuar dukshem nga ushtria ne vitet 70 te shekullit te kaluar. Prane apo edhe me siper saj duhet te kete te tjera shpella e sterra, pasi karsti siperfaqesor eshte i zhvilluar mire. Bimesia natyrore ne to eshte e pasur dhe perdoret gjate stines se veres per kullotjen e tufave te deleve nga Skrapari dhe rrethe te tjera. Ne disa hinka karstike jane ndertuar lera per grumbullimin e ujit te debores. i cili perdoret per bagetine e imet qe veron aty. Qafa e Devrise ne jug te Kulmakut e ndan ate nga mali i Gostrenckes. Qafa eshte formuar pergjate shkeputjes tektonike dhe me pas eshte perpunuar shume nga proceset karstike. Te dy shpatet e saj jane mjaft te pjerret. nuk mungojne edhe rrepirat shkembore me lartesi prej dhjetra metrash, madje ka dhe guva karstike, te cilat mund te jene dhe hyrje te shpellave, te veshtira per t'u eksploruar. Qafa eshte e veshur me bimesi natyrore, relativisht te ruajtura mire. Ujerat e shiut. te grumbulluara ne format e shumta karstike, depertojne ne thellesi dhe ushqejne burimin e Guakut. Gati sipas drejtimit te saj zhvillohen galerite nentokesore te shpelles se Pirogoshit. Mali i Gonstrenckes ne jug kufjzohet nga lugina e perroit te <;orovodes. rydersa ne Iindje nga pjesa me e siperme e asaj te Tomorices. Maja me e la"rte e tij eshte 1873 m dhe njihet me emrin maja e Leshnjes, emer qe ka fshati ne shpatin juglindor te ketij mali. Ne shpatin jugor dhe jugperendimor te tij perroi i <;orovodes ka formuar kanionin e Gradecit. i cili eshte shpallur monument natyre ne vitin 2002. Me perjashtim te shpateve veriore dhe verilindore te ketij mali. hinka e dolina te shumta karstike dhe stera, me te shpeshta ne fundin apo rrezen e shpateve te tyre, ku gjendet bimesi e larte drunore, ne te tjerat gjendet bimesi barishtore, e cila perdoret per kullote nga bagetite e fshatrave Vlushe, Leshnje, etj. Ne juglindjemali i Gostrenckes mbyllet nga lugina e thelle e lumit te (:orovodes, i cili i ka fillimet e tij ne shpatin perendimor te Ostrovices dhe, pasi nderpret terthor sinklinalin e Tomorices dhe antiklinalin e Kulmakut, derdhet ne Osum. Pjesa e siperme e lugines se ketij lumi, e perbere nga flishi, me plot terrene te shkretetirizuara, ka tipare te ngjashme me luginen e Tomorices. Ne vazhdim ajo nderpret terthor skajin juglindor te struktures gelqerore te Kulmakut. Ketu ajo formon nje kanion te madh (mbi 100 m te thelle dhe 2-3 m te gjere) me shpate vertikale ose gati vertikale. Formimi i kesaj gryke depertuese ne gelqerore, shume prane kontaktit te tyre me flishin, lidhet me proceset teper te zhvilluara karstike. Per kete flasin edhe format e shumta te karstit nentokesor (shpella e madhe e Pirogoshit, prane fshatit Radesh). Edhe pasi del nga kanioni, lugina e lumit te <;orovodes perseri mbetet e ngushte dhe ne formen e shkronjes "V". Ne pjesen me te poshtme te saj dalin dy nivele tarracash. Ajo zgjerohet ne bashkimin me Osumin, ku eshte vendosur edhe qyteti i <;orovodes. Ne skajin me jugperendimor te kurrizit ngrihet menjeheremali gelqeror i Miqanit (1581 m), me shtrirje me te kufizuar se te pareto Ka me teper pamjen e nje blloku, qe sundon, me format e ashpra dhe lartesine e tij, mbi te gjitha territoret perreth, te perbera nga flishi, ndersa ne kreshte ka forma te vogla karstike, por edhe dolina dhe uvala. Skajin verior e ~an lumi Osum me nje gryke te ngushte ne formen e kanionit, formimi i se ciles, ndoshta, lidhet, si dhe ajo e <;orovodes, me procese karstike nentokesore. Lugina e Tomorices, me gjatesi rreth 42 km, shtrihet ne pjesen verilindore te rrethit, midis maleve Tomor- Kulmak ne perendim dhe kurrizit Ostrovice-Bofje-Koshnice ne lindje. Eshte formuar ne strukturen sinklinale flishore te Tomorices, teper te shformuar, deri ne permbysje te plote (Kodovjat). Ajo eshte vendosur me teper pergjate krahut perendimor te kesaj strukture, qe ka kushtezuar karakterin asimetrik te saj. Sektori jugperendimor i lugines eshte zhvilluar gati ne kontaktin e gelqero~eve te Kulmakut me flishin e sinklinalit te Tomorices. Ka drejtim te pergjithshem juglindje veriperendim dhe shtrihet n'e lartesite nga /50 - 200 m, ne afersi te bashkimit te lumit te Tomorices me ata te Devollit, deri ne rreth 600 m mbi nivelin e detit, ne sektorin e siperm te saj. Shtrati i lumit ka gjeresi te madhe, ndersa shpatet e lugines te tij kane asimetri te lehte dhe pjerresi mesatare. Ben pjese ne grupin e luginave, me regjim torrencial te rrjedhjes ujore, pra me lekundje jashtezakonisht te medha te prurjeve. Ne kete lugine ka kushte te pershtatshme per zhvillimin intensiv te proceseve erozivo-denuduese, te cilat kane c;:uar ne degradimin jashtezakonisht te madh te terreneve, aq sa perben nje territor klasik te degradimit dhe shkretetirizimit te tyre, qe eshte intensiv dhe aktualisht: sipenaqe te tera zihen nga bedlendet e fresketa dhe rreshqitjet e reja e aktive qe kane prirje te rriten e te shtohen. Kjo Iidhet ne radhe te pare me daljen e flisheve argjilore shume te buta, me degradimin intensiv te bimesise si pasoje e mbikullotjes dhe e prerjeve te shumta pa kriter, me bazen e ulet te erozionit (Devolli), me kontaktet litologjike dhe tektoniko¬litologjike ne shpatet e kesaj lugine midis gelqeroreve te kurrizit Tomor-Kulmak dhe flishit te lugines, ne te cilet dalin burime te shumta, ku zene fill brazdat, perroskat dhe perrenjte terrenciale, te cilet vazhdimisht thellojne dhe zgjerojne shtreterit dhe luginat e tyre, qe ndahen nga njeri-tjetri nga kurrize te ngushta dhe krejt te zhveshura nga bimesia dhe madje nga toka prodhuese. Gjate stines se dimrit, kur reshjet e shiut zgjatin ne kohe, por edhe gjate shirave te rrembyeshme ne fundin e veres e fillimin e vjeshtes, keta perrenj, duke marre formen e rrjedhjeve te fuqishme te baltes, behen shume te rrezikshem, pasi transportojne sasi te madhe lende te ngurte: argjil, por edhe popla e shkembinj me permasa te medha. Ka patur raste kur kane shkaktuar edhe viktima. Me sasine e madhe te ketij materiali te ngurte, lidhet zallishtja e gjere e lumit te Tomorices. Ne pjesen me te medhe te tij gjate veres nuk ka uje. Tarracat lumore kane shtrirje te kufizuar ne kete lugine. Ruhen dy nivele mbi te cilat gjenden sipenaqe te konsiderueshme toke bujqesore. Ne pjeset e siperme te shpateve te kesaj lugine jane vendosur disa qendra te banuara. Bimesia natyrore eshte shume e vaner, hapesira te tera jane krejt te xhveshura, pa bimesi dhe madje edhe pa mbulesen e tokave. Peizazhet antropogjene jane te pakta dhe lid hen me tokat e punueshme dhe qendrat e banuara. Keta sektore jane te shkretetirizuar. Ne vitet 1960 - 1980 ne disa sektore te shpatit lindor jane bere ripyllezime me pisha, te cilat sollen kufizimin e degradimit. Kurrizi Ostrovice Bofje - Koshnice gjendet vetem pjeserisht ne Skrapar. Ka drejtim veri-jug dhe shtrihet nga <;uka e Frengut ne jug deri afer lugines se Devollit ne veri; eshte me kompakti, me i larti dhe me kontraste me te theksuara te relievit. Ka pereberje Iitologjike te larmishme: gelqerore dhe flish ne pjesen jugore dhe magmatike ne pjesen veriore. Edhe struktura eshte e nderlikuar: antiklinal i madh dhe strukture bllokore. Nje shkeputje e madhe tektonike e ka ngritur qindra metra Malin e Ostrovices, duke i dhene atij me teper formen e nje monoklinali te madh. Me keta faktore strukturore, me levizjet e fuqishme ngritese dhe ndertimin prej gelqeroreve lidhet lartesia e madhe e ketij kurrizi (<;uka e Faqekuqit 2393 m, maja e Frengut 2178 m), thepisja e shpateve, kreshta pak a shume te sheshta dhe te lakuara. Ne kete kurriz dallohen tri male kryesore: Ostrovica e Bofja ne jug dhe Koshnica ne veri. Dy te paret ndahen nga njeri - tjetri nga qafa litologjike e Faqekuqit. I pari ka reliev me te larte e me te ashper se i dyti. Kjo ka bere qe edhe format akullnajore te jene me te shumta, me te medha, sidomos cirqet dhe lugjet. por me pak te ruajtura per shkak te karstit e proceseve periglaciare. Nga shpatet perendimore te tyre zbresin perrenj e perroska, me shume te tipit guroro - baltor. Ne rrezen e shpateve ata kane depozituar materiale te shumta te ngurta ne formen e koneve te depozitimit, mbi te cilet jane formuar toka bujqesore, apo eshte vendosur edhe ndonje qender banimi, ndersa per fund te tyre dalin disa burime. Mali i Koshnices ne veri, i formuar ne bllokun e madh ultrabazik, ka me teper form en e nje kupole te madhe te thepisur, qe lartesohet mbi territoret terrigjene perreth. Lartesia e tij arrin deri ne I 730 m tek Maja e Madhe. Lugina e Osumit eshte me e madhja dhe e pershkon gjithe rrethin nga juglindja (ne afersi te fshatit te Mi<;anit) ne veriperendim (ne veriperendim te Poli<;anit). Shtrihet midis lartesive 200 - 300 m dhe 500 - 600 m. Kjo eshte pjesa me komplekse e gjithe lugines se ketij lumi, rezultat kryesisht i ndryshimit te perberjes litologjike dhe strukturore, neper te cilat kalon lumi ose i nderpret ato. Perbehet nga terrigjenet (flishi) dhe pjeserisht nga gelqerore, qe ndertojne nje seri strukturash antiklinale e sinklinale. Lugina eshte formuar ne struktura antiklinale dhe sinklinale. Keshtu mund te theksojme se sektori me i siperm, Mi<;an - Lapan, eshte formuar ne sinklinalin Guak - Sternec; i mesmi, Lapan - <;:orovode eshte formuar ne strukturen antiklinale te <;orovodes, ndersa sektori i poshtem, <;orovode¬Mbrakull, eshte formuar gati pergjate sinklinalit te Poli<;anit. Strukturat sinklinale ndertohen gati teresisht nga shkembinjte flishore, ndersa ajo antiklinale perbehet nga gelqerore. Aty ku ajo eshte formuar ne str~kturat sinklinale forma e lugines eshte relativisht e gjere, ndersa kur nderpret struktura antiklinale, apo eshte formuar sipas tyre, por ne shkembinj gelqerore, lugina eshte e ngushte dhe formohen ngushtime dhe kanione. Zgjerimet me te medha te kesaj lugine jane ne Jaupas, Poli<;an, Vershezhe, Strore dhe me ne veri te qytetit te Poli<;anit, ndersa ngushtimet takohen ne afersi te fshatit Mi<;an, ne sektorin Hambull ¬<;orovode. Ka edhe sektore kur lugina apo shtrati gjarperon si ne Jaupas, <;ka eshte e lidhur me ndertimin strukturor e litologjik. Lugina eshte e perpunuar plotesisht: shtrati i rrjedhjes dhe lumorja zgjerohen ne drejtim te pjeses se poshtme; numerohen deri ne pese nivele tarracash me lartesi relative 5-15 m, 15-35 m, 45-65 m, 80-90 m, 125-135 m. Zhvillimin me te madh ato e kane ne sektorin e poshtem, ku profilet gjatesore ulen shkalle-shkalle ne fushen e Uznoves (Berat). Kjo tregon se ne kuaternar ketu duhet te kete pasur ulje, qe ndoshta eshte shoqeruar me formimin e nje liqeni. Ne luginen e Osumit, brenda rrethit te Skraparit, dallohen keta sektore: Mi<;;an - Lapan, Lapan -C;:orovode dhe C;:orovode-Mbrakull. Sektori i pare eshte zhvilluar terthor struktures sinklinale te Guak-Sternecit, i perbere nga flishi. Prandaj lugina zgjerohet, eshte simetrike, ndersa ne shpatet e saj ka vatra erozioni. Sektori Lapan-C;:orovode me gjatesi 10 km, perben nje lugine antiklinale dhe nje mosperputhje te morfologjise se relievit me strukturen, sepse zhvillohet pergjate boshtit te struktures antiklinale te C;:orovodes, me berthame gelqerorore te paleogjenit. Ne fillim ajo u formua mbi mbulesen flishore. Levizjet ngritese i dhane mundesi lumit te <;;aje kete mbulese, madje edhe berthamen gelqerore te antiklinalit. Prandaj profili terrthor i saj mori forme te dyfishte: pjesa e siperme, e formuar ne flish, eshte e gjere, ndersa e poshtmja, e formuar ne gelqerore, ka formen e nje kanioni me shpate vertikale te ngushta (35 m), e te thelia deri ne 70-80 m. Sektori C;:orovode-Mbrakull filion ne zgjerimin e C;:orovodes, qe lidhet me daljen nga struktura gelqerore dhe me bashkimin e Osumit me lumin e C;:orovodes. Deri ne Berat lugina hyn ne strukturen sinklinale te Poli<;;anit, ne te (ketu vendos nje foto nga varishti) cilen ajo eshte e vendosur ne krahun e majte te tij, duke marre keshtu karakter subsekuent. Ne kete sektor behen me te shprehura lumorja e tarracat lumore, rritet paqendrueshmeria e shpateve, sidomos rreshqitjet (me e madhja - rreshqitja e Bogoves). Shpatet e kesaj lugine copetohen ne shkalle te larte nga nje sere degesh te majta e te djathta te lumit te Osumit: perrenjte e C;:orovodes, Staraveckes, Bogoves, Prishtes, Malindit, Veleshnjes, Bigasit, C;:epanit etj. Me shpesh shkalla e copetimit te ketyre shpateve ka vlerat 3 - 5 km/km2• Kjo shkalle copetimi lidhet me shkembinjte e bute qe ndertojne shpatet, pjerresine e konsiderueshme te tyre, por edhe me nderhyrjet, shpesh pakriter, te njeriut mbi bimesine natyrore dhe tokat. Ne varesi te lIojit te shkembinjve jane edhe format e luginave te ketyre perrenjve. Zakonisht prane grykederdhjeve te tyre lugina eshte e gjere, por ne rastet kur ate perfundojne ne kanionet e Osumit, ketu edhe lugina e tyre merr formen e kanionit, ndersa rrjedhja formon ujevara madheshtore. Kur perrenjte derdhen ne zgjerimet e lugines se Osumit, me konin e tyre te madh te depozitimit e kane zhvendosur shtratin e Osumit ne krahun e kundert. E dukshme eshte kjo dukuri ne grykederdhjet e perrenjve qe zbresin nga shpati veriperendimor i malit te Tomorit dhe dalin ne zgjerimin e Mbrakulles. Ketu lumi eshte zhvendosur dukshem drejt perendimit. Ne pellgjet ujembledhes te disa prej ketyre perrenjve ka vatra erozioni qe furnizojne me lende te ngurte rrjedhjen ujore. Nder me perfaqesuesit do te permendim perrenjte e Malindit, te Staraveckes, etj. Ne shpatet e lugines se Osumit jane te zhvilluara edhe rreshqitje te tokes, te medha dhe te vogla, te reja dhe te vjetra, por qe aktivizohen pothuaj ne stinen e dimrit. Nder me te medhate e me te njohurat midis tyre do te vec;ojme: rreshqitjen e Bogoves, te Kakrukes, te Zgerbonjes, etj, te cilat shpesh kane sjelle deme jo te vogla: bllokim te rruges automobilistike Polic;an-C;:orovode, demtim te banesave, tokave, etj. Pasojat negative te tyre jane shfaqur edhe ne demtimin e peizazheve dhe te bimesise, etj. Lugina eshte e pershtatshme per jetesen e njeriut dhe ofron mundesi te medha per zhvillimin e aktivitetit human. Peizazhet antropogjene jane te shumta, sidomos ne sektorin nga C;:orovoda ne Berat. Ato lid hen me tokat e punueshme, nga te cilat permenden blloqet e medha te tarracave me drure frutore, sidomos me qershi e vreshta ne C;:orovode, etj. Ne vitet 80 te shekullit te kaluar, u ndermor krijimi i kullotave polifite, qe u shoqerua me aktivizimin e dukshem te erozionit dhe te proceseve te tjera te shpatit. Efektet negative te trajtimit pa kriter te peizazhit nga njeriu jane shfaqur edhe ne sektore te tjere te lugines. Peizazhet antropogjene Iidhen edhe me (Ketu vendos nje foto nga kanionet) Ujevara ne shpatet e thepisura te kanionit te osumit qendrat e banuara, qe jane mjaft te dendura, ne mesin e te cilave dallohen qytetet <;orovode dhe Polic;an. Zona kodrinore - malore e Potomit shtrihet ne pjesen lindore juglindore te rrethit te Skraparit; midis luginave te perro it te <;orovodes ne veriperendim dhe asaj te Osumit ne jug dhe juglindje. Perbehet kryesisht nga flishi, por midis tyre ka edhe kodrina gelqerore. Lartesite e relievit ne kete zone arrijne nga 500 - 600 m deri ne mbi 1400 m. Majat me te larta jane ne kodrinat e ndertuara nga shkembinjte gelqerore dhe ranore: maja e Gorres 1416 m, Galinat e Qafes 1087 m, e Gjergjevices 1030 m mbi nivelin e detit. Relievi i kesaj zone eshte mjaft i copetuar nga rrjedhjet ujore siperfaqesore. Prej saj zene fill disa dege te djathta te lumit te Devollit: perroi i <;orovodes (ose i Kapinoves), i Staraveckes, i Zogasit, i Bigasit etj me drejtim lindje-perendin. Ata ndahen nga ujendares ne formen e vargjeve te vegjel kodrinor, pak te dallueshem. Deget e perrenjve qe permendem me siper kane copetuar dukshem relievin. Vlerat e ketij copetim jane te larta 5 - 7 km/km2, madje ka edhe sektore me shpate shume te degraduara prane fshatit Potom, Staravecke, Panarit, Nikollare, etj. Mjaft te perhapura jane rreshqitjet e tokes, qe kane demtuar token, bimesine, rruget, etj. Nder me te medhate vec;ojme: rreshqitjet prane fshatrave Potom, Nikollare, Staravecke, Backe, etj. Nder fshatrat me kryesore qe ndodhen ne zonen kodrinore te Potomit do te permendim: Potom, Staravecke, Nikollare, Backe, Visocke, Gergjove, Koprencke, etj. Pas viteve 1991-1992 popullsia e tyre eshte pakesuar, pasi banoret po largohen drejt qendrave te tjera te banuara te lugines se Osumit, apo jashte rrethit te Skraparit. Vargu kodrinoro malor Sevran - Vale vendoset ne pjeset perendimore e jugperendimore te rrethit te Skraparit, ne krahun e majte te lugines se Osumit dhe te perroit te Malindit (dege e tij). Kurrizi i tij sherben edhe si ujendares midis pellgut ujembledhes te Vjoses dhe Osumit, por dhe si kufi administrativ ndermjet rrethit te Permetit dhe Skraparit. Lartesite e tij ulen gradualisht nga juglindja drejt veriperendimit: nga 1254 m (mali i Sevranit) ne 250 m. Mbizoterojne lartesite 500 - 600 m. Relievi eshte formuar mbi shkembinjte terrigjene, ndaj dhe shkalla e copetimit te tij nga rrjedhjet ujore siperfaqesore eshte e mad he: 3 - 5 km/km2 dhe 5¬7 km/km2• Jane disa dege te majta te Osumit qe kane percaktuar kete shkalle copetimi. Midis tyre do te vec;onim: perrenjte e Prishtes, te Vendreshes, te Veleshnjes, etj. Malet kryesore te kurrizit jane: mali i Sevranit, <;epanit dhe i Therepelit, qe shoqtkohen me kurrize kodrinore. Ata kane morfologji te ngjashme: kreshte te rrumbul!aket, shpate me pjerresi te vogel dhe teper te copetuar. Ne afersi tEi ketij kurrizi jane vendosur disa fshatra: Vendreshe, Spathare, Prishte, Sevran i Madh dhe Sevran i Vogel, Muznake, Veleshnje, etj. Klima Mbizoterimi j relievit kodrinoro- malor me lartesi te konsiderueshme dhe shkalla e madhe e copetimit te tij horizontal, larmia e formave te relievit ne shtrirje horizontale dhe vertikale, drejtimi jo i njejte i luginave dhe i qafave, qe orientojne levizjen e ererave ne drejtime te ndryshme, perbejne faktoret kryesore qe kushtezojne tiparet specifike te !dimes se rrethit. Nga nje sektor ne tjetrin ndryshimet jane te shprehura mire ne temperature, ne reshjet e shillt dhe te debores, drejtimin mbizoterues te ererave, etj. Ne rrethin e Skraparit takohen tri zona klimatike: mesdhetare kodrinore, mesdhetare paramaiore dhe mesdhetare malore. E para ka shtrirje me te gjere ne luginat e Osumit dhe te Tomorices, kryesisht ne lartesite 500 - 600 m mbi nivelin e detit. Verehet se ne keto lartesi eshte vendosur nje numer i madh vendbanimesh rurale, por edhe ate urbane (yorovoda dhe Poloc;ani). Ketu eshte dhe pjesa me e madhe e tokes se punueshme. Zona mesdhetare paramalore nuk ka shtrirje te mad he, kryesisht ne shpatet e mal eve te Tomorit, te Kulmakut, te Ostrovices, te Mic;anit, etj. Ndersa ajo mesdhetare malore perfshin territore me siperfaqe te dukshme ne malet e siperpermendura. Ne vazhdim do te japim disa tipare te rendesishme per disa nga elementet me kryesore klimatike. Numri i konsiderueshen i stacioneve meteorologjike dhe periudha jo e vogel e vrojtimit te tyre, na mundesojne arritjen e qellimit tone. Sipas te dhenave te stacionit te Ujanikut rezulton se numuri mesatar i oreve me diell per periudhen prill tetor arrin rreth 1600. Pra eshte nje shifer relativisht e mire per jeten e gjalle. Era eshte nje tregues mjaft i rendesishem i klimes se nje vendi, pasi ndikon jo vetem ne jeten e gjalle, por edhe per veprimtarine dhe banesen e njeriut. Ne rrethin e Skraparit drejtimi i erikave eshte i lidhur sidomos me drejtimin e luginave dhe te vargjeve malore. Sipas te dhenave te stacioneve meteorologjike ~e yorovodes dhe te Ujanikut, rastisjen me te madhe e kane perkatesisht ererat e kuadratit jugor dhe jugperendimor. Shpejtesia e eres me rastisjen me te madhe gjate muajit shkurt ne yorovode dhe ne shtator ne Ujanik mer vleren 15 m/sek. Pergjate luginave shpejtesia e eres arrin deri ne 25 - 30 m/sek. Gjate veres, sidomos ne korrik gusht, mbizoteron era me shpejtesi 2 - 5 m/sek. Temperatura e ajrit eshte treguesi me i rendesishem klimatik qe lidhet drejtperdrejt me jeten e gjalle dhe veprimtarine ekonomike te njeriut. Ne veshtrimin e shkurter te ecurise se temperatures do te mbeshtetemi ne te dhenat e ofruara nga stacionet e <;orovodes, Ujanikut, Potomit, por edhe ne ato te Korites dhe te Nishoves. Viera e temperatures mesatare vjetore shumevje~are ne stacionet e <;orovodes, Nishoves, Potomit, Korites dhe Ujanikut eshte perkatesisht: 14.3° C, 13Y C, 11.6° C, 10.6° C dhe 8.r c. Ne pergjithesi, deri ne lartesite 650 m kjo temperature nuk ulet me poshte se 13° C, ndersa ne lartesite 900 -1100 m arrin 8 -10° C. Pra duket shume qarte ndikimi i lartesise se relievit nevleren e temperatures se ajrit. Vlerat me te ulta temperatura i ka ne muajin janar, kur vlerat mesatare mujore jane: <;orovode 5.7° C, Korite 1.6° C, Nishove 5.4° C, Potom 3.3° C dhe Ujanik o.r c. Vlerat me te larta regjistrohen ne muajt korrik dhe gusht perkatesisht: 23.3° C, 19.9° C, 21.9° C, 20.4° C dhe 17S C. Ne fakt ky tregues e ploteson nevojen biologjike te bimeve per ngrohtesi, per te nisur periudhen e vegjetacionit ne kohen e duhur. Kjo eshte e pershtatshme per shume lIoje te bimesise natyrore, por edhe per nje numer te konsiderueshem te kulturave bujqesore qe kultivohen ne kete rreth. Kjo dukuri verehet pothuaj per te gjitha lartesite deri 650 m mbi nivelin e detit. Pragu i temperatures mbi 10° C ne <;orovode filion qe ne dekaden e trete te muajit shkurt, ndersa ai mbi I 3° C ne Ujanik perfundon ne dekaden e pare te shtatorit apo te tetorit. Ndikimi i temperaturave me te larta eshte me pasoja mbi jeten e gjalle dhe disa veprimtari ekonomike te njeriut si p.sh. per kulturat bujqesore, etj. Ne luginat jane regjistruar viera shume te larta te temperatures maksimale: mbi 30° C, por nuk jane shume te rralla edhe vlerat 42° C. Ne zonat e uleta temperaturat mbi 30°C fillojne te shfaqen qe ne qershor dhe zgjatin deri ne dhjetediteshin e pare te tetorit. Ne zonat malore vlerat e temperatures jane shume me te ulta. Sasia mesatare shumevje~are vjetore e reshjeve arin: ne <;orovode 1052.8 mm, Potom 1139.1 mm, Ujanik 1468.8 mm; <;epan 1099.2 mm, Bar~ 1161.7 mm, Zaloshnje 1532.7 mm. Si kudo ne vendin tone, reshjet atmosferike edhe ne rrethin e Skraparit kane karakter mesdhetar. Ato jane perqendruar kyesisht ne gjysmen e ftohte te vitit, dimri eshte i lagesht ndersa vera e thate, merr vetem gjysmen e reshjeve te dimrit. Muajt me te thate jane korriku dhe gushti, ne te cilet bien perkatesisht 29.9 mm, 36.2 mm, 39.3 mm, 23.7 mm 32.0 mm, 40.3 mm. Muaji me i laget eshte nentori, ne te eHin mesatarisht bien: ne <;orovode 161.2 mm, Potom 156.3 mm, Ujanik 20 1.7 mm, <;epan 174.8 mm, Bar~ 180.0 mm, Zaloshnje 235.9 mm. Megjithate ka dhe raste kur ky rregull prishet, sepse krijohen situata te ve~anta sinoptike, te cilat kapin edhe territore te gjera. Keshtu, ne muajin gusht te vitit 1971 ne <;orovode jane regjistruar 245 mm, ne Potom 213.0 mm, duke zene 31.5 % te sasisa mesatare vjetore. Vitet me me pak reshje kane qene 1971, 1979, 1981, ndersa ata me me shume reshje kane qene 1961, 1975, 1977, 1984 etj. Intensiteti 24 oresh i reshjeve ka arritur: ne <;orovode 137,6 mm, Potom 91.4 mm, Ujanik 118,0 mm, <;epan 120.6 mm, Bar~ 140.9 mm dhe Zaloshnje 150.0 mm. Nuk ka rregullsi te plote edhe per numrin e diteve me reshje gjate vitit. Ne periudhen shtator-dhjetor takohet numri me i madh i tyre. Por ka vite te ve~anta, si viti 1974, kur ne <;orovode pati 132 dite me reshje. Mbizoterimi i relievit kodrinor e malor e ben deboren dukuri te pervitshme ne pjesen me te madhe te relievit ne rrethin e Skraparit. Ketu vlen te dallohen ve~anerisht lartesite mbi 600 - 700 m mbi nivelin e detit. Sigurisht qe trashesia e saj ndryshon jo vetem nga nje sektor ne tjetrin, por edhe nga nje vit ne tjetrin. Me shpesh ne lartesite 300 - 400 m trashesia e debores arrin 10 - 25 em, ne ato 600 - 700 m deri ne rreth 40 em, ndersa mbi lartesite 1000 m arrin deri ne 60 - 70 em. Sipas te dhenave te publikuara nga Instituti Hidrometeorologjik trashesia mesatare e bores ne Nishove dhe Potom arrin 70 em, ne Ujanik e Korite 80 - 82 em. Ne lartesite mbi 1000 m bie debore qysh ne dhjetediteshin e trete te muajit nentor, apo ne fjllim te nentorit. Numri mesatar vjetor i diteve me bore arrin: ne <;orovode 3.43, Potom 20.2, Ujanik 29.4, <;epan 14.5, Bar~ 10.9 dhe Zaloshnje 18.7 dite. Bresheri pothuaj eshte i pranishem ~do vit, por nuk ka ndonje rregullsi ne shperndarje sipas muajve apo stineve. Ne <;orovode numri mesatr vjetor i diteve me bresher arrin 0.2, ne <;epan dhe Ujanik O. I , etj. Ne disa raste ai ka shkaktuar demtime te dukshme ne kulturat bujqesore. Duke vleresuar pasurite klimatike te Skraparit, do te theksonim se jane te shumta: larmia e theksuar, qe mundeson kultivimin e shume lIoje bimesh, nga ulliri deri tek kumbullat dhe thekra; pasurite e medha termike dhe sidomos pluviometrike, qe sigurojne rezerva jo te vogla ujore. Hidrografia Rrethi i Skraparit perfshihet ne grupin e territoreve me pasuri jo te vogla ujore. Drenuesit me kryesore siperfaqesore te tij jane lumi i Osumit dhe i Tomorices. I pari pershkon gjithe territorin e Skraparit nga juglindja ne veriperendim, ndersa i dyti pershkon gjithe pjesen veri/indore te tij. Midis degeve me kryesore te Osumit, nga grykederdhja e perro it te Koblarit ne fshatin Melcke, ku Osumi futet ne territorin e Skraparit, deri ne dalje te tij prane grykederdhjes se perroit te Vokopoles, dallohen: perroi i <;orovodes (Dobrushes), Bogoves, Staraveckes, Bigasit, Prishtes, Rrokut, Ceroves, Malindit etj. Ndersa deget me kryesore te Tomorrices jane: perroi i Kuc;it, Barc;it, Kovac;anjit, Ujanikut, Burranjit, Dunckes, etj. Rrjeti hidrografik i Skraparit ka ujeshmeri jo te vogel, e cila Iidhet kryesisht me relievin kodrinoro - malor dhe sasine e madhe te reshjeve qe Tabela nr. I Karakteristikat morfometrike te hidrografise bien ne territorin e ketij rrethi. Me poshte po japim disa te dhena te pergjithshme per disa nga lumenjte dhe perrenje kryesore te rrethit. Sipas te dhenave te vrojtuara del se prurja mesatare shumevje<;are vjetore per lumin e Osumit ne aksin e <';:orovodes eshte 16 m3/sek, perroi i <';:orovodes 5.33 m3/sek, i Bigasit 2.66 m3/sek, etj. Janari eshte muaji kur keto rrjedhje kane sasine me te madhe te ujit, 13.3 - 16.2 % te volumit te rrjedhjes vjetore. Ne periudhen e laget ajo ze 90 %, ndersa ne ate te thate 10 % te volumit te rrjedhjes vjetore. Sasia e material eve te ngurta qe transportojne rrjedhjet siperfaqesore eshte shume e madhe, madje ne disa sektore (Tomorice, Potom) arrijne mbi 6149 ton/km2/vit . Mineralizimi i ujerave lekundet midis 250-500 mg/liter. Me e uleta verehet ne muajin maj, ndersa me e larta ne muajin shtator. Ato jane te tipit bikarbonat, jonet e kalciumit dhe te magnezit zene 50 % te vlerave te mineralizimit. Fortesia e ujerave eshte 0 15 shkalle gjermane, ndersa pehashi lekundet ne vlerat 7.6 - 8.1. Ne rrjetin hidrografik perfshihen edhe burimet natyrore ujore, ku nder me te medhenjte do te ve<;ojme: Guaku me prurje mesatare vjetore 1.28 m3/sek, burimet e Ujanikut me prurje mesatare 0.28 m3/sek dhe Bogoves me 1.29 m3/sek. Prurjet me te vogla verehen ne muajin shtator, ndersa ate me te larta ne muajin janar. Keto burime e kane pellgun ujembledhes ne territore gelqerore, pra jane te tipit karstik. Por edhe ne territoret e ndertuara nga shkembinjte flishore ka mjaft burime, por me prurje te vogla, madje disa thahen gjate stines se veres. Ata dalin ne kontaktin e argjilave me ranoret, etj. ndaj futen ne grupin e burimeve te kontaktit. Ne kete grup do te ve<;ojme ata te Faqekuqit, me prurje 20 - I 50 lis, Varishtes, 20 - 80 lis, Ujit te Zi ,me 100-180 lis, etj. Ujerat pikdoren per furnizimin e qendrave te banuara (Berat, <';:orovode, Poli<;an dhe shume fshatra), per prodhimin e energjise elektrike (Guak, Ujanik, Bogove) dhe per ujitjen e kulturave bujqesore. Gjate viteve 1960 - 1987 u ndertuan mbi 13 ujembajtes, me volum te pergjithshem 3,5 milione m3 uje dhe aftesi ujitese 1023 ha, por qe aktualisht ujitin vetem 600 ha. Ne dobi te ujitjes se kulturave bujqesore u vune dhe 20 stacione pompimi me prurje te pergjithshme 1,50 m3/sek. Nga e gjithe siperfaqja e punueshme prej 10000 ha, 30 % e saj ishte nen uje. Kanalet ujitese te kombinuara me sifone tubash metalike, <;onin ujin prane kulturave te mbjella edhe ne shpatet e kodrave; etj. Nga studimet hidroteknike te kryera ne vitet 80 te shekullit te kaluar, ka dale se rrethi i Skraparit ka potenciale te konsiderueshme hidroenergjitike. Pergjate lumit te Osumit jane percaktuar 4 akse per ndertimin e hidrocentraleve: Lapan, Grepcke, <';:orovode dhe Bogove. Sigurisht qe kjo do te kerkonte rishikim sipas konceptit me te ri te zhvillimit te qendrueshem dhe te lIogariteshin perfitimet ekonomike, por edhe problemet ekologjike. Mbrojtja e kanionit te Osumit duhet te jete perparesore ndaj ndertimit te nje hidrocentrali te mundshem. Tokat Ne rrethin e Skraparit gjenden te gjithe tipet gjenetike kryesore te mbuleses se tokave. Ato jane formuar mbi shkembinj me perberje e moshe te ndryshme: depozitimet e kuaternarit, argjila, alevrolite, gelqerore, ranore, konglomerate etj. Keto dhe kushtet klimatike mesdhetare kodrinore e malore, mbizoterimi i theksuar i relievit kodrinor e malor, mbulesa bimore jane faktoret kryesore natyrore qe kane percaktuar zhvillimin e tokave te kafenjta, te hinjta kafe, etj. Te pranishme, por me shtrirje te kufizuar, jane edhe nentipe te tjera te tokave azonale si p.sh. tokat livadhore aluvionale e skeletike. Rrethi i Skraparit perfshihet ne grupin e atyre rretheve qe dallohen per shkallen e konsiderueshme te degradimit te mbuleses se tokave. Kjo eshte e lidhur me kushtet topografike te relievit, shtrirjen me te madhe te shkembinjve terrigjene mjaft te prirur ndaj proceseve te erozionit, me sasine e konsiderueshme deri ne te bollshme te reshjeve, me intensitetin e madh te reshjeve, me degradimin e siperfaqeve pyjore dhe kullosore, kryesisht nga faktori antropogjen nepermjet shpyllezimeve masive per dekada te tera ne shpatet, etj. Me keto lidhen sektore te tere te degraduar e shkretetirizuar ne shkalle te larte. Siperfaqja e tokes se punueshme arrin 11993 ha, ose 15.2 % te rrethit. Nga kjo siperfaqe I 1028 ha e zene bimet e arave, 192 ha vreshtat, 748 ha druret frutore dhe 25 ha ullishtet. Ne pergjithesi tokat jane relativisht te varfera, ve~anerisht ne Iidhje me permbajtjen e azotit dhe fosforit. Ne tokat bujqesore siperfaqen me te madhe e zene tokat e kafenjta malore (deri 52%) dhe te hinjta kafe (deri 31 %) etj. Ne vazhdim do te bejme fjale per tipet kryesore te tokave: Tokat e hinjta kafe shtrihen thuajse. deri 600-800 m mbi nivelin e detit, pra me teper ne zonat kodrinore dhe paramalore te ndertuara kryesisht nga terrigjenet. Prandaj ne to eshte shume i zhvilluar erozioni. Kane perberje mekanike te mesme dhe, duke u vendosur mbi formacionet argjilore te ngjeshura dhe te papershkueshme prej ujit, gjate periudhes se dimrit preken nga rreshqitje dhe shembje te shpeshta: ne Tomorice, Potom, Nikollare, Backe, Malind, <;epan, Vendreshe, Prishte, Therepel, etj. Jane . mesatarisht te thelia, merren rendimente te larta po qe se mbrohen, plehrohen e punohen me kujdes. Tokat e kafenjta ma/ore shtrihen ne lartesine 600 - 1000 m mbi nivelin e detit si ne Gjerbes, Ujanik, Barf! i Siperm, Kapinove, Potom, etj. Formohen me teper ne shkembinjte gelqerore, kane ngjyre te kuqerreme dhe te murrme. Ndodhen ne pjerresite 15-25 % dhe jo pak prej tyre ne pjerresite deri ne 50 %; jane te pasistemuara mire dhe kulturat e mbjella ne to japin rendimente te uleta. Ujerat e reshjeve, qe levizin ne siperfaqe, formojne rrekeza te shumta, duke vene perpara nje sasi jo te vogel toke. Thahen lehte, nxehen shpejt, punohen mire dhe vijne shpejt per pune. Zakonisht ne keto toka mbillet thekra, urovi, kOf!kulla, misri e gruri. Gjithashtu keto toka jane te varfera me humus, vlerat e te cilit levizin nga 0.9 % deri 1.3 %. Te varfera jane dhe me fosofor, qe arrin 0.4 %-0.9 % per 100 gr toke. Ngjyra eshte nje tregues i origjines se tokave, sidomos tokat e kuqe qe jane shume te perhapura ne territoret gelqerore (karstike) te ketij rrethi. E tille eshte terra rossa (to kat e kuqe) si rezultat i dekalcifikimit te gelqeroreve dhe shperberjes te oksidit te hekurit. Per me teper keto toka jane quajtur poligjenetike. Ato jane shume te pasura me lende organike e teper te pershateshme per rritjen e kulturave te ndryshme bujqesore. Jane te perqendruara ne format karsike si ne dolinat, uvalat, depresionet karsitike te malit te Tomorit, Kulmakut, Mif!anit, etj. Ngjyra e kuqe dobesohet me rritjen e sasise se humusit. Ky i fundit eshte i rendesishem per cilesite strukturore te tokes, sepse nxit qarkullimin e mire te ujit, e ajros ate dhe per bimet eshte ushqim i pasur. Bimesia luan rol kryesor ne zhvillimin e humusit. Ajo eshte faktori me i rendesishem per dherat qe formohen, kryesisht nga dekompozimet e gjetheve, rrenjezimet barishtore, ku krijohet nje shtrese e trashe me ngjyre te erret dhe e pasur me lende ushqyese. Humusi eshte gjithashtu nje ndihmues kryesor ne proeesin e veprimit biologjik dhe bakterial, te eilat ndihmojne per te mbajtur dheun te ajrosur. Tokat e murrme pyjore ose te pyjeve te ahut dhe te Pishes shtrihen ne lartesite 1000-1200 m deri ne 1700 m. Ne ndonje rast, zbresin dei ne 900 m dhe ngjiten deri 1800 m. Keto tokat zhvillohen mbi eluvin e sedimentareve e magmatikeve. Formohen ne reliev shume te eopetuar dhe te gerryer fuqimisht; ne klime te ftohte me dimer te ash per, vere te fresket, me perqindje te mjaftueshme reshjesh, qe kushtezojne regjimin shpelares te tokave, te eilat zhvillohen nen pyjet e ahut e te haloreve me zhvillim te bujshem. Profilj i ketyre tokave, me ndertim karakteristik, i trashe 80-140 em, filion me nje shtrese te holle (A), e perbere nga mbetje te dekompozuara me ngjyre te zeze dhe trashesi deri ne 5 em. Me poshte vjen horizonti humusor, me trashesi deri ne 30 em, me ngjyre te murrme te erret ose kafe, strukture granulore e arore dhe i ngjeshur. Horizonti B eshte i ngjeshur. Tokat e murrme pyjore permbajne 8-14 % humus ne siperfaqe, yeti fiziko-mekanike te mira, kane reaksion acid deri ne neutral, pasoje e ndikimit te shkembit amnor dhe pjellori potenciale. Tokat e ketij brezi te vena pak nen kulture, tashme jane braktisur, duke u rrezikuar te demtohen dhe shkretetirizohen nga erozioni. Prandaj per to jane te nevojshme masat kunder gerryerjes. Tokat /ivadhore malore (Uv1) ose tokat e maleve te larta shtrihen mbi lartesite I 700 m. Me te perhapura jane ne Tomor, Ostroviee dhe Kulmak. Formohen kryesisht mbi gelqerore dhe me pak mbi terrigjene. Relievi i tyre eshte shume heterogjen dhe dallohet nga eopetimi dhe pjerresite e medha, me perjashtim te rrafsheve ne pjeset e siperme te disa maleve. Zhvillohen ne kllshtet e klimes me te ashper: temperatura te uleta, reshje te shumta dhe avullim te vogel; mbizoterimi i reshjeve te debores; reshje te konsiderueshme edhe gjate veres se fresket. Keto toka formohen nen bimesine e graminaeeve te kullotave, me zhvillim te madh, qe pengon proeesin e gerryerjes. Periudha e saj e vegjetaeionit eshte e shkurter, debora zgjat nga nentori ne prill, madje dhe me shume. Kjo bimesi vegjeton ne fund te pranveres dhe vazhdon deri ne vjeshte, kur ulet temperatura e filion bora. Ne keto rrethana formohet nje mase e madhe humusi (rreth 20 % ne siperfaqe). Tokat livadhore malore kane profil rreth nje meter te trashe, horizont humusor te shprehur mire dhe te trashe. Ne siperfaqe kane nje shtrese te holle e te pershkueshme nga rrenjet, e eila formon nje mase sfungjerore. Shtresa hllmusore (A), deri ne 40 em, ka ngjyre te erret kafe deri ne te zeze; eshte e shkrifet, e ajroSUl", me stukture kokerrizore te shprehur mire. Nentoka (B) eshte me e ngjeshur, me ngjyre te murrme te verdhe, pa strukture, e pluhurosur. Shtresa A Iidhet me shtresen B nepermjet horizontit AB, qe eshte mjaft i trashe Ato kane perberje mekanike subargjlore te mesme ne te gjithe profilin e tyre (argjila 30-50 % te perberjes se tokes) dhe reaksion acid (pH 4-5.6), ndersa mbi gelqeroret jane neutrale ose pak aeide. Ky reaksion eshte i lidhur me permbajtjen e madhe te lendes organike dhe me zhvillimin e paket te proeesit te djersitjes, te kushtezuara nga klima mjaft e fresket. Tokat livadhore malore shfrytezohen kryesisht si kullota gjate priudhes se veres. Per te permiresuar pjellorine e tyre duhet te mbrohen nga gerryerjet, te pastrohen nga guret e shkurret dhe tu behet pleherimi ne pershtatje me perberjen kimike te tyre dhe gjendjen e bimesise. Tokat livadhore aluvionale shtrihen ne siperfaqe te shkeputura ne te dy anet e lumenjve Osum, <;:orovode, Tomoriee dhe degeve te tyre. Materialet e ngurta, te cilat lumenjte transportojne gjate rrjedhjes se tyre e granulore e arore dhe i ngjeshur. Horizonti B eshte i ngjeshur. Tokat e murrme pyjore permbajne 8-14 % humus ne siperfaqe, yeti fiziko-mekanike te mira, kane reaksion acid deri ne neutral, pasoje e ndikimit te shkembit amnor dhe pjellori potenciale. Tokat e ketij brezi te vena pak nen kulture, tashme jane braktisur, duke u rrezikuar te demtohen dhe shkretetirizohen nga erozioni. Prandaj per to jane te nevojshme masat kunder gerryerjes. Tokat /ivadhore malore (Uv1) ose tokat e maleve te larta shtrihen mbi lartesite I 700 m. Me te perhapura jane ne Tomor, Ostroviee dhe Kulmak. Formohen kryesisht mbi gelqerore dhe me pak mbi terrigjene. Relievi i tyre eshte shume heterogjen dhe dallohet nga eopetimi dhe pjerresite e medha, me perjashtim te rrafsheve ne pjeset e siperme te disa maleve. Zhvillohen ne kllshtet e klimes me te ashper: temperatura te uleta, reshje te shumta dhe avullim te vogel; mbizoterimi i reshjeve te debores; reshje te konsiderueshme edhe gjate veres se fresket. Keto toka formohen nen bimesine e graminaeeve te kullotave, me zhvillim te madh, qe pengon proeesin e gerryerjes. Periudha e saj e vegjetaeionit eshte e shkurter, debora zgjat nga nentori ne prill, madje dhe me shume. Kjo bimesi vegjeton ne fund te pranveres dhe vazhdon deri ne vjeshte, kur ulet temperatura e filion bora. Ne keto rrethana formohet nje mase e madhe humusi (rreth 20 % ne siperfaqe). Tokat livadhore malore kane profil rreth nje meter te trashe, horizont humusor te shprehur mire dhe te trashe. Ne siperfaqe kane nje shtrese te holle e te pershkueshme nga rrenjet, e eila formon nje mase sfungjerore. Shtresa hllmusore (A), deri ne 40 em, ka ngjyre te erret kafe deri ne te zeze; eshte e shkrifet, e ajroSUl", me stukture kokerrizore te shprehur mire. Nentoka (B) eshte me e ngjeshur, me ngjyre te murrme te verdhe, pa strukture, e pluhurosur. Shtresa A Iidhet me shtresen B nepermjet horizontit AB, qe eshte mjaft i trashe Ato kane perberje mekanike subargjlore te mesme ne te gjithe profilin e tyre (argjila 30-50 % te perberjes se tokes) dhe reaksion acid (pH 4-5.6), ndersa mbi gelqeroret jane neutrale ose pak aeide. Ky reaksion eshte i lidhur me permbajtjen e madhe te lendes organike dhe me zhvillimin e paket te proeesit te djersitjes, te kushtezuara nga klima mjaft e fresket. Tokat livadhore malore shfrytezohen kryesisht si kullota gjate priudhes se veres. Per te permiresuar pjellorine e tyre duhet te mbrohen nga gerryerjet, te pastrohen nga guret e shkurret dhe tu behet pleherimi ne pershtatje me perberjen kimike te tyre dhe gjendjen e bimesise. Tokat livadhore aluvionale shtrihen ne siperfaqe te shkeputura ne te dy anet e lumenjve Osum, <;:orovode, Tomoriee dhe degeve te tyre. Materialet e ngurta, te cilat lumenjte transportojne gjate rrjedhjes se tyre e ridepozitojne pergjate shtratit. Ato perbejne toka pjellore. Lumi gjate rrjedhjes kalon neper shkembenj me perberje te ndryshme litologjike. Prandaj dhe grumbullimet e aluvioneve pergjate rrjedhjes jane te ndryshme. Aluvionet jane ne shtresa me trashesi te ndryshme qe arrijne deri ne 1.5 m thellesi. Keto formojne toka kryesisht subranore deri ne subargjilore. Kane horizont humusor te ceket qe shkon ne I. 1-1.5 %; jane shume te vanra me fosfor, 0.4-1.3 mg per 100 gr toke. Ne pergjithesi vijne vone per pune. Ato nuk jane sistemuar dhe te infektuara shpesh nga barerat e keqia, si krisja, nena etj. Prandaj per keto toka duhet treguar kujdes per mirembajtjen, pleherimi, sistemimill, pasurimin me fosfate, etj. Mbulesa bimore Rrethi i Skraparit perfshihet ne grupin e atyre rretheve qe dallohen per pranine relativisht te pasur te mbuleses se bimesise natyrore. Ne fakt, ne kete pasuri perfshihet si shtrirja siperfaqesore dhe shumellojshmeria e saj. Nje gje e tille eshte e Iidhur me bashkeveprimin, marredhenien dhe varesine ndermjet mjedisit fizik, kushteve klimatiko - tokesore, etj. Sipas te dhenave te publikuara ne fundin e viteve 80 te shekullit te kaluar, ne rrethin e Skraparit 3 I % e siperfaqes se tij e zinin shkurret dhe pyjet, ndersa 38.3 % e zinin kullotat. Ne kete rreth gjenden te gjitha katet bimore: shkurret, dushku, haloret dhe kullotat alpine. Kufijte midis kateve bimore jane jo te qarte, pra vihet re perzierja e tyre. Pothuaj e njejta gje ndodh edhe me shtrirjen horizontale te tyre. Mesa duket ketu roli me kryesor u takon kushteve mikroklimatike, topografike dhe kunderdrejtimit te shpateve. Perzjerja eshte me e shprehur midis katit te shkurreve dhe te dushkut. Me poshte po japim disa te dhena kryesore per ~do kat bimor. Kati i shkurreve perfaqesohet nga shkurre te tipit mesdhetar me gjelberim te perhershem dhe te perkohshem. Ato zene 5270 ha dhe shtrihen deri ne lartesite 600 - 800 m ne shpatet me kunderdrejtim jugor dhe jugperendimor, ndersa ne shpatet me kunderdrejtim verior shkurret shume rralle e kalojne kufirin e 600 - 650 m. Ky kat bimor shtrirjen me te madhe e ka ne te dy shpatet e luginave te Osumit dhe te Tomorices, ne kodrat me lartesi deri ne rreth 800 m perreth ketyre luginave, si dhe ne kodrat e Potomit dhe Prishtes. Territori ndertohet me shume nga shkembinj flishore. Ne kufirin me te siperm te ketij kati gjendet dushk, dhe me teper drure disi te rralle, pa formuar pyll. Nder Ilojet me kryesore te tyre me gjelberim te perhershem (makjet) do te ve~ojme: marja (Arbutus unedo), shqopa (Erica arborea), perralli (Quercus cociferra), gjineshtra (Spartium joniceum), ilqja (Quercus ilex) , mersina (Myrtus communis). Ndersa midis shkurreve me te pranishme, qe i rrezojne gjethet ne stinen e dimrit (shibljak) permendim: driza (Paliurus acue/enatus), gorrica (Pirrus ameydoliformus), disa lIoje murrizesh (Corteagus), etj. Si kudo ne vendin tone, edhe ne rrethin e Skraparit, kati bimor i shkurreve eshte me i demtuari. Siperfaqja e tij ka ardhur duke u zvogeluar, si rrjedhim i nderhyrjes se njerzve. Rritja e numrit te popullsise ka kerkuar vazhdimisht rritjen e prodhimeve bujqesore, por kjo e fundit nuk mund te realizohej nepermjet rritjes se rendimenti, pasi tokat jane relativisht te varfera dhe mungon mekanizimi, ujitja etj. Kjo nxiti zgjerimin e tokes are ne kurriz te siperfaqes se katit te shkurreve, vec:;:anerisht ne shpatet e ndodhur me prane qendrave te banuara. Pasoje e ketyre ishte degradimi i tokes ne vec:;:anti Vreshtat foto te lefterit Vreshta te reja ne fshatin Sharove me pronar Lefter Lame dhe i peizazhit ne pergjithesi. Krahas hapjes se tokave te reja, ne zvogelimin e dukshem te siperfaqes se katit te shkurre've ndikuan edhe prerja e tyre per ngrohje, mbikullotja nga bagetia e imet, vec:;:anerisht dhia, etj. Ketu nuk duhen perjashtuar edhe zjarret, te diet per fat te keq, pothuaj kane patur si shkak pakujdesine e njerezve. Vazhdimisht shkurret jane trajtuar si pa dobi ekonomike. Kjo lidhej me konceptin e gabuar se c:;:fare japin ate drejtperdrejt per te rregulluar mireqenien, pa i vleresuar per rolin e tyre te pazevendesueshem ne pasurimin e ajrit me oksigjen, per mbrojtjen e mjedisit e te tokes nga degradimi e shkretetirizimi, per faunen e pasur ne dobi te natyres dhe te njeriut, per rritjen e lageshtise se ajrit, per levizjen e ngadalte e pastrimin e ujit ne siperfaqe e brendesi te tokes, nje element shume jetesor per qeniet e gjalla, etj. Nder perdorimet kryesore te shkurreve do te theksonim: si bime mjekesore, sidomos frutat e disa shkurreve: kokrrat e dellinjes dhe te murrizit, ndersa frutat e mares per raki dhe gjethet e dafines ne kulinari, madje eksportoheshin jashte Shqiperise; druri i shqopes per prodhime artistike si lIulla, cingarishte, lodra per femije, etj, te kerkuara edhe nga tregu i jashtem. Edhe disa bime barishtore ne kete kat bimor perdoreshin si bime mjekesore per eksport, si psh rigoni, etj. Lulezimi i bimesise se katit te shkurreve ka ndihmuar shume zhvillimin e apikultures. Mjalti i Skraparit njihet si nder me cilesoret dhe me kurativet ne vendin tone. Kati i dushkut vendoset mbi ate te shkurreve, kryesisht ne lartesite 600 - 800 m dhe 800 -1200 m mbi nivelin e detit. Ashtu si edhe tek kati i shkurreve edhe ketu kjo eshte ne varesi te kunderdrejtimit te shpateve. Perfaqesohet nga disa lIoje dushqesh dhe se jo rralle pylli ka perzjerje te tyre. Midis dushqeve perhapjen me te mad he e kane qarri (Quercu cerris) dhe bulgri (Quercus trojana). Edhe ketu kati i dushkut ka perzjerje me drure te tjere, qe i leshojne gjethet ne stinen e dimrit dhe perbejne nenkatin e ketij pylli, midis te cileve do te permendim: shkoza (Carpinius orienta/is), krekeza (Acer compestre), panja gjethe gjere (Acer obtusatum), frasheri i bard he (Fraxinus ormus), bliri gjethe gjere (Tilia p/atyphyllos). Ketu futet edhe druri i lajthise (Corry/us ave/ane), i cili ne disa sektore ka shtrirje te konsiderueshme dhe formen e shkurreve. Dushqet gjenden pothuaj kudo, si ne territoret e ndertuara nga terrigjene edhe ne ata te ndertuar nga gelqerore. Kjo ndodh pasi ata kane pak kerkesa ndaj tipit apo pasurise se tokes, pasurise me lende minerare. Te pakta jane edhe kerkesat e ketyre drureve ndaj lageshtise. Jane drure f1etore me kurore relativisht te gjere, ndersa vete pylli i dushkut eshte mjaft i dritesuar. Pikerisht ky eshte faktori qe ka kushtezuar zhvillimin e mire te bimesise barishtore brenda pyllit dhe ne lendinat e livadhet me shtrirje te dukshme. Edhe ketu kjo bimesi barishtore eshte e pasur ne lIoje dhe perdoret shume si kullote per blegtorine dhe bletet ne stinen e pranveres e fillimin e veres. Pylli i dushkut, ne Skrapar mbulon 9510 ha. Qe prej me shume se 7 - 8 dhjetevje~aresh siperfaqia e tij ka ardhur duke u zvogeluar. Kjo eshte prirja edhe per te ardhmen, pasi eshte rritur shume kerkesa per dru zjarri, lende ndertimi, baze ushqimore te gjelber per blegtorine ne stinen e dimrit per zonat e larta, etj. Tani rezultojne siperfaqe te kufizuara te ketij pylli prane fshatrave. Ne mjaft sektore shfrytezimi pa kriter i katit te dushkut eshte shoqeruar me degradim te peizazhit, te tokes dhe jane krijuar kushte te pershtatshme per shkretetirizim. Kjo ka ndihmuar edhe riaktivizimin apo formimin e rreshqitjeve te tokes, etj. Shembuj te tille ka atje ku dhe faktoret e tjere natyrore jane te pershtatshem, perreth Potomit, Prishtes, <;epanit, etj. Ne vitet 80 te shekullit te kaluar ne shume sektore vendin e dushqeve e zune kullotat polifite dhe blloqet frutore. Kati i ahut dhe i ha/oreve vendoset mbi ate te dushkut dhe shenon kufirin me te siperm te bimesise natyrore drunore. Ai perbahet nga druret e ahut dhe te pishes, te diet ndodhen ne territore kryesisht gelqerore dhe ne lartesite mbi 1200 - 1500 m. Kufiri me i siperm arrin deri ne lartesine 1700 -1800 m mbi nivelin e detit. Shpesh terreni eshte shkembor, shpatet kane pjerresi mesatare te larte dhe mbulesa e tokes ka trashesi te vogel. Klima eshte mesdhetare malore, ku debora eshte dukuri e zakonshme gjate stines se dimrit deri ne mesin apo fundin e pranveres. Ashtu si per katet e tjera edhe kati i haloreve perzihet me dushkun ne zonen kufitare midis tyre. Verehet se nuk ka nje ndarje te qarte as midis shtrirjes se pyllit te ahut dhe atij te pishes. Madje gjenden sektore ku pylli i pishes, qe perfaqesohet nga rrobulli i kuq, eshte krejt i vetem, pa ate te ahut dhe arrin deri ne lartesit 1800 ne malin e Kulmakut, i shpallur monument natyre. Kjo ves;ori shpjegohet me mikrozonat klimatike, qe shfaqen ne forma te ves;anta te relievit, ndaj jo rralle siperfaqet e ahishteve nderpriten nga ate te pishes, pavaresisht nga lartesia mbi nivelin e detit, pjerresia e shpatit, etj. Zakonisht pylli i ahut ndodhet ne shpate me pak te pjerrta, s;ka tregon kerkesat me te medha te tij ndaj trashesise se tokes dhe te lageshtise. Pyjet e ahut kane shtrirje me te plote ne shpatet veriore e verilindore te maleve te Tomorit, te Kulmakut, te Ostrovices, te Gostenckes. Ne cirqet akullnajore te Tomorit rrobulli ngjitet edhe mbi lartesine 1900 m, ku relievi eshte shkembor, alpin, me pjerresi te madhe e shtrese shume te vogel te mbuleses se tokave. Pyjet e ahut ne kete rreth zene 2660 ha ndersa te pishes 5580 ha. Shfrytezimi i ketyre pyjeve ka prekur me shume ata te,ahut ne lindje te Tomorrit e juglindje te Kulmakut. Prania e tyre larg qendrave te banuara, ka bere qe perdorimi vetiak i banoreve per lende ndertimi te kete qene e kufizuar. Pas <;Iirimit te vendit filion ne menyre te organizuar shfrytezimi nga ndermarrjet shteterore. Prodhohej lende ndertimi dhe dru zjarri jo vetem per rrethin e Skraparit, por edhe ate te Beratit. Kul/otat a/pine perbejne katin me te siperm bimor, duke u vendosur mbi lartesite 1800 m dhe 2000 m. Ketu ate kane shtrirje siperfaqesore me te madhe, por gjenden edhe ne livadhet midis katit te haloreve, apo dhe ne shpatet gelqerore me pjerresi te konsiderueshme, ku gjenden hinka karstike. Edhe ketu ate mbizoterohen nga lIojet graminore dhe midis tyre ka edhe drure te rralle e te shkurter: dellinja e shkurter (juniperius nana), driza, murrizi, trendafili i eger etj. Ato zene 15000 ha. Kullotet alpine, por edhe ate ne brezat e tjere bimore, jane perdorur shume per blegtorine e imet. Deri ne fundin e viteve 80 te shekullit te kaluar, ato siguronin 60 % te kerkesave te te imtave me baze ushqimore. Gjate veres ne to veronin tufa te medha me dele nga Skrapari, por edhe nga rrethet e tjera te vendit si: Mallakastra, Fieri, Berati, etj. Kullotat me shtrirje me te gjere dhe me te pasurat takohen ne lindje te kurrizit te Tomorit dhe ne perendim te Kulmakut, ne Vlushe, ne Mic;an, ne Ostrovice, etj. Prodhimet e produkteve te qumeshtit te bagetive qe ushqeheshin ne keto kullota perpunoheshin ne baxhon e Ujanikut, e cila per ate kohe ishte me e mire ne rrethin e Skraparit, por ndoshta dhe me gjere. Ato ishin nga me cilesoret dhe me te kerkuarat ne gjithe vendin dhe eksportin. Larmia e bimeve barishtore, krejtesisht larg kimikateve, klima e shendetshme dhe uji i paster i burimeve, e benin prodhimin cilesor, plotesisht biologjik Ne vitet 1960 -1980 shteti beri disa investime per pyllezime te reja (2890 ha) dhe per pastrimin e sistemimin e kullotave, te cilat me sa kemi biseduar me barinj te moshuar dhe spsecialistet, ne fillim dhane rezultate pozitive. Pastrimi nepermjet djegieve u kthye ne nje veprim te pervitshem dhe pasojat nuk vonuan te duken: pakesim i lIojeve te bimeve; mbizoterim i bimeve pak ose aspak te pelqyera nga bagetite; demtim pothuaj i plot i shkurreve, te kufizuara ne kullota; degradim i tokes dhe i kullotes ne shpatet me pjerresi te konsiderueshme, etj. Pozitiv ishte ndertimi i lerave ku grumbullohej uji i shkrire nga bora, sepse bagetite nuk duhej te zbrisnin ne burimet e perrenjte natyrore larg kullotave. Bimesia e Skraparit eshte e pasur edhe me bime mjekesore: lule mellage, murrizi, lule agulic;e, lule kuqe, lule shqere, akacie, shtogu, thunder mushke, terfil i kuq dhe i eger, molle e eger, dellinje e zeze, ferra, hithra, dell i ngushte, sherebeli, c;aj mali, etj. Te shumta jane edhe bimet aromatike: sherebeli, rigoni, trumza, timusi, lavanda, etj. Skrapari ka edhe (aune te eger te larmishme, por, si kudo ne vendin tone, ajo eshte demtuar shume nga gjuetia pa kriter, depertimi i njeriut, nga perdorimi i kimikateve, etj. Ajo tashme ruhet me mire vetem ne zonat e mbrojtura. Eshte kjo aresyeja qe per kete perberes te natyres te Skraparit do te f1asim kur te bejme fjale per keto zona te mbrojtura. == Përmbajtja == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], rast tjetër. Me sa duket paska qenë dukuri e përhapur njëherë e një kohë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 00:48 (CEST) :Qenka tepër voluminoze për mua, dhe ka gabime drejtshkrimore. Nëse mund të bëni ju diçka në këtë rast. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 maj 2026 17:34 (CEST) ::Mendoj të zbarazet, për Skraparin kemi artikull dhe këtu dhe në en wiki. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 maj 2026 22:27 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Si thua?. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 maj 2026 23:03 (CEST) ::::Idealisht do të kisha propozuar që një pjesë ta zhvendosnim te Wikivoyage pasi mungon tërësisht një artikull për Skraparin por duhet dikush ta marrë përsipër si punë dhe e kuptoj që është e vështirë të punohet me një tekst kaq voluminoz. Në këtë drejtim, mbase mund ta sillnim në përmasa më normale me anë të AI por kam përshtypje që përmbajtja mund të jetë e kopjuar nga ndokund në shkelje të të drejtës autoriale. Mbase @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të ndihmojë më shumë në këtë drejtim. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 maj 2026 23:43 (CEST) hgohuocg18treu686gd2nnrea9kvt4r 0 63008 3006569 3003313 2026-07-06T16:41:17Z Smallem 126080 Heqje e trashjes së panevojshme (''') brenda titujve të seksioneve – përmes Claude AI 3006569 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Jaguari | fossil_range = {{Fossil range|0.5|0}}{{small|Pleistoceni mesëm – Sot}} | image = Standing jaguar.jpg | status = NT | status_system = IUCN3.1 | status_ref =<ref name="iucn">{{cite iucn|title=''Panthera onca''|author1=Quigley, H.|author2=Foster, R.|author3=Petracca, L.|author4=Payan, E.|author5=Salom, R.|author6=Harmsen, B.|year=2017|errata=2018|name-list-style=amp|page=e.T15953A123791436|doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T15953A50658693.en|access-date=15 janar 2022|language=en}}</ref> | status2 = CITES_A1 | status2_system = CITES | status2_ref =<ref name="iucn"/> | genus = Panthera | species = onca | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) | range_map = Panthera onca distribution.svg | range_map_caption = {{color box|red}} Përhapja e tanishme {{color box|pink}} Përhapja e mëparshme | synonyms = {{Collapsible list | title = {{-}} | bullets = yes | ''Felis augustus'' {{small|(Leidy, 1872)}} | ''Felis listai'' {{small|(Roth, 1899)}} | ''Felis onca'' {{small|Linnaeus, 1758}} | ''Felis onca'' subsp. ''boliviensis'' {{small|Nelson & Goldman, 1933}} | ''Felis onca'' subsp. ''coxi'' {{small|Nelson & Goldman, 1933}} | ''Felis onca'' subsp. ''ucayalae'' {{small|Nelson & Goldman, 1933}} | ''Felis veronis'' {{small|Hay, 1919}} | ''Iemish listai'' {{small|(Roth, 1899)}} | ''Panthera augusta'' {{small|(Leidy, 1872)}} | ''Panthera onca'' subsp. ''augusta'' {{small|(Leidy, 1872)}} | ''Uncia augusta'' {{small|(Leidy, 1872)}} }} | synonyms_ref =<ref name="MSW3">{{MSW3 Carnivora |id=14000240 |pages=546–547 |heading=Species ''Panthera onca''}}</ref> }} [[File:Jaguars (Panthera onca) couple (Female right).webm|thumb|right|Xhaguari]] '''Xhaguari''' (''Panthera onca'') është një i mace e madhe dhe i vetmi anëtar i gjinisë ''[[Panthera]]'' vendas në Amerikat. Gama e tanishme e Qaguar(kafsha!!! jo kerri Arbreshe) shtrihet nga Shtetet e Bashkuara Jugperëndimore dhe Meksikë në Amerikën Veriore, në pjesën më të madhe të Amerikës Qendrore, dhe në jug në [[Paraguai]] e Argjentinën Veriore në Amerikën Jugore. Megjithëse ka mace të vetme që jetojnë tani brenda Shteteve të Bashkuara perëndimore, speciet kryesisht janë ekstripuar ngaShtetet e Bashkuara që nga fillimi i shekullit të 20-të . Ishtë renditur si afër kërcënimit në listën e kuqe të IUCN ; dhe numrat e tij janë në rënie. Kërcënimet përfshijnë humbjen dhe copëzimin e habitatit . Në përgjithësi, jaguari është specia më e madhe vendase e maceve të Botës së Re dhe e treta më e madhe në botë . Kjo mace ngjan ngushtë me leopardin, por zakonisht është më e madhe dhe më e fortë. Ai shkon nëpër një larmi terrene të pyllëzuara dhe të hapura, por habitati i tij i preferuar është pyjet me lagështi tropikale dhe subtropikale , moçale dhe rajone të pyllëzuara. Jaguari shijon notin dhe kryesisht është një grabitqar i vetëm , oportunist, kërcell dhe pritë në krye të zinxhirit ushqimor . Si një specie gur themel luan një rol të rëndësishëm në stabilizimin e ekosistemeve dhe rregullimin e popullsisë pre. Ndërsa tregtia ndërkombëtare me xhaguarë ose pjesë të trupit të tyre është e ndaluar, mace ende vritet shpesh, veçanërisht në konflikte me druvarët dhe fermerët në Amerikën e Jugut. Megjithëse është zvogëluar, sfera e tij mbetet e madhe. Duke pasur parasysh shpërndarjen e tij historike, jaguar ka shfaqur dukshëm në mitologjinë e kulturave të shumta indigjene amerikane , përfshirë ato të Majave dhe Actekëve . == Etimologjia == Fjala jaguar rrjedh nga [[gjuha tupi-guarani]], në kohën e tanishme gjuha amazonase [[Tupinambá]], ''jaguar.''<ref name="etymology">{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=jaguar|title="Jaguar"|work=Online Etymology Dictionary|publisher=Douglas Harper|accessdate=2006-08-06}}</ref> Fjala tupiane ''yaguara'' që don të thotë egërsirë e në disa rastë lidhet me kuptimin e qenit,<ref>{{cite web|url=http://www.indigenas.bioetica.org/inves44-2.htm|title=Breve Vocabulario|publisher=Faculty of Law, University of Buenos Aires|accessdate=29 shtator 2018|archive-date=5 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120705081248/http://www.indigenas.bioetica.org/inves44-2.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|title=Nativas|author=Eduardo Acevedo Díaz|year=1890|chapter=Notas|url=http://es.wikisource.org/wiki/Nativa_:_Notas|accessdate=2006-09-29}}</ref> është përdorur për çdo mamal mishngrënës;<ref name="TakeOurWord"/>. Fjala specifike për jaguarin ishte ''yaguareté,'' me prapashtesën''eté'' që don të thotë "me të vërtetë".<ref name="etymology"/><ref name="TakeOurWord">{{cite web|url=http://www.takeourword.com/TOW198/page2.html#jaguar|title="Word to the Wise"|work=Take our word for it, issue 198, p. 2|publisher=[[The Institute for Etymological Research and Education]]|accessdate=11 gusht 2006}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.jaguares.com.ar/afiches/index.html|title="Yaguareté - La Verdadera Fiera"|work=RED Yaguareté|accessdate=27 shtator 2007|archive-date=20 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140420115351/http://www.jaguares.com.ar/afiches/index.html|url-status=dead}}</ref> Emri taksonomik ''Panthera,'' është fjalë latine që rrjedh nga greqishtja e vjetër leopard, ''πάνθηρ,'' lloj i species për klasën. Kjo është thënë për të ndarë nga ''παν-'' "të gjithë" dhe ''θήρ'' "egërsirë",<ref>{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=panther|title="Panther"|work=Online Etymology Dictionary|publisher=Douglas Harper|accessdate=2006-10-26}}</ref> ''Onca'' është fjalë portugjezo-spanjolle e përdorur për [[Leoparti i borës|leopardin e borës]], ''Uncia uncia.'' Rrjedh nga fjala latine ''lyncea'' [[lynx]], me el e përzier me nyjën e caktuar (italisht ''lonza'', frengjishte e vjetër ''l'once'').<ref>"ounce" 2, ''Oxford English Dictionary,'' 2nd edition</ref> Në shumë vende të Amerikës Qenrore dhe Jugore njihet si ''el tigre'' ("tirgi").Specia e jaguarit duhet te ndihmohet qe te mos zhduket. == Taksonomia == Në 1758, Carl Linnaeus përshkroi jaguarin në punën e tij Systema Naturae dhe i dha emrin shkencor Felis onca . Në shekujt XIX dhe XX, disa ekzemplarë të tipit jaguar formuan bazën për përshkrimet e subspecieve . Në vitin 1939, Reginald Innes Pocock njohu tetë subspecie bazuar në origjinën gjeografike dhe morfologjinë e kafkës së këtyre ekzemplarëve. Pocock nuk kishte qasje në ekzemplarë të mjaftueshëm zoologjikëpër të vlerësuar në mënyrë kritike statusin e tyre specifik, por shprehen dyshime për statusin e disa. Konsiderimi i mëvonshëm i punës së tij sugjeroi që vetëm tre nën-specie duhet të njihen. Përshkrimi i P. o. palustris ishte i bazuar në një kafkë fosile . Autori i Llojeve të gjitarëve të Botës renditi nëntë specie dhe të dy P. o. palustris ose P. o. paraguensis veç e veç. Rezultatet e hulumtimit morfologjik dhe gjenetik tregojnë një ndryshim klinik veri-jug midis popullsisë, por nuk ka dëshmi për diferencim specifik.Një studim i mëpasshëm, më i detajuar konfirmoi strukturën e parashikuar të popullsisë brenda popullsis së jaguarit në Kolumbi . Vlerësuesit e Listës së Kuqe të IUCN për speciet dhe anëtarët e Grupit të Specialistëve të Maceve nuk njohin asnjë lloj specie jaguar si të vlefshëm . Tabela e mëposhtme bazohet në klasifikimin e mëparshëm të specieve të parashikuara në speciet gjitarëve të botës. {| class="wikitable" |+ !'''Nënspeciet e njohura më parë''' !Rajoni |- | *      P. o. onca (Linnaeus, 1758) *     Jaguari peruan ( P. o. Peruviana) ( De Blainville , 1843) * Jaguari pantanal ( P. o. Palustris ) ose  Jaguari paraguaian ( P. o. Paraguensis) (Nelson dhe Goldman, 1933) |Amerika e Jugut:Venezuela në pyjet e shiut në Amazon , Perubregdetar , rajonet Pantanal e Mato Grosso dhe Mato Grosso do Sul , Brazil, përgjatë lumit Paraguai në Paragua dhe Argjentinë verilindore |- | *       P. o. hernandesii ( Gri , 1857) *       Jaguar i Amerikës Qendrore ( P. o. Centralis ) ( Mearns , 1901) *       Jaguari arizon  ( P. o. Arizonensis ) ( Goldman , 1932) *       P. o. argjendar (Goldman, 1932) * P. o. veraecrucis ( Nelson dhe Goldman, 1933) |Amerika Qendrore dhe Veriore:Kolumbia, Guatemala , Belize ,El Salvador deri në Gadishullin Yucatán , Meksikë dhe Arizonajugore , Shtetet e Bashkuara . |} === Evolucion === [[Skeda:Panthera onca augusta.JPG|parapamje|Kafka fosile e një jaguari Pleistocene të Amerikës së Veriut ( Panthera onca augusta)]] Gjinia Panthera ndoshta ka evoluar në Azi mes gjashtë dhe dhjetë milion vjet më parë. Jaguari mendohet të ketë devijuar nga një paraardhës i zakonshëm i Panthera të paktën 1.5 milion vjet më parë dhe të ketë hyrë në kontinentin Amerikan në Pleistocenin e Hershëm përmes Beringia , ura tokësore që dikur përshkonte ngushticën e Beringut . Rezultatet e analizës së ADN-së mitokondriale jaguar tregojnë se linja e specieve evoluoi midis 280,000 dhe 510,000 vjet më parë.  Paraardhësi i saj i ngushtë ishte Panthera onca augusta, që ishte më i madh se jaguari bashkëkohor. Studimet filogjenetike në përgjithësi kanë treguar që leopardi me re është bazikepër këtë grup. Fosilet e specieve Panthera të zhdukura , siç është jaguari evropian ( P. gombaszoegensis ) dhe luani amerikan ( P. atrox ), tregojnë karakteristikat si të jaguarit ashtu edhe të luanit ( P. leo ). Bazuar në provat morfologjike, zoologu britanik Reginald Innes Pocock arriti në përfundimin se jaguar është më i lidhur me leopardin ( P. pardus ). Sidoqoftë, provat e bazuara në ADN janë jokonkluzive, dhe pozicioni i jaguarit në raport me speciet e tjera ndryshon midis studimeve. [[Skeda:Jaguar head shot-edit2.jpg|parapamje|Mbylle e një jaguar në kopshtin zoologjik County Milwaukee]] == Karakteristikat == Jaguari është një kafshë kompakte dhe muskulare. Ёshtë macja më e madhe e lindur në Amerikë dhe e treta më e madhe në botë, e tejkaluar në madhësi nga tigri dhe luani. Palltoja e tij është përgjithësisht një verdhë , por shkon në kafe të kuqërremtë, për pjesën më të madhe të trupit. Zonat ventrale janë të bardha. Lesh është e mbuluar me rozetapër kamuflazh në dritën e varur të habitatit të saj pyjor. Pikat dhe format e tyre ndryshojnë midis jaguarit individuale: rozeta mund të përfshijnë një ose disa pika. Pikat në kokë dhe qafë janë përgjithësisht të forta, siç janë ato në bisht, ku mund të bashkohen për të formuar një brez. Jaguarët pyjore shpesh janë më të errëta dhe dukshëm më të vogla se ato në zona të hapura, ndoshta për shkak të numrit më të vogël të preve të mëdha barishtore në zonat pyjore. [[Skeda:Jaguar Spoor (Panthera onca) (6766663197).jpg|parapamje|219x219px|Gjurmët]] Madhësia dhe pesha e saj ndryshojnë në mënyrë të konsiderueshme: peshat normalisht janë në intervalin 56–96 kg (123–212 lb). Janë regjistruar jashtëzakonisht meshkuj të mëdhenj që peshojnë sa më shumë se 158 kg (348 lb).Femrat më të vogla peshojnë rreth 36 kg (79 lb). Femrat janë zakonisht 10-20 përqind më e vogël se meshkujt . Gjatësia, nga hunda deri në bazën e bishtit, ndryshon nga 1.12 në 1.85 m (3.7 në 6.1 ft). Bishti është më i shkurtër i çdo mace të madhe, me gjatësi 45 deri 75 cm (18 deri 30 në). Këmbët janë gjithashtu të shkurtër, por të trashë dhe të fuqishëm, dukshëm më të shkurtër kur krahasohen me një tigër ose luan të vogël në një gamë të ngjashme peshash. Jaguari qëndron 63 deri 76 cm (25 deri 30 in) i gjatë në supet. [[Skeda:Jaguarskull.jpg|parapamje|164x164px|Koka e jaguarit është e fortë dhe nofullat jashtëzakonisht të fuqishme]] Ndryshime të mëtejshme në madhësi janë vërejtur në rajone dhe në habitatet, me madhësinë që priren të rriten nga veriu në jug. Jaguarët në Rezervën e Biosferës Chamela-Cuixmala në bregdetin e Paqësorit peshonin rreth 50 kg (110 lb), rreth madhësisë së një pumë femre . Jaguarët e Amerikës së Jugut në Venezuelë ose Brazil janë shumë më të mëdha me pesha mesatare prej rreth 95 kg (209 lb) tek meshkujt dhe me rreth 56–78 kg (123–172 lb) tek femrat. [[Skeda:Cheetah, leopard & jaguar (en).jpg|parapamje|Ilustrim krahasues i jaguarit me leopardin dhe çitën]] Një strukturë e shkurtër e gjymtyrëve bën që jaguari të jetë i aftë të ngjitet, zvarritet dhe not.Koka është e fortë dhe nofulla jashtëzakonisht e fuqishme, ajo ka forcën e tretë më të lartë të kafshimit nga të gjitha felinët, pas tigrit dhe luanit.  Një jaguar 100 kg (220 lb) mund të kafshojë me një forcë prej 503.6 kgf (1,110 lbf) te dhëmbët e qenit dhe 705.8 kgf (1,556 lbf) në nivelin e karnasit.  Kjo e lejon atë të çajnë lëkurën e zvarranikëve të blinduar dhe breshkave. Një studim krahasues i forcës kafshuese të rregulluar për madhësinë e trupit e renditi atë si fushë të lartë, së bashku me leopardin me re dhe përpara tigrit dhe luanit. Ёshtë raportuar se "një jaguar individual mund të zvarritë një nyjë 800 lb (360 kg) 25 ft (7.6 m) në nofullat e tij dhe të pulverizojë kockat më të rënda". Ndërsa jaguari ngjason ngushtë me leopardin, ai është përgjithësisht më i fortë dhe më i rëndë, dhe të dy kafshët mund të dallohen me rozet e tyre: rozetat në një pallto të jaguar janë më të mëdha, më pak në numër, zakonisht më të errëta, dhe kanë linja më të trasha dhe pika të vogla në mesi që i mungon leopardit. Jaguart kanë gjithashtu koka më të rrumbullakëta dhe gjymtyrë më të shkurtër, më këmbë, krahasuar me leopardët. === Variacioni i ngjyrave === Jaguarët melanistike njihen joformalisht si pantera e zezë , por si me të gjitha format e polimorfizmit ato nuk formojnë një specie të veçantë.Morfi i zi është më pak e zakonshme se Morfi me njolla, vlerësuar në ndodhin në rreth 6% të popullsisë së jaguarit të Amerikës së Jugut. Në Sierra Madre Occidental të Meksikës, xhaguari i parë i zi u regjistrua në 2004. [[Skeda:Black Jaguar (Panthera onca).JPG|parapamje|Një jaguar melanistik është një morfem me ngjyra i cili ndodh me frekuencë rreth 6 përqind në popullata]] Disa prova tregojnë se alele melaniste është mbizotëruese dhe mbështetet nga përzgjedhja natyrore . Forma e zezë mund të jetë një shembull i avantazhit heterozigot ; shumimi në robëri nuk është akoma përfundimtar për këtë. Jaguarët melaniste (ose jaguarët "e zinj") ndodhin kryesisht në pjesë të Amerikës së Jugut, dhe janë praktikisht të panjohura në popullatat e egra që banojnë në rajone subtropikale dhe të butë të Amerikës së Veriut; ato rrallë janë dokumentuar në veri të Isthmus të Tehuantepec të Meksikës . Individë jashtëzakonisht të rrallë albino , të quajtur nganjëherë si panterë të bardhë , ndodhin gjithashtu midis jaguareve, si me macet e tjera të mëdha. Si zakonisht me albinos në natyrë, përzgjedhja e mban frekuencën afër nivelit të mutacionit. <br /> == Shpërndarja dhe habitati == [[Skeda:Jaguar (Panthera onca) male back in the water (29173428825).jpg|parapamje|Jaguari banon në një shumëllojshmëri të habitatit të pyllëzuar dhe të hapur, por është i lidhur fort me praninë e ujit. ]] Aktualisht, sfera e jaguarit shtrihet nga Meksika përmes Amerikës Qendrore në Amerikën e Jugut, përfshirë pjesën më të madhe të Brazilit Amazonian . Vendet e përfshira në këtë varg janë Argjentina , Belize, Bolivia , Kolumbia , Kosta Rika (veçanërisht në Gadishullin Osa ), Ekuador , Guiana Franceze , Guatemala, Guajana , Honduras, Nikaragua, Panama , Paraguai, Peru , Suriname, Shtetet e Bashkuara dhe Venezuela . Tani është në zhdukje lokale në El Salvador dhe Uruguai. Ndodhet në Sanctuary of Wildlife Basins Cockscomb, në Belize, Rezerva e Biosferës Sian Ka'an 5.300 km² në Meksikë, Parku Kombëtar Manú rreth 15,000 km <sup>2</sup> në Peru, rreth 26,000 km <sup>2</sup> Parku Kombëtar Xingu në Brazil, dhe shumë të tjera rezervat në të gjithë gamën e tij. Përfshirja e Shteteve të Bashkuara në listë bazohet në shikime të rastit në jug-perëndim, veçanërisht në Arizona , Nju Meksiko dhe Teksas. Ka vizatime shkëmbore të bëra nga Hopi, Anasazi dhe Pueblo në të gjithë rajonin e shkretëtirës. Ka shënime të bishës që shiten përreth saj në afërsi të San Antonio, Teksas për 18 dollarë pjesë në mesin e shekullit të 19-të dhe ka të dhëna nga pusi para se Kalifornia ishte një shtet që i përshtatet përshkrimit të kësaj maceje. Në fillim të shekullit të 20-të, rrezja e jaguarit u shtri deri në veri, sa Grand Canyon dhe ndoshta në Kolorado , dhe aq larg në perëndim me Monterei në Kaliforninë Veriore . Jaguari është një specie e mbrojtur në Shtetet e Bashkuara sipas ligjit të specieve të rrezikuara, e cila ka ndaluar gjutinë e kafshës. Lëkura e jaguarit trajtohen gjithashtu si kontrabandë të paligjshme nga qeveria amerikane dhe përndryshe nga dhe shumë amerikanë kanë ndaluar të veshin pallto leshi të bërë nga pelerinat e maceve të ndotura pasi qytetarët janë të vetëdijshëm për gjendjen ndërkombëtare të maceve të mëdha. Fatkeqësisht ndërprerja e gjuetisë erdhi shumë vonë për të shpëtuar popullsinë e jaguarit nga përplasjet dhe asnjë kotele nuk dihet se ka lindur në anën tjetër të kufirit Meksiko-Amerikan në breza. Në 1996 dhe nga 2004 e tutje, udhëzuesit e gjuetisë dhe zyrtarët e kafshëve të egra në Arizona fotografuan dhe dokumentuan jaguarin në pjesën jugore të shtetit. Midis 2004 dhe 2007, dy ose tre jaguar janë raportuar nga studiuesit përreth Refenit Kombëtar të Kafshëve të egra Buenos Aires në Arizona jugore. Njëri prej tyre, i quajtur 'Macho B', ishte fotografuar më parë në 1996 në zonë. Për çdo popullatë të përhershme në SHBA që të lulëzojë, mbrojtja nga vrasjet, një bazë adekuate pre dhe lidhja me popullsinë meksikane është thelbësore. Në shkurt 2009, një jaguar 53.5 kg (118 lb) u kap me radio dhe u lëshua në një zonë në jug-perëndim të Tucson, Arizona; kjo është më larg në veri nga sa pritej më parë dhe paraqet një shenjë se mund të ketë një popullsi të përhershme të mbarështimit të jaguarit brenda Arizonës jugore. Kafsha u konfirmua më vonë se ishte me të vërtetë e njëjta individ mashkull ('Macho B') që u fotografua në 2004. Më 2 mars 2009, Macho B u kap në ekran dhe eutanizoi pasi u zbulua se vuante nga dështimi i veshkave; kafsha mendohej se ishte 16 vjeç, më i vjetër se çdo jaguar i egër i njohur. [[Skeda:Aerial view of the Amazon Rainforest.jpg|parapamje|Habitati tipik në pyjet me shi në Amazon]] Frikësohet se kompletimi i një pengese Shtetet e Bashkuara-Meksikë mund të zvogëlojë qëndrueshmërinë e çdo popullsie që banon aktualisht në Shtetet e Bashkuara, duke zvogëluar rrjedhën e gjeneve me popullsinë meksikane, dhe mund të parandalojë çdo zgjerim të mëtejshëm në veri për speciet. Gama historike e specieve përfshinte pjesën më të madhe të gjysmës jugore të Shteteve të Bashkuara, dhe në jug shtrihej shumë më larg për të mbuluar pjesën më të madhe të kontinentit të Amerikës së Jugut. Në total, varg i saj verior ka rënë 1.000 km (620 mi) në jug dhe vargu i saj jugor 2.000 km (1,200 mi) në veri. Fosilet e epokës së akullit të jaguar, që datojnë midis 40,000 dhe 11.500 vjet më parë, janë zbuluar në Shtetet e Bashkuara, duke përfshirë disa në një vend të rëndësishëm deri në veri, si Misuri . Provat fosile tregojnë jaguarë deri në 190 kg (420 lb), shumë më të mëdha se mesatarja bashkëkohore për kafshën. Habitati i maceve zakonisht përfshin pyjet e shiut të Amerikës Jugore dhe Qendrore, ligatinat e hapura, të përmbytura sezonalisht dhe terrenin e thatë me bar. Nga këto habitate, jaguari shumë preferon pyll të dendur; macja ka humbur gamën më të shpejtë në rajone të habitatit të thatë, të tilla si pampat argjentinase , kullotat e thata të Meksikës dhe Shtetet e Bashkuara jugperëndimore. Macja do të sillet nëpër pyje qumeshtit tropikal, subtropikal dhe të thatë (përfshirë, historikisht, pyjet e lisit në Shtetet e Bashkuara). Jaguari preferon të jetojë nga lumenjtë, kënetat, dhe në një pyll të dendur shiu me mbulesë të trashë për pre e kërcellit. Jaguars janë gjetur në lartësi deri në 3.800 m, por ata zakonisht shmangin pyllin montane dhe nuk gjenden në rrafshnaltën e lartë të Meksikës qendrore ose në Ande . Habitatet e preferuara të jaguareve janë zakonisht kënetat dhe rajone të pyllëzuara, por jaguarët gjithashtu jetojnë në skelete dhe shkretëtira. == Ekologjia dhe sjellja == === Roli ekologjik === Jaguari i rritur është një grabitqar kulmi , që do të thotë se ekziston në krye të zinxhirit të tij ushqimor dhe nuk vritet në natyrë. Jaguari është cilësuar gjithashtu një specie gur themeli , siç supozohet, me anë të kontrollit të niveleve të popullsisë së preve, si gjitarë barngrënës , felidat kulmore ruajnë integritetin strukturor të sistemeve pyjore. Sidoqoftë, përcaktimi i saktë se çfarë efektesh speciet si jaguar kanë në ekosistemet është e vështirë, sepse të dhënat duhet të krahasohen nga rajone ku speciet mungojnë, si dhe habitatet e tij aktuale, ndërsa kontrollohen për efektet e veprimtarisë njerëzore. Ёshtë pranuar që speciet pre e madhësisë mesatare pësojnë rritje të popullsisë në mungesë të grabitqarëve të gurthemelit, dhe kjo është hipotezuar të ketë efekte negative kaskaduese. Sidoqoftë, puna në terren ka treguar se kjo mund të jetë ndryshueshmëri natyrore dhe rritja e popullsisë mund të mos jetë e qëndrueshme. Kështu, hipoteza e grabitqarit themelor nuk pranohet nga të gjithë shkencëtarët. Jaguari gjithashtu ka një efekt në grabitqarët e tjerë. Jaguari dhe puma, e cila është felini tjetër më i madh i Amerikës së Jugut, por më i madhja në Amerikën Qendrore ose Veriore, janë shpesh simpatikë (specie të lidhura që ndajnë territorin mbivendosës) dhe shpesh janë studiuar në lidhje. Jaguari ka tendencë të marrë pre më të madhe, zakonisht mbi 22 kg (49 lb) dhe puma më të vogël, zakonisht midis 2 dhe 22 kg (4.4 dhe 48.5 lb), duke zvogëluar madhësinë e këtij të fundit.  Kjo situatë mund të jetë e dobishme për pumën. Karakteristika e saj më e gjerë pre, përfshirë aftësinë e tij për të marrë pre më të vogël, mund t'i japin një avantazh ndaj jaguarit në peizazhet e ndryshuara nga njeriu; ndërsa të dy klasifikohen si afër kërcënimit, puma ka një shpërndarje aktuale dukshëm më të madhe. Në varësi të disponueshmërisë së gjahut dhe madje jaguari mund ta ndajnë atë. === Riprodhimi dhe cikli jetësor === [[Skeda:Panthera onca zoo Salzburg 2009 06.jpg|parapamje|Këlysh 4 muajsh në kopshtin zoologjik të Salzburgut]] Femrat jaguar arrijnë pjekurinë seksuale në moshën rreth dy vjeç, dhe meshkujt në tre ose katër. Macja ndoshta bashkohet gjatë gjithë vitit në natyrë, me lindjet në rritje kur preja është e bollshme. Hulumtimi mbi jaguarët mashkull të robëruar mbështet hipotezën e çiftëzimit gjatë gjithë vitit , pa ndryshime sezonale në tiparet e spermës dhe cilësinë e derdhjes; suksesi i ulët riprodhues është vërejtur edhe në robëri. Gjatësia e gjenerimit të jaguar është 9.8 vjet. Estrusi femëror është 6–17 ditë jashtë një cikli të plotë 37-ditor, dhe femrat do të reklamojnë pjellorinë me shenjat e aromave urinare dhe rritjen e zërit. Femrat variojnë më gjerësisht se zakonisht gjatë miqësisë. Airsiftet ndahen pas çiftëzimit dhe femrat ofrojnë të gjithë prindërit. Periudha e gestacionit zgjat 93-105 ditë; femrat lindin deri në katër këlysh, dhe më së shpeshti në dy. Nëna nuk do të tolerojë praninë e meshkujve pas lindjes së këlyshëve, duke pasur parasysh rrezikun e infantilidit ; kjo sjellje është gjetur edhe tek tigrat. Të rinjtë kanë lindur të verbër, duke fituar pamje pas dy javësh. Këlyshët janë tharë në tre muaj, por mbeten në vendlindjen për gjashtë muaj para se të largohen për të shoqëruar nënën e tyre në gjueti. Ata do të vazhdojnë në shoqërinë e nënës së tyre për një deri në dy vjet para se të nisen për të vendosur një territor për veten e tyre. Meshkujt e rinj janë në radhë të parë nomade, duke bërë shaka me homologët e tyre më të vjetër derisa të arrijnë të pretendojnë një territor. Jetëgjatësia tipike në natyrë vlerësohet të jetë rreth 12-15 vjet; në robëri, jaguari jeton deri në 23 vjet, duke e vendosur atë në mesin e maceve me jetë më të gjatë. === Aktiviteti shoqëror === [[Skeda:Jaguars.JPG|parapamje|252x252px|Jaguarët në kopshtin zoologjik Cameron në Wako, Teksas]] Si shumica e maceve, jaguari është i vetmuar jashtë grupeve nënë-këlysh. Të rriturit në përgjithësi takohen vetëm me  bashkëshortin (megjithëse shoqërizimi i kufizuar jo-mësimor është vërejtur në mënyrë anekdotale) dhe krijon territore të mëdha për veten e tyre. Territoret femra, të cilat kanë një madhësi prej 25 deri 40 km <sup>2</sup> , mund të mbivendosen, por kafshët në përgjithësi shmangin njëra-tjetrën.Territoret e  mashkullit mbulojnë përafërsisht dy herë më shumë hapësirë, duke ndryshuar në madhësi me disponueshmërinë e lojës dhe hapësirës dhe nuk mbivendosen. Territori i një mashkulli mund të përmbajë disa femra. Jaguari përdor shenja skrapesh, urina dhe feçe për të shënuar territorin e tij . Ashtu si macet e tjera të mëdha, jaguari është i aftë të zhurmojë dhe e bën këtë për të paralajmëruar konkurrencën territoriale dhe bashkuese; Periudhat intensive të kundër-thirrjes midis individëve janë vërejtur në egra. Zhurma e tyre shpesh ngjan me një kollë të përsëritur, dhe ata gjithashtu mund të shprehin zhurmë dhe rrënoja.  Luftimet e çiftëzimit midis meshkujve ndodhin, por janë të rralla dhe sjellja e shmangies së agresionit është vërejtur në natyrë. Kur ndodh, konflikti është zakonisht mbi territor: gama e një mashkulli mund të përfshijë atë të dy ose tre femrave, dhe ai nuk do të tolerojë ndërhyrje nga meshkuj të tjerë të rritur. Jaguari shpesh përshkruhet si natë , por është më saktësisht krepuskulare (aktiviteti kulm rreth agimit dhe muzgut). Të dy gjinitë gjuajnë, por meshkujt udhëtojnë më larg se femrat, duke u përshtatur territoreve të tyre më të mëdhenj. Jaguari mund të gjuajë gjatë ditës nëse loja është në dispozicion dhe është një mashtrim relativisht energjik, duke shpenzuar sa 50-60 përqind të kohës së tij aktive. Natyra e pakapshme e jaguarit dhe papranueshmëria e pjesës më të madhe të habitatit të tij të preferuar e bëjnë atë një kafshë të vështirë për shikim, e lëre më të studiojë. [[Skeda:Panthera onca at the Toronto Zoo 2.jpg|parapamje|Jaguari ka një kafshim jashtëzakonisht të fuqishëm që e lejon atë të shpojë predhat e preve të blinduara]] === Gjuetia dhe dieta === Si të gjitha macet, jaguar është një mishngrënës i detyrueshëm , ushqehet vetëm me mish.Ёshtë një gjahtar oportunist dhe dieta e tij përfshin të paktën 87 specie. Gjerësia, jaguarët preferojnë gjahun që peshojnë 45–85 kg (99–187 lb) dhe speciet më të preferuara dukshëm janë kapibarat dhe milingonangrënësit gjigand . Pre të tjera të marra zakonisht përfshijnë derrin e egër , kajmanin e zakonshëm , pekarin e grumbulluar , armadilon me nëntë shirita ndërsa agouti , mishngrënës të tjerë, primatët , oposumin e zakonshëm dhe tapirin në përgjithësi shmangen. Jaguarët janë në mënyrë të pazakontë në mesin e farave të mëdha në atë që ata nuk kanë një preferencë për thundrakët madje edhe në këmbë . Disa jaguarë gjithashtu gjuajnë mbi bagëtitë. [[Skeda:Jagvstapir.jpg|parapamje|Ilustrimi i një jaguar që vret një tapir , kafsha më e madhe tokësore amtare në rangun e saj]] Ndërsa jaguari shpesh përdor teknikën e thellë të kafshimit të fytit dhe teknikën e mbytjes tipike në mes të Pantherave , ai ndonjëherë përdor një metodë vrasjeje unike në mesin e maceve: ai shpon drejtpërdrejt përmes kockave të përkohshme të kafkës midis veshëve të pre (sidomos capibarën) me qenin e saj dhëmbë , duke shpuar trurin. Ky mund të jetë një përshtatje ndaj predhave të breshkave "të plasaritura të hapura"; pas zhdukjes së vonë të Pleistocenit, zvarranikët e blinduar si breshkat do të kishin formuar një bazë të bollshme për jaguarin. Kafshimi i kafkës është i punësuar me gjitarë në veçanti; me zvarranikë të tillë si kaimanin, jaguari mund të hidhet në pjesën e prapme të preve dhe të shkëputët vertebrat e qafës së mitrës , duke imobilizuar objektivin. Kur breshkat e detit , përfshirë breshkën e madhe detare të lëkundur e cila peshon mesatarisht rreth 385 kg (849 lb), pasi përpiqen të vendosin fole në plazhe, jaguari do të kafshojë në kokë, shpesh duke goditur prenë, përpara se të tërhiqet për të ngrënë . Raportohet se, ndërsa gjuan kuaj, një jaguar mund të kërcejë mbi shpinë, të vendosë njërën puthje në surrat dhe një tjetër në napë dhe pastaj kthesë, duke zhvendosur qafën. Njerëzit vendas kanë raportuar në mënyrë anekdotale se kur gjuajnë një palë kuaj të lidhur, jaguari do të vrasë një kalë dhe pastaj do ta zvarritë ndërsa kali tjetër, i cili ende jeton, është zvarritur në prag të tyre. Jaguari është më shumë se një grabitqar i ndjekur. Macja do të ecë ngadalë nëpër shtigjet pyjore, duke dëgjuar dhe duke kërcyer mbi prenë përpara se të nxitojë ose të bëjë pritë. Jaguari sulmon nga mbulesa dhe zakonisht nga pika e verbër e një objektivi me një kërcim të shpejtë; aftësitë pritëse të specieve konsiderohen pothuajse të pamëshirshme në mbretërinë e kafshëve nga njerëz indigjenë dhe studiues të fushave, dhe me siguri janë një produkt i rolit të tij si një grabitqar kulmi në disa mjedise të ndryshme. Prita mund të përfshijë kërcimin në ujë pas gjahut, pasi një jaguar është mjaft i aftë të kryejë një vrasje të madhe gjatë notit; forca e saj është e tillë që kufomat e mëdha si një mëshqerrë mund të rrëzohen në një pemë për të shmangur nivelet e përmbytjes. Kur vret prenë, jaguari do të tërheqë trupin e pajetë në një vend të trashë ose në një vend tjetër të izoluar. Fillon të hahet në qafë dhe gjoks, sesa në mes. Zemra dhe mushkëritë konsumohen, pasuar nga shpatullat. Kërkesa ditore për ushqim e një kafshe 34 kg (75 lb), në skajin e ultë ekstrem të peshës së specieve, është vlerësuar në 1.4 kg (3.1 lb). Për kafshët e rrëmbyera në intervalin 50–60 kg (110–130 lb), rekomandohen më shumë se 2 kg (4,4 lb) mish në ditë.Në natyrë, konsumi është natyrisht më i çrregullt; macet e egra harxhojnë energji të konsiderueshme në kapjen dhe vrasjen e preve, dhe ato mund të konsumojnë deri në 25 kg (55 lb) mish në një ushqim, pasuar nga periudha të urisë. Megjithëse mishngrënës, ka prova që jaguarët e egër konsumojnë rrënjët e Banisteriopsis caapi. ==== Sulmet ndaj njerëzve ==== Jaguarët shumë rrallë sulmojnë njerëzit. Sidoqoftë, një sjellje e tillë duket se është më e shpeshtë kur njerëzit hyjnë në habitatin e jaguarit dhe preja ulet. Jaguari robër ndonjëherë sulmojnë rojet e kopshteve zoologjike. Kur pushtuesit arritën në Amerikë, ata kishin frikë nga jaguaret. Sidoqoftë, edhe në ato kohë, preja kryesore e jaguar ishte kapibara. Charles Darwin raportoi një thënie të amerikanëve vendas se njerëzit nuk do të duhet të kenë frikë nga jaguari për sa kohë që kapibarat ishin të bollshme. == Kërcënimet == [[Skeda:Colonel Roosevelt's first South American jaguar.jpg|parapamje|Një jaguar i Amerikës së Jugut i vrarë nga Theodore Roosevelt]] [[Skeda:Statuette Karajà MHNT.ETH.2011.17.85.jpg|parapamje|Skena e gjahut jaguarit me [[Qeni|qen]] - MHNT]] Popullsia e jaguarit po bie me shpejtësi. Lloji është renditur si afër kërcënimit në listën e kuqe të IUCN . Humbja e pjesëve të gamës së saj, përfshirë eleminimin e saj virtual nga zonat e saj historike veriore dhe copëzimin në rritje të gamës së mbetur, kanë kontribuar në këtë status. Rënie veçanërisht të ndjeshme kanë ndodhur në vitet 1960, kur më shumë se 15,000 jaguarë u vranë për lëkurat e tyre në Amazoz braziliane çdo vit; Konventa për Tregtinë Ndërkombëtare të Specieve të Rrezikuara në e vitit 1973 solli një rënie të mprehtë në tregtinë Pelt. Puna e detajuar e kryer nën kujdesin e Shoqërisë së Konservimit të Jetës së egër zbuloi se specia ka humbur 37% të rangut të saj historik, me statusin e saj të panjohur në një 18% shtesë të gamës globale. Më inkurajuese, probabiliteti i mbijetesës afatgjatë u konsiderua i lartë në 70% të gamës së tij të mbetur, veçanërisht në pellgun e Amazonës dhe Gran Chaco dhe Pantanal fqinj . Rreziqet kryesore për jaguarin përfshijnë shpyllëzimin në të gjithë habitatin e tij, rritjen e konkurrencës për ushqim me qeniet njerëzore, veçanërisht në habitatin e thatë dhe joproduktiv, gjahun , uraganet në pjesët veriore të diapazonit të tij, dhe sjelljen që shpesh do vrasin macen ku vret bagëtitë. Kur përshtatet me gjahun, jaguari është treguar të marrë bagëti si një pjesë e madhe e dietës së tij; ndërsa pastrimi i tokës për kullotje është problem për speciet, popullsia e jaguar mund të jetë rritur kur bagëtitë u prezantuan për herë të parë në Amerikën e Jugut, pasi kafshët përfituan nga baza e re e preve. Kjo gatishmëri për të marrë bagëti ka nxitur pronarët e fermave të punësojnë gjahtarë jaguarësh me kohë të plotë. Lëkurat e maceve të egra dhe gjitarëve të tjerë janë vlerësuar shumë nga tregtia e leshit për shumë dekada. Që nga fillimi i shekullit të 20-të jaguarët u gjuan në një numër të madh, por mbivlera e tepërt dhe shkatërrimi i habitatit zvogëluan disponueshmërinë dhe shkaktuan gjuetarë dhe tregtarë që gradualisht të zhvendosesh në specie më të vogla deri në vitet 1960. Tregtia ndërkombëtare e lëkurave të jaguar pati lulëzimin e saj më të madh midis fundit të Luftës së Dytë Botërore dhe fillimi i vitit 1970, për shkak të rritjes së ekonomisë dhe mungesës së rregulloreve. Nga viti 1967 e tutje, rregulloret e paraqitura nga ligjet kombëtare dhe marrëveshjet ndërkombëtare e zvogëluan tregtinë ndërkombëtare të raportuar nga sa më shumë që 13000 lëkurat në vitin 1967, përmes 7000 lëkurave në 1969, derisa u bë e papërfillshme pas vitit 1976, megjithëse tregtia dhe kontrabanda e paligjshme vazhdojnë të jenë problem . Gjatë kësaj periudhe, eksportuesit më të mëdhenj ishin Brazili dhe Paraguai, dhe importuesit më të mëdhenj ishin SH.B.A. dhe Gjermania . == Ruajtja == [[Skeda:Black jaguar.jpg|parapamje|Një jaguar melanistik]] Jaguari është e shënuar në Shtojcën I CITES , që do të thotë se i gjithë tregtia ndërkombëtare me xhaguarë ose pjesë të trupit të tyre është e ndaluar.Gjuetia e jaguarit është e ndaluar në Argjentinë, Brazil, Kolumbi, Guiana Franceze, Honduras, Nikaragua, Panama, Paraguai, Suriname, Shtetet e Bashkuara dhe Venezuela.Gjuetia e jaguarit është e kufizuar në Guatemala dhe Peru. Gjuetia e trofeve është ende e lejuar në Bolivi, dhe nuk mbrohet në Ekuador ose Guajanë. === Njësitë e Konservimit të jaguarit === Ruajtja e jaguarit është e ndërlikuar për shkak të gamës së gjerë të specieve që përfshin 18 vende me politika dhe rregullore të ndryshme. Zona specifike të një rëndësie të lartë për ruajtjen e jaguarit, të ashtuquajturat "Njësitë e ruajtjes së Jaguarit" (JCU) u përcaktuan në vitin 2000. Këto janë zona të mëdha të banuara nga të paktën 50 jaguarit.Njësia Eakdo u vlerësua në bazë të madhësisë, lidhjes, cilësisë së habitatit si për jaguarin, ashtu edhe për prenë dhe statusin e popullsisë së jaguarit. Në atë mënyrë, 51 Njësi të Konservimit të Jaguarit u përcaktuan në 36 rajone gjeografike si zona me përparësi për ruajtjen e jaguarit përfshirë: * [[Skeda:Jaguar - Cameron Park Zoo - Waco, Texas.jpg|parapamje|Jaguar  të rritur në kopshtin zoologjik Kameron , Wako, Teksas]]      Sierra Madre e Meksikës *       pyjet tropikale Selva Maya që shtrihen mbi Meksikë, Belize dhe Guatemala *       e pyjet me lagështi Choco-Darien nga Hondurasi, Panamaja në Kolumbi *       Sierra de Tamaulipas *       Llanos Venezuelës *       pellgu verior i Cerrado dhe Amazon në Brazil *       Provinca Misiones në Argjentinë Studimet e fundit nënvizuan se për të ruajtur shkëmbimin e fortë në të gjithë pishinën e gjeneve jaguar të domosdoshme për ruajtjen e specieve, është e rëndësishme që habitatet e jaguarit janë të ndërlidhura. Për ta lehtësuar këtë, është krijuar një projekt i ri, Paseo del Jaguar për të lidhur disa pika të nxehta të jaguar. Në vitin 1986,Qëndra u krijua në Belize si zona e parë e mbrojtur në botë për ruajtjen e jaguarit. Duke pasur parasysh papranueshmërinë e pjesës më të madhe të specieve, veçanërisht Amazonën qendrore, vlerësimi i numrave të jaguarit është i vështirë. Studiuesit zakonisht përqendrohen në bioregione të veçanta , kështu që analiza e gjerë e specieve është e pakët. Në 1991, 600-1000 (numri më i lartë) vlerësohej se jetonte në Belize. Një vit më parë, 125-180 jaguar janë vlerësuar të jetojnë në Meksikë 4000-km <sup>2</sup> (2400-mi 2 ) Calakmul Rezervë e biosferës , me një tjetër 350 në shtetin e Chiapas . Rezerva Biosfera fqinje e Majës në Guatemalë, me një sipërfaqe prej 15,000 km <sup>2</sup> (9,000 mi <sup>2</sup> ), mund të ketë 465-550 kafshë. Punë punësimi Telemetria GPS në 2003 dhe 2004 gjeti dendësi prej vetëm gjashtë deri në shtatë jaguarit për 100 km <sup>2</sup> në rajonin kritik Pantanal, krahasuar me 10 deri 11 duke përdorur metoda tradicionale; kjo sugjeron që metodat e përdorimit gjerësisht të marrjes së mostrave mund të fryjnë numrin aktual të maceve. === Qasjet === Në vendosjen e rezervateve të mbrojtura, përpjekjet në përgjithësi duhet të përqendrohen në zonat përreth, pasi jaguaret nuk ka të ngjarë të kufizohen në kufijtë e një rezervimi, veçanërisht nëse popullsia po rritet në madhësi. Qëndrimet njerëzore në zonat përreth rezervave dhe ligjeve dhe rregulloreve për të parandaluar copëtimin e qenieve janë thelbësore për t'i bërë zonat e ruajtjes efektive. Për të vlerësuar madhësinë e popullsisë brenda zonave specifike dhe për të mbajtur gjurmët e jaguarit, bllokimi i kamerës dhe telemetria e përcjelljes së jetës së egër përdoren gjerësisht, dhe feces mund të kërkohet me ndihmën e qenve detektorë për të studiuar shëndetin dhe dietën e jaguarit. Përpjekjet aktuale për ruajtjen shpesh përqendrohen në edukimin e pronarëve të fermave dhe promovimin e ekoturizmit . Jaguari është përcaktuar në përgjithësi si një specie ombrellë - rrezat e shtëpisë së saj dhe kërkesat e habitatit janë mjaft të gjera që, nëse mbrohen, shumë lloje të tjera të gamës më të vogël do të mbrohen gjithashtu. Speciet ombrellë shërbejnë si "lidhje lëvizëse" në shkallën e peizazhit, në rastin e jaguarit përmes grabitqeve. Kështu që organizatat e ruajtjes mund të përqendrohen në sigurimin e një habitati të qëndrueshëm dhe të lidhur për jaguarin, me njohuri që speciet e tjera gjithashtu do të përfitojnë. Përcaktimet e ekoturizmit janë duke u përdorur për të gjeneruar interes publik për kafshët karizmatike siç është jaguari, ndërsa në të njëjtën kohë gjenerojnë të ardhura që mund të përdoren në përpjekjet e ruajtjes. Auditimet e bëra në Afrikë kanë treguar që ekoturizmi ka ndihmuar në ruajtjen e maceve afrikane. Ashtu si për macet e mëdha afrikane, një shqetësim kryesor në ekoturizmin e jaguarit është hapësira e konsiderueshme e habitatit që speciet kërkon, kështu që nëse ekoturizmi përdoret për të ndihmuar në ruajtjen e jaguarit, duhet të merren parasysh disa konsiderata se si do të mbahen të paprekur ekosistemet ekzistuese, apo si ekosistemet e reja që janë mjaft të mëdha për të mbështetur një popullsi në rritje të jaguar do të vendosen. === Shtetet e Bashkuara === E vetmja mace e egër që jeton në Amerikën e Veriut që ulërin, jaguari u regjistrua si një kafshë e Amerikës nga Tomas Xheferson në 1799. Jaguarët janë ende herë pas here shikuar në Arizona dhe Nju Meksiko , të tilla si El Jefe, duke nxitur veprime për ruajtjen e tij nga autoritetet.  Për shembull, më 20 gusht 2012, USFWS propozoi të linte mënjanë 838,232 hektarë në Arizona dhe New Mexico - një zonë më e madhe se Rhode Island - si habitat kritik i jaguar. == Në mitologji dhe kulturë == === Amerika para-kolumbiane === [[Skeda:Jaguar warrior.jpg|parapamje|Luftëtar Jaguar në kulturën Azteke]] Në Amerikën Qendrore para-Kolumbiane dhe atë të Jugut, jaguari ishte një simbol i fuqisë dhe forcës. Midis kulturave andeaneve , një kult i jaguarit i shpërndarë nga kultura e hershme Chavín u pranua mbi pjesën më të madhe të asaj që është sot Peru nga 900 pes. Kultura e mëvonshme Moche e Perusë veriore e përdori jaguarin si një simbol të fuqisë në shumë prej qeramikës së tyre. Në fenë e Muisca , i cili banonte në Altifano Cundiboyacense të ftohtë në Andet kolumbiane , jaguari konsiderohej një kafshë e shenjtë dhe gjatë ritualeve të tyre fetare njerëzit visheshin me lëkurën e jaguarit. Lëkurat tregtoheshin me popujt e ultë të Llanos Orientales tropikale . Emri i zipa Nemequene u rrjedhin nga Muysccubun fjalët nymy dhe quyne , do të thotë "forca e jaguarit". Në Mesoamerica , Olmec culturean kulturë e hershme dhe me ndikim e rajonit të Bregut të Gjirit përafërsisht bashkëkohor me Chavín — zhvilloi një motiv të veçantë " ishin jaguar " të skulpturave dhe figurave që tregojnë jaguarët e stilizuar ose njerëz me karakteristikat e jaguarit. Në civilizimin e mëvonshëm të Majave , jaguari besohej se lehtësonte komunikimin midis të gjallëve dhe të vdekurve dhe për të mbrojtur familjen mbretërore. Majat i shikoi këto linja të fuqishme si shoqëruesit e tyre në botën shpirtërore, dhe një numër i sundimtarëve të Majave lindi emra që përfshinin fjalën Mayan për jaguar ( b'alam në shumë nga gjuhët Mayan ). Balam ( Jaguar) mbetet një mbiemër i zakonshëm i Majave, dhe është gjithashtu emri i Chilam Balam , një autor legjendar, të cilit i atribuohen miscellanitë e Majave të shekujve 17 dhe 18, duke ruajtur njohuri shumë të rëndësishme. === Kultura bashkëkohore === Jaguar dhe emri i tij përdoren gjerësisht si një simbol në kulturën bashkëkohore. Kjo është kafsha kombëtar i Guajana , dhe është i paraqitur në saj të stemës .Flamuri i Departamentit të Amazonas , një departament kolumbian, përmban një  jaguar. Jaguari shfaqet edhe në kartëmonedha të real Brazilian . Jaguari është gjithashtu një element i zakonshëm në mitologjinë e shumë kulturave bashkëkohore amtare në Amerikën e Jugut, zakonisht portretizohet si krijesa që u dha njerëzve fuqinë mbi zjarr. Jaguari përdoret gjerësisht si një emër produkti, më i rëndësishmi për një markë britanike të makinave luksoze . Emri është miratuar nga franchises sportive, duke përfshirë NFL 's Jacksonville Jaguars dhe meksikan soccer club Chiapas FC kreshtë e Argjentinës ' s federata kombëtare në bashkim rugby përmban një jaguar; sidoqoftë, për shkak të një gabimi në gazetari , ekipi kombëtar i vendit quhet Los Pumas . Në frymën e kulturës antike Maiat, Lojërat Olimpike të vitit 1968 në Qytetin Meksikan adoptoi një jaguar të kuq si maskota e parë zyrtare olimpike. == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == {{commons|Panthera onca|Jaguari}} * [https://web.archive.org/web/20080923163010/http://www.arkive.org/species/GES/mammals/Panthera_onca/more_info.html ARKive: Jaguar (''Panthera onca'')]: general information, pictures and videos * http://de.wikipedia.org/wiki/Jaguar {{Macet e mëdha}} [[Kategoria:Gjitarë]] [[Kategoria:Jaguarë]] [[Kategoria:Pantera]] [[Kategoria:Kafshë mishngrënëse]] 3q25xm0eo1x8m0wj53bd1tzipg9zz56 0 63766 3006570 3001582 2026-07-06T16:41:22Z Smallem 126080 Heqje e trashjes së panevojshme (''') brenda titujve të seksioneve – përmes Claude AI 3006570 wikitext text/x-wiki == CED- Qendra për edukim dhe zhvillim në Tearcë == === Për CED === Qendra për edukim dhe zhvillim- CED, është organizatë joqeveritare, e cila funksionon në rajonin e Komunës së Tearcës, nga Dhjetori i vitit- 2006. Organizata ka si grup qëllimor, të rinjë nga mosha 12 deri 28 vjet, ndërsa për arritjen e qëllimeve përfshihen të rinjt, arsimtarët, prindërit, udhëheqës të institucioneve dhe organizatave tjera. http://www.ced.org.mk {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130518023004/http://www.ced.org.mk/ |date=18 maj 2013 }} Disa nga shërbimet e organizatës janë- Qendra për edukim dhe zhvillim bën trajnime për vullnetarizëm, drejtat e fëmijëve, për participim, për lidership, komunikim, zgjidhje konfliktesh, punë me individë, punë me grupe, projekte, evaluim dhe monitorim<br /> Përgatitje të planeve të ndryshme strategjike për OJQ si- Organizim të punëtorive kreative, të ekspozitave të ndryshme, për përfitim të shkathtësive të edukimit joformal, për angazhim vullnetare në zyrat e CED, dhe në shtetet e huaja, shfaqje të ndryshme, vallzim dhe teatër. CED, investon në zhvillimin e të rinjve përmes edukimit joformal, punës rinore dhe vullnetarizmit, me qëllim ata të nxiten për incijativa kreative dhe bashkëpunim të ndërsjellë.<br /> Të rinjt kanë njohuri, shkathtësi, qëndrime dhe ndërmarrin inicijativa për ndërtimin dhe zhvillimin e shoqërisë duke promovuar bashkëjetesë midis të gjitha bashkësive. Jo rastësisht në Tearcë jetojnë banorë nga mbi 10 fshatra të ndryshme të rajonit të [[Maqedoni]]së dhe viseve të [[Kosovë]]s. Kjo laramani kulturash si dhe autoktonia e një pjese të madhe të banorëve çdoherë ka qenë një nxitje që të gjithë të mundohen sa më shumë të promovojnë vlera pozitive. Pas periudhës së vitit 2001, [[Municipality of Tearce|Tearca]] etiketohet si vend ku shumica e udhëheqëseve të organizatave lokale do të mund të implementojnë projektë me qëllim të prezentimit të një bashkëpunimi ndëretnik. Ndër projektet që kontribuan për krijimin e një mase kritike e cila më vonë në mënyrë të pavarur do të mund të vazhdojë ishin projekti- Babilon (QBB Loja), Grupi për vallzim në teatër([http://Kurve%20Wustrow Kurve Wustrow]{{Lidhje e thyer}}, Gjermani), trajnim për trajnues- Qendra Teatrore për Fëmijë, [http://Skopje%20city Shkup]{{Lidhje e thyer}}, Kinema e Hapur- Qendra për Arte Bashkëkohore, Shkup si dhe EKAP projekti me një intenzitet më të madh që u realizua nga viti, 2005-2006. Për realizimin e çdo projekti, nevojë kryesorë përveç mjeteve finansiare janë edhe kapacitetet e ndryshme njerëzore. Aktivistët me inicijativë të Metin Muaremit, Mensure Ilazit, Xhemal Qamilit, Dijana Petrovskës si dhe Alije Malikit vendosën që me 20 Dhjetor të vitit 2006, të themëlojnë organizatën CED, pra të kalojnë në person juridik duke qenë të vetëdijshëm për sfidat. Pas themelimit të saj OJQ, [http://www.ced.org.mk CED] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130518023004/http://www.ced.org.mk/ |date=18 maj 2013 }} vazhdon me aktivitete të ndryshme me qëllim të organizimit të ngjarjeve të ndryshme kulturore, Organizata beson se vetëm përmes bashkëpunimit të të gjitha institucioneve kyçe që veprojnë në rajon, por edhe të të gjithë banorëve mund të ndihmohet në krijimin e një ambienti më të zhvilluar për jetesë për të gjithë. Shumica e projekteve përkrahen nga, ″Programi [[Swiss|Zvicër]]an për Kulturë″, ″Pro Helvetia″, Ministria e Arsimit dhe Shkencës, ″Fondacionin për Fëmijë, Pestaloci″, Zvicër, [[USAID]]- [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës- United States of America|Shtetet e Bashkuara të Amerikës]]. Duke synuar që të jemi një organizatë serioze, udhëheqësit e [[Municipality of Tearce|CED]] vendosën që të përpilojnë, Plan Strategjik. Qendra për edukim dhe zhvillim- CED, funksionon në rajonin e [http://Municipality%20of%20Tearce Komunës së Tearcës]{{Lidhje e thyer}}, si rezultat i nevojave të komuniteteve që jetojnë në rajonin e [http://Polog,%20Tetovo,%20Macedonia Pollog]{{Lidhje e thyer}} ut të Poshtëm. Organizata shënon një ngritje të dukshme. Grup qëllimor i ka të rinjt nga mosha 12 deri 28 vjet dhe të cilët duan të promovojnë ndryshime në shoqëri, ndërsa për arritjen e qëllimeve të saja në aktivitete çdoherë përfshihen të rinjt, arsimtarët, prindërit, udhëheqës të institucioneve dhe udhëheqës të organizatave tjera. == Bashkëpunimi i CED me organizatat tjera == Nga viti 2009, CED është anëtare e shumë rrjet organizatave si: * Anëtare e projektit Kultura në Rajonet Rurale (programi Zvicëran për Ballkanin perendimor) * Anëtare e koalicionit të organizatave rinor- SEGA, http://www.sega.org.mk/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120302203258/http://sega.org.mk/ |date=2 mars 2012 }} * Anëtare e Aleancës për zhvillimin arsimimit të moshuarve (AZHAM) * Anëtare e MOF-it, https://web.archive.org/web/20121015005713/http://www.mof.org.mk/, * Partnere e "[http://Children%20Foundation%20Pestalozzi Fondacionit Pestaloci]{{Lidhje e thyer}}", për këmbimet ("MAJKA" dhe SPPMD), http://www.pestalozzi.ch/ * Partnere e [http://MileuKontakt,%20www.mileukontakt.mk MileuKontakt për Ndryshime Klimaterike]{{Lidhje e thyer}}, * TACSO, Asisteca teknike pët organizatat qytetare == Prioritetet strategjike == Sipas njohurive të ndryshme bashkëkohore, jemi në dijeni se ekzistojnë tre lloje të të edukuarit të njeriut edhe atë: Edukimi Formal-(Anglisht [http://Formal%20Education Formal Education]{{Lidhje e thyer}}) nënkuptohen të gjitha proceset edukative të cilat realizohen Brenda në [http://sistemit%20edukativ-formal sistemit edukativ-formal]{{Lidhje e thyer}}, të strukturuar në mënyrë hierarhike (duke filluar nga shkolla fillore deri në fakultet), të cilat rezultojnë me përfitimin e profesioneve të ndryshme dhe diplomave. '''Edukimi joformal (Anglisht [http://Non-formal%20Education Non-formal Education]{{Lidhje e thyer}})''' nënkuptohen procese të organizuara të të mësuarit të cilat organizohen jasht sistemit formal të edukimit dhe të cilat në shumicën e rasteve u dedikohen zhvillimit personal të individit dhe të aplikueshme në praktike. Zgjedhja është e atij që meson dhe mund të mësohet përmes punës, aksionit, praktikës, përvojës, pasi bazohet në të mësuar përmes përvojës. Mësimi është afatgjatë dhe gjithëpërfshirës. Zgjat tërë jetën.<br /> Edukimi informal (anglisht- [http://informal%20education informal education]{{Lidhje e thyer}}) nënkupton aktivitete edukative kryesisht individuale të vetëinicuara nga ndonjë person i cili mëson ose përfiton përvoja gjatë jetës së tij (Duke filluar nga mësimi në shtëpi, përmes mediumeve, internetit dhe deri përftim përvoja përmes kontakteve me njerëz tjerë).<br /> CED vazhdon me promovimin të edukimit joformal përmes aktiviteteve të ndryshme si punëtorive të ndryshme kreative, këmbimeve, ekspozitave, kampeve dhe aktiviteteve tjera. Vetë organizata udhëhiqet nga koncepti se njeriu mëson deri sa është gjallë, dhe beson se secili individ pa dallim etniteti, feje apo përkatësie tjetër posedon kapacitet për vetëzhvillim në tërë procesin jetësor.<br /> Edukimi joformal NFO([[FORMAL AND NON FORMAL EDUCATION|NON FORMAL EDUCATION]]) Ky lloj edukimi shpesh është e bazuar në akte juridike dhe është i obligueshëm. Edukimi shkollor tek ne në masë të madhe bazohet në principe formale të të edukuarit. Nevojat e ndonjë të arsimuari shpesh ndryshojnë me kalimin e kohës, përkatësisht me zhvillimin e teknologjisë si dhe të ndryshimeve ekonomike të cilat kanë ndodhur në vitet 60ta dhe 70ta. UNESCO në 1972 definon EJF si”aktivitet i organizuar edukativ, jasht sistemit formal e cila ka për qëllim që t’i plotësojë nevojat e përdoruesit, por edhe qëllimet e të të mësuarit.”. Edukimi joformal ofron dy kategori më të gjëra, si programe edukative dhe programe arsimore. Këto programe janë të dedikuara për grupe si të rinjtë, të moshuarit, prindërit etj., përmes raporteve interaktive, aktivitetit, praktikës, përvojës. Ky lloj edukimi është i aplikueshëm në jetën e përditshme, pas së cilave në fund secili pjesëmarrës merr diplomë apo çertifikatë. "Luftërat fillojnë në mendjet e njerëzve, Andaj mendja e njeriut duhet të jete vendi ku paqa duhet krijuar", duke u nisur nga ky parim, i cili gjendet edhe ne preambulën e kushtetutës së UNESKO’s, edukimi nderkulturor shihet si edukim dhe trajnim për paqë. Në tërësi njohja e kulturës amë dhe njohja e kulturave tjera paraqet element kyç për tejkalimin e pabarazisë. Në tërë botën ka rreth 200 [[States in the World|shtet]]e, 6000 gjuhë të identifikuara dhe rreth 10000 kultura. Shoqëritë multikulturore janë fakt i pamohueshëm në tërë botën. Edukimi ndërkulturor pranon se shkollat janë vend thelbësor për transformimin e shoqërisë dhe eliminimin e padrejtësisë. Parimet të cilat ky lloj edukimi i mbron janë drejtësi sociale dhe barazi nëpër institucionet ku promovohet dija, e cila automatikisht nënkupton edhe drejtësi sociale dhe barazi në shtet. Ky koncept ka filluar të njihet që nga viti 1960. Edukimi ndërkulturor luan në formimin e identitetit e cila është një process social-interaktivë. == Disa nga projektet dhe aktivitetet e realizuara nga, Qendra për edukim dhe zhvillim == Projekti, "ALTYO", http://www.youtube.com/watch?v=cArW74SNL7Y<br /> Dita e Groshës: http://www.youtube.com/watch?v=1octkt4MPEE<br /> Aktivitete të ngjashme si në reportazhin më posht,<br /> http://www.youtube.com/watch?v=gID_IG1tctw<br /> Disa garime të përgatitur nga nxënësit e shkollës në Tearcë- Kiril Pejçinoviq. === Këmbimi i parë ndërkombëtar në Trogen, [[Switzerland, Swiss|Zvicër]] === Si rezultat i bashkëpunimit të deritanishëm të OJQ CED(Qendra për edukim dhe zhvillim) me fondacionin zvicëran për fëmijë- Pestaloci, për dy javë shtatë nxënës nga Komuna e Tearcës morën pjesë në këmbimin e cila u mbajt në Trogen, Zvicër. Ky aktivitet është në kuadër të aktiviteteve të ndryshme të cilat zhvillohen në këtë rajon, përmes së cilave promovohet bashkëpunimi ndërkulturor, edukimi joformal si dhe mësimi përmes përvojave të ndryshme që fëmijet kalojnë nëpër aktivitetet e kësaj organizate. Si kriter për zgjedhjen e nxënësve kanë qenë gjendja sociale e tyre, përkatësia etnike si dhe pjesëmarrja e tyre nëpër aktivitetet e organizatës. http://www.pestalozzi.ch/<br /> === Këmbim ndërkombëtar në Irlandën Veriore === Nga 5 Dhjetori deri më 10 Dhjetor një delegacion nga përfaqsues të institucioneve të ndryshme shtetërore dhe organizatave joqeveritare do të jenë pjesëmarrës të këmbimit studimor ndërkombëtar në Irlandën Veriore dhe Republikën e Irlandës, në kuadër të së cilës do të jetë edhe kryetari i Komunës së Tearcës z. Isen Asani si dhe kryetari i organizatës, Qendra për edukim dhe zhvillim- CED, z.[http://President%20of%20CED-%20Center%20for%20education%20and%20development%20in%20Tearce,%20Претседател%20на%20ЦЕД%20од%20Теарце Metin Muaremi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170220175602/http://acn.com.ve/ |date=20 shkurt 2017 }}. Paraprakisht, Komuna e Tearcës ishte nikoqire e delegacionit nga [[Ireland|Irlanda Veriore]], ku patën mundësi të njihen me mënyrën e funksionimit të saj, sfidat me të cilat komuna ballafaqohet në kuadër të decentralizimit si dhe bashkëpunimin e saj me të gjitha institucionet e relevante në rajon. Qëllimi i kësaj vizitë është promovimi përvojave të ndryshme pozitive të bashkëpunimitë dhe dijalogut ndërnacional, përforcim i kapaciteteve institucionale, krijim i atmosferave pozitive me qëllim respekt të ndërsjellë si dhe zhvillim të mekanizmave të ndryshme pozitive të cilat do të ndihmonin në implementimin e marrëveshjes kornizë të Ohrit.<br /> Projekti realizohet nga organizata MNI ([http://Mediation%20Northern%20Irland Mediation Northern Irland]{{Lidhje e thyer}}), në bashkëpunim me MCMS( Shkup) si dhe logjistikë të CED Tearcë.<br /> == Trajnime == Nga viti 2009 Qendra për edukim joformal- [http://NGO%20TRIAGOLNIK%20from%20Tetovo,%20Macedonia TRIAGOLNIK]{{Lidhje e thyer}} realizon Kursin- Bazat e Punës Rinore në pesë komuna edhe atë Tearcë, Delçevë, Kavadar, [http://Kumanovo,%20Republic%20of%20Macedonia Kumanovë]{{Lidhje e thyer}} dhe Shkup. Ky projekt në Maqedoni është e zhvilluar në bazë të modelit të programit për Lidership dhe zhvillim të punës rinore në bashkësi e cila implementohej nga [http://University%20in%20Sweden%20 Universiteti Jonçeping, Suedi]{{Lidhje e thyer}} . Gjatë këtij trajnimi 100 pjesëmarrës morrën pjesë në kursin gjashtë mujor e cila u mundëson që të jenë qytetarë aktiv dhe të promovojnë ndryshime pozitive në shoqëri. Ky kurs përbëhet nga 6 tërësi edukative si- Hyrje në punën rinore dhe arsimimin joformal, etika e punës me të rinjë, menaxhim i vetes dhe tjeret, planifikim i punës me të rinj, puna me individë, konflikte dhe dallime, puna në grupe. Pas mbarimit të trajnimit, si pjesë e projektit, pjesëmarrësit realizojnë projekte zhvillimore me të rinjë. Fushat në të cilën projektet do të fokusohen- si papunësia, bashkëpunimi ndëretnik, mundësi të njejta dhe diversitet, mbrojtja e ambientit. == Kontaktet == Qendra për edukim dhe zhvillim- Tearcë <br /> Zyra: te Ndërtesa e shkollës së vjetër, Tearcë-1224, Komuna e Tearcës, [[Republic of Macedonia, Република на Македонија|Republika e Maqedonisë]]. Vizitoni ueb faqet: http://www.ced.org.mk {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130518023004/http://www.ced.org.mk/ |date=18 maj 2013 }}<br /> https://twitter.com/CEDTearce<br /> https://www.facebook.com/pages/Center-for-Education-and-DevelopmentCED-Tearce/<br /> https://www.youtube.com/user/theCEDofficial<br /> '''E-mail: info@ced.org.mk''' Drejtor i Organizatës Joqeveritare, Qendra për edukim dhe zhvillim, CED- Tearcë, është zotëri, Metin Muaremi,<br /> kontakt: metin.muaremi@ced.org.mk, Telefoni celular: +389 70 838 148 [[Kategoria:Organizata joqeveritare]] oalf3dcs0wye1nb6ktb331fh79fdh9a 0 65849 3006610 3001022 2026-07-06T16:51:48Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006610 wikitext text/x-wiki {{Leter Tabela Fillim}} {{Leter figura|Ragip11.JPG}} {{Leter portreti|Ragip Halilaj}} {{Leter titulli|}} {{Leter emri|Ragip}} {{Leter mbiemri|Halilaj}} {{Leter ditëlindje|[[2 maj]] [[1967]]}} {{Leter vendlindje|[[Terdefc]], [[Gllogoci|Gllogoc]]}} {{Leter ditëvdekje|[[30 maj]] [[1999]]}} {{Leter vendvdekje|[[Arllati|Arllat]], [[Gllogoci|Gllogoc]]}} <!--{{Leter shtetësie|}}--> {{Leter nacionaliteti|shqiptare}} {{Leter Tabela Fund}} '''Ragip Halilaj''' u lind më [[2 maj]] [[1967]] në fshatin e shumë dëshmorëve dhe martirëve të lirisë, në Grykas (ish-Terdefc) të Drenasit, në një familje me tradita atdhetare, ku në vazhdimësi kultivohej dashuria për Atdheun dhe urrejtja për armikun. Fshati Grykas është i njohur për qëndresën heroike kundër çdo pushtuesi, e sidomos pushtuesve jugosllavë. Për këtë më së miri flet fakti se Grykasin kolonizatorët sllavë e dogjën katër herë: së pari më 1924 kur po luftonin për krah çetave kacake të Azem e Shotë Galicës, pastaj më [[1945]], kur po Grykasi po luftonte përkrah komandantit të Kryengritjes së Drenicës, Shaban Polluzhës, dhe së fundit në shtator [[1998]] dhe prill [[1999]] Grykasi u bë shkrumb e hi nga hordhitë barbare të kolonizatorëve serbë. == Fëmijëria dhe Shkolla == [[Skeda:Image021.jpg|thumb|250px|Ragip Halilaj në Shkollën e Mesme]] Babë Hasani dhe nënë Ziza (e bija e Hasan Saraçit nga Bivolaku) lindën shtatë fëmijë: Sabitin, Xhavitin, Sherijen, '''Ragipin''', Razën, Mërgimin, dhe Haliden. Te '''Ragipi''' që në moshë të vogël dalloheshin tiparet e një fëmije inteligjent, të shkathët dhe të guximshëm. Ishte i shoqërueshëm dhe gojëmbël. Fytyra e tij serioze, sytë e tij plot dritë, lëvizjet, entuziazmi, humori i tij i hollë të linin përshtypjen se përpara kishte një njeri të pjekur në moshë. Dinte aq mirë të futej thellë në zemrën e shokëve, për këtë edhe ishte bërë i dashur dhe i respektuar nga të gjithë. Edhe në shkollën fillore u dallua ndër nxënësit më shembullorë. Shkollën fillore e mbaroi me sukses të shkëlqyeshëm (dy klasat e para i mbaroi në Abri ndërsa klasat tjerat në Drenas). Tri vitet e shkollës Teknike i mbaroi në Drenas, në drejtimin elektroteknik. Por në vitin e katërt të shkollës së mesme kolaboracionistët e përjashtojnë nga shkolla si të "Papërshtatshëm", që atë herë donte ti thoshte se je armik i shtetit Jugosllav. Mirëpo '''Ragipi''' ilegalisht rregulloi formalitetet administrative dhe i vazhdoi mësimet në paralelet e ndara në Bardh të Madh (ish-Bellaqefc) dhe e përfundoi me sukses edhe vitin e katërt të gjimnazit, më [[1986]]. Por përkundër dëshirës për të t'i vazhduar studimet, pushteti i atëhershëm fashist nuk ia lëshon karakteristikat pozitive dhe kështu pengohet regjistrimi i tij në Fakultetin Teknik të Prishtinës. '''Policia serbe e kishte arrestuar Ragipin dhe shokët e tij dhe i kishte keqtrajtuar''', por kjo vetëm sa e kishte forcuar bindjen e tij se këtij pushteti fashist i duhet vetëm një gjuhë, e kjo është gjuha e grykave të pushkëve për liri. '''Ragip Halilaj ka një veprimtari të spikatur atdhetare'''. '''Ai qysh sa ishte nxënës i klasës së shtatë të shkollës fillore, bashkë me Ilir Hamzën shprëndante trakte e shkruante parulla - "Kosova Republikë" - etj'''. Organet e policisë e zbulojnë veprimtarinë ilegale të këtij pionieri militant dhe '''shumë herë ia bastisin shtëpinë, dhe në çantën e Ragipit, në mesin e librave dhe fletoreve, gjejnë portretin e heroit [[Mic Sokoli]] dhe e kërcënojnë Ragipin e mitur ta griste, por ky ua përplasi policisë serbe në fytyrë këto fjalë''' : "Jo vetëm unë, por as ju nuk guxoni ta prekni heroin e kombit !" Kjo sjellje kaq kategorike e kishte tërbuar pushtetin fashistë dhe drejtoria e shkollës ia thejnë notën e sjelljes. '''Këto presione dhe shantazhe vetëm sa ia forcuan edhe më shumë atdhedashurinë. Në çdo [[28 nëntor]] ai vishej me rroba kuq e zi. Më [[2 prill]] [[1981]], si nxënës i klasës shtatë, Ragipi merr pjesë në demonstratat mbarëpopullore në Drenas, ku bashkë me shokët e tij theu foton e Marshallit Tito, që ishte e vendosur nga pushtit fashistë. Ragip Halilaj, për aktivitetin e tij politik arrestohet në Stacionin policor të Drenasit, ku maltretohët rëndë nga disa shqipfolës.''' Shërbimi Ushtarak dhe Mërgimi = Në ndërkohë e marrin në shërbimin ushtarak në Kazemrën e Mostarit, mu aty ku ishte vrarë Nazmi Abdullah Muja nga Dodona (ish-Gradica) më [[25 maj 1982]], me akuzën e inskenuar se ai me shokët e tij paskan formuar organizatën ilagale - [[RINIA REVOLUCIONARE E KOSOVESË]]. Pasi e mbaron shërbimin ushtarak në atë burg-armatë fashiste, '''Ragipi merr rrugën e mërgimit në Gjermani'''. Më [[1990]] kthehet nga Gjermania dhe merr pjesë në manifestimin e madh të faljes së gjaqeve dhe ngatërresave më 1 maj te Verrat e Llukës në [[Deçani|Deqan]]. Në Gjermani kthehet me bindjen se ky popull i robëruar duhet të organizohet edhe më shumë që energjia e tij të drejtohet vetëm kundër okupatorit kolonizatorë serbo-maqedono-malazez. Më [[1996]] '''Ragipi''' e braktis Gjermaninë dhe kthehet në gjirin e familjes. Më [[1992]] ai ishte martuar me Lumturije Ymerin me të cilën kishin lindur dy fëmijë: '''Drinin dhe Drenisin'''. == Në Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës - UÇK == Me daljen e Ushtrisë Çlirimtare në skenën e historisë, sidomos pas epopesë legjendare të Prekazit më 5, 6 dhe 7 mars [[1998]], dhe rënies heroike në fushën e nderit të 59 Jasharëve, '''Ragipi bashkë me vëllanë, Sabitin, rrokën armët e lirisë dhe u mobilizuan në radhët e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|UÇK]]-së'''. '''Në muajin maj 1998, bashkë me Rasim Kiçinën i prijnë grupit të 100 luftëtarëve të rinj nga [[Drenica]]''' për në Shqipëri për të bërë stërvitje ushtarake dhe për t'u furnizuar me armë dhe municion. Për një muaj ditë ata 100 rekrutë liridashës bëjnë ushtrime intensive në Bajram Curr. Gjatë kthimit në Kosovë grupi bie në pritën armike në zonën e Padeshit. '''Luftimet nuk u ndalën për pesë ditë me radhë, dhe falë shkathtësive të Ragipit dhe Rasimit dhe intervenimit të rrufeshëm të heroit [[Bekim Berisha]] - Abeja, Bedri Shalës edhe disa trimave nga Shqipëria''', luftëtarët tanë arritën të çajnë darën e rrethimit, por me 7 ushtarë të vrarë dhe 33 të plagosur. Për shkak të rraskapitjes së gjatë luftimeve, pa bukë e pa ujë, '''Ragipi''' detyrohet të qëndrojë edhe 10 ditë për shërim në spitalin e Bajram Currit. '''Më 7 gusht [[1998]] Ragip Halilaj bashkë me Hysni Thaçin dhe Rafet Ramën''' kalojnë malet e Pashtrikut bashkë me 25 luftëtarë të lirisë të ngarkuar me armatim dhe municion dhe vendosen në pikën "Guri" në Abri të Epërme. '''Komanda UÇK-së ia beson Ragipit detyrën e shefit për mirëmbajtjen e armatimit dhe mjeteve tjera teknike të Brigadës 111 "[[Adem Jashari]]", Njësia Speciale Komando.''' Më 2 shtator 1998 forcat armike ndërmarri një ofensivë të madhe. Njësia komando zhvillon luftime të ashpra në fshatin Rezallë. Për dy ditë me radhë në këto përleshje armikut i shkaktohet dëme të mëdha. Në ndërkohë formohet edhe njësia për intervenime të shpejta "Tigrat e Zi" me komandant Jahir Demakun. Njësiti elit u formua në fshatin Abri, te vendi i quajtur - Lugi i Kronit. Ky njësit bënte sulme të vazhdueshme mbi forcat armike, dhe dy herë e detyroi armikun të tërhiqej nga Rezalla, Likoci e Makërmali. Më 22 shtator [[1998]] armiku ndërmori ofensivën më të madhe që nga fillimi i luftës, sepse në të njëjtën kohë sulmohej nga të gjitha anët nga katër brigadat e Zonës Operative të Drenicës: Brigada 111, Brigada 112, Brigada 113 dhe Brigada 114. Luftëtarët e njësitit komando të Brigadës 111 "[[Adem Jashari]]" pozicionohen në relacionin Tërstenik-Reziztencë-Abri. Për katër ditë me radhë forcat armike u gozhduan në vend. Me gjithë përpjekjet e pareshtura armiku nuk arriti të depërtonte brenda vijës së pozicioneve të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|UÇK]]-së. Me një aksion të rrufeshëm të njësitit special, aty te Zabeli i Baderlakut në Abri, armiku iu shkaktuan humbje të mëdha. Dhe për t'u hakmarrë për shkak të këtyre humbjeve, forcat armike ndërmarrin më 26 shtator 1998 në Abri një fushatë ndëshkimore mbi popullatën civile, me ç'rast u masakruan 23 anëtarët e familjes së Ymer Deliut. Njësia elite tani kishte pozicione në pikat strategjike në Abri, Rezistencë, në Grykas dhe në Rezallë. Vendqëndrimet e njësisë elite ishin bazat në Abri, në shtëpinë e Jahir Demakut, në Grykas ne shtëpinë e Sinan Halilaj (axhës së '''Ragip Halilaj''' i vrarë më 28.3.1999), në Rezistencë dhe në shtëpinë e Rasim Kiçines, ku u vendos edhe komanda e tërë Zonës Operative të Drenicës. '''Këtu ishin komandanti i Zonës, Sylejman Selimi "Sulltani", Ragip Halilaj "Baci", Rasim Kiçina "Qeli", Jahir Demaku, Ferid Berisha "[[Shkupi]]".''' [[Skeda:Image014.jpg|thumb|left|Ragip Halilaj në UÇK]] Më 10 nëntor 1998 Shtabi i Përgjithshëm i jep urdhër që të gjitha pikat strategjike dhe postblloqet ushtarko-policore të sulmoheshin me një sulm rrufe dhe të përnjëhershëm. Njësiti përbëhej prej 30 vetash ndahet në pasë pika strategjike dhe sulmi kryhet në të njëjtën orë mbi këto pozicione: '''1. Mbi stacionin e trenit në Drenas, ku ishin pozicionuar forcat policore;''' '''2. Mbi stacionin e policisë në Drenas;''' '''3. Mbi Postën e qytetit Drenas;''' '''4. Mbi hotelin "[[Drenica]]" dhe''' '''5. Mbi shtëpinë e Xhafer Qorrit, një polic i Serbisë dhe kolaboracionist me damkë.''' '''Në orën 18 e 55 u bë sulmi i rrufeshëm mbi të gjitha pikat e postblloqeve armike me të gjitha llojet e armëve'''. Armiku pati humbje të mëdha, por edhe shthurje totale dhe panik. Me këtë sulm të rrufeshëm e të përnjëhershëm u dëmtuan të gjitha dezinformatat që i kishte plasuar armiku përmes mediumeve informative se UÇK-ja është likuiduar edhe ka marrë fund lufta çlirimtare. Në fillim të janarit [[1999]] Ragip Halilaj bashkë me Bejtë Rexhepin dhe Besim Malen "Murrizin" e sulmojnë postbllokun policor në Drenas dhe një objektiv afër Postës së Drenasit. Sulmi u krye rreth orës 23 dhe ishe shumë i suksesshëm. Me 10 maj 1999 fillon ofensiva e madhe e armikut me sulme nga të gjitha anët, ku Komanda e UÇK-s detyrohet të tërhiqet me një pjesë të popullatës civile në drejtim të Berishës. Më 16 maj 1999 njësia elite marrin vendim të tërhiqen për shkak të mungesës së municioneve dhe shpërndahen në të gjithë zonën për të vepruar nëpër grupe më të vogla guerile. Një pjesë e njësitit shkon në Berishë, ndërkaq pjesa tjetër në përbërje - Jahir Demaku, '''Ragip Halilaj''', Rasim Kiçina, Skënder Halilaj, me urdhër të komandës së Zonës u nisën në Prekaz. Pasi kalojnë rrethin e hekurt armik arrijnë të bëjnë kontrollimin e grupeve të njësisë komando në Qyqavicë. Një natë pushojnë në Prekaz dhe të nesërën e përcjellin deri në Berishë komandantin e ZOD Sami Lushtakun. Në Berishë qëndrojnë 5 ditë dhe sërish nisen për në [[Prekaz]], më 26 maj 1999. Gjatë këtij rrugëtimi përmes Kizhnarekës e Vukofcit e kishin minuar rrugën ku mund të kalonin autokolonat armike. Nga [[Prekazi]] më 27 maj u nisën drejt Llaushës, Ticës, Plluzhinës dhe Abrisë së Ulët ku bënë kontrollimin e njësiteve komando. Në Abri të Epërme qëndrojnë dy ditë. == Rrënja heroike == Më 29 maj [[1999]] njësiti gueril del në Pikën Zero, në Kosmaq, dhe bëjnë vëzhgimin paraprak të terrenit. Natën e 30 majit [[1999]], ne orën 19, njësiti u nis në drejtimi të Berishës në këtë përbërje - Jahir Demaku, '''Ragip Halilaj''', Rasim Kiçina, Ymer Xhemajli, Arben Xhemajli dhe Sokol Krasniqi (i cili ishte edhe udhërrëfyes i grupit). Aty rreth orës 21, afër rrugës magjistrale Prishtinë-Pejë, në lagjen e Bujupëve të Arllatit, njësiti bie në pritën e forcave armike. '''Për 30 minuta Ragipi bashkë me shokët e tij luftuan ballë për ballë me armikun, duke rënë heroikisht bashkë me shokun e luftës të nderit e të pushkës Rasim Kiçinen, duke rën për të mos vdekur kurrë'''. Dhe në emër të Liris bënë sakrificën sublime, vunë jetën e tyre në altarin e shenjtë të Atdheut. [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Lindje 1967]] [[Kategoria:Vdekje 1999]] 2ee4x0lkek9fx6am0tgcmjep0d692ze 3 67620 3006828 473427 2026-07-07T11:36:52Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006828 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@/Arkiva}} == Përshëndetje! == Përshëndetje të gjithëve! == Help == A mund të më ndihmosh [[Përdoruesi diskutim:Aeternus/Fotot e upload-uara|këtu]]? --[[Përdoruesi:Aeternus|Λeternus]] 20 Korrik 2007 21:01 (UTC) :Falemnderit! --[[Përdoruesi:Aeternus|Λeternus]] 21 Korrik 2007 15:35 (UTC) == Lista e grupeve muzikore == Të lutem shprehe mendimin e qartë [[Diskutim:Lista e grupeve muzikore|këtu]]. --[[Përdoruesi:Aeternus|Λeternus]] 22 Korrik 2007 11:48 (UTC) == FLM == Tjeta Ko.S.y. faleminderit për mbështetjen. Të fala nga --<small><span style="border:1px solid #f00;">[[User:Eagleal|<span style="color:#fff; background-color:red;">'''Eagle'''</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="cursor:help;color:#fff;background-color:#000;">'''al&nbsp;'''</span>]]</span></small> 31 Korrik 2007 03:36 (UTC) : sps, dhe ne kohe te mire, pasi qe shumice e adminave jane joaktiv. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 31 Korrik 2007 05:03 (UTC) == Your reversion of the Kosovo template and the illegal locking of it == == Kosovo template == In Chapter I, Article 2 of the Charter of the United Nations, it is stated that “all Members shall refrain in their international relations from the threat or use of force against the territorial integrity or political independence of any state, or in any other manner inconsistent with the Purposes of the United Nations.” The United Nations Charter guarantees the sovereignty and territorial integrity of all states that are Members. The Charter also mentions that “the [UN] is based on the principle of the sovereign equality of all its Members.” Serbia, as one of the 192 Members of the UN, has the same rights as any other Member does. Forcefully taking 15% of Serbia’s territory would violate the main principles of the United Nations. Furthermore, another UN document confirms Serbia’s sovereignty over Kosovo. In 1999, the UN Security Council adopted Resolution 1244 which put an end to the NATO bombing of FR Yugoslavia and discontinued Serbia’s (Then part of FR Yugoslavia) governance over Kosovo, but also guarantees the “principles of sovereignty and territorial integrity of the Federal Republic of Yugoslavia.” According to the Resolution, Kosovo is governed by the United Nations, while Serbia has nominal sovereignty over the province. In the preamble of the 1975 Final Helsinki Act of the CSCE, the declaration in the preamble guarantees “Sovereign equality”, “respect for the rights inherent in sovereignty”, “inviolability of frontiers” and “territorial integrity of States”. Serbia, as a democratic country in Europe, has a legitimate right to hold on to every part of its territory. The constitution of Serbia, proclaimed by the Parliament of Serbia on November 8th 2006, defines Kosovo as a part of Serbia. More precisely, the preamble states that “the Province of Kosovo is an integral part of the territory of Serbia, that it has the status of a substantial autonomy within the sovereign state of Serbia and that from such status of the Province of Kosovo follow constitutional obligations of all state bodies to uphold and protect the state interests of Serbia in Kosovo in all internal and foreign political relations” Out of the 53.66% of those who voted on the constitutional referendum in Serbia (including Kosovo) on October 28th and 29th 2006, 95.9% voted in favour of this constitution. The democratic will of the people of Serbia is evident, and the majority of the population in Serbia consider Kosovo an integral part of Serbia. However, most of the ethnic Albanian population (who are a minority in Serbia) ignored the referendum, because they do not consider themselves as citizens of Serbia. Despite criticism of the constitution by the International Crisis Group, the European Union and the OSCE have endorsed the constitution. Regarding Kosovo, the constitution reaffirms the basic principles of international law, which prohibit the breach of territorial integrity. Putting international law aside, the official Albanian position on the issue is that Kosovo must become independent in order to get out of the economic crisis and political and cultural isolation. It is "the only option for a politically stable and economically viable Kosovo," UN envoy Martti Ahtisaari, wrote to the UN secretary general Ban Ki Moon in March 2007. Ahtisaari’s plan seems to have the economic and political interest of Kosovo as a top priority, but the main focus of the plan is on the symbols and assets of a sovereign state: a flag, an army and the right to seek membership in international institutions. Serbia’s other province, Vojvodina, has a flag, and Kosovo doesn’t have to be independent in order to get a flag. NATO’s Kosovo-Force (KFOR) is providing security in the province, while Kosovo is already a member of all international institutions that Serbia is a member of. Every notion in the plan, except statehood, could be accepted by Serbia. It seems that there’s a different reason why ethnic Albanians in Kosovo yearn statehood. An independent Kosovo would more be like a punishment for Serbia, rather than for the good of Kosovo, and that would have many negative consequences for the Balkans region. Most Albanians claim that the main reason why they want independence is because of the actions of the Yugoslav government in the 1990s led by Slobodan Milošević. But the war crimes committed by Milošević’s government are just one part of Kosovo’s history and when considering a region’s history, one must look beyond the last decade. In 1974, Yugoslav leader Josip Broz Tito gave Kosovo the status of an autonomous province within Serbia and Yugoslavia, a measure bitterly resented by Serbs to this day. When Milošević came to power, he took away Kosovo’s autonomous status and this infuriated the ethnic Albanians. They formed the Kosovo Liberation Army (KLA) that was engaged in terrorist attacks on Serbian civilians and Albanians perceived as being allied with the Yugoslav government. 14 This led to a major Yugoslav military crackdown which led to the massive displacement of population in Kosovo. Albanians believe that Slobodan Milošević was aiming at ethnically cleansing the province of ethnic Albanians, while most Serbs consider the crackdown a harsh response to terrorism. The Serbian Radical Party, led by indicted war criminal Vojislav Šešelj, supports this point of view and has gained popularity over the years due to their resistance towards the West. If Kosovo is forcefully taken from Serbia, the Radical Party will most likely win in the next elections in Serbia, which would be a great step backwards for democracy in Serbia. Serbia has extradited Slobodan Milošević, Vojislav Šešelj, and many other indicted war criminals to the Hague tribunal, and further punishing Serbia for its mistakes in the 1990s would not contribute to the stability of the region. Also, an independent Kosovo would denote the creation of a second Albanian state in Europe, which would send a signal to Albanians in other neighboring regions (such as Macedonia, where ethnic Albanian separatists have clashed with Macedonian law enforcement in 2001) to secede from the countries they’re in and eventually unite into a Greater Albania. All of the possible consequences would negatively affect the region, and that would greatly impact the international community. There have been many ethnic conflicts in Kosovo throughout the 20th century and the situation we have today is largely due to the ethnic cleansing of Serbs from the region – granting statehood to the ethnic Albanians in Kosovo, who attained their majority status by wrongful means, would be immoral. Antipathy towards the Serbian presence in Kosovo by the Albanian majority has existed ever since Kosovo once again became a part of Serbia in 1912. During the fascist occupation of Kosovo by Albanians, until August 1941 alone, over 10,000 Serbs were killed and between 80,000 and 100,000 Serbs were expelled, while roughly the same number of Albanians from Albania were brought to settle in these Serbian lands. Mustafa Kruja, the Prime Minister of Albania, was in Kosovo in June 1942, and at a meeting with the Albanian leaders of Kosovo, he said: "We should endeavor to ensure that the Serb population of Kosovo be – the area be cleansed of them and all Serbs who had been living there for centuries should be termed colonialists and sent to concentration camps in Albania. The Serb settlers should be killed." When Kosovo got the status of an autonomous province in 1974, it basically received almost all of the powers the rest of the republics in Yugoslavia had. This gave them the means to engage in a silent ethnic cleansing of Serbs in Kosovo. In a New York Times article published on July 12th 1982 (many years before Slobodan Milošević came to power) it is stated that “the exodus of Serbs is admittedly one of the main problems that the authorities have to contend with in Kosovo, an autonomous province of Yugoslavia inhabited largely by Albanians.” Regarding the Albanians that want to separate from Yugoslavia, Becir Hoti, an executive secretary of the Communist Party of Kosovo stated that ''the nationalists have a two-point platform […] first to establish what they call an ethnically clean Albanian republic and then the merger with Albania to form a greater Albania.'' In 1948, ethnic Albanians were 64% of the population of Kosovo, while Serbs were 24%. Today, Serbs make up 5.3%, while Albanians account for 92% of the population. The remaining Serbs and other non-Albanian minorities in Kosovo are living in enclaves, isolated from the rest of Kosovo and highly dependent on aid from Belgrade. They are mostly concentrated in the Northern part of the province, close to Central Serbia. Attacks on the minorities by the ethnic Albanians are regular and this is further driving the Serbs away from Kosovo.25 Even today, ethnic Albanian nationalists are threatening that if Kosovo doesn’t become independent, more violence is to come. One of the main concerns of the Serbian government is the safety of Serbs and other non-Albanians in Kosovo, because if Kosovo becomes independent, the basic human rights of the minorities in Kosovo, as well as the protection of their property and Serb holy sites, would be in question. Since 1999, the UN administration in Kosovo, as well as the Kosovo government, have been assuring the minority population that the Kosovo leadership will guarantee safety and human rights of all minorities and the protection of Serb holy sites. However, almost nothing was done to stop the pogrom of Serbs and other non-Albanians by ethnic Albanians that started on March 17th 2004 and lasted almost two days. According to Amnesty International, 19 people were killed and about 1,000 were injured while some 730 houses belonging to minorities, mostly Kosovo Serbs, as well as 36 Serbian Orthodox churches, monasteries and other religious and cultural sites, were damaged or destroyed. The UN did little to stop this conflict and it begs the question of whether the international community can keep a peaceful situation in Kosovo. If Kosovo becomes independent, the international community will have even less influence in Kosovo, which means that the minority population, their properties and Serb holy sites, would be at the mercy of the ethnic Albanian majority. If we take all factors into consideration, including international law and the consequences of illegally detaching 15% of Serbia’s territory for the minorities, the region, and the world, Kosovo can't be independent. Such an act would disgrace the foundations of the legal system of the United Nations and would be in defiance of UN Security Council Resolution 1244 (1999), as well as the 1975 Final Helsinki Act of the CSCE. Furthermore, the constitution of Serbia defines Kosovo as an integral part of Serbia, and confirms international law by stating that Serbia’s borders can not be violated. Kosovo seceding from Serbia would negatively affect Serbia’s legal and political system, but would also destabilize the region and set a precedent for the international community. Since the 2004 unrest in Kosovo provides an example of how the UN does little to protect non-Albanians in Kosovo, as well as their property and holy sites, an independent Kosovo would only make the situation even worse. The best way to find a good solution to the Kosovo problem is to negotiate a deal that would please both sides, the Serbian, and the ethnic Albanian. The government of Serbia is proposing a “Substantial autonomy solution”, which would give Kosovo the right to self-government - all of the inhabitants of Kosovo would have a right to elect their leaders through democratic elections who will be able to control Kosovo’s economic and political system, while Kosovo would officially remain within Serbia’s internationally recognized borders. An independent Kosovo would only further alienate the Serbs and ethnic Albanians in Kosovo, and disunity among the people living in Kosovo is something that should once and for all be a thing of the past. P.S. Not to mention that Russia will veto any resolution 'till the end of time. So, there. --[[Përdoruesi:Bormalagurski|Bormalagurski]] 3 Gusht 2007 00:22 (UTC) : What do you have for a problem, this is the albanian wikipedia and we makes our own rules, what you make, is serbian propaganda, when you revert a template or article plz. comment it. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 3 Gusht 2007 00:40 (UTC) Bla, bla. 1. Kosova zyrtarisht eshte element konstutuit i RSFJ-se. Trashegimtar te RSFJ-se zyrtarisht nuk ka (nuk eshte as Republika Federale e Jugosllavis, as Lidhja shtetrore Serbi Mali i Zi, as Ex-Jugosllavia e kurr se si Serbia). 2. Milosheviqi (Serbia) e ka okupu Kosoven (d.m.th nje veto, pjese teritoriale te RSFJ-se). Kete okupim nuk e ka pranu Kosova dhe UCK ja i ka shpall lufte Serbis. NATO ne ta merr kush te dojin si te dojin ka qene aleate e UCK-se ne kete lufte. Luften e ka fitu UCK-ja. Kapitullimimin e ka nenshkrua ushtria e Serbis. 3. Kosova nuk ka qene dhe nuk éshte pjese e Serbis, por ka qene ne Federat me Serbin sepse qe te dyjat kane pas te drejta te njejta ne RSFJ. Dashamiri po gabon sepse po e krahason kombin me njesin teritoriale qe ka parlament i cili ne nje Federat-Konfederat ka drejt vote. 4. Le ta deshmon ai qe ka nje dokument ndekombetare qe thuhet se Kosova eshte pjese e Serbis ose qe Serbia eshte trashegimtare e RSFJ-se. Nese ai e gjen nje akt ndekombtare te till ateher edhe ne ketu i ndryshojme ato stampa. ---[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 15 Gusht 2007 23:16 (UTC) Upss!!! Pas okupimit (Marshimi i forcave serbe ne Kuvendin e Kosovese 1992), Kuvendi i Kosoves e ka shpall republiken dhe ka kerku nga elementet tjera te Federates ndihme. Synimet okupuese dhe pushtuese te Serbise nuk jane ndalur vetem me Kosoven. Perderisa Kuvendi i Kosoves ka dal ne exil Kvendet e elemeneve tjera i kane bere rezistenc te armatosur pushtimit serbe. Me forcimin e kuvendit te Kosoves d.m.th me krijimin e UCK dhe bazes materiale dhe blerejs se aliances nga NATO ka fillu rezistenca e armatosur ndaj okupatorit. Sot, me 15 gusht 2007 edhe pse ne forma shoqerore Kosova saktesisht perfaqsuesit e Parlamentit merren si perfaqsues shteti ata nga OKB-ja pershkak te Rusis nuk nishen si perfaqsues shteti. Mirepo ne anen tjeter Serbia nga ana e Amerikes nuk eshte e njohur si trashegemtare e RSFJ-se. Kjo do me thane se Kosova per nga aktet zyrtare ndekombatre eshte ende element konstutuiv i RSFJ-se. Serbia me Kosoven e kane te kalueren (d.m.th RSFJ) te perbashket dhe asgje me teper. Sepse shurt shqip nga zyrtaret e Serbis Kosova nuk ekziston por Kosovo i Metoha. Kjo d.m.th se vete zyrtaret e Serbis jane duke i shkelur ligjet e OKB-se. Ahste krejt thjesht dashamiri eshte duke folur per nje teritor te okupuar e te quajtur Kosovo i Metohija, (teritori i okupuar eshte humbur ndersa emri tek ta ka mbetur). Ndersa ne ketu ne Wiki e kemi fjalen per Kosoven e pranuar si protektoriat i UNMIK-ut sipas akteve ne te cilat po thirret dashamiri. <big>1244 nuk thote se Kosova eshte pjese e Serbis por e Jugosllavis (JUgosllavia e registruar ne OKB jo te vetequajtures Jugoslavi te Millosheviqit). Vno gishtin ne tru <big>PSE</big> Lidhja shtetrore?????? e jo RF e Jugosllavis.</big> == Stampa:Infobox muzikant == Është e nevojshme që në këtë stampë të vendoset edhe "vendlindja", sepse vendlindja ndryshon nga "prejardhja". Tung. --[[Përdoruesi:Aeternus|Λeternus]] 15 Gusht 2007 20:58 (UTC) : '''Vendlindja''' shkruhet te '''Lindja''', te '''Prejardhja''' shkruhet se prej ku i ka rrenjet. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 15 Gusht 2007 21:44 (UTC) ==Gheg Test-Wikipedia== Good news! The [[:incubator:Wp/aln|Gheg Test-Wikipedia]] has been created. We hope you can also contibute to the test-project. Regards, --[[Përdoruesi:203.109.217.207|203.109.217.207]] 19 Gusht 2007 02:07 (UTC) == Nga Zogu == Ju jeni ai që folët më herët për rregullat dhe të drejtat e Wikipedias. Kërkohet përdorimi i shkronjave diakritike. {{unsigned|Zogu|8 Tetor 2007 21:56 (UTC)}} : Kur fol per shkronjat diakritike, per ku e ki fjalen? Ne artikuj i perdormi perhere ato, ne diskutime nuk eshte problem, shiko edhe '''{{tl|shkronja}}''', special per keto diakritike kemi bere kete stampe. Ti ke be nje pune te mire ne artikullin Harry Potter, nuk ka kuptim me prish per nje send te thjeshte, pa referenca/te dhena burime nuk pranohet 100%, keshtu qe disa perdorues te tjere kane me pasur [[Stampa:Dyshim|'''dyshim''']]. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 8 Tetor 2007 21:56 (UTC) :: Shih [[P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Zogu#Gjithcka_mbi_Harry_Potter|KETU]]. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 9 Tetor 2007 08:34 (UTC)) Ju lutem. Kjo që e keni shkruar për mua është ofendim për shkak që unë pata gjetur një mënyrë tjetër për t'i ikur konflikteve por ju nuk e pranuat. Faleminderit për mirëkuptim. == Personi dhe veprimtaria e tij == Përderisa prezentohesh si administratorë ke drejtë të kritikoshë veprimet e një përdoruesi por nuk ke drejtë të shprehesh mendimin tëndë për përdoruesin me fjalë që për normat e shqipes hynë kategorin e fjalëve fyese.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 14 Tetor 2007 00:52 (UTC) == Female adult bio template == <pre> {{Female adult bio | name = | photo = | caption = | birth = | location = | birthname = | spouse = | death = | measurements = | height = | weight = | shoe size = | eye color = | hair color = | skin color = | natural bust = | blood = | orientation = | ethnicity = | alias = | films = | homepage = | iafd = | egafd = | bgafd = | imdb = | afdb = |eurobabeindex = | spelling = }}</pre> A mundesh me shti n'funksionim? Qe ki probleme me perkthim, kallxo. --[[Përdoruesi:Jim Dandy|Jim Dandy]] 1 Nëntor 2007 20:05 (UTC) : Mundem, me nevojitet dicka kohe, nuk mundem me ta siguru qe e bej sonte. Dhe si me lene emrin e stampes? --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 1 Nëntor 2007 22:41 (UTC) ::Hahaha, pernime s'paska emer adekuat per me ja lon stampes. S'po di, me jan lon '''Infobox modele''' niher per niher, edhe me perdor prej modeleve per revista t'shkolles e deri te pornstarkat ma t'famshme. Naj ide tjeter? --[[Përdoruesi:Jim Dandy|Jim Dandy]] 2 Nëntor 2007 15:43 (UTC) ::: Qe nje ide: [[Stampa:Infobox aktore pornografike]]. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 7 Nëntor 2007 22:20 (UTC) ::::Perfekt! --[[Përdoruesi:Jim Dandy|Jim Dandy]] 11 Nëntor 2007 19:23 (UTC) == Kandidimi për burokrat == Ko.S.ystem.OV@, më vjen keq por kandidimi yt për burokrat, i sponsorizuar nga [[Përdoruesi:Puntori]] është mohuar. [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskuto]] 2 Nëntor 2007 18:17 (UTC) : Ok, seshte problem. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 2 Nëntor 2007 18:21 (UTC) == Hi Ko.S.ystem.OV == == Hi ;) == Dearest Ko.S.ystem.OV, I would like to know if you could help me translate a short version of this article for the Albanian '''.sq''' Wikipedia: [http://en.wikipedia.org/wiki/Puerto_Rican_Independence_Party This is a link to the English-version of the article] of: [[Partido Independentista Puertorriqueño]] Do you think this is possible? I’m looking forward to hear from you. Thanks so much! ;) [[Përdoruesi:Kadija Caritas|Kadija Caritas]] 14 Dhjetor 2007 18:09 (UTC) == wikipedia ne spajisht == nuk di kujt ti qahem. dmth, dua te bej nje ankese per wikipedian ne spanjisht, pasi faqet te cilat i perkasin historise shqiptare, permbajne shume dis-informacjone. por, nuk gjej menyren per te bere nje ankese formale. pastaj mendova qe ndoshta administrata e wikipedias shqiptare mund te beje dicka. ne faqen "Albania" ne spanjisht, ka nje paragraf qe thote -pak a shume- qe "shqiptaret ashtu sic njifen sot, erdhen ne ballkan ne shek.X, duke luftuar me turqit bla bla bla, erdhen nga Albania e Kaukazit, dhe pastaj per te ndejtur aty i moren leje Zarit te Serbise...." nejse, nqfse mund te beni dicka, do ju falenderoja. ah, e them kete, se me eshte e pamundur ta shuaj ate paragraf, dmth per momentin e shuaj, por eshte dikush qe diten e neserme e shton prap. dhe pikerisht njeri me nofke greke nje dite me "ftoi" te mos nderroja historine sipas qejfit. ok, e bera pak te gjate. respektet e mia B. Aliaj : Me vjen keq, amo administratoret e wikipedisë shqipe nuk munden te bejne asgje tek wikipedia spanjolle, d.m.th. sysop (operatoret e sistemit / adminat) te nje wikit nuk munden te perzihen tek nje wiki tjeter, ti vec nje send qe mundesh me bo, eshte qe me u ankua tek faqja e diskutimit, boni disa krahasime me wikipedia tjera tek diskutimi, ndoshta te degjojne por ndoshta edhe injorojne, n'varet nga perdoruesit. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 16 Janar 2008 16:53 (UTC) == Message on the Main Page == Please, remove the "Congratulation Independence of Kosova" message. It's [[:en:WP:NPOV|not neutral]] and [[:en:WP:SOAP|Wikipedia is not for propoganda]]. Thanks. [[Përdoruesi:VasilievVV|VasilievVV]] 18 Shkurt 2008 15:11 (UTC) ::On this isue is hard to find neutrality. In our point of view it's 100% neutral. ::Regards. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 18 Shkurt 2008 15:26 (UTC)) ::: Sry, but much thing on Wikipedia are not neutral, see the english and german ''(and i read the spanish wikipedia too)'' wikipedia, they are all serbian propaganda, and you say, it's not neutrality, and that what you make is hypocritical, Russia don't recognise Kosovo, who's care? We are a state ('''Official''') now, and we celebrate this. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 18 Shkurt 2008 16:11 (UTC) ::::Of course it's difficult to find neutrality on this issue, but also you have to accept that this is not neutral. Also, it's unfortunately of course true that there's also POV on other Wikipedias, but they do not declare "Gratulations to the independent Kosovo" or "Kosovo sucks, it's part of Serbia". --[[Përdoruesi:MF-Warburg|MF-Warburg]] 18 Shkurt 2008 16:21 (UTC) ::::: Wie ich schon sagte, Wikipedia ist seit langem nicht mehr neutral, auch wenn ich ruhig war und den anderen Kollegen geraten habe es zu ignorien, war ich trotzdem nie einverstanden was in den anderen Wikis geschrieben wurde, aber was solls, interessiert doch eh niemanden was wir meinen, der Text bleibt solange bis die '''Hype''' anhält. Man kann den Text hier nicht mit ''Kosovo sucks'' vergleichen, weil der Text einfach nur dumm ist. Nicht weil ich Albaner bin find ich den Satz neutral, sonder weil es so ist, es soll niemand verletzen sonder alle Albaner auf den ganzen Welt die Unabhängikeit gratulieren, wir mussten über 500 Jahre blut vergiessen von Skenderbeu, bis zum Ismajl Qemajli, Isa Boletini, Azem und Shote Gallica und nicht zu vergessen bis zum Adem Jashari und darüber hinaus und nur wegen diesen Tag. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 18 Shkurt 2008 16:54 (UTC) ::::::Ob gratulieren neutral ist, darüber könnte man streiten. Nunja, da dieser Satz wahrscheinlich nur den Anti-Kosovo-Staaten-Bewohnern (wie Russland) richtig auf den Geist geht, werde ich jetzt ruhig sein. Der Kosovo ist ja auch auf dem besten Wege zur [http://www.tagesschau.de/ausland/kosovo172.html Anerkennung durch viele Staaten], also schreibt doch was ihr wollt in eure Wikipedia :-) --[[Përdoruesi:MF-Warburg|MF-Warburg]] 18 Shkurt 2008 17:15 (UTC) ::::::Der größtmögliche Dienst für die albanischsprechende Bevölkerung gleich welcher Staaten wäre es, eine sachliche, umfangreiche, qualitativ hochwertige und vor allem neutrale Enzyklopädie zu schreiben. Wenn in anderen Sprachausgaben entsprechende Neutralitätsprobleme herrschen, wird man zum einen auch gegensteuern müssen und zum anderen dies nicht als Entschuldigung benutzen, selbst von dem enzyklopädischen Gedanken abzuweichen. -- [[Speciale:Contributions/89.12.228.50|89.12.228.50]] 19 Shkurt 2008 14:06 (UTC) ::::::: Es wurde immmer wieder versucht diese probleme zu lösen, aber Serbische und Russische propaganden haben immer gewonnen. Ich will hiermit nicht die Serben oder die Russen ärgern, wie ich schon erwähnt habe. In der Deutschen und Englischen Wikipedia wird seit langem nur sche!sse geschrieben, mal ein beispiel zu nennen (Hab es zufällig endeckt): [[:de:Hashim Thaçi#Organisierte_Kriminalität|Hashim Thaçi]], sag mir was da neutral und was wahr ist. Er hat kein saubere Weste, aber das ist einfach zu übertrieben. P.S. Ich bin politisch neutral, d.h. er ist mir sche!ss egal, hab ihm nur als beispiel genannt. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 19 Shkurt 2008 14:23 (UTC) :::::::: Danke für den Hinweis, so etwas müsste entweder mit Quellen belegt oder entfernt werden. Das ändert aber nichts daran, dass sich daraus kein Recht ergibt, "Congratulation Independence of Kosova" in welcher Sprache auch immer auf die Hauptseite zu stellen. -- [[Speciale:Contributions/89.12.228.50|89.12.228.50]] 19 Shkurt 2008 14:25 (UTC) ::::::::: Viel Lärm um Nichts, der Satz wird ja nicht ewig auf der Hauptseite stehen, Heute oder Morgen wird es entfernt '''(Vielleicht)''', eigentlich hatte ich vor gestern zu entfernen, aber manche könnten die gelegenheit nicht auslassen zu meckern, weisst du was die Ironie an diesen Diskussion ist, das es von einem Russen angefangen wurde, und wie jeder weiss leiden Russen mehr als Serben unter der Unabhängikeit. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 19 Shkurt 2008 14:33 (UTC) :::::::::: Ich sehe nicht, wie die sachliche Frage davon abhängig ist, wer sie zuerst aufgeworfen hat. Unabhängig davon, welche Motivation der erste Poster hatte, sehe ich keinen Grund, den Text nicht sofort zu entfernen. -- [[Speciale:Contributions/89.12.228.50|89.12.228.50]] 19 Shkurt 2008 14:36 (UTC) :::::::::: done. -- [[Speciale:Contributions/89.12.228.50|89.12.228.50]] 19 Shkurt 2008 15:34 (UTC) ::::::::::: Bitte jemanden anderen es zu enfernen, den das werde ich nicht tuen, ausser ich will es, aber momentan habe ich kein Lust dazu. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 19 Shkurt 2008 14:39 (UTC) :Of course they don't say: Congratulation Independence of Kosova, because Kosova is not their. If this disorderes the neutrality, don't worry because this will end after some day but in other wikipedias the disorder will continue for ever same as in ru.wikipedia.org propagandas. :Best Regards. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 18 Shkurt 2008 19:21 (UTC)) :Greetings. I would prefer every wikipedia to refrain from commenting on the events and focus on describing it. Wikipedians are free to celebrate or moan outsite the website. There is a difference between a country and a language and this is not a national encyclopedia. -- [[Speciale:Contributions/89.12.228.50|89.12.228.50]] 19 Shkurt 2008 13:55 (UTC) == Me falni == Ju lutem me falni gabimet e mia nqoft e dicka gaboj si fillestar nuk e kam e qart se si duhet me punu,por sido qoft un nuk e kam qellimin te hapi faqe pa lidhje por sja di rregullin. falimender per vrejtjen dhe per marrveshtje. : S'eshte problem, vec te tregova se si funksionon, nese ki pytje, shkruaj tek kuvendi, aty te ndihmojne kush te mundet. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 18 Shkurt 2008 16:54 (UTC) == Lutje == JU lutem per faqen (Rizvan) a mund të lshohet në përdorim, edhe ashtu un jam Fillestar për at shkak edhe kërkoj ndihm nga ana e juaj, nëqoft se mundet me e vu faqen ne përdorim ju lutem bënie at me e rregullu për mu. Ju falimender jes në pritje! {{unsigned|Rizvan}} : Faqja Rizvan eshte e lire per redaktim, por nese apet perserite si deri tani, griset apet. Flm per mirkuptim. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 19 Shkurt 2008 20:15 (UTC) == Lutje == I nderuar, me gjith qe un shum u mundova me e hap nji portal (faqe) per mdhene te dhena per fshatin tim nuk munda, po tash perseri ju lutem a mundet ju te beni nji faqe per mua e me me ndihmu se un si fillestar nuk e kam e qart bukur punimin po kerkoj ndihm ka ju... kam qef me e hap nji portal me emnin,rizvan Qofshi te lumtur per gjithmon. : Nje pyzje, Rizvan, a eshte ky per nje vend, send a si po e sho emri yt. Cfare mendimi konkret ky per portalin. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 21 Shkurt 2008 10:54 (UTC) :: Pershendetje, ::Rizvan, une tu pergjigja edhe ne email privat te cilin ma dergove. ::Ti nuk mund te redaktosh pjesen [[Rizvan]] per veten tende, kurse pjesen: [[Përdoruesi:Rizvan]] e ke te lejuar. Dhe se fundi tjeter pjese pervec [[Vërbjani (Rostushë)]] per fshatin tend nuk mund te hapesh sepse do te grisen. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 21 Shkurt 2008 11:22 (UTC)) == Më falni gabimet == I nderuar administrator ju lutem mi falni gabimet, unu kam tregu se jam fillestar edhe bëj shum gabime në punim po ju lutem kush mund me më ndihmu ! Ju falimender për vrejtjen dot mundohem edhe dot përpiqem që gabimet ti përmirsoj ! == Më falni gabimet == I nderuar administrator ju lutem mi falni gabimet, unu kam tregu se jam fillestar edhe bëj shum gabime në punim po ju lutem kush mund me më ndihmu ! Ju falimender për vrejtjen dot mundohem edhe dot përpiqem që gabimet ti përmirsoj ! rizvan_alili_gv@hotmail.com == Gabime == Un prap se prap po gaboj tue mundu te ngarkoj nji fotografi tek faqja e i me (Perdoruesi Rizvan)nuk po mundet po me Falni gabimet. Pershendetje Rizvani --pun pun nat e dit për me pa pak drit 1 Mars 2008 21:51 (UTC) == Lutje == Edhe nji her po ju lutem me falni gabimet edhe amund me me tregu si ngarkohen skeda se un kam problem nuk e kam e qart ket punim per mu asht i komplikuet ! Megjith respektin qe kam per ju, Pershendetje Rizvan. : Shko tek [[Speciale:Upload|ketu]], pastaj ngarko ate foto nga kompjuteri juaj, emrin e skedes qysh dush mundesh me ja lene, nese ky naj informacion per foton, pershkruaj, licencimin mos harro, eshte shume rendesishem, foto duhet me qene sakte me emrin, dhe me pas kuptim. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 2 Mars 2008 13:22 (UTC) == Kandidim ne Wikibooks == Do te beje mire te e paraqisje qendrimin tend [http://sq.wikibooks.org/wiki/Wikibooks:Administrues#Kandidatura_p.C3.ABr_burokrat KETU]. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 13 Maj 2008 11:37 (UTC)) == Wikiquote == Të lutem shikoje [http://sq.wikiquote.org/wiki/Diskutim:Faqja_Kryesore këtë] --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 28 Maj 2008 11:54 (UTC) == Stampa:Portale == Të lutem ngjyrose me bojë neutrale për gjitha portalet dhe për skeletin orijentohu në [[Portal:Informatikë/WikiPortal|këtë]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 15 Qershor 2008 02:10 (CEST) : Dani, ndije veten te lire dhe ndryshoje ngjyren, kjo ngjyre ishte zgjedh per shpejti. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 15 Qershor 2008 18:52 (CEST) == [[q:Wikiquote:Administruesit#Cradel|Voto]] == Nëse mundesh voto [[q:Wikiquote:Administruesit#Cradel|këtu]] sepse nuk ka shumë përdorues aktiv që do të mund të votonin --[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 18 Qershor 2008 18:15 (CEST) == Changing username on sq.wikiquote == Hello, Due to SUL problems (someone has a bot with the same name as mine), I would like to rename my bot [[q:User:DragonBot]] on sq.wikiquote to [[q:User:ChtitBot]] Could you do it please? Thanks, [[Përdoruesi:Chtit draco|Chtit draco]] 19 Qershor 2008 14:20 (CEST) : Done. {{Smiley|:)}} --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 19 Qershor 2008 22:52 (CEST) ::Thanks! [[Përdoruesi:Chtit draco|Chtit draco]] 20 Qershor 2008 08:19 (CEST) ::: You're Welcome. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 20 Qershor 2008 17:51 (CEST) == Greek Alphabet == Your revert was unjust, I gave you better table. If you don't like it, use this: http://simple.wikipedia.org/wiki/Template:Greek_alphabet These letters really exists in Unicode: http://unicode.org/charts/PDF/U0370.pdf [[Speciale:Contributions/91.94.38.24|91.94.38.24]] 20 Qershor 2008 17:18 (CEST) :To add an table ist not enough, you must also write many words, and you write in english, text/content in other languages are forbidden here like other Wikipedias, if the title is in english or other language, that's no problem. Thx for understand and sorry for my english. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 20 Qershor 2008 17:51 (CEST) ::I finally added only missing letters from Unicode to slightly improved version of your old table to acknowledge ALL Greek letters, with Albanian titles. All these letters are here: http://unicode.org/charts/PDF/U0370.pdf Your old table had one English title, now both titles are Albanian. [[Speciale:Contributions/91.94.38.24|91.94.38.24]] 20 Qershor 2008 20:25 (CEST) :::You are warning me without any need. I already repaired error changing all "letter" to "shkronjë". This was only my mistake by using wikitable from simple wiki. I only forgotten to albanize all things, but they are repaired. English, but not simple english wiki fooled you covering existence of two of eight letters. I tell you truth - Do not believe only English wiki, try too Simple English - more things there are not missed. [[Speciale:Contributions/91.94.38.24|91.94.38.24]] 20 Qershor 2008 20:33 (CEST) == My User Page == Hi, i don't know Albanian, can you help me for my user page? I want to that my user page will translate to Albanian, thanks... [[Përdoruesi:ZoRCoCuK|ZoRCoCuK]] 23 Qershor 2008 13:14 (CEST) : Done. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 23 Qershor 2008 14:45 (CEST) == Milosevo == Good morning. I would like to get an explanation for the blocking of User:Milosevo without naming any reason. We've had problems with him in german Wikipedia too, but where is the reason for that special indefinite block, which was done by you? Faliminderit, [[Përdoruesi:J budissin|j budissin]] 21 Gusht 2008 03:34 (CEST) : Schau richtig nach, die sperrung wurde begründet. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 21 Gusht 2008 04:59 (CEST) ::Und ''was'' ist die Begrüdung? Ich finde es recht lächerlich das man eine albanische Begründung hinschreibt, obwohl der Benutzer kein albanisch spricht.--[[Përdoruesi:Han|Han]] 22 Gusht 2008 13:44 (CEST) ::: Im Zukunft hab ich es vor die begründung auch in Japanisch, Russisch, Schwedisch usw... zu schreiben. PS: Ich dachte wir sind hier im Albanischen Wikipedia, hab ich mich wohl geirrt, sry. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 22 Gusht 2008 13:50 (CEST) == [[Yllka Berisha]] == Hi could you please help me translate the article on Yllka berisha to beautiful albanian?.thanks--[[Speciale:Contributions/217.209.116.113|217.209.116.113]] 28 Gusht 2008 16:51 (CEST) : Done (from an other user). --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 28 Gusht 2008 21:20 (CEST) == Grisur == I nderuar, ka mundesi te na informoni per cilen/cilat arsye beni grisjen e "autokontakt.com"? Rreth ketije mediumi me hollesisht mund te informoheni direkt ne autokontakt.com Me respekt EKON : Artikulli nuk pati relevance per Wikipedinë dhe reklamat jane te ndaluar ketu, nese te nevojiten me shume arsyje, kallxo. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 15 Shtator 2008 18:25 (CEST) == Grisja e mediumit interaktiv "autokontakt.com"!!! == I nderuar, CDO prezentim ne oqeanin e informacionit dhe teknologjise se komunikimit eshte reklame ne kuptim ne ngushte te fjales!! Ti si duket posedon edhe njohuri te gjuhes gjermane. Me kete dua te te njoftoi se ne kemi bere prezentimin e firmes tone, NJEJTE sikur gjigandet e tregut gjerman autoscout.de dhe mobile.de Prezentimi u be ne gjuhen shqipe sepse firma ka bazen ne Kosove. Me gjeresisht informohu ne impressum! Te lutem t'a keni parasysh! Me respekt EKON :Po pergjigjem une, edhe pse Ko.S.ystem.OV@ u pergjigj siper. Artikujt me permbajtje jo-relevante, qe nuk rispektojne [[WP:NPOV]], me permbajtje promovimi, etj. grisen. Me jo relevante nenkuptohet ne kete rast qe artikulli nuk permbush standartet per "relevante per publikun". Website rezulton me ''[[:en:PageRank|PR]]:0'' dhe ''[[:en:Alexa.com|Alexa]]:12,452,699''. Kjo do te thote qe audienca e website-it tuaj nuk eshte e larte. Perveçse ju do te paraqisni nje burim informacioni qe percakton relevancen e artikullit tuaj, artikulli nuk mund te pranohet. Te fala, dhe ne qofte se do te donit te ndihmonit sipas udhezimeve te Wikipedia, do te ishit te mireseardhur. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 18 Shtator 2008 19:21 (CEST) == Urime == Me fat Festa e Fitër Bajramit. Perdoruesi:Rizvan --pun pun nat e dit për me pa pak drit 30 Shtator 2008 17:37 (CEST) : Flm edhe ti perhajr fiter bajrami. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 30 Shtator 2008 20:00 (CEST) == Lista e grupeve muzikore (2) == Më pëlqyen ndryshimet që i ke filluar në këtë listë. Mirëpo, kolona "veprat kryesore" është shumë subjektive dhe e panevojshme. Unë po e marr përsipër vazhdimin e kësaj liste, mirëpo kolonën "veprat kryesore" po e largoj. Tung. --[[Përdoruesi:Aeternus|Λeternus]] 4 Tetor 2008 15:34 (CEST) : Veprat kryesore mundet te largohet, nuk kam asgje kundert. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 5 Tetor 2008 13:58 (CEST) == Udhëzuesit == :Cka mendon per [[Wikipedia:Udhëzuesit]]. Qe secila teme te ket artikull ne vehte, dmth 1 faqe sado pak apo shume lidhje te ket. [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 14 Tetor 2008 18:26 (CEST) :: Ideja eshte e mire, amo ma mire shkurte, informativ dhe me shume hollesira (me shpernda me mire, spsh. sipas viteve te filmat, apo rajonet/rrethi/vendi/qarku te gjeografi). --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 14 Tetor 2008 21:07 (CEST) == kritik == Pershendetje,jam nje i apasjonuar i wikit dhe kam shkruar ne faqen per berlinin dhe dua te bej me shume.a ka ndonje forum ku diskutohet per kete?dhe do i hiqja verejtje disave qe shkruaj me dialekt,une nuk e di kush i mbikqyr keto pune,besoj jo ndonjeri qe hyn nje here ne muaj.flm == Stampa për seriale == A mund ta krijosh një stampë të re dhe më moderne për seriale? --[[Përdoruesi:Aeternus|Λeternus]] 24 Tetor 2008 14:02 (CEST) : U kriju qe ni jave, shiko [[Stampa:Infobox Televizion]]. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 24 Tetor 2008 14:05 (CEST) ::Shumë mirë, thanx. --[[Përdoruesi:Aeternus|Λeternus]] 24 Tetor 2008 14:08 (CEST) ::: Sps. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 24 Tetor 2008 14:09 (CEST) ::::P.S.: Pasi që ti je kontribuesi kryesor i serialeve në wikin shqip dhe ke përvojë, ndihu i lirë ta editosh artikullin [[Miami Vice]], ose shto diçka që mendon se unë kam harruar etj. Tung. --[[Përdoruesi:Aeternus|Λeternus]] 24 Tetor 2008 14:23 (CEST) ::::: Perfekt, te gjithe dhënat kryesore gjinden ne artikull. --[[Përdoruesi:Ko.S.ystem.OV@|Proud To Be Albanian]] <small>(°[[Përdoruesi diskutim:Ko.S.ystem.OV@|diskuto]]°)</small> 24 Tetor 2008 15:53 (CEST) 6o5z99wmswxbsrxxigcdvv1slr6puzt 0 68388 3006568 3003373 2026-07-06T16:41:15Z Smallem 126080 Heqje e trashjes së panevojshme (''') brenda titujve të seksioneve – përmes Claude AI 3006568 wikitext text/x-wiki {{dyshim}} {{për përmirësim}} {{Infobox ekonomia |shteti = Shqipërisë |image = Toptani Shopping Mall Tirana 2016.jpg |width = |caption = [[Tirana]] është qendra ekonomike e Shqipërisë. |valuta = [[Leku shqiptar|Leku]] |viti = Viti kalendarik |renditja = [[Lista e shteteve sipas PBB-së|120-ta]] (PPP, 2017)<ref>[http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD?order=wbapi_data_value_2017+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&sort=desc "GDP per capita, PPP (current international $)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191028183208/https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD?order=wbapi_data_value_2017+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&sort=desc |date=28 tetor 2019 }}, World Development Indicators database, World Bank. Database updated on 16 December 2017. Accessed on 20 December 2014.</ref> |pbb = {{increase}}$36.524 miliardë (PPP, 2017) <br> {{increase}}$13.367 miliardë (Nominal, 2017)<ref name="imf2">{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=96&pr.y=19&sy=2014&ey=2019&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=914&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects|publisher=Imf.org|date=2006-09-14|accessdate=2014-10-07}}</ref> |rritja = {{increase}}3.84% (2017) |për frymë = {{increase}}$11,928.5 (PPP, 2016)<ref>{{Cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD?year_high_desc=false|title=Kopje e arkivuar|access-date=14 gusht 2017|archive-date=9 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180409044228/https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD?year_high_desc=false|url-status=dead}}</ref> <br> $4,146.9 (Nominal, 2016)<ref>[http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.CD]</ref> |sektorët = bujqësia: 21.6%, industria: 14.9%, shërbimet: 63.5% (2016)<ref name="cia.gov"/> |inflacioni = 2.4% (2018)<ref>{{cite web|author1=ArlindaGjonaj|title=BoA:Inflacioni në qershor 2.4%|url=https://ata.gov.al/2018/07/09/instat-inflacioni-ne-qershor-2-4//|website=ata.gov.al|accessdate=10 korrik 2018|language=En|archive-date=27 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827205157/http://ata.gov.al/2018/07/09/instat-inflacioni-ne-qershor-2-4/|url-status=dead}}</ref> |varfëria = 13% (2017)<ref name="cia.gov"/> |gini = 29 (2012)<ref name="cia.gov">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html|title=The World Factbook|accessdate=3 mars 2011|archive-date=24 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224211117/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html|language=en|url-status=dead}}</ref> |Izhn = {{increase}}0.764 (2015) |punëtoria = 1,80 milion (2014) |fushat = Bujqësia: 41.8%, Industria: 11.4%, Shërbimet: 46.8% (Dhjetor 2014)<ref name="cia.gov"/> |in. lehtësira = 58-ta (2016)<ref name=" World Bank and International Financial Corporation ">{{cite web|url=http://www.doingbusiness.org/data/exploreeconomies/albania/|language=en|title=Doing Business in Albania 2017|publisher=[[World Bank]]}}</ref> |papunësia = 12.5% (2018)<ref>{{cite web|title=Albania's unemployment rate falls to 12.5% in Q1 2018|url=https://seenews.com/news/albanias-unemployment-rate-falls-to-125-in-q1-615960|accessdate=11 korrik 2018|language=En}}</ref><br>208 mijë vetë<ref>{{Cite web|url=http://www.ekonomiaonline.com/globi/rajon/instat-shqiperia-ka-208-mije-te-papune/|title=Kopje e arkivuar|access-date=24 gusht 2017|archive-date=1 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801083334/http://www.ekonomiaonline.com/globi/rajon/instat-shqiperia-ka-208-mije-te-papune/|url-status=dead}}</ref> |industritë = Parfume dhe produkte kozmetike, ushqime dhe produkte duhani; Tekstile dhe veshje; Lëndë druri, lëndë djegëse, çimento, kimikate, minierat, metalet bazë, hidrocentralet |eksporte = {{increase}}$1.962 miliardë (2016) |lloji-eksport = [[Tekstili]], [[këpucet]], [[asfalti]], [[metali]], [[Mineralet|mineralet]], [[nafta bruto]], [[nafta]], [[perimet]], [[frutat]], [[duhani]] |partnerët-eksport = {{Flag|Italia}} 42.8%<br/>{{flag|Kosova}} 9.7%<br/>{{flag|Shtetet e Bashkuara të Amerikës}} 7.6%<br/>{{flag|Kina}} 6.1%<br/>{{flag|Greqia}} 5.3%<br/>{{flag|Gjermania}} 4.8% (2015)<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2050.html#al|title=Export Partners of Albania|publisher=[[CIA World Factbook]]|year=2015|accessdate=2016-08-04|archive-date=2 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161002094202/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2050.html#al|language=en|url-status=dead}}</ref> |importet = {{increase}}$4.6647 miliardë (2016) |lloji-import = [[Makineri]], [[ushqime]], [[tekstil]], [[kimikate]] |partnerët-import = {{flag|Italia}} 33.4%<br/>{{flag|Kina}} 10%<br/>{{flag|Greqia}} 9%<br/>{{flag|Turqia}} 6.7%<br/>{{flag|Gjermania}} 5.2% (2015)<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2061.html#al|title=Import Partners of Albania|publisher=[[CIA World Factbook]]|year=2015|accessdate=2016-08-04|archive-date=6 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806033730/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2061.html#al|language=en|url-status=dead}}</ref> (Dhjetor 2017)<ref name="cia.gov"/> |FDI = |borxhi = |të ardhurat = {{increase}} $33.3 miliardë (Buxheti 2014)<ref name="financa.gov.al">{{cite web|title=Official government budget for 2017|publisher=Ministry of economics of Albania, Page 3|url=http://www.financa.gov.al/files/userfiles/Programimi_EkonomikoFiskal/Kuadri_Makroekonomik_dhe_Fiskal/Kuadri_Makroekonomik_e_Fiskal_per_Periudhen_2015-2017_(VKM_Nr._...,_date_29.01.2014).pdf|accessdate=15 mars 2014|archive-date=8 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140308042132/http://www.financa.gov.al/files/userfiles/Programimi_EkonomikoFiskal/Kuadri_Makroekonomik_dhe_Fiskal/Kuadri_Makroekonomik_e_Fiskal_per_Periudhen_2015-2017_(VKM_Nr._...,_date_29.01.2014).pdf|url-status=dead}}</ref> |shpenzimet = {{increase}}$27.50 miliardë (Buxheti 2017)<ref name="financa.gov.al"/> |rezervat = {{increase}}$3,139 miliardë (Dhjetor 2015)<ref name="cia.gov"/> |krediti = [[Standard & Poor's]]:<ref>{{cite web|title=Sovereigns rating list|publisher=SEENews: Business Intelligence for South East Europe|url=https://seenews.com/news/sp-affirms-albania-at-b-outlook-stable-556966|language=en|date=6 shkurt 2017|accessdate=12 korrik 2017|quote="Standard & Poor's said it has raised its long- and short-term foreign and local currency sovereign credit ratings on Albania at B+ with a stable outlook."}}</ref><br>B+ (Domestic) |ndihma = Marrës: [[Ndihma Zyrtare për Zhvillim | ODA]]: $ 366 milion (donatorët kryesorë ishin [[Italia]], [[Bashkimi Evropian]], [[Gjermania]] (2003 est.) |cianame = al |spelling = }} '''Ekonomia e Shqipërisë ''ka kaluar nëpër një proces të tranzicionit nga një ekonomi e centralizuar në një ekonomi të tregut në parimet e tregut të lirë.''''' ''Shqipëria është një vend i industrializuar me të ardhura të larta-mesatare dhe një anëtare e'' '''[[NATO|Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut]] (NATO), [[Organizata Botërore e Tregtisë|Organizatën Botërore të Tregtisë]] (OBT), [[Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë|Organizatës për Siguri dhe bashkëpunim në Evropë]] (OSBE) dhe [[Organizata e bashkëpunimit ekonomik e detit të Zi|Organizatës së bashkëpunimit ekonomik të detit të Zi]] (BSEC).''' ''Shqipëria është një vend në zhvillim me një ekonomi të bazuar në shërbim (63.5%), bujqësi (21.6%) dhe sektorin industrial (14.9%) (2016) Vendi është i pasur me burime natyrore dhe ekonomia mbështetet kryesisht në [[bujqësi]], përpunim të ushqimit, lëndë druri, naftë, çimento, kimikate, minierat, metalet bazë, hidrocentralet, turizmi, industria e tekstilit dhe nxjerrja e [[nfta|naftës]]. Sektorët më të fuqishëm janë energjia, minierat, metalurgjia,'' '''[[bujqësia]] dhe [[turizmi]].''' ''Eksportet primare industriale janë veshjet, kromi, nafta dhe lëndët djegëse të rafinuara. Për më tepër, Shqipëria ka depozitat e dyta më të mëdha të naftës në Ballkan dhe rezervat më të mëdha të naftës në tokë në Evropë.'' ''[[Turizmi në Shqipëri|Sektori i turizmit]] është tradicionalisht një burim i dukshëm i të ardhurave për vendin, veçanërisht gjatë muajve të verës, por edhe kohët e fundit gjatë muajve të dimrit, për shkak të rritjes së popullaritetit të sporteve të dëborës si skijimi. Me mbi 3.8 milion turistë në vit, turizmi gjeneron të ardhura më shumë se 1,5 miliardë euro.<ref>{{cite web|title=Turizmi, 1.5 mld euro të ardhura për 2016|url=http://top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=351812#k1|website=top-channel.tv|language=Sq|date=1 prill 2017|access-date=14 gusht 2017|archive-date=7 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170607170619/http://top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=351812#k1|url-status=dead}}</ref> Shqipëria renditet ndër 25 destinacionet më të popullarizuara turistike në Evropë dhe u votua si një nga destinacionet më të mira të turizmit në botë në 2014 nga'' '''[[New York Times]] dhe [[Lonely Planet]].<ref name="Lonely Planet's top 10">{{cite web|url=http://www.lonelyplanet.com/albania/travel-tips-and-articles/76164|title=Lonely Planet's top 10 countries for 2011&nbsp;– travel tips and articles&nbsp;– Lonely Planet|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101104050258/http://www.lonelyplanet.com/albania/travel-tips-and-articles/76164|archivedate=4 nëntor 2010|accessdate=7 gusht 2013|df=dmy}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/interactive/2014/01/10/travel/2014-places-to-go.html?_r=0|title=52 Places to Go in 2014|work=The New York Times|date=5 shtator 2014}}</ref>''' == Sektorët e Ekonomisë të Shqipërisë == ''Trevat shqiptare, për nga niveli i përgjithshëm i zhvillimit ekonomik cilësohen si vende bujqësore industriale. Kjo do të thotë që ekonomia bujqësore luan rolin kryesor në zhvillimin ekonomik të tyre.'' ''Struktura e zhvillimit ekonomik të trevave shqiptare përbehet nga tre sektorë kryesore të ekonomisë, të cilët janë :'' # ''Sektori i Parë i ekonomisë i cili ka për baze ekonominë bujqësore.'' # ''Sektori i Dytë i ekonomisë, me të cilin nënkuptohet para se të gjithash industrinë.'' # ''Sektori i Tretë i ekonomisë, i cili përfshin aktivitetet e shërbimeve, tregtinë, transportin, turizmin etj.'' == Ekonomia bujqësore == ''Në zhvillimin ekonomik të trevave shqiptare bujqesia ka qenë dhe mbetet dega baze e ekonomisë shqiptare. Një fakt i tillë lidhet me kushtet e favorshme natyrore për zhvillimin e ekonomisë ashtu edhe me traditën shumë të mire të popullsisë sonë në ketë drejtim.'' === Ndikimi i kushteve Natyrore në zhvillimin e ekonomisë bujqësore === ''Natyra shqiptare me të gjithë elementet e saj si: klima, relievi, token, bimësinë, hidrografinë etj. Në zonat e ulëta me reliev fushor e me klime të butë mund të kultivohen lloje të ndryshme të kulturave bujqësore si drithëra, perime etj. Në zonat kodrinore kultivohen drufrutoret duke filluar nga agrumet dhe deri te ulliri në zonat bregdetare. Në zonat malore me kullotat dhe pyjet e shumte shërbejnë si për rritjen e blegtorisë dhe për zhvillimin e ekonomisë pyjore.'' === Kushtet shoqërore në zhvillimin e ekonomisë bujqësore === Që në kohet me të hershme shqiptaret janë dalluar për eksportimin e prodhimeve bujqësore dhe blegtorale si: djathë, gjalpë, lesh, mish, mjaltë, vaj etj. ''Deri në fillimin e Luftës së dytë botërore mbi 80% e popullsisë merreshim me ekonomi bujqësore. Pas luftës përparësi iu dhe zhvillimit të industrisë, ndërsa ekonomia bujqësore kaloi në plan të dytë. Rënie të veçantë pati blegtoria. Shumë pyje u prenë, këneta u thane, për zhvillimin e bujqësisë duke u ndërtuar kanale vaditës dhe rezervuarëve dhe gjithashtu u përmirësua teknika bujqësore..'' === Rajonet bujqësore të trevave shqiptare === ''Ekonomia bujqësore është e pranishme kudo në trevat shqiptare. Dallohen disa rajone të cilat i japin tonin gjithë zhvillimit bujqësor. Nder këto rajone përmendim:'' ''Rajonin Perëndimor i cili përfshin të gjithë Ultësirën Perëndimore me kodrat përreth që përben dhe rajonin më të zhvilluar bujqësor. Këtu kultivohen (drithëra, bime industriale, pemëtaria etj.) dhe mbareshtohen të gjitha llojet e blegtorisë (gjedhet, derrat etj.)'' ''Rajoni i Fushë-Kosovës dhe'' ''Lugu i Dukagjinit, i cili përbën një rajon shumë të rëndësishëm bujqësor.'' ''Aty zhvillohen të gjitha prodhimet e mundshme bujqësore si: drithëra, bime industriale, prodhime të gjedhit dhe bagëtive të imëta.'' ''Rajoni Jug-Lindor i Shqipërisë, sidomos Fushegropa e Korçës, që dallohet si në prodhimin e drithërave të bukës (gruri, misri), bime industriale (duhani, panxhari sheqerit) ashtu edhe në frutikulture (molle, kumbulla) dhe në blegtori (gjedhe dhe bagëti e imët).'' == Incentivë Tatimore == Shqipëria ofron një zbritje tatimore për shpenzimet e kërkimit dhe zhvillimit, por nuk ka një skemë formale dhe të sofistikuar krediti tatior për R&D. Kjo do të thotë se nxitja për të nxitur investime të rëndësishme të innovacionit në sektorin privat është më e kufizuar në krahasim me jurisdiksione të tjera evropiane.<ref>{{cite news|url=http://swansonreed.al/|title=Analiza Krahasuese e Arkitekturës Fiskale të Inovacionit në Ballkanin Perëndimor}}</ref> == Referime == {{Reflist|30em}} *{{CIA World Factbook|year=2006}} *Nga 2003, {{StateDept}} *Nga 2007, [[International Monetary Fund]] {{evropa-ekonomia}} [[Kategoria:Ekonomia e Shqipërisë| ]] ramji4ij61nbzr8zjntzocc40qe1tvc 3006618 3006568 2026-07-06T17:15:34Z Smallem 126080 Heqje e kursivit të panevojshëm nga paragrafët e trupit të tekstit (proza enciklopedike nuk shkruhet me kursiv) – përmes Claude AI 3006618 wikitext text/x-wiki {{dyshim}} {{për përmirësim}} {{Infobox ekonomia |shteti = Shqipërisë |image = Toptani Shopping Mall Tirana 2016.jpg |width = |caption = [[Tirana]] është qendra ekonomike e Shqipërisë. |valuta = [[Leku shqiptar|Leku]] |viti = Viti kalendarik |renditja = [[Lista e shteteve sipas PBB-së|120-ta]] (PPP, 2017)<ref>[http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD?order=wbapi_data_value_2017+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&sort=desc "GDP per capita, PPP (current international $)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191028183208/https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD?order=wbapi_data_value_2017+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&sort=desc |date=28 tetor 2019 }}, World Development Indicators database, World Bank. Database updated on 16 December 2017. Accessed on 20 December 2014.</ref> |pbb = {{increase}}$36.524 miliardë (PPP, 2017) <br> {{increase}}$13.367 miliardë (Nominal, 2017)<ref name="imf2">{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=96&pr.y=19&sy=2014&ey=2019&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=914&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects|publisher=Imf.org|date=2006-09-14|accessdate=2014-10-07}}</ref> |rritja = {{increase}}3.84% (2017) |për frymë = {{increase}}$11,928.5 (PPP, 2016)<ref>{{Cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD?year_high_desc=false|title=Kopje e arkivuar|access-date=14 gusht 2017|archive-date=9 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180409044228/https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD?year_high_desc=false|url-status=dead}}</ref> <br> $4,146.9 (Nominal, 2016)<ref>[http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.CD]</ref> |sektorët = bujqësia: 21.6%, industria: 14.9%, shërbimet: 63.5% (2016)<ref name="cia.gov"/> |inflacioni = 2.4% (2018)<ref>{{cite web|author1=ArlindaGjonaj|title=BoA:Inflacioni në qershor 2.4%|url=https://ata.gov.al/2018/07/09/instat-inflacioni-ne-qershor-2-4//|website=ata.gov.al|accessdate=10 korrik 2018|language=En|archive-date=27 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827205157/http://ata.gov.al/2018/07/09/instat-inflacioni-ne-qershor-2-4/|url-status=dead}}</ref> |varfëria = 13% (2017)<ref name="cia.gov"/> |gini = 29 (2012)<ref name="cia.gov">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html|title=The World Factbook|accessdate=3 mars 2011|archive-date=24 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224211117/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html|language=en|url-status=dead}}</ref> |Izhn = {{increase}}0.764 (2015) |punëtoria = 1,80 milion (2014) |fushat = Bujqësia: 41.8%, Industria: 11.4%, Shërbimet: 46.8% (Dhjetor 2014)<ref name="cia.gov"/> |in. lehtësira = 58-ta (2016)<ref name=" World Bank and International Financial Corporation ">{{cite web|url=http://www.doingbusiness.org/data/exploreeconomies/albania/|language=en|title=Doing Business in Albania 2017|publisher=[[World Bank]]}}</ref> |papunësia = 12.5% (2018)<ref>{{cite web|title=Albania's unemployment rate falls to 12.5% in Q1 2018|url=https://seenews.com/news/albanias-unemployment-rate-falls-to-125-in-q1-615960|accessdate=11 korrik 2018|language=En}}</ref><br>208 mijë vetë<ref>{{Cite web|url=http://www.ekonomiaonline.com/globi/rajon/instat-shqiperia-ka-208-mije-te-papune/|title=Kopje e arkivuar|access-date=24 gusht 2017|archive-date=1 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801083334/http://www.ekonomiaonline.com/globi/rajon/instat-shqiperia-ka-208-mije-te-papune/|url-status=dead}}</ref> |industritë = Parfume dhe produkte kozmetike, ushqime dhe produkte duhani; Tekstile dhe veshje; Lëndë druri, lëndë djegëse, çimento, kimikate, minierat, metalet bazë, hidrocentralet |eksporte = {{increase}}$1.962 miliardë (2016) |lloji-eksport = [[Tekstili]], [[këpucet]], [[asfalti]], [[metali]], [[Mineralet|mineralet]], [[nafta bruto]], [[nafta]], [[perimet]], [[frutat]], [[duhani]] |partnerët-eksport = {{Flag|Italia}} 42.8%<br/>{{flag|Kosova}} 9.7%<br/>{{flag|Shtetet e Bashkuara të Amerikës}} 7.6%<br/>{{flag|Kina}} 6.1%<br/>{{flag|Greqia}} 5.3%<br/>{{flag|Gjermania}} 4.8% (2015)<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2050.html#al|title=Export Partners of Albania|publisher=[[CIA World Factbook]]|year=2015|accessdate=2016-08-04|archive-date=2 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161002094202/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2050.html#al|language=en|url-status=dead}}</ref> |importet = {{increase}}$4.6647 miliardë (2016) |lloji-import = [[Makineri]], [[ushqime]], [[tekstil]], [[kimikate]] |partnerët-import = {{flag|Italia}} 33.4%<br/>{{flag|Kina}} 10%<br/>{{flag|Greqia}} 9%<br/>{{flag|Turqia}} 6.7%<br/>{{flag|Gjermania}} 5.2% (2015)<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2061.html#al|title=Import Partners of Albania|publisher=[[CIA World Factbook]]|year=2015|accessdate=2016-08-04|archive-date=6 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806033730/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2061.html#al|language=en|url-status=dead}}</ref> (Dhjetor 2017)<ref name="cia.gov"/> |FDI = |borxhi = |të ardhurat = {{increase}} $33.3 miliardë (Buxheti 2014)<ref name="financa.gov.al">{{cite web|title=Official government budget for 2017|publisher=Ministry of economics of Albania, Page 3|url=http://www.financa.gov.al/files/userfiles/Programimi_EkonomikoFiskal/Kuadri_Makroekonomik_dhe_Fiskal/Kuadri_Makroekonomik_e_Fiskal_per_Periudhen_2015-2017_(VKM_Nr._...,_date_29.01.2014).pdf|accessdate=15 mars 2014|archive-date=8 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140308042132/http://www.financa.gov.al/files/userfiles/Programimi_EkonomikoFiskal/Kuadri_Makroekonomik_dhe_Fiskal/Kuadri_Makroekonomik_e_Fiskal_per_Periudhen_2015-2017_(VKM_Nr._...,_date_29.01.2014).pdf|url-status=dead}}</ref> |shpenzimet = {{increase}}$27.50 miliardë (Buxheti 2017)<ref name="financa.gov.al"/> |rezervat = {{increase}}$3,139 miliardë (Dhjetor 2015)<ref name="cia.gov"/> |krediti = [[Standard & Poor's]]:<ref>{{cite web|title=Sovereigns rating list|publisher=SEENews: Business Intelligence for South East Europe|url=https://seenews.com/news/sp-affirms-albania-at-b-outlook-stable-556966|language=en|date=6 shkurt 2017|accessdate=12 korrik 2017|quote="Standard & Poor's said it has raised its long- and short-term foreign and local currency sovereign credit ratings on Albania at B+ with a stable outlook."}}</ref><br>B+ (Domestic) |ndihma = Marrës: [[Ndihma Zyrtare për Zhvillim | ODA]]: $ 366 milion (donatorët kryesorë ishin [[Italia]], [[Bashkimi Evropian]], [[Gjermania]] (2003 est.) |cianame = al |spelling = }} '''Ekonomia e Shqipërisë ''ka kaluar nëpër një proces të tranzicionit nga një ekonomi e centralizuar në një ekonomi të tregut në parimet e tregut të lirë.''''' ''Shqipëria është një vend i industrializuar me të ardhura të larta-mesatare dhe një anëtare e'' '''[[NATO|Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut]] (NATO), [[Organizata Botërore e Tregtisë|Organizatën Botërore të Tregtisë]] (OBT), [[Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë|Organizatës për Siguri dhe bashkëpunim në Evropë]] (OSBE) dhe [[Organizata e bashkëpunimit ekonomik e detit të Zi|Organizatës së bashkëpunimit ekonomik të detit të Zi]] (BSEC).''' ''Shqipëria është një vend në zhvillim me një ekonomi të bazuar në shërbim (63.5%), bujqësi (21.6%) dhe sektorin industrial (14.9%) (2016) Vendi është i pasur me burime natyrore dhe ekonomia mbështetet kryesisht në [[bujqësi]], përpunim të ushqimit, lëndë druri, naftë, çimento, kimikate, minierat, metalet bazë, hidrocentralet, turizmi, industria e tekstilit dhe nxjerrja e [[nfta|naftës]]. Sektorët më të fuqishëm janë energjia, minierat, metalurgjia,'' '''[[bujqësia]] dhe [[turizmi]].''' ''Eksportet primare industriale janë veshjet, kromi, nafta dhe lëndët djegëse të rafinuara. Për më tepër, Shqipëria ka depozitat e dyta më të mëdha të naftës në Ballkan dhe rezervat më të mëdha të naftës në tokë në Evropë.'' ''[[Turizmi në Shqipëri|Sektori i turizmit]] është tradicionalisht një burim i dukshëm i të ardhurave për vendin, veçanërisht gjatë muajve të verës, por edhe kohët e fundit gjatë muajve të dimrit, për shkak të rritjes së popullaritetit të sporteve të dëborës si skijimi. Me mbi 3.8 milion turistë në vit, turizmi gjeneron të ardhura më shumë se 1,5 miliardë euro.<ref>{{cite web|title=Turizmi, 1.5 mld euro të ardhura për 2016|url=http://top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=351812#k1|website=top-channel.tv|language=Sq|date=1 prill 2017|access-date=14 gusht 2017|archive-date=7 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170607170619/http://top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=351812#k1|url-status=dead}}</ref> Shqipëria renditet ndër 25 destinacionet më të popullarizuara turistike në Evropë dhe u votua si një nga destinacionet më të mira të turizmit në botë në 2014 nga'' '''[[New York Times]] dhe [[Lonely Planet]].<ref name="Lonely Planet's top 10">{{cite web|url=http://www.lonelyplanet.com/albania/travel-tips-and-articles/76164|title=Lonely Planet's top 10 countries for 2011&nbsp;– travel tips and articles&nbsp;– Lonely Planet|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101104050258/http://www.lonelyplanet.com/albania/travel-tips-and-articles/76164|archivedate=4 nëntor 2010|accessdate=7 gusht 2013|df=dmy}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/interactive/2014/01/10/travel/2014-places-to-go.html?_r=0|title=52 Places to Go in 2014|work=The New York Times|date=5 shtator 2014}}</ref>''' == Sektorët e Ekonomisë të Shqipërisë == Trevat shqiptare, për nga niveli i përgjithshëm i zhvillimit ekonomik cilësohen si vende bujqësore industriale. Kjo do të thotë që ekonomia bujqësore luan rolin kryesor në zhvillimin ekonomik të tyre. Struktura e zhvillimit ekonomik të trevave shqiptare përbehet nga tre sektorë kryesore të ekonomisë, të cilët janë : # ''Sektori i Parë i ekonomisë i cili ka për baze ekonominë bujqësore.'' # ''Sektori i Dytë i ekonomisë, me të cilin nënkuptohet para se të gjithash industrinë.'' # ''Sektori i Tretë i ekonomisë, i cili përfshin aktivitetet e shërbimeve, tregtinë, transportin, turizmin etj.'' == Ekonomia bujqësore == Në zhvillimin ekonomik të trevave shqiptare bujqesia ka qenë dhe mbetet dega baze e ekonomisë shqiptare. Një fakt i tillë lidhet me kushtet e favorshme natyrore për zhvillimin e ekonomisë ashtu edhe me traditën shumë të mire të popullsisë sonë në ketë drejtim. === Ndikimi i kushteve Natyrore në zhvillimin e ekonomisë bujqësore === Natyra shqiptare me të gjithë elementet e saj si: klima, relievi, token, bimësinë, hidrografinë etj. Në zonat e ulëta me reliev fushor e me klime të butë mund të kultivohen lloje të ndryshme të kulturave bujqësore si drithëra, perime etj. Në zonat kodrinore kultivohen drufrutoret duke filluar nga agrumet dhe deri te ulliri në zonat bregdetare. Në zonat malore me kullotat dhe pyjet e shumte shërbejnë si për rritjen e blegtorisë dhe për zhvillimin e ekonomisë pyjore. === Kushtet shoqërore në zhvillimin e ekonomisë bujqësore === Që në kohet me të hershme shqiptaret janë dalluar për eksportimin e prodhimeve bujqësore dhe blegtorale si: djathë, gjalpë, lesh, mish, mjaltë, vaj etj. Deri në fillimin e Luftës së dytë botërore mbi 80% e popullsisë merreshim me ekonomi bujqësore. Pas luftës përparësi iu dhe zhvillimit të industrisë, ndërsa ekonomia bujqësore kaloi në plan të dytë. Rënie të veçantë pati blegtoria. Shumë pyje u prenë, këneta u thane, për zhvillimin e bujqësisë duke u ndërtuar kanale vaditës dhe rezervuarëve dhe gjithashtu u përmirësua teknika bujqësore.. === Rajonet bujqësore të trevave shqiptare === Ekonomia bujqësore është e pranishme kudo në trevat shqiptare. Dallohen disa rajone të cilat i japin tonin gjithë zhvillimit bujqësor. Nder këto rajone përmendim: Rajonin Perëndimor i cili përfshin të gjithë Ultësirën Perëndimore me kodrat përreth që përben dhe rajonin më të zhvilluar bujqësor. Këtu kultivohen (drithëra, bime industriale, pemëtaria etj.) dhe mbareshtohen të gjitha llojet e blegtorisë (gjedhet, derrat etj.) ''Rajoni i Fushë-Kosovës dhe'' ''Lugu i Dukagjinit, i cili përbën një rajon shumë të rëndësishëm bujqësor.'' Aty zhvillohen të gjitha prodhimet e mundshme bujqësore si: drithëra, bime industriale, prodhime të gjedhit dhe bagëtive të imëta. Rajoni Jug-Lindor i Shqipërisë, sidomos Fushegropa e Korçës, që dallohet si në prodhimin e drithërave të bukës (gruri, misri), bime industriale (duhani, panxhari sheqerit) ashtu edhe në frutikulture (molle, kumbulla) dhe në blegtori (gjedhe dhe bagëti e imët). == Incentivë Tatimore == Shqipëria ofron një zbritje tatimore për shpenzimet e kërkimit dhe zhvillimit, por nuk ka një skemë formale dhe të sofistikuar krediti tatior për R&D. Kjo do të thotë se nxitja për të nxitur investime të rëndësishme të innovacionit në sektorin privat është më e kufizuar në krahasim me jurisdiksione të tjera evropiane.<ref>{{cite news|url=http://swansonreed.al/|title=Analiza Krahasuese e Arkitekturës Fiskale të Inovacionit në Ballkanin Perëndimor}}</ref> == Referime == {{Reflist|30em}} *{{CIA World Factbook|year=2006}} *Nga 2003, {{StateDept}} *Nga 2007, [[International Monetary Fund]] {{evropa-ekonomia}} [[Kategoria:Ekonomia e Shqipërisë| ]] iesnqb8qx2s6cbxwbeq3c089milb6gz 0 68564 3006566 3003389 2026-07-06T16:41:03Z Smallem 126080 Heqje e trashjes së panevojshme (''') brenda titujve të seksioneve – përmes Claude AI 3006566 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Limon Arsllani - Staneci.jpg|frame|'''Limon (Asllan) Staneci''' ([[1916]] - [[1991]]). U lind në fshatin [[Staneci|Stanec]], [[Malet e Karadakut]] të [[Preshevë]]s. Studoi në Fakultetin Juridik të [[Universiteti i Beogradit]]. Sekretar dhe zëvendës nënprefekturën e Gjilanit, ishte Sekretar i Komitetit Qarkor të [[Lidhja e Dytë e Prizrenit|Lidhjes së Dytë të Prizrenit]], sekretar dhe nënprefekturën e [[Gjilani]]t.]] '''Limon (Asllan) Staneci''' ([[1916]] - [[1991]]). U lind në fshatin [[Staneci|Stanec]] [[Malet e Karadakut]] të [[Preshevë]]s. Studoi në Fakultetin Juridik të [[Universiteti i Beogradit]]. Sekretar dhe zëvendës nënprefekturën e Gjilanit, ishte Sekretar i Komitetit Qarkor të [[Lidhja e Dytë e Prizrenit|Lidhjes së Dytë të Prizrenit]], sekretar dhe nënprefekturën e [[Gjilani]]t. Ishte gazetar dhe përgjegjës për informim në kuader të organit|[[Liria]]" [[Lidhja e Dytë e Prizrenit|Lidhjes Dytë të Prizrenit]] për frontin lindor dhe ushtarak që raportonte nga vijat e para të frontit për luftimet për mbrojtën e trojeve etnike në [[Lugina e Preshevës|Kosovën Lindore]] në gazetën [[Liria]] [[Lidhja e Dytë e Prizrenit|“Lidhja e Dytë e Prizrenit”]]. Me 13. IX. kur u hoq pushteti okupues bullgar u zgjodh nënprefekt i nënprefekturës së [[Preshevë]]s. Ishte edhe sekretar i [[Mulla Idriz Gjilani|mulla Idriz Hajrullahut]], gjykatës, kryeshef i Rethit të [[Gjilani]]t. '''Limon Staneci''' për një kohë pas përfundimit të luftës ka qëndruar në Malet e Karadakut, por pas shtypjes së rezistencës për Lirimin e Tokave Shqiptare, dorëzohet më 20 mars të vitit 1947. Për shkak të akuzave të shumta nga dëshmitarët serbë siç thuhej, për mbi 20 vrasje e shumë internime, si dhe nga disa aktivist komunist pas Luftës së Dytë Botërorer në Gjilan, të cilët e akuzonin Limoni Stanecin për internimin e tyre(por ai vetë deklarohet se qëndron besnik ndaj veprimtarisë së tij atdhetare dhe nga Gjykata e Qarkut në Gjilan, në krye me rusin Zaharije Orrginikdze më 10. 06. 1947. Limon Stanecit i shqiptohet dënimi me vdekje-pushkatim. Mirëpo Presidiumi i Kuvendit RFPJ-së, më 13.08.1947, vendimin me vdekje ia shëndrrojnë në 20 vjet burg të rëndë. (AK.F.GJQGJ-P.K.17.AK.F.GJQGJ-P.K.17.(AK.F.GJQGJ-P.K.17, Nga dosja për Limon Stanecin) <ref>Dr.[[Aliriza Selamani]] - Hafiz Avni Aliu; Myderriz Haki Efendiu (monograf) Prishtinë 2005</ref> ==Duajen i gazetarisë shqiptare kosovare== Pionier i gazetarisë preshevare ishte Limon Asllan -Staneci, i cili si gazetar raportoi nga fronti i Gjilanit për fitoret e Mbrojtjes Kombëtare të Kosovës më 1944, në fletoren "Lidhja e Prizrenit". Me artikullin "Një shpartallim i ri i çetave komuniste n'anë të Gjilanit" të datës 9 korrik 1944 konstatohej: ''Armiku shekullor, lakmues i tokave të huaja i dejun me ideologjina të ndryshme (komuniste, nacionaliste e që të dyja këto formojnë një të tretë: Pansllaviste)'' prapë, Limon Asllan-Staneci me datën 28 qershor 1944, në një numër aproksimativisht 400-500 vetash sulmoi tokat shqiptare, tue kalue kufinin ne vendin e quejtun "Kika", mbasi në afërsinën e katundeve Cfircë e Tugjevc nuk kishte muejtë. Forcat tona te përbame prej ushtrisë të rregulltë dhe fuqisë kreshnike, të komandueme prej oficerave dhe N/oficerave trima, filluen luftën. Gjatë luftës që vazhdoi 12 orë dhe betejës me datë 29.6.1944 grupet -komuniste, Nacional-shoveniste-pansllaviste, u shpartalluen me humbje për ta... Kjo ndeshje me bandat komuniste, që lumnisht përfundoi me fitimin t'onë, u prit me manifestime simpatike nga populli, i cili u betue me ketë rast se do të ndjekin gjurmën e dëshmorvet si kapter Abdi Gjoka, nga mati, Anëtar i Komitetit Komunal të Lidhjes II të prizrenit, Bajram Poliçka e tjerve, që ranë viktimë në ket betejë për lirinë dhe kurr nuk kanë me lanë qi kamba.e anmikut të shkeli tokat t'ana te bekueme... ''Dhe, sikurse për Luftën e Velegllavës të 28 qershorit 1944, sekretari i Komitetit të Lidhjes së Prizrenit për Rrethin e Gjilanit, Limon Staneci raportoi nga linja e zjarrit edhe për Luftën e Kikës, të 26 gushtit 1944, Raporti i tij, si gazetar, ushtar përjetues e komandant i vullnetarëve" ''Fronti i Gjilanit, shpartallimi i Dytë i Brigadave Komuniste Drazhiste-Pansllaviste në Rrethin e N.Prefekturës Gjilanit, shquhet për saktësi materiale, gjykim politik të drejtë dhe afirmim të një epopeje kombëtare të rëndësishme për historinë e popullit shqiptar''.'' [[Muhamet Pirraku]], [[Mulla Idriz Gjilani]] dhe [[Mbrojtja Kombëtare e Kosovës Lindore]] == Akt gjykimi: Një pjesë nga vendimi i gjyqit Gjilan == Gjykata e qarkut në Gjilan&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;K.nr.7/47 === NË EMËR TË POPULLIT === Gjykata e qarkut në Gjilan dhe këshilli penali përbërë nga kryetari i gjyqit Zaharije Orgjonikidze si kryetar i këshillit,si dhe gjykatësi porotë: Shukri Zymeri dhe Srboljub Popoviq si anëtarë të këshillit dhe sekretari i procesverbalit Radovan Peshiq, sekretarin e gjykatës, për akuzë të prokurorit publik në Gjilan me nr. 35/47 kundër të akuzuarit Limon Sinan Arsllani, alias "Limon Staneci" nga fshati Stanec. '''Vendim'''- I pandehuri LIMON SINAN ARSLLANI alias "Limon Staneci", lindur në vitin 1916. === === Shpallet Fajtorë: === 1/ Që gjatë kohës së okupatorit si sekretarë i gjyqit të nënprefekturës në Gjilan, si sekretarë i Lidhjes së dytë të Prizrenit si dhe sekretarë i partisë Fashiste për nënprefekturën e Gjilanit, si anëtarë i organizatës terroriste "Dora e zezë", si organizatorë dhe sekretarë i organizatës së emigrantëve shqiptarë nga territori Bullgarë. Ashtu që, duke qëndruar në bashkëpunim të ngushtë me Gjermanët dhe ndihmësit e okupatorit si Miftar Spahija dhe Ahmet Broja tradhtar të popullit shqiptarë,ishte emërues dhe denoncues, në atë mënyrë duke vendosur lista me emra për internim dhe mobilizim, kurse internimin e kryente vetë personalisht në shoqëri me majorin Gjermanë. 2/ Që në muajin shtatorë të vitit 1944 gjatë kohës së okupimit, kur Bullgarë kishin lëshuar territorin e Preshevës i pandehuri në cilësinë e nën-prefektit organizoi policinë dhe xhandarmerinë në luftë kundër lëvizjes nacionalçlirimtare dhe bashkërisht me udhëheqësit tradhtarë të popullit shqiptarë, udhëhoqi luftën në frontin e Preshevës, ku gjatë asaj periudhe vdiqën disa qindra partizan, me ç`rast kreu vepër penale nga neni 3 p. 3 të ligjit të veprave penale kundër popullit dhe shtetit, që është e dënueshme me nenin 4 po të njëjtit ligj lidhur me ligjin e llojit të dënimeve. Për arsye se këto vepra janë të shtrira, në rrethana dhe si të tilla&nbsp; gjyqi: === Dënon === Në një dënim të plotë me - VDEKJE PUSHKATIM dhe në humbje të përhershme të të gjitha të drejtave si politike dhe qytetare përveç atyre prindërore... === Arsyetim === Vlerësuar nga bindjet e lira prova materiale u ekspozua në shqyrtim kryesorë gjyqi arriti në konkluzion se i akuzuari ishte autorë i veprave penale të paraqitura nga dispozitivi i këtij vendimi. I akuzuari pranoi që ka qenë sekretarë gjyqi në Gjilan... Pranoi që kishte qenë sekretar i lidhjes së dytë të Prizrenit... I akuzuari më tej pranoi që në muajin shtator të vitit 1944 ishte nën-prefekt i nënprefekturës, kryeshef në Preshevë në kohën kur Bullgarët lëshuan territorin e okupuar të Preshevës... 1./ Me dëshminë e dëshmitarit Farush Okllapi.... 2./ Dëshmitari Kurtesh Agushi, zavendës i prokurorit publikë dhe deputet popullorë në RPFJ... 3./ Dëshmuar nga dëshmitari|Brane Vasiq...etj.<ref>Nxjerrë nga Akt Gjykimi K.nr.7/47 - Gjykata e qarkut në Gjilan&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</ref> ==Burimi i të dhënave== {{ref}} {{biografi-cung}} <references /> [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Biografi]] [[Kategoria:Shqipëria etnike]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Atdhetarë shqiptarë]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Beogradit]] adh0krvab4u1uxnjsl32penjzg6aqcq 3 69447 3006774 495020 2026-07-07T07:11:55Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006774 wikitext text/x-wiki Me e dashura ime… Me mall nxjerr nga thellesia e zemres keto fjale qe kane nje domethenie jashtezakonisht te madhe per kete zemer qe pa ty eshte e humbur sikurse katrori I infinitit ne vargun e gjate te numrave qe me shpiejn tek ti. Ndjehem keq kur dal nga ky kolaps e kuptoj qe kjo qe ndiej per ty s’mund te shuhet ne vendin e saj te duhur,ne ty,por ne fletat e shtypshkronjes’’Berati’’ dhe ne goten….e qajit’’Bird Caylon Tea’’. Me mall I mbaj te fresketa shikimet tua perveluese qe pershkonin tere trupin tim nga magjia e te bukurve,syve tu. Mandej sikurse shigjetat e Kleopartes thumbonin zemren time gjer pak para mbytjes per te mos I dhene asaj ate kenaqesi te vdes e ti pushojne dhimbjet por ta benin te çmendej e te egersohej ne veten e saj per te mos me lene mua te rri as edhe nje sekond te qete e te lumtur por te me humbnin toruan per te urryer edhe veteveten. Ah,sikur te mundja ta prekja ate trup perplot sharm e bukuri e ta mbysja pergjithnje kete mosvetebesim qe kam e te mundja te kenaqja veten ne te e t’I ipja fund rrugetimit te udhetarit pa adrese,jetes sime. I etur pas teje, I yti ,Bujari P.S Nga uni I zemres percjellesi yt… Autor:Bujar Avdyli nga Ferizaj ,nxenes I Sh.m.e’’Faik Konica’’Kl - XI-10. == Mallengjimi im Autor:Bujar Lata == Sonte jam I vetem ne kete nate ku vetmia vret pameshire roberit e saj ne mesin e te cileve jam edhe une,I strukur thelle ne erresiren e kesaj mbremje nga mungesa yte qe me shtyen te mos ndalem fare,por te shkruaj gjer ne agim me shprese qe te nesermen te zgjohem nga ky ankth dhe te mos u hedh fare syrin shkrimeve per ty gje qe e bej cdo dite,por te mund te ece para me mendjen larg teje. Sonte,mbase vone,gota e qajit BIRD CAYLON TEA s’me qendron para per te shuar dhembjet dhe vuajtjet ne te,mirepo ne vend te saj qendron fotoja yte dhe gota e koktejit te FLUIDI COLA’s dhe loteve te mi qe me gjase s’do te kene mbarim. Te pakte jane yjet ne qiell,kurse vetem hena ndriqon spektaklin e vuajtjes ne te cilin sic do here tjeter une do jem ai njeri qe do te kete personazhin kryesor te Elegjise me mendjen tek bukuria yte pa te cilen asnje qelize imja s’do te jete ne gjendje te levize e te kryej funksionin e saj. Thelle ne qiell shoh syte e tu te bukur qe me bejne te cmendem e te vazhdoj te qaj gjersa te me shteren lotet ne sy,nga magjia e trupit tend te bukur qe me terheqe zvarritur drejt shkaterrimit tim. VEREJTJE: E di qe bukuria yte me demton,natyrisht nese mirret ne doze te tepruar,mirepo e di qe ajo me shkatrron nese se se shijoj fare... t3muvquuj8wa6kue9jkuww2wfjguehb 3006798 3006774 2026-07-07T07:36:21Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006798 wikitext text/x-wiki Me e dashura ime… Me mall nxjerr nga thellesia e zemres keto fjale qe kane nje domethenie jashtezakonisht te madhe per kete zemer qe pa ty eshte e humbur sikurse katrori I infinitit ne vargun e gjate te numrave qe me shpiejn tek ti. Ndjehem keq kur dal nga ky kolaps e kuptoj qe kjo qe ndiej per ty s’mund te shuhet ne vendin e saj te duhur,ne ty,por ne fletat e shtypshkronjes’’Berati’’ dhe ne goten….e qajit’’Bird Caylon Tea’’. Me mall I mbaj te fresketa shikimet tua perveluese qe pershkonin tere trupin tim nga magjia e te bukurve,syve tu. Mandej sikurse shigjetat e Kleopartes thumbonin zemren time gjer pak para mbytjes per te mos I dhene asaj ate kenaqesi te vdes e ti pushojne dhimbjet por ta benin te çmendej e te egersohej ne veten e saj per te mos me lene mua te rri as edhe nje sekond te qete e te lumtur por te me humbnin toruan per te urryer edhe veteveten. Ah,sikur te mundja ta prekja ate trup perplot sharm e bukuri e ta mbysja pergjithnje kete mosvetebesim qe kam e te mundja te kenaqja veten ne te e t’I ipja fund rrugetimit te udhetarit pa adrese,jetes sime. I etur pas teje, I yti ,Bujari P.S Nga uni I zemres percjellesi yt… Autor:Bujar Avdyli nga Ferizaj ,nxenes I Sh.m.e’’Faik Konica’’Kl - XI-10. == Mallengjimi im Autor:Bujar Lata == Sonte jam I vetem ne kete nate ku vetmia vret pameshire roberit e saj ne mesin e te cileve jam edhe une,I strukur thelle ne erresiren e kesaj mbremje nga mungesa yte qe me shtyen te mos ndalem fare,por te shkruaj gjer ne agim me shprese qe te nesermen te zgjohem nga ky ankth dhe te mos u hedh fare syrin shkrimeve per ty gje qe e bej cdo dite,por te mund te ece para me mendjen larg teje. Sonte,mbase vone,gota e qajit BIRD CAYLON TEA s’me qendron para per te shuar dhembjet dhe vuajtjet ne te,mirepo ne vend te saj qendron fotoja yte dhe gota e koktejit te FLUIDI COLA’s dhe loteve te mi qe me gjase s’do te kene mbarim. Te pakte jane yjet ne qiell,kurse vetem hena ndriqon spektaklin e vuajtjes ne te cilin sic do here tjeter une do jem ai njeri qe do te kete personazhin kryesor te Elegjise me mendjen tek bukuria yte pa te cilen asnje qelize imja s’do te jete ne gjendje te levize e te kryej funksionin e saj. Thelle ne qiell shoh syte e tu te bukur qe me bejne te cmendem e te vazhdoj te qaj gjersa te me shteren lotet ne sy,nga magjia e trupit tend te bukur qe me terheqe zvarritur drejt shkaterrimit tim. VEREJTJE: E di qe bukuria yte me demton,natyrisht nese mirret ne doze te tepruar,mirepo e di qe ajo me shkatrron nese se se shijoj fare... 51yl948fymjqz208wm8aai62bcr61xd 1 69888 3006737 2174693 2026-07-07T06:14:11Z Smallem 126080 Rregullim i gabimit missing-end-tag (mbyllje formatimi/kutie diskutimi, pa ndryshim përmbajtjeje) – përmes Claude AI 3006737 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Vaso Qubrilloviq/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} Mjafton qe te perkthehet nga gjuhet perkatees dhe ka mjaft material per te. keshtu do te kuptohej me mire se kush i ben krimet ndaj shqipatareve MENDOJ SE ESHTE BERE NJE GAFE E MADHE QE EMRI I LIHET MERI I SHKRUAR NE NJE GJUHE TE HUAJ., NE SHQIPEN ZYRTARE DO TE DUHEJ TE SHKRUHEJ Vaso Çubrolloviç ( pakten keshtu eshte perdorur ne mendiat shqipatare para dhe pas viteve 90 Me falni une nuk di ta bje vte kete ndryshim prandaj po e postoj ketu. J :Deri më tani [[Wikipedia shqip|këtu]] emrat e personave mbesin në formën origjinale. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 15:32 (CET) Jo, jo. Kjo enciklopedi është në gjuhen shqipe dhe pasi që është ashtu edhe emrat e personave dhe të gjitha llojet tjera shkruhen sipas rregullave të gjuhës shqipe.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Dhjetor 2008 16:21 (CET) :A po flet për "si shkruhen" apo "si janë të shkruar"? Me sa kam parë unë deri më tani, shumica janë në format origjinale. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 16:25 (CET) Wikipedia funksionon në bazë të ''meritokracisë'' ky është argument por nuk është rregull e këtij projekti. Rregulla numër 1 është që projekti është në gjuhën shqipe. Prandaj çdo shmangie nga gjuha shqipe është '''ERROR''' apo si i them unë ''kapgabim'' - gabi i toleruar për shkak të meritokracisë por që mund të kapet e të ndreqet.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Dhjetor 2008 16:34 (CET) :Nuk po e kuptoj fjalën "meritokraci". A mund t'ma shpjegosh dhe t'më tregosh se nga e ke gjetur. Sapo e shfletova [[Fjalor i shqipes së sotme|fjalorin e shqipes së sotme]] por nuk munda ta gjej... --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 16:46 (CET) ME GJITHE RESPEKTIN QE NDONJE NGA JU MUND TE KUPTOJE EDHE KROATISHT POR NUK JAM DAKORT QE NE TE SHKRUAJME KROATISHT APO NDONJE NGA GJUHET E SLLOVISE SE JUGUT. KA ME MIJERA TE TJERE QE KANE LENE JETEN E TYRE QE NE TE SHKRUAJME NE KETE QE KEMI. PERSHENDETJE j.] 21 Dhjetor 2008 21:36 (CET) == Subjekti i artikullit == Subjekti i artikullit është emri që ka depërtuar në shoqërn shqiptare. Ky emrë nuk ka depërtu si personë por si një shoqëri prapa së cilës qëndron një veprimtari. Ose shkurt për me u kuptu ma mirë, për ty që merresh me muzikë: ''Në artikujt që shkruan për këngëtarët si subjekt i artikullit e merr edhe veprimtarin e këngëtarëve, rezullatet etj''. Unë për këtë personë nuk kam informacione tjera (Ti munesh me i marr e me i përkthye) . Fatëkeqësisht kamë informacione vetëm mbi rezulltatet e veprimtaris së tij, dhe ato janë subjekt i artikullit.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Dhjetor 2008 16:29 (CET) :Atëherë artikullin duhet ta emërosh "Veprimtaria e Vaso Čubrilović". Përndyshe, nëse dëshiron që artikulli të mbetet nën titullin aktual, atëherë përkthimin e mëtutjeshëm për jetën e tij duhet ta bësh ti. Vendimin merre ti, për mua nuk ka problem. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 16:34 (CET) Jo. Nuk duhet. Gjithë artikujt hapen me qëllim të shtellimit të veprimtaris. Artikujt nuk hapen për individ, por për veprimtarin e tyre. Po mos të ishte veprimtaria e tyre ata nuk do të ishin subjekt i enciklopedisë.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Dhjetor 2008 16:37 (CET) :Por në këtë artikull bëhet fjalë për veprimtarinë e doktrinës së shenjtë serbe. Emri Vaso Čubrilović përmendet vetëm në hyrje të artikullit. Artikulli për doktrinën ekziston. Ku është qëllimi i hapjes së këtij artikulli në qoftë se nuk siguron asnjë të dhënë individuale për subjektin? Një zgjidhje tjetër më ra ndërmend. Bashkimi i këtyre dy artikujve në një artikull të vetëm. Si thua? --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 16:42 (CET) ::P.s.: në [[Stampa:Grise|stampën "grise"]] është e theksuar: "jeni të lutur të mos e hiqni këtë njoftim nëse jeni ju krijuesi. Në qoftë se jeni ju krijuesi i këtij artikulli dhe nuk jeni dakord me grisjen, shtoni: <nowiki>{{pezullo-grisjen}}</nowiki>". --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 16:51 (CET) Shumë faleminderit për shpjegime, por në artikull kanë punuar disa vetë. Janë bërë zhvendosje e çka tjetër. Unë nuk jamë pra krijuesi por filluesi i artikullit. Të lutem mos më ngacmo se nuk kamë kohë për fjala-mujtas.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Dhjetor 2008 17:00 (CET) :Krijuesi apo filluesi, merre si të duash. Këtu e kanë kuptimin e njëjtë. Ti e ke krijuar, apo në qoftë se të duket më mirë, "filluar" këtë artikull. Historiku i artikullit mbetet edhe pas zhvendosjes së tij. Përndryshe jam kurreshtarë ta di se ku mendon se të kam ngacmuar. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 17:07 (CET) Po përcjelle diskutimin, ja nise për subjekt u kape për emër e dole për krijues. E tashti po vetë ku më ngacmove a? Ti a po lyp muhabet a po lyp me t'fillu punë. Emri i artikullit duhet të jetë në gjuhen shqipe. Veprimtaria e individëve për të cilët hapen artikujt është subjekt, dallimi mes krijuesi dhe filluesit është që artikulli nuk është i përfunduar dhe gjithë ata që kanë kontribuar në krijimin e tij janë krijues.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Dhjetor 2008 17:16 (CET) :Unë ende nuk po mund të shoh se ku të kam ngacmuar. Mirëpo sa i përket "Ti a po lyp muhabet a po lyp me t'fillu punë", është e vërtetë se unë po kërkoj nga ti punë. Dhe në qoftë se është e mundshme, aspak muhabet. Po e përsëris, në këtë artikull nuk bëhet asgjë fjalë për veprimtarinë e subjektit (artikulli quhet Vaso Čubrilović, pra subjekti është Vaso Čubrilović), por vetëm për statistikat e [[Dëbimi i shqiptarëve|dëbimit të shqiptarëve]] që janë kryer nëpërmjet [[Doktrina e shenjt serbe|doktrinës së shenjtë serbe]]. '''Përmbajtja e këtij artikulli nuk përputhet me titullin e tij, e ke të qartë?''' Pra, në qoftë se nuk dëshiron që këto statistika të të grisen, atëherë mund t'i dërgosh tek artikujt [[Dëbimi i shqiptarëve]] apo [[Doktrina e shenjt serbe]], zgjedhjen bëje ti. :Sa i përket emrave, ky debat është bërë edhe më herët mirëpo nuk ka rezultuar aq i suksesshëm. Siç e din ky problem është shumë më i gjerë, prandaj mendoj se në të ardhmen kjo çështje duhet të diskutohet më seriozisht dhe përsëri në kuvend. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 17:39 (CET) ::P.s. më duket qesharake se si pretendon se nuk po kutpon që në stampën "grise" bëhet fjalë për filluesin e artikullit, kjo është shumë e qartë, nëse nuk më beson mua atëherë mund ta shikosh atë të [http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Delete verzionit amerikan]. Mirë, po po ta zëmë se ti këtu ke të drejtë dhe unë e kam gabim; sipas teje ti je edhe krijuesi edhe filluesi, pasi që e ke "filluar" artikullin dhe ke kontribuar më tutje në "krijimin" e tij. Kështu që stampa prapë se prapë do të vlente edhe për ty, bile atë '''dy herë'''. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 17:46 (CET) Nuk po di tjetër çka me t'thonë veq: Falja o Zot, se nuk asht ka din shka ashtë ka bonë.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Dhjetor 2008 18:19 (CET) r2akramfocg0pobomr9lep5brftdlo3 3006754 3006737 2026-07-07T06:28:06Z Smallem 126080 Heqje e hapësirës paraprijëse që krijonte bllok të paraformatuar – përmes Claude AI 3006754 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Vaso Qubrilloviq/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} Mjafton qe te perkthehet nga gjuhet perkatees dhe ka mjaft material per te. keshtu do te kuptohej me mire se kush i ben krimet ndaj shqipatareve MENDOJ SE ESHTE BERE NJE GAFE E MADHE QE EMRI I LIHET MERI I SHKRUAR NE NJE GJUHE TE HUAJ., NE SHQIPEN ZYRTARE DO TE DUHEJ TE SHKRUHEJ Vaso Çubrolloviç ( pakten keshtu eshte perdorur ne mendiat shqipatare para dhe pas viteve 90 Me falni une nuk di ta bje vte kete ndryshim prandaj po e postoj ketu. J :Deri më tani [[Wikipedia shqip|këtu]] emrat e personave mbesin në formën origjinale. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 15:32 (CET) Jo, jo. Kjo enciklopedi është në gjuhen shqipe dhe pasi që është ashtu edhe emrat e personave dhe të gjitha llojet tjera shkruhen sipas rregullave të gjuhës shqipe.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Dhjetor 2008 16:21 (CET) :A po flet për "si shkruhen" apo "si janë të shkruar"? Me sa kam parë unë deri më tani, shumica janë në format origjinale. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 16:25 (CET) Wikipedia funksionon në bazë të ''meritokracisë'' ky është argument por nuk është rregull e këtij projekti. Rregulla numër 1 është që projekti është në gjuhën shqipe. Prandaj çdo shmangie nga gjuha shqipe është '''ERROR''' apo si i them unë ''kapgabim'' - gabi i toleruar për shkak të meritokracisë por që mund të kapet e të ndreqet.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Dhjetor 2008 16:34 (CET) :Nuk po e kuptoj fjalën "meritokraci". A mund t'ma shpjegosh dhe t'më tregosh se nga e ke gjetur. Sapo e shfletova [[Fjalor i shqipes së sotme|fjalorin e shqipes së sotme]] por nuk munda ta gjej... --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 16:46 (CET) ME GJITHE RESPEKTIN QE NDONJE NGA JU MUND TE KUPTOJE EDHE KROATISHT POR NUK JAM DAKORT QE NE TE SHKRUAJME KROATISHT APO NDONJE NGA GJUHET E SLLOVISE SE JUGUT. KA ME MIJERA TE TJERE QE KANE LENE JETEN E TYRE QE NE TE SHKRUAJME NE KETE QE KEMI. PERSHENDETJE j.] 21 Dhjetor 2008 21:36 (CET) == Subjekti i artikullit == Subjekti i artikullit është emri që ka depërtuar në shoqërn shqiptare. Ky emrë nuk ka depërtu si personë por si një shoqëri prapa së cilës qëndron një veprimtari. Ose shkurt për me u kuptu ma mirë, për ty që merresh me muzikë: ''Në artikujt që shkruan për këngëtarët si subjekt i artikullit e merr edhe veprimtarin e këngëtarëve, rezullatet etj''. Unë për këtë personë nuk kam informacione tjera (Ti munesh me i marr e me i përkthye) . Fatëkeqësisht kamë informacione vetëm mbi rezulltatet e veprimtaris së tij, dhe ato janë subjekt i artikullit.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Dhjetor 2008 16:29 (CET) :Atëherë artikullin duhet ta emërosh "Veprimtaria e Vaso Čubrilović". Përndyshe, nëse dëshiron që artikulli të mbetet nën titullin aktual, atëherë përkthimin e mëtutjeshëm për jetën e tij duhet ta bësh ti. Vendimin merre ti, për mua nuk ka problem. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 16:34 (CET) Jo. Nuk duhet. Gjithë artikujt hapen me qëllim të shtellimit të veprimtaris. Artikujt nuk hapen për individ, por për veprimtarin e tyre. Po mos të ishte veprimtaria e tyre ata nuk do të ishin subjekt i enciklopedisë.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Dhjetor 2008 16:37 (CET) :Por në këtë artikull bëhet fjalë për veprimtarinë e doktrinës së shenjtë serbe. Emri Vaso Čubrilović përmendet vetëm në hyrje të artikullit. Artikulli për doktrinën ekziston. Ku është qëllimi i hapjes së këtij artikulli në qoftë se nuk siguron asnjë të dhënë individuale për subjektin? Një zgjidhje tjetër më ra ndërmend. Bashkimi i këtyre dy artikujve në një artikull të vetëm. Si thua? --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 16:42 (CET) ::P.s.: në [[Stampa:Grise|stampën "grise"]] është e theksuar: "jeni të lutur të mos e hiqni këtë njoftim nëse jeni ju krijuesi. Në qoftë se jeni ju krijuesi i këtij artikulli dhe nuk jeni dakord me grisjen, shtoni: <nowiki>{{pezullo-grisjen}}</nowiki>". --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 16:51 (CET) Shumë faleminderit për shpjegime, por në artikull kanë punuar disa vetë. Janë bërë zhvendosje e çka tjetër. Unë nuk jamë pra krijuesi por filluesi i artikullit. Të lutem mos më ngacmo se nuk kamë kohë për fjala-mujtas.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Dhjetor 2008 17:00 (CET) :Krijuesi apo filluesi, merre si të duash. Këtu e kanë kuptimin e njëjtë. Ti e ke krijuar, apo në qoftë se të duket më mirë, "filluar" këtë artikull. Historiku i artikullit mbetet edhe pas zhvendosjes së tij. Përndryshe jam kurreshtarë ta di se ku mendon se të kam ngacmuar. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 17:07 (CET) Po përcjelle diskutimin, ja nise për subjekt u kape për emër e dole për krijues. E tashti po vetë ku më ngacmove a? Ti a po lyp muhabet a po lyp me t'fillu punë. Emri i artikullit duhet të jetë në gjuhen shqipe. Veprimtaria e individëve për të cilët hapen artikujt është subjekt, dallimi mes krijuesi dhe filluesit është që artikulli nuk është i përfunduar dhe gjithë ata që kanë kontribuar në krijimin e tij janë krijues.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Dhjetor 2008 17:16 (CET) :Unë ende nuk po mund të shoh se ku të kam ngacmuar. Mirëpo sa i përket "Ti a po lyp muhabet a po lyp me t'fillu punë", është e vërtetë se unë po kërkoj nga ti punë. Dhe në qoftë se është e mundshme, aspak muhabet. Po e përsëris, në këtë artikull nuk bëhet asgjë fjalë për veprimtarinë e subjektit (artikulli quhet Vaso Čubrilović, pra subjekti është Vaso Čubrilović), por vetëm për statistikat e [[Dëbimi i shqiptarëve|dëbimit të shqiptarëve]] që janë kryer nëpërmjet [[Doktrina e shenjt serbe|doktrinës së shenjtë serbe]]. '''Përmbajtja e këtij artikulli nuk përputhet me titullin e tij, e ke të qartë?''' Pra, në qoftë se nuk dëshiron që këto statistika të të grisen, atëherë mund t'i dërgosh tek artikujt [[Dëbimi i shqiptarëve]] apo [[Doktrina e shenjt serbe]], zgjedhjen bëje ti. :Sa i përket emrave, ky debat është bërë edhe më herët mirëpo nuk ka rezultuar aq i suksesshëm. Siç e din ky problem është shumë më i gjerë, prandaj mendoj se në të ardhmen kjo çështje duhet të diskutohet më seriozisht dhe përsëri në kuvend. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 17:39 (CET) ::P.s. më duket qesharake se si pretendon se nuk po kutpon që në stampën "grise" bëhet fjalë për filluesin e artikullit, kjo është shumë e qartë, nëse nuk më beson mua atëherë mund ta shikosh atë të [http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Delete verzionit amerikan]. Mirë, po po ta zëmë se ti këtu ke të drejtë dhe unë e kam gabim; sipas teje ti je edhe krijuesi edhe filluesi, pasi që e ke "filluar" artikullin dhe ke kontribuar më tutje në "krijimin" e tij. Kështu që stampa prapë se prapë do të vlente edhe për ty, bile atë '''dy herë'''. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 21 Dhjetor 2008 17:46 (CET) Nuk po di tjetër çka me t'thonë veq: Falja o Zot, se nuk asht ka din shka ashtë ka bonë.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Dhjetor 2008 18:19 (CET) ji27nujsbs58p4dnhlhh790sx1gus87 3 70965 3006771 515052 2026-07-07T07:11:53Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006771 wikitext text/x-wiki Free Running eshte nje art i shpejtsis dhe i kreativitetit ne natyre , me levizje te ndryshme perfshire edhe ato akrobatike salltot , rrotullimet dhe shume e shume levizje akrobatike tjera te futura per kreativitet . Dallimi i Parkourit nga Free Running eshte se Parkouri definohet si " Te levizesh dikund me shpejtsi dhe me efikasitet duke perdorur trupin e njeriut"dhe ata qe praktkojn parkour quhen Traceur. Ndersa Free Running definohet si aktiviteti i artit te levizjes duke levizur cdokund qe deshiron ti duke perdorur te gjitha levizjet akrobatike dhe ata qe praktikojn free running quhen Freerunners. == Cka është Free Running dhe dallimi në mes të Free Running dhe Parkourit == Free Running eshte nje art i shpejtesis dhe i kreativitetit ne natyre , me levizje te ndryshme perfshire edhe ato akrobatike salltot , rrotullimet dhe shume e shume levizje akrobatike tjera te futura per kreativitet . Dallimi i Parkourit nga Free Running eshte se Parkouri definohet si " Te levizesh dikund me shpejtsi dhe me efikasitet duke perdorur trupin e njeriut"dhe ata qe praktkojn parkour quhen Traceur. Ndersa Free Running definohet si aktiviteti i artit te levizjes duke levizur cdokund qe deshiron ti duke perdorur te gjitha levizjet akrobatike dhe ata qe praktikojn free running quhen Freerunners. == Cka eshte Parkour-i == Parkouri është një aktivitet psiqik që është vështirë të definohet , mund të thuhet se është një sport , hobi apo një filozofi .Nuk ështe një ekstremitet , por një art që tregon vet-mbrojtjen në artet marciale (luftarake).Karekteristikë e Parkourit është atraktiviteti dhe zbavitja. Profesionistët jo vetëm që lëvizin aqë shpejt sa munden por ata konsumojnë energjinë deri në pikën e fundit. Parkouri është zbuluar në shekullin e 20 në Francë.Ai poashtu ndihmon në jetën e përditshme. Zbulimi më i hershëm i formës së parkourit ishte bërë nga Gergeus Hebert një oficer marinar francez që servoi gjatë luftës së parë dhe të dytë botërore.Gjatë Udhëtimit në Afrikë ai ishte fascionuar nga lëvizjet gjimnastike nga disa afrikan që kishte vizituar , kur u kthye në Francë ai filloi ta zbulojë një metodë të lëvizëshmërisë natyrale për anëtarët e MARINES që më vonë kjo metodë ishte bërë si një rregull për ushtrinë. Parkourin disa njerëz e thërasin vetëm PK që nuk njeh moshë, komb, fe apo gjini. Arti i Parkourit mbështet në arritjen prej një vendi në vendin tjetër në pjesën më të madhe të mundshme dhe efikase. Teoria e Parkourit është rreth mësimit të lëvizjes shumë të shpejt dhe kalimit të pengesave në situata emergjente. Ky lloj sporti filloi të popullarizohet në vitin 1990 ku janë xhiruar një mori filmash rreth Parkourit. Ky art mund të jetë i rrezikshëm për ata që paraprakisht nuk janë trajnuar me provat fillestare që është domosdoshmëri për fillestarët. Arti i parkourit manifestohet me: kërcim,fluturim,rrotullim,hedhje,dhe tjerat lëvizje fizikale dhe sfiduese që mund të duket shumë atraktiv por edhe i rrezikshëm. Parkour është njëkohsisht inovativ dhe nganjëherë rrugë shumë dëfryese të jesh aktiv dhe ndërron relacionet tua mes trupit tuaj dhe hapësirës rreth teje. qrvyvyztstxaymt78vw8r9vtmy4scn3 3 71458 3006785 2903420 2026-07-07T07:18:27Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006785 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ <div style="text-align: left; background-color: #f8ffdc; border: 1px solid #ccc; border-right: 2px solid #ccc; border-bottom: 2px solid #ccc; padding: 0.5em"> <div style="text-align: center; font-size: larger;">'''Bonjour !''' / '''Hello!'''<br />''Bienvenue sur la page de discussion de Tieum_p''<br/>''Welcome on Tieum_p's discussion page''</div> *Mon compte principal est sur la Wikipédia française. Merci de me laisser un message, en français ou en anglais, [[:fr:User_talk:Tieum_p|là-bas]]. *My main account is on french Wikipedia. Please leave me a message [[:fr:User_talk:Tieum_p|there]]. You can write either in English or French. </div> sdkz717ehsnn9oayo5sa1nas8rk6prq 0 72438 3006576 3003426 2026-07-06T16:41:58Z Smallem 126080 Heqje e trashjes së panevojshme (''') brenda titujve të seksioneve – përmes Claude AI 3006576 wikitext text/x-wiki {{për përmirësim}} == Koja == Njëri ndër katër bajraqet e Malësisë së Madhe, jashtë kufirit të shtetit amë - Shqipërisë, është Koja që deri vonë shumë e quenin edhe Koja e Kuçit. Koja është bajrak në vehte. Është më i vogli në këtë pjesë të Malësisë. Ma i vogël se bajraku i Hotit, që është bajraku i parë, se bajraku i Grudës që është bajraku i dytë dhe se bajraku i Trieshit që është bajraku i tretë. Gjendet nja 12 kilometra në verilindje të kryeqytetit të Malit të Zi - Podgoricës. Është e banuar vetëm prej shqiptarëve malësorë dhe ata të gjithë të një feje, të fesë katolike. Si të tillë ata janë shqipfolës. Deri pas Luftës së Dytë Botërore kojasit e kanë folë pastër gjuhën shqipe, “malësorishten”, të pasur me fjalë, (nocione) të lashta bujqësore e blegtoriale për arësye se ata kryesisht janë marrë me bujqësi dhe blegëtori. Ndërsa pas kësaj periudhe, pas luftës, në shqipen e kojasve kanë vërshuar me të madhe fjalët sllave duke e rënduar (bastardhuar) gjuhën shqipe të kojasve dikur të pastër si loti. Fjalët sllave (malaziase) u futën me anën e kontakteve të shpeshta të të rinjëve me sllavë, si në shkolla (pasi që menjëherë pas luftës nuk kishte shkolla në gjuhën shqipe, sidomos të mesme dhe as të ciklit të dytë të shkollës fillore). Pastaj në aksione, qytete, manifestime kulturore, sportive e në mënyra të ndryshme, gjatë shërbimit ushtarak e të tjera. Por, rruga më e shpeshtë dhe më e lehtë e depërtimit të sllavishtes në shqipen e banorëve të Kojës madje, edhe te të gjithë banorët e Malësisë jashtë kufirit të shtetit amë, ka qenë me rastet e martesave të shqiptarëve me sllave (shkina). Te kojasit e hershëm femrat sllave nuk kanë mundur aq lehtë të imponojnë sllavishten, por përkundrazi ato e kanë nxanë (mësuar) gjuhën shqipe – gjuhën e burrit, përkatësisht gjuhën që flitej në shtëpinë e re ku vinte nusja. Ndërsa më vonë, pas Luftës ky raport ndryshoi, ndodhi e kundërta. Nusja sllave (shkina) gjuhën e vet ia imponoi burrit dhe tërë familjes së burrit. Edhe nëqoftëse në shtëpinë e burrit kishte për shembull njëzetë anëtarë të gjithë për “hatër” të nuses flisnin sllavisht. Kështu që fëmija që lindëte shkina rrallë herë fjalët e para i folte, përkatësisht i dinte shqip. Ajo jo vetëm kaq, por dukshëm ndikoi edhe në dhënjen e emrave të fëmijëve të lindur prej martesave të përziera. Kështu jo rrallë herë fëmia mashkull pagëzohej me emër sllav si: Momo, Veselin, Zoran etj. ndërsa femrat me Lilana, Verica, Zorica, Danica e tjera. Këtu priftërinjët nuk e kanë luajtur rolin e vet në masë të duhur që e kanë pasur për detyrë. Si metodë tjetër për vërshimin e serbishtes në Kojë edhe në mbarë Malësinë e Madhe jashtë kufirit të shtetit amë ishte edhe hapja e shkollave në gjuhën serbe. Kështu në Kojë menjëherë pas fitores së partizanëve (komunizmit) u hap shkolla në gjuhën serbe (siç ishte edhe në kohën e Jugosllavisë së Versait). Përdorimi me të madhe i sllavishtes menjëherë filloi me lanë pasojat e veta. Këto shihen qart në shumë fusha të jetës së kojasve e sidomos në mbishkrimet e varrezave në gjuhën serbishte. Shumica e epitafeve në varrezat e bukura familjare të kojasve janë serbisht dhe aty ku janë shkruar shqip janë me përplotë gabime dhe shumë sosh me alfabet cirilik apo edhe latin si shkruhet në serbishte. Kjo dukuri është evidente gjithnjë dhe në kohë të fundit vjen si pasojë e mosdijes së mjeshtërve që i punojnë varrezat. == Pozita gjeografike e Kojës == Koja gjendet në mes të Trieshit e të Kuçit. Me Triesh kufizohet në verilindje, duke filluar prej Gropës së Ujit, Gropës së Lapet dhe vazhdon kufiri në Luk të Pogaçe për të dalë në Shkallë të Delmes, mandej diçka më poshtë zbret në Jute, në Gropëza , kalon nëpër maja të Vathnë dhe merr drejtimin kah maja e Bërrdanit. Ndersa me Kuç kufizohet duke filluar në veri me katundin Raho (Orahovo) majan e Kriesnikut. Në veriperendim kufizohet me Ubla, ndersa në perendim me katundin Duçë. Kufiri vazhdon në Rasohaçë e në Krushqica (duke mbetur Krushqicat në territorin e Kojës). Mandej kufiri në jug vazhdon në Shkëmb të Lapit (që gjendet mbi katundin Rashoviq) në Shkëb të Krovit. Shkembi i Lapit quhet i Lapit se mu nën të buron uji i gjallë qe quhet Lapi. Edhe Shkembi i Krovit e ka emrin e burimit Krovi që buron rrenzë shkembit.Si burimi i Lapit ashtu edhe ai i Krovit kanë ujë mjaftë dhe shumë të ftohtë verës e dimrit jo aq. Këto burime nuk janë shfytëzuar mjaft nga banorët e fshatrave të Fudnave që edhe preardhjen e emrit e kanë prej ujit të shumtë të burimeve, të ngjajshme me fontana e më vonë prej emrit fontana është krijuar emri (toponimi) Fundëna. Këto burime kurrë nuk shterrin. Kur merr vera e thatë ato e pakësojnë ujin por me u shterr kurrë. Eshtë interesant, burimi nentokësor i quatur Pokërrnovica që gjindet në anën veriore të majas së Ilinvërrhit e që ndanë Kojën (lexo Krushqicën) prej Fundënave (katundit Rashoviq). Thonë se tërë kohën me nxjerr ujë prej Pokërrnovicet, pa ndërpre, as që dallohet fare, do të thotë nuk pakohet e as nuk shtohet uji . Kufiri në jug kap Qafën e Pjeshaticës. Nëpër Qafë të Pjeshaticëc, që është grykë ku kalon rruga e automobilit e shtruar me material të quajtur makadam (zall-ranë). Rruga është punuar diku kah viti 1968-të, vullnetarisht prej kojasve, e që lidh katundin Kojë me Fundëna, Triesh dhe me Podgoricë e tjera. Kufiri me Fundëna vazhdon e del në majan e Helmit (987 metra mbi det), mandej vazhdon në Juglindje e del në Gropë të Fakut e më tutje në Shpellën Binoke. Fundënat përbëhen prej këtyre katundeve: prej Rashoviqit i banuar terësisht prej popullatës malazeze; prej Luharit, katundëz e banuar prej shqiptarëve; Prej Përmiqit i banuar prej malazezëve; Ledinës e Lloparit të banuar me popullatë të përzier, shqiptarë e malazezë. Pozita gjeografike e kësaj ane (Kojës) eshtë caktuar me kordinatat 42,26 të gjëresisë gjeografike të anës veriore dhe shkallës 19,16 të gjatësisë gjeografike të asaj lindore. Koja bjen nën sundimin e Turqëve atëhere kur bien edhe Podgorica dhe shumë pjesë të tjera të kësaj ane , në gjysëmen e dytë të shekullit XV-të, më saktësisht në vitin 1474 (shih punimin nga grupi autorësh kushtuar Podgoricës me titull “Podgorica sot” ). E bejmë këtë krahasim edhe se Podgorica kishte dhe ka tjetër trajtim nga Koja . E para është qendër e ngjarjeve të rëndësishme historike, e dyta jo për arsye se është vend pasiv dhe dukshëm ma i vogël. Por, që Koja gjëndet jo larg Podgoricet, gjithsej 12 kilometra në verilindje të saj. Ajo ka fatin e ngjajshëm të rrethinës së Podgoricës, mos të themi të njejtë. Kështu, kur Podgorica çlirohet prej sundimit Osman (në vitin 1874) dhe i rikthehet Malit të Zi, Koja, Trieshi dhe shumë vise shqipëtare 4 vite më pas i jepen Malit të Zi, me vendimet e Kongresit të Berlinit në vitin 1878 që fatëkeqësisht edhe sot e kësaj dite janë brenda kufijve të Malit të Zi, përkatësisht, nën okupimin e këtij shteti sllav. Kështu që pas krijimit të shtetit shqiptar, më 28 nëntor 1912-tën, Koja përsëri është pjesë e Malit të Zi. Më 1913-të,në Konferencën e ambasadorëve, në Londër, përveç Kojës jashtë shtetit amë mbesin edhe Trieshi (shumë herë hasim në emrin Triepshi, unë nuk e kam të qartë si është drejtë, Triesh apo Triepsh?)- Unë i them Triesh, Gruda, më se gjysma e Hotit, Ulqini me rrethinë, Plava e Gucia e tjera. Kështu kombit shqiptar i merren pa të drejtë territoret dhe iu jepen shteteve të pa ngopura fqinje. Këtë padrejtësi ndaj popullit shqiptarë Evropa kurrë deri me sot nuk e korrigjoi! Relievi i Kojës kryesisht është malor. Më se 80 për qind janë male-gërdhata (vende pa shtigje dhe me plot gurë të thepisur). Malet më të mëdha janë: Sjeviku në lindje,që është edhe mali ma i lartë në relievin e Kojës. Kjo vërehet më së miri në dimër kur bie borë se më së pari zbardhet maja e Sjevikut. Më pas vijon Krijesniku në veri ,Rasohaça në jug-perendim, Bërrdani, Cerava dhe Helmi në jug. Këto male me majat e tyre të larta ndikojnë mjaftë në thyerjen e erërave dhe ruajtjen e Kojës prej erërave të forta siç janë jugu(shiroku) dhe veri (murlani), dy erërat më të forta në këto anë. majat si dhe malet e sipërpermendura gjatë pranverës, verës e deri në fillim të gjysmës së dytë të vjeshtës janë të veshura me gjethe e bar. Në pranverë këto male me majat e tyre janë plotë vegjetacion. Këto male me majat e veta kanë pasur dhe kanë rëndësinë e vetë dhe për terheqëjen e të rreshurave atmosferike sidomos të shiut, shumë të nevojshëm gjatë stinës së verës. Kojasëve të hershëm këto male iu shërbenin për kullota të grigjeve ,mrredeve dhe luorive të tyre. Dikur blegtoria ishte dega kryesore e kojasëve, se tokë buke këtu ka fare pak. Ata nga këto male e siguronin ushqimin e bagëtive të tyre edhe për stinët e vitit kur malet nuk shërbenin si kullota (dimër e pranverë heret). Livadhe këtu nuk kishte, prandaj tagjia ishte kryesisht gjethi, që e pritnin gjatë verës e e thanin dhe e venin në mullar (në stog). Tagjia më e mire përgatitej prej gjethit të frashërit. Frashëri është i mirë për gja të trasha e të imëta. Gjaja e trashë janë lopët, kuajtë, gomarët e mushqit, kurse gjaja e imët janë delet e dhitë. Edhe gjethi i mëllexës (mëllezës), i qarrit, i dushkut e i krekzës shërben për të dy llojet e gjasë, por është i ciëlsisë më të dobët. Ndërsa gjethi i karthës shërben vetëm si ushqim për bagëti të imëta. Kjo bimë rritet si kaçubë. Ka lule të verdhë me erë të këndëshme, kur vjetrohen (piqen) formohen pështaja si te fasulja, ato mëpas pëlcasin dhe prej tyre dalin ca kokrra të imëta që bien në tokë, prej ka mbijnë karthat tjera. Kartha është bimë karakteristike dhe nuk rritet në tërë Malësi. Delet dhe dhitë në vjeshtë e hanë me ëndje dhe prej saj majen. Rrënja e karthës (cunga) dikur përdorej për përfitimin e një lloj qymyri që e quenin (dhëgi). Cungat e karthës digjeshin në gropë të çelun në dhe. Aty ndezej zjarri me cunga karthe dhe pasi ato bëheshin gacë mbuloheshin me dhe, dhe kështu liheshin për 24 orë. Gjatë kësaj kohe dhëgilli karbonizohej dhe fitohej lloji i qymyrit i quejtur dhëgi. Malësoret i mbushëshin thastë me të dhe kush në shpinë e kush në kuaj e i çonin në Podgoricë dhe e shitnin. Zakonisht këtë e blenin farkatarët se ishte i cilësisë së lartë. Siç është thënë më sipër vetëm 20 % të sipërfaqes së Kojës e përbëjnë rrafshinat, (arat) që këtu i quejnë bashtina. Ato janë gropëza, të formuara me të gjitha gjasat, në kohën e akullnajave, apo të lëvizjeve tektonike të tokës. Këto gropëza kojasit i kanë lëruar , mbiell dhe prej tyre e kanë marrë bereqetin në vjeshtë. Për punimin e tokës ata janë ndihmuar reciprokisht, për shembull ajo shtëpi që nuk i ka pasur të dy qetë por njërin është bë ortak me një shtëpi tjetër që e ka pasur poashtu një ka. Lërimi është bërë sipas marrëveshjes duke pasur parasysh që asnjëri prej ortakëve mos të dëmtohet. Atyre që nuk kanë pasur asnjë ka u kanë ndihmuar dhe jau kanë mbjellë tokën. Pra askujt nuk i ka mbetur toka djerr se ka qenë marre për vëllazëri , fis e bajrak. Kështu kojasit, përkatësisht të gjithë malësorët kanë qenë solidarë mes veti. Kryesisht kojasit kanë mbiell misër (kollomoq) të bardhë e të verdhë. Kollomoqi i verdhë ka qenë më praktik se ka shpejtua me ndonjë rosë shiu ka qitë, ndersa fara e bardhë ka qenë më e ngadalshme me u rritë. Pra më pak praktike, prandaj shumica e bujqëve janë orjentuar në kultivimin e misrit (kollomoqit) të verdhë. Përveç misrit në Kojë janë kultivuar edhe kultura tjera por më me pakicë, si thekëra, gruri, patatja (kërtolla), qepa ,hudhra, fasulja, kungulli, lakra, rrepa e egër etj. Thekra dhe gruri zakonisht mbillej në vjeshtë heret dhe dimrin e kalonte nën borë, kështu që në pranverë ishin të gatëshme me u rritë dhe me mbërri me u pjekur me kohë. Gruri dhe thekra quheshin drithëra të lashta. Nuk kam dëgjuar se i është bërë kujtë (sado shtëpi malltare që ka qënë) drithë aq sa i nevoitej për familje të tij për një vjet. Pra askujt në Kojë nuk i bëhej buka e vjetit. Kashta e thekrës dhe e grurit dikur përdorej me I mbuluar shtëpitë. Mbulimi me kashtë ishte mjeshtri e veçantë. Duhet theksuar se të gjitha punët bujqësore beheshin në mënyrë primitive. Toka lërohej me parmendë (larë) druri, për këtë edhe rendimenti ishte mjaftë i ultë. Tokën e plehronin mjaftë, për arësye se çdo kush mbante shumë bagëti dhe kishin mjaftë kushte per ta plehëruar tokën e pakët që kishin me pleh organik. == Relievi == Koja është vend malor.Vet pamja e katundit të Kojës i përngjan një tepsije të thellë. Është një gropë jo e rrafshtë e rrethuar me male rreth e përqark, kurse në mes të gropës gjendet një rrafshinë pak si ma e thellë e që quhet Leskofçi e krijuar me siguri nga akullnajat në kohërat e hershme siç janë krijuar edhe gropat tjera në përgjithësi në këto anë. Afër Leskofçit, pak më lartë në lindje gjëndet kisha e katundit, në oborrin e të cilës janë varrezat e kojasve për të cilat folëm më parë. Varrezat këtu janë thonë qysh me zaman. Në jug të kishës gjëndet një breg jo i madh por me rëndësi në historinë e bajrakut të Kojës e që quhet Gomila e Kojës. Ky vend deri vonë ka qenë ventubimi i Këshillit të Pleqëve ku pleqnohej për problemet e bajrakut dhe punë tjera të ndryshme. Problemet e kojasve zakonisht zgjidheshin me mençuri - mendjemprehtësi të pleqnarve të bajrakut në fjalë. Gomila e Kojës është e njohur se mu këtu një kojas e vret vojvodën e Kuçit Çubrin. Ja çka thot një pasardhës i vrasësit të Çubrit, Prelë Gjekë Prenç Hasa, kojas i vëllazërisë Kolçaj, i moshuar (87 vjeç me banim në Vrella afer Podgorice): ''”Çubri i çon disa rrebela në Kojë me plaçkit. Ata hasin në gjanë e Gjekë Marashit me ç’rast ia marrin nja 100 e ma dele, dhitë, disa lopë dhe bagëti tjera të trasha. Kjo ndodhi diku në pranverën e vitit 1883. Por Çubri në verë të po ketij viti, në muajin qershor, vjen serbez në Kojë. Sipas një versioni me lyp punëtorë me ia mih ("prashit") kollomoqin në Medun, se ky ishte prej Meduni, Popoviç. Kurse sipas versionit tjetër vjen me ia përhajrua kullën "probatinit" Ulë Gjeloshit që ia kishte ndërtua veziri i Shkodrës."'' Fragment nga monografia ende e pa botuar, për Kojën. Autor Mark P.Gjokaj, historian. == Prejardhja e emrit Koje == Lidhur me prejardhjen e emrit të Kojës ose Koja e Kuçit është folur e flitet shumë, sidomos në kohët e fundit (me rastin e zgjimit dhe të aktivizimit të ndjenjës kombëtare, ma konkret në dekadën e fundit të shekullit XX-të) madje shumherë i iket edhe thënjes Koja e Kuçit qellimisht, duke tentuar te injorohet se ajo është e Kuçit. Mirëpo, megjithse është folur shume në këtë temë, fare pak është shkruar, ose mund të themi se aspak nuk është shkruar për këtë çështje. Pra nuk ka deri tash ndonjë shkrim apo punim shkencor se si është drejtë te quhet, Koja e Kuçit apo vetëm Kojë, megjithëse, në shkrimet e herëpashershem, kur permendet ky bajrak (lexo katund) thuhet vetëm Kojë, pa “e kuçit” e që mendoj se është apsolutisht e drejtë (MPGJ). Mirëpo, as ata që edhe sot e kësaj dite e quejn Koja e Kuçit, nuk bëjnë ndonjë mëkat të pafalshëm, duke pasur parasysh se me përemrin pronor në aspektin gjeografik nuk e afrojnë kah Kuçi më tepër se është. Aq më i falshëm është gabimi kur dihet se i krejt Kuçi ka qenë i banuar nga pasardhësit e ilirëve siç janë edhe vet kojasit, trieshjanët e krejt shqiptarët. Siç dihet, shkenca e ka vërtetuar se shqiptarët janë pasardhësit e ilirëve. Pra edhe kuçasit poashtu janë pasardhësit e ilirëve, por me kohë janë sllavizuar e me këtë rast shumë adete të mëparshme të trashëguara nga paraardhësit e tyre (ilirët) i kanë tjetërsuar dhe fare pak sosh u kanë mbetur deri më sot. Me rastin e asimilimit në sllavë, kuçasit e humbin edhe gjuhën duke marrë atë sllavishten1. Zakonet më të theksuara të popullatës së asimiluar (sllavizuar) me ato të shqiptarëve (malësorëve) kanë qenë me rastin e martesave, lindjes, festive e veçanarisht të vdekjes. Edhe ata i thërrasin vaj (gjamë) të vdekurit, duke ia numëruar virtytet pozitive të të vdekurit të shtrirë në arkivol, por kuptohet serbisht. Këto adete janë aplikuar edhe anasjelltas, por çdo kush në gjuhë të vet. Pra nëse kuçasi i ka thirrë vaj malësorit i ka thirrë serbisht e malësori kuçasit shqip. Kuçasit (sllavë) iu thërrasin vaj edhe grave, ndërsa shqiptari (malësori) jo. Kojën serbisht e quajnë Koqi. Edhe në shqipe (lexo në malësorishte) jo rrallë i kanë thane Koqë. E banorëve të saj koqas, koqase. Si për shembull:" E kemë gjetë nusen në Koqë; Erdhën koqasit-set në festë, darsëm, hatër; I kam dhënë berret të bërzana për bjeshkë në Koqë të Kuçit e tjera. Eshtë interesant se në serbishte kurrkun nuk e gjejmë në shkrim as në të folur “Koja e Kuçit”, ”Kuçke Koqi” (siç është në Shqip), por vetëm Koqi-Koja. Për prejardhjen e emrit Kojë (Koja e Kuçit) ekzistojnë disa verzione. Njëra nga to janë se: -Koja e Kuçit vjen nga “Goja” e kuçit, kinse kjo u gjetka si në gojë të Kuçit ose i përngjaka gojës së Kuçit. Ky version është lansuar me hamendje, nga të pa informuarit sa duhet. Duket se shkak I supozimit të tillë ka qenë ngjajshmëria e fjalës Kojë me fjalën gojë? Kjo hipotezë, ky version kategorikisht bie në ujë, si i papranueshëm, si i pa argumentuar, si jo shumë i njohur dhe si jo i vertetë. Në versionin tjetër thuhet se emri Kojë vjen prej emrit "Korçë" qyteti në Shqipëri. Ky version është më pak i njohur se versioni i parë dhe jo shumë kojas, përkatësisht persona kanë ndëgjuar për këtë version. (Edhe unë, MPGJ mendoj se nuk ka baza për tu besuar se është i vërtetë). Versioni tjetër edhe më pak i njoftun se dy të parët, të sipërpërmendur, është se emri Kojë rjedhë nga sllavishtja “ko je” që do të thot “ kush është “? Sipas tregimit të ruajtur brez pas brezit, grupet sllave kur paskan pas ardhur në territorin e Kojës, paskan pas thirrë nga kodrat për rreth vendbanimit “koje tamo” - kush është atje? Dhe kështu kinse ky vendbanim e merr emrin Kojë. Sipas të gjithë argumentave as ky version nuk qendron. Një version tjetër (që edhe shkruesit të këtyre rreshtave i duket më i besueshëm dhe ma bindës) është se emri Kojë vjen prej emrit "Kodex" fjalë latine që do të thotë kushtetutë, ligj. Pas okupimit të ilirëve nga romakët, përsëri avansohet Meduni, që gjendet jo larg territorit të Kojës (fundi i shekullit të II para Krishtit)2. Poashtu aty vendoset administrata romake, pasi që Meduni ishte qytet me rëndësi edhe në kohën ilire. Pasi që romakët vazhdimisht benin luftëra të shumta kishte edhe dezerterë luftërash (ushtarë që dezertonin, iknin prej ushtrie - sherbimit ushtarak). Ushtarët që i nxenin i denonin në Medun, sepse aty ishte edhe gjyqi ushtarak. Këtu aplikoheshin rregullat nga kodexi, e të dënuarit dergoheshin me vuajtur burgun në vendin ku sot gjendet Koja, se aty ishte edhe burgu për të dënuarit sipas kodexit. Mendohet se në germallat e burgut më vonë u ndertua kisha, e në oborr të saj varret. Diku kah vitet e 60-ta të shekullit XX-të, këtë kishë e rrënojnë, duke mos pasur parasysh rëndësinë e saj historike, apo ndoshta dikush qellimisht e ka bërë këtë?! Në vend të saj ndërtohet një kishë e vogël. Arsyetimi për rrenimin e kishës së vjetër ishte, kinse zinte shumë vend dhe nuk kishte vend për ndertimin e varreve tjera për popullatën e Kojës. Kojasit qysh me zaman varret e tyre i ndërtuan në oborr të kishës. Kjo është rregull në gjithë Malësinë e Madhe. Pra prejardhja e emrit (toponimit) Kojë rrjedh nga fjala Kodex e jo prej ndonjë emri tjetër. Fjala Kodex është evoluar dhe gradualisht është transformuar në toponimin Kojë. Ky emër-toponim, për herë të pare, i plotë, përdoret në shekullin e XIV- të (1317). Për këtë ekzistojnë shkrime në biblioteken e Vatikanit. Historikisht dihet se Kuçi, para se u sllavizua, ishte një nga Nentë Malet e Malësisë së Madhe (se dikur ishin 9 Male të Malësisë e jo 7 si llogariten më vonë). Ndoshta në atë kohë Koja quhej Koja e Kuçit se atëherë ishte në kuadër të Malit të Malësisë së Madhe.Ky mbetet supozim... Mark Paloka Gjokaj - Profesor i historisë == Shenim i rrallë dhe i vlefshëm për historinë e Kojës == Të dhenat i rrëfeu Palokë Smail Uci, babai i të cilit (Smajl Uc Gjoka) ishte pjesmarrës në Kryengritjen e Malësisë, të vitit 1911 dhe luftoi në Deçiq, ku e muer edhe Manzerren e turkut, per çka në atë kohë merreshin nishanat (dekoratat). Në këtë luftë, më 6 prill të vitit 1911, nga Koja për një ditë u vranë shtatë luftëtarë kojas. Ata ishin: 1.Dokë Prëçi Kërcaj (babai i Zef Dokës) 2.Tomë Uci Ivanaj(axha i Dokë Marashit) 3.Cak Uci Ivanaj (axha i Dokë Marashit) 4.Gjeto Gjeka Ivanaj (vëllau i Nikë Gjekës) 5.Marash Luca Gjokaj (vëllau i Prelë Lucës) 6.Gjeto Toma Kolcaj (axha i Lucë Prelës) 7.Kolë Doka Marashaj (axha i Nikollë Lucës) Perjetuesit e kësaj ngjarjeje tregojnë se ishte tmerr i madh kur shtatë vigje u ulën Lugusirmë para Kishet të Kojës dhe i rrëmuen (varrosën) në varret e katundit,në varret familjare apo ndonjeri edhe në varr të ri. Koja deri këtë here nuk kishte përjetuar çaste më të renda se këtë here. Ushtonte vaji e gjëma anë e mbanë katundit duke u përplasur në kodrat akustike për rreth si për Sjevikun, për Rasohaçën, për Krijesnikun e të tjera maja që e rrethojnë këtë katund malorë. Kështu e rrëfeu Paloka këtë ngjarje të tmerrshme, që ai atë here ishte 13 vjeç. Të gjithë këta të vrarë janë prej Anës së Osojnës, megjithse në luftë shkuan edhe luftëtarë nga Ana e Shullanit. Mirëpo, siç u fol u inatosen(gjë që kurrë nuk u vertetua). Shullajasit nuk deshtën me ia nis luftën Osojnasit, gjoja se Shullajasit kanë përparsi, se ata e kanë bajrakun (flamurin), dhe kështu bajraku i Kojës duhet me pri në luftë dhe gjithkund. Osojnasit duke ndier vehten inferiorë në këtë rast, shpejtuan dhe nuk deshtën me ndie për Shullajas dhe e filluan luftën kunder turkut në Deçiq. Shullajasit duke pare këtë se lufta u fillua, u zemëruan dhe thane: -“e marrshi krye“! dhe fakt është se atë ditë prej Anës së Shullanit asnjë nuk u vra. Për trimërine e tyre (që mbetën të vrarë) populli nuk u mbeti borrxh por thurri dhe kendoi këngë të shumta si për shembull kjo: Malet tona në flake janë mb’lua, Djemtë sokola në kamë janë çua, Me armë në dorë me luftua. Pra në këtë luftë e në këtë vjet, Me njëmijë e nanqine e njimlletë. Kjo krahinë,në këtë Malësi, Eshtë e njoftun për trimni, Si drakoj këtu trimat kishin pasë lindun, Dhe kudo thirreshin në luftë për Atdhe, E bashin dekën si me le. Nga këto bjeshkë,çdo shkrep dhe kodër, Qe mi thane, Koja e Vogël. Janë betua trimat me Besë shqiptare, Tue marrë armët dhe taganet, Dhe furishëm i kaluen malet. Ushtrisë turke i duelën për ball, Dhe bertitën: dalë kadal turku i Stambollës, Se këta janë o djeltë e Kojës. Se durojmë Turqinë mixore, Se këtu ashte truelli i tokës arbënore. Njaj Dokë Preçi nji shqipe malit, Në llogor të turkut hyn i pari. Për krye të turkut i siell taganin. Djali i ri ra si luani. Metka trimi i Ucit Caku. Me trima të forte,në ato qeta, met Tomë Uci e Gjeto Gjeka. Në këtë luftë me pushkë e topa, Marash Luca e Kolë Doka. Dhe kudo që bahej nami, Gjeto Toma azgan, azgani* E kur Koja flamurin e mori, Faqe të bardhë vendit i solli. * Azgan-njeri që ka shtat të lartë,të lidhur e të fuqishëm. Që është trim e sypatrembur,guximtar etj. Këtë këngë e shenova në një dasëm. E kendoi këngëtari me emrin Rrok. Më 9 gusht 2008. Rochester Hills, SH.B.A. M.P.Gj Siç dihet, lufta nuk muar fund me kaq, ajo vazhdoi edhe më tutje, e kojasit marrin pjesë në luftë edhe ma. Ata luftuan duke sulmuar edhe fortifikata tjera ku ishin nizamat turq si në Pllanicë, majë më e ulët se Deçiqi etj. Pasardhësit e këtyre luftëtarëve stoik nuk i harruan të parët e tyre që heroikisht e dhanë jetën në ball të llogorit duke luftuar për liri, të cilën, fatkeqsisht nuk e fituan por në vend të turqve i okupuan sllavët. Në shenjë mirënjohjeje kojasit në mërgim, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, deshmorëve të rënë në "Luftën në Deçiq " më 6 prill të vitit 1911 ndermorën aksion dhe mblodhën më se 130 mijë dollarë dhe në Gomilë të Kojës (të cilën e kam permendur në “Kuvend” numër 12 dhjetor të vitit 2004, faqe 156,157 dhe 158, duke shkruar shkurtimisht për rëndësinë e saj historike) e ndertuan pllakën perkujtimore për shtatë kojasit që ranë deshmorë në Deçiq. Aksionin në fjalë e ndermorën kryesisht kojasit e Diasporës në Detroit, ku edhe janë më së shumti të përqendruar. Paraprirës të aksionit ishin aktivistët nga vëllazëria Ivanaj. Pllaka përkujtimore u inagurua më 21 gusht të vitit 2005. Mark Paloka Gjokaj - Profesor i historisë Referimet 1.)Historijani sllav, Marjan Gërbiçiqi – Bollica; shkruan se në fillim të shekullit 17-të (1614) të gjithë Kuçasit kanë qenë shqiptarë të besimit katolik. Ai shkruan kujtimet për eprorët e fisit të Kuçit, si dhe për princat: Lalën e Drekalit dhe për Nikën e Raiçit. Ai në shkrimin e tij konstaton se në vitin 1614 i tërë Kuçi kishte 490 shtëpi me 1500 luftëtarë të gatshëm për çdo luftë. Dr.J.Erdelanoviq ”Kuçi,Bratonozhiqi dhe Pipri” faqe 60. 2.) Sipas Tit Livie, Meduni ka ekzistuar me emrin Medeon ose Meteon qysh në shekullin e II-të para Krishtit. Ka qenë tokë e fisit Ilir Labeat dhe në vitin 168 p.K.e kanë pushtua Romakët. Sic. == GJOKAJT E KOJES == Në Kojë, fshatin e Malësisë së Madhe, jashtë shtetit amë (Shqipërisë) bën pjesë edhe vëllazëria Gjokaj. Ata dikur më heret ishin në kuadër të Gorvokajve. Mirëpo, më vonë ndahen vëllezëri në vehte. Kjo ndarje ndodhi para 250 vjetëve. Kështu na del në qoftë se një brez llogaritet 25 vite (e sipas kritereve që di unë brezi llogaritet 25-30 vjet), sepse prej atëhere janë larguar 10 breza. Pra sot Gjokajt përpiqen me Gorvokaj në brezin e 10-të. Kjo duket kështu: 1. Palokë Roberti 2. Robert Marku 3. Mark Paloka 4. Palokë Smajli 5. Smajl Uci 6. Uc Gjoka 7. Gjokë Gjokali 8. Gjokal Leka 9. Lekë Gjeloshi 10. Gjelosh Gorvoka Pra Gjoka ishte ai që u bë mbiemër për vëllezërin e vet që do të vazhdoj të zhvillohet e të përparoi ndaras nga Gorvokët. Mbiemri Gorvokë është toponim (emër gjeografik, emër i njerës nga lagjet e fshatit, përkatësisht bajrakut të Kojës). Edhe sot gjallëron edhe vëllazëria Gorvokaj që u zhvillua në kahun tjetër pararel me vëllazërinë e Gjokajve. Sipas gojëdhënave Gjoka kishte këta djem: 1. Marashin 2. Ucin 3. Mirashin 4. Prelën 5. Smakën 6. Gjekën 7. Franin Për Gjokë Gjokalin dhe shtatë djemt e tij ka shumë legjenda. Thonë se ai kishte shumë tokë e bagëti. Ishte shtëpia e tij, shtëpi e pasur në kohën e tij. Ai ishte shtëpiak i madh. Përmenden shtatë (7) pushkët e bardha të shtëpisë së Gjokës. Pra nga kjo shtëpi delshin tetë ushtarë përnjëherë, Gjoka me shtatë djemët e tij. Djali i dytë i tij '''Uci''', ishte zot shtëpie (zot konakut). Ai kishte tre djemë: Lucën, Gjekën dhe Smajlin. Luca kishte dy djem: Marashin i lindur në vitin 1886, mbeti në luftën e Deçiqit më 6 prill 1911. Djali i dytë ishte Prela, ai më 1924 shpërngulet prej Krushqicet (Koje) në Kosovë për arsye ekonomike dhe të tjera. Marashi la pas vetëm një djalë që quhej Fran i lindur më 1909 dhe jetoi deri në dhjetor të vitin 1943 kur vdes në Pejë, përkatësisht ngrihet duke punuar në hapjen e rrugës automobilistike në malin Çakor. Franin pasi mbeti jetim e merr për përkujdesje axha i tij Prelë Luca kur shpërngulet në Kosovë, siç u tha më sipër. Frani u martua me një shkinë që quhej Magdalena por e quanin Mage. Frani la një djalë Mirashin (Mirin) dhe vajzën Katrinën. Ata tash jetojnë diku në Serbi (Beograd). Djali i dytë i Lucë Gjokës ishte Prela. Jetoi një kohë në Krushqicë ku edhe sot shihen rrënojat e shtëpisë së tij. Ai siç u tha më sipër kaloi në Kosovë më 1924 dhe u vendos në Pejë e më vonë e bleu një çiflik në fshatin Dobrushë nja 15 km në verilindje të Pejës. Edhe Prela ishte martuar me një malazeze që quhej Engjëja, ishte mbesë e Duçës (fshat kufizues me Kojë, por i banuar me popullatë malazeze). Prela kishte tre djem : Gjokën 1910-1043. Intelektual. E kryen drejtësinë në Beograd më 1932. Nga ushtria e kralit të Jugosllavisë (ku e kryen ushtrinë) del me gradën kapedan rezervë. Ai qysh si student inkuadrohet në organizatën përparimtare studentore dhe pas kapitullimit të Jugosllavisë iu bashkangjitet aradhave partizane dhe për një kohë të shkurtër arriti të bëhet komisar çete, e mandej edhe komisar bataloni. Vritet në vitin 1943 në Bello Bërdo të Kopaonikut në Serbi. Ishte i martuar me një serbe nga Sverligu, fshat afër Nishit. Ai nuk la pasardhësa. Për Gjokën ka shkrua “Kuvendi” numër dy 2011 faqe: 115-120. Djali i dytë i Prelës ishte Doda. Ai u lind në Kosovë,në Pejë. Martohet me Stefanin Zogoviq nga Murino në Mal të Zi, malazeze. Patën pesë fëmijë katër djem e një vajzë. Markun, Palin, Gjokën, Dragolubin dhe Marën. Doda me familje kryesisht jetoi në Pejë. Ishtë mjeshtër si babai Prela. Edhe ky e ndihmon Lëvizjen NÇL. Fëmija i shkollohen dhe më vonë jetojnë në Beograd, Sarajevë dhe në Pejë. Pjetri ishte djali i tretë i Prelë Lucës. Edhe ai u lind në Kosovë. Kreu shkollën e mesme ekonomike dhe punoi kontabilist dhe sekretar shkolle në Pejë dhe në Prishtinë. Ishte i martuar me Zorkën,serbe nga fshati Starodvorane afër Gurakocit të Kosovës. Edhe Pjetri pati pesë fëmijë. Tre djemë dhe dy vajza: Zefin,Tomën,Nikollën, Lilanen dhe Verën. Edhe këta të gjithë u shkolluan dhe u punësuan mirë në Kosovë dhe jashtë Kosove, në Serbi e gjetiu. Pas luftës së fundit në Kosovë më 1999 -2000 nuk dimë më për këta, për pasardhësit e Prelë Lucës. Ka gjasa se jetojnë në Serbi ata që ende janë gjallë. Djali i dytë i Uc Gjokës ishte Gjeka. Ishte i martuar me një trieshjane, Bjeshkë Palen Cacaj, prej vendit të quajtur Pasqafa e Rozdecit. Përndryshe njihej me nofkën Nama. Gjekë Uci kishte dy djem, Pjetrin e Zefin. Njëri vdiq fëmi, kur ishte bebë (Zefi), kurse Pjetri rreth moshës 12 vjeçare theu qafën Pasrraset te vendi i quajtur Turluk. Flitej se si bari hypi mbi një rrasë që ishte ”curulajkë” mbi një rrasë tjetër, që gjatë perkundjes së rrasës lëshonte krizëm ushtuese, interesante për fëmi të kësaj moshe. Një moment rrasa rrëshqet dhe Pjetri shkon me të. Ai me këtë rast bie nën rrasë dhe kështu vdes. Kështu me vdekjen tragjike të Pjetrit, Gjekës i treti fara se nuk la pasardhësa, “iu shkrep hisja” siç thuhej në Kojë, përkatësisht në Malësi. Gjeka më pas u sëmu psikikisht dhe vret vehten në Gropë të Vocit, kur ishte duke lërua këtë “bashtinë” bashk me Smajl Ucin (vëllain).Vetvritet te Dolinat e Tekës. Smaili kur e ndegjon krismën e pushkës i len qetë në hullinë (brazdë) e vrap shkon por ishte vonë se e gjenë Gjekën duke dhenë shpirt. Kur e sheh se erdhi Smajli e shikon hidhërisht dhe i del shpirti. Djali i tretë i Uc Gjokës ishte Smajli. Ai pati tre djem: Palokën (1896-1980). Tomën (1904-1987) dhe Nikën që e quenin edhe Nilo (1907-1988). Smajl Uci kishte edhe dy bija, Maren dhe Lulën që njihej me nofkën Cube. E para u martua në Triesh (Marja), ndersa e dyta, Lula ose Cubja në Grudë-Pikalë. Gruen Smajli e kishte prej Kelmendit, Selcet (Shqipëri), quhej Mrikë Ucja (Lucja). Rastësisht edhe baba i saj e kishte emrin si edhe baba i burrit, vjehrri, Uc. Palokë Smajli-i martuar dy here. Të parën here prej Luharit (fshat i, vogël në kufi me Kojë, Krushqicë ku u lind dhe jetoi Paloka). Grueja e parë-Marja, ishte bijë Perkaj (Perkoviq), ishte motra e Gjokë Prelit (më vonë kumbarë kurore i Palokës). Vdiq në lodhënim (lehoni), është dashtë me lind vajzë. Pas shumë vitesh, më vonë (9), Paloka martohet për të dytën here, me Lenë Zefen prej Selcet (Shqipëri). Kjo ishte e bija e Zef Marash Ujkë Hotit-Nicaj e më vonë e marrin mbiemërin Pepaj, për shkaqe praktike. Lena heret mbeti jetime, se nëna i vdes e Zefin , babanë ia vrasin shkijet si bari (thonë se gabimisht, për një gjak që e paskan pasur selanët borrxh në Rashoviq-Kuç). Për Lenën dhe motrën e saj Agen kujdesen axhallarët si Kola, Gjeka dhe Nou. Lena në vitin 1925 martohet me Palokën në Kojë,ndersa motra e saj Agëja then qafën si bareshë duke rrëshqit prej shkëmbit dhe bie në Cem. Lena kishte edhe një vëlla nga baba, Nikollën. Paloka e Lena patën disa fëmijë: Gjergjin që vdiq bebë, Katrinën që u vra në luftë nga partizanët në shtator të vitit 1943, me rastin e hyrjes së tyre në Kojë. Markun, Agen, Mrinë, Tringën, Vitoren e Franin. Marku (1933) intelektual. Fakultetin filozofik-dega histori. Tash jeton në Michigan, Amerikë. I martuar me Elizabetën (1944) e bija e Gjokë Tomë Zolit –Ivezaj dhe Mare Zefi Lulgjuraj.Kanë këta fëmijë: Robertin (1965) Muzikolog. Jeton në Norwegji me gruen Valentina Palokaj si dhe me djemt: Palokën, Lekën e Gjonin. Katrinën (1966) mjeke- anesteziologe. Jeton në Orlando të Floridës me bashkëshortin Anton Berisha dhe fëmijët e saj: Elena, Zana dhe Rina. Dianën (1971) jeton në Michigan e martuar me Skender Buqaj dhe ka dy fëmijë: Hektorin dhe Hanën. Vatën po ashtu jeton në Michigan. I martuar me Lize Gjonaj dhe ka dy femijë: Gjergjin dhe Marinë. Djali tjetër i Palokës quhet Zef. I lindur më 1938. Ka dy djem: Lekën e Kolën. I pari u lind më 1967 dhe Kola më 1974. Leka jeton në Zvicër (Biell) e Kola në New York. Leka ka dy djem e Kola një vajzë. Zefi ka edhe një vajzë Dranen të martuar dhe me banim në New York. Djalit të tretë të Palokës i thonë Fran,I lindur më 1944. Jeton më se 40 vite në Skandinavi-Suedi. Ka dy djem Timin, Nickin dhe një vajzë Katrinën. Ai merret me skulpturë. Përpos djemëve të sipër permendur, Palokë Smajli kishte edhe këto bija: Katrinën, që u vra në luftë në vitin 1943 kur partizanët hynë në Kojë dhe e pushtuen për herë të parë. Ajo atëhere ishte 16 vjeç (shih “Kuvendin”e janarit 2002, faqe 107,108,109 botuar në Michigan). Agen (vdiq më 2010 në Triesh-Delaj), Mrinë jeton në Podgoricë (Mal i Zi), Tringën, jeton në Gllaviçicë afër Peje-Kosovë dhe Vitoren (Viden) e martuar në Gjurashaj të Trieshit dhe jeton në Amerikë. Ajo e ka të kryer shkollën bujqësore dhe normalen. Ka punuar do kohë mesuese në Triesh para se është shpërngulur në Amerikë. Tomë Smajl Uci, ishte djali i dytë i Smajlit. U lind më 1904 dhe jetoi deri më 1987. Jetoi në Krushqicë. U martua me Maren prej Pikalet-Grudë. Ishte e bija e Gjokë Tomës Kalaj dhe e Bjeshkë Pllumbes. Në jetën bashkëshortore paten shumë fëmijë. Djali i madh, Zefi (1938) jeton ende në Kojë, Krushqicë. Zefi ka për grua Tolen prej Grudet. Ai ka dy djem Vasin dhe Franin si dhe një bijë Marinë, të martuar në Gjolaj të Grudës e që tash jetojnë në Michigan-Amerikë. Gjonin (vdiq më 2009), ai nuk la pasardhës edhe se ishte i martuar me Koken nga Meduni. Nikollën (1947) jeton në Gropë të Morishit-Mal i Kakariqit, ka një djalë Gjergjin (Gjovin) dhe shumë bija 4 ose 5. Ka për grua Palinën. Pjetrin (1949 -1982) Vritet në Hamtramck-Michigan. Ka lane pasardhesa Markun, Luigjin, Vinçencin (Vincin) dhe bijën Sofin. Ka pasur për grua Agen (të bijën e Gjon Lucës Gojçaj prej Skoraqit –Hotit). Këta të gjithë jetojnë në Michigan, Amerikë. Prelën (Fredin) i lindur më 1951 i pa martuar. Jeton në Hamtramck-Michigan. Gjeloshin (1955) është djali i fundit i Tomës, i martuar. Ka djalë Pjetrin (Peterin) dhe vajzën Amandën. Në fillim Gjeloshi thonë se ishte aktivist, por me kohë ai terhiqet nga aktivitetet në diasporë. Për çudi asnjë fëmi i Tomës nuk kreu as një shkollë, madje as shkollën fillore, tetëvjeçare. Toma kishte edhe dy bija:Tolen dhe Palinën.Të dyja të martuara pas Gjonajve nga Hoti dhe me banim në Podgoricë. Kanë plot fëmijë. Nikë (Nilo) Smajli (1907-1988), ishte djali i tretë i Smajl Ucit. Nili ishte kryesisht bari dhe kohë pasë kohe merrej edhe me bujqësi. Ai ishte fellaxhi. U martua me Mri Prënken prej Kastratit. Patën disa fëmijë. Atyre edhe u vdiqën disa sish. Kushtet e vështira ekonomike dhe mungesa e mbrojtjes shëndetësore në atë kohë bënin që shumë fëmijë të vdisnin bebë. Rasti më i dhimbshëm ishte kur vdiq Gjergji i Nilit në moshën 13 vjeçare nga anginat (“hardhuca në fyt” e quanin atëhere vendasit). Axhë Paloka prej vdekjes së tij nuk i ra më lahutës në shenjë zije. Nili la trashëgimtar Dedën që sot jeton në Michigan-Amerikë. Deda ka dy djem Pashkun (Palin) dhe Martinin. Edhe këta janë të martuar dhe kanë fëmijë. Jetojnë në Zllaticë në periferi të Podgoricës. Nika kishte blerë pak tokë aty, pasiqë rrinte dimrit me grigje të dhenëve, e Deda më vonë e punoi shtëpinë. Deda ka edhe disa bija (katër). Ato janë martuar dhe kanë krijuar familjet e veta. '''Marash Gjoka'''-Ky ishte djali i madh i Gjokës. Ai kishte këta djem: Hasin (Lukën), Kolën dhe Keqon. Thonë se Marash Gjoka ishte i martuar me malazeze. Djali i madh i Marash Gjokës ishte Hasi. Ai e kishte emrin e vërtetë Lukë por e quenin Haso. Unë nuk di akoma pse quhej Haso, madje pak kush dinte se si e ka emrin e vertetë edhe në kohën kur jetonte ai. Hasi pati tre djem: Vatën (1867-1956), Mirashin (1881-1942) dhe Lucën (1891-1987). Vata dhe Mirashi ishin bujqë ndersa Luca si i ri shkoi në ushtrinë e kralit. U aktivizua në xhandarmëri dhe arriti me qenë kapter (narednik) me grade, e që pas kapitullimit të Jugosllavisë së Parë, vjen në Kojë (në Sumrodol) ku edhe jeton deri në fund, duke u marrë ngapak me bujqësi dhe duke shfytëzuar pensionin e stazhit të punës. Atij i vdiq grueja Mri Matja, trieshjane, me të cilën kishte vetëm një djalë Pjetrin. Më pas ai martohet për së dyti me një malazeze të quajtur Stanisllava nga fshati Momçe (në Kuç), me të pati tre djem dhe një vajzë. Dragolubin (Dragun), Markun, Nikollën (Niqon) dhe Danicën. Pjetër Luca ka dy djem: Gjevalinin dhe Lekën si dhe dy bija. Jetojnë në Amerikë. Pjetri ka vdekë. Gruen Hanën e ka ende gjallë. Dragolubi jeton në Beograd. Eshtë i martuar dhe ka dy vajza. Merret me shkrime. E ka studjuar filologjinë –sllavistikën. Ka disa libra të botuar në serbishte. Djali tjetër eshtë Marku. Jeton në Amerikë, ka pesë djemë e dy vajza: Marjanin, Gjonin, Viktorin, Tonin dhe Domenikun. Marku është martuae dy herë.Thrret vaj dhe është bëmirës-njeri human. Djali i tretë i Lucës eshtë Nikolla (Niqu). Ai ka gruen dhe një djalë Daniellin. Lucë Hasi ka pasur një bijë të quejtur Danica. Eshtë e martuar në Hot (Drume) ku edhe jeton. Djali i madh i Hasit, siç është thënë edhe më pare, ishte Vata. Ai jetoi në Turluk. Për grua kishte Luke Nishen. Pati një djalë Marashin dhe dy vajza Palin e Filen. Marashi ishte autodidakët dhe perveç detyrave që kishte si bujk ishte dashamirës i flakët i librit, përkatësisht i leximit. Ai si bibliofil, autodidakët që ishte arriti të krijoi bibliotekë të madhe personale në shtëpinë e vet në Turluk. Ai me anën e librave mësoi pjesërisht edhe disa gjuhë të hueja, si italishten, frengjishten, ndersa latinishten e përdorte suksesëshëm në lexim e shkrim. Marashi u martua me Saven Zhivkoviq nga Kuçi dhe pati tre djem: Nikollën, që jeton në New York. Ka gruen nga Koja, Gjeloshaj, vajzën dhe djalin. Pjetrin, jeton në Mal të Zi i pa martuar, si dhe Gjokun që jeton në Michigan, ka gruan po ashtu nga Koja, Lucaj dhe djalë e vajzë. Mirash Hasi ishte djali i dytë i Hasit. Edhe ai jetoi në Sumrodol-paralagje në Kojë. Merrej me bujqësi dhe blegtori. U martua dy here me kuçase. Grueja e pare quhej Engje kurse e dyte ishte Vase. Ai kishte fëmijë me të dyjat. Me Engjen kishte dy djem e dy vajza. Gjokun, Millun (Gjergjin), Lulën e Gjelinën. Djemt u martuan me malazeze e bijat me malësorë. Gjoku pati katër djem: Millovanin, Miomirin, Mirosllavin dhe Sllavkun, ndersa Millu (Gjergji) kishte Miodragun, Rankun e Vjerën. Këta nuk jetuan dhe as që jetojnë në Kojë (Sumrodol) ku jetoi Mirashi. Siç u tha edhe më sipër edhe me Vasen kishte fëmijë një djalë që quhet Nikollë. Ky jetoi deri vonë në Momçë prej ka e pati edhe nënën e ma vonë ai u shpërngul në Podgoricë ku edhe tash jeton me familjen e vet të ngushtë. Djali tjetër (i dytë) i Marash Gjokës ishte Kola. Ai kishte një djalë që e kishte emrin Gjeto (1910-1989). Tërë kohën (79) vjet ai jetoi në Radan-paralagje e Kojës. Ishte i martuar me Maren nga Gruda. Patën një djalë e një vajzë: Markun e Mrinë. Mrija martohet në Hot e Marku me Bosiljkën prej Momçet (katund në Kuç). Marku me Bosiljkën formuan familje të madhe, nëntë anëtarëshe. Ata kanë pesë djem e dy vajza: Vasin, Marashin, Martinin, Dodën, Obrenin, Dritën dhe Lulën. Të gjithë janë shpërngulë dhe jetojnë në Amerikë, në Michigan dhe në New York. Gati të gjithë pasardhësit e Mark Gjetit janë martuar dhe kanë fëmijë. Për djalë të tretë të Marash Gjokës, që quhej Keqo dihet fare pak. Ai është i pa njohur për shumë Gjokaj të gjallë sot, e jo vetëm sot por edhe më heret. Nuk dihet se a ka qenë i martuar, a ka lënë pasardhës. Siç shihet shumë nga djemt e Gjokës nuk kanë lanë pasardhësa. Veç dy sish lanë pasardhës dhe ata: Uci dhe Marashi. Ndersa: Mirashi, Prela, Smaka, Gjeka dhe Frani shkuen pa lanë farë pas. “U treti fara” siç thuhet në Malësi. Siç dihet, mbiemër (vëllazëri ) Gjokaj ka edhe në Malin e Trieshit dhe në Grudë, në fshatin Milesh. Por këta, absolutisht nuk kanë kurrfarë lidhje gjakut me Gjokaj e Kojës. As Gjokajt e Trieshit nuk kanë lidhje me ata të Grudës, Mileshit dhe anasjelltas. Pra bëjnë krushqi që e verteton faktin se nuk kanë lidhje gjaku. Ndodhë që mashkulli Gjokaj e merr femrën Gjokaj dhe ofiqari duke ditur se mbrenda vëllazërive nuk ka krushqi reagon, por duke mos qenë i informuar se Gjokaj ka në tre bajraqe. Pasi e informojnë, pranon me u lidh kurorë. Kështu i ka ndodhur edhe autorit të këtyre rreshtave një herë kur ishte kumbarë i një çifti nga Trieshi dhe Gruda-Mileshi. Autor: Mark Palokë Gjokaj, Profesor i Historisë Referimet: 1.Dr Jovan Erdelanoviq “Kuçi, Bratonozhiqi , Piperi”, Beograd 1907-flitet në kapitujt ku behet fjalë për Kojën edhe për Gjokajt e Kojës. Mirëpo, ai i quan Gjokiqi, si zakonisht, që i kanë quajtur sllavët në shkrimet e veta. 2. Marko B.Rashoviq “Pleme Kuçi “(Etnografsko istoriski pregled)-Beograd 1963. Edhe ky autor ndokund i përmend Gjokajt e Kojës në librin e tij kur shkruan për Kojën në tërësi. 3.Milan M.Jokanoviq “Pleme Kuçi, etniçka istorija”, Podgorica 1999- shkruan për Gjokajt e Kojës në faqet: 80, 644-645. 4. Ndihmesë e madhe për hartimin e këtij shkrimi kanë qenë edhe rrëfimet e disa kojasve, si Palokë Smajl Uc Gjokajt, Marash Vatë Hasit Gjokaj, Mark Lucë Hasi e të tjerëve. 5. “Koja ndër shekuj” Fran Mirash Gjeloshaj, në pjesën integrale shkruan edhe për Gjokajt e Kojës. Libri u shtyp nga shoqata Ilirikumi, në Tuz më 2010. ==Gjokë Prelë Luca Gjokaj== Kur shkruhet për Gjokë Prelë Lucë Gjokaj, patjetër është e nevojshme të thellohemi në të kaluarën e tij. Duhet prezentuar kush është, nga ishte ky njeri që deri më tash shumë pak është shkruar për të në gjuhën shqipe. Ai edhe se ishte shqiptar, koha e deshti që qysh në fëmijëri të largohet prej mjedisit ku flitej gjuha shqipe. Gjoka u lind më 12 nëntor të vitit 1910, në shtëpinë e Prelë Lucë Ucit Gjokaj, në Krushqicë, një nga lagjet e bajrakut të Kojës. Prela me të shoqen Engjëllën patën edhe të tjerë fëmijë, por Gjoka ishte fëmiu i parë, djalë, gëzimi i parë. Familja e tij merrej me bujqësi, por këtu jetohej vështirë se tokë buke kishte pakë, kullota me u marrë me blegtori nuk kishte të mjaftueshme. Babai Prela edhe se ishte mjeshtër i gurit dhe i drurit nuk mundej t’i perballonte varfërisë ndryshe, por më 1924 u detyrua të shpërngulej në Kosovë (Pejë). Atëherë Gjoka ishte 14 vjeç. Regjistrohet në gjimnaz të Pejës në gjuhën serbishte sepse në gjuhën shqipe nuk kishte shkolla fillore apo ndonjë shkollë tjetër. Shkollën fillore e kishte kryer në Ubla të Kuçit, përkatësisht në Fundëna (Luhar). Pasi ishte shumë i zgjuar ai e kreu gjimnazin në afatin rekord, me sukses të shkëlqyer. Ndërkohë, i ati, Prela, duke qenë mjeshtër i shkathët dhe punëtor i palodhshëm arrinë që ta blej një çiflik (pronë) në rrethin e Istogut, në katundin e quajtur Dobrushë, nja 15 km larg Pejës në veri. Prela duke parë se djali i tij, Gjoka ishte i zgjuar-talent e regjistron në fakultetin e drejtësisë në Beograd, më 1928, ku ai me sukses të lartë dhe në afatin rekord (më 1932) e kreu. Gjatë studimeve në Beograd Gjoka inkorporohet në organizatën përparimtare studentore. Pas studimeve ai shkoi në ushtri dhe gjatë shërbimit ushtarak avansohet në oficer rezervë me gradë kapedan rezervë. Një kohë të shkurtër ai shërben në Surdulicë, në Vërshac (Serbi) dhe në Gjilan (Kosovë). Lufta e prillit 1941, Gjokën e gjeti në ushtrinë jugosllave të kralit. Ai arriti të shpëtojë nga zënja rob dhe së bashku me anëtarët e PKJ-së dhe me simpatizuesit tjerë të lëvizjes punëtore në muajin qershor të vitit 1941 kthehet në fshatin Dobrushë, Kosovë .Gjatë kësaj kohe ai punon në fshatin Gjurakoc, në Zllakuqan dhe në Krushevë. Gjatë shërbimit, ai është shumë aktiv në zhvillimin e aktivitetit politik,sidomos në mjedisin e fshatarëve. Këtyre ai u shpjegon dhe sqaron politikën e LÇPJ (Lëvizja Çlirimtare Popullore e Jugosllavisë). Këtë detyrë Gjoka e kreu me sukses dhe u raporton përgjegjësve për vështërsitë që has në terren. Raporet e Gjokës pasqyronin edhe gjendjen tejet të vështirë jetësore, sidomos të popullatës shqiptare. Ai jo radhë edhe intervenoi te përgjegjësit e vendit për ndryshimin e gjendjes në të mire të popullit në përgjithësi e sidomos të shqiptarve në veçanti. Si aktivisti që ishte, në tetor të vitit 1941, atij ia digjin shtëpinë. Me këtë rast u dogj gati i tërë fshati, sepse konsiderohej nga fashistët si fshat ,çerdhe e kundërshtarëve të regjimit të atëhershëm. Mirëpo, shtëpinë vullnetarisht ia ndërtojnë fqinjët, sepse kjo ishte familje autoritative këtu. Prela pati edhe dy djem tjerë, Dodën dhe Pjetrin. Në këtë familje jetonte edhe nipi i Prelës, Frani, (djali i vëllaut), djali i Marash Lucës, që u vra në luftën e Deçiqit-Kryengritjen e Malësisë së Madhe më 6 prill 1911, së bashku me 6 dëshmorët tjerë (shih Wikipedia shqip-historia e Kojës nga Mark P.Gjokaj, profesor i historisë). Shtëpia e Prelë Lucës në Dobrushë, bëhet bazë e veprimtarisë ilegale të lëvizjes kundër okupatorit fashist .Ajo po ashtu shërben edhe si strehimore për ilegalët nga Peja, Gjurakoci e vendet për rreth. Gjoka, një kohë ,gjatë vitit 1941 dhe 1943 punon ilegalisht në Mitrovicë (Kosovë). Prej këtuhi ai e merr lidhjen partizane për kalimin e tij në Kopaonik të Serbisë, për herë të parë, në tetor të vitit 1943 dhe qëndron atje deri sa i shpartallohet aradha, po gjatë këtij viti. Ai përseri kthehet në Mitrovicë dhe ka fundi i muajit korrik të vitit 1944 i bashkangjitet prap aradhës partizane të Ibrit. Në fillim ishte luftëtar i rëndomt e mandej komisar çete. Ishte shumë modest, jo I mërzitshëm, punëtor politik me përvojë të madhe si dhe organizator i shkëlqyeshëm. Kështu shkruan në karakteristikat e tija të kësaj kohe. (Shih librin “Në flakë të revolucionit” faqe.85. Ins.Hist.i Kosovës-Prishtinë,1984.). Gjoka si i tillë kuontriboi shumë për suksesin e çetës së tij. Ai ishte edhe propagandues i pa shoq, në terrenin ku vepronte, i idesë për luftën çlirimtare kundër okupatorit fashist, sidomos në prapavijë e posaçërisht në Kopaonik dhe në Luginën e Ibrit. Eprorët e tij partizanë kishin shumë besim në Gjokën si njeri dhe si shok. Ai ishte në plan që të emërohej komandant bataloni, por fatkeqësisht nuk arriti, se u vra më 16 tetor të vitit 1944 në luftë me gjerman në rrethinën e Bello Bërdos në Kopaonik të Serbisë. Divizioni gjerman tërhiqej për në Greqi që të bashkohej me ushtrinë ''Tekst i theksuar''tjetër, në tërheqje komisar Gjoka me çetën e vet i sulmojnë gjermanët, me ç’rast vritet heroikisht. Kështu u shua një jetë modeste por edhe e bujshme. U shua një jetë e një të riu, luftëtari të denjë për lirinë e popullit shqiptar dhe më gjërë. Ai ishte i gatshëm të luftoi për popullin e vet se e kishte edhe traditë dhe amanet nga të parët e tij, si nga Marash Luca (xhaxhai) që ra heroikisht në luftën e Deçiqit më 6 prill të vitit 1911, Smajl Uci që po ashtu luftoi në Deçiq dhe mori mauzerrën e turkut (pushkë e gjatë me pesë fishekë) duke kërcyer trimërisht në istikamin (llogorin) e nizamëve. Marrja e mauzerrës ishte trofe e çmuar lufte dhe për këtë takonte dekorata (nishani). Pinjoll i të tillëve ishte Gjokë Prela. Ai ishte kojasi i parë intelektual me fakultet të kryer të drejtësisë për çka mburret vëllazëria e tij Gjokaj, por jo vetëm Gjokajt e Kojës po i tërë bajraku i Kojës e edhe më gjerë. Në shenjë mirënjohjeje emri i kapedanit dhe avokatit Gjokë Prelë Lucë Gjokaj gjendet në shumë përmendore dhe pllaka përkujtimore në mbarë Kosovën dhe Malin e Zi, (Malësinë) siç është Orleva në Qafë të Medunit të Kuçit etj. Mark P.Gjokaj, profesor i historisë Literatura: “Në flakën e revolucionit”, nga Instituti i Historisë së Kosovës, libri XI,faqe 83,84,85 dhe 86. Prishtinë 1984. '''GJOKAJT E KOJES''' == Në Kojë, fshatin e Malësisë së Madhe, jashtë shtetit amë (Shqipërisë) bën pjesë edhe vëllazëria Gjokaj. Ata dikur më heret ishin në kuadër të Gorvokajve. Mirëpo, më vonë ndahen vëllezëri në vehte. Kjo ndarje ndodhi para 250 vjetëve. Kështu na del në qoftë se një brez llogaritet 25 vite (e sipas kritereve që di unë brezi llogaritet 25-30 vjet), sepse prej atëhere janë larguar 10 breza. Pra sot Gjokajt përpiqen me Gorvokaj në brezin e 10-të. Kjo duket kështu: 1. Palokë Roberti 2. Robert Marku 3. Mark Paloka 4. Palokë Smajli 5. Smajl Uci 6. Uc Gjoka 7. Gjokë Gjokali 8. Gjokal Leka 9. Lekë Gjeloshi 10. Gjelosh Gorvoka Pra Gjoka ishte ai që u bë mbiemër për vëllezërin e vet që do të vazhdoj të zhvillohet e të përparoi ndaras nga Gorvokët. Mbiemri Gorvokë është toponim (emër gjeografik, emër i njerës nga lagjet e fshatit, përkatësisht bajrakut të Kojës). Edhe sot gjallëron edhe vëllazëria Gorvokaj që u zhvillua në kahun tjetër pararel me vëllazërinë e Gjokajve. Sipas gojëdhënave Gjoka kishte këta djem: 1. Marashin 2. Ucin 3. Mirashin 4. Prelën 5. Smakën 6. Gjekën 7. Franin Për Gjokë Gjokalin dhe shtatë djemt e tij ka shumë legjenda. Thonë se ai kishte shumë tokë e bagëti. Ishte shtëpia e tij, shtëpi e pasur në kohën e tij. Ai ishte shtëpiak i madh. Përmenden shtatë (7) pushkët e bardha të shtëpisë së Gjokës. Pra nga kjo shtëpi delshin tetë ushtarë përnjëherë, Gjoka me shtatë djemët e tij. Djali i dytë i tij '''Uci''', ishte zot shtëpie (zot konakut). Ai kishte tre djemë: Lucën, Gjekën dhe Smajlin. Luca kishte dy djem: Marashin i lindur në vitin 1886, mbeti në luftën e Deçiqit më 6 prill 1911. Djali i dytë ishte Prela, ai më 1924 shpërngulet prej Krushqicet (Koje) në Kosovë për arsye ekonomike dhe të tjera. Marashi la pas vetëm një djalë që quhej Fran i lindur më 1909 dhe jetoi deri në dhjetor të vitin 1943 kur vdes në Pejë, përkatësisht ngrihet duke punuar në hapjen e rrugës automobilistike në malin Çakor. Franin pasi mbeti jetim e merr për përkujdesje axha i tij Prelë Luca kur shpërngulet në Kosovë, siç u tha më sipër. Frani u martua me një shkinë që quhej Magdalena por e quanin Mage. Frani la një djalë Mirashin (Mirin) dhe vajzën Katrinën. Ata tash jetojnë diku në Serbi (Beograd). Djali i dytë i Lucë Gjokës ishte Prela. Jetoi një kohë në Krushqicë ku edhe sot shihen rrënojat e shtëpisë së tij. Ai siç u tha më sipër kaloi në Kosovë më 1924 dhe u vendos në Pejë e më vonë e bleu një çiflik në fshatin Dobrushë nja 15 km në verilindje të Pejës. Edhe Prela ishte martuar me një malazeze që quhej Engjëja, ishte mbesë e Duçës (fshat kufizues me Kojë, por i banuar me popullatë malazeze). Prela kishte tre djem : Gjokën 1910-1043. Intelektual. E kryen drejtësinë në Beograd më 1932. Nga ushtria e kralit të Jugosllavisë (ku e kryen ushtrinë) del me gradën kapedan rezervë. Ai qysh si student inkuadrohet në organizatën përparimtare studentore dhe pas kapitullimit të Jugosllavisë iu bashkangjitet aradhave partizane dhe për një kohë të shkurtër arriti të bëhet komisar çete, e mandej edhe komisar bataloni. Vritet në vitin 1943 në Bello Bërdo të Kopaonikut në Serbi. Ishte i martuar me një serbe nga Sverligu, fshat afër Nishit. Ai nuk la pasardhësa. Për Gjokën ka shkrua “Kuvendi” numër dy 2011 faqe: 115-120. Djali i dytë i Prelës ishte Doda. Ai u lind në Kosovë,në Pejë. Martohet me Stefanin Zogoviq nga Murino në Mal të Zi, malazeze. Patën pesë fëmijë katër djem e një vajzë. Markun, Palin, Gjokën, Dragolubin dhe Marën. Doda me familje kryesisht jetoi në Pejë. Ishtë mjeshtër si babai Prela. Edhe ky e ndihmon Lëvizjen NÇL. Fëmija i shkollohen dhe më vonë jetojnë në Beograd, Sarajevë dhe në Pejë. Pjetri ishte djali i tretë i Prelë Lucës. Edhe ai u lind në Kosovë. Kreu shkollën e mesme ekonomike dhe punoi kontabilist dhe sekretar shkolle në Pejë dhe në Prishtinë. Ishte i martuar me Zorkën,serbe nga fshati Starodvorane afër Gurakocit të Kosovës. Edhe Pjetri pati pesë fëmijë. Tre djemë dhe dy vajza: Zefin,Tomën,Nikollën, Lilanen dhe Verën. Edhe këta të gjithë u shkolluan dhe u punësuan mirë në Kosovë dhe jashtë Kosove, në Serbi e gjetiu. Pas luftës së fundit në Kosovë më 1999 -2000 nuk dimë më për këta, për pasardhësit e Prelë Lucës. Ka gjasa se jetojnë në Serbi ata që ende janë gjallë. Djali i dytë i Uc Gjokës ishte Gjeka. Ishte i martuar me një trieshjane, Bjeshkë Palen Cacaj, prej vendit të quajtur Pasqafa e Rozdecit. Përndryshe njihej me nofkën Nama. Gjekë Uci kishte dy djem, Pjetrin e Zefin. Njëri vdiq fëmi, kur ishte bebë (Zefi), kurse Pjetri rreth moshës 12 vjeçare theu qafën Pasrraset te vendi i quajtur Turluk. Flitej se si bari hypi mbi një rrasë që ishte ”curulajkë” mbi një rrasë tjetër, që gjatë perkundjes së rrasës lëshonte krizëm ushtuese, interesante për fëmi të kësaj moshe. Një moment rrasa rrëshqet dhe Pjetri shkon me të. Ai me këtë rast bie nën rrasë dhe kështu vdes. Kështu me vdekjen tragjike të Pjetrit, Gjekës i treti fara se nuk la pasardhësa, “iu shkrep hisja” siç thuhej në Kojë, përkatësisht në Malësi. Gjeka më pas u sëmu psikikisht dhe vret vehten në Gropë të Vocit, kur ishte duke lërua këtë “bashtinë” bashk me Smajl Ucin (vëllain).Vetvritet te Dolinat e Tekës. Smaili kur e ndegjon krismën e pushkës i len qetë në hullinë (brazdë) e vrap shkon por ishte vonë se e gjenë Gjekën duke dhenë shpirt. Kur e sheh se erdhi Smajli e shikon hidhërisht dhe i del shpirti. Djali i tretë i Uc Gjokës ishte Smajli. Ai pati tre djem: Palokën (1896-1980). Tomën (1904-1987) dhe Nikën që e quenin edhe Nilo (1907-1988). Smajl Uci kishte edhe dy bija, Maren dhe Lulën që njihej me nofkën Cube. E para u martua në Triesh (Marja), ndersa e dyta, Lula ose Cubja në Grudë-Pikalë. Gruen Smajli e kishte prej Kelmendit, Selcet (Shqipëri), quhej Mrikë Ucja (Lucja). Rastësisht edhe baba i saj e kishte emrin si edhe baba i burrit, vjehrri, Uc. Palokë Smajli-i martuar dy here. Të parën here prej Luharit (fshat i, vogël në kufi me Kojë, Krushqicë ku u lind dhe jetoi Paloka). Grueja e parë-Marja, ishte bijë Perkaj (Perkoviq), ishte motra e Gjokë Prelit (më vonë kumbarë kurore i Palokës). Vdiq në lodhënim (lehoni), është dashtë me lind vajzë. Pas shumë vitesh, më vonë (9), Paloka martohet për të dytën here, me Lenë Zefen prej Selcet (Shqipëri). Kjo ishte e bija e Zef Marash Ujkë Hotit-Nicaj e më vonë e marrin mbiemërin Pepaj, për shkaqe praktike. Lena heret mbeti jetime, se nëna i vdes e Zefin , babanë ia vrasin shkijet si bari (thonë se gabimisht, për një gjak që e paskan pasur selanët borrxh në Rashoviq-Kuç). Për Lenën dhe motrën e saj Agen kujdesen axhallarët si Kola, Gjeka dhe Nou. Lena në vitin 1925 martohet me Palokën në Kojë,ndersa motra e saj Agëja then qafën si bareshë duke rrëshqit prej shkëmbit dhe bie në Cem. Lena kishte edhe një vëlla nga baba, Nikollën. Paloka e Lena patën disa fëmijë: Gjergjin që vdiq bebë, Katrinën që u vra në luftë nga partizanët në shtator të vitit 1943, me rastin e hyrjes së tyre në Kojë. Markun, Agen, Mrinë, Tringën, Vitoren e Franin. Marku (1933) intelektual. Fakultetin filozofik-dega histori. Tash jeton në Michigan, Amerikë. I martuar me Elizabetën (1944) e bija e Gjokë Tomë Zolit –Ivezaj dhe Mare Zefi Lulgjuraj.Kanë këta fëmijë: Robertin (1965) Muzikolog. Jeton në Norwegji me gruen Valentina Palokaj si dhe me djemt: Palokën, Lekën e Gjonin. Katrinën (1966) mjeke- anesteziologe. Jeton në Orlando të Floridës me bashkëshortin Anton Berisha dhe fëmijët e saj: Elena, Zana dhe Rina. Dianën (1971) jeton në Michigan e martuar me Skender Buqaj dhe ka dy fëmijë: Hektorin dhe Hanën. Vatën po ashtu jeton në Michigan. I martuar me Lize Gjonaj dhe ka dy femijë: Gjergjin dhe Marinë. Djali tjetër i Palokës quhet Zef. I lindur më 1938. Ka dy djem: Lekën e Kolën. I pari u lind më 1967 dhe Kola më 1974. Leka jeton në Zvicër (Biell) e Kola në New York. Leka ka dy djem e Kola një vajzë. Zefi ka edhe një vajzë Dranen të martuar dhe me banim në New York. Djalit të tretë të Palokës i thonë Fran,I lindur më 1944. Jeton më se 40 vite në Skandinavi-Suedi. Ka dy djem Timin, Nickin dhe një vajzë Katrinën. Ai merret me skulpturë. Përpos djemëve të sipër permendur, Palokë Smajli kishte edhe këto bija: Katrinën, që u vra në luftë në vitin 1943 kur partizanët hynë në Kojë dhe e pushtuen për herë të parë. Ajo atëhere ishte 16 vjeç (shih “Kuvendin”e janarit 2002, faqe 107,108,109 botuar në Michigan). Agen (vdiq më 2010 në Triesh-Delaj), Mrinë jeton në Podgoricë (Mal i Zi), Tringën, jeton në Gllaviçicë afër Peje-Kosovë dhe Vitoren (Viden) e martuar në Gjurashaj të Trieshit dhe jeton në Amerikë. Ajo e ka të kryer shkollën bujqësore dhe normalen. Ka punuar do kohë mesuese në Triesh para se është shpërngulur në Amerikë. Tomë Smajl Uci, ishte djali i dytë i Smajlit. U lind më 1904 dhe jetoi deri më 1987. Jetoi në Krushqicë. U martua me Maren prej Pikalet-Grudë. Ishte e bija e Gjokë Tomës Kalaj dhe e Bjeshkë Pllumbes. Në jetën bashkëshortore paten shumë fëmijë. Djali i madh, Zefi (1938) jeton ende në Kojë, Krushqicë. Zefi ka për grua Tolen prej Grudet. Ai ka dy djem Vasin dhe Franin si dhe një bijë Marinë, të martuar në Gjolaj të Grudës e që tash jetojnë në Michigan-Amerikë. Gjonin (vdiq më 2009), ai nuk la pasardhës edhe se ishte i martuar me Koken nga Meduni. Nikollën (1947) jeton në Gropë të Morishit-Mal i Kakariqit, ka një djalë Gjergjin (Gjovin) dhe shumë bija 4 ose 5. Ka për grua Palinën. Pjetrin (1949 -1982) Vritet në Hamtramck-Michigan. Ka lane pasardhesa Markun, Luigjin, Vinçencin (Vincin) dhe bijën Sofin. Ka pasur për grua Agen (të bijën e Gjon Lucës Gojçaj prej Skoraqit –Hotit). Këta të gjithë jetojnë në Michigan, Amerikë. Prelën (Fredin) i lindur më 1951 i pa martuar. Jeton në Hamtramck-Michigan. Gjeloshin (1955) është djali i fundit i Tomës, i martuar. Ka djalë Pjetrin (Peterin) dhe vajzën Amandën. Në fillim Gjeloshi thonë se ishte aktivist, por me kohë ai terhiqet nga aktivitetet në diasporë. Për çudi asnjë fëmi i Tomës nuk kreu as një shkollë, madje as shkollën fillore, tetëvjeçare. Toma kishte edhe dy bija:Tolen dhe Palinën.Të dyja të martuara pas Gjonajve nga Hoti dhe me banim në Podgoricë. Kanë plot fëmijë. Nikë (Nilo) Smajli (1907-1988), ishte djali i tretë i Smajl Ucit. Nili ishte kryesisht bari dhe kohë pasë kohe merrej edhe me bujqësi. Ai ishte fellaxhi. U martua me Mri Prënken prej Kastratit. Patën disa fëmijë. Atyre edhe u vdiqën disa sish. Kushtet e vështira ekonomike dhe mungesa e mbrojtjes shëndetësore në atë kohë bënin që shumë fëmijë të vdisnin bebë. Rasti më i dhimbshëm ishte kur vdiq Gjergji i Nilit në moshën 13 vjeçare nga anginat (“hardhuca në fyt” e quanin atëhere vendasit). Axhë Paloka prej vdekjes së tij nuk i ra më lahutës në shenjë zije. Nili la trashëgimtar Dedën që sot jeton në Michigan-Amerikë. Deda ka dy djem Pashkun (Palin) dhe Martinin. Edhe këta janë të martuar dhe kanë fëmijë. Jetojnë në Zllaticë në periferi të Podgoricës. Nika kishte blerë pak tokë aty, pasiqë rrinte dimrit me grigje të dhenëve, e Deda më vonë e punoi shtëpinë. Deda ka edhe disa bija (katër). Ato janë martuar dhe kanë krijuar familjet e veta. '''Marash Gjoka'''-Ky ishte djali i madh i Gjokës. Ai kishte këta djem: Hasin (Lukën), Kolën dhe Keqon. Thonë se Marash Gjoka ishte i martuar me malazeze. Djali i madh i Marash Gjokës ishte Hasi. Ai e kishte emrin e vërtetë Lukë por e quenin Haso. Unë nuk di akoma pse quhej Haso, madje pak kush dinte se si e ka emrin e vertetë edhe në kohën kur jetonte ai. Hasi pati tre djem: Vatën (1867-1956), Mirashin (1881-1942) dhe Lucën (1891-1987). Vata dhe Mirashi ishin bujqë ndersa Luca si i ri shkoi në ushtrinë e kralit. U aktivizua në xhandarmëri dhe arriti me qenë kapter (narednik) me grade, e që pas kapitullimit të Jugosllavisë së Parë, vjen në Kojë (në Sumrodol) ku edhe jeton deri në fund, duke u marrë ngapak me bujqësi dhe duke shfytëzuar pensionin e stazhit të punës. Atij i vdiq grueja Mri Matja, trieshjane, me të cilën kishte vetëm një djalë Pjetrin. Më pas ai martohet për së dyti me një malazeze të quajtur Stanisllava nga fshati Momçe (në Kuç), me të pati tre djem dhe një vajzë. Dragolubin (Dragun), Markun, Nikollën (Niqon) dhe Danicën. Pjetër Luca ka dy djem: Gjevalinin dhe Lekën si dhe dy bija. Jetojnë në Amerikë. Pjetri ka vdekë. Gruen Hanën e ka ende gjallë. Dragolubi jeton në Beograd. Eshtë i martuar dhe ka dy vajza. Merret me shkrime. E ka studjuar filologjinë –sllavistikën. Ka disa libra të botuar në serbishte. Djali tjetër eshtë Marku. Jeton në Amerikë, ka pesë djemë e dy vajza: Marjanin, Gjonin, Viktorin, Tonin dhe Domenikun. Marku është martuae dy herë.Thrret vaj dhe është bëmirës-njeri human. Djali i tretë i Lucës eshtë Nikolla (Niqu). Ai ka gruen dhe një djalë Daniellin. Lucë Hasi ka pasur një bijë të quejtur Danica. Eshtë e martuar në Hot (Drume) ku edhe jeton. Djali i madh i Hasit, siç është thënë edhe më pare, ishte Vata. Ai jetoi në Turluk. Për grua kishte Luke Nishen. Pati një djalë Marashin dhe dy vajza Palin e Filen. Marashi ishte autodidakët dhe perveç detyrave që kishte si bujk ishte dashamirës i flakët i librit, përkatësisht i leximit. Ai si bibliofil, autodidakët që ishte arriti të krijoi bibliotekë të madhe personale në shtëpinë e vet në Turluk. Ai me anën e librave mësoi pjesërisht edhe disa gjuhë të hueja, si italishten, frengjishten, ndersa latinishten e përdorte suksesëshëm në lexim e shkrim. Marashi u martua me Saven Zhivkoviq nga Kuçi dhe pati tre djem: Nikollën, që jeton në New York. Ka gruen nga Koja, Gjeloshaj, vajzën dhe djalin. Pjetrin, jeton në Mal të Zi i pa martuar, si dhe Gjokun që jeton në Michigan, ka gruan po ashtu nga Koja, Lucaj dhe djalë e vajzë. Mirash Hasi ishte djali i dytë i Hasit. Edhe ai jetoi në Sumrodol-paralagje në Kojë. Merrej me bujqësi dhe blegtori. U martua dy here me kuçase. Grueja e pare quhej Engje kurse e dyte ishte Vase. Ai kishte fëmijë me të dyjat. Me Engjen kishte dy djem e dy vajza. Gjokun, Millun (Gjergjin), Lulën e Gjelinën. Djemt u martuan me malazeze e bijat me malësorë. Gjoku pati katër djem: Millovanin, Miomirin, Mirosllavin dhe Sllavkun, ndersa Millu (Gjergji) kishte Miodragun, Rankun e Vjerën. Këta nuk jetuan dhe as që jetojnë në Kojë (Sumrodol) ku jetoi Mirashi. Siç u tha edhe më sipër edhe me Vasen kishte fëmijë një djalë që quhet Nikollë. Ky jetoi deri vonë në Momçë prej ka e pati edhe nënën e ma vonë ai u shpërngul në Podgoricë ku edhe tash jeton me familjen e vet të ngushtë. Djali tjetër (i dytë) i Marash Gjokës ishte Kola. Ai kishte një djalë që e kishte emrin Gjeto (1910-1989). Tërë kohën (79) vjet ai jetoi në Radan-paralagje e Kojës. Ishte i martuar me Maren nga Gruda. Patën një djalë e një vajzë: Markun e Mrinë. Mrija martohet në Hot e Marku me Bosiljkën prej Momçet (katund në Kuç). Marku me Bosiljkën formuan familje të madhe, nëntë anëtarëshe. Ata kanë pesë djem e dy vajza: Vasin, Marashin, Martinin, Dodën, Obrenin, Dritën dhe Lulën. Të gjithë janë shpërngulë dhe jetojnë në Amerikë, në Michigan dhe në New York. Gati të gjithë pasardhësit e Mark Gjetit janë martuar dhe kanë fëmijë. Për djalë të tretë të Marash Gjokës, që quhej Keqo dihet fare pak. Ai është i pa njohur për shumë Gjokaj të gjallë sot, e jo vetëm sot por edhe më heret. Nuk dihet se a ka qenë i martuar, a ka lënë pasardhës. Siç shihet shumë nga djemt e Gjokës nuk kanë lanë pasardhësa. Veç dy sish lanë pasardhës dhe ata: Uci dhe Marashi. Ndersa: Mirashi, Prela, Smaka, Gjeka dhe Frani shkuen pa lanë farë pas. “U treti fara” siç thuhet në Malësi. Siç dihet, mbiemër (vëllazëri ) Gjokaj ka edhe në Malin e Trieshit dhe në Grudë, në fshatin Milesh. Por këta, absolutisht nuk kanë kurrfarë lidhje gjakut me Gjokaj e Kojës. As Gjokajt e Trieshit nuk kanë lidhje me ata të Grudës, Mileshit dhe anasjelltas. Pra bëjnë krushqi që e verteton faktin se nuk kanë lidhje gjaku. Ndodhë që mashkulli Gjokaj e merr femrën Gjokaj dhe ofiqari duke ditur se mbrenda vëllazërive nuk ka krushqi reagon, por duke mos qenë i informuar se Gjokaj ka në tre bajraqe. Pasi e informojnë, pranon me u lidh kurorë. Kështu i ka ndodhur edhe autorit të këtyre rreshtave një herë kur ishte kumbarë i një çifti nga Trieshi dhe Gruda-Mileshi. Autor: Mark Palokë Gjokaj, Profesor i Historisë Referimet: 1.Dr Jovan Erdelanoviq “Kuçi, Bratonozhiqi , Piperi”, Beograd 1907-flitet në kapitujt ku behet fjalë për Kojën edhe për Gjokajt e Kojës. Mirëpo, ai i quan Gjokiqi, si zakonisht, që i kanë quajtur sllavët në shkrimet e veta. 2. Marko B.Rashoviq “Pleme Kuçi “(Etnografsko istoriski pregled)-Beograd 1963. 4xs2gwcjomkrvoor6o41aijy009sypp 0 74811 3006751 3001277 2026-07-07T06:26:24Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006751 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name =Robert Knepper | image = [[Skeda:RobertKnepperApr09.jpg|thumb|250px]] | title = Robert Knepper | emri i vërtetë = Robert Lyle Knepper | birth_date = [[korrik]] [[8]], [[1959]] | birth_place = ( [[Fremont]] [[Ohio]] ) , [[SHBA]] | death_date = | death_place = | role të shquar = | rroga = | filma të shquar = | pseudonimi = | bashkëshort = Tori Knepper | nationality = Amerikan | website = }} '''Robert Lyle Knepper''' (lindur [[korrik]] [[8]], [[1959]]) është aktor [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|amerikan]] . Ai u shfaq në film'' [[Hitman (film 2007)|Hitman]]'' si ''Yuri'' , shefi i (''Shërbimit të Sigurimit Federal të Federatës Ruse ('''FSB''') '' ). == Biografia == == Jeta e hershme == == Kariera == == [[Filmografi]] == {| class="wikitable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! Viti !! Titulli !! Roli !! Notes |- | 1986 || ''[[That's Life! (film)|That's Life!]]'' || Steve Larwin || |- | rowspan="3"| 1987 || ''[[Tour of Duty]]'' || Racist Soldier || TV episode - Burn, Baby, Burn |- | ''[[Star Trek: The Next Generation]]'' || Wyatt Miller || TV episode - [[Haven (Star Trek: The Next Generation)|Haven]] |- | ''[[Wild Thing (film)|Wild Thing]]''|| Wild Thing || |- | 1988 || ''[[D.O.A. (1988 film)|D.O.A.]]'' || Nicholas Lang || |- | 1989 || ''[[Renegades (1989 film)|Renegades]]'' || Marino || |- | 1990 || ''[[Young Guns II]]'' || Deputy Carlyle || |- | 1991 || ''[[Session Man]]'' || || |- | 1992 || ''[[Red Shoe Diaries]]'' || Nick Willard || TV episode - You Have the Right to Remain Silent |- | rowspan="2"| 1998 || ''[[You Are Here (1998 film)|You Are Here]]'' || || |- |''[[The Stringer]]'' || John || |- |''[[ER (TV series)|ER]]'' || Keith Reynolds || TV episode - My Brother's Keeper |- | 1999 || ''[[Star Trek: Voyager]]'' || Gaul || TV episode - [[Dragon’s Teeth (Star Trek: Voyager)|Dragons Teeth]] |- |rowspan="1"| 1999 || ''Kidnapped in Paradise (Movie)'' || Renard || Plays the leader of modern day pirates |- |rowspan="2"| 2000 || ''[[Harsh Realm]]'' || mad priest || TV episode - [[Camera Obscura (Harsh Realm)|Camera Obscura]] |- | ''[[Seven Days (TV series)|Seven Days]]'' || Major Gene Hastings || TV episode - Space Station Down |- |rowspan="2"| 2001 || ''[[Law & Order: Criminal Intent]]'' || Dr. Peter Kelmer || TV episode - [[The Good Doctor (Law & Order: Criminal Intent episode)|The Good Doctor]] |- | ''[[Thieves (TV series)|Thieves]]'' || Special Agent Shue || TV series |- | 2002 - 2003 || ''[[Presidio Med]]'' || Sean || TV series (recurring role) |- |rowspan="2"| 2004 || ''[[Species III]]'' || Dr. Abbot |- | ''[[CSI: Miami]]'' || Freddy Coleman || TV episode - [[Addiction (CSI episode)|Addiction]] |- | 2005-2009 || ''[[Prison Break]]''|| [[Theodore "T-Bag" Bagwell]] || TV series |- |rowspan="3"| 2005 || ''[[Good Night, and Good Luck]]'' || Don Surine || |- | ''[[Hostage (film)|Hostage]]'' || Will Bechler || |- | ''[[Carnivàle]]'' || Tommy Dolan || TV series (recurring role) |- | 2007 || ''[[Hitman (film 2007)|Hitman]]'' || Yuri Marklov || |- |rowspan="3"| 2008 || ''[[Transporter 3]]'' || Johnson || |- | ''[[The Birds (film)#The Birds (2009 film)|The Birds]]''<ref>{{Cite web|url=http://www.denverpost.com/movies/ci_7476084|title=The Denver Post - T-Bag's so glad to be bad<!-- Bot generated title -->|access-date=17 prill 2009|archive-date=21 dhjetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221110415/http://www.denverpost.com/movies/ci_7476084|url-status=dead}}</ref> || Len || Rumored |- | ''[[The Day the Earth Stood Still (2008 film)|The Day the Earth Stood Still]]'' ||Colonel|| |} == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * {{imdb emri|id=0460694|emri=Robert Knepper}} * [http://www.fox.com/prisonbreak/bios/bio_knepper.htm Robert Knepper's biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090402064944/http://www.fox.com/prisonbreak/bios/bio_knepper.htm |date=2 prill 2009 }} në faqen zyrtare të ''Prison Break's'' * [http://www.cynbythesea.com/Press/interviews/Knepper.html Intervista e Robert Knepper ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151105201847/http://www.cynbythesea.com/Press/interviews/Knepper.html |date=5 nëntor 2015 }} në ''CynbytheSea'' * [https://web.archive.org/web/20080221175727/http://www.robertknepperfans.com/ Robert Knepper Fans] - faqja e fansave të Robert Knepper * [https://web.archive.org/web/20090326232922/http://robknepper.bb-fr.com/portal.htm Robert Knepper Forum] - Diskutim rreth Robert Knepper * [https://web.archive.org/web/20180805232253/http://robert-knepper.com/ The Robert Knepper Fanlisting] - Nëse je fans zgjidhe dhe dëgjoje [[Kategoria:Lindje 1959]] [[Kategoria:Aktorë amerikanë]] q282wpatfdgqhw4zcfwxthzwn2b47y1 3 75321 3006786 2903430 2026-07-07T07:18:28Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006786 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ <div style="text-align: left; background-color: #f8ffdc; border: 1px solid #ccc; border-right: 2px solid #ccc; border-bottom: 2px solid #ccc; padding: 0.5em"> <div style="text-align: center; font-size: larger;">'''Bonjour !''' / '''Hello!'''<br />''Bienvenue sur la page de discussion de Nakor''<br/>''Welcome on Nakor's discussion page''</div> *Mon compte principal est sur la Wikipédia française. Merci de me laisser un message, en français ou en anglais, [[:fr:User_talk:Nakor|là-bas]]. *My main account is on french Wikipedia. Please leave me a message [[:fr:User_talk:Nakor|there]]. You can write either in English or French. </div> gli8so246cvsu3dghhw6kwfjee60fsz 0 75813 3006677 2856108 2026-07-07T00:55:45Z ~2026-38211-78 189973 /* */ Shtova permbajtje 3006677 wikitext text/x-wiki [[Rita Lati]] është një aktore shqiptare, e njohur më shumë në zhanrin e komedisë. Ajo lindi në [[Vlorë]] në 28 gusht 1959 dhe në fillimet e saj u aktivizua në qytetin e saj, pastaj kaloi në Estradën e [[Tiranë]]s. E njohur për rolet e saj me aktorin tjetër komik [[Behar Mera]]. Bashkë kanë luajtur dhjetëra numra humori. == Filmografia == [[Para nga qielli]] (2009) [[piruet]] (2005) [[Pesha e gruas sime]] (2003) [[Parullat]] - [[Slogans]] (2001) [[Pas një lajmi]] (2001) [[Një baba tepër]] (2000) [[Borxhliu]] (1998) [[Dashuri ne krisma]] (1997) [[Gjithë fajin e ka paraja]] (1996) [[Pushime në Romë]] (1995) [[Kategoria:Njerëz nga Vlora]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Aktorë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] mmahzp10uloacvlp568afe0xoyyr3fm 0 76386 3006703 2988969 2026-07-07T04:15:58Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006703 wikitext text/x-wiki {{pa referenca}}{{për përmirësim}} {{Ky Artikull|Ky artikull është për një fshat në rrethin e Devollit, Shqipëri. Për përdorime të tjera të termit, shih [[Qytezë (kthjellim)]]}} {{Infobox settlement | name = Qytezë | image_skyline = | Shteti = Shqipëria | Rrethi = Rrethi i Devollit | Komuna = Komuna Miras | postal_code = | Sipërfaqja = | population_total = | Regj. i popullsisë = | Dend. e popullsisë = | website = <!--- Koordinatat ----> | Gjerësia = 40.4975 | Gjatësia = 20.8947 | Lartësia = }} '''Qyteza''' është një [[Fshati|fshat]] në [[Komuna Miras|komunën Miras]] në [[rrethin e Devollit]] të [[Shqipëria|Shqipërisë]]. <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Historia == --> <!-- == Demografia == --> == Shih edhe == {{Komuna Miras}} '''Qyteza''' u formua në fund të shekullit të [[XVII]], në një nga momentet më të vështira që po kalonte [[Shqipëria]], për të mos u asimiluar si komb nga [[Perandoria Osmane]]. ''Emigrimi''- Shumë banorë të u shpërngulën nga vendlindja e tyre dhe formuan banime provizore përreth kodrave të fshatit të sotëm, gjurmët e të cilëve gjënden në Cërkven (sl:Kishë), Fshati i Prishur e gjetkë. == Qyteza e [[Devolli]]t == ''Etnosi''-Qyteza e [[Devolli]]t është shembulli tipik i fshatit të vogël shqiptar, e cila ruajti të paprekur nga brezi në brez kulturën, gjuhën, zakonet dhe dha kontributin e saj në rang kombëtar e ndërkombëtar. Ajo i qëndroi gjithmonë besnik interesave të kombit për liri e demokraci. Megjithëse të ngulitur në mes malesh dhe larg qendrave kryesore, qytezarët ju përgjigjën në çdo kohë me pjekuri e largpamësi kërkesave të kohës. ==Historia== Banorët e '''Qytezes''' përkrahën nga [[Rilindja Kombëtare]], dërguan përfaqësues në [[Kongresi i Manastirit]] për formimin e alfabetit shqip, hapën shkollën shqipe, e dyta mbas Mësonjëtores së Pare të Korçës, përkrahën Revolucionin e qershorit dhe qeverinë demokratike të Fan Nolit, mbështeten lëvizjen antifashiste Nac-Cl. * == Burimet == {{reflist}} <references /> *|Arkivi|Qyteza [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri]] [[Kategoria:Fshatra në Qarkun e Korçës]] [[Kategoria:Vendbanime në Shqipëri]] {{SQ-Administrata-Cung}} eyat7r7rkz32q4a9beo4yehb2n0gvsi 0 76660 3006597 3001126 2026-07-06T16:51:34Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006597 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = John Malkovich | image = [[Skeda:JohnMalkovich2005Locarno.jpg|250px]] | title = John Malkovich , gusht 2005 | emri i vërtetë = John Gavin Malkovich | birth_date = [[9 dhjetor]] [[1953]] | birth_place = [[Christopher]] ,[[Illinois]], [[United States|U.S.]] | death_date = | death_place = | role të shquar = | rroga = | filma të shquar = | height = | pseudonimi = | bashkëshort = [[Glenne Headly]] (1982-1988) <br /> Nicoletta Peyran (1989-present) | nationality = amerikan | website = }} '''John Gavin Malkovich''' (lindur 9 dhjetor, [[1953]]) është një [[aktor]] [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|amerikan]] , [[Producent filmi|prodhuesi filmi]] dhe [[Regjizor|regjizor filmi]]. Gjatë 25 viteve të fundit, Malkovich u shfaqën në më shumë se 70 filma. Filmet e tij përfshijnë : ''[[Death of a Salesman (1985 film)|Death of a Salesman]]'',''[[Dangerous Liaisons]]'', ''[[In the Line of Fire]]'', ''[[Con Air]]'', ''[[The Man in the Iron Mask (1998 film)|The Man in the Iron Mask]]'', ''[[Of Mice and Men (1992 film)|Of Mice And Men]]'', ''[[Rounders (film)|Rounders]]'', ''[[Changeling (film)|Changeling]]'', ''[[Eragon]]'', ''[[Being John Malkovich]]'', dhe ''[[Burn After Reading]]''. == Jeta dhe karriera == [[Skeda:John Malkovich.jpg|left|thumb|150px|'''John Malkovich''']]'''John Malkovich''', ([[sqt.]] '''''Xhon Malkoviç'''''), lindi në një qytet të vogël të [[Illinois]]it nga nënë [[skocezët|skoceze]] dhe baba [[kroatët|kroat]]. [[Familja]] e tij njihet si një nga familjet që i dhanë jetë [[Lëvizja Ambjentalise|Lëvizjes Ambientalise]] të [[Illinois]]it. Ajo ishte dhe botuesja e [[gazetë|të përditëshmes]] "''Benton Evening News''" si dhe e [[revista|revistës]] ''Outdoor Illinois'' Në vitet e fëminisë, për shkak të [[mbipesha|mbipeshës]] së tij, '''Malkovich''' nuk merr pjesë pothuajse asnjëherë në aktivitet dhe çfaqjet shkollore. Megjithatë, kur ishte vetëm 7 vjeç, mbetet i mahnitur nga çfaqja ''Our Town'' e [[shkrimtarë amerikanë|shkrimtarit amerikan]] '''''[[Thornton Wilder]]''''' (''[[1897]]''-''[[1975]]''). Më vonë, në vitet e [[gjimnazi]]t, merret intensivisht me [[sport]], hyn në skuadrën e [[Futbolli amerikan|futbollit amerikan]] të shkollës; dhe me [[muzikë]], luan në [[tub]] dhe [[kitarë]] në [[orkestra|orkestrën]] e shkollës. Bie në peshë shumë shpejt. Duke ndjekur traditën familjare, '''Malkovich''', vazhdon studimet universitare për [[Shkenca të Ambjentit]] në ''[[Eastern Illinois University]]'' edhe pse në të vëtetë tashmë [[recitimi]] dhe [[teatri]] janë bërë pasioni i tij. Pér këtë, më vonë transferohet në ''[[Illinois State University]]'' dhe ndjek shkollën e [[recitimi]]t. Këtu interpreton për herë të parë në ''The Lover'' të [[dramaturg]]ut '''''[[Harold Pinter]]''''' (''[[1930]]'' - ''[[2008]]''). Në vitin [[1976]] braktis studimet dhe transferohet në [[Chicago]] ku së bashku me '''''[[Gary Sinise]]''''' dhe të tjerë krijojnë ''[[Steppenwolf Theatre Company]]'' që për një kohë të shkurtër bëhet kompania teatrale më në zë e zonës. Merr pjesë në më shumë se pesëdhjetë çfaqje të saj në nje periudhë prej pesë vjetësh. Në vitin [[1983]] transferohet rishtazi, këtë herë në [[New York]], ku merr pjesë një vit më vonë përkrah '''''[[Dustin Hoffman]]'''''-it në çfaqjen ''[[Death of a Salesman]]'' ("Vdekja e Tregtarit Udhëtar") të '''''[[Arthur Miller]]'''''it. I jepet çmimi ''[[Emmy Award]]'' për të njëjtin [[rol]] kur shfaqja transformot në [[film televiziv]]. Roli i tij i parë në [[kinema]] është më [[1984]] në filmin e '''''[[Robert Benton]]''''', ''[[Places in the Heart]]''' ("Stinët e zemrës"), rol për të cilin u emërua dhe për ''[[Oskar]]'' si ''[[aktori joprotagonist më i mirë]]'', për t'u ndjekur menjëherë më pas nga "''[[The Killing Fields]]''" të '''''[[Roland Joffé]]'''''. Më [[1988]] është pastaj protagonist përkrah '''''[[Glenn Close]]''''' dhe '''''[[Michelle Pfeiffer]] ''''' në një film të '''''[[Stephen Frears]] ''''', "[[Dangerous Liaisons]]" ("Marrëdhënie të rrezikshme"). Marrëdhënia që lind gjatë xhirimeve të këtij filmi midis tij dhe '''''[[Michelle Pfeiffer]]'''''-it solli edhe ndarjen e tij nga gruaja e parë ''Glenne Headly'' Më [[1990]] merr pjesë si [[asistent-regjizor]] në ''[[Il tè nel deserto]]'' ("Çaj në shkretëtirë") të '''''[[Bernardo Bertolucci]]'''''-it ku njihet dhe më vone edhe martohet me [[studiues]]en e [[kultura]]ve të [[Orienti]]t ''Nicoletta Peyran'' nga e cila ka dy fëmijë. Më [[1994]] do të jetë përsëri kandidat për ''[[Oskar]]'', gjithmonë si ''[[aktori joprotagonist më i mirë]]'', për filmin ''[[In the Line of Fire]]'' ("Në qendër të shënjestrës") ([[1993]]), të '''''[[Wolfgang Petersen]]''''' ketë rradhë përkrah me '''''[[Clint Eastwood]]'''''. Më [[2008]], po me '''''[[Clint Eastwood]]''''' por ketë radhë si [[regjisor]], është një prif në ''[[Changeling (film)|Changeling]]'' == [[Filmografia]] == === [[Aktor]] === {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |-style="background:#B0C4DE;" ! viti ! Filmi ! Roli ! shënime |- |rowspan="3"| 1984 || ''[[Places in the Heart]]'' || Mr. Will || Nominated — [[Academy Award for Best Supporting Actor]] |- | ''[[The Killing Fields (film)|The Killing Fields]]'' || [[Al Rockoff]] || |- | ''[[True West (play)|True West]]'' || Lee || |- |rowspan="2"| 1985 || ''[[Death of a Salesman (1985 film)|Death of a Salesman]]'' || Biff Loman || (Made for Television) |- | ''[[Eleni (film)|Eleni]]'' || Nick Gage || |- | 1986 || ''[[Rocket to the Moon]]'' || Ben Stark || (Made for Television) |- |rowspan="3"| 1987 || ''[[The Glass Menagerie]]'' || Tom Wingfield|| |- | ''[[Making Mr. Right]]'' || Dr. Jeff Peters/Ulysses || |- | ''[[Empire of the Sun (film)|Empire of the Sun]]'' || Basie || |- |rowspan="2"| 1988 || ''[[Miles from Home]]'' || Barry Maxwell || |- | ''[[Dangerous Liaisons]]'' || Vicomte Sébastien de Valmont || |- | 1990 || ''[[The Sheltering Sky (film)|The Sheltering Sky]]'' || Port Moresby || |- |rowspan="3"| 1991 || ''[[Old Times (film)|Old Times]]'' || Deeley || (Made for Television) |- |''[[The Object of Beauty]]'' || Jake || |- |''[[Queens Logic]]'' || Elliot || |- |rowspan="3"| 1992 || ''[[Shadows and Fog]]'' || Clown || |- | ''[[Of Mice and Men (1992 film)|Of Mice and Men]]'' || Lennie Small || |- | ''[[Jennifer Eight]]'' || Agent St. Anne || |- |rowspan="2"| 1993 || ''[[In the Line of Fire]]'' || Mitch Leary || [[Academy Award]] nomination |- | ''[[Alive (1993 film)|Alive]]'' || Old Carlitos|| |- | 1994 || ''[[Heart of Darkness (1994 film)|Heart of Darkness]]'' || [[Kurtz (Heart of Darkness)|Kurtz]] || (Made for Television) |- |rowspan="2"| 1995 || ''[[O Convento]]'' || Michael || (voice only) |- | ''[[Beyond the Clouds (1995 film)|Beyond the Clouds]]'' || The director|| |- |rowspan="3"| 1996 || ''[[Mary Reilly (film)|Mary Reilly]]'' || Dr. Henry Jekyll/Mr. Edward Hyde || |- | ''[[The Portrait of a Lady (film)|The Portrait of a Lady]]'' || Gilbert Osmond || |- | ''[[The Ogre (film)|The Ogre]]'' || Abel Tiffauges || |- | 1997 || ''[[Con Air]]'' || Cyrus 'The Virus' Grissom || |- |rowspan="2"| 1998 || ''[[The Man in the Iron Mask (1998 film)|The Man in the Iron Mask]]'' || [[Athos (fictional character)|Athos]] || |- | ''[[Rounders (film)|Rounders]]'' || Teddy KGB || |- |rowspan="2"| 1999 || ''[[Being John Malkovich]]''|| John Horatio Malkovich || |- | ''[[The Messenger: The Story of Joan of Arc]]'' || [[Charles VII of France|Charles VII]] || |- |rowspan="2"| 2000 || ''[[Shadow of the Vampire]]'' || [[F.W. Murnau]] || |- | ''[[Les Misérables (miniseries)|Les Misérables]]'' (miniseries) || [[Javert]] || |- | 2001 || ''[[Knockaround Guys]]'' || Teddy Deserve || |- |rowspan="3"| 2002 ||''[[The Dancer Upstairs (film)|The Dancer Upstairs]]'' || Abimael Guzman || Also director |- | ''Napoleon (mini \TVseries)'' || |[[Charles Talleyrand]] || |- |- || ''[[Ripley's Game (film)|Ripley's Game]]'' || [[Tom Ripley]] || |- |rowspan="3"| 2003 || ''[[Johnny English]]'' || Pascal Sauvage || |- | ''[[Um Filme Falado]]'' || Captain John Walesa || |- | ''[[Adaptation.]]'' || Himself || |- | 2004 || ''[[The Libertine (2005 film)|The Libertine]]'' || [[Charles II of England|Charles II]] || |- |rowspan="2"| 2005 || ''[[The Hitchhiker's Guide to the Galaxy (film)|The Hitchhiker's Guide to the Galaxy]]'' || [[Humma Kavula]] || |- | ''[[Colour Me Kubrick]]'' || Alan Conway || |- |rowspan="4"| 2006 || ''[[Art School Confidential (film)|Art School Confidential]]'' || Professor Sandiford || |- | ''[[Eragon (film)|Eragon]]'' || [[Galbatorix]] || |- | ''Klimt'' || [[Gustav Klimt]] || |- | ''The Call'' || Priest || short film |- |rowspan="4"| 2007 || ''Drunkboat'' || Mort || |- | ''[[In Transit (film)|In Transit]]'' || Pavlov || |- | ''[[Beowulf (2007 film)|Beowulf]]'' || [[Unferth]] || |- | ''[[Polis is This: Charles Olson and the Persistence of Place]]'' || Himself || Independent Documentary |- |rowspan="7"| 2008 || ''[[The Mutant Chronicles]]'' || Constantine || Independent film |- | ''[[Gardens of the Night]]'' || Michael || |- | ''[[Burn After Reading]]'' || Osborne Cox || |- | ''[[Changeling (film)|Changeling]]'' || Reverend Briegleb || |- | ''[[The Great Buck Howard]]'' || Buck Howard || |- | ''[[Disgrace]]'' || David Lurie || |- | ''[[Afterwards]]'' || Dr. Joseph Kay || |- | 2010 || ''[[Jonah Hex (film)|Jonah Hex]]'' || [[Quentin Turnbull]] || |} === Drejtues === * ''[[Johnny Loves Bobby (film)|Johnny Loves Bobby]]'' (1989) * ''Strap-Hanging'' (1999) * ''[[The Dancer Upstairs (film)|The Dancer Upstairs]]'' (2002) * ''[[Blazing Satchels (film)|Blazing Satchels]]'' (2008) === Prodhues === * ''[[The Accidental Tourist (film)|The Accidental Tourist]]'' (1988) (executive producer) * ''[[Ghost World (film)|Ghost World]]'' (2001) * ''[[The Dancer Upstairs (film)|The Dancer Upstairs]]'' (2002) * ''[[The Libertine (2005 film)|The Libertine]]'' (2004) * ''[[Kill the Poor (film)|Kill the Poor]]'' (2006) * ''[[Art School Confidential (film)|Art School Confidential]]'' (2006) * ''[[Juno (film)|Juno]]'' (2007) == Referimet == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Commons|John Malkovich}} * {{imdb emri|id=518|emri=John Malkovich}} * [http://www.independent.co.uk/extras/sunday-review/regulars/how-we-met-john-malkovich--bella-freud-789145.html How We Met: John Malkovich & Bella Freud] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081201065606/http://www.independent.co.uk/extras/sunday-review/regulars/how-we-met-john-malkovich--bella-freud-789145.html |date=1 December 2008 }} - brief 2008 interview in [[The Independent]] [[Kategoria:Aktorë amerikanë]] [[Kategoria:Regjisorë amerikanë]] [[Kategoria:Producentë amerikanë]] [[Kategoria:Lindje 1953]] tm9s74b6525d7t5sgurdwuyssl2tyui 0 81577 3006611 3003856 2026-07-06T16:51:48Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006611 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Rosela Gjylbegu | alias = | image = [[Skeda:Rosela_roma_1.jpg|270px]] | titulli = Rosela Gjylbegu gjatë një sesioni fotografimi në Romë, mars 2010 | birth_name = Rosela Gjylbegu | birth_date = {{Ditëlindja dhe mosha/Femër|13|03|1987}}<br /> | death_date = | years_active = 1999–prezent | origin = [[Shkodër]], [[Shqipëri]] | instrument = | lloji = [[Pop]]<br /> | occupation = Këngëtare | niveli = | associated_acts = | label = | current_members = | past_members = | website = [http://www.facebook.com/RoselaGjylbegu Faqja Zyrtare në ''Facebook''] [https://www.instagram.com/roselagjylbegu/ Faqja Zyrtare në ''Instagram''] [https://open.spotify.com/artist/25FYlKSPJO8sUTzaFjgPPc Faqja Zyrtare në ''Spotify''] [https://www.youtube.com/c/RoselaGjylbegu Faqja Zyrtare në ''YouTube''] [http://www.roselagjylbegu.com/ Fajqa Zyrtare ''Web''] [https://www.paypal.com/paypalme/roselagjylbegu Fajqa Zyrtare ''PayPal''] }} '''Rosela Gjylbegu''' ([[13 mars]] [[1987]], [[Shkodër]]) është [[Këngëtari|këngëtare]] [[Shqiptarët|shqiptare]]. == Biografia == Rosela është diplomuar në vitin [[2005]] për [[Gjuha angleze|gjuhë angleze]] në ''Shkolla e Mesme e Gjuhëve të Huaja “Shejnaze Juka”'' në Shkodër, ka mbaruar studimet e larta për Punë Sociale në ''[[Fakulteti i Shkencave Sociale|Fakultetin e Shkencave Sociale]]'' pranë ''[[Universiteti i Tiranës|Universitetit të Tiranës]]'', prej kur edhe jeton në [[Tirana|Tiranë]], dhe ka mbaruar [[master]]in për [[Barazia gjinore|barazi gjinore]].<ref name="top">''“[http://www.facebook.com/video/video.php?v=1346113696711 Pasdite] në [http://www.top-channel.tv Top-Channel]”'' (25 janar 2010; pjesa e tretë)</ref><ref name="interviewKS">''[http://www.kosova-sot.info/jete_dhe_stil/vip/sme-pelqejne-meshkujt-e-bukur-por-ata-sharmante-e-terheqes Intervistë] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721220033/http://www.kosova-sot.info/jete_dhe_stil/vip/sme-pelqejne-meshkujt-e-bukur-por-ata-sharmante-e-terheqes |date=21 korrik 2011 }} në “[http://www.kosova-sot.info Kosova Sot]”'' (2 tetor 2010)</ref> Nga viti 2009<!-- 1 vit e gjysmë --> punon në ''[[Kuvendi i Shqipërisë|Kuvendin e Shqipërisë]]'' në ''Drejtorinë e [[Marrëdhëniet me Publikun|Marrëdhënieve me Jashtë]]''.<ref name="tirana">''[http://www.southeast-europe.eu/videos/discover-tirana-with-rosela-gjylbegu.html “Discover Tirana with Rosela Gjylbegu”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101102133925/http://www.southeast-europe.eu/videos/discover-tirana-with-rosela-gjylbegu.html |date=2 nëntor 2010 }} (“Zbulo Tiranën me Rosela Gjylbegun”) në [http://www.southeast-europe.eu “Southeast Europe: People and Culture”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720172320/http://www.southeast-europe.eu/ |date=20 korrik 2011 }} (“Evropa Juglindore: Populli dhe kultura”)''</ref> Është admiruese e [[baleti]]t dhe [[Sporti|sporteve]] të ndryshme.<ref name="profil">''[http://www.youtube.com/watch?v=t_gtTUHW9GU Profili i Rosela Gjylbegut]'' në ''[[Pasdite në Top Channel|Pasdite]] në [[Top Channel]]: Profil'' në ''YouTube''</ref> Që në fëmijëri ka marrë pjesë në aktivitete të ndryshme shkollore, duke vijuar me pjesëmarrjen e saj ne festivalet e fëmijëve në Shkodër si koriste, e më pas edhe si soliste. Megjithëse e pasionuar pas baletit gjatë shkollimit dhe pjesë e trupës së baletit aty, karrierën muzikore e fillon rastësisht në moshën njëmbëdhjetë-vjeçare kur në një manifestim zëvendëson shoqen që mungon dhe këndon këngën ''Without You'' nga [[Mariah Carey|Maraja Keri]] ''(Mariah Carey).''<ref name="revista">''[http://www.facebook.com/note.php?note_id=10150145633970299&id=164162295989 “Jam kundër vulgaritetit”]'' (Intervista e Roselës për revistën ''[http://www.facebook.com/pages/Revista-Shqip/164162295989 Shqip]'')</ref> Interpretimi i saj i bie në sy mësueses e cila e sjell në ''Qendrën Kulturore të Fëmijëve''. Në vitin [[1999]] vlerësohet me çmimin e dytë, në një trio të kompozuar nga [[Jetmir Barbullushi]] me titull ''“Të Europës jemi ne”.'' Gjatë kësaj periudhe është aktivizuar në aktivitete të ndryshme të qytetit të Shkodrës dhe aktivitete shkollore. == ''Ethet'' == Me gjithë pjesëmarrjen në konkurse të ndryshme, vetëm në vitin [[2003]] Roselës i jepet një mundësi e mirë për të shfaqur talentin e saj: pjesëmarrja në ''[[Ethet e së premtes mbrëma]]'' (ose ''[[Krasta Show]]''), spektakël që në një mënyrë i ndryshoi jetën dhe i dha mundësi të madhe për të treguar vlerat dhe talentin vokal. Vlerësohet e treta në këtë spektakël dhe menjëherë bëhet e njohur duke fituar kështu simpatinë e publikut. == Festivalet e këngës == [[Skeda:RoselaGjylbeguKM2009.jpg|frame|left|alt=Rosela Gjylbegu|Rosela duke interpretuar këngën fituese <br />në ''Kënga Magjike'' 2009]] === ''[[Festivali i Këngës në RTSH]]'' === Menjëherë pas ''“Etheve”,'' Rosela shfaqet në ''[[Festivali i 42-të i Këngës në RTSH|Festivalin 42-të të Këngës në RTSH]]'' në dhjetor të [[2003]]-tës me këngën ''Hirushja'' (me tekst të Pandi Laços, orkestrim të [[Shpëtim Saraçi]]t dhe kompozuar nga [[Endri Sina]]) dhe vlerësohet me çmim të tretë. Më pas, në vitin 2004 merr pjesë në festivalin evropian të këngës ''[[Festivali Evropian i Këngës|Eurovision Song Contest]]'' si vokaliste në prapavi ''(bek-vokal)'' bashkë me ''etheistët'' e tjerë, kur Shqipëria [[Shqipëria në Festivalin Evropian të Këngës|debutoi]] me [[Anjeza Shahini]]n. Në dhjetor të [[2004]]-tës merr pjesë në ''[[Festivali i 43-të i Këngës në RTSH|Festivalin 43-të të Këngës në RTSH]]'' në duet me [[Arbër Arapi]]n me këngën ''“Pëshpëritje zemrash”,'' e kompozuar nga Shpëtim Saraçi dhe tepër e pëlqyer nga publiku shqiptar. Ndërkohë merr pjesë në koncerte e aktivitete të rëndësishme në gjithë Shqipërinë. Në dhjetor të [[2006]]-s merr pjesë në ''[[Festivali i 45-të i Këngës në RTSH|Festivalin e 45-të të Këngës në RTSH]]'' ku vlerësohet me çmimin e dytë, me këngën e Pirro Çakos ''Pa ty, pa mua'' me tekst të [[Agron Tufa|Agron Tufës]] dhe orkestrim të Shpëtim Saraçit. Në dhjetor të 2007-s merr pjesë në ''[[Festivali i 46-të i Këngës në RTSH|Festivalin e 46-të të Këngës në RTSH]]'' me këngën ''Po lind një yll'' me tekst të [[Jorgo Papingji]]t dhe kompozim të Sokol Marsit{{cito}} ku renditet e trembëdhjeta. Bashkëpunimi i Roselës me Elizën vazhdon (shih sektorin vijues) edhe me këngën ''Një tjetër jetë'' (muzika nga Pirro Çako, teksti nga [[Ardit Gjebrea]] dhe orkestrimi nga [[Adrian Hila]]) të cilën ato së bashku me [[Pirro Çakon]] e interpretojnë në ''“[[Festivali i 48-të i Këngës në RTSH|Festivalin e 48-të të këngës në RTSH]]”,'' në dhjetor 2009. Videoja zyrtare e kësaj kënge, i dyti për Roselën, pati premierën më [[24 maj]] 2010 në ''[[SuperSonic TV]]''. Si e ftuar nderi në dhjetor të vitit 2011 merr pjesë në natën ''gala'' të [[Festivali i 50-të i Këngës në RTSH|edicionit të 50-të]] të këtij festivali me këngën ''“Mesnatë”,'' një homazh për këngëtaren madhështore [[Vaçe Zela]]. === ''Kënga Magjike'' === Në [[Kënga Magjike 2007|edicionin]] e vitit [[2007]] të festivalit ''[[Kënga Magjike]]'' merr pjesë me këngën ''Për ne të dy'' (me tekst the orkestrim nga [[Sokol Marsi]]){{cito}} dhe fiton çmimin ''[[Magjia e Parë]]''. Në [[Kënga Magjike 2008|edicionin]] e vitit [[2008]] të këtij festivali merr pjesë me këngën ''Tjetra'' (teksti [[Pandi Laço]], kompozimi [[Darko Dimitrov]]) dhe fiton ''[[Çmimi Çesk Zadeja|Çmimin]] [[Çesk Zadeja]]''.<ref name="cz">[http://www.facebook.com/photo.php?pid=3475596&id=40221154601 Fotografi] në ''Facebook.''</ref> Me duetin e saj me [[Eliza Hoxha|Eliza Hoxhën]] me titull ''Rruga e zemrës'' (me tekst të Eliza Hoxhës dhe kompozim të Darko Dimitrovit), Rosela fiton çmimin e parë dhe ''Çmimin Çesk Zadeja'' në [[Kënga Magjike 2009|edicionin]] e vitit [[2009]] të festivalit ''Kënga Magjike''.<ref name="km">[http://www.yllpress.com/6642/eliza-dhe-rosela-fituese-ne-kenga-magjike-2009.html Artikull lajmesh]</ref> Në janar [[2010]] dy këngëtaret xhiruan videoklipin e kësaj kënge në [[Prishtina|Prishtinë]], që do të bëhej video e parë për Roselën. Edhe pse nuk merr pjesë si konkurrente në [[Kënga Magjike 2010|edicionin]] e vitit [[2010]] të ''Këngës Magjike'' për shkak të angazhimeve tjera, si fituese në fuqi, Rosela me Elizën hapin natën finale të këtij edicioni më 20 nëntor. Përveç kësaj, ato shoqëruan edhe komedianin [[Agron Llakaj]], përkrah Shpëtim Saraçit në piano, në interpretimin ''Dialog me këngët e dashurisë'', duke përmbledhur hitet e [[Ardit Gjebrea|Ardit Gjebresë]] nëpër kohë. Në vitin [[2011]] Rosela merr pjesë për të katërtën herë te ''[[Kënga Magjike 2011|Kënga Magjike]]'' me këngën ''Sikur të isha ti'' (muzika dhe orkestrimi nga Darko Dimitrov dhe teksti nga [[Big Basta]]) duke fituar çmimin e tekstit më të mirë ''(“[[Best Lyrics]]”)'' dhe duke u renditur e pesta në klasifikimin final. Kënga ''Sikur të isha ti'' renditet në vendin e parë te ''[[Albania Top 5]]'' në ''[[Radio+ FM]]'' për pesë javë radhazi. == ''Këngët e Shekullit'' == === Edicioni III. (2010 ‒ 2011) === Në vitin 2010 Rosela ftohet të bëhet pjesë e edicionit të tretë të spektaklit të përjavshëm ''[[Këngët e Shekullit]]'' në [[TV Klan]]. Ky spektakël që filloi më 16 tetor 2010, zgjati për dymbëdhjetë javë, përgjatë [[Krishtlindja|Krishtlindjeve]], dhe përfundoi në natën e [[Vitit të Ri]] [[2011]], solli dhjetë nga këngëtarët më të mirë me njëqind nga këngët më të mira të muzikës popullore shqiptare. Si pjesëmarrësja më e re dhe një nga tre këngëtarë nga Shkodra, Rosela interpretoi përkrah veteranëve [[Merita Halili]], [[Ramadan Krasniqi]], [[Frederik Ndoci]], [[Stefi Prifti|Stefi]] e [[Endri Prifti]], [[Eranda Libohova]], [[Irini Qirjako]], [[Selami Kolonja]], [[Maya]], [[Bujar Qamili]], etj. Për shkak të angazhimeve në këtë spektakël ajo nuk mori pjesë në festivalet tjera.<ref name="kpsh">[http://www.shkodraonline.com/comment.php?comment.news.4080 Intervistë] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716060144/http://www.shkodraonline.com/comment.php?comment.news.4080 |date=16 korrik 2011 }} në [http://www.shkodraonline.com ''ShkodraOnline.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828105352/http://www.shkodraonline.com/ |date=28 gusht 2008 }} (10 tetor 2010)</ref> Këngët që Rosela interpretoi këtu çdo javë, sipas radhës së paraqitjeve janë: ''“Kur më del në derë”, “S’ka ma të bukur se pranvera”, “Ku po shkon me ato dimi?”, “Djalë i dashtun”, “Sa të kam dashtë unë ty”, “O zambak i bardhë”, “O moj e vogël sa të du”, “Të dinja të vogël”, “Xhamadani kuq si gjaku”, “Këndon gjeli”'' ([[duet virtual]] me [[Xhavit Xhepa|Xhavit Xhepën]]), ''“Kur më vjen burri nga stani”, “Për mu paska kenë kismet”'' dhe ''Kur perëndon dielli'' (e njohur edhe si ''“Po t’jemi bashkë ne të dy”;'' duet me Bujar Qamilin). Si artistja më e re e spektaklit, Roselës i jepet privilegji që [[recitali]] i saj, i quajtur edhe ''“Rosela dhe miqtë”,'' të bëhet mbrëmja hapëse e pjesës së dytë njëmbëdhjetë-javëshe të këtij edicioni, në një format të ri me fillim më 15 janar 2011. Biletat për këtë mbrëmje u dhanë falas. Përveçse solli të gjitha këngët e saj nga viti i kaluar, këtë herë ajo interpretoi edhe një kolazh me këngët e artistëve të tjerë të spektaklit, shoqëruar nga orkestra (që përfshiu këngët ''I yti qeshë dhe jam'' (Selami Kolonja), ''Gjitonen që kisha pranë'' (Maya), ''O bilbil ore këngëtar'' (Eranda Libohova), ''Ti në kumull, unë në kumull'' (Bujar Qamili)), këngën ''Serenatë për nusen'' në duet me [[Sidrit Bejleri]]n, dhe një duet shumë emocional me babain e saj, Myfit Gjylbegun, në këngën ''“Karafilat që ka Shkodra”.'' Ajo riinterpretoi edhe ''“Po t’jemi bashkë ne të dy”,'' këtë herë me Pirro Çakon, dhe ''“Kur më vjen burri nga stani”,'' këtë herë me elemente humoristike në një bashkëpunim me tre [[Tenori|tenorët]] e zbuluar në edicionin e tretë të shout ''[[Gjeniu i vogël]]'' të vitit 2010: [[Tedi Paçrami]], [[Kledi Mahmutaj]] dhe [[Riad Bashi]]. Përveç këngëve, një xhirim i stilit “[[Kamera e fshehtë|kamerë e fshehtë]]” shfaqi Roselën në prapaskenat e edicionit 2010. === Edicioni IV. (2011 ‒ 2012) === Me fillim më 22 tetor 2011 e deri më 2 janar 2012, Rosela merr pjesë në edicionin e katërt të programit të TV Klan-it dedikuar këngëve të huaja më të bukura të shekullit. Aty spikasin duetet e saj ''I don't wanna talk about it'' (me [[Redon Makashi]]n), ''Corazon Espinado'' (me [[Altin Goci]]n), ''I want to spend my lifetime loving you'' (me Frederik Ndocin), ''Mina Medley'' (me Eliza Hoxhën) dhe ''Empire state of mind'' (me Big Basta). Përveç dueteve Rosela paraqitet edhe me superhitet si ''“Historia de un amor”, “Addicted to love”, “What a feeling”, “Ne me quitte pas”, “Gli uomini/Almeno tu nell' universo”'' dhe ''“O Happy Day”,'' duke kënduar në anglisht, frëngjisht dhe italisht. == Aktrimi dhe aktivitet tjera == Në vitin 2004<!-- gjatë periudhës 2004-2006, por s'jam i sigurt --> Rosela merr pjesë në mjuziklin ''[[Notre-Dame de Paris]]'' ku bashkëpunon me emra shumë të njohur të [[Muzika e lehtë shqiptare|muzikës shqiptare]]. Këtu ajo luan rolin e ''[[Fleur-de-Lys]]''{{cito}} dhe interpreton këngën e saj ''“Ces diamants-là” (Këta diamantë këtu)'' në duet me Arbër Arapin, i cili luan rolin e ''[[Phoebus]].'' Në dhjetor 2009, ajo paraqitet në videon e këngës ''S’të fal'' nga ''[[Kthjellu]]'' dhe [[Flori Mumajesi|Flori]] kushtuar [[Dritan Hoxha|Dritan Hoxhës]],{{Cito}} themeluesit të ''“[[Top Channel|Top Medias]]”,'' i cili vdiq tragjikisht në një aksident në vitin 2008. Më 5 dhjetor 2010 Rosela ka aktruar në komedinë ''[[Apartamenti 2XL]]'' si mysafire rasti në episodin e dhjetë të sezonit të dytë në ''“[[Vizion +]]”.'' Rosela së bashku me humoristin [[Julian Deda]] ka prezentuar edicionin e 50. të ''[[Festivali i këngës për fëmijë|Festivalit mbarëkombëtar të këngës për fëmijë]]'' të mbajtur në Shkodër në korrik të vitit 2012. === Videot === Rosela ka xhiruar pesë video për këngët: ''“Pëshpëritje zemrash”, “Rruga e zemrës”, “Një tjetër jetë”, “Formula e lumturisë”'' dhe ''“Pafundësi”.'' == Diskografia dhe repertori == Rosela nuk ka të publikuar ndonjë album. Tabela në vazhdim përmbledhë interpretimet të saj (përfshirë edhe të lartpërmendurat), në radhitje alfabetike sipas titullit (shtylla tjera gjithashtu mund të radhiten): {| class="wikitable sortable collapsible" border="1" style="width: 100%;" |-valign="top" ! scope="col" width="22%" | Titulli i këngës ! scope="col" width="6%" align="center" | Viti ! scope="col" width="8%" align="center" | Gjuha ! scope="col" width="27%" | Artistët bashkëpunëtorë ! scope="col" width="32%" | Rasti ose komentet ! scope="col" class="unsortable" width="6%" | Ref. |-valign="top" |''Addicted to love'' || 2011 || Anglisht || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni IV.)'' || |-valign="top" |''Ancora'' || 2010 || [[Gjuha italiane|Italisht]] || || ''[[E diela shqiptare]]'' || |-valign="top" |''Another Dream, Another Day'' || || Anglisht || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Aserejé'' || || [[Gjuha spanjolle|Spanjisht]] || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Atdheut'' || 2009 || [[Shqip]] || [[Myfarete Laze]], [[Sidrit Bejleri]], [[Bashkim Alibali]], [[Sabahet Vishnja]], [[Ervin Bushati]], [[Dorina Garuci]] || Përvjetori i parë i [[Pavarësia e Kosovës|Pavarësisë]] së [[Kosova|Kosovës]] || |-valign="top" |''Botë memece'' || || Shqip || || ''Festivali i 46-të i Këngës në RTSH'' (?) || <ref name="wpit">[http://es.wikipedia.org/wiki/Festivali_I_Kenges_46#Participantes ''Festivali i 46-të i Këngës në RTSH''] në ''[http://es.wikipedia.org Wikipedian spanjolle]'' ([[Gjuha spanjolle|spanjisht]]).</ref> |-valign="top" |''Caruso'' || 2012 || Italisht || || ''A Show'' || |-valign="top" |''Ces diamants-là'' || 2004 || [[Frëngjisht]] || Arbër Arapi || ''“Notre-Damme de Paris”,'' mjuzikli || |-valign="top" |''Corazón espinado'' || 2011 || Anglisht, Spanjisht || Altin Goci || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni IV.)'' || |-valign="top" |''Cuore matto'' || || Italisht || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Dëshirë'' || 2012 || Shqip || || ''Festivali i 41-të i Këngës në RTSH'' || |-valign="top" |''Diferenca je ti'' || 2010 || Shqip || Pirro Çako || ''E diela shqiptare'' || |-valign="top" |''Djalë i dashtun'' || 2010 || Shqip || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 4) <br />Orkestrimi nga [[Roland Guli]] || |-valign="top" |''Djali i kumbarës'' || 2014 || Shqip || || ''Kënga ime'' || |-valign="top" |''Djali simpatik'' || 2013 || Shqip || [[Samanta Karavello]] || ''100 vjet muzikë'' (nata 15) || |-valign="top" |''Donna con te'' || || Italisht || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''E duam lumturinë'' || 2010 || Shqip || || ''E diela shqiptare'' || |-valign="top" |''E ritorno da te'' || || Italisht || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Egoist'' || 2009 || Shqip || || Kompozuar nga Darko Dimitrov || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Empire State of Mind'' || 2011 || Anglisht || Big Basta || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni IV.)'' || |-valign="top" |''Endless Love'' || || [[Gjuha angleze|Anglisht]] ||? || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Festë në fshat'' || 2010 || Shqip || || ''[[Histori me zhurmues]]'' || |-valign="top" |''Fëmijë'' || 2009 || Shqip || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Formula e lumturisë'' || 2012 || Shqip || [[Sinan Vllasaliu]] || || <ref name="formula">[http://www.panorama.com.al/panorama-plus/rosela-gjylbegu-sjell-duetin-e-radhes-me-sinan-vllasaliun/ “Formula e lumturisë”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120403052405/http://www.panorama.com.al/panorama-plus/rosela-gjylbegu-sjell-duetin-e-radhes-me-sinan-vllasaliun/ |date=3 prill 2012 }} në ''[http://www.panorama.com.al Panorama.com.al]'' (1 prill 2012)</ref> |-valign="top" |''Gli uomini/Almeno tu nell’universo'' || 2011 || Italisht || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni IV.)'' || |-valign="top" |''Grurë dhe këngë'' || 2010 || Shqip || || ''Histori me zhurmues'' || |-valign="top" |''Hirushja'' || 2003 || Shqip || || ''Festivali i 42-të i Këngës në RTSH'' || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Historia de un Amor'' || 2011 || Spanjisht || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni IV.)'' || |-valign="top" |''How Do I Live'' || 2011 || Anglisht || || ''[[TV Koha]]'' || |-valign="top" |''I Don’t Wanna Talk About It'' || 2011 || Anglisht || Redon Makashi || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni IV.)'' || |-valign="top" |''I Want to Spend My Lifetime Loving You'' || 2011 || Anglisht || Frederik Ndoci || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni IV.)'' || |-valign="top" |''It’s Ranning Man'' || || Anglisht || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Jeta s’është lodër'' || || Shqip || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Karafilat që ka Shkodra'' || 2011 || Shqip || Myfit Gjylbegu || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 13) || |-valign="top" |''Këndon gjeli'' || 2010 || Shqip || Xhavit Xhepa (duet virtual) || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 9) || |-valign="top" |''Kënga e nënës'' || 2012 || Shqip || || ''100 vjet muzikë'' (nata 11) || |-valign="top" |''Këputa një degë dafine'' || 2010 || Shqip || [[Renis Gjoka]] || ''Histori me zhurmues'' || |-valign="top" |''Kolazh'' || 2011 || Shqip || Orkestra || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 13) <br />Përfshinë ''“I yti qeshë dhe jam”, “Gjitonen që kisha pranë”, “O bilbil ore këngëtar”, “Ti në kumull, unë në kumull”'' || |-valign="top" |''Kthehu'' || 2012 || Shqip || Renis Gjoka, [[Rovela Dilo]], [[Juliana Pasha]], [[Olta Boka]], ? || ''100 vjet muzikë'' (nata 3) || |-valign="top" |''Ku po shkon me ato dimi?'' || 2010 || Shqip || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 3) || |-valign="top" |''Kur më del në derë'' || 2010 || Shqip || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 1) || |-valign="top" |''Kur më vjen burri nga stani'' || 2010 || Shqip || Tedi Paçrami, Kledi Mahmutaj, Riad Bashi || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 10) <br />''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 13) || |-valign="top" |''Kur perëndon dielli''<br /> (ose ''"Po t’jemi bashkë ne të dy")'' || 2010 || Shqip || Bujar Qamili ose <br />Pirro Çako || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 12) <br />nata e Vitit të Ri 2011 <br />''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 13) || |-valign="top" |''La solitudine'' || || Italisht || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Lo sai'' || || Italisht || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Loçka jeme'' || 2011 || Shqip || [[Olta Boka]] || ''“E diell” (“Fqinjët e lumtur”)'' || |-valign="top" |''Long Train Runnin’'' || || English|| || ''[[E Diell]]'' || |-valign="top" |''Lulebore'' || -; 2011 || Shqip || -; Pirro Çako || ''Këngët e Shekullit'' || |-valign="top" |''Lulet e majit'' || || Shqip || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Margjelo'' || 2009 || Shqip || || ''E diela shqiptare'' || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Me lule'' || || Shqip || || || |-valign="top" |''Medley'' || || Shqip, Frëngjisht, [[Rusishtja|Rusisht]], [[Greqisht]], Italisht || || || <ref name="medley">[http://www.facebook.com/RoselaGjylbegu/posts/10150111440184602 ''Medley''] publikuar në [http://www.facebook.com/RoselaGjylbegu faqen e adhuruesve të Roselës në ''Facebook''].</ref> |-valign="top" |''Memory'' || || Anglisht || || Mbrëmje gala || |-valign="top" |''Mesnatë'' || 2011; 2012 || Shqip || -; [[Sheila Haxhiraj]] || ''Festivali i 50-të i Këngës në RTSH''; ''100 vjet muzikë'' || |-valign="top" |''Me ty kaq pranë'' || 2013 || Shqip || || ''E diela shqiptare'' || |-valign="top" |''Më do apo s’më do?'' || 2003 || Shqip || || ''Ethet e së premtes mbrëma'' (edicioni I.) || |-valign="top" |''Mina Medley'' || 2011 || Anglisht || Eliza Hoxha || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni IV.)'' || |-valign="top" |''Moj bubrrec'' || || Shqip || || || |-valign="top" |''More than words'' || 2014 || Anglisht || [[Lynx]] || Mbrëmje gala || |-valign="top" |''Ne me quitte pas'' || 2011 || Frëngjisht || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni IV.)'' || |-valign="top" |''Një tjetër jetë'' || 2009 || Shqip || Eliza Hoxha, Pirro Çako || ''Festivali i 48-të i Këngës në RTSH'' || |-valign="top" |''Non riesco a farti innamorare'' || 2009 || Italisht || || ''E Diell'' || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''O Happy Day'' || 2011 || Anglisht || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni IV.)'' || |-valign="top" |''O moj e vogël sa të du'' || 2010 || Shqip || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 7) || |-valign="top" |''O zambak i bardhë'' || 2010 || Shqip || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 6) || |-valign="top" |''Oh moj ti me sytë e zi'' || 2010 || Shqip || || ''E diela shqiptare'' || |-valign="top" |''One More Time'' || || Anglisht || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Pa ty, pa mua'' || 2006 || Shqip || || ''Festivali i 45-të i Këngës në RTSH'' || |-valign="top" |''Pafundësi'' || 2012 || Shqip || || Teksti nga [[Zhaku]], orkestrimi nga [[Kledi Bahiti]] || |-valign="top" |''Për mu paska kenë kismet'' || 2010 || Shqip || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 11) <br /> Krishtlindje <br />Krijuar nga [[Palok Kurti]] || |-valign="top" |''Për ne të dy'' || 2007 || Shqip || || ''Kënga Magjike'' 2007 || |-valign="top" |''Pëshpëritje zemrash'' || 2004 || Shqip || Arbër Arapi || ''Festivali i 43-të i Këngës në RTSH'' || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Po lind një yll'' || 2006 || Shqip || || ''Festivali i 46-të i Këngës në RTSH'' || |-valign="top" |''Popullore shkodrane'' || || Shqip || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Potpuri tironse'' || || Shqip || || || |-valign="top" |''Pragu i vegjëlisë'' || 2012 || Shqip || || ''“100 vjet muzikë” (nata 3)'' || |-valign="top" |''Rainbow'' || 2011 || Anglisht || || ''E diela shqiptare'' || |-valign="top" |''Rrjedh në këngë e ligjërime'' || 2012 || Shqip || Juliana Pasha || ''“100 vjet muzikë” (nata 3)'' || |-valign="top" |''Rruga e zemrës'' || 2009 || Shqip || Eliza Hoxha || ''Kënga Magjike'' 2009 || |-valign="top" |''S’dua'' || || Shqip || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''S’dua më të dashuroj'' || || Shqip || || Teksti nga Adrian Hila || |-valign="top" |''S’ka ma të bukur se pranvera'' || 2010 || Shqip || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 2) || |-valign="top" |''Sa të kam dashtë unë ty'' || 2010 || Shqip || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 5) || |-valign="top" |''Say No'' || || Anglisht || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Se biri yt unë jam'' || 2011 || Shqip || Dorina Garuci, Frederik Ndoci || Zgjedhjet lokale, 2011 || |-valign="top" |''Serenatë për nusen'' || 2011 || Shqip || Sidrit Bejleri || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 13) || |-valign="top" |''Set Fire to the Rain'' || 2013 || Anglisht || || ''E diela shqiptare'' || |-valign="top" |''Si dukat i vogël je'' || || Shqip || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Sikur të isha ti'' || 2011 || Shqip || || ''Kënga Magjike'' 2011 || |-valign="top" |''Sot jam njëzet vjeç'' || 2012 || Shqip || Sheila Haxhiraj || ''100 vjet muzikë'' || |-valign="top" |''Sonte'' || || Shqip || || || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Tash s’po du'' || 2014 || Shqip || [[Stresi]] || ''Kënga ime'' || |-valign="top" |''Tell Him'' || 2003 || Anglisht || [[Vikena Kamenica]] || || |-valign="top" |''Të dinja të vogël'' || 2010 || Shqip || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 8) || |-valign="top" |''Thëllëzat që hedhin valle'' || || Shqip || || || |-valign="top" |''Tjetra'' || 2008 || Shqip || || ''Kënga Magjike'' 2008 || <ref name="rpt">[https://web.archive.org/web/20090923032145/http://www.albacenter.it/roselagjylbegu/repertori_sh.htm Repertori jozyrtar].</ref> |-valign="top" |''Tra te e il mare'' || 2003 || Italisht || [[Laura Pausini]] (duet virtual) || ''Ethet e së premtes mbrëma'' (nata finale) || <ref name="rpt" /> |-valign="top" |''Vajzo moj, lule moj'' || 2012 || Shqip || Redon Makashi || ''100 vjet muzikë'' (nata 11) || |-valign="top" |''Vetëm një fjalë'' || || Shqip || || || |-valign="top" |''Viva la mamma'' || 2011 || Italisht || || || |-valign="top" |''What a Feeling'' || 2011 || Anglisht || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni IV.)'' || |-valign="top" |''Without You'' || 1998 || Anglisht || Olta Boka || ''“E diell” (“Fqinjët e lumtur”)'' || |-valign="top" |''Xhaketa e kuqe'' || 2012 || Shqip || Juliana Pasha || ''100 vjet muzikë'' (nata 3) || |-valign="top" |''Xhamadani kuq si gjaku'' || 2010 || Shqip || || ''“Këngët e Shekullit” (edicioni III.)'' (java 9) || |-valign="top" |''Zemrën e lamë peng'' || 2011 || Shqip || Olta Boka, [[Kamela Islamaj]] || ''“E diell” (“Glamour Caffe”)'' || |-class="sortbottom" ! colspan="7" | '''''(gjithsej 106 interpretime të listuara)''''' |} == Referimet == {{Reflist|colwidth=30em}} == Lidhje të jashtme == # [http://www.facebook.com/RoselaGjylbegu Rosela Gjylbegu] në ''[http://www.facebook.com Facebook].'' # [http://www.imdb.com/name/nm1549310/ Rosela Gjylbegu] në ''[http://www.imdb.com IMDb]'' (në anglisht). # [http://www.reverbnation.com/roselagjylbegu Rosela Gjylbegu] në ''[http://www.reverbnation.com ReverbNation.com].'' # [http://www.dailymotion.com/BADREKCUF Rosela Gjylbegu] në ''[[Dailymotion]].'' # [http://open.spotify.com/artist/25FYlKSPJO8sUTzaFjgPPc Rosela Gjylbegu] në ''[[Spotify]].'' # [http://www.deezer.com/artist/3665621 Rosela Gjylbegu] në ''[[Deezer]].'' # [https://web.archive.org/web/20140426202154/http://www.rdio.com/artist/Rosela_Gjylbegu/ Rosela Gjylbegu] nê ''[[Rdio]].'' # [http://www.teksteshqip.com/artists.php?aid=758 Tekstet e këngëve] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124232644/http://www.teksteshqip.com/artists.php?aid=758 |date=24 nëntor 2010 }} të Rosela Gjylbegut në ''[http://www.teksteshqip.com teksteSHQIP.com].'' <!-- listat YouTube u shtuan për t'mos shtuar referenca për të gjitha këngët dhe paraqitjet, si përmbledhje e të gjithave në një vend --> # [http://www.youtube.com/view_play_list?p=PL89784B200ED4D790 Lista ''YouTube'' (playlist)] e videove të Rosela Gjylbegut. # [http://www.youtube.com/view_play_list?p=B433A0B77EED97B7 Lista ''YouTube'' (playlist)] e këngëve të Rosela Gjylbegut. # [http://www.youtube.com/view_play_list?p=0591C63CABDE4F13 Lista ''YouTube'' (playlist)] e intervistave dhe paraqitjeve tjera të Rosela Gjylbegut. # [https://web.archive.org/web/20110102234055/http://www.roselagjylbegu.webs.com/ Web-faqe e arkivuar jozyrtare] për Rosela Gjylbegun. {{Kënga Magjike}} [[Kategoria:Familja Gjylbegu]] [[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1987]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Fitues në Kënga Magjike]] 1du2kjyww9w2eyqxy17quy3nlqqbvj6 0 82475 3006680 2880719 2026-07-07T03:23:18Z Milenioscuro 43462 ([[c:GR|GR]]) [[File:District d'Abidjan2.png]] → [[File:Abidjan Autonomous District in Côte d'Ivoire.svg]] svg 3006680 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Abidjan Autonomous District in Côte d'Ivoire.svg|parapamje|right|250px| shtrirja gjeografike]] [[Skeda:Abidjan-Plateau1.JPG|parapamje|left|200px|Abidjan]] '''Abidjan''' ([[Gjuha shqipe|shqiptimi]]: '''Abixhan''') është de juro kryeqyteti i [[Bregu i Fildishtë|Bregut të Fildisht]] dhe qyteti më i populluar i këtij vendi. Si kryeqytet i ktij vendi de fakto konsiderohet [[Jamusukro]]. Sipërfaqja e qytetit është 2.119&nbsp;km² dhe ka një popullsi prej 3.660.682 (2003) dhe një densitet prej 1.728 ab./km². == Historia == Qyteti u rrit për shkak të ndërtimit të një skelë të re në vitin 1931, si edhe me caktimin e saj si kryeqytet i kolonisë franceze në vitin 1933. Hapja e kanalit Vridi në 1951 ka lejuar një rritje të konsiderueshme të portit. Në vitin 1983, Yamoussoukro u caktua si kryeqytet kombëtar, por shumica e zyrave qeveritare dhe ambasadat e huaja mbetën në Abidaxhan. Në nëntor 2004, 2 milion në 3 milion njerëz në qytet, organizuan një gjueti të bardhëve. Evropianët lënë vendin. Krytari i Bashkis: Pierre Djédji Amondji. == Arsimi == Qyteti është shtëpia e një kampusi të shkollës së biznesit [[HEC Paris]].<ref>[https://www.lemonde.fr/afrique/article/2018/11/23/a-abidjan-hec-a-la-conquete-de-l-afrique-de-l-ouest_5387365_3212.html A Abidjan, HEC à la conquête de l’Afrique de l’Ouest]</ref> == Referime == <references/> [[Kategoria:Qytete në Bregun e Fildishtë]] [[Kategoria:Kryeqytete në Afrikë]] qexkp4n88qyd3mmfyyb2gqojyhrob4i 0 84306 3006562 3003845 2026-07-06T16:38:35Z Smallem 126080 Zëvendësim i infoboksit të bërë me dorë me {{Infobox character}} – përmes Claude AI 3006562 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | name = Eri Kasamoto | series = [[Metal Slug]] | image = Eri Sakamoto MS.jpg | gender = Femërore | occupation = Rreshtere e klasit të dytë (S.P.A.R.R.O.W.S / L.A.R.A.S.K.A.T) | origin = Hiroshima, [[Japoni]] | nationality = Japoneze }} <noinclude> </noinclude> '''Eri Kasamoto''' është një personazh fiktiv nga lojërat ''Metal Slug''. Në universin e ''Metal Slug'' ajo është një karakter i luajtshëm në shumicën e serive të këtij titulli. Ajo karakterizohet nga flokët e verdha të mbledhura me një shami të gjelbër. Ky personazh ka versione të ndryshme në tituj të ndryshëm të serive. Në seritë Metal Slug personazhet nuk kanë ndryshime në mënyrën e lojës përveç aspektit vizual. Bën përjashtim nga ky rregull seria e gjashtë dhe shtatë me këtë titull. Veçoria e saj në Metal Slug 6 dhe Metal Slug 7 konsiston në fillimin e lojës gjithnjë me 20 granata, çdo municion granatash shton dyfishin e tyre (+20 granata). Këto të fundit mund të hidhen në çdo drejtim (horizontal / horizontal në distancë / vertikal) veti, që të tjerët nuk e kanë. == Historia == Eri është një jetime, e braktisur përpara shkallëve të një kishe që foshnje. Pasi fitoi maturinë e duhur, ajo u largua nga kisha për tu bëra më pas udhëheqësja e një bande fëmijësh të rrugës. Agjencia e Inteligjencës të Forcave të Qeverisë vunë re aftësitë e saj luftarake dhe siguruan rekrutimin e saj. Ajo mori trajnim të veçantë si spiune për ata rekrutë me talent të veçantë dhe përfundoi me sukses një numër të misioneve si një agjente e klasit te parë. Eri, e lodhur nga numri i lartë i misioneve që përfshinin vrasje dhe të një shkalle të lartë vështirësie, ndikoi për keq në ndërgjegjen e saj, kërkoi të transferohet në skuadër ''Spec. Ops. S.P.A.R.R.O.W.S / L.A.R.A.S.K.A.T.'' Kërkesa e saj e radhës, e cila normalisht si shumë kërkesa të tjera të injoruara pritej të merrte përgjigjie negative, u dha në mënyrë të posaçme, dhënë arritjeve të saj dhe aftësive superiore. Ajo ekspozoi aftësitë e saj në mënyrë të përkryer në shtypjen e tentativës së dytë të një grushti shteti nga Morden. Për përpjekjet dhe arritjet e saj, ajo u gradua rrështëre e klasit të dytë. == Pjesëmarrja == {|class="wikitable" |- |valign=top| * ''[[Metal Slug 2]]'' - ''Aparenca e parë'' * ''[[Metal Slug 2|Metal Slug X]]'' * ''[[Metal Slug 3]]'' * ''[[Metal Slug 5]]'' * ''[[Metal Slug 6]]'' * ''[[Metal Slug 7]]'' * ''[[Metal Slug Zero Online]]'' * ''[[Metal Slug 3D]]'' |valign=top| * ''[[Metal Slug 4]]'' - ''Thjeshtë aparencë'' |- |} == Referimet == * ''http://www.metalslug10th.com/english/character/eri.php'' * ''http://www.gamefaqs.com/coinop/arcade/file/929660/44848'' == Lidhje të jashtme == * [http://metalslug.wikia.com/wiki/Eri_Kasamoto Për më shumë shiko Eri Kasamoto në Wikia] {{Metal Slug}} [[Kategoria:Metal Slug]] [[Kategoria:Personazhe të trilluara]] 31mcxs289dtm1x3vhgjdmmgjfk7180m 0 84781 3006700 2988774 2026-07-07T04:05:16Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006700 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Agim | name (Rasa dhanore) = | image_skyline = | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = {{flagicon|ALB}} [[Shqipëria]] | subdivision_type1 = [[Rrethet e Shqipërisë|Rrethi]] | subdivision_name1 = [[Rrethi i Beratit|Beratit]] | subdivision_type2 = [[Komunat e Shqipërisë|Komuna]] | subdivision_name2 = [[Komuna Poshnje|Poshnje]] | postal_code = | Sipërfaqja = | population_total = | Regj. i popullsisë = | Dend. e popullsisë = | website = | Faqja jo-zyrtare = <!--- Koordinatat ----> | Gjerësia = | Gjatësia = | Lartësia = | Pozicioni = }} '''{{Agimi}}''' është një fshat në [[Rrethi i Beratit|Rrethin e Beratit]], [[Shqipëria|Shqipëri]]. == Demografia == == Ekonomia == == Historia == == Arsimi == == Lidhje të jashtme == == Shih dhe këtë == {{Komuna Poshnje}} [[Kategoria:Fshatra në Qarkun e Beratit]] [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri]] {{AL-gjeo-cung}} e854svg9wgqav2r4arfl2wds2sp03qj 0 87134 3006571 3001617 2026-07-06T16:41:35Z Smallem 126080 Heqje e trashjes së panevojshme (''') brenda titujve të seksioneve – përmes Claude AI 3006571 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Biser Mehmeti.120x148.jpg|thumb|Biser Mehmeti]] '''Biser Mehmeti''', u lind në fshatin [[Sefer (fshat)|Sefer]] të [[Presheva|Preshevës]], shkollën fillore dhe të mesme i kreu në [[Ferizaji|Ferizaj]], kurse fakultetin e letërsisë dhe të gjuhës shqipe në [[Prishtina|Prishtinë]]. Gjatë kohës sa ka qenë student ka bashkëpunuar me revistat "[[Zëri i rinisë]]" dhe "[[Bota e re (gazetë)|Bota e re]]" ku ka botuar një numër të madh shkrimesh gazetareske, por edhe krijime të ndryshme letrare. Me shkrime letrare merret që nga shkolla e mesme. Është bashkautor në librin “Katërmbëdhjetë autorë” i botuar në vitin 1985 në [[Ferizaji|Ferizaj]], nga [[Klubi letrar “De Rada” ]]( të cilin pushteti i atëhershëm e pati djegur!) dhe në antologjinë “Orët e bardha” të krijuesve të klubit letrar “De Rada” të [[Ferizaji|Ferizajt]], botuar në vitin 2001. Në gazetën "Bota sot" ka botuar një numër të madh tegimesh. Në vitin 2004 në SHB "Vatra" në Shkup ka botuar romanin "Nata pa mëngjes". Punon në [[Ferizaji|Ferizaj]] si mësimdhëns i gjuhës shqipe. Fitues i Çmimit letrar për roman "De Rada", 2014. * Në vitin 2014 në konkursin anonim tradicional që e organizon Klubi Letrar "De Rada" në Ferizaj zuri vendin e parë me romanin "Fjala e ngrirë". ==Veprat:== 1| Biser Mehmeti :''"Nata pa mëngjes"'', (roman) botues. SHB "'''[[Vatra]]'''" [[Shkupi|Shkup]], 2004 2| Biser Mehmeti :'''"Katër kalorësit e apokalipsit"'', (tregime) “[[SH.B. Rrjedha|SHB "Rrjedha]] ”, 2011 3| Biser Mehmeti "Je'''të e mohuar"''', roman, botues [[SH.B. Rrjedha|SHB "Rrjedha"]], [[Gjilani|Gjilan]],2012 *[http://www.zemrashqiptare.net/news/31096/nijazi-ramadani-krijimtaria-letrare-e-biser-mehmetit.html|Nijazi Ramadani: Krijimtaria letrare e Biser Mehmetit] 4| Biser Mehmeti '''Fjala e ngrirë''' (roman) botues Klubi letrar" [[De Radës në 100-vjetorin e vdekjes|De Rada]], Ferizaj, [[2014]] 5| Biser Mehmeti ''"Dielli i ftohte"'',roman, ÇMIMI I TRETE, Botues "[[Sh.B. Buzuku|Buzuku]]", Prishtine, 2016. 6| Biser Mehmeti '''''ZHGJËNDËRR E VRARË,''''' poezi, "BEQIR MUSLIU", 2019. 7| Biser Mehmeti "'''Shpirtshitësit e Simonidës'''" roman, BUZUKU, Prishtinë, 2019 8| Biser Mehmeti "'''TAKIMI ME VRASËSIN TIM'''", tregime, "BEQIR MUSLIU", Gjilan 2019 9. Biser Mehmeti "'''NJË TRAGJEDI KOSOVARE'''" roman, SHB "BEQIR MUSLIU", GJILAN, 2020 10.Biser Mehmeti "'''Lulja e hidhu'''r" (roman), SHB "BUZUKU", Prishtinë, 2021 11. Biser Mehmeti '''"Heroi i mohuar'''" (tregime), SHB "Beqir Musliu", Gjilan, 2022 12. Biser Mehmeti '''"Spiralja e frikës'''" (poezi). "Buzuku", 2023 Prishtinë 13. Biser Mehmeti "'''Të jetosh me vdekjen'''" (roman), Buzuku, Prishtinë, 2023 14. Biser Mehmeti "'''Statuja prej akulli"''' (roman) SHB "Beqir Musliu",Gjilan, 2024 15. Biser Mehmeti "'''Fëmija pa emër'''" (roman), BUZUKU, Prishtinë, 2024 16. Biser Mehmeti " '''Macja me një sy'''" (roman) BUZUKU, Prishtinë, 2025 ^Është përfshirë në librin “Katërmbëdhjetë autorë” i botuar në vitin [[1985]] në [[Ferizaji|Ferizaj]], nga Klubi letrar “De Rada” ( të cilin pushteti i atëhershëm e pati djegur!) dhe *|Në antologjinë “Orët e bardha” të krijuesve të klubit letrar “[[De Rada]]” të [[Ferizaji|Ferizajt]], botuar në vitin 2001. == Lidhje tëjashtme == * *|[http://prishtinapress.info/shkrimtari-i-imazheve-dhe-i-krenarise-kombetare/|Biser Mehmeti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231006122744/http://prishtinapress.info/shkrimtari-i-imazheve-dhe-i-krenarise-kombetare/%7CBiser |date=6 tetor 2023 }} *|[http://www.getbookee.net/get_book.php?u=aHR0cDovL3VwbG9hZC53aWtpbWVkaWEub3JnL3dpa2lwZWRpYS9zcS82LzYzL0luZGV4LWthcmFkYWt1NDEtNTEucGRmCk5JSkFaSSBSQU1BREFOSSBJTUFaSEkgSSBOR1JJUsOL]{{Lidhje e thyer}} ^[http://www.zemrashqiptare.net/news/31096/nijazi-ramadani-krijimtaria-letrare-e-biser-mehmetit.html|Nijazi Ramadani: Krijimtaria letrare e Biser Mehmetit\] {{DEFAULTSORT:Mehmeti, Biser}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] 4j4btcsuhq8w4vijkm8wtapar3ezy0y 3006583 3006571 2026-07-06T16:50:56Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006583 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Biser Mehmeti.120x148.jpg|thumb|Biser Mehmeti]] '''Biser Mehmeti''', u lind në fshatin [[Sefer (fshat)|Sefer]] të [[Presheva|Preshevës]], shkollën fillore dhe të mesme i kreu në [[Ferizaji|Ferizaj]], kurse fakultetin e letërsisë dhe të gjuhës shqipe në [[Prishtina|Prishtinë]]. Gjatë kohës sa ka qenë student ka bashkëpunuar me revistat "[[Zëri i rinisë]]" dhe "[[Bota e re (gazetë)|Bota e re]]" ku ka botuar një numër të madh shkrimesh gazetareske, por edhe krijime të ndryshme letrare. Me shkrime letrare merret që nga shkolla e mesme. Është bashkautor në librin “Katërmbëdhjetë autorë” i botuar në vitin 1985 në [[Ferizaji|Ferizaj]], nga [[Klubi letrar “De Rada” ]]( të cilin pushteti i atëhershëm e pati djegur!) dhe në antologjinë “Orët e bardha” të krijuesve të klubit letrar “De Rada” të [[Ferizaji|Ferizajt]], botuar në vitin 2001. Në gazetën "Bota sot" ka botuar një numër të madh tegimesh. Në vitin 2004 në SHB "Vatra" në Shkup ka botuar romanin "Nata pa mëngjes". Punon në [[Ferizaji|Ferizaj]] si mësimdhëns i gjuhës shqipe. Fitues i Çmimit letrar për roman "De Rada", 2014. * Në vitin 2014 në konkursin anonim tradicional që e organizon Klubi Letrar "De Rada" në Ferizaj zuri vendin e parë me romanin "Fjala e ngrirë". ==Veprat:== 1| Biser Mehmeti :''Nata pa mëngjes'', (roman) botues. SHB "'''[[Vatra]]'''" [[Shkupi|Shkup]], 2004 2| Biser Mehmeti :'''Katër kalorësit e apokalipsit'', (tregime) “[[SH.B. Rrjedha|SHB "Rrjedha]] ”, 2011 3| Biser Mehmeti "Je'''të e mohuar"''', roman, botues [[SH.B. Rrjedha|SHB "Rrjedha"]], [[Gjilani|Gjilan]],2012 *[http://www.zemrashqiptare.net/news/31096/nijazi-ramadani-krijimtaria-letrare-e-biser-mehmetit.html|Nijazi Ramadani: Krijimtaria letrare e Biser Mehmetit] 4| Biser Mehmeti '''Fjala e ngrirë''' (roman) botues Klubi letrar" [[De Radës në 100-vjetorin e vdekjes|De Rada]], Ferizaj, [[2014]] 5| Biser Mehmeti ''Dielli i ftohte'',roman, ÇMIMI I TRETE, Botues "[[Sh.B. Buzuku|Buzuku]]", Prishtine, 2016. 6| Biser Mehmeti '''''ZHGJËNDËRR E VRARË,''''' poezi, "BEQIR MUSLIU", 2019. 7| Biser Mehmeti "'''Shpirtshitësit e Simonidës'''" roman, BUZUKU, Prishtinë, 2019 8| Biser Mehmeti "'''TAKIMI ME VRASËSIN TIM'''", tregime, "BEQIR MUSLIU", Gjilan 2019 9. Biser Mehmeti "'''NJË TRAGJEDI KOSOVARE'''" roman, SHB "BEQIR MUSLIU", GJILAN, 2020 10.Biser Mehmeti "'''Lulja e hidhu'''r" (roman), SHB "BUZUKU", Prishtinë, 2021 11. Biser Mehmeti '''"Heroi i mohuar'''" (tregime), SHB "Beqir Musliu", Gjilan, 2022 12. Biser Mehmeti '''"Spiralja e frikës'''" (poezi). "Buzuku", 2023 Prishtinë 13. Biser Mehmeti "'''Të jetosh me vdekjen'''" (roman), Buzuku, Prishtinë, 2023 14. Biser Mehmeti "'''Statuja prej akulli"''' (roman) SHB "Beqir Musliu",Gjilan, 2024 15. Biser Mehmeti "'''Fëmija pa emër'''" (roman), BUZUKU, Prishtinë, 2024 16. Biser Mehmeti " '''Macja me një sy'''" (roman) BUZUKU, Prishtinë, 2025 ^Është përfshirë në librin “Katërmbëdhjetë autorë” i botuar në vitin [[1985]] në [[Ferizaji|Ferizaj]], nga Klubi letrar “De Rada” ( të cilin pushteti i atëhershëm e pati djegur!) dhe *|Në antologjinë “Orët e bardha” të krijuesve të klubit letrar “[[De Rada]]” të [[Ferizaji|Ferizajt]], botuar në vitin 2001. == Lidhje tëjashtme == * *|[http://prishtinapress.info/shkrimtari-i-imazheve-dhe-i-krenarise-kombetare/|Biser Mehmeti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231006122744/http://prishtinapress.info/shkrimtari-i-imazheve-dhe-i-krenarise-kombetare/%7CBiser |date=6 tetor 2023 }} *|[http://www.getbookee.net/get_book.php?u=aHR0cDovL3VwbG9hZC53aWtpbWVkaWEub3JnL3dpa2lwZWRpYS9zcS82LzYzL0luZGV4LWthcmFkYWt1NDEtNTEucGRmCk5JSkFaSSBSQU1BREFOSSBJTUFaSEkgSSBOR1JJUsOL]{{Lidhje e thyer}} ^[http://www.zemrashqiptare.net/news/31096/nijazi-ramadani-krijimtaria-letrare-e-biser-mehmetit.html|Nijazi Ramadani: Krijimtaria letrare e Biser Mehmetit\] {{DEFAULTSORT:Mehmeti, Biser}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] mxjb40dv4w5vktfxhy4xlfgcj5moh3f 3006617 3006583 2026-07-06T17:10:26Z Smallem 126080 Rregullim i formatimit të titujve të veprave (kursiv për vepra letrare) dhe pastrim i listës e lidhjeve – përmes Claude AI 3006617 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Biser Mehmeti.120x148.jpg|thumb|Biser Mehmeti]] '''Biser Mehmeti''', u lind në fshatin [[Sefer (fshat)|Sefer]] të [[Presheva|Preshevës]], shkollën fillore dhe të mesme i kreu në [[Ferizaji|Ferizaj]], kurse fakultetin e letërsisë dhe të gjuhës shqipe në [[Prishtina|Prishtinë]]. Gjatë kohës sa ka qenë student ka bashkëpunuar me revistat "[[këri i rinisë]]" dhe "[[Bota e re (gazetë)|Bota e re]]" ku ka botuar një numër të madh shkrimesh gazetareske, por edhe krijime të ndryshme letrare. Me shkrime letrare merret që nga shkolla e mesme. Është bashkautor në librin ''Katërmbëdhjetë autorë'', botuar në vitin 1985 në [[Ferizaji|Ferizaj]] nga Klubi letrar "[[De Rada]]" (të cilin pushteti i atëhershëm e pati djegur!), dhe në antologjinë ''Orët e bardha'' të krijuesve të klubit letrar "De Rada" të [[Ferizaji|Ferizajt]], botuar në vitin 2001. Në gazetën "Bota sot" ka botuar një numër të madh tregimesh. Në vitin 2004 në SHB "[[Vatra]]" në Shkup ka botuar romanin ''Nata pa mëngjes''. Punon në [[Ferizaji|Ferizaj]] si mësimdhënës i gjuhës shqipe. Fitues i Çmimit letrar për roman "De Rada", 2014. Në vitin 2014, në konkursin anonim tradicional që e organizon Klubi Letrar "De Rada" në Ferizaj, zuri vendin e parë me romanin ''Fjala e ngrirë''. == Veprat == # ''Nata pa mëngjes'' (roman), SHB "[[Vatra]]", Shkup, 2004 # ''Katër kalorësit e apokalipsit'' (tregime), [[SH.B. Rrjedha|SHB "Rrjedha"]], 2011 # ''Jetë e mohuar'' (roman), [[SH.B. Rrjedha|SHB "Rrjedha"]], [[Gjilani|Gjilan]], 2012 – [http://www.zemrashqiptare.net/news/31096/nijazi-ramadani-krijimtaria-letrare-e-biser-mehmetit.html Nijazi Ramadani: Krijimtaria letrare e Biser Mehmetit] # ''Fjala e ngrirë'' (roman), Klubi letrar "[[De Radës në 100-vjetorin e vdekjes|De Rada]]", Ferizaj, [[2014]] # ''Dielli i ftohtë'' (roman, çmimi i tretë), SHB "[[Sh.B. Buzuku|Buzuku]]", Prishtinë, 2016 # ''Zhgjëndërr e vrarë'' (poezi), "Beqir Musliu", 2019 # ''Shpirtshitësit e Simonidës'' (roman), Buzuku, Prishtinë, 2019 # ''Takimi me vrasësin tim'' (tregime), "Beqir Musliu", Gjilan, 2019 # ''Një tragjedi kosovare'' (roman), SHB "Beqir Musliu", Gjilan, 2020 # ''Lulja e hidhur'' (roman), SHB "Buzuku", Prishtinë, 2021 # ''Heroi i mohuar'' (tregime), SHB "Beqir Musliu", Gjilan, 2022 # ''Spiralja e frikës'' (poezi), "Buzuku", Prishtinë, 2023 # ''Të jetosh me vdekjen'' (roman), Buzuku, Prishtinë, 2023 # ''Statuja prej akulli'' (roman), SHB "Beqir Musliu", Gjilan, 2024 # ''Fëmija pa emër'' (roman), Buzuku, Prishtinë, 2024 # ''Macja me një sy'' (roman), Buzuku, Prishtinë, 2025 Është përfshirë edhe në: * librin ''Katërmbëdhjetë autorë'' (bashkautor), botuar në vitin [[1985]] në [[Ferizaji|Ferizaj]] nga Klubi letrar "De Rada" * antologjinë ''Orët e bardha'' të krijuesve të klubit letrar "[[De Rada]]" të [[Ferizaji|Ferizajt]], botuar në vitin 2001 == Lidhje të jashtme == * [http://prishtinapress.info/shkrimtari-i-imazheve-dhe-i-krenarise-kombetare/ Biser Mehmeti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231006122744/http://prishtinapress.info/shkrimtari-i-imazheve-dhe-i-krenarise-kombetare/ |date=6 tetor 2023 }} * [http://www.zemrashqiptare.net/news/31096/nijazi-ramadani-krijimtaria-letrare-e-biser-mehmetit.html Nijazi Ramadani: Krijimtaria letrare e Biser Mehmetit] {{DEFAULTSORT:Mehmeti, Biser}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] a0op4wtpmt9h66d8r27smt064mgq0wr 10 87611 3006619 3005145 2026-07-06T17:31:24Z Smallem 126080 Rregullim: sezoni bosh prodhonte trashesi bosh (6 apostrofa) kur jepet position pa season, duke shkaktuar missing-end-tag; shtim i vleres parazgjedhese te position – permes Claude AI 3006619 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" align="right" style="padding:0.2em; width:25em; font-size:90%; color: {{{writing color|#000000}}};" | colspan="2" style="background-color: {{{header color|#cfe3ff}}}; text-align:center; font-size:135%; vertical-align:middle; height:1.5em; color: {{{writing color|#000000}}};" | '''{{{clubname|{{PAGENAME}}}}}''' |- {{#if: {{{image|}}} | {{!}} colspan="2" align="center" style="padding: 0.5em 0.5em 0.5em 0.5em; background-color:#fff;" {{!}} [[File:{{{image|}}}|{{{madhësia|170px}}}|center|{{PAGENAME}}]] }} |- | colspan="2" style="background-color: {{{header color|#cfe3ff}}}; text-align:center; font-size:110%; color: {{{writing color|#000000}}};" | '''Të dhëna bazë''' |- {{#if: {{{fullname|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{nowrap|'''Emri i plotë'''}} {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{fullname}}} }} |- {{#if: {{{nickname|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Pseudonimi(et)''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{nickname}}} }} |- {{#if: {{{location|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Vendndodhja''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{location}}} }} |- {{#if: {{{founded|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Themelimi''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{founded}}} }} |- {{#if: {{{dissolved|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Shpërbërë''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{dissolved}}} }} |- {{#if: {{{clubcolors|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Ngjyrat''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{clubcolors}}} }} |- {{#if: {{{ground|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Stadiumi''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{ground}}} }} |- {{#if: {{{capacity|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Kapaciteti''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{capacity}}} }} |- {{#if: {{{owner|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Pronari''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{owner}}} }} |- {{#if: {{{chairman|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Kryetari''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{chairman}}} }} |- {{#if: {{{manager|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Trajneri''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{manager}}} }} |- {{#if: {{{league|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Liga''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{league}}} }} |- {{#if: {{{season|}}} {{{position|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{#if:{{{season|}}}|'''{{{season}}}'''}} {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{position|}}} }} |- {{#if: {{{website|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Uebfaqja''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{website}}} }} |- | colspan="2" style="background-color: {{{header color|#cfe3ff}}}; text-align:center; font-size:110%; color: {{{writing color|#000000}}};" | '''Veshjet''' |- |{{#if:{{{pattern_la1|}}}{{{pattern_b1|}}}{{{pattern_ra1|}}}{{{pattern_sh1|}}}{{{pattern_so1|}}}{{{leftarm1|}}}{{{body1|}}}{{{rightarm1|}}}{{{shorts1|}}}{{{socks1|}}} {{{pattern_la2|}}}{{{pattern_b2|}}}{{{pattern_ra2|}}}{{{pattern_sh2|}}}{{{pattern_so2|}}}{{{leftarm2|}}}{{{body2|}}}{{{rightarm2|}}}{{{shorts2|}}}{{{socks2|}}}{{{pattern_la3|}}}{{{pattern_b3|}}}{{{pattern_ra3|}}}{{{pattern_sh3|}}}{{{pattern_so3|}}}{{{leftarm3|}}}{{{body3|}}}{{{rightarm3|}}}{{{shorts3|}}}{{{socks3|}}} |<tr><td class="toccolours" style="padding: 0; background: #ffffff; text-align: center;" colspan="2"> <table style="width:100%; text-align:center;"> <tr> {{#if:{{{pattern_la1|}}}{{{pattern_b1|}}}{{{pattern_ra1|}}}{{{pattern_sh1|}}}{{{pattern_so1|}}}{{{leftarm1|}}}{{{body1|}}}{{{rightarm1|}}}{{{shorts1|}}}{{{socks1|}}}| <td>{{Football kit | alt = {{{kit_alt1|}}} | pattern_la = {{{pattern_la1|}}} | pattern_b = {{{pattern_b1|_unknown}}} | pattern_ra = {{{pattern_ra1|}}} | pattern_sh = {{{pattern_sh1|}}} | pattern_so = {{{pattern_so1|}}} | leftarm = {{{leftarm1|}}} | body = {{{body1|}}} | rightarm = {{{rightarm1|}}} | shorts = {{{shorts1|}}} | socks = {{{socks1|}}} | title = <span style="color:#000000;">{{#ifeq:{{lc:{{{pattern_name1|Third}}}}}|e tretë|Ngjyra shtëpi|Ngjyra}} {{{pattern_name1|shtëpi}}}</span> }}</td> }}{{#if:{{{pattern_la2|}}}{{{pattern_b2|}}}{{{pattern_ra2|}}}{{{pattern_sh2|}}}{{{pattern_so2|}}}{{{leftarm2|}}}{{{body2|}}}{{{rightarm2|}}}{{{shorts2|}}}{{{socks2|}}}| <td>{{Football kit | alt = {{{kit_alt2|}}} | pattern_la = {{{pattern_la2|}}} | pattern_b = {{{pattern_b2|_unknown}}} | pattern_ra = {{{pattern_ra2|}}} | pattern_sh = {{{pattern_sh2|}}} | pattern_so = {{{pattern_so2|}}} | leftarm = {{{leftarm2|}}} | body = {{{body2|}}} | rightarm = {{{rightarm2|}}} | shorts = {{{shorts2|}}} | socks = {{{socks2|}}} | title = <span style="color:#000000;">{{#ifeq:{{lc:{{{pattern_name2|Third}}}}}|e tretë|Ngjyra jashtë|Ngjyra}} {{{pattern_name2|jashtë}}}</span> }}</td> }}{{#if:{{{pattern_la3|}}}{{{pattern_b3|}}}{{{pattern_ra3|}}}{{{pattern_sh3|}}}{{{pattern_so3|}}}{{{leftarm3|}}}{{{body3|}}}{{{rightarm3|}}}{{{shorts3|}}}{{{socks3|}}}| <td>{{Football kit | alt = {{{kit_alt3|}}} | pattern_la = {{{pattern_la3|}}} | pattern_b = {{{pattern_b3|_unknown}}} | pattern_ra = {{{pattern_ra3|}}} | pattern_sh = {{{pattern_sh3|}}} | pattern_so = {{{pattern_so3|}}} | leftarm = {{{leftarm3|}}} | body = {{{body3|}}} | rightarm = {{{rightarm3|}}} | shorts = {{{shorts3|}}} | socks = {{{socks3|}}} | title = <span style="color:#000000;">{{#ifeq:{{lc:{{{pattern_name3|Third}}}}}|e tretë|Ngjyra e tretë|Ngjyra}} {{{pattern_name3|e tretë}}}</span> }}</td> }}</tr> </table></td></tr>}} |- {{#if: {{{current|}}} | {{!}} colspan="2" style="text-align:center; color:#000000; border-top: 1px solid #ffffff;" {{!}} [[File:Crystal_Clear_app_kworldclock.png|20px|link=|alt=]] <span style="color:#000000;">''[[{{{current}}}|Sezoni aktual]]''</span> }} |}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> ghi7xwdn6j86c8nt2yh0z6qwpb1mdxa 3006636 3006619 2026-07-06T20:35:40Z Smallem 126080 Rregullim: clubname bosh prodhonte trashesi bosh (missing-end-tag); perdorim i #if per te rene ne PAGENAME kur clubname eshte bosh – permes Claude AI 3006636 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" align="right" style="padding:0.2em; width:25em; font-size:90%; color: {{{writing color|#000000}}};" | colspan="2" style="background-color: {{{header color|#cfe3ff}}}; text-align:center; font-size:135%; vertical-align:middle; height:1.5em; color: {{{writing color|#000000}}};" | '''{{#if:{{{clubname|}}}|{{{clubname}}}|{{PAGENAME}}}}''' |- {{#if: {{{image|}}} | {{!}} colspan="2" align="center" style="padding: 0.5em 0.5em 0.5em 0.5em; background-color:#fff;" {{!}} [[File:{{{image|}}}|{{{madhësia|170px}}}|center|{{PAGENAME}}]] }} |- | colspan="2" style="background-color: {{{header color|#cfe3ff}}}; text-align:center; font-size:110%; color: {{{writing color|#000000}}};" | '''Të dhëna bazë''' |- {{#if: {{{fullname|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{nowrap|'''Emri i plotë'''}} {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{fullname}}} }} |- {{#if: {{{nickname|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Pseudonimi(et)''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{nickname}}} }} |- {{#if: {{{location|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Vendndodhja''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{location}}} }} |- {{#if: {{{founded|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Themelimi''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{founded}}} }} |- {{#if: {{{dissolved|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Shpërbërë''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{dissolved}}} }} |- {{#if: {{{clubcolors|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Ngjyrat''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{clubcolors}}} }} |- {{#if: {{{ground|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Stadiumi''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{ground}}} }} |- {{#if: {{{capacity|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Kapaciteti''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{capacity}}} }} |- {{#if: {{{owner|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Pronari''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{owner}}} }} |- {{#if: {{{chairman|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Kryetari''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{chairman}}} }} |- {{#if: {{{manager|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Trajneri''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{manager}}} }} |- {{#if: {{{league|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Liga''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{league}}} }} |- {{#if: {{{season|}}} {{{position|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{#if:{{{season|}}}|'''{{{season}}}'''}} {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{position|}}} }} |- {{#if: {{{website|}}} | {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} '''Uebfaqja''' {{!}} style="vertical-align: top; color:#000000;" {{!}} {{{website}}} }} |- | colspan="2" style="background-color: {{{header color|#cfe3ff}}}; text-align:center; font-size:110%; color: {{{writing color|#000000}}};" | '''Veshjet''' |- |{{#if:{{{pattern_la1|}}}{{{pattern_b1|}}}{{{pattern_ra1|}}}{{{pattern_sh1|}}}{{{pattern_so1|}}}{{{leftarm1|}}}{{{body1|}}}{{{rightarm1|}}}{{{shorts1|}}}{{{socks1|}}} {{{pattern_la2|}}}{{{pattern_b2|}}}{{{pattern_ra2|}}}{{{pattern_sh2|}}}{{{pattern_so2|}}}{{{leftarm2|}}}{{{body2|}}}{{{rightarm2|}}}{{{shorts2|}}}{{{socks2|}}}{{{pattern_la3|}}}{{{pattern_b3|}}}{{{pattern_ra3|}}}{{{pattern_sh3|}}}{{{pattern_so3|}}}{{{leftarm3|}}}{{{body3|}}}{{{rightarm3|}}}{{{shorts3|}}}{{{socks3|}}} |<tr><td class="toccolours" style="padding: 0; background: #ffffff; text-align: center;" colspan="2"> <table style="width:100%; text-align:center;"> <tr> {{#if:{{{pattern_la1|}}}{{{pattern_b1|}}}{{{pattern_ra1|}}}{{{pattern_sh1|}}}{{{pattern_so1|}}}{{{leftarm1|}}}{{{body1|}}}{{{rightarm1|}}}{{{shorts1|}}}{{{socks1|}}}| <td>{{Football kit | alt = {{{kit_alt1|}}} | pattern_la = {{{pattern_la1|}}} | pattern_b = {{{pattern_b1|_unknown}}} | pattern_ra = {{{pattern_ra1|}}} | pattern_sh = {{{pattern_sh1|}}} | pattern_so = {{{pattern_so1|}}} | leftarm = {{{leftarm1|}}} | body = {{{body1|}}} | rightarm = {{{rightarm1|}}} | shorts = {{{shorts1|}}} | socks = {{{socks1|}}} | title = <span style="color:#000000;">{{#ifeq:{{lc:{{{pattern_name1|Third}}}}}|e tretë|Ngjyra shtëpi|Ngjyra}} {{{pattern_name1|shtëpi}}}</span> }}</td> }}{{#if:{{{pattern_la2|}}}{{{pattern_b2|}}}{{{pattern_ra2|}}}{{{pattern_sh2|}}}{{{pattern_so2|}}}{{{leftarm2|}}}{{{body2|}}}{{{rightarm2|}}}{{{shorts2|}}}{{{socks2|}}}| <td>{{Football kit | alt = {{{kit_alt2|}}} | pattern_la = {{{pattern_la2|}}} | pattern_b = {{{pattern_b2|_unknown}}} | pattern_ra = {{{pattern_ra2|}}} | pattern_sh = {{{pattern_sh2|}}} | pattern_so = {{{pattern_so2|}}} | leftarm = {{{leftarm2|}}} | body = {{{body2|}}} | rightarm = {{{rightarm2|}}} | shorts = {{{shorts2|}}} | socks = {{{socks2|}}} | title = <span style="color:#000000;">{{#ifeq:{{lc:{{{pattern_name2|Third}}}}}|e tretë|Ngjyra jashtë|Ngjyra}} {{{pattern_name2|jashtë}}}</span> }}</td> }}{{#if:{{{pattern_la3|}}}{{{pattern_b3|}}}{{{pattern_ra3|}}}{{{pattern_sh3|}}}{{{pattern_so3|}}}{{{leftarm3|}}}{{{body3|}}}{{{rightarm3|}}}{{{shorts3|}}}{{{socks3|}}}| <td>{{Football kit | alt = {{{kit_alt3|}}} | pattern_la = {{{pattern_la3|}}} | pattern_b = {{{pattern_b3|_unknown}}} | pattern_ra = {{{pattern_ra3|}}} | pattern_sh = {{{pattern_sh3|}}} | pattern_so = {{{pattern_so3|}}} | leftarm = {{{leftarm3|}}} | body = {{{body3|}}} | rightarm = {{{rightarm3|}}} | shorts = {{{shorts3|}}} | socks = {{{socks3|}}} | title = <span style="color:#000000;">{{#ifeq:{{lc:{{{pattern_name3|Third}}}}}|e tretë|Ngjyra e tretë|Ngjyra}} {{{pattern_name3|e tretë}}}</span> }}</td> }}</tr> </table></td></tr>}} |- {{#if: {{{current|}}} | {{!}} colspan="2" style="text-align:center; color:#000000; border-top: 1px solid #ffffff;" {{!}} [[File:Crystal_Clear_app_kworldclock.png|20px|link=|alt=]] <span style="color:#000000;">''[[{{{current}}}|Sezoni aktual]]''</span> }} |}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> 6svmnlbrycnjlcx75bcnmpoejwbwn6q 3006649 3006636 2026-07-06T21:19:57Z Smallem 126080 Rindërtim me parametra të plotë sipas enwiki (Moduli:Infobox, InfoboxImage, Check for unknown parameters), etiketa shqip, mbështetje e plotë e fanellave dhe përputhshmëri prapavajtëse me parametrat ekzistues – përmes Claude AI 3006649 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{short description|Klub futbolli|noreplace}}</includeonly>{{#invoke:Infobox|infoboxTemplate | title = {{If empty |{{{title|}}}|{{{clubname|}}}|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}} | bodyclass = vcard | child = {{{child|}}} | subbox = {{{embed|}}} | templatestyles = infobox/mobileviewfix.css | titleclass = fn org | labelstyle = white-space: nowrap; text-align:left | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|{{{madhësia|}}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{{upright|}}}|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{{caption|}}} | label1 = Emri i plotë | data1 = {{{fullname|}}} | label2 = Pseudonimi(et) | data2 = {{{nickname|}}} | class2 = nickname | label3 = Emri i shkurtër | data3 = {{{short name|{{{shortname|}}}}}} | class3 = nickname | label4 = Themeluar | data4 = {{{founded|}}} | label5 = Shpërbërë | data5 = {{{dissolved|}}} | label6 = Vendndodhja | data6 = {{{location|}}} | label7 = {{#if:{{{stadium|}}}|Stadiumi|Fusha}} | data7 = {{#if:{{{stadium|}}}|{{{stadium|}}}|{{{ground|}}}}} | class7 = label | label8 = Kapaciteti | data8 = {{{capacity|}}} | label9 = Koordinatat | data9 = {{#if:{{{coordinates|}}}|<span style="white-space:nowrap">{{{coordinates}}}</span>}} | label10 = Ngjyrat | data10 = {{{clubcolors|}}} | label11 = {{#if:{{{owntitle|}}}|{{{owntitle}}}|Pronari}} | data11 = {{{owner|}}} | label12 = {{#if:{{{chrtitle|}}}|{{{chrtitle}}}|Kryetari}} | data12 = {{{chairman|}}} | class12 = agent | label13 = {{#if:{{{mgrtitle|}}}|{{{mgrtitle}}}|Menaxheri}} | data13 = {{{manager|}}} | class13 = agent | label14 = Trajneri | data14 = {{{coach|}}} | class14 = agent | label15 = Liga | data15 = {{{league|}}} | label16 = {{{season|}}} | data16 = {{{position|}}} | label17 = Uebfaqja | data17 = {{{website|}}} | data18 = {{#if:{{{pattern_la1|}}}{{{pattern_b1|}}}{{{pattern_ra1|}}}{{{pattern_sh1|}}}{{{pattern_so1|}}}{{{leftarm1|}}}{{{body1|}}}{{{rightarm1|}}}{{{shorts1|}}}{{{socks1|}}} {{{pattern_la2|}}}{{{pattern_b2|}}}{{{pattern_ra2|}}}{{{pattern_sh2|}}}{{{pattern_so2|}}}{{{leftarm2|}}}{{{body2|}}}{{{rightarm2|}}}{{{shorts2|}}}{{{socks2|}}}{{{pattern_la3|}}}{{{pattern_b3|}}}{{{pattern_ra3|}}}{{{pattern_sh3|}}}{{{pattern_so3|}}}{{{leftarm3|}}}{{{body3|}}}{{{rightarm3|}}}{{{shorts3|}}}{{{socks3|}}} |<tr><td style="padding: 0; background: #fff; color:#000; text-align: center; border: 1px solid #D3D3D3;" colspan="2"> <table role="presentation" style="width:100%; text-align:center;"> <tr> {{#if:{{{pattern_la1|}}}{{{pattern_b1|}}}{{{pattern_ra1|}}}{{{pattern_sh1|}}}{{{pattern_so1|}}}{{{leftarm1|}}}{{{body1|}}}{{{rightarm1|}}}{{{shorts1|}}}{{{socks1|}}}| <td style="padding:0">{{Football kit | alt = {{{kit_alt1|}}} | pattern_la = {{{pattern_la1|}}} | pattern_b = {{{pattern_b1|_unknown}}} | pattern_ra = {{{pattern_ra1|}}} | pattern_sh = {{{pattern_sh1|}}} | pattern_so = {{{pattern_so1|}}} | leftarm = {{{leftarm1|}}} | body = {{{body1|}}} | rightarm = {{{rightarm1|}}} | shorts = {{{shorts1|}}} | socks = {{{socks1|}}} | title = {{#if:{{{pattern_name1|}}}|{{{pattern_name1}}}|Ngjyrat e shtëpisë}} }}</td> }}{{#if:{{{pattern_la2|}}}{{{pattern_b2|}}}{{{pattern_ra2|}}}{{{pattern_sh2|}}}{{{pattern_so2|}}}{{{leftarm2|}}}{{{body2|}}}{{{rightarm2|}}}{{{shorts2|}}}{{{socks2|}}}| <td style="padding:0">{{Football kit | alt = {{{kit_alt2|}}} | pattern_la = {{{pattern_la2|}}} | pattern_b = {{{pattern_b2|_unknown}}} | pattern_ra = {{{pattern_ra2|}}} | pattern_sh = {{{pattern_sh2|}}} | pattern_so = {{{pattern_so2|}}} | leftarm = {{{leftarm2|}}} | body = {{{body2|}}} | rightarm = {{{rightarm2|}}} | shorts = {{{shorts2|}}} | socks = {{{socks2|}}} | title = {{#if:{{{pattern_name2|}}}|{{{pattern_name2}}}|Ngjyrat e jashtme}} }}</td> }}{{#if:{{{pattern_la3|}}}{{{pattern_b3|}}}{{{pattern_ra3|}}}{{{pattern_sh3|}}}{{{pattern_so3|}}}{{{leftarm3|}}}{{{body3|}}}{{{rightarm3|}}}{{{shorts3|}}}{{{socks3|}}}| <td style="padding:0">{{Football kit | alt = {{{kit_alt3|}}} | pattern_la = {{{pattern_la3|}}} | pattern_b = {{{pattern_b3|_unknown}}} | pattern_ra = {{{pattern_ra3|}}} | pattern_sh = {{{pattern_sh3|}}} | pattern_so = {{{pattern_so3|}}} | leftarm = {{{leftarm3|}}} | body = {{{body3|}}} | rightarm = {{{rightarm3|}}} | shorts = {{{shorts3|}}} | socks = {{{socks3|}}} | title = {{#if:{{{pattern_name3|}}}|{{{pattern_name3}}}|Ngjyrat e treta}} }}</td> }}</tr> </table></td></tr>}} | belowclass = noprint | below = {{#if:{{{current|}}}|[[File:Soccerball current event.svg|33px|link=|alt=]] ''[[{{{current}}}|Sezoni aktual]]''}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Faqe që përdorin infobox football club me parametra të panjohur|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Faqe që përdor [[Stampa:Infobox football club]] me parametër të panjohur "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | American | body1 | body2 | body3 | capacity | caption | chairman | chrtitle | clubcolors | clubname | coach | coordinates | current | dissolved | founded | fullname | ground | header color | image | image_size | kit_alt1 | kit_alt2 | kit_alt3 | league | leftarm1 | leftarm2 | leftarm3 | location | madhësia | manager | mgrtitle | nickname | owner | owntitle | pattern_b1 | pattern_b2 | pattern_b3 | pattern_la1 | pattern_la2 | pattern_la3 | pattern_name1 | pattern_name2 | pattern_name3 | pattern_ra1 | pattern_ra2 | pattern_ra3 | pattern_sh1 | pattern_sh2 | pattern_sh3 | pattern_so1 | pattern_so2 | pattern_so3 | position | rightarm1 | rightarm2 | rightarm3 | season | shortname | short name | shorts1 | shorts2 | shorts3 | socks1 | socks2 | socks3 | stadium | title | upright | website | writing color }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> j3w3gl7g0e1wk2sbxud8p617gpldaot 3006650 3006649 2026-07-06T21:34:12Z Smallem 126080 Paritet i rreptë me enwiki: heqje e parametrave jo-standarde (location/Vendndodhja, clubcolors/Ngjyrat, madhësia, header/writing color) – përmes Claude AI 3006650 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{short description|Klub futbolli|noreplace}}</includeonly>{{#invoke:Infobox|infoboxTemplate | title = {{If empty |{{{title|}}}|{{{clubname|}}}|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}} | bodyclass = vcard | child = {{{child|}}} | subbox = {{{embed|}}} | templatestyles = infobox/mobileviewfix.css | titleclass = fn org | labelstyle = white-space: nowrap; text-align:left | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=frameless|upright={{{upright|}}}|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{{caption|}}} | label1 = Emri i plotë | data1 = {{{fullname|}}} | label2 = Pseudonimi(et) | data2 = {{{nickname|}}} | class2 = nickname | label3 = Emri i shkurtër | data3 = {{{short name|{{{shortname|}}}}}} | class3 = nickname | label4 = Themeluar | data4 = {{{founded|}}} | label5 = Shpërbërë | data5 = {{{dissolved|}}} | label7 = {{#if:{{{stadium|}}}|Stadiumi|Fusha}} | data7 = {{#if:{{{stadium|}}}|{{{stadium|}}}|{{{ground|}}}}} | class7 = label | label8 = Kapaciteti | data8 = {{{capacity|}}} | label9 = Koordinatat | data9 = {{#if:{{{coordinates|}}}|<span style="white-space:nowrap">{{{coordinates}}}</span>}} | label11 = {{#if:{{{owntitle|}}}|{{{owntitle}}}|Pronari}} | data11 = {{{owner|}}} | label12 = {{#if:{{{chrtitle|}}}|{{{chrtitle}}}|Kryetari}} | data12 = {{{chairman|}}} | class12 = agent | label13 = {{#if:{{{mgrtitle|}}}|{{{mgrtitle}}}|Menaxheri}} | data13 = {{{manager|}}} | class13 = agent | label14 = Trajneri | data14 = {{{coach|}}} | class14 = agent | label15 = Liga | data15 = {{{league|}}} | label16 = {{{season|}}} | data16 = {{{position|}}} | label17 = Uebfaqja | data17 = {{{website|}}} | data18 = {{#if:{{{pattern_la1|}}}{{{pattern_b1|}}}{{{pattern_ra1|}}}{{{pattern_sh1|}}}{{{pattern_so1|}}}{{{leftarm1|}}}{{{body1|}}}{{{rightarm1|}}}{{{shorts1|}}}{{{socks1|}}} {{{pattern_la2|}}}{{{pattern_b2|}}}{{{pattern_ra2|}}}{{{pattern_sh2|}}}{{{pattern_so2|}}}{{{leftarm2|}}}{{{body2|}}}{{{rightarm2|}}}{{{shorts2|}}}{{{socks2|}}}{{{pattern_la3|}}}{{{pattern_b3|}}}{{{pattern_ra3|}}}{{{pattern_sh3|}}}{{{pattern_so3|}}}{{{leftarm3|}}}{{{body3|}}}{{{rightarm3|}}}{{{shorts3|}}}{{{socks3|}}} |<tr><td style="padding: 0; background: #fff; color:#000; text-align: center; border: 1px solid #D3D3D3;" colspan="2"> <table role="presentation" style="width:100%; text-align:center;"> <tr> {{#if:{{{pattern_la1|}}}{{{pattern_b1|}}}{{{pattern_ra1|}}}{{{pattern_sh1|}}}{{{pattern_so1|}}}{{{leftarm1|}}}{{{body1|}}}{{{rightarm1|}}}{{{shorts1|}}}{{{socks1|}}}| <td style="padding:0">{{Football kit | alt = {{{kit_alt1|}}} | pattern_la = {{{pattern_la1|}}} | pattern_b = {{{pattern_b1|_unknown}}} | pattern_ra = {{{pattern_ra1|}}} | pattern_sh = {{{pattern_sh1|}}} | pattern_so = {{{pattern_so1|}}} | leftarm = {{{leftarm1|}}} | body = {{{body1|}}} | rightarm = {{{rightarm1|}}} | shorts = {{{shorts1|}}} | socks = {{{socks1|}}} | title = {{#if:{{{pattern_name1|}}}|{{{pattern_name1}}}|Ngjyrat e shtëpisë}} }}</td> }}{{#if:{{{pattern_la2|}}}{{{pattern_b2|}}}{{{pattern_ra2|}}}{{{pattern_sh2|}}}{{{pattern_so2|}}}{{{leftarm2|}}}{{{body2|}}}{{{rightarm2|}}}{{{shorts2|}}}{{{socks2|}}}| <td style="padding:0">{{Football kit | alt = {{{kit_alt2|}}} | pattern_la = {{{pattern_la2|}}} | pattern_b = {{{pattern_b2|_unknown}}} | pattern_ra = {{{pattern_ra2|}}} | pattern_sh = {{{pattern_sh2|}}} | pattern_so = {{{pattern_so2|}}} | leftarm = {{{leftarm2|}}} | body = {{{body2|}}} | rightarm = {{{rightarm2|}}} | shorts = {{{shorts2|}}} | socks = {{{socks2|}}} | title = {{#if:{{{pattern_name2|}}}|{{{pattern_name2}}}|Ngjyrat e jashtme}} }}</td> }}{{#if:{{{pattern_la3|}}}{{{pattern_b3|}}}{{{pattern_ra3|}}}{{{pattern_sh3|}}}{{{pattern_so3|}}}{{{leftarm3|}}}{{{body3|}}}{{{rightarm3|}}}{{{shorts3|}}}{{{socks3|}}}| <td style="padding:0">{{Football kit | alt = {{{kit_alt3|}}} | pattern_la = {{{pattern_la3|}}} | pattern_b = {{{pattern_b3|_unknown}}} | pattern_ra = {{{pattern_ra3|}}} | pattern_sh = {{{pattern_sh3|}}} | pattern_so = {{{pattern_so3|}}} | leftarm = {{{leftarm3|}}} | body = {{{body3|}}} | rightarm = {{{rightarm3|}}} | shorts = {{{shorts3|}}} | socks = {{{socks3|}}} | title = {{#if:{{{pattern_name3|}}}|{{{pattern_name3}}}|Ngjyrat e treta}} }}</td> }}</tr> </table></td></tr>}} | belowclass = noprint | below = {{#if:{{{current|}}}|[[File:Soccerball current event.svg|33px|link=|alt=]] ''[[{{{current}}}|Sezoni aktual]]''}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Faqe që përdorin infobox football club me parametra të panjohur|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Faqe që përdor [[Stampa:Infobox football club]] me parametër të panjohur "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | American | body1 | body2 | body3 | capacity | caption | chairman | chrtitle | clubname | coach | coordinates | current | dissolved | founded | fullname | ground | image | image_size | kit_alt1 | kit_alt2 | kit_alt3 | league | leftarm1 | leftarm2 | leftarm3 | manager | mgrtitle | nickname | owner | owntitle | pattern_b1 | pattern_b2 | pattern_b3 | pattern_la1 | pattern_la2 | pattern_la3 | pattern_name1 | pattern_name2 | pattern_name3 | pattern_ra1 | pattern_ra2 | pattern_ra3 | pattern_sh1 | pattern_sh2 | pattern_sh3 | pattern_so1 | pattern_so2 | pattern_so3 | position | rightarm1 | rightarm2 | rightarm3 | season | shortname | short name | shorts1 | shorts2 | shorts3 | socks1 | socks2 | socks3 | stadium | title | upright | website }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> iey1zc0g9nrkmakyhobpekq65imb9tr 1 88496 3006705 3000517 2026-07-07T04:16:42Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Akrokantosauri/Arkivi 1]] 3006705 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Akrokantosauri/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} feoe7te5726uidtkluyrqc1m6svkgr5 0 89496 3006592 3001765 2026-07-06T16:51:29Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006592 wikitext text/x-wiki {{Familje | colour = powderblue | emri = Emblema e familjes Rothschild | image = | crest = [[Skeda:Rotschilds arms.jpg|180px]] | caption = | Grupi etnik = Hebre | rajoni = [[Monako]], [[Luksemburgu|Luksemburg]], [[Franca]], [[Zvicra]], [[Lihtenshtajni|Lihtenshtajn]], [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë dhe Irlandës së Veriut|Mbretëria e Bashkuar]], [[Ishujt Kajman]] | format_e_hershme = | origjina = [[Gjermania]] }} [[Skeda:Waddesdon parterre 2.jpg|thumb|200px|Rezidenca Waddesdon]] [[Skeda:Reichenau an der Rax - Schloss Rothschild (b).JPG|thumb|200px|Një nga shumë kështjellat e ndërtuara nga dega austriake e familjes, ''Schloss Hinterleiten'']] '''Familja Rothschild''' (e njohur si '''Dinastia Rothschild''',<ref>''The House of Rothschild: Money's prophets, 1798-1848'', Volume 1, Niall Ferguson, 1999</ref> ose më thjesht si '''Rothschildët''') është një dinasti evropiane me origjinë hebreje gjermane që themeloi filiale financiare dhe bankash nga fundi i shekullit të 18-të. Pesë vëllezërve të degës austriake iu dha përjetësisht titulli baron në Perandorinë Habsburg prej perandorit Franc II më 1816. Dega britanike e familjes u ngrit në fisnikëri nga Mbretëresha Viktoria.<ref>''The House of Rothschild: Money's prophets, 1798-1848'', Volume 1, Niall Ferguson, 1999, introduction</ref> Thuhet në librin ''The Rothschilds: Portrait of a Dynasty'' nga Frederic Morton se gjatë shekullit të 19-të, familja zotëronte pasurinë më të madhe në botë dhe në historinë moderne.<ref>Frederic Morton, The Rothschilds: Portrait of a Dynasty, 1962. ISBN 1-56836-220-X, page 57</ref> == Origjina == Ngritja e familjes filloi me Mayer Amschel Rothschild (lindur në [[Frankfurti mbi Main|Frankfurt]], 1744), djali i Amschel Moses Rothschild,<ref>{{NDB|22|131|133|Rothschild, Meyer Amschel|Pohl, Manfred}}</ref> një kambist. I lindur në geton (e quajtur "Judengasse" ose Rrugica e Hebrenjve) e [[Frankfurti mbi Main|Frankfurt am Main]], ai ngriti një dinasti financiare dhe e shpërndau perandorinë e tij duke instaluar secilin nga pesë bijtë e tij në qytetet e tjera evropiane për të kryer biznesin. Një pjesë shumë e rëndësishme e strategjisë së Majer Rothschildit për sukses në të ardhmen ishte mbajtja në kontroll e biznesit në duart e familjes, duke lejuar mbajtjen sekret të madhësisë së pasurisë dhe arritjeve të saj. Duke ndjekur një teknikë të përdorur nga aristokracia, (që më vonë do kopjohej edhe nga dinasti biznesi si familja DuPont),<ref name="Go Ahead, Kiss Your Cousin">[http://discovermagazine.com/2003/aug/featkiss Go Ahead, Kiss Your Cousin] by Richard Conniff, From the August 2003 issue, published online August 1, 2003</ref> Majer Rothschildi ruajti me sukses pasurinë e familjes së tij me martesa të mirë rregulluara, duke përfshirë edhe martesa me kushërinjtë e parë ose të dytë, ndonëse nga fundi i shekullit të 19-të, pothuajse të gjithë Rothschildët kishin filluar të martoheshin me pjesëtarë të jashtëm të familjes, zakonisht të lidhur me aristokracinë ose dinasti të tjera financiare.<ref name="Go Ahead, Kiss Your Cousin"/> Djemtë e Majer Amshel Rothschildit ishin : * Amschel Majer Rothschild (1773–1855) : [[Frankfurti mbi Main|Frankfurt]] * Salomon Majer Rothschild (1774–1855) : [[Vjena|Viena]] * Nathan Majer Rothschild (1777–1836) : [[Londra|Londër]] * Calmann Majer Rothschild (1788–1855) : [[Napoli]] * Jakob Majer Rothschild (1792–1868) : [[Parisi|Paris]] Emblema e Rothschildëve përmban një grusht të mbledhur me pesë shigjeta që përfaqësojnë pesë djemtë e Majer Rothschildit dhe i referohet Pasazhit 127 (të Biblës) : "Si shigjetat në duart e një luftëtari". Motoja e familjes shfaqet poshtë mburojës, në latinisht, ''Concordia, Integritas, Industria'', (Harmoni, Ndershmëri, Zell).<ref>{{Cite web|url=http://www.lcf-rothschild.com/en/groupe/rothschild/concordia.asp|title=Concordia, Integritas, Industria - The Rothschilds - LCF Rothschild Group<!-- Bot generated title -->|url-status=dead|access-date=24 qershor 2010|archive-date=24 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071024114837/http://www.lcf-rothschild.com/en/groupe/rothschild/concordia.asp}}</ref> Emri gjerman i familjes do të thotë "Mburojë e Kuqe". == Familjet sipas vendeve == * Familja bankare Rothschild e Napolit * Familja bankare Rothschild e Anglisë * Familja bankare Rothschild e Austrisë * Familja bankare Rothschild e Gjermanisë * Familja bankare Rothschild e Francës * Familja bankare Rothschild e Zvicrës == Solomon Rothshildi (1774-1855) == Në atë kohë i takonte Austrisë antisemite, ku hebrenjve nuk iu lejohej të kenë pasurinë e tyre, të ndajnë drejtësi, të bëhen gjykatës, mësues, të merren me politikë ose të marrin pjesë në qeveri. Ai edhe përkundër këtyre kufizimeve, kohë pas kohe, njësoj si vëllai i tij, arriti me anë të trukeve dhe manovrimeve të ndryshme financiare që të bëjë shokë siç ishte diktatori Meternih, bile edhe vetë perandori. Në dallim nga vëllezërit e tjerë ai arriti pozitë të lartë në Austri falë diplomacisë së tij. Kushtet në të cilat filloi ishin shumë më të rënda se ato të vëllezërve të tij. Në fillim e mori me qira një dhomë në hotel sepse, siç thamë më lartë, nuk kishte të drejtë të posedojë mallin e vet. Pastaj mori me qira edhe dhoma të tjera, të tërë katin, kurse pak më vonë - hotelin. Ai filloi të punojë me firmën e vet. Përderisa autoritarët përmbaheshin, shtetit austriak i dha hua prej 55 milionë guldenë, gjë që kurrë më parë nuk kishte pranuar një shumë të këtillë. Pas një kohe relativisht të shkurtër ai lëshoi detyrime për 35 milionë guldenë. Të gjithë ata që blenë prej tyre fituan shumë, kurse më së shumti - Solomoni. Në vitin 1825 me anë të manovrimeve shumë të sofistikuara ai e financoi Maria Luizën, bashkëshortja e Napoleonit të internuar dhe vajza e perandorit austriak. Të dy fëmijët e Napoleonit prej Maria Luizës për shkak të ngjarjeve të cilat zhvilloheshin shpejt nuk ishin të regjistruar zyrtarisht si të tij. Gjyshi, perandori austriak, i merr nën përkujdesjen e tij dhe me ndihmën e Solomon Rothshildit atyre ua siguron ardhmërinë. Pas vdekjes së perandorit në vend të tij vjen djali i tij Ferdinandi, i cili për shkak të gjendjes së tij psikike nuk ishte i aftë ta udhëheqë vendin. Megjithatë, falë dorës së shëndoshë që ia shtroi Meternihu dhe shokut më të afërt të tij Solomon Rothshildit, Austria vazhdoi të lulëzojë. Në shkurt të vitit 1848, në Francë u zhvilluan ngjarje të bujshme dhe Luj Filipin e rrëzuan nga froni, gjë që shpejt kjo pati ndikim edhe në Austri. Meternihu iku në Frankfurt, nën mbrojtjen e Rothshildit. Pas disa muajsh edhe Solomoni e lëshoi vendin që të mos kthehet më kurrë në të. </ref><ref>Nikola M.Nikolov, Komploti botëror ; Botim Privat Tetovë, më 1998 ; (faqe 43)</ref> == Karl Rothshildi (1788-1855) == Emri i vërtetë i tij ka qenë Kalman, kurse llagapi familjar - ''Mezuzah''. Ai është dalluar pak prej vëllezërve të tij, sepse deri në moshën 35-vjeçe nuk i është dhënë kurrfarë pune e pavarur. Puna e tij kryesore ka qenë që ta organizojë dhe ta udhëheqë shërbimin korier i cili ka pasur rëndësi vendimtare në arritjen e suksesit të dinastisë. Në vitin 1821 u legalizua mbretëria burbone në Napoli. Kështu që Austria kërkoi prej Rothshildëve që të merren me subvencionet luftarake. Vëllezërit e dërguan Kalmanin, personalitet të cilin në Evropë askush nuk e njihte. Ai aty e mori emrin Karl. Vëllai i tij nga Austria e avancoi një borxh të Napoleonit, i cili ishte dashur të mbulohej me harxhime pas okupimit austriak. Në vitin 1827 banka e posahapur e Karlit në Napoli u bë institut i cili zyrtarisht e paguante ushtrinë që e përmbante mbretin në pushtet. Karli njësoj sikur vëllezërit e tij filloi të luajë një rol të rëndësishëm politik. Ai e financoi shumicën e markezëve të Italisë. Edhe pse vëllai i tij Sollomoni ishte shok i afërt me kancelarin e moshuar Meternih, Karli qe ai i cili e përgatiti rënien dhe daljen e tij nga Austria, për ta ndërruar me një tjetër, më të ri. Ai i ringjalli pak qeverisjet e papës edhe përkundër urrejtjes personale dhe familjare që kishte ndaj Vatikanit. Të gjithë këtë e bëri me qëllim. Prej Vatikanit ai kërkoi që të premtojë zyrtarisht se do ta korigjojë politikën e tij antihebreje. E pranoi papa Gregori XVI dhe për dallim nga të tjerët ai ia dha dorën që t’ia puthë, në vend të gishtit të këmbës siç kishte qenë e pëlqyeshme. </ref><ref>Nikola M.Nikolov, Komploti botëror ; Botim Privat Tetovë, më 1998 ; (faqe 44)</ref> == Amshel Rothshildi (1773-1855) == Ka qenë djali më i madh i majerit. Pas vdekjes së babait të tij e trashëgoi bankën e Frankfurtit në të cilën kishte punuar me të. Ka qenë shumë religjioz dhe i ka besuar Talmudit, kështu që pjesën më të madhe të kohës e ka kaluar në sinagogë, duke iu lutur Zotit që t’i falë djalë, por lutja nuk iu pranua dhe nuk i lindi djal. Dallohej krejtësisht prej vëllezërve sipas karakterit. Nuk kishte pallate sikur vëllezërit e tjerë, vishej sipas modës së vjetër, në tesha të zeza hebreje. Harxhoi shumë mjete për qëllime bamirëse. Edhe pse nuk kishte jetë shumë të kënaqshme në Frankfurt, aty mbeti deri në fund të jetës së tij. Ruante marrëdhënie të mira me të birin e princit Vilhelm nga i cili familja e tij e fitoi pasurinë. Përderisa ata vite me radhë ishin borxhlinj të tij, tash djali i tij ishte borxhli i tyre. Ka pasur lidhje të ngushta me shumë mbretër dhe kryetarë të qeverive evropiane. Ka qenë shok shumë i afërt me Oto Fon Bizmarkun - kancelar legjendar i Gjermanisë. Edhe përkundër disponimt antisemitian në Gjermani, ai gjithmonë ka arritur t’i qetësojë turmat. Një herë shtëpinë ia rrethoi një turmë e tërbuar antisemite. Në vend që të fshihej, ai doli në ballkon dhe iu drejtua me këto fjalë: „Miq të dashur, ju kërkoni para prej hebreut të pasur. Gjermanët janë 40 milionë banorë. Unë kam aq florinj. Sa për fillim do t’ia hudhi secilit prej jush nga një flori”. Ata i zgjatën duart, i morën paratë dhe u shpërndanë. Të gjithë e karakterizuan si njeri të çuditshëm dhe të moderuar. Nëna e pesë vëllezërve, Gudulla Rothshild përjetoi moshën 96-vjeçe në të njëjtën shtëpi me firmë të vogël e të kuqe ku jetoi me bashkëshortin majer Rothshildin. Në ato kohë të turbullta shumë fqinjë të saj e pyetnin se a nuk ka dëgjuar diçka prej djemve të saj, a thua vallë do të ketë qetësi apo luftë? Ajo përherë përgjigjej: „Bijtë e mi nuk do të lejojojnë të bëhet luftë!” Prej asaj që do të lexoni në faqet që vijojnë vetë do të vijni në përfundim se cili prej këtyre dy nocioneve „paqe” ose „luftë” do të ishte më adekuat që t’u përshkruhet bijve të saj dhe pasardhësve të tyre. Sipas të dhënave që janë nxjerrë prej enciklopedisë hebreje, të gjitha luftërat napoleoniane i kanë financuar Rothshildët, e në të njejtën kohë i kanë siguruar aleatët dhe mjetet. Të njëjtën gjë e kanë bërë edhe në kohën e revolucionit amerikan dhe të luftërave qytetare. Ata kanë qenë këshilltarë kryesorë të Klemansit dhe Vilsonit pas kontratës së Versajit, e cila ka qenë një ndër shkaqet kryesore për [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore.]] Askush nuk ka qenë në gjendje t’i përcaktojë pasuritë e kësaj dinastie. Në vitin 1925 gjenerali rus اerep Spiridoviqi i ka llogaritë në 300 miliardë dollarë, përderisa të ardhurat e Luftës së Parë Botërore veç e veç, sipas tij, kanë qenë 100 miliardë. Kurse të tjerët kanë menduar se ato kanë qenë shumë më shumë. Rothshildët përmes agjentëve të tyre kanë disponuar me 4/5 prej pasurive të Evropës dhe pothuajse të tërë Amerikës. SHBA-të kanë pasur borxh disa triliona dollarë. Kujt? Kuptohet - atyre, bankave dhe Rezervës federale e cila ka shtypur ambleme të parave. Qysh në shekullin e kaluar shkrimtari i njohur gjerman Ludvig Berne ka shkruar: „A nuk do të ishte më i madh bekimi i botës sikur të gjithë mbretërit të largohen dhe në fronet e tyre të vendoset familja e Rothshildëve. Paramendoni vetëm çfarë përparësie do të kishin ata. Dinastia e re kurrë nuk do të merrte hua, sepse e din më mirë se çdokush tjetër se sa duhej të paguajë për atë hua. Nuk do të mund të bleheshin më ministrat dhe kryetarët e qeverive, sepse askush nuk do të kishte aq mjete që ta blejë një Rothshild”. Rreth 100 vjet pas themelimit të firmës ''Rothshildi dhe bijtë'', ata bëhen bankierët kryesorë të perandorive dhe kontinenteve, të tërë Evropës, të Rusisë dhe Amerikës. Vetëm filiala e tyre e Londrës në atë kohë ka dhënë hua më se 7 mijë milionë dollarë. Mund të paramendoni se sa kanë fituar prej kamatave. Një faktor mjaft me rëndësi për suksesin e tyre ka qenë shërbimi i tyre i mirë e i rregullt informativ dhe korier, shumë më efikas nga shërbimet e njëjta të shteteve tjera. Shumë mbretër e kanë dërguar postën e besueshme përmes kurierëve të tyre, sepse nuk kanë pasur besim në nëpunësit e vet shtetëror. Në atë kohë rreth vitit 1839 interesat e firmës kanë diktuar paqen në Evropë, sepse ende nuk ishin të gjithë të armatosur. Edhe Rothshildët deklaronin haptazi: „Po qe se Austria ndërmerr aksione luftarake kundër Francës, ne, filiala në Angli, do t’i bashkangjitemi Francës dhe anasjelltas, po qe se Franca ndërmerr aksione luftarake kundër Austrisë, ne do t’i bashkangjitemi Austrisë”. Në vitin 1839 mbreti i Belgjikës, Leopoldi ishte i gatshëm që t’i aneksojë me fuqi provincën e Luksemburgut dhe të Limburgut. Solomoni prej filialës së Rothshildëve në Vjenë deklaroi haptazi: „Në një situatë të tillë Shkëlqesia Juaj nuk ka të marrë para prej nesh”, kurse Belgjika kishte nevojë të marrë hua. Mbreti lëshoi pe para Rothshildit dhe fitoi të drejtën të marrë hua. Hajne, pesë vëllezërit i quajti revolucionarë të mëdhenj. „Askush para tyre nuk arriti që ta uzurpojë feudalizmin. A nuk janë ato të cilët e mënjanuan mbërthimin në raport me sundimin e tokës. A nuk janë ato të cilët paramenduan detyrime shtetërore të cilat secili ka mund t’i ketë. Të gjitha këto mënyra të huave dhe të qarkullimit të parave prej letre i kanë paramenduar ato. A nuk janë Rothshildët arhidemonë të progresit?” Ndërtimi dhe lëshimi i hekurudhave në qarkullim në Evropë ka qenë ekskluzivisht vepër e tyre. Shembull për këtë ka qenë proekti Vjenë - Galici, gjatësia e të cilit ka qenë rreth 96 kilometra, në vlerë prej 12 mijë guldenësh, të cilët Rothshildët i kanë lëshuar në formë të aksioneve, duke mbajtur 8 mijë prej tyre për vete, kurse 4 mijë i kanë shitur. Ndërtimi i hekurudhave të para në Evropë ka hasur në kundërshtim të madh te shkencëtarët, mjekët dhe shtypi kanë propaguar se sistemi i frymëmarrjes së njeriut nuk mund ta durojë shpejtësinë prej 25 kilometrave në orë, e po ashtu një shpejtësi e tillë do të shkaktojë gjakderdhje të hundëve, gojës dhe veshëve dhe te njerëzit do të shkaktojë çrregullime psikike, që të mos mund ta kontrollojnë veten e të bëjnë vetëvrasje. ثshtë e vërtetë se udhëtarët nuk arritën ta humbin vetëdijen, përderisa aksionet nuk kërcyen pa pasur kurrfarë kontrolle. Në të njëjtën mënyrë janë ndërtuar edhe hekurudhat franceze: Paris - Sen Zhermen, Paris - Versaj dhe hekurudha veriore. Kjo i ka sjellë shtëpisë franceze të Rothshildëve të ardhura të mëdha dhe njëkohësisht i ka dhënë stimuls të fortë indistrusë e cila zhvillohej me të shpejtë. Themeluesit e parë të superdinastisë në botë filluan ta lëshojnë jetën e kësaj bote. Në vitin 1836 vdiq Natani nga shtëpia e Londrës. Në vitin 1855 u vorrosën edhe tre vëllezërit tjerë - Karli prej Napoli, Solomoni prej Vjene dhe Amsheli prej Frankfurti. Ato të cilët kanë punuar bashkarisht dhe i kanë krijuar me synime të përbashkëta pasuritë e mëdha dhe autoritetin, kanë vdekur pothuajse në të njëjtën kohë. Vdekja e vëllezërve themelues të superdinastisë jo vetëm që nuk shkaktoi rënien e familjes Rothshild, por përkundrazi, mund të thuhet se prej atëherë e këndej filluan sukseset dhe të arriturat e mëdha të saj. Prej atëherë e këndej filloi me të vërtetë fuqia e tyre e cila shprehej me konsekuencë të fortë e të paluhatshme - vazhdoi të realizohej testamenti i patriarkut majer. Testamentin e tij, i cili edhe sot e kësaj dite mbetet i fshehur, e zbatojnë në përpikshmëri trashëgimtarët për të cilët ai është mbi Talmudin. majeri plak arriti që të krijojë armën më të fuqishme për të korrur sukses të quajtur „bijtë”. Secila gjeneratë e Rothshildëve edhe sot e kësaj dite e plotëson thirrjen e tij pa kompromis. Pasardhësit e tij filluan ta flasin jo vetëm gjuhën e pastër të vendit në të cilën jetonin, por edhe gjuhën e bujarëve dhe të oborrit përkatës mbretëror. Nuk kishte më kurrfarë akcenti nga getoja frankfurtiane Dinastia e Rothshildëve konsiderohet dinasti mbretërore e hebrenjve edhe atë me plotë të drejtë, sepse deri më sot askush nuk i ka ndihmuar racës hebreje aq sa i ka ndihmuar ajo. Që nga formimi i familjes vëmendje jashtëzakonisht e madhe i është kushtuar edukimit, arsimimit dhe religjionit të gjeneratave të reja. Në secilën filialë të tyre për të rinjtë është caktuar një rabin i cili është marrë me mësime religjioze hebreje të familjes. Në të njëjtën kohë në shumë shtete evropiane kanë ekzistuar shumë kufizime për sa u përket hebrenjve. Megjithatë, një pjesë e madhe e këtyre kufizimeve nuk e ka përfshirë klanin e Rothshildëve. Ka pasur raste, edhe pse të rralla, kur edhe ato vetë me mundime të mëdha është dashur t’u përballojnë ligjeve të vjetra konzervative. Kështu, për shembull, Lionel Natan majeri është zgjedhur gjashtë herë në [[Parlamenti]]n anglez dhe sapo ka arritur te [[Bibla]] dhe betimi, është larguar sepse ka dashur të japë betimin vetëm para Talmudit të vjetër hebraik. Këmbëngulësia e tij ka vazhduar me vite, deri sa më në fund, me ndihmën e Dizraelit - hebre i kryqëzuar, kryetar i Qeverisë angleze, ndërrohen ligjet e vjetra të Britanisë së Madhe dhe Rothshildi bëhet anëtar i Parlamentit, ku pesëmbëdhjetë vjet nuk e thotë asnjë fjalë dhe as që paraqet ndonjë aktivitet. Gjatë tërë asaj lufte shumëvjeçare parazgjedhore dhe shumë parave që arrinin edhe në skajet më të largëta të perandorisë britanike, emri i tij u bë më i njohur, pas emrit të mbretëreshës. Është indikative se anglezët më konzervativë tërhiqen para superioritetit dhe fuqisë së të keqes. Qysh kur e financonin Kanalin e Suezit, mbretëresha e Britanisë së Madhe, e denjoi djalin e Lionel - Natanail Rothshildit me titullin „per”, të cilin ai e pranoi duke u betuar me të gjitha ritualet e vjetra hebreje. Gjenerata e tretë e Rothshildëve në Angli kanë qenë tre djemtë e Lionelit të quajtur „Trioja Sioniste”. Kjo e trashëgoi jo vetëm bankën e Londrës, por edhe të gjitha pasuritë familjare në Britani të Madhe. Askush para tyre, e as pas tyre, nuk ka qenë aq i pasur. Për dallim nga gjyshi i tyre, Natani, me ide liberale, nipërit e trios janë shquar si tejet konzervativë dhe simpatizues të aristokracisë. Me plotë të drejtë e tërë bota i ka quajtur „Mbretërit e hebrenjve”, sepse ata kanë bërë shumë më shumë për hebrenjtë në botë se cilido mbret hebraik qoftë. Shkollat hebreje ata i financojnë dhe i përmbanë tërësisht, të gjitha harxhimet e miliona emigrantëve nga Rusia dhe vendet e tjera Rothshildët i kanë marrë përsipër. Po qe se diku fillojnë represionet ndaj hebrenjve, menjëherë Rothshildët intervenojnë dhe ua ndërpresin të gjitha huatë atyre vendeve perderisa nuk mënjanohen pasojat. Disa raste të tilla ka pasur me Mbretërinë Ruse. Gjithmonë në vend të parë për ta janë hebrenjtë dhe religjioni i tyre i vjetër hebraik. Ata, pronarë të oborreve më të shtrenjta dhe më të bukura se të mbretit jetonin në luks të papërshkruar, mirëpo shpesh herë janë urdhëruar që t’i lënë mendimet dhe dëshirat individuale kur është fjala për ato religjioze. Kështu, për shembull, edhe pse ndienin dobësi ndaj renesansës së artit piktural nuk kishin përfaqësues të tij në oborret e tyre vetëm për shkak të përmbajtjes së tyre religjioze. Në Francë pas 80-90 vjet revolucionesh dhe luftërash politike burbonët, orleanianët, dhe bonapartistët u shfronësuan, kurse Rothshildët me përfaqësuesin e tyre baron Alfonsin vazhduan ta mbajnë shëndosh skeptarin. Alfons Rothshildi, njëri prej përfaqësuesve të vërtetë të getos, ka jetuar në Francë në kohën e ngjarjeve shumë të vështira: në kohën e rënies së Luj Napoleonit dhe paraqitjes së vrullshme të republikës së tretë. Ai gjithmonë, në çdo moment, ndodhej në vend të caktuar, prapa skene, me njerëzit e vet, i gatshëm të veprojë. Mbretërit dhe burrështetasit evropianë në momentet më kritike e shfrytëzonin ndërmjetësimin dhe kanalet e kësaj familje për lidhje dhe informata. Në vitin 1870 ushtarët gjermanë hyrën në Francë dhe [[Otto von Bismarck|Bizmarku]] me gjeneralin e njohur, Moltke, komandën dhe shtabin suprem i vendosën në njërin prej oborreve të Rothshildit. Duke shikuar këto pasuri, kopshte e parqe të rregulluara në mënyrë ideale, Bizmarku haptazi pranoi: „Mbretërit nuk mund t’i lejojnë vetes një luks të këtillë, kjo mund t’i takojë vetëm Rothshildit”. Bizmarku e zgjodhi një shtrat modest, kurse shtrati i baronit pronar mbeti i paprekur. Në ndërkohë ai i urdhëroi edhe të tjerët që askush të mos i prekë stolitë e shtrenjta, si dhe frytet dhe lulet nëpër parqe. Vetë Bizmarkut i erdhi urdhëri që ta kufizojë gjuetinë dhe vrasjen e kafshëve nëpër parqet e Rothshildit. Bzmarku për një dhuratë të majme e detyroi drejtorin e oborrit që t’ia shetë një gajbë me verë, për çka drejtori i dha raport me shkrim zotriut të vet në Paris. Ky dokument ruhet edhe sot e kësaj dite në pallat. Të gjitha këto raste i paraqes me qëllim që të mund lexuesi ta mendojë çfarë fuqie dhe pushteti ka pasur kjo dinasti. Në momentin kur e tërë Evropa u përul para Bizmarkut, vetëm ai duhej të luftojë për verën e vet! Kjo ka qenë fuqia e parave. Paratë kanë qenë dhe do të mbeten superfuqi. Krijimi i Izraelit të sotshëm është i lidhir ngushtë me dinastinë e Rothshildëve. Qysh në vitin 1882 Edmond Rothshildi selia e të cilit ishte në Paris, filloi ta financojë vendosjen e 101 hebrenjve rusë afër Jafës. Ai jo vetëm që i financoi, por krijoi edhe shumë koloni tjera të tilla hebreje në Palestinë. Blente prej arabëve toka dhe lagje të tëra, shtëpitë më të bukura në Jerusalim, në të cilat i vendoste hebrenjtë polakë dhe rusë. Më tepër se njëqind koloni të tilla hebreje filluan të përhapen dhe të zhvillohen. Edmondi nuk iu siguronte vetëm mbjelljen e kulturave bujqësore, por ai vite me radhë e blente tërë prodhimtarinë e tyre me çmime më të larta se të pazarit. Me plotë të drejtë Teodor Herceli, themelues i lëvizjes cioniste, thotë: ''Familja qe forca më efikase që e fituan njerëzit tanë pas shpërthimeve''. Në vitin 1887 perandori Franc Jozefi me dekret special perandorik i shpalli Rothshildët për aristokratë edhe pse nuk ishin pasardhës prej katër gjeneratave të bujarëve më të lartë dhe nuk ishin të krisherizuar. Për shkak të martesave të afërta familjare për nga gjaku pas disa gjeneratave filluan të paraqiten degjenerime. Pasardhësit meshkuj filluan të zhduken ose disa prej tyre të lindin me të meta. Shumica e trashëgimtarëve ishin femra. Kjo, si dhe disa ngjarje politike shkaktuan që të mbyllen të dy filialet - në Itali dhe ajo themelore në Frankfurt. Kështu që mbetën tre nëndegë të Rothshildit: në Angli, në Francë dhe në Austri. Deri në vitin 1918 ata funksionuan shumë mirë, por pas këtij viti çdo gjë në botë ndryshoi, idetë dhe konceptet ishin krejtësisht ndryshe. Bota u nis në drejtim të socializmit. Taksat dhe tatimet u rritën pamasë. U bë gati e pamundshme që të jetohet si Rothshildi. Për të gjitha këto kështjella të shtrenjta dhe pasuri të panumërta tatimet u bënë aq të mëdha sa që për disa vite i gëlltitën. Nga ana tjetër, menjëherë pas [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]] filloi të përhapej disponimi antisemitian. Nuk dihet saktësisht se prej cilit moment, por midis viteve 1920-1930 familja e Rothshildëve vendosi që ta shpërndajë kapitalin në më shumë banka dhe firma që të mos bie më në sy emri Rothshild. Në Evropë mbetën vetëm dy filiala - në Paris dhe Londër, të cilat edhe sot numërohen ndër bankat më të pasura botërore. Pjesa më e madhe e pasurisë së tyre momentalisht ndodhet në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|SHBA]], ku me mjaft shkathtësi fshihet pas qindra bankave e firmave të vogla. Sot ka pak prej atyre njerëzve të cilët e njohin pronarin e vërtetë të botës dhe pasuritë e tij. Dinastia e mëparshme e Rothshildëve tash është më e fuqishme se cilado qoftë tjetër dhe e mban në duar të veta tërë pushtetin financiar dhe politik në botë. Gjatë kohës së okupimit gjerman të Austrisë, Francës dhe pjesës më të madhe të Evropës disa anëtarë të familjes së Rothshildëve janë mbajtur pengjë nga Gestapoja dhe përmes rrugëve shumë misterioze janë liruar. Baroni i njohur, Luisi, drejtor dhe pronar i bankës austriake, qëndroi në Vjenë edhe pse ia tërhoqi vërejtjen Parisi. Qysh ditën e dytë të anshlusit (bashkangjitjes së Austrisë me Gjermaninë) atë e burgosën dhe e futën në [[Gestapo]]. Pas ca kohësh atë e vizitoi vetë Himleri, i cili u interesua se a e kanë maltretuar dhe i ofroi cigare. Pas një bisede të shkurtër me Himlerin baroni Luis Rothshildi u lirua nga burgu, shkoi në [[Zvicra|Zvicër]] dhe prej aty në SHBA, ku edhe u bë shtetas i saj. Në të njëjtën kohë mijëra hebrenjë tjerë u morën në hetime, u privuan nga liria dhe u vranë prej të njëjtit Himler. Për Rothshildin jeta e re në Amerikë nuk ishte e vështirë siç ishte për miliona migrantë të tjerë. Ai edhe këtu tashmë u bë udhëheqës i bankave dhe i kapitalit. Shumë firma, duke punuar meemra tjerë, si Morgan, Kun, Lob, Vartburg etj., kanë qenë dhe janë filialat e tij. Gjithashtu edhe disa hekurudha nëntokësore janë të tij.Gjatë kohës kur Hitleri e okupoi Francën me urdhër të veçantë të firerit të gjitha kolekcionet e Rothshildëve me vlerë prej qindra miliona dollarësh, me kujdes u dërguan në Bavari, në një kështjellë në Alpe. Menjëherë pas luftës, në vitin 1945, të gjitha këto krijime shumë të vlefshme, ndër to: „Tre bukuroshet” vepër e Rubensit, iu kthyen atyre sipas përshkrimit të pronarëve të familjes Rothshild.Një ndër sukseset kryesore të kësaj familje e realizuan pesë djemtë e majerit plak të cilët u shpërndanë në tërë Evropën, kështu që i përfshinë punktet kryesore të saj - Frankfurtin, Vjenën, Londrën, Parisin dhe Italinë. Ato e shfrytëzuan në një mënyrë mjaft racionale të ashtuquajturin drejtpeshim të forcave. Po qe se ndonjë burrështeti nuk dëshironte t’ua kthejë borxhet ose të lidhë kredi shtetërore me ta, ato menjëherë e praktikonin shantazhin politik, duke i propozuar kredi të mëdha dhe të volitshme shtetit kundërshtar, i cili fillonte të armatosej. Në këtë mënyrë ata i ruanin vazhdimisht shtetet evropiane njërën kundër tjetrës duke iu kërcënuar njëra tjetrës me luftë. Ata duke i financuar të dy palët, realizojnë fitime të mëdha në një mënyrë kaq të pandershme.Në një mënyrë mjaft të pandershme e shfrytëzuan fitoren e gjeneralit anglez, Velingtonit ndaj Napoleonit afër Vaterlos për të vënë dorë në qeverinë angleze. Ata përmes shërbimit të tyre kurier mjaft mirë të rregulluar dy ditë më parë se të tjerët e morën vesh se Napoleoni kishte humbur. Natan Rothshildi i famshëm, në tregun e valutave, me pamje të pikëlluar, filloi t’i shetë detyrimet shtetërore angleze, gjë që ishte sinjalizim për firmat dhe bankat e tjera. U bë panikë dhe të gjithë filluan t’i shesin detyrimet shtetërore angleze të cilat vetëm për disa orë jashtëzakonisht shumë ranë. Të nesërmen, kur arriti lajmi zyrtar se Anglia e kishte fituar betejën afër Vaterlos, Rothshildët e posedonin pjesën më të madhe të detyrimeve të Anglisë. Ky ishte numri i tyre kurorëzues me të cilin pa i shqetësuar kush arritën deri në atë pozitë që ta posedojnë jo vetëm Anglinë, Francën, Evropën dhe Amerikën, por mbarë botën.Është me interes që të njihemi pak edhe me njerëzit që i drejtonin filialet e tyre në Amerikë.Vartburgët konsideroheshin familja e dytë më e njohur ndërkombëtare bankare në shekullin XIX. Zanafillë e tyre ka qenë „Abraham del Banko” prej Venecie. Djemtë e tij u vendosën në Hamburg, në Gjermani, dhe e ndërrouan emrin në Vartburg. Që në vitin 1814 familja Vartburg bëhet filialë e Rothshildit. Më të përmendur nga kjo familje kanë qenë dy vëllezërit: Paveli dhe Maksi, te të cilët dëshiroj të ndalem pak më tepër. Maksi ka qenë ai i cili e ka financuar Gjermaninë në Luftëne Parë Botërore dhe më vonë regjimin nacist. I njëjti në vitin 1918 bëhet drejtor i spiunazhit në Gjermani. Të gjithë kanë dëgjuar për internimet naciste të hebrenjve në Gjermani, përderisa firma Maks Vartburg dhe anëtarët e saj aspak nuk u prekën. Vetë Vartburgu shkoi zyrtarisht për në SHBA. </ref><ref>Nikola M.Nikolov, Komploti botëror ; Botim Privat Tetovë, më 1998 ; (faqe 44-50)</ref> == Pavel Vartburgu == Ka qenë themelues i gjigantit industrial gjerman „I. G. Farbenit” dhe i „Agfa Filmit”. Ai u bë shtetas amerikan dhe luajti një rol mjaft të rëndësishëm për robërimin financiar të SHBA-ve me krijimin e Rezervës federale. Ai i prezentoi SHBA-të në konferencën e Versajit, kurse vëllai i tij i mbrojti interesat gjermane. Të gjithë e dimë se sa e padrejtë ka qenë kontrata e Versajit me 14 pikat e Vilsonit, si dhe pasojat që lindën prej kësaj kontrate - ardhja e Hitlerit në pushtet dhe Lufta e Dytë Botërore. Vëllezërit e kryen mjaft mirë punën duke mos kursyer disa milionë bashkëkombëtarë të tyre të cilët i likuidoi Hitleri. Pavel Vartburgu, i shpërblyer nga vetë mbreti gjerman, e përgatiti revolucionin bollshevik duke i dhënë Leninit dhe Trockit mjete të mëdha të tubuara prej bankierëve gjermanë. Pranohet se në Amerikë më të pasura kanë qenë shtëpitë financiare Rokfeler, Ford dhe Kargen, kurse në realitet ato me pasuri qëndrojnë shumë larg pas Rothshildit. Sipas të dhënave të gjeneral Spiridoviqit pasuria e filialave të Rothshildit në vitin 1925 ka qenë 300 miliardë dollarë plus 100 miliardë dollarë të fituar prej Luftës së Parë Botërore. Kur të shtohen edhe të ardhurat nga depresioni amerikan në vitin 1929 dhe nga bursa jo stabile në vitin 1936, kjo familje ka pasur më tepër se 500 miliardë dollarë, gjë që paraqet dyfishë më shumë se vlera e pasurisë së tërë popullatës në SHBA. Përveç Rothshildit në botë kanë ekzistuar dhe ekzistojnë shumë familje të pasura hebreje të cilat në të njëjtën mënyrë eksploatuese dhe të paskrupullt kanë grumbulluar pasuri të panumërta në llogari të miliona njerëzve naivë. Në të njëjtën mënyrë njësoj sikur pesë vëllezërit Rothshild që e kontrollojnë Evropën, ata financojnë dhe drejtojnë shumicën e firmave më të vogla të cilat nën patronazhin e „bosit” i janë bashkangjitur bandës prej 300 vetëve të cilët tash qeverisin jo vetëm me Evropën, por edhe me tërë botë. Shumë mëkate e rëndojnë ndërgjegjjen e kësaj dinastie ndjellakeqe. Ata me para arritën t’ua imponojnë të gjithë hebrenjve dhe organizatës së tyre të fshehtë masone 30-shekullorëshe që t’i pranojnë për udhëheqës absolutë. Organizata frankmasoniere janë ata të cilat bëjnë presione dhe vrasje të atyre individëve që janë të rrezikshëm për ta, qeveritarë dhe pushtetmbajtës. Triumfi më i madh i tyre ka qenë disfata e Napoleonit, që e arritën përmes organizatave masone. Pastaj u dasht që t’i përballojnë mbretit rus Aleksandër Romanovit, habzburgëve dhe hoencolerëve, të cilët në vitin 1815 formuan të ashtuquajturën Lidhje të shenjtë - Ligën e Kombeve për ta stimuluar krishtërizmin. Ky ishte shkaku kryesor për çka Rothshildët u deklaruan kundër këtyre tre dinastive. Për këtë qëllim ata krijuan agjentë shumë të aftë siç ishte Dizraeli - në vitin 1805, Napoleoni III - në vitin 1808, Bizmarku - në vitin 1815, Gambeta - në vitin 1838, Marshal Soulti - ndihmësi i parë i Napoleonit, Karl Marksi, Herci, Trocki e shumë të tjerë. Objekt numër 1 ka qenë mbreti rus Aleksandër Romanovi, i cili ka synuar me të gjitha forcat që t’i bashkojë kishën katolike dhe kishën ortodokse lindore, si dhe ta lidhë aleancën anglo-ruse dhe në këtë mënyrë ta shpëtojë botën nga luftërat e panevojshme dhe konfliktet e përhershme. Këtu ka lozur rol të flliqtë agjenti i tyre - hebreu i krishtërizuar Dizraeli, i cili e pengoi lidhjen e aleancës. Ngritja e shpejtë e Dizraelit i habiti të gjithë, sepse ai nuk dispononte me asgjë tjetër përveç karakteristikës „vetbesueshmëri e madhe”, as që ishte i pasur, as që kishte ndonjë kualifikim ose ndonjë intelekt të veçantë. Për një llogari të këtillë qysh si i ri u zgjodh, u përgatit dhe u lansua prej Lion Rothshildit që ta realizojë planin special për zotërimin e botës. Prej vitit 1814 e deri më 1848 komanda supreme e organizatave të fshehta botërore ka qenë ''Alta Videnta'' - lozha më e lartë e masonëve italianë me Mjeshtrin e Madh, i cili sipas të gjitha gjasave ka qenë - njëri prej Rothshildëve.Që nga momenti i zhdukjes së Napoleonit, ata kanë pasur nevojë për një tjetër me po aq famë dhe e krijuan - Bizmarkun, i cili njësoj si Dizralei nuk ishte i aftë e as që ishte nxënës i mirë. Ka kaluar një jetë të shfrenuar, gjë që ka shkaktuar të ngarkohet me borxhe të mëdha materiale. Sipas gjeneral Spiridoviqit, Oto Bizmarku ka qenë djal i paligjshëm i Marshal Soultit, i cili gjithashtu ka qenë hebre.Politika paqedashëse dhe religjioze krishtere e Aleksandrit I ka qenë pikërisht në kundërshtim me atë të familjes. Pajtimi i të dy kishave - asaj katolike dhe ortodokse lindore - do të ishte disfatë e tmerrshme për ata që religjioni i të cilëve e pranon vetëm Talmudin. [[Leka i Madh|Aleksandri]] bëri gabim fatal sepse e nënçmoi këtë organizatë të fuqishme e të fshehtë. Të njëjtin gabim e bëjnë sot amerikanët, si dhe Bashkimi Sovjetik. Aleksandri I shoqërohej jo vetëm me të krishterë, por gjithashtu edhe me hebrenj e muslimanë. Ai pas një drekimi në një sinagogë hebreje ndjehej keq dhe kështu më 1 dhjetor të vitit 1825, pas shumë mundimesh, vdiq. Mjekët konstatuan se kishte qenë i helmuar me helmin e njohur i cili vepron ngadalë, „Akva tofana”.Shkaku kryesor për vrasjen dhe likuidimin e gjashtë mbretërve të fundit të dinastisë Romanovi ka qenë që assesi të mos i jepet mundësi besimit ortodoks lindor të pajtohet me atë katolik dhe në këtë mënyrë të krijohet një kishë e fuqishme universale.Prej kur „ATA” qeverisin me Francën, Gjermaninë, Austrinë, Anglinë, SHBA-të dhe Rusinë, vetë mund të nxirrni përfundimin: kush është perandor botëror. Kapitali i madh me të cilin ata disponojnë shtrihet dhe përforcohet si ushuji ndaj çdo nisiative dhe përpjekjeje njerëzore. Huatë e dhëna shteteve të ndryshme ju sjellin fitime shumë të mëdha, të cilat, natyrisht, ndikojnë negativisht në jetën e popullatës. Kështu, për shembull, në vitin 1818 Rothshildët i japin Prusisë 5 milionë funta sterlingë hua, prej të cilëve Prusia pranon vetëm 3,5 milionë, kurse tjerat - 1,5 milionë funta plus 7 përqind kamatë - i merr Rothshildi edhe atë vetëm për disa vjet. Në vitin 1823 ata i marrin të gjitha huatë e Francës me kushte shkatërrimtare për të - me më shumë se 50 përqind kamatë. Faktikisht fitimet e tyre prej këtyre huave shtetërore kanë qenë tëpakufishme. Me to ata i kanë siguruar detyrimet dhe aksionet shtetërore me të cilat kanë lozur siç kanë dashur. Ata i kanë ngritur dhe ulur sipas dëshirës së vet, sepse ata qeverisin dhe manipulojnë me bursat botërore.Në librin e tij „Hebrenjtë dhe kapitalizmi modern” profesor Verner Sombari shkruan: „Në periudhën prej vitit 1820 e këndej fillon shekulli i Rothshildëve, kështu që kah mesi i shekullit ka ekzistuar opinioni i përgjithshëm se ka vetëm një fuqi të vetme në Evropë, e ajo është Rothshildi”. Dizraeli, i cili qindpërqind ka qenë në funksion të Lionel Natan Rothshildit, në librin „Kaningsbej” i përshkruan Rothshildët, karakterin e tyre dhe pushtetin e tyre, gjë që askush nuk e bëri më parë. Mirëpo, ai askund nuk përmend emra, por vetëm pseudonime. Gjatë gjithë 75 vjetëve lexuesit e novelave të Dizraelit kanë menduar se emrat e personazheve nuk kanë ekzistuar, kurse në vitin 1921 autori rus اerep Spiridoviqi e ka zbuluar se nën emrin „Sajdoni” është fshehur Lionel Rothshildi. Në librin e tij Dizraeli shkruan: „Ai ka qenë kryesues i pazarit, i tregtisë dhe i parave të tërë botës, kuptohet, kryesues i çdo gjëje. Ai faktikisht i ka pasur në disponim të gjitha të ardhurat e Italisë Jugore përmes Karl Rothshildit në Napoli. Monarkët dhe ministrat e të gjitha shteteve e kanë vizituar dhe i kanë pranuar këshillat e tij”. (Kaningsbej, fq. 213-214).“Sajdoni (Lionel Rothshildi) nuk ka pasur zemër, ai ka qenë një njeri pa ndjenja ndaj njerëzve tjerë”.Në të njëjtën vepër, të botuar në vitin 1844 Dizraeli pohon se Lionel Rothshildi ka ditur qysh më parë për revolucionin e vitit 1848 dhe se revolucionin e kanë përgatitur në Gjermani hebrenjtë, me të cilët familja ka pasur lidhje të ngushta.Në vitin 1815 „ATA” e likuiduan Napoleonin I, pastaj Natani i përjashtoi të tre dinastitë më të njohura: hoencolernët, habzburgët dhe romanovët. Menjëherë pas helmimit të Aleksandrit I, në vitin 1825 „ATA” u orvatën që ta nisin revolucionin në Rusi, por nuk ia arritën qëllimit. Në vitin 1831 i vranë edhe të dy djemtë e Napoleonit.Në vitin 1853 pionët e tyre: Dizraeli, Bizmarku dhe djali i paligjshëm i Natan Rothshildit - Napoleoni III - e nxitën luftën e Krimesë dhe pasi që nuk arritën ta fitojnë, e helmuan Nikollajin I në vitin 1855.Ata, siç përmenda edhe më lartë, arritën të krijojnë njerëz të cilët kanë lozur rol shumë të madh në historinë e botës. Të gjithë e dimë fare mirë se çfarë roli kolosal kanë lozur në historinë e njerëzimit Karl Marksi, Herci, Lasali, Bombelsi, Dizraeli, Bizmarku, Gambeta, Kerenski, Trocki, Lenini, Venizelosi (Beni Zelos), Masariku etj.Në kongresin e masonëve në Vilhelmsbad u pru vendimi që të likuidohen tre monarkë: Luj XVI, Gustavi III dhe Jozefi II. Kështu që ata u likuiduan siç vijon: Gustavi III - në vitin 1790, monarku austriak Jozefi II - në vitin 1792 dhe Luj XVI - në vitin 1793. Le të dihet se lozhat masone kanë qenë tërësisht të nënshtruara Rothshildit dhe i kanë kryer pakushtëzime urdhërat e tij. Intrigat e tyre filloi t’i kuptojë e tërë Evropa, por askush nuk ishte në gjendje që t’i ndalojë. Ai i cili orvatej - likuidohej. Në vitin 1848, Franc Jozefi 18 vjeçar e zuri vendin e perandorit austriak, por faktikisht shtetin e udhëhiqte edukatori i tij Bombelsi, i cili në përpikshmëri i kryente urdhërat e Rothshildit dhe me gjithë zemër bënte përpjekje që t’i prishë marrëdhëniet ndërmjet Austrisë dhe Rusisë. Nga ana tjetër, Natani në Angli bënte përpjekje që shtetin anglez ta orientojë kundër Francës, kështu që vëllai i tij Xhejmsi prej aty i ndihmonte me të gjitha fuqitë që t’i futin në luftë këta vende miqësore. Xhejmsi i urdhëroi frankmasonët që të bashkohen me bonapartistët, orleanianët, republikanët dhe ta rrëzojnë mbretin burbon, Sharlin X, i cili u bë i lavdishëm në bazë të bindjeve të tij religjioze të krishtera. Intrigat e tyre e mashtruan Francën që ta sulmojë Algjerinë, gjë që e bëri Anglinë kundër Francës dhe shkaktoi rënien e Sharlit X. Revolucionet franceze që ishin ekskluzivisht vepër e tyre i sollën Rothshildët në një pushtet që nuk mbahet mend - në aspektin material dhe politik. Ndikimi dhe kontrolli i tyre ndaj fatit të shteteve evropiane ishte vulosur në historinë botërore. Shekulli njëzet karakterizohet me ndërtimin e hekurudhave prej të cilave 90 përqind i kanë financuar Rothshildët. Xhejms Rothshildi, nga hisja e vet me Francën për dërgesën e binarëve dhe vagonëve, ka fituar 700 milionë frangë. Mbretërit e bursave, siç i quanin atëherë, i kanë sjellë 150-200 milionë në vit, në një mënyrë të pandershme. Me anë të shtypit i cili edhe atëherë po edhe tash është në duar të tyre më tepër se 90 përqind, ata kanë manipuluar jo vetëm me drejtoritë e bankave, por edhe me masën e rëndomtë. Krijimi i panikut artificial financiar për çdo vit ju ka sjellë fitime përrallore - për llogarinë e njerëzve të thjeshtë të cilët bankrotonin. Në atë kohë anglezët i shikonin me mosbesim hebrenjtë, kështu që Natan Rothshildi i pangopur vendosë që të kryqëzohet me të vetmin qëllim - për të grumbulluar pasuri ende më të mëdha. Një hap të këtillë të pamenduar mirë ai e paguajti me jetë. Vëllezërit e tij, besnikë të besimit dhe betimit të babait të tyre, e gjykuan dhe e helmuan, kurse për ta ndalë djalin e tij, Lionelin, që të mos kryqëzohet, e martuan me vajzën e mixhës së tij, Karl Rothshildit. Mësues dhe edukator i Lionelit u bë Bombelsi - hebre i cili e kishte pranuar besimin katolik dhe ishte bërë jezuit. Bombelsi i njëjtë u martua me gruan e dytë të Napoleonit. Të theksojmë se në dinastinë Rothshild pothuajse nuk ka pasur pakënaqësi dhe intriga të hapta prej shumicës së anëtarëve, e po qe se ka pasur, atëherë është ruajtur në fshehtësinë më të madhe. Ndoshta një nënshtrimi të këtillë i kanë kontribuar dënimet e parapara në testamentin e Rothshildit të parë, të cilat kanë qenë më se drakonike. E pamë se Natani, edhe pse kishte pushtet të pafund, tradhtinë dhe largimin e tij nga testamenti i themeluesit të familjes e pagoi me jetë. Xhejms Natani u çua kundër tiranisë së Alfons Rothshildit IV dhe e gjetën me gabzherr të prerë. E njëjta gjë ndodhi edhe me nipin e Lionelit, Natanail Rothshildin IV, i cili po ashtu u gjet në Londër me gabzherr të prerë. Si duket kjo ka qenë mënyra familjare e ekzekutimit e cila ka ruajtur dëgjueshmërinë dhe rendin në dinasti. Të gjitha personalitetet me famë botërore të dy shekujve të fundit që i kanë shënuar emrat e tyre në histori nuk kanë qenë asgjë tjetër përveç ekzekutorë të besueshëm dhe dëgjueshëm të urdhërave të klanit të famshëm i cili në mënyrë mjaft të shkathtë e shfrytëzoi mençurinë e tyre, aftësitë dhe kualitetet e tyre për t’i realizuar qëllimet dhe interesat e tij personale. Dizraeli ka qenë dora e djathtë e Lionel Rothshildit në Angli, jezuiti Vajshop (Iluminatët) - e Amshelit në Gjermani, Gambeta me fjalimet e tij karakteristike dhe më vonë si ministër i punëve të brendshme të Francës e ka zbatuar pa pengesa politikën e Xhejms Rothshildit. Poenkare - pesë herë premier dhe kryetar i Republikës së Tretë - deri në fund të jetës së tij i ka shërbyer besnikërisht Alfons Rothshildit IV dhe Eduard Rothshildit V. Kirenski si kryetar i Qeverisë së përkohshme ruse ka lozur rol thelbësor për vënien e bolshevizmit në Rusi - zbatues besnik dhe i përpiktë i planeve të Rothshildit V. Ashtu si Vajshopi dhe Bombelsi edhe Dizraeli sipas urdhërit të Rothshildit e ka pranuar formalisht besimin krishter që të mundet më lehtë të lansohet dhe t’i zbatojë planet skëterrore të „Dorës së fshehur”. Venizelosi me plan dhe me qëllim të keq e shkaktoi luftën greko-turke për ta rrëzuar mbretin Konstantin, me çka përmbushi planet e Rothshildit. Vrasja misterioze e mbretit grek Aleksandrit I, po ashtu, i përshkruhet kësaj organizate të superfuqishme. Kryetari Linkoln kur u mundua që të largohet nga mvarësia politike dhe financiare e Rothshildëve, „ATA” nuk nguruan që ta likuidojnë. Kryetari i ndershëm amerikan Garfildi po ashtu e ka paguar me jetë guximin që mori të thotë: „Ai i cili i kontrollon paratë e një populli e kontrollon edhe vetë popullin”. Vetë Dizraeli në librin „Kaningsbej” e pranon se Rothshildi i ka financuar dhe i ka përmbajtur të gjitha revolucionet në botë, gjë që në një mënyrë mjaft të neveritshme hudh dyshim ndaj dinastisë së Rothshildëve në përkrahjen që iu ka dhënë përçarjeve dhe konflikteve. Po qe se personazhet e „Kaningsbejt” do të deshifroheshin derisa autori i tyre Dizraeli ka qenë gjallë, pavarësisht prej meritave të tij të mëdha, pasardhësit e Lionel Rothshildit nuk do t’ia falnin dhe as që do të nguronin ta zbatonin ndaj tij mënyrën familjare të ekzekutimit - duke ia prerë gabzherrin. Vlen të shënohet se anglezët konzervativë kanë paraqitur rezistencë shumë më të madhe ndaj Rothshildëve se sa francezët. Maniret e Xhejms Rothshildit kanë qenë më elegante dhe më luksoze se ato të oborrit mbretëror. Shumë më rëndë ka qenë të jeshë i ftuar në oborrin e Rothshildit se sa në oborrin mbretëror. Patrioti i njohur italian Gjyzepe Macini, bashkëluftëtar i Garibaldit, shkruan: ''"Viçi i artë është superfuqi në Francë dhe ai, Xhejms Rothshildi, mund të bëhet mbret, vetëm po qe se dëshiron"''. Revolucionari rus Herceni, djal i paligjshëm i Hercelit prej familjes Rothshild, në revistën ruse ''Këmbana'' i lartëson Rothshildët dhe i quan ''mbretër''. Ai ka qenë revolucionar dhe armik i flaktë i perandorit Nikollaj I. Ai ka qenë i njëjti Hercen, idhulli i bolshevizmit. [[Karl Marx|Karl Marksi]], orator i madh kundër kapitalizmit, askund nuk e përmend emrin e Rothshildëve. Kjo heshtje misterioze, a thua vallë, nuk tregon diçka? Sado që të duket e çuditshme për lexuesin, është e vërtetë e kulluar se këto personalitete shumë të njohura dhe zotër për botën komuniste i ka përmbajtur materialisht dhe moralisht kjo dinasti kapitaliste të cilës i kanë shërbyer parezervë. Të gjitha revolucioet, kryengritjet dhe rebelimet janë organizuar dhe organizohen prej organizatave të fshehta që qëndrojnë pas kësaj, janë udhëhequr prej socialistëve, kurse janë realizuar prej klasës punëtore e cila përherë ka qenë dhe do të jetë viktimë shpëtimtare. Kush ka qenë kreu i këtyre organizatave të fshehta që e përgatitën revolucionin francez në vitin 1848? Pa kurrfarë dyshimi - Xhejms Rothshildi, gjë që e ka pranuar edhe vetë Dizraeli. Ku kanë qenë punëtorët gjatë kohës së revolucionit francez? Kuptohet, në barikada dhe rreth gijotinës, kanë bërtitë „vdekje” pa e ditur se koka e kujt do të bie në shportë. Po atë masë të punëtorëve nuk e kanë lejuar të marrë pjesë në kuvend ku sillen vendime të rëndësishme dhe zbatohen në emër të tyre. Mënyrat kanë qenë të njëjta si për revolucionin francez ashtu edhe për atë bolshevik - uri artificiale në Paris dhe rrethinë, kurse në vitin 1917 - uri artificiale në Petrograd, e cila nxiti pakënaqësi dhe kryengritje popullore. Rrëzimi i Napoleonit I nga perandorët botëror - Rothshildët - i bëri të gjithë mbretërit dhe perandorët të dëgjueshëm dhe vasalë të kapitalit. Këtu përjashtim bënë Rusia dhe SHBA-të, për këtë shkak Rothshildët ndërmorrën kampanjën kundër Nikollajt I, duke e kualifikuar si ndonjë përbindësh të tmerrshëm, kurse ai jo vetëm që ka qenë njeri religjioz i rralë, i kulturuar, por edhe shumë human. Ambasadori britanez në Rusi z. Lloftusi shkruan: ''„Nikollaji I ka qenë figura më madhështore e kurorëzuar - me karakter të mirë dhe fisnik, ka qenë shumë bujar dhe i dashur tek ata që e kanë njohur”''. Blez de Biri në librin ''Gjermania kështu si është'', shkruan: ''„Askush nuk mund të mohojë se perandori Nikollaj I ka ndikuar pozitivisht në të gjitha ngjarjet në Evropë me moralin e tij religjioz dhe se i është kundërvu të gjithë asaj që ka qenë e pamoralshme dhe e pandershme”''. Dëshira e flaktë e Nikollajt I ka qenë që të jetojë në paqe me Anglinë dhe Francën, gjë e cila dukej e pamundshme për shkak të ndikimit dhe pushtet të madh që kishte Rothshildi në këto vende. Plani i tij ka qenë që t’i lirojë Bullgarinë dhe Serbinë prej robërimit turk, e për këtë t’ia lë Anglisë ta sundojë Egjiptin. Këtë qëllim bujar ai e paguajti me jetën e tij. Atë e helmoi mjeku i vet, Mandi, të cilin e paguajti „Dora e fshehur” e superfuqishme. Në vitin 1855 në pushtet vjen Aleksandri II, çlirues i fshatarëve dhe shpëtimtar i Shteteve të Bashkuara. Tashmë dihet se si këta fuqi evropiane: Gjermania, Franca, Anglia, Austria dhe Italia u ndanë dhe ranë nën pushtetin e pesë vëllezërve Rothshild. Jasht pushtetit të tyre mbetën Shtetet e Bashkuara dhe Rusia. Kryetarët e ndershëm të Shteteve të Bashkuara kanë luftuar me këmbëngulje që të mos bien nën patronatin e kësaj dinastie ndjellakeqe. Mirëpo, ata njëri pas tjetrit likuidoheshin. Secili kryetar që i kundërshtonte ata likuidohej. Linkolni, Garfildi, Mekkinli dhe Hardingu u vranë prej dorës së vrasësve të pagur të „300-vjetëve”. Prej vitit1912 e këndej, me zgjedhjen e Vilsonit për kryetar të SHBA-ve, ka filluar edhe tragjedia e Amerikës e cila vazhdon edhe sot dhe kjo do të jetë tragjedi e tërë botës nesër. [[Lufta e Krimesë]], që nuk iu dasht askujt, e mirënjohur nga të gjithë si vepër e Rothshildëve, pothuajse i shkatërroi Anglinë dhe Francën, kurse e bashkoi Evropën në llogari të një grupi të vogël të njerëzve të privilegjuar. Kur Anglia, Franca, Prusia, Suedia dhe Sardinia ishin të gatshme që t’i ndihmonin Turqisë ta ruajë pushtetin e tij mbi tokat e okupuara, Aleksandri II qe i vetmi sundimtar evropian i vendosur që t’i lirojë popujt e krishterë nga robëria pesëqind vjeçare turke. Rothshildët prej momentit kur e vrasin perandorin Nikollaj I, me anë të Dizraelit e sigurojnë Anglinë, me anë të Napoleonit II - Francën, me anë të Bizmarkut - Gjermaninë dhe me anë të Mancinit - Italinë, mbeten Shtetet e Bashkuara për të cilat ishte planifikuar: shtetet veriore t’i bashkangjiten Kanadës, e cila ka qenë pjesë e Britanisë së Madhe, shtetet jugore - Meksikës në të cilën prej 28 majit të vitit 1864 ka sunduar Maksimiliani - i dërguar i Napoleonit III. Me të ardhur Maksimiliani në pushtet menjëherë i lëshohet hua (kredi) prej 200 milionë frangësh nga banka angleze e Rothshildit. Agjentët e kapitalit punuan si urithë të nëntokës në shtetet jugore për ta disponuar dhe ushqyer popullatën kundër shteteve veriore dhe deridiku arritën sukses në këtë drejtim. Ata bile vetë iu ofruan francezëve të dy shtetet, Teksasin dhe Luizianën, për ndihmë materiale dhe luftarake. Pikërisht kur të gjitha këta mendime tinzake qenë të gatshme për veprim, perandori rus, duke i ndjekur prej afër këta lojëra të fshehta kundër shteteve veriore amerikane, lajmëroi në Paris dhe në Londër, përmes të dërguarve të vet se çdo përzierje e tyre kundër Veriut do të konsiderohet se ata i shpallin luftë Rusisë, si dhe ajo „do të gjuajë kundër atij që i pari do të gjuajë kundër Amerikës”. Aleksandri II menjëherë e dërgoi flotën e vet atlantike me në krye fregatën „Oslabija” në gjirin e Njujorkut, e flotën e Oqeanit të Qetë e dërgoi në San Francisko me urdhër të prerë mbretëror që të vëhen nën komandën e drejtpërdrejtë të Linkolnit. Urdhërat origjinalë dërguar dy admiralëve rusë i kanë parë vetë dhe i kanë vërtetuar dy amerikanë të deleguar A. D. Kurtini dhe Zh. V. Lothropi si dhe gjykatësi Fild. Atë që u përmend më lartë e ka vërtetuar edhe vetë Linkolni, si dhe ministri për punë të jashtme V. H. Sevardi. Ky gjest i perandorit rus e shpëtoi integritetin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe iu ndihmoi të jenë kështu siç janë sot, por pa ndonjë garancë për të nesërmen. Lufta qytetare, fare e paqëllimtë dhe e panevojshme për popullin amerikan, ka marrë shumë viktima të pafajshme. Veriu ka dhënë 385.245 të vrarë dhe të plagosur, kurse Jugu - 100 mijë të vrarë. Duhet theksuar se në historinë e luftës qytetare në Shtetet e Bashkuara askund nuk përmenden faktet e lartëshënuara dhe populli amerikan nuk njoftohet me to. Ja pse, përsëri po them siç thash në fillim se historia botërore duhet të shkruhet krejtësisht nga fillimi prej historianëve të mirëfilltë, e jo prej njerëzve të paguar të bankierëve, kapitalistëve dhe politikanëve të interesuar të cilët kanë qenë pronarë të shtypit në përgjithësi, të literaturës, bile edhe të njerëzve. Po qe se populli amerikan do ta dinte të vërtetën e luftës qytetare assesi nuk do të qëndronte moralisht në anën e Japonisë në vitin 1904-1905 kur të dy perandoritë luftonin mes veti. Shkaku për të cilin, Rothshildët dhe „300-vetët” e tyre, i kanë dashur luftërat dhe konfliktet midis popujve ka qenë ajo se luftërat i kanë shtyrë popujt në borxhe të mëdha materiale, e atyre si dinasti iu kanë sjellë fitime të panumërta. Ja pse, gjatë kohës së luftës qytetare në Amerikë të deleguarit e Rothshildëve ndodheshin çdokund, në të gjitha shtetet, i nxitnin njerëzit ta kundërshtojnë njëri tjetrin në të njëjtën mënyrë sikur në Rusi para revolucionit. Ata i kanë zbatuar urdhërat e Trockit - të zgjedhurit të Eduard Rothshildit. Me Leninin shpejt e rregulluan punën, por e nënçmuan Stalinin. Me borxhet e sotshme astronomike në të cilat pothuajse u gjetën të gjitha shtetet në botë, fotografia është fare e qartë për secilin. Nuk ka asnjë shtet që nuk iu ka borxh miliarda dollarë bankave të huaja. Secili bën fjalë për bankat e huaja, e askush nuk e din se kush janë ato. Secili mendon se të gjitha huatë dhe paratë vijnë prej Amerike. Vetë ajo vazhdimisht shpërndanë ndihma dhe huaja në mbarë botën me miliarda dollarë. Shumë shtete kanë hyrë borxh nga 10-12 miliardë dollarë dhë nuk janë në gjendje t’i paguajnë bile edhe kamatat. Drejtuesit janë të detyruar të gjejnë mbështetje në stagnime, gjë që pasqyrohet negativisht ndaj popullit i cili vuan. اka ndodh në Amerikë, shtet i cili i ndanë pothuajse të gjitha huatë dhe paratë? Vetë ajo ka hyrë në borxh më se 3 trilionë dollarë. Në fund të vitit 1988 borxhet federale kanë qenë dy trilionë e 520 miliardë dollarë, ku vetëm kamata ka qenë 154 miliardë dollarë ose 1/7 e buxhetit shtetëror. Për ta pasur më të qartë se çka paraqesin 154 miliardë dollarë kamata, do t’i zbërthej sipas kohës së pagesës. Ato janë 500 milionë dollarë në ditë ose 21 milionë në orë të cilat tatimdhënësit duhej t’ua paguanin bankave. Ky ka qenë vetëm borxhi federal i cili me borxhet e sektorit privat ka qenë më se 10 trilionë ose 35 mijë dollarë në krye të çdo amerikani. Kujt ia ka borxh Amerika këtë shumë fantastike dhe kush i ka blerë dhe sundon me Shtetet e Bashkuara? Kuptohet, ata të cilët i posedojnë paratë! Nuk shoh se në çfarë mënyre Shtetet e Bashkuara do të mund të dalin nga kjo situatë me anë të rrugës normale dhe legale. Rrugëdalje e vetme është që qeveria - vetë shteti të shtypë dhe t’i kontrollojë shenjat e parave, e jo t’i blejë prej bankave private, të cilat tash për tash janë pronarët e vërtetë të dollarit. Megjithatë, unë nuk e kuptoj si do të mund të ndodh kjo, pasi që oktopodin e ka lidh shëndosh shteti dhe përfaqësues të tij ka në të gjitha anët - nga pozita e kryetarit e dirë në pozitën e komunës së vogël. Për popullin amerikan kjo është „kauza perduta”.Interesat e Rothshildit në Evropë dhe në hemisferën perëndimore kanë qenë të mëdha, por ato në Lindjen e Largët nuk kanë qenë aspak më të vogël. Historia na tregon se sa shumë luftëra ka bërë Britania e Madhe me pasuritë e Rothshildit. Pa kurrfarë arsyetimi nën presionin e Rothshildëve Britania e Madhe e ka okupuar Egjiptin dhe Kanali i Suezit ka rënë në kontrollin e saj. Kanali i është dhënë Britanisë së Madhe për eksploatim në afat prej 99 vjetësh. Mirëpo, qysh pas mbarimit të Luftës së Parë Botërore në vitin 1918, para afatit të fundit - në vitin 1969, Rothshildët filluan të hartojnë plane me qëllim që ta sigurojnë rrugën për në Lindjen e Largët. Britania e Madhe ka harxhuar shumë mjete dhe ka derdhur shumë gjak për kontrollimin e [[Kanalit të Suezit]]. Njëra nga shkaqet që Palestina t’iu jepet hebrenjve ka qenë pikërish ky - [[Lindja e Mesme]] të vëhet nën kontrollin e cionizmit në të cilin Rothshildët kanë pasur besim të plotë.Ata e financuan shpërnguljen e 600 mijë [[hebrenjve]] prej Evropës Lindore dhe vendosjen e tyre në Palestinë. Kjo ka filluar më 18 maj të vitit 1948 në llogari të 1.350 mijë të krishterëve dhe muslimanëve të pambrojtur të cilët u nxorën nga shtëpitë dhe nga vendi i tyre.Krijimi i shtetit izraelit dhe situata e sotshme në përgjithësi në Lindjen e Mesme është meritë vetëm e përpjekjeve të Rothshildëve që të sigurojnë rrugë të përhershme dhe të sigurtë për në Lindjen e Largët. Të gjitha përrallat se populli i zgjedhur prej Zotit duhet të jetojë në tokën e premtuar janë vetëm mashtrime dhe arsyetime. Të shpresojmë se gjendja e tendosur në Lindjen e Afërt nuk do të sjellë një [[Lufta e Tretë Botërore|Luftë të Tretë Botërore]].Rothshildët kurrë nuk kanë menduar diçka të dobishme për njerëzinë, asnjëherë nuk kanë krijuar ndonjë industri sikur Fordi dhe shumë të tjera, ku njerëzit do të punësoheshin. Ata që nga nisma kanë filluar të punojnë me kapitalin e huaj kolosal dhe të gjitha dobitë i kanë mbajtur vetëm për vete. Pas gjithë vështirësive dhe fatkeqësive botërore fshihen poshtërsitë dhe mashtrimet e Rothshildëve. </ref><ref>Nikola M.Nikolov, Komploti botëror ; Botim Privat Tetovë, më 1998 ; (faqe 52-59)</ref> == Lidhje == * [[Familja Natoli]] == Referime == {{Reflist|colwidth=30em}} [[Kategoria:Familje]] rxq3jeavrvi94xslmnpwxxgon9omz55 3 91201 3006766 2986453 2026-07-07T07:06:21Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006766 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="color: #329ea8; text-shadow: 1px 3px 3px rgba(0, 0, 0, 0.2);">Përdoruesi diskutim:Olsi</span>}} {{#ifexist:Përdoruesi:Olsi/{{LOCALDAY}} {{LOCALMONTHNAME}}|<div style="background-color:#CB0000; border:2px solid #FFFF00; padding:0.5em; width:100%;"> {{Përdoruesi:Olsi/Festa e Flamurit}}| }} {{Përdoruesi:Olsi/Koka}} <div style="margin-bottom: 5px; padding: 5px; border: 1px solid; border-color: #CCCCCC; background: #e2f2df"> <div style="margin-top:20px; margin-right:70px">{{Archives|root=Përdoruesi diskutim:Olsi}}</div> </div> __TOC__ == Mirë se vini == {{Tung|[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 21 Korrik 2010 22:07 (CEST)}} == Ju lutemi të redaktorë== Ju lutemi të redaktorë, ndihmoni në përkthimin e një artikulli [[Igor Janev]].[[Speciale:Kontributet/87.116.183.67|87.116.183.67]] 24 janar 2025 05:18 (CET) == Kandidoje kete si artikull te mire. == [[:Shkencat Nautike Iberike 1400–1600]]<br/>Po me deshton tentimi; <br/>Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/VotimeShkencat Nautike Iberike 1400–1600 (po shtohet teksti "votime" para emrit te artikullit)..<span id="Leutrim.P:1738103975025:Përdoruesi_diskutimFTTCLNOlsi" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 janar 2025 23:39 (CET)</span> :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], provoje tani, duhet të jetë në rregull. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 28 janar 2025 23:43 (CET) ::Shablloni që përdoret për propozimin e artikujve të mirë përdoret njëlloj dhe për propozimin e artikujve të përkryer, aprovimin e robotëve të rinj, faqeve për grisje, etj. A mundesh t'i hedhësh një sy nëse ka nevojë për ndërhyrje dhe te rastet e tjera? Bëhet fjalë për faqet që janë në lidhjet anësore (''sidebar''). Të paktën artikujt e përkryer duhet parë me kujdes pasi së bashku me artikujt e mirë janë nga lidhjet më pak të përdorura aty, duke qenë se vetëm së fundmi po e rikthejmë vëmendjen te to. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 janar 2025 11:14 (CET) :::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] vetëm tek kandidaturat për artikuj të mirë dhe të përkryer kishte probleme. Tani duhet të jetë çdo gjë në rregull. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 30 janar 2025 00:33 (CET) == Kuvendi në Commons == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], Do të bëhesha pjesë, por nuk kam shumë ide si funksionon atje. Po ashtu, pata bërë disa kërkesa për fshirjen e disa fotove të ngarkuara më parë, dhe nuk e di fatin e tyre, a janë fshirë ende... Mbase ti ke qasje dhe mund të dish diçka?. Punë të mbarë. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 shkurt 2025 08:10 (CET) :Patjetër. Të ftoj të lexosh [[commons:Commons:FAQ/sq|FAQ]] si fillim. Pastaj përderisa shumica e përdoruesve do të jenë nga Shqipëria dhe Kosova, do ishtë mirë të lexoje edhe [[commons:Commons:Copyright rules by territory/Albania|Të drejtat e autorit në Shqipëri]] dhe [[commons:Commons:Copyright rules by territory/Kosovo|Të drejtat e autorit në Kosovë]]. Fotot nuk janë fshirë ende, por do të fshihen në të ardhmen. Sapo të fshihen, një robot do t'i heqë edhe nga artikujt në Wikipedia. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 4 shkurt 2025 08:19 (CET) ::Në rregull, faleminderit (për fotot). Në fakt, e kisha fjalën se do dëshiroja "po të kisha aftësitë e duhura për atje dhe kohën". Nuk jam i informuar për projekte të tjera përpos wikit, do të qëndroj kështu për tani, po të kem kohë më vonë, mbase mund edhe të bashkangjitem. Po e lë si mundësi të hapur, por njëherë jam 'pas' edhe në çështje të tjera. Suksese! -[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 shkurt 2025 08:37 (CET) == Ndihme ne shqyrtim privilegjesh te nje perdoruesi.. == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], i kisha hequr ''privilegjin e Redaktor-it'' nje perdoruesit (https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:AceDouble, (Arsyeja- zhvendosje te gabuara..)), nese mund ti shikosh kontributet e rralla e te paketa (ne sasi) te tija dhe te vendosesh nese ai i meriton mbrapsht dhe nese po, t'ia kthesh.. Ai me kontaktoi per kete qeshtje (https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Leutrim.P#Heqja%20e%20t%C3%AB%20drejt%C3%ABs%20s%C3%AB%20editimit). Une i dhash nje pergjigje te shkurter, por pasi ai deshiron te ankohet nuk dua t'ia cenoj te drejten e ankimimit. Nese mundesh te besh nje vezhgim te shpejte te kesaj qeshtje dhe nese ai i meriton te mos mbetet pa privilegje, e po te filloj ndonje ankese drejt meje une e vazhdoj qeshtjen tutje.. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 shkurt 2025 01:23 (CET) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], heqja e privilegjit mund edhe te kete qene pak e nxituar, pasi nuk ishte vandalizem. Kisha Ortodokse njihet zyrtarisht si "Kisha Orthodokse e Shqiperise". Megjithate, ti vepro si te duash. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 14:41 (CET) @[[Përdoruesi:Olsi]], Faleminderit, sot eshte data 10.. ('5 shkurt 2025 01:23 (CET)') . -[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 19:00 (CET) == Stampa e "re" e grisjeve == Pashë që kemi filluar të përdorim një stampë të për grisjet që ofron një përqasje më të mirë për infrastrukturën e përgjithshme për atë gjë. Kjo është gjë e mirë. A mundesh ta shtosh stampën në fjalë te [[Speciale:AbuseFilter/8|filtri i abuzimit 8]], ku gjendet tashmë dhe stampa tjetër prej kohësh, që të mund të mos hiqet pasi vendoset pa mbikqyrjen e një administratori paraprakisht? Te artikulli [[GeryC]] kishte ndodhur pikërisht kjo gjë dhe përgjithësisht është gjëja e parë që ndodh në çdo artikull ku vendoset një stampë grisjeje. Veprim instinktiv i kuptueshëm. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 shkurt 2025 11:25 (CET) :{{done}} [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 20:39 (CET) == Emblemat == Ekziston [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:K%C3%ABrko&limit=50&offset=0&ns0=1&search=Emblema+-+Bashkia një numër i vogël artikujsh] për stemat e bashkive të Shqipërisë, të gjitha të nisura nga përdoruesi Xixa vite më parë, shumica të cilëve nuk kanë asnjë fjali. Normalisht artikujt për stemat duhet të ekzistojnë – dhe disa prej tyre jan zgjeruar në artikuj më të gjerë ndër vite – por pjesa më e madhe e tyre janë pothuajse faqe të zbrazëta. Ndonjë ide si mund të veprojmë? @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], si përdorues të interesuar. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 8 shkurt 2025 11:58 (CET) :Shquarësia duhet të ekzistojë për to që të kenë artikull. Politikat e shquarësisë mbi nuk i kemi shumë të mirëfillta, por mendimi im për kësi lloj artikujsh është që nëse ka detaje të shquara që mund të interpretohen dhe ka burime të mira mbi to, mund t'i përfshijmë. Por kjo gjykohet në bazë individuale. :Për sa i përket atyre që janë zgjeruar: :* [[Emblema - Bashkia Elbasan]]: mban burime të vërteta dhe vjen afër të thënit diçka :* [[Emblema - Bashkia Kamëz]]: ka tekst të mirëfilltë, por pa burime :* [[Emblema - Bashkia Krujë]]: ka tekst të dobishëm por shumë të shkurtër dhe pa burime :* [[Emblema - Bashkia Pukë]]: jo. :* [[Emblema - Bashkia Lushnje]]: i afrohet diçka cilësisë, por ka nevojë për burime :* [[Emblema - Bashkia Patos]]: njëjtë si më lartë :* [[Emblema - Bashkia Lezhë]]: veç informata mbi Lezhën e jo mbi emblemën. :[[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 8 shkurt 2025 15:24 (CET) == Titulli nautike == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] si ta kuptoje qendrimin tend per titullin ke titull konsideron se duhet te qendroje?! Titulli eshte ceshtja kryesore per mua, sic mund ta kuptosh nga diskutimet e mia. Me duhet te di se cili titull qendron.<span id="Flladimi:1739194272644:Përdoruesi_diskutimFTTCLNOlsi" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 14:31 (CET)</span> :@[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], sic e thashe te Zyra e Ankesave, titulli qendron keshtu sic eshte (Shkencat Nautike Iberike 1400–1600) dhe nuk mund te kete diskutime per titullin per 1 muaj. Une nuk mund te bllokoj diskutimet per zhvendosje pafundesisht nese perdoruesit e tjere duan te hapin nje diskutim te ri. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 14:40 (CET) == Vleresime == {{Stampa:Medalje teknologjie}}<br/>E meriton me ndihmen qe i bene kuptimit nga ana e perdoruesve te dallimit te termave teknike!<br style="margin-bottom:0.5em"/>{{Stampa:Medalje diplomacie}}<br/>Gjithashtu per zhbllokimin e redaktimeve te mia nepermjet ndermjetesimit duke e konsideruar nje zhbllokim te vete uikipedise! Mirenjohje te thelle dhe urime!<span id="Flladimi:1739208999402:Përdoruesi_diskutimFTTCLNOlsi" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 18:36 (CET)</span> == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|diskuto]]) 29 maj 2025 13:17 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|diskuto]]) 16 korrik 2025 14:28 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Administrator i ndërfaqes == Përshëndetje, Olsi! Duke u nisur nga [[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P#Kontrollimi|ky diskutim]], që së shpejti pritet të hapet edhe në Kuvend, doja të të pyes nëse je i interesuar të marrësh përsipër privilegjet e administratorit të ndërfaqes. Aktualisht këtë rol në Wikipedia-n shqip e mbaj vetëm unë. Sipas rregullave globale, një projekt duhet të ketë ose asnjë, ose të paktën dy përdorues me këtë rol. Në rastet kur për çfarëdo arsyeje mbetet vetëm një, kërkohet të bëhen përpjekje për shtimin e një të dyti, ose të hiqen këto privilegje dhe nga përdoruesi i mbetur, duke e lënë projektin pa asnjë administrator ndërfaqeje. Do të pres përgjigjen tënde për 7 ditë, duke nisur nga sot, data 1 nëntor; nëse deri atëherë nuk do të kem marrë përgjigje, do t'i heq këto privilegje dhe nga vetja deri në një moment të dytë kur të mund të kemi të paktën dy përdorues aktivë në atë rol. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 nëntor 2025 01:59 (CET) :Shënim: Në një rilexim, [[m:Interface administrators|rregullorja në fjalë]] vetëm këshillon ekzistencën e të paktën dy përdoruesve që kuptojnë CSS/JS pa detyruar pozicionin e tyre si administratorë por do të ishte mirë të kishim dy administratorë gjithsesi. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 nëntor 2025 02:10 (CET) ::Në mungesë të një përgjigjeje kam pezulluar privilegjet e mia deri në një sqarim më të saktë të çështjes në fjalë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 nëntor 2025 11:28 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 19 nëntor 2025 14:44 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Kërkesë për shqyrtim (Redi Veli) == Përshëndetje Olsi! Ju lutem, a mund të bëni shqyrtimin e artikullit [[Redi Veli]]? Artikulli është hartuar sipas standardeve dhe është i mbështetur plotësisht në referenca të besueshme. Formati teknik është rregulluar. Faleminderit! [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 9 mars 2026 18:00 (CET) == Njoftim për mungesë aktiviteti administrativ dhe afat reflektimi == Përshëndetje [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], njoftim lidhur me [[Wikipedia:Administratorët#Heqja e të drejtave|rregulloren për ruajtjen e statusit të administratorëve]].<br> Sipas kësaj rregulloreje, një administrator/burokrat konsiderohet joaktiv dhe i nënshtrohet heqjes së privilegjeve nëse:<br> '''Nuk ke kryer të paktën 200 redaktime dhe 50 veprime administrative nga data 1 qershor 2025 deri më 1 qershor 2026.''' <br> '''Nuk ke kryer asnjë veprim administrativ gjatë kësaj periudhe.'''<br> Pas verifikimit të log-ve dhe kontributeve, rezulton se nuk i ke përmbushur këto kritere. Prandaj, ke një afat reflektimi deri më 1 korrik 2026 për të reaguar në lidhje me këtë çështje. Nëse nuk ka reflektim apo rikthim në aktivitetin administrativ deri atëherë, do të bëhet kërkesa te Kujdestarët e Meta-s për heqjen e të drejtave administrative, sipas procedurës së përshkruar në rregullore.<br> Me respekt për kontributin e deritanishëm je i/e mirëpritur të rikthehesh aktiv në çdo moment. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 qershor 2026 20:19 (CEST) 1hceuq6qedn9sgtg65ug4qe1eqyplad 3 91508 3006764 1024945 2026-07-07T07:06:20Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006764 wikitext text/x-wiki {| style="width:480px; border:none; background:none;" | style="width:480px; text-align:center; white-space:nowrap; color:#000;" | <div style="font-size:162%; border:none; margin:0; padding:.1em; color:#000;">Mirë se vini në faqen time të diskutimeve</div> <div style="top:+0.2em; font-size:95%;">[[enciklopedia]] e lirë ku [[Wikipedia:Fillimi|çdokush mund të redakton]].</div> <div id="articlecount" style="width:100%; text-align:center; font-size:85%;">[[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]] artikuj në [[Gjuha shqipe|Gjuhën shqipe]]</div> <div id="articlecount" style="width:100%; text-align:left; font-size:100%;"> <div style="top:+0.2em; font-size:95%;">&nbsp; </div> <div style="top:+0.2em; font-size:100%;">* '''Mund të diskutoni ose të dërgoni komente dhe pyetje [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Liridon&action=edit&section=new <span style="color:red;">këtu</span>]'''</div> <div style="top:+0.2em; font-size:100%;">* '''Për përgjigjje emergjence mund të më dërgosh një e-mail''' (rakomandojë Diskutimin) '''[[Speciale:Emailuser/Liridon|<span style="color:red;">këtu</span>]]'''</div> <div style="top:+0.2em; font-size:100%;">* '''Nëse ju intereson më shumë mbi punimet mund të shikoni [http://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Liridon/Punimet <span style="color:red;">këtu</span>]'''</div></div> |} 1o6i7irp9taekjtolsd3tsvdlqvpeyk 3 91841 3006795 1523305 2026-07-07T07:28:05Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006795 wikitext text/x-wiki == SHMP - 'Gjon Nikollë Kazazi' Gjakovë == [http://www.shmp-gjnk.com '''Shkolla e mesme profesionale , Gjon Nikollë Kazazi - Gjakovë'''] Komuna e Gjakovës, Ministria e Arsimit, Shkences dhe Teknologjisë, Dioqeza e Prizrenit së bashku me Caritas-in Zviceran kanë vendosur të themelojnë një shkollë të re aftësuese profesionale gjysmë autonome të emruar sipas intelektualit kosovar Gjon Nikollë Kazazi. Secili partner-bashkëpunëtor është zotuar të ofroj kontributin përkatës, për themelimin dhe operimin e shkollës së re dhe ka nënshkruar marrëveshjet e nevojshme. Shkolla për aftësim profesional është plotësisht e integruar në sistemin publik arsimor të Kosovës, në kuadër të shkollës ekzistojnë tri degë:Teknologji, Administrim biznesi dhe Bujqësi. Shkollimi zgjat tre, respektivisht katër vite të arsimit të mesem, ku nxënësit fillojnë shkollën në moshën 15 vjeqare. Maturantët mund të vendosin, se a do të angazhohen në aktivitetet e tyre profesionale, apo do të vazhdojnë me studimet universitare në degë të caktuar. Shkolla ka filluar punën më 1 Nëntor 2004, me vonesë dy mujore,për shkak të punëve ndërtimore ende të pa përfunduara,me vetëm katër klasë.Donatorët kishin planifikuar të jenë 200 nxënës në vit. Qellimet kryesore të Shkollës për Aftësim Profesional (SHAP) -Të operoj si shkollë gjysmë autonome, me orientim frytdhënës dhe arsimtar të një shkolle për Aftësim Profesional, që ngërthën në standardet e BE-së, sipas kornizës së re organizative të sajuar nga Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë (MASHT). -Kualifikim profesional i orientuar për punë praktike, në bazë të kërkesave të zhvillimit ekonomik regjional. -Synimi i SHAP-it është që të arrijë kapacitetin prej 350 nxënësve gjatë fazës pilote dhe pas tre vjetësh të operimit, synimi i SHAP-it është që të arrijë kapacitetin deri në 600 nxënës. -Avancim i veçantë në karrierë, për vajzat e reja. Statusi i shkollës Sipas kërkesës së Caritas-it Zviceran, pas shumë vonesave në Prill 2005 statuti i shkollës pilote është nënshkruar dhe aprovuar nga ministri arsimit. Ky status shërben që të definojë direktivat menaxhuese, planet funksionale dhe edukative trajnuese për shkollën për aftësim profesional “Gjon Nikollë Kazazi” në Gjakovë. Sipas statutit, shkolla për aftësim profesional është shkollë pilote me statut gjysmë autonom, që krijon partneritet publiko-privat. SHAP-i është shkolla e parë në Kosovë me kësi lloj statuti. Kush ishte Gjon Nikollë Kazazi? Gjon Nikollë Kazazi ishte prift jezuit shqiptar nga Gjakova, Kosovë, i cili jetoi gjatë viteve 1702-1752. Biografi e shkurtër Gjatë një vizite më 1743 në Romë, Kazazi si ipeshkvi i Shkupit, në biblotekën e Kongregacionit për Përhapjen e Fesë (Congregatio de Propaganda Fide)kishte hasur në ekzemplarin e vetëm të Mesharit të Gjon Buzukut. Kazazi veprën e vjetër e përshkruante si "një libër të përdorur ndër vite për mesha". Pastaj ai bëri një kopje të cilën ia dërgoi themeluesit të Seminarit të Shqipes në Palermo, Gjergj Gjyzetës (Giorgio Guzzetta-(1682-1756)) dhe nga fundi i shekullit XVIII, Meshari gjendej te Kardinali Stefan Burgia (Stephan Borgia) e më vonë, në Biblioteken e Vatikanit.--[[Përdoruesi:Donat333|Donat333]] 15 Gusht 2010 14:30 (CEST) == Llogaria juaj do të riemërohet == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"> Përshëndetje, Ekipi zhvillues tek Wikipedia është duke bërë disa ndryshime në atë se si llogaritë funksionojnë, që është pjesë e përpjekjeve të vazhdueshme për të ofruar mjete të reja dhe më të mira për përdoruesit tonë, siç është njoftimi ndër wiki. Këto ndryshime do të bëjnë që ju të keni gjithkund emrin e njëjtë të llogarisë. Kjo do të na mundësojë që tu ofrojmë mjete të reja të cilat do tu mundësojnë të redaktoni dhe diskutoni në mënyrë më efikase dhe përdoruesit do të kenë autorizime më fleksible për mjetet.Një nga efektet anësore i këtij ndryshimi është se llogaritë e përdoruesve tani do të duhet të jenë të unifikuar në të gjitha 900 wiki't e Wikimedia-s. Për më shumë informacione shih [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|njoftimin]]. Fatkeqësisht, llogaria juaj ndeshet me një llogari tjetër, gjithashtu emëruar Donat333. Për tu siguruar që të dy ju të mund në të ardhmen të shfrytëzoni wiki-t e Wikimedia-s, do të riemërojmë llogarinë tuaj në Donat333~sqwiki. Llogaria juaj do të riemërohet në Prill 2015, së bashku me shumë llogari të tjera. Llogaria juaj do të funksionojë si më parë dhe ju do të mbeteni si autor i të gjitha redaktimet që keni bërë deri më tani, por për tu kyçur do të duhet të shfrytëzoni emrin e ri të llogarisë. Nëse emri i ri nuk u pëlqen, mund të kërkoni që llogaria juaj përsëri të riemërohet duke shfrytëzuar [[Special:GlobalRenameRequest|këtë formë]]. Ju kërkojmë ndjesë për shqetësimet. Yours,<br />[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan Peterzell]]<br />Community Liaison, Wikimedia Foundation </div> 20 mars 2015 09:23 (CET) <!-- SUL finalisation notification --> == Renamed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr”> This account has been renamed as part of [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|single-user login finalisation]]. If you own this account you can [[{{#special:userlogin}}|log in using your previous username and password]] for more information. If you do not like this account's new name, you can choose your own using this form after logging in: [[{{#special:GlobalRenameRequest}}]]. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) </div> 19 prill 2015 13:40 (CEST) <!-- SUL post-rename notification --> hc399xzwcn09fyza6d5py28zbrh92it 2 92648 3006763 821466 2026-07-07T07:06:19Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006763 wikitext text/x-wiki <div style="background:aliceblue; border-style:solid; border-width:1px; border-color: lightblue; font-size: 95%; padding: 7px; padding-top: 5px; margin-top: 6px;"> {| class="infobox" width="400" style="text-align: center; margin-left: 6px; background: white; border-style:solid; border-width:1px; border-color: lightblue; font-size: 90%; margin-right: 6px; margin-top: 6px;" |- style="background-color: white" | colspan="14" style="padding-top: 5px; padding-bottom: 5px" | '''[[Përdoruesi:MariWana/Arkivi|Arkivi]]''' |- | {{nbsp|5}} [[Përdoruesi diskutim:MariWana/Arkivi 1|'''Arkivi 1''']] {{nbsp|5}} <small>'''(29 Gusht 2010 — 3 Shtator 2010)'''</small> |colspan="9" | &nbsp; |rowspan="4" style="padding-top: 18px;" | [[File:File-manager (pale colors).svg]] |- |- |} {{-}} <div style="font-size: 11pt;"> <!--TOC--> </div> </div> [[Kategoria:User MariWana]] cdxwc74cq7xcpilrxhbhahrsh2e3zui 3 93500 3006777 835900 2026-07-07T07:14:07Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006777 wikitext text/x-wiki Shaban Cakolli "TOKË DARDANE" "DODONA" BIBLIOTEKA"SHTIGJET" Redaktor: Sabri Bresa Recensent: Adem Istrefi Ballina: Agim Morina KA KOHË Ka kohë që jam duke u ngjitur Lugut të Blertë të Gërmisë. Ka kohë që ujë pi në krojet e fëminisë. Ka kohë që më janë ngatërruar kohët dhe nuk e di kur fillon e kur mbaron Ëndrra. ARBËRIA Më e moçme se Hëna është Arbëria, rrënjët i shtrin tek mitet ilire ku^perëndesha Dea qumësht i jep gjarpërit të shtëpisë. Ëndrrat arbërore me Qerren e Diellit udhëtojnë për të pushuar në svastikën e djepave tanë. Derisa flenë arbërorët dy shqipe të pagjuma ëndrrat na i ruajnë netëve me hënë. DARDANIA Ja këto janë ato vise ku pemët piqen në dimër e lulëzojnë në verë. Fëmijët dardanë këmbëzbathur ecin nëpër acarin e shekujve për të arritur në tokën e premtuar. Kjo tokë është Dardania e gdhendur në atë mburojë që e mbajnë luftëtarët e saj nëpër betejat që s´i regjistroi historia. ZHGËNJIME Evropën e krijuan së pari me mite e legjenda. Erdhi nga antika në katër këmbë në përrallat moderne me urinë e Kronosit. Djepi i saj ku i dhamë qumësht legjendash ende përkundet bosh në gërmadhat e Ballkanit. LEGJENDA E ROZAFATIT Një fëmijë kërkon gji nga guri. Nëna e murosur me qumështin e saj ruan qytetin e Shkodrës nga ushtat e helmuara të legjioneve romake. Më kot babai fëmijës së vet i rrëfen rrugën e përgjakur deri te kënga e lahutarit. Ai s´do të kthehet pa i pirë dy-tri pika qumësht nga legjenda e këtij shekulli. DUKE SHIKUAR ORËN Një shekull iku duke shikuar diellin me zenit. Ku mbet ora jonë që mat rrjedhën e gjakut në histori?.... Pena ime gërryen mbi letër hieroglifet me të cilat kam shënuar kronologjinë e lindjes deri në perendim të epokës së gjakut. DRURI I JETËS Liliane Perrin-it Ajo vdiq në nëntor dhe flamujt e fateve tona i zbritëm në gjysmështizë. Liliane Perrini-i, medalon i përjetshëm ne do ta mbajmë të varur në kujtimet tona. Ajo iku në nëntor dhe vjeshta hyri me verdhësi në visoret e ëndrrave duke shkundur gjethet në Drurin e Jetës. ËNDRRAT Na mbytën ëndrrat e dheut të huaj Edhe netëve të pagjumë bredhim të përhanshëm hapësirave të bleruara të vendlindjes. zgjohemi me ëndërr në qepallë, dhe ngrysemi mbi pjalm gjumi në bebëzen e lulëzuar. Vetëm një grusht dhe Kosovë do të na sjellë pushimin e trupit dhe qetësinë e shqisave tona. ROJA E TUFËS Kur këndon Baca Nazif fotografitë në mur lotojnë nga malli: "Ngjitet tufa me këmborë, u prinë dashi me kurorë..." Në karrige ahu që ka lëshuar gjethe rri ulur duke i rënë kavallit i zgjon bylbylat e mallit në kopshtet e largëta nëpër këngë. Nëpër mure zhagitet hija e dashit të therrur kurban për festën tonë të motmotit. MALLI PËR FSHATIN E LINDJES Arën me grurë e solli në dhomën e stolisur me kallij të vendlindjes. Këtu në këtë qytet të huaj as gruri se ka ngjyrën e bebëzave tona: është jeshil si zhapini tek rrezitet mbi shkëmbij. U poqën kallijtë në dhomë nga malli ynë ngjyrë bakri. PLAGA E KURBETÇARIT Është plagë e nuk mbyllet kurrë as nëzemër, as në shpirt. Stinët ndërrojnë, datat në kalendar, akrepat qarkojnë rrathët e ferrit. koha rri e ngrirë në kujtime. Plaga ime kullon gjak pika-pika mbi kujtime.... SHAMIJA Ma dha shaminë që pat fshirë lotin që ia shkrumoi faqet. Kur u zgjova nga gjumi me të i fshiva kujtimet e lëndimet e zhubrosura... Po njelmësinë e mërgimit, me se do ta fshija, me se do ta hiqja? RASAT E MËRGIMTARIT Një jetë e nemur e lakuar nëpër rasa. Në emërore:Iliri! në kallëzore:Dardani! në rrjedhore:Kosovë! Thirrorja është zhdukur se nëna s´na dëgjon. Emri ynë edhe sot lakohet nëpër histori. NË KUJTESË Dikush qan mos po qaj unë? Me ninullat të bukura mí ndizte nëna dhe qirijtë qiellorë mbi kokë. Mbi kokë, pleqëria se ç´m´i shkundi borërat e Sharrit e duke bredhur meridianeve ninullat e nënës s´mú ndanë. Dikush qan mos po qaj unë? MALLI Kur e lash shtëpinë dhe ika nëpër botë nëna deri te pragu i shtëpisë më përcolli me lotë. Ika unë i mjeri nëpër baltë e terr, nëpër shteg ylberi vajta drejt në ferr. Dielli rri i ngrirë në qiellin e huaj duke ma ngrohë jetën me javë e me muaj. Rrudhat e pleqërisë s´ma shuajnë atë zjarr që në vendin tim të kem një copë varr. REFREN KURBETÇARI Kafka të ngjitura për lëkurë që jetën s´e shijojnë kurrë duke kujtuar lodrat e fëminisë vrapin e bagëtisë në fushë mallin që është përzier në këtë tymnajë. Kush do túa ushqejë shpresën ata që kurrë s í sheh të qeshur, Rini e mbështetur për mur deri kur? KROI I AHUT Nën shiun plak diku në mal buron me currila uji kristal. Rrjedh uji ngadalë malit tatëpjetë, siç rrjedh nëpër vite malli im për jetë. Një ylber kujtimi rrjedh nëpër mote prej zemrës sime deri te zemra jote. BYLBYL I LUMTUR Ti në kafaz unë mes natyre ti këndej e unë matanë pasqyre Ti lart në qiell e unë poshtë në tokë, as për një shekull s´bëhemi shokë. Eja të ndërrohemi për shekullin e ri.: unë pëllumb ti bëhu njeri. DITË E VONUAR Si pikë uji nga shkretëtira bëhu oazë dhe mbushi burimet që t´i freskosh zemrat e djegura nga vapa qiellore. Dhe eja ditë e ëndrrave të bardha! NËNA Fjalë e qëndisur me shkronja ari te kokat e shqiponjës në flamur. U rritëm nëpër shekuj në prehrin e saj, me bazybenë që na e lidhi për qafe bredhim nëpër histori. Edhe sot në kurbet në ëndërr netëve dimërore më flet. DALLËNDYSHES Shko në kopshtin tim këput veç një mollë ma sill t´i marr erë të bëhem erë e saj. Ma sill një lulëkuqe me ngjyrë të flamurit t´ma zdriti udhën e shtegun nëpër terr. KËNGË QYQESH Në pullazin e shtëpisë tubohen qyqet. Netve me hënë majë oxhaku heshtjen mortore vetëm kënga e tyre e prish. Mbështjell me ëndrra kobzeza nëna mallkon këngën e tyre mortore. PARA XHAMISË SË MADHE NË PRISHTINË Në Prishtinë para kafenesë"Besa" bërlyket shpresa për çdo ditë. Para Xhamisë sëMadhe tubohet mëngjeseve rinia për të shitur rininë e vet. As me pishë as me qiri kurkund s´gjen mall më të lirë në treg. BOTA E TJETËRSUAR Shekuj me radhë po lind engjëj dhe tiranë. Rruga ku takohen shtruar me të zeza, mbretëri e tyre shtrihet në varreza. DHEMBJE Ngricë përjashta e ngricë përbrenda ku të gjejnë zemrat pak ngrohtësi dashuria ku do të shkrijë?! Duke pritur ata që ikin duke pritur ata që s´vijnë më të vocërr po bëhen fëmijtë. Po Gjeto Basho Muji kur do ta kapë thikën për ta mbytur frikën? NETËT PA GJUMË Dhoma fle po shtati im sé ndjen qetësinë: mendimet bredhin nëpër visore, qelizat ëndërrojnë sferat e dritës ndërsa eshtrat parandjenë se do të bjerë shi. Në mua s´ka qetësi: zemra troket në një portë ku e dashura ime qëndis pajën e fëmijëve tanë të palindur. Në një ëndërr hap një dritare: fluturat e dritës vërshojnë nëpër perde dhe shëndrrohen në fluska drite. Zgjohem dhe shënoj në ditar: notat e një kënge të harruar në një legjendë. PËLLUMB I HUAJ Ai nuk e njeh qiellin tim që e ruaj në bebëz. Di të fluturojë vetëm mes reve me tym që na i ngulfasin mushkëritë tona fshatare. Më kot shikojmë nga qielli ai asnjë lajm nuk do t´na e sjellë nga shtëpitë tona mbuluar me mall. Edhe gugatjen e ka në gjuhë të huaj As dreqi s´i merr vesh figurat që bën tek fluturon nëpër qiell. Më mirë është t´ia vënë një degë dafine në sqep dhe të lutemi të na sjell paqe në këtë globin tonë gjysmë tokë e gjysmë ujë loti. NË PRITJE A do të kthehet ndonjëherë si zog shtegëtar për të marrë vezën e harruar në pullazin tonë. si stalagmit mijëvjeçar pres i shtangur fluturimin e tij nga vendlindja unë Ago Ymeri vetë. VENDI IM Natë për natë shëtis visoreve me hënë buzë lumit, fushave me grunaja, pyjeve të gjelbëruara. Krojet gurgullojnë në gjuhën e këngës bari pëshpërit baladën për Rrushen e Rexhës, era zgjon mallin e fjetur në zemër. Natë për natë bredh bulevardeve të ëndrrës dhe në shtëpi nuk arrij kurrë. RRUGËT E MIA Jam udhëtar që kërkon Itakën e vet. Meridianeve të Europës shetita, nëpër hotele luksoze kam fjetur dhe asnjë çast pushimi nuk pata As buka s´pat shije as uji i kroit, pa i prekur nëna ime. Shesheve të qyteteve u mungonte aroma e blirëve të buzërrugëve të mia. Dhe vazhdoj rrugën dhe s´di kush më shtyn e në Itakën time s´arrij kurrë. BOTA E MASKAVE Është bërë bota si laraska krijon fytyra me dy maska, një dje, tjetër sot, nesër duket si robot. NË BRENDI E sotmja qan të nesërmen, të dyja në shpirtin tim ndeshën, unë mes tyre përpiqem të arrij triumfin. PISHTAR DRITE Fadil Sylejmanit Pishtar drite në qiellin e shqipeve: e sjell pranverën në stinët tona, ngrohtësinë në kujtime, shënon vitet e dritës, që arrijnë nga stërgjyshërit tanë. Meshtar i të dielave tona kur besimtarët bien në gjunjë tek predikon të ardhmen. Qiri i Naimit që shuhet për të bërë dritë për poetin e tretur në bardhësinë e letrës. I HUMBURI Kur deshi të kalojë nëpër pragun e dy stinëve u rrëzua në gurin e moshës. Buza i rrodhi qumësht se ende dhëmbët e qumështit s´i ishin ndërruar çunit. Tashti ndjek gjurmët e stinës duke ëndërruar mustaqet e misrit t´i rritën nën hundë. USHTRIMI I DURIMIT Digjet si Ago Ymeri për fjalën e dhënë: besë sot a ka ndër burra? Thinjat e durimit iu nxinë dhe rishtas iu zbardhën nën flakën e ftohtë që digjet nëpër fjalë. S´ka zjarr që ia pjek kulaçin që ia gatuan e bija e mbretit. Ai do të kthehet pas nëntë vjetëve te nusja e vet. MALLËNGJIM Motra kur u bë nuse hapi portat e ngujuara të një stine të re. Qerrja e kuqe me katër rrota kohe kaloi mbi fëmininë e saj. Motra iku! Ç´zog do të këndojë në drurin e manit mallin e saj? ELDORADO Aty sundon vetëm një stinë: gjethet thahen në bebëz ku bën vapë tropikale. Aty mbretëron vetëm një kohë: Doruntina do t´mbetet pa u martuar se treqind krushq kanë humbur rrugën deri te shtëpia e saj. Çika potureshë këndon balada me një kurorë gjaku në kokë. El Dorado është ëndrra jonë shekullore. [[Skeda:Shembull.jpg]] == LETËRSI"KRISMA E FJALËS"Shaban Cakolli == PËRMBLEDHJA POETIKE: "KRISMA E FJALËS";SHABAN CAKOLLI JEHONA E SHEKUJVE Aty pran trotuarit rrokaqielli përgëdhel yjet më poshtë nën hije purgatori tenda e fshehur e mallkimit Në guvën e shpirtit Në guvën e shpirtit Shpresa – ylber amshimi ngrihet hark në qiell nënë të cilin rrjedh lumi i amshimit Kush është ai trim që mund ta kapërcejë harkun e fatit të vet që poemën e vet ta dëgjojë për së gjalli FJALA JUAJ Në kujtesë do mbetet ajo fjalë që vjen maleve me flakën e kushtrimit heu kush është trim se ora ka ardhë ujkun e çalë ta heqim zvarrë nëpër baltë UNË DHE MALLI Tërë natën bashkë unë dhe malli na mbyti halli i kësaj jete jallane Kur s’kam gjumë fare ndez një cigare brengat t’ kthej në tym DROJA Druaj se djalli me xixa stralli na vizaton yllin midis balli Vijnë pastaj hijenat t’i grisin pelenat e foshnjeve të palindura . Këta klysh popi soji e sorrollopi që të pijnë gjak populli shekulli s’i ngopi Në këtë rreth harkor të rrugëtimit mizor vetëm lëmshi i fatit na mbeti në dorë FJALA E HUMBUR Mbeta pa fjalë a ditën kur jam nisur në jetë rrugëve të paruugë në dritë e mugë Në guvën e shpirtit ndryer është qe një shekull e betuar nën dritë qiri para ikonës sate liri KAPTINA II GJURMË PAS GJURME E GJATË KJO NATË Sonte gjithçka po fle në qetësinë ë vet Në dhomën time qielli i ka ndezur fanarët të mos tremben qelizat që tajisin lëngun e jetës të gjatë shekujt që flejnë dhomat flejnë qytetet sonte gjumë nuk kanë vetëm poetët bëjnë qarqe, nëpër vargje të regjur si gëzofet shkrihen në vuajtjet e popullit. E NDIEJ HUMBJEN Viti shkel vitin pesha bie pingul në shpirtin tim tretur në mërgim Një pjesë e diellit m’ është shkëputur nga qielli i bebëz nga hija e lotit tim derdhur në dhe të huaj Nëse unë s’ kthehem hija ime do të bredhë trotuareve të nbotës pas mallit tim Për çdo natë e bëj nga një shtegëtim në mendje për në shtëpi për amanetin e nënës para se të japë lamtumirën pranverave të ikura pa kthim HALL MBI HALL Turma shkojnë turma vijnë mbijnë si bari i keq në faqen e blertë të globit Prej shekulli në shekull kërkojnë lëmoshë trotuareve të fatit Trokasin në portë të hapur kastat luksoze të ngopura parfumnesh të një biznesi të ndyrë ORA JONË Gjurmë pas gjurme bjeshkë pas bjeshke na ndoq sopata shpatën nëpër shekuj Këtu varrë e atje varrë më bëhet shpirti mulli ere në skëterrë pas skëterre deri kur të bredh me bredh kështu,o shpirti im? nga të palarat e botës pelim Këtu s' jam atje s’më lënë, o nënë qenia ime e ndarë në dysh në udhëkryq E BUKURA MORE Moj e bukura More si të lash, e më s'të pash si të lash, si të lash si të lash, e më s'të pash (popullore) Ec nëpër të kaluarën për ta gjetur të ardhmen ëndërro shqip, frymo shqip o Arvanit Hy kalabrisht i dehur mendimeve arbërisht e jetën vazhdo prore e dasmën bëje pleqërisht Edhe varrin hape me E bukura More Rro sa malet me dhembjen shkëmbore buzë detit me shikim të humbur nga e bukura More TY QË PO VJEN Në këtë botë erdhëm njëlloj me rregullat e ngurta të natyrës A lejon natyra pamjet me dy fytyra Njëri maskë laraskë në atë degë të fatit që çukit kokrrat e inatit Me kurriz për murriz tjetri kruan unazat e shekullit LAMTUMIRË Tërë kohën u rropate për këtë jetë bajate ndërtoje kulla prej letre rrokaqiej e pallate Atë që bëje ditën rrënoheshin brenda nate Falë të qoftë o miku im ky mashtrim MORT Të etur për gjak këta barbarë edhe në ëndrrat e tyre hapnin varr Po nga varri i tyre s’ do mbijë as fije bari vetëm ndonjë gjethe ançari mund ta sjell era nga shkretëtira KËNGË NË DARDANË Metush Krasniqit Në Dajkoc e në Dardanë anembanë këndohet një këngë përjetësie Këndon bilbili maje lisit për një legjendë që e lindi fisi Këndojnë në kor shkëmbi e lumi duke rënë nëpër fushë për shqiponjen e Krasniqes në qiellin e kuq të Kosovës KOSOVËS Kosovë copë fushe e Edenit me përmasa ëndrre me qiellin përplot shqiponja që ngrejnë qerdhe nëpër zemrat tona PËR TY DRITË Flakadan lirie që n driconte nëpër zemrat tona me shekuj Shekull pagjumësie është ky c’ të bëjmë me ty në cilin qerpik si në shandan të vëmë në cilin qiell të bebëzave tona të grisura Tokë e shenjtëe e Kosovës me këtë florë të kuqe gjaku me xixëllonja stralli që dalë kanë nga nga limfa jonë NË BRENDI Këndej gjithë zjarr e andej akull vetëm gjurmë e kthtërave të stinës në xham Zjarri djeg leckat e stinës së ikur nga fryma e detit të strukur në gjethe bajameje Një syth ëndrre zënë e ka zogun e bilbilit në kafaz E GJATË KJO NATË Sonte gjithçka po fle në qetësinë ë vet Në dhomën time qielli i ka ndezur fanarët të mos tremben qelizat që tajisin lëngun e jetës të gjatë shekujt që flejnë dhomat flejnë qytetet sonte gjumë nuk kanë vetëm poetët bëjnë qarqe, nëpër vargje të regjur si gëzofet shkrihen në vuajtjet e popullit. AS NË JETË;AS NË VARR Më humbi shoku i shpirtit e zhdukën pa gjurmë këlyshët e ferrit S' është askund as në jetë as ndër varre. s’është më hija e tij Ai s’është askund se është gjithkund duke u dhënë shpirt gurit e drurit KAPTINA III ZJARRI QË KA KOSOVA LETRA E NËNËS Më çoi nëna letër shkruar më kishte me lotët e saj Liqe i pafundë dukej pika e mallit që derdhur ish nëpër fjalë Më shkroi nëna letër dhë një liqe malli e ktheu në avull vetëm me një fjalë RRUGËS PËR NË QIELL Sa herë mbi çati na këndonte korbi nëna e mallkonte thoshte: këndon morti Shenjat e shenjta të krahut të shqiponjës u dukën në qiell dhe në palcën tonë rrymoi liria ERDHI ORA Pabesitë e bardha nga shekulli në shekull mallin për liri s'na shuan Brigjeve të ëndrrave u përplas akullnaja në rropulli u trand liria e ujqërit uluritën e bjeshkët gjëmuan e u trembën majet me dëborë se erdhi ora e flakës së pashuar të zjarrit ilir Dielli ka shndëritur qiellin e zemrave tona se jehoi zëri i Ademit se Hamza i zu pritën jehut të kushtrimit i gjallë apo i vdekur i Besëlidhjes së Gjergjit jam për jetë NË UDHËKRYQ Këtej vihet andej shkohet rrugët tona s'mund të ritakohen. në brendi shpalos kujtimin tëndin dhe timin i vogël është hapi im pafund veç mall e trishtim. PËRSE MË IKE Më ike o mike, me mëngjesin e vjeshtës më le me hirin e mallit të ruajë atë gacë të fshehur të dashurisë Mbeta në udhëkryq të dashurisë me sy kah qielli duke pritur pikat e lotëve të tu që do t’i sjellin retë ë kësaj vjeshte E VËRTETA Kur kreshnikët tanë i hapën hartat atyre në duar iu dogjën kartat Lartmadhëria mbet lakuriq para pasqyrës u bë gaz i botës karikaturë e gjallë që të bën më lot të qeshësh Gomari që shtihej ujk mbeti pa lëkurë dhe filloi të pëlliste deri në kupë të qiellit Vetëm kur në gjyq e depozitoi mendjen u pa sheshit se burri i botës për mburrje e kishte trurin e gomarit ETIKETA MIRËSJELLJEJE Atyre iu iu dridhej buza e u kruhej zuza tek flisnin me romuza për luftën e madhe Urrenin njeri-tjetrin tek i lanin faqet ndërsjellë me pështymën e puthjeve Biografitë plot akuza kandidatë për biruca që kur lindën nga lluca Trima para pasqyrës para kufomave dhe dhomave që kundërmonin ligësi LOT KOSOVE Sllav e shkja dhe djalli i zi na lakmuan edhe gjelbrimin e fushave tona në sy As me vetëveten s’ lanë të flisnim njerëzisht për njerëzimin se njerëz s’ishin Shkilnin tokën tonë të bukës me thundrrat e tyre me brirë therrnin qiellin e kaltër të bebëzave tona Zjarrin që ka Kosova për liri tund dheun dhe shpërthen deri në qiell duke djegur e pjekur mustakët e miu në fytyrat satanike Kur shiu i lotëve pushoi rreze lëshoi liria dhe me foshnje u mbush shtëpia. TRIMAT Zjarrin që ka Kosova s’e ka Etna as vullkanet në Tokën e Zjarrtë Aty ku shpërthen zjarri ngrohet shqiptari me flakën e lirisë Më bënë trim dhe mua ushtri e rritës roje e Kosovës dhe e shkëndijave të gjakut Mbrapsht në krye Shko poshtë KAM NJË HALL Kam një hall më të madh se lumi me netë të tëra . s'më zë gjumi kështu dje kështu sot i përgjumur nëpër glob mbuluar prej luksi Anonim në azil pa mik e me myk i mbyllur në terr endem nëpër vetëvete në anonimitet rroj e vdes ngapak çdo ditë EMËR I NEMUR Udhëtarë të territ hyjnë dhe dalin nga dera në derë ecin për teh të thikës duke u përpjekur të kërcejnë në humnerë hapur në anatemë si fëmijë të humbur thellë në pyll lajkash e trishtimi U lexohet në dritën e syve mallkimi i territ ngrysen e gdhihen me një vel mërzie Nuk kanë shteg as prag s'dijnë kah nisen, as ku ndalen me këtë rrugë muge emër të nemur gurbet Mbrapsht në krye Shko poshtë Shiko profilin e anëtarit JETË PA SHIJE Kam etje si në dimër ashtu në verë Tablo e recetës sime e pij qumësht më bëhet vrerë ha bukën më bëhet gurë. Para syve perde muge kjo është panorama ime në muzgje gjumi Menu e pashkruar me një përzgjedhje për oreksin e humbur të ditës JETË E VAJ Rrodhi përrocka ujë loti rrodhi kot së koti kur ndryshoi moti Në katër anët e globit rri buzë trotuari duke shikuar ndërrimin e ngjyrave në semafor Kërcitën kockat nga reuma kur filloi riga e shiut të bjerë nga ai qiell kuq e zi Në gjysmë u ngrit flamuri. flamuri i kuq i larë me gjak për këtë jetë të pafaj KAPTINA IV ËN QIELLIN E HUAJ MËRGIMTARI Larg atdheut larg shtëpie të shkuan vitet sikur hije Vetëm agimi i djalërisë hap portën e kujtimeve dhe në fushat e bleruara të viteve një çunak këmbëzbathur mbledh Lulenarçizi E shkurtër është jeta si një shirit celuloidi që fillon në kujtime dhe mbaron në një beze të bardhë në murin e moshës Imazhe gri si bryma e flokut tënd ngrin e shkrin në lëvizje të përhershme të ëndrrës . Rini e thinjur stacioneve presin e përcjellin vagonat me radhë që bredhin nga stina në stinë NËN QIELLIN E HUAJ Ky qiell mbi rrokaqiell dhe jeta jonë drith e miell brenda mureve të betonit vyshket e pafaj në këtë nënqiell Deri në asht unë kam acar. dhe duhet të mbulohem me një re të trashë tymi ose të pëlcas si tollumbace në duart e një fëmije bonjak e gjuajtur nga një shigjetë acari Zemra ime e mërdhirë del gjysmëlakuriqn të shëtisë nëpër kopshtin e mbuluar me vesë BUZË LUMIT RAJNA Buzë lumit Rajna mbi syprinën e ujit hijen mallit e ndeza tani jam pa hije i lehtë si avulli si një hije malli që ka rënë mbi ujë ME SHTEGTARËT Bashkë me dallëndyshet u nisëm për një ditë shtegëtimi Kaluam fusha lumenj dhe detra për ta gjetur folenë e stërgjyshërve pellazg Kur vinin pranverat dhe bora shkrihej në diell shfaqej strofulli i lashtë në një dege të tharë KUR DOLA PREJ SHTËPISË Kur dola prej shtëpisë ia dhash flakën rinisë Si qen e tërbuar lehte uria e skamnorit në dheun e huaj Erdhi koha për t’ u nisë dhe i thash nënës të ma varë atë bazybe në qafë që të më ruaj nga syri i keq i mërgimit Zemra e nënës u vyshk për një minut siç vyshket lulja nën brymë dhe zemra e mërgimtarit nga malli Një vaj i padukshëm ma dridhi buzën dhe s’ mund të them asnjë fjalë malli për tokën që po e lë Jetë e namur sot për nesër me rininë e humbur viteve të njomura me lot Vitet shënohen me hijeroglifet për historinë fatkeqe të brezave që po vijnë MALLI PËR KROIN E FSHATIT Ngjiten vashat shpatit shkojnë te kroi i fshatit të buta si delet i zbukurojnë belet kur ngjesin kordelet. Qafat me rruzare n’kostume shqiptare qëndisur me rreze Kroi i fshatit ujë rrjedh teposhtë nga fushat për t’i çmendur çunat për t’i joshur çupat Tani më zgjon etjen në këtë tokë mërgimi malli më djeg shtatit për kroin e fshatit. NËNË MOJ NËNË Kur u ndava nga ti o nënë qava natën e tërë se kisha mall për një fjalë tënden Kur m’i këndoje ninullat o nënë në gjoksin tënd. fluturoja në qiell Më ty për dore hapëroja nëpër oborre dhe sot më merr marrë malli të më marrish përdore. o nënë Rrudhat e pleqërisë sa të hijshme i kishe si vija të dritës të yjeve në qiell në netët plot hënë Sa më ka marr malli për një bukë nga dora jote. o nënë për një bukë misri me shije fëmijërie Si zgavër lisi zemra më është bërë ke era fsheh borën për flokët e mia Edhe zogjët e malit nëse më thërrasi t’ i lot mos lësho qëndro dhe më prit se do të kthehem një ditë. NË VIZION Në një kopsht në Osnabrück me një me një dallëndyshe u bëra mik Zemra bëri benë se do t’ia ruaj folenë derisa të kthehet nga shtegëtimi Iku duke më përshëndet me krahun e lehtë. zogu i shkretë Kalon detëra edhe toka të sjell të fala nga Shiroka N’ ma pashë nënën me lot në sy ajo qanë edhe për ty: I ZHDUKUR Një gotë verë një cigare si në odat shqiptare shuaj mallin e vendliondjes Pa shtëpi e katandi shterg i humbur në stinë vjeshte Jam shumë larg vetë syrgjyn me një gotë dhe tym duhani rendis ditët në rruzaret e vitit KUSH JEMI Kështu ishte kur jetë bënim me dreqërit Brejtësit na e grisnin dokumentin e identitetit të mos e njohim as shembëlltyrën tonë në ujin e pusit Na pyesnin: Kush jeni? nga vini? a ke dëshmi për identitet Ja këtë kartë ndërkombëtare se këtu kemi ardhur nga ferri ynë se jemi në thelb origjinal VIZIONARIT I.Rugovës Jeta hije e vogël Për ëndrrën tonë të madhe Mbyll një portë hap një portë për të dalë në një moshë tjetër Edhi dita t’ mbledhim frutet në atë pemë të jetës në mungesën tënde Dita e dhimbje se madhe N'shekuj morti u rritën brezat duke pritur të vish ti me një fanar ardhmërie në dorë Tani një diell i kuq rri varur në atë degë të të bleruar në pemën e jetës Ai iku po një brerore lirie ndriçon përjetësisht në atë afresk me portretin tënd ANTIHISTORIKE Sa herë ia shikoj fytyrën mësuesit të historisë më bëhet se lexoj një pergamenë të lashtë të zhubrosur nga vitet NË FLAKËN E KUSHTRIMIT Në kërkim të fatit Znj. Reile Hildebrandt Sa shumë lustra fjalësh për paqaën po botës s’ia ndërron fgaqen prej mesjete ne histori s’ia ndërron kush numrin kësaj flete të lirbrit të fatit Karvane të pandalura nëpër rrjeta rrugësh të labirinthit në Ballkan jetë insektesh bënin nëpër shekuj Nga muri kinez deri te Muri i Berlinit nëpër gjurmët e hirin fati shtijohej nga brezi në brez Edhe sot nën harkun e fatit rrjedh ai lumë i pagjumë njerëzish për të dalë në atë fushë jeshile të Edenit == LETËRSI"KRISMA E FJALËS"Shaban Cakolli == PËRMBLEDHJA POETIKE: "KRISMA E FJALËS";SHABAN CAKOLLI JEHONA E SHEKUJVE Aty pran trotuarit rrokaqielli përgëdhel yjet më poshtë nën hije purgatori tenda e fshehur e mallkimit Në guvën e shpirtit Në guvën e shpirtit Shpresa – ylber amshimi ngrihet hark në qiell nënë të cilin rrjedh lumi i amshimit Kush është ai trim që mund ta kapërcejë harkun e fatit të vet që poemën e vet ta dëgjojë për së gjalli FJALA JUAJ Në kujtesë do mbetet ajo fjalë që vjen maleve me flakën e kushtrimit heu kush është trim se ora ka ardhë ujkun e çalë ta heqim zvarrë nëpër baltë UNË DHE MALLI Tërë natën bashkë unë dhe malli na mbyti halli i kësaj jete jallane Kur s’kam gjumë fare ndez një cigare brengat t’ kthej në tym DROJA Druaj se djalli me xixa stralli na vizaton yllin midis balli Vijnë pastaj hijenat t’i grisin pelenat e foshnjeve të palindura . Këta klysh popi soji e sorrollopi që të pijnë gjak populli shekulli s’i ngopi Në këtë rreth harkor të rrugëtimit mizor vetëm lëmshi i fatit na mbeti në dorë FJALA E HUMBUR Mbeta pa fjalë a ditën kur jam nisur në jetë rrugëve të paruugë në dritë e mugë Në guvën e shpirtit ndryer është qe një shekull e betuar nën dritë qiri para ikonës sate liri KAPTINA II GJURMË PAS GJURME E GJATË KJO NATË Sonte gjithçka po fle në qetësinë ë vet Në dhomën time qielli i ka ndezur fanarët të mos tremben qelizat që tajisin lëngun e jetës të gjatë shekujt që flejnë dhomat flejnë qytetet sonte gjumë nuk kanë vetëm poetët bëjnë qarqe, nëpër vargje të regjur si gëzofet shkrihen në vuajtjet e popullit. E NDIEJ HUMBJEN Viti shkel vitin pesha bie pingul në shpirtin tim tretur në mërgim Një pjesë e diellit m’ është shkëputur nga qielli i bebëz nga hija e lotit tim derdhur në dhe të huaj Nëse unë s’ kthehem hija ime do të bredhë trotuareve të nbotës pas mallit tim Për çdo natë e bëj nga një shtegëtim në mendje për në shtëpi për amanetin e nënës para se të japë lamtumirën pranverave të ikura pa kthim HALL MBI HALL Turma shkojnë turma vijnë mbijnë si bari i keq në faqen e blertë të globit Prej shekulli në shekull kërkojnë lëmoshë trotuareve të fatit Trokasin në portë të hapur kastat luksoze të ngopura parfumnesh të një biznesi të ndyrë ORA JONË Gjurmë pas gjurme bjeshkë pas bjeshke na ndoq sopata shpatën nëpër shekuj Këtu varrë e atje varrë më bëhet shpirti mulli ere në skëterrë pas skëterre deri kur të bredh me bredh kështu,o shpirti im? nga të palarat e botës pelim Këtu s' jam atje s’më lënë, o nënë qenia ime e ndarë në dysh në udhëkryq E BUKURA MORE Moj e bukura More si të lash, e më s'të pash si të lash, si të lash si të lash, e më s'të pash (popullore) Ec nëpër të kaluarën për ta gjetur të ardhmen ëndërro shqip, frymo shqip o Arvanit Hy kalabrisht i dehur mendimeve arbërisht e jetën vazhdo prore e dasmën bëje pleqërisht Edhe varrin hape me E bukura More Rro sa malet me dhembjen shkëmbore buzë detit me shikim të humbur nga e bukura More TY QË PO VJEN Në këtë botë erdhëm njëlloj me rregullat e ngurta të natyrës A lejon natyra pamjet me dy fytyra Njëri maskë laraskë në atë degë të fatit që çukit kokrrat e inatit Me kurriz për murriz tjetri kruan unazat e shekullit LAMTUMIRË Tërë kohën u rropate për këtë jetë bajate ndërtoje kulla prej letre rrokaqiej e pallate Atë që bëje ditën rrënoheshin brenda nate Falë të qoftë o miku im ky mashtrim MORT Të etur për gjak këta barbarë edhe në ëndrrat e tyre hapnin varr Po nga varri i tyre s’ do mbijë as fije bari vetëm ndonjë gjethe ançari mund ta sjell era nga shkretëtira KËNGË NË DARDANË Metush Krasniqit Në Dajkoc e në Dardanë anembanë këndohet një këngë përjetësie Këndon bilbili maje lisit për një legjendë që e lindi fisi Këndojnë në kor shkëmbi e lumi duke rënë nëpër fushë për shqiponjen e Krasniqes në qiellin e kuq të Kosovës KOSOVËS Kosovë copë fushe e Edenit me përmasa ëndrre me qiellin përplot shqiponja që ngrejnë qerdhe nëpër zemrat tona PËR TY DRITË Flakadan lirie që n driconte nëpër zemrat tona me shekuj Shekull pagjumësie është ky c’ të bëjmë me ty në cilin qerpik si në shandan të vëmë në cilin qiell të bebëzave tona të grisura Tokë e shenjtëe e Kosovës me këtë florë të kuqe gjaku me xixëllonja stralli që dalë kanë nga nga limfa jonë NË BRENDI Këndej gjithë zjarr e andej akull vetëm gjurmë e kthtërave të stinës në xham Zjarri djeg leckat e stinës së ikur nga fryma e detit të strukur në gjethe bajameje Një syth ëndrre zënë e ka zogun e bilbilit në kafaz E GJATË KJO NATË Sonte gjithçka po fle në qetësinë ë vet Në dhomën time qielli i ka ndezur fanarët të mos tremben qelizat që tajisin lëngun e jetës të gjatë shekujt që flejnë dhomat flejnë qytetet sonte gjumë nuk kanë vetëm poetët bëjnë qarqe, nëpër vargje të regjur si gëzofet shkrihen në vuajtjet e popullit. AS NË JETË;AS NË VARR Më humbi shoku i shpirtit e zhdukën pa gjurmë këlyshët e ferrit S' është askund as në jetë as ndër varre. s’është më hija e tij Ai s’është askund se është gjithkund duke u dhënë shpirt gurit e drurit KAPTINA III ZJARRI QË KA KOSOVA LETRA E NËNËS Më çoi nëna letër shkruar më kishte me lotët e saj Liqe i pafundë dukej pika e mallit që derdhur ish nëpër fjalë Më shkroi nëna letër dhë një liqe malli e ktheu në avull vetëm me një fjalë RRUGËS PËR NË QIELL Sa herë mbi çati na këndonte korbi nëna e mallkonte thoshte: këndon morti Shenjat e shenjta të krahut të shqiponjës u dukën në qiell dhe në palcën tonë rrymoi liria ERDHI ORA Pabesitë e bardha nga shekulli në shekull mallin për liri s'na shuan Brigjeve të ëndrrave u përplas akullnaja në rropulli u trand liria e ujqërit uluritën e bjeshkët gjëmuan e u trembën majet me dëborë se erdhi ora e flakës së pashuar të zjarrit ilir Dielli ka shndëritur qiellin e zemrave tona se jehoi zëri i Ademit se Hamza i zu pritën jehut të kushtrimit i gjallë apo i vdekur i Besëlidhjes së Gjergjit jam për jetë NË UDHËKRYQ Këtej vihet andej shkohet rrugët tona s'mund të ritakohen. në brendi shpalos kujtimin tëndin dhe timin i vogël është hapi im pafund veç mall e trishtim. PËRSE MË IKE Më ike o mike, me mëngjesin e vjeshtës më le me hirin e mallit të ruajë atë gacë të fshehur të dashurisë Mbeta në udhëkryq të dashurisë me sy kah qielli duke pritur pikat e lotëve të tu që do t’i sjellin retë ë kësaj vjeshte E VËRTETA Kur kreshnikët tanë i hapën hartat atyre në duar iu dogjën kartat Lartmadhëria mbet lakuriq para pasqyrës u bë gaz i botës karikaturë e gjallë që të bën më lot të qeshësh Gomari që shtihej ujk mbeti pa lëkurë dhe filloi të pëlliste deri në kupë të qiellit Vetëm kur në gjyq e depozitoi mendjen u pa sheshit se burri i botës për mburrje e kishte trurin e gomarit ETIKETA MIRËSJELLJEJE Atyre iu iu dridhej buza e u kruhej zuza tek flisnin me romuza për luftën e madhe Urrenin njeri-tjetrin tek i lanin faqet ndërsjellë me pështymën e puthjeve Biografitë plot akuza kandidatë për biruca që kur lindën nga lluca Trima para pasqyrës para kufomave dhe dhomave që kundërmonin ligësi LOT KOSOVE Sllav e shkja dhe djalli i zi na lakmuan edhe gjelbrimin e fushave tona në sy As me vetëveten s’ lanë të flisnim njerëzisht për njerëzimin se njerëz s’ishin Shkilnin tokën tonë të bukës me thundrrat e tyre me brirë therrnin qiellin e kaltër të bebëzave tona Zjarrin që ka Kosova për liri tund dheun dhe shpërthen deri në qiell duke djegur e pjekur mustakët e miu në fytyrat satanike Kur shiu i lotëve pushoi rreze lëshoi liria dhe me foshnje u mbush shtëpia. TRIMAT Zjarrin që ka Kosova s’e ka Etna as vullkanet në Tokën e Zjarrtë Aty ku shpërthen zjarri ngrohet shqiptari me flakën e lirisë Më bënë trim dhe mua ushtri e rritës roje e Kosovës dhe e shkëndijave të gjakut Mbrapsht në krye Shko poshtë KAM NJË HALL Kam një hall më të madh se lumi me netë të tëra . s'më zë gjumi kështu dje kështu sot i përgjumur nëpër glob mbuluar prej luksi Anonim në azil pa mik e me myk i mbyllur në terr endem nëpër vetëvete në anonimitet rroj e vdes ngapak çdo ditë EMËR I NEMUR Udhëtarë të territ hyjnë dhe dalin nga dera në derë ecin për teh të thikës duke u përpjekur të kërcejnë në humnerë hapur në anatemë si fëmijë të humbur thellë në pyll lajkash e trishtimi U lexohet në dritën e syve mallkimi i territ ngrysen e gdhihen me një vel mërzie Nuk kanë shteg as prag s'dijnë kah nisen, as ku ndalen me këtë rrugë muge emër të nemur gurbet Mbrapsht në krye Shko poshtë Shiko profilin e anëtarit JETË PA SHIJE Kam etje si në dimër ashtu në verë Tablo e recetës sime e pij qumësht më bëhet vrerë ha bukën më bëhet gurë. Para syve perde muge kjo është panorama ime në muzgje gjumi Menu e pashkruar me një përzgjedhje për oreksin e humbur të ditës JETË E VAJ Rrodhi përrocka ujë loti rrodhi kot së koti kur ndryshoi moti Në katër anët e globit rri buzë trotuari duke shikuar ndërrimin e ngjyrave në semafor Kërcitën kockat nga reuma kur filloi riga e shiut të bjerë nga ai qiell kuq e zi Në gjysmë u ngrit flamuri. flamuri i kuq i larë me gjak për këtë jetë të pafaj KAPTINA IV ËN QIELLIN E HUAJ MËRGIMTARI Larg atdheut larg shtëpie të shkuan vitet sikur hije Vetëm agimi i djalërisë hap portën e kujtimeve dhe në fushat e bleruara të viteve një çunak këmbëzbathur mbledh Lulenarçizi E shkurtër është jeta si një shirit celuloidi që fillon në kujtime dhe mbaron në një beze të bardhë në murin e moshës Imazhe gri si bryma e flokut tënd ngrin e shkrin në lëvizje të përhershme të ëndrrës . Rini e thinjur stacioneve presin e përcjellin vagonat me radhë që bredhin nga stina në stinë NËN QIELLIN E HUAJ Ky qiell mbi rrokaqiell dhe jeta jonë drith e miell brenda mureve të betonit vyshket e pafaj në këtë nënqiell Deri në asht unë kam acar. dhe duhet të mbulohem me një re të trashë tymi ose të pëlcas si tollumbace në duart e një fëmije bonjak e gjuajtur nga një shigjetë acari Zemra ime e mërdhirë del gjysmëlakuriqn të shëtisë nëpër kopshtin e mbuluar me vesë BUZË LUMIT RAJNA Buzë lumit Rajna mbi syprinën e ujit hijen mallit e ndeza tani jam pa hije i lehtë si avulli si një hije malli që ka rënë mbi ujë ME SHTEGTARËT Bashkë me dallëndyshet u nisëm për një ditë shtegëtimi Kaluam fusha lumenj dhe detra për ta gjetur folenë e stërgjyshërve pellazg Kur vinin pranverat dhe bora shkrihej në diell shfaqej strofulli i lashtë në një dege të tharë KUR DOLA PREJ SHTËPISË Kur dola prej shtëpisë ia dhash flakën rinisë Si qen e tërbuar lehte uria e skamnorit në dheun e huaj Erdhi koha për t’ u nisë dhe i thash nënës të ma varë atë bazybe në qafë që të më ruaj nga syri i keq i mërgimit Zemra e nënës u vyshk për një minut siç vyshket lulja nën brymë dhe zemra e mërgimtarit nga malli Një vaj i padukshëm ma dridhi buzën dhe s’ mund të them asnjë fjalë malli për tokën që po e lë Jetë e namur sot për nesër me rininë e humbur viteve të njomura me lot Vitet shënohen me hijeroglifet për historinë fatkeqe të brezave që po vijnë MALLI PËR KROIN E FSHATIT Ngjiten vashat shpatit shkojnë te kroi i fshatit të buta si delet i zbukurojnë belet kur ngjesin kordelet. Qafat me rruzare n’kostume shqiptare qëndisur me rreze Kroi i fshatit ujë rrjedh teposhtë nga fushat për t’i çmendur çunat për t’i joshur çupat Tani më zgjon etjen në këtë tokë mërgimi malli më djeg shtatit për kroin e fshatit. NËNË MOJ NËNË Kur u ndava nga ti o nënë qava natën e tërë se kisha mall për një fjalë tënden Kur m’i këndoje ninullat o nënë në gjoksin tënd. fluturoja në qiell Më ty për dore hapëroja nëpër oborre dhe sot më merr marrë malli të më marrish përdore. o nënë Rrudhat e pleqërisë sa të hijshme i kishe si vija të dritës të yjeve në qiell në netët plot hënë Sa më ka marr malli për një bukë nga dora jote. o nënë për një bukë misri me shije fëmijërie Si zgavër lisi zemra më është bërë ke era fsheh borën për flokët e mia Edhe zogjët e malit nëse më thërrasi t’ i lot mos lësho qëndro dhe më prit se do të kthehem një ditë. NË VIZION Në një kopsht në Osnabrück me një me një dallëndyshe u bëra mik Zemra bëri benë se do t’ia ruaj folenë derisa të kthehet nga shtegëtimi Iku duke më përshëndet me krahun e lehtë. zogu i shkretë Kalon detëra edhe toka të sjell të fala nga Shiroka N’ ma pashë nënën me lot në sy ajo qanë edhe për ty: I ZHDUKUR Një gotë verë një cigare si në odat shqiptare shuaj mallin e vendliondjes Pa shtëpi e katandi shterg i humbur në stinë vjeshte Jam shumë larg vetë syrgjyn me një gotë dhe tym duhani rendis ditët në rruzaret e vitit KUSH JEMI Kështu ishte kur jetë bënim me dreqërit Brejtësit na e grisnin dokumentin e identitetit të mos e njohim as shembëlltyrën tonë në ujin e pusit Na pyesnin: Kush jeni? nga vini? a ke dëshmi për identitet Ja këtë kartë ndërkombëtare se këtu kemi ardhur nga ferri ynë se jemi në thelb origjinal VIZIONARIT I.Rugovës Jeta hije e vogël Për ëndrrën tonë të madhe Mbyll një portë hap një portë për të dalë në një moshë tjetër Edhi dita t’ mbledhim frutet në atë pemë të jetës në mungesën tënde Dita e dhimbje se madhe N'shekuj morti u rritën brezat duke pritur të vish ti me një fanar ardhmërie në dorë Tani një diell i kuq rri varur në atë degë të të bleruar në pemën e jetës Ai iku po një brerore lirie ndriçon përjetësisht në atë afresk me portretin tënd ANTIHISTORIKE Sa herë ia shikoj fytyrën mësuesit të historisë më bëhet se lexoj një pergamenë të lashtë të zhubrosur nga vitet NË FLAKËN E KUSHTRIMIT Në kërkim të fatit Znj. Reile Hildebrandt Sa shumë lustra fjalësh për paqaën po botës s’ia ndërron fgaqen prej mesjete ne histori s’ia ndërron kush numrin kësaj flete të lirbrit të fatit Karvane të pandalura nëpër rrjeta rrugësh të labirinthit në Ballkan jetë insektesh bënin nëpër shekuj Nga muri kinez deri te Muri i Berlinit nëpër gjurmët e hirin fati shtijohej nga brezi në brez Edhe sot nën harkun e fatit rrjedh ai lumë i pagjumë njerëzish për të dalë në atë fushë jeshile të Edenit 4e4kpp2t8wyg0n131qe6g9gc76t55k4 0 98975 3006728 2992921 2026-07-07T05:28:02Z ~2026-38722-77 190025 /* Historia */ 3006728 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''Lisicë''' | native_name = Lis | settlement_type = Fshat | image_flag = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | flag_link = <!-- p.sh: Flamuri i Prishtinës --> | image_seal = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | seal_link = <!-- p.sh: Stema e Prishtinës --> | seal_size = <!-- p.sh: 50px --> | image_skyline = <!-- Pa ''Skeda:'' në fillim --> | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Mitrovicës|Mitrovicë]] |Komuna = [[Komuna e Mitrovicës|Mitrovicë]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = |Sipërfaqja urbane = |Sipërfaqja metropolitane = | population_total = | population_total_viti = 2011 |Dendësia = <!-- Të dhëna tjera--> | population_demonym = | established_date = |Krahina = |Lartësia = 617 | postal_code = |Prefiksi = |Aeroporti = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g=42 | gjer_m=54 | gjer_s=27 | gjer_dr = N | gjat_g=20 | gjat_m=52 | gjat_s=60 | gjat_dr = E }} '''Lisicë''' është një vendbanim në komunën e [[Komuna e Mitrovicës|Mitrovicës]], [[Kosovë]]. Pas vitit 1999 fshati është i njohur edhe me emrin '''Lis'''. == Gjeografia == Fillimisht fshati u quajt "Te Lisi" që do të thotë "Për pemën". Rregjimi serb do të thotë "dhelpra". == Demografia == Sipas regjistrimit të vitit 2011, Lisica ka 519 banorë. == Historia == Lisica gjatë periudhës jugosllave ishte një fshat i shqiptarëve etnikë që kundërshtonin sundimin serb. Në vitin 1912 fshati u përdor nga forcat otomane për të bombarduar kullen e [[Isa Boletini]]t. Një nga familjet që sundonin fshatin ishte familja Latifi, me origjinë nga fisi Gimaj i cili me sa duket erdhi në fshat nga Morina, Shqipëri, gjatë shekullit të 18-të. Babai i familjes Lisica ishte Osman Lisica i cili ishte bajraktari lokal rreth Mitrovicës. Familja përbëhej nga shumë kaçakë anti-jugosllave si Arif Lisica dhe vëllai i tij, Brahim Lisica, që jetonin shumicën e jetës së tyre të fshehur. Kur kolonët serbë erdhën për t'u vendosur në fshat në vitin 1912, ata u sulmuan nga vëllezërit Lisica. Në 1917, Arif Lisica vrrau një agjent serb me emrin Dragan Jablanoviç. Sipas autorit serb Milos Jelic, në vitin 1914 u raportua se Arif Lisica kishte vrarë dy vëllezër, Sadri dhe Fazi Smajli nga fshati Polaci, në komunën e Sokolajt. Më vonë, Arifi luftoi për gjininë e komandantit serb Zoran Zlatici në fshatin Zhazë nga kulla e tij. Meqë armët e gjinisë nuk ishin në gjendje të luftonin kundër Arifit, një pape ortodokse serbe ecën dhe ofroi një ujdi të cilën Arifi pranoi. Ai duhej të dorëzonte pushkën e tij. Arifi dhe vëllai i tij u vranë në një pritë nga forcat jugosllave në vitin 1924. == Shih dhe këtë == * [[Liqeni i Kelmendit]] * [[Komuna e Mitrovicës]] * [[Lista e ardhacakëve - Mitrovicë]] == Lidhje të jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/KV/15/Lisice.html vendndodhja] [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Mitrovicës]] {{Komuna e Mitrovicës}} {{KO-gjeo-cung}} aweebvurdgmzfvu97w1da6wom3r6qrh 0 101537 3006557 3005436 2026-07-06T16:19:51Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006557 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Njësia administrative Libonik | settlement_type = [[Njësi administrative]] | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = [[Shqipëria]] | subdivision_type1 = [[Qarku]] | subdivision_name1 = [[Qarku i Korçës|Korçë]] | subdivision_type2 = [[Bashkia]] | subdivision_name2 = [[Bashkia Maliq|Maliq]] | seat = [[Libonik]] | population_as_of = 2023 | population_total = 6594 }} '''Njësia administrative Libonik''' është një [[njësi administrative]] në [[Bashkia Maliq|Bashkinë Maliq]], në [[Qarku i Korçës|Qarkun e Korçës]], në juglindje të [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Qendra e saj është fshati [[Libonik]].<ref name="portavendore-njesite">{{cite web|title=Njësitë administrative|url=https://portavendore.al/bashkia-maliq/pasaporta-e-bashkise-maliq/njesite-administrative/|website=Porta Vendore|access-date=28 qershor 2026|language=sq}}</ref> Para reformës administrativo-territoriale të vitit 2014, Liboniku ishte komunë më vete. Pas krijimit të bashkive të reja, territori i ish-komunës u përfshi në [[Bashkia Maliq|Bashkinë Maliq]] si njësi administrative.<ref name="ligji115">{{cite web|title=Ligj nr. 115/2014 për ndarjen administrativo-territoriale të njësive të qeverisjes vendore në Republikën e Shqipërisë|url=https://qeverisjavendore.gov.al/wp-content/uploads/2024/08/Ligj-115_2014-Per-ndarjen-administrativo-territoriale-te-njesive-te-qeverisjes-vendore-ne-RSH.pdf|website=qeverisjavendore.gov.al|access-date=28 qershor 2026|language=sq}}</ref> == Gjeografia == Njësia administrative Libonik ndodhet në pjesën fushore të Bashkisë Maliq, në zonën bujqësore të fushës së Korçës dhe pranë qytetit të [[Maliqi|Maliqit]]. Zona bën pjesë në hapësirën më të gjerë të Bashkisë Maliq, e cila shtrihet në një nga zonat bujqësore më pjellore të Shqipërisë dhe në një territor që lidhet historikisht me tharjen e ish-kënetës së Maliqit.<ref name="pasaporta">{{cite web|title=Pasaporta e Bashkisë Maliq|url=https://portavendore.al/bashkia-maliq/pasaporta-e-bashkise-maliq/|website=Porta Vendore|access-date=28 qershor 2026|language=sq}}</ref> Pozita e Libonikut e lidh njësinë me qytetin e Maliqit, me [[Korça|Korçën]] dhe me fshatrat e tjera të fushës përreth. Territori ka karakter kryesisht rural dhe bujqësor. == Administrata == Njësia administrative Libonik është një nga shtatë njësitë administrative të Bashkisë Maliq. Bashkia Maliq përbëhet nga njësitë administrative Maliq, Libonik, Gorë, Moglicë, Vreshtas, Pirg dhe Pojan.<ref name="iam">{{cite web|title=Bashkia Maliq|url=https://iam.org.al/bashkia-maliq/|website=Instituti për Bashkitë e Shqipërisë|access-date=28 qershor 2026|language=sq|archive-date=7 tetor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251007215255/https://iam.org.al/bashkia-maliq/|url-status=dead}}</ref> Qendra administrative e njësisë është fshati Libonik. == Vendbanimet == Sipas të dhënave të Porta Vendore dhe ndarjes administrativo-territoriale, njësia administrative Libonik përfshin këto fshatra:<ref name="portavendore-njesite" /><ref name="shtetiweb">{{cite web|title=Ndarja e re administrative-territoriale|url=https://shtetiweb.org/2014/08/01/ndarja-e-re-administrative-territoriale/|website=ShtetiWeb|date=1 gusht 2014|access-date=28 qershor 2026|language=sq}}</ref> * [[Libonik]] * Drithas * Vloçisht * Vashtëmi * Pocestë * Symiz * Klocë * Shkozë * Këmbëthekër * Beras * Zboq * Memël * Manastirec == Popullsia == Sipas Censusit të Popullsisë dhe Banesave 2023, njësia administrative Libonik kishte 6.594 banorë. Në të njëjtin census, në këtë njësi u regjistruan 1.973 banesa të banuara dhe 2.079 njësi ekonomike familjare.<ref name="instat2023">{{cite web|title=Censi i Popullsisë dhe Banesave 2023 – Qarku Korçë|url=https://www.instat.gov.al/media/14333/cens-2023-korca.pdf|website=INSTAT|date=2024|access-date=28 qershor 2026|language=sq}}</ref> Liboniku është një nga njësitë më të populluara të Bashkisë Maliq, pas Pojanit. Popullsia e saj është kryesisht rurale dhe e shpërndarë në disa fshatra të fushës së Korçës.<ref name="instat2023" /> == Ekonomia == Ekonomia e njësisë administrative Libonik lidhet kryesisht me bujqësinë, blegtorinë, shërbimet vendore dhe veprimtaritë e vogla familjare. Zona përreth Maliqit njihet për tokat bujqësore pjellore, të krijuara pjesërisht nga tharja e ish-kënetës së Maliqit gjatë shekullit XX.<ref name="pasaporta" /> Për shkak të karakterit fushor dhe tokave bujqësore, fshatrat e njësisë kanë lidhje të fortë me prodhimin bujqësor, kulturat e arave, pemëtarinë, blegtorinë dhe tregtinë e produkteve vendore. == Historia administrative == Liboniku ka qenë më parë komunë në rrethin e Korçës. Me reformën administrativo-territoriale të vitit 2014, komunat u shkrinë dhe u krijuan bashkitë e reja. Në këtë kuadër, ish-Komuna Libonik u bë pjesë e Bashkisë Maliq si njësi administrative.<ref name="ligji115" /> Kjo reformë ndryshoi statusin administrativ të Libonikut nga komunë në njësi administrative, ndërsa funksionet kryesore vendore u përqendruan në Bashkinë Maliq. == Shih edhe == * [[Bashkia Maliq]] * [[Maliqi]] * [[Qarku i Korçës]] * [[Libonik]] * [[Fusha e Korçës]] * [[Pylli i Maliqit]] == Referime == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Libonik, Njesia administrative}} [[Kategoria:Njësi administrative të Shqipërisë]] [[Kategoria:Bashkia Maliq]] [[Kategoria:Qarku Korçë]] 468qkmf3tran9cwfsc9v5knmoyq2inc 0 103350 3006555 3005453 2026-07-06T16:17:46Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 3006555 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Njësia administrative Krumë | settlement_type = [[Njësi administrative]] | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = [[Shqipëria]] | subdivision_type1 = [[Qarku]] | subdivision_name1 = [[Qarku i Kukësit|Kukës]] | subdivision_type2 = [[Bashkia]] | subdivision_name2 = [[Bashkia Has|Has]] | seat = [[Kruma]] | population_as_of = 2023 | population_total = 4814 }} '''Njësia administrative Krumë''' është një [[njësi administrative]] në [[Bashkia Has|Bashkinë Has]], në [[Qarku i Kukësit|Qarkun e Kukësit]], në verilindje të [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Qendra e saj është qyteti i [[Kruma|Krumës]], i cili është edhe qendra administrative e Bashkisë Has.<ref name="portavendore-njesite">{{cite web|title=Njësitë administrative – Bashkia Has|url=https://portavendore.al/bashkia-has/pasaporta-e-bashkise-has/njesite-administrative/|website=Porta Vendore|access-date=28 qershor 2026|language=sq}}</ref><ref name="iam">{{cite web|title=Bashkia Has|url=https://iam.org.al/bashkia-has/|website=Instituti për Bashkitë e Shqipërisë|access-date=28 qershor 2026|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Para reformës administrativo-territoriale të vitit 2014, territori i sotëm i Bashkisë Has përbëhej nga disa njësi vendore të veçanta. Pas reformës, Krumë u bë një nga njësitë administrative përbërëse të Bashkisë Has, së bashku me njësitë Fajzë, Gjinaj dhe Golaj.<ref name="ligji115">{{cite web|title=Ligj nr. 115/2014 për ndarjen administrativo-territoriale të njësive të qeverisjes vendore në Republikën e Shqipërisë|url=https://qeverisjavendore.gov.al/wp-content/uploads/2024/08/Ligj-115_2014-Per-ndarjen-administrativo-territoriale-te-njesive-te-qeverisjes-vendore-ne-RSH.pdf|website=qeverisjavendore.gov.al|access-date=28 qershor 2026|language=sq}}</ref> == Gjeografia == Njësia administrative Krumë ndodhet në krahinën e [[Hasi|Hasit]], një zonë malore dhe kufitare në verilindje të Shqipërisë. Ajo shtrihet në pjesën qendrore të Bashkisë Has dhe lidhet me zonat e tjera të bashkisë, si Fajza, Gjinaj dhe Golaj. Qyteti i Krumës ndodhet në një terren kodrinor-malor dhe ka qenë qendra kryesore administrative, ekonomike dhe shoqërore e Hasit në anën shqiptare. Bashkia Has kufizohet në veri dhe perëndim me [[Bashkia Tropojë|Bashkinë Tropojë]], në jug me [[Bashkia Kukës|Bashkinë Kukës]] dhe në lindje me [[Kosova|Kosovën]].<ref name="portavendore-pasaporta">{{cite web|title=Pasaporta e Bashkisë Has|url=https://portavendore.al/bashkia-has/pasaporta-e-bashkise-has/|website=Porta Vendore|access-date=28 qershor 2026|language=sq}}</ref> == Administrata == Njësia administrative Krumë është një nga katër njësitë administrative të Bashkisë Has. Bashkia Has përbëhet nga njësitë administrative Krumë, Fajzë, Gjinaj dhe Golaj.<ref name="portavendore-njesite" /> Qendra e njësisë është [[Kruma]], qyteti kryesor i Hasit dhe qendra e Bashkisë Has. Sipas Institutit për Bashkitë e Shqipërisë, Kruma u shpall qytet në vitin 1994.<ref name="iam" /> == Vendbanimet == Sipas të dhënave të Porta Vendore, njësia administrative Krumë përfshin këto vendbanime:<ref name="portavendore-njesite" /> * [[Kruma|Qyteti Krumë]] * Krumë * Gajrep * Cahan * Mujaj-Dajç * Zahrisht Në disa burime administrative, emri i qendrës shfaqet në formën '''Krumë''', ndërsa në përdorim të gjerë ndeshet edhe forma e shquar '''Kruma'''. == Popullsia == Sipas Censusit të Popullsisë dhe Banesave 2023, njësia administrative Krumë kishte 4.814 banorë. Në të njëjtin census, në këtë njësi u regjistruan 1.136 banesa të banuara dhe 1.180 njësi ekonomike familjare.<ref name="instat2023">{{cite web|title=Censi i Popullsisë dhe Banesave 2023 – Qarku Kukës|url=https://www.instat.gov.al/media/14320/cens-2023-kukesi.pdf|website=INSTAT|date=2024|access-date=28 qershor 2026|language=sq}}</ref> Njësia administrative Krumë është njësia më e populluar e Bashkisë Has. Në të njëjtin census, Bashkia Has kishte gjithsej 11.684 banorë, ndërsa njësitë e tjera administrative ishin Golaj me 4.087 banorë, Fajzë me 2.261 banorë dhe Gjinaj me 522 banorë.<ref name="instat2023" /> == Ekonomia == Ekonomia e njësisë administrative Krumë lidhet kryesisht me shërbimet vendore, tregtinë, bujqësinë, blegtorinë dhe aktivitetet e vogla familjare. Për shkak se Kruma është qendra e Bashkisë Has, në të përqendrohen institucionet vendore, shërbimet administrative, tregu lokal, arsimi, shëndetësia dhe një pjesë e veprimtarive ekonomike të zonës. Hasi ka karakter kryesisht malor dhe rural. Në zonë ka rëndësi bujqësia, blegtoria, pemëtaria dhe lidhjet tregtare me zonat përreth, përfshirë Kukësin, Tropojën dhe Kosovën. == Historia administrative == Kruma ka qenë qendra kryesore e Hasit në anën shqiptare dhe ka luajtur rol administrativ për zonën. Në periudhën para reformës administrativo-territoriale, Hasi përbëhej nga njësi më të vogla vendore, ndërsa pas reformës së vitit 2014 u krijua Bashkia Has me qendër në Krumë.<ref name="ligji115" /> Me këtë reformë, njësia Krumë u përfshi si një nga njësitë administrative të bashkisë së re, ndërsa funksionet kryesore vendore u përqendruan në Bashkinë Has. == Rëndësia lokale == Njësia administrative Krumë ka rëndësi të veçantë për Bashkinë Has, sepse përfshin qendrën administrative dhe urbane të bashkisë. Kruma shërben si qendër për shërbimet publike, administratën vendore, tregtinë, arsimin dhe lidhjet e banorëve të zonës me institucionet lokale. Për banorët e Hasit, Kruma ka qenë dhe mbetet një qendër e rëndësishme krahinore, ku lidhen fshatrat përreth dhe ku zhvillohen një pjesë e madhe e veprimtarive administrative, ekonomike dhe shoqërore. == Shih edhe == * [[Kruma]] * [[Bashkia Has]] * [[Hasi]] * [[Qarku i Kukësit]] * [[Kukësi]] * [[Fajza]] * [[Golaj]] * [[Gjinaj]] == Referime == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Krume, Njesia administrative}} [[Kategoria:Njësi administrative të Shqipërisë]] [[Kategoria:Bashkia Has]] [[Kategoria:Qarku Kukës]] [[Kategoria:Hasi]] 5m8hvbyn8zhlpq7xqqhvunblz6gsm5y 0 103754 3006567 3003482 2026-07-06T16:41:04Z Smallem 126080 Heqje e trashjes së panevojshme (''') brenda titujve të seksioneve – përmes Claude AI 3006567 wikitext text/x-wiki {{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}} ==OSHILOSKOPI DIGJITAL DHE PERDORIMI I TIJ== Një oshikoskop ka pamjen e një televizori të vogel,përveç se e ka një rrjet në ekranin e tij dhe më shumë kontrolle se një televizor.Pjesa ballore e një oshiloskopi normalisht ka seksione të kontrolleve të ndara në seksione vertikale,horizontale,dhe trigger.Gjithashtu ka kontrolle display dhe konektorë hyrës.Deri ne vitet e 90-ta shumica e oshiloskopëve ishin aparate analoge:një tension hyrës kalonte në amplifikator dhe më pas aplikohej tek CRT-ja për të kontrolluar pozitën e elektronit.Një oshiloskop digjital operon në të njëjtin princip si një regjistrues digjital muzikor. ===1.Oshiloskopet=== Oshiloskopi është një mjet i cili ekspozon grafiqe,pra vizaton një grafik të një sinjali elektrik.Në shumicën e aplikimeve,grafiku tregon se si ndryshojnë sinjalet me kohën:boshti Y tregon tensionin.boshti X kohën,ndërsa intensiteti i dritës së ekranit quhet boshti Z. '''1.2.Kuptimi i formave valore si dhe matjet e formave valore''' Termi i përgjithshëm për një shembull i cili përsëritet me kohën është vala.Valët e zërit,valët e trurit dhe valët e tensionit janë të gjitha shembuj që përsëriten.Oshiloskopi mat valët e tensionit.Një cikël i valës është një pjesë e valës e cila përsëritet.Forma valore është një prezantim grafik i një vale.Tundjet e formave valore na japin shumë informacione rreth një sinjali. ‘‘‘‘‘1.2.1.Shumica e valëve klasifikohen në këto tipe:’’’’’ -Valët sinusoidale -Valët katrore -Valet trekëndore -Gjendjet shkallë dhe puls -Sinjalet periodike dhe joperiodike ===3.Llojet e oshiloskopëve=== Pajisjet elektronike mund të klasifikohën në dy kategori:analoge dhe digjitale.Pajisjet analoge punojnë vazhdimisht me variabla tensioni,ndërkohë që pajisjet digjitale punojnë me numra binar të cilet përfaqësojnë mostra të sinjalit. =====''3.1.Oshiloskopët analog''====== Punojnë duke aplikuar sinjalin e matur të tensionit direkt në boshtin verttikal në një rreze elektronike e cila lëviz nga e djathta në të majtë përgjatë ekranit të oshiloskopit-zakonisht gyit të rrezës katodike.Ana tjetër e ekranit trajtohët me fosfor të ndritshëm i cili nxehet sa herë që rrezja elektronike godet atë.Oshiloskopi analog më i shpejti mund të arrijë shpejtësi frekuncore dero 1GHz. =====''3.2.Oshiloskopët digjital''===== Ndryshe prej oshiloskopëve analog një oshiloskop digjital përdor një konvertues analog-digjital që të konvertojë tensionin e matur në informacionin digjital.Oshiloskopët digjital mund të klasifikohën në:oshiloskop digjital akumulues,fosforik dhe të thjeshtë. =====''3.3.Oshiloskopi digjital mostrues''===== Gjatë matjës së sinjaleve me frekuencë të lartë oshiloskopi mund të mos jetë i aftë të mblesh mostra të mjaftueshme në hapësirë.Mund të arrijë shpejtësi valore shumë më të shpejtë,10 herë më të shpejtë se oshiloskopët e tjerë. =====''3.4.Oshiloskopët laps dhe oshiloskopët dorë''===== Ekziston edhe një ndarje e që ju bëhet oshiloskopëve duke u bazuar në pamjën e jashtme të tyre duke bërë zvogëlimin e përmasave pa humbur saktësinë e oshiloskopëve në matje. ‘‘3.4.1.Oshiloskopët e dorës’’ Një UI600A oshiloskop digjital i dorës ka nje display LCD 4.5 inch i cili është i aftë të i njohë valët mes dy kanalëve si dhe një rezolucioni 320-240 duhe na ofruar thjeshtësi për të parë më shumë informacione. ‘‘3.4.2.Oshiloskopët laps’’ USBscope50 është një koncept i ri tek produktet USB DSO(digital storage osciloscope).Oshiloskopët e bazuar në PC na japin shumë benificione duke përfshirë fleksibilitetin,lehtësinë dhe në përdorim dhe ekonomi. USBscope është mjaft i vogël për tu mbajtur në xhep ose në çantat e laptopave por duke përdorur kabëll BNC për oshiloskopë. ===''4.Operimi me oshiloskopë''=== Ky seksion qartë shpjegon se si të operojmë dhe të fillojmë të përdorim një oshiloskop,si ta lidhim me tokë oshiloskopin-ti vendosim kontrollet në pozitat standarte.Tokëzimi i oshiloskopit është i nevojshëm për sigurim.Në qoftë se një tension i lartë prek ndonjë pjesë të poshtme te oshiloskopit mund të na godas neve.Tokëzimi gjithashtu është i rëndësishëm për të pasur matje të sakta me oshiloskop. ===''5.Teknikat e matjes së oshiloskopëve''=== Dy matjet themelore të cilat mund ti bëjmë janë matjet e kohës dhe të tensionit.Ky seksion diskuton metodat për të bërë matjet vizuele me ekranin e oshiloskopit.Kjo është një teknikë e zakonshme me instrumente analogë,dhe gjithashtu mund të jetë e dobishme për një interpretimtë shpejtë të ekraneve DSO dhe DPO. ==Referimet== 1.Ali Gashi,”Bazat e matjeve elektrikr” 2.Digital osciloskope ‘www.tektronix.com '''Shiko dhe këtë''' <br /> [[:en: Oscilloscope]] <br /> <br /> [[:en: wave propagation]] <br /> lg743bnzf9wqegtkm0axnfsmraknvub 0 104842 3006701 2989102 2026-07-07T04:08:13Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006701 wikitext text/x-wiki {{Ky Artikull|Shih: [[Fierzë]].}} {{ Infobox settlement | name = Fierzë | image_skyline = | rrethi = [[Rrethi i Elbasanit]] | komuna = [[Komuna Fierzë]] | banorë = | viti = | dendësia = | sipërfaqja = | postal_code = | lartësia = | gjerësi = | gjatësi = | website = }} '''Fierzë''' është një [[fshat]] në [[Komuna Fierzë|Komunën Fierzë]] në [[Rrethin e Elbasanit]] të [[Shqipërisë]]. <!-- == Gjeografia == !--> <!-- == Historia == --!> <!-- == Demografia == --!> <!-- == Ekonomia == --!> <!-- == Politika == --!> <!-- == Kultura == --!> <!-- == Lidhje të jashtme == !--> == Personalitete == * [[Jakov Xoxa]], shkrimtar shqiptar (i cili ka marrë Fierzën si vendngjarje në disa nga veprat e tij) == Shiko edhe == {{Komuna Fierzë (Elbasan)}} {{AL-gjeo-cung}} [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri]] [[Kategoria:Fshatra në Qarkun e Elbasanit]] gbhdy7o1j20csepnd8x74k7sam8itr5 14 110164 3006689 2988936 2026-07-07T03:45:52Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006689 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri|K]] 2l4b8cbdj2om25m3l5p0ki1z0dzp88f 14 110165 3006694 2988697 2026-07-07T03:49:44Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006694 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri|G]] 5c7rzi8ujlodg0nzktmugk7c6drlt16 14 110168 3006690 2988898 2026-07-07T03:46:16Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006690 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri|V]] 55ol1tqn3ieoijurb9x1ge9wyrbx60j 14 110171 3006691 2989682 2026-07-07T03:47:13Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006691 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri|K] [[Kategoria:Qarku i Kukësit]] [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri]] lif8wlmnylwztb60mf0srpgxqpu8t91 3006693 3006691 2026-07-07T03:48:44Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006693 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri|K]] 2l4b8cbdj2om25m3l5p0ki1z0dzp88f 14 110186 3006688 2990193 2026-07-07T03:45:05Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006688 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri|L]] k2dspw1smrsjyxg752pn0rpu9vbua1j 0 113020 3006553 2453530 2026-07-06T16:02:16Z ~2026-38348-33 190002 Nuk eshte komune e malit te zi por e shqiperise 3006553 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement| height="200" | image_skyline=[[Figura:noimage.png|140px]] | name=Selcë | komuna=Malësi e Madhe | krahina=Kelmend | population_total=200 | posta | telefoni= | lartësia=239 metra | gjerësia=42° 12' 50 Veri | gjatësia=19° 7' 58 Lindje | web= }} '''Selcë''', ''([[gjuha shqip|shqip]]: Сеоца/Seoca)'' është vendbanim në Komunën e [[Malësisë së Madhe]]t. == Gjeografia == == Demografia == Struktura nacionale e pop. 200 banorë Shqiptarë (100,00%) të pa njohur 0 (0,0%) {|{{sortable}} |- !Viti !!Popullsia !!Lëvizja e pop. gjat shek. të XX-të |- |1948 ||438||rowspan="7"| |- |1953 ||432 |- |1961 ||321 |- |1971 ||233 |- |1981 ||113 |- |1991 ||49 |- |2003 ||31 |} == Lidhje të Jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/MJ/00/Gornja_Seoca.html vendndodhja] {{Komuna e Malësisë së Madhe}} [[Kategoria:Fshatra në Malësinë e Madhe]] [[Kategoria:Kraja]] {{MNE-gjeo-cung}} 7c44efjsfykz8exprhtnm1zd2a256eb 3006554 3006553 2026-07-06T16:04:08Z ~2026-38348-33 190002 3006554 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement| height="200" | image_skyline=[[Figura:noimage.png|140px]] | name=Selcë | komuna=Malësi e Madhe | krahina=Kelmend | population_total=200 | posta | telefoni= | lartësia=239 metra | gjerësia=42° 12' 50 Veri | gjatësia=19° 7' 58 Lindje | web= }} '''Selcë''', ''([[gjuha shqip|shqip]]: Сеоца/Seoca)'' është vendbanim në Komunën e [[Malësisë së Madhe]]. == Gjeografia == == Demografia == Struktura nacionale e pop. 200 banorë Shqiptarë (100,00%) të pa njohur 0 (0,0%) {|{{sortable}} |- !Viti !!Popullsia !!Lëvizja e pop. gjat shek. të XX-të |- |1948 ||438||rowspan="7"| |- |1953 ||432 |- |1961 ||321 |- |1971 ||233 |- |1981 ||113 |- |1991 ||49 |- |2003 ||31 |} == Lidhje të Jashtme == *[http://www.fallingrain.com/world/MJ/00/Gornja_Seoca.html vendndodhja] {{Komuna e Malësisë së Madhe}} [[Kategoria:Fshatra në Malësinë e Madhe]] [[Kategoria:Kraja]] {{MNE-gjeo-cung}} ph1ofa9jt25lrb9rkvlmef5fthppb2l 0 114243 3006685 2989616 2026-07-07T03:42:15Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006685 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Bërxullë | name (Rasa dhanore) = Bërxullës | image_skyline = | Shteti = Shqipëria | Rrethi = Rrethi i Tiranës | Komuna = Komuna Bërxullë | postal_code = | Sipërfaqja = | population_total = | Regj. i popullsisë = | Dend. e popullsisë = | website = <!--- Koordinatat ----> | Gjerësia = | Gjatësia = | Lartësia = }} '''Bërxulla''' është një [[Fshati|fshat]] në [[Komuna Bërxullë|komunën Bërxullë]] në [[rrethin e Tiranës]] të [[Shqipëria|Shqipërisë]]. <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Historia == --> <!-- == Demografia == --> == Shih edhe == {{Komuna Bërxullë}} {{SQ-Administrata-Cung}} [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri]] [[Kategoria:Fshatra në Qarkun e Tiranës]] [[Kategoria:Vendbanime në Shqipëri]] nbb6j07sc2mozdptbnyuv0xdqj9c2ju 0 115643 3006683 2990801 2026-07-07T03:39:50Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006683 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Bicaj | name (Rasa dhanore) = Bicajit | image_skyline = | Shteti = Shqipëria | Rrethi = Rrethi i Pukës | Komuna = Komuna Rrapë | postal_code = | Sipërfaqja = | population_total = | Regj. i popullsisë = | Dend. e popullsisë = | website = <!--- Koordinatat ----> | Gjerësia = | Gjatësia = | Lartësia = }} '''Bicaji''' është një [[Fshati|fshat]] në [[Komuna Rrapë|komunën Rrapë]] në [[rrethi i Pukës|rrethin e Pukës]] të [[Shqipëria|Shqipërisë]]. <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Historia == --> <!-- == Demografia == --> == Shih edhe == {{Komuna Rrapë}} {{SQ-Administrata-Cung}} [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri]] [[Kategoria:Fshatra në Qarkun e Shkodrës]] [[Kategoria:Vendbanime në Shqipëri]] ms1use00lvcqybm3oone5ofx4w8myum 3006684 3006683 2026-07-07T03:40:23Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006684 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Bicaj | name (Rasa dhanore) = Bicajit | image_skyline = | Shteti = Shqipëria | Rrethi = Rrethi i Pukës | Komuna = Komuna Rrapë | postal_code = | Sipërfaqja = | population_total = | Regj. i popullsisë = | Dend. e popullsisë = | website = <!--- Koordinatat ----> | Gjerësia = | Gjatësia = | Lartësia = }} '''Bicaj''' është një [[Fshati|fshat]] në [[Komuna Rrapë|komunën Rrapë]] në [[rrethi i Pukës|rrethin e Pukës]] të [[Shqipëria|Shqipërisë]]. <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Historia == --> <!-- == Demografia == --> == Shih edhe == {{Komuna Rrapë}} {{SQ-Administrata-Cung}} [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri]] [[Kategoria:Fshatra në Qarkun e Shkodrës]] [[Kategoria:Vendbanime në Shqipëri]] jbyfpyk3jmwwtpn8ef34dqaeoc0lqdh 0 117767 3006732 3005473 2026-07-07T06:02:54Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 3006732 wikitext text/x-wiki {{Aktualizo}} {{Infobox person |name = Rezart Taçi |image = |birth_date = 1971 |birth_place = |nationality = shqiptar |occupation = biznesmen |known_for = [[Taçi Oil]], [[ARMO]], [[Albanian Screen]], [[Vetro Energy]] }} '''Rezart Taçi''' (lindur në vitin 1971) është një biznesmen shqiptar, i njohur kryesisht për veprimtarinë e tij në sektorin e hidrokarbureve, përmes kompanisë [[Taçi Oil]], si dhe për përfshirjen në privatizimin e [[ARMO]]-s dhe projektin [[Vetro Energy]] për privatizimin e [[Albpetrol]]it. Taçi ka qenë gjithashtu i lidhur me sektorin mediatik përmes televizionit [[Albanian Screen]] dhe me aktivitete sportive përmes sponsorizimeve dhe lidhjeve me klube futbolli. Në vitet e mëvonshme, emri i tij është përmendur gjerësisht në media për hetime dhe procese gjyqësore lidhur me akuza për pastrim parash. == Karriera në biznes == Taçi e filloi veprimtarinë e tij në tregtinë e hidrokarbureve në fund të viteve 1990. Në vitin 2003 ai themeloi kompaninë [[Taçi Oil]], e cila u zhvillua si një nga operatorët shqiptarë në tregtimin dhe shpërndarjen e karburanteve. Kompania kishte depozita dhe struktura operative në porte shqiptare, përfshirë Durrësin dhe Shëngjinin.<ref>{{Cite web|title=Rezart Taci Biography|url=http://rezarttaci.com/about/|access-date=10 maj 2013|archive-date=13 prill 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130413210318/http://rezarttaci.com/about/|url-status=dead}}</ref> Në vitin 2008, Taçi u përfshi në privatizimin e kompanisë shqiptare të rafinimit të naftës [[ARMO]], ku grupi i lidhur me të bleu 85% të aksioneve të kompanisë. Në vitet pasuese, ARMO u përball me probleme financiare dhe detyrime të larta.<ref>{{Cite web|title=Vetro says to make deposit soon to back Albpetrol sale|url=https://www.reuters.com/article/markets/vetro-says-to-make-deposit-soon-to-back-albpetrol-sale-idUSL5E8NB8IT/|publisher=Reuters|date=11 dhjetor 2012|access-date=28 qershor 2026}}</ref> Në vitin 2012, Taçi u përmend si aksioneri kryesor i [[Vetro Energy]], konsorcium që fitoi fillimisht tenderin për privatizimin e kompanisë shtetërore [[Albpetrol]]. Oferta kapte vlerën prej 850 milionë eurosh, por marrëveshja u anulua nga qeveria shqiptare në vitin 2013, pasi konsorciumi nuk përmbushi kushtet financiare të kërkuara.<ref>{{Cite web|title=Albania calls off Vetro offer for Albpetrol oil firm|url=https://www.reuters.com/article/markets/albania-calls-off-vetro-offer-for-albpetrol-oil-firm-idUSL5N0B8DJ3/|publisher=Reuters|date=8 shkurt 2013|access-date=28 qershor 2026}}</ref> == Media dhe sport == Taçi ka qenë i lidhur me televizionin [[Albanian Screen]], si dhe me aktivitete sportive në Shqipëri. Ai dhe familja e tij janë përmendur në lidhje me klubin e futbollit [[KF Gramozi]]. Në media është raportuar gjithashtu për interesimin e tij për klube italiane të futbollit, përfshirë [[AC Milan]] dhe [[Bologna FC 1909|Bologna]].<ref>{{Cite web|title=Taci: “Pronti 700 milioni”. Fininvest: “Il Milan non in vendita”|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Milan/07-10-2009/taci-pronti-700-milioni-501533744708.shtml|publisher=La Gazzetta dello Sport|date=7 tetor 2009|access-date=28 qershor 2026}}</ref> == Çështje ligjore == Në nëntor 2021, Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar ([[SPAK]]) lëshoi urdhërarrest për Rezart Taçin në lidhje me një hetim për pastrim parash. Sipas raportimeve mediatike, çështja lidhej me një skemë të dyshuar për pastrimin e rreth 18,4 milionë eurove përmes sistemit bankar shqiptar.<ref>{{Cite web|title=Special Prosecution Issues Arrest Warrant for Albanian Oil Businessman|url=https://exit.al/en/special-prosecution-issues-arrest-warrant-for-albanian-oil-businessman|publisher=Exit News|date=12 nëntor 2021|access-date=28 qershor 2026}}</ref> Në tetor 2022, SPAK e dërgoi dosjen në gjykatë, duke akuzuar Taçin dhe persona të tjerë për pastrim parash dhe grup të strukturuar kriminal.<ref>{{Cite web|title=Money Laundering, SPAK Sends Businessman's File for Trial|url=https://albaniandailynews.com/news/money-laundering-spak-sends-businessman-s-file-for-trial|publisher=Albanian Daily News|date=28 tetor 2022|access-date=28 qershor 2026}}</ref> Më 7 prill 2026, Gjykata e Posaçme e Shkallës së Parë e deklaroi fajtor Rezart Taçin për pastrim parash dhe grup të strukturuar kriminal dhe e dënoi me 11 vjet burgim. Gjykata vendosi gjithashtu konfiskimin e rreth 18,3 milionë eurove të lidhura me çështjen.<ref>{{Cite web|title=SCCOC sentences Rezart Taci to 11 years in prison for money laundering|url=https://en.ata.gov.al/2026/04/07/sccoc-sentences-rezart-taci-to-11-years-in-prison-for-money-laundering/|publisher=Agjencia Telegrafike Shqiptare|date=7 prill 2026|access-date=28 qershor 2026}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|title=GJKKO dënon me 11 vite burg Rezart Taçin, konfiskohen edhe mbi 18 mln euro|url=https://www.balkanweb.com/gjkko-denon-me-11-vite-burg-rezart-tacin-konfiskohen-edhe-mbi-18-mln-euro-qe-dyshohet-se-u-depozituan-nga-cosa-nostra/|publisher=BalkanWeb|date=7 prill 2026|access-date=28 qershor 2026}}</ref> == Kompani të lidhura == * [[Taçi Oil]] * [[ARMO]] * [[Albanian Screen]] * [[Vetro Energy]] * Anika Enterprises * KUID == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Biznesmenë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1971]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Investitorë shqiptarë]] fxno0puevtu6zdjs8vvn24bhw496hxo 0 117774 3006615 3003860 2026-07-06T16:51:52Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006615 wikitext text/x-wiki {{Leter Tabela Fillim}} {{Leter figura|Safet Butka (portret).jpg|200px}} {{Letër portreti| Safet Butka}} {{Leter emri| Safet}} {{Leter mbiemri| Butka}} {{Leter ditëlindje| [[10 gusht]] [[1901]]}} {{Leter vendlindje| [[Butka]], [[Perandoria Osmane]]}} {{Leter ditëvdekje| [[19 shtator]] [[1943]]}} {{Leter vendvdekje| {{flagicon|Albania}} [[Shkodra|Shkodër]], [[Shqipëria|Shqipëri]]}} {{Leter nacionaliteti| Shqiptar}} {{Leter profesioni| Jurist, publicist}} {{Leter Tabela Fund}} '''Safet Butka''' ([[1901]] - [[1943]]) ishte profesor, publicist dhe nacionalist shqiptar si veprimtar i [[Balli Kombëtar|Ballit Kombëtar]]. : “''Balli Kombëtar humbi një udhëheqës të zotin dhe Shqipëria një nga patriotët e parë që binin viktimë e komunistëve.”''<ref name="ds">Smiley D., ''Me detyrë në Shqipëri'', Tiranë 1993</ref> == Jeta == Safet Butka u lind në [[Butka|Butkë]], të [[Rrethi i Kolonjës|Kolonjës]], më [[10 gusht]], [[1901]]. Ai ishte fëmija i pestë i [[Sali Butka|Sali Butkës]] ndër shtatë tjerët, Qenamin, Iljazin, Ganiun, Muharremin, Xhaferrin dhe Naxhijen. Familja e tij rrjedh nga [[Familja Frashëri|Familja Aliçko (Cokllarët)]], nga familjet autoktone të [[Frashëri (Përmet)|Frashërit]]. Pasi mbaroi shkollën fillore në fshatin e tij të lindjes, ai shkoi për studime të mëtejshme në [[Linz]], [[Austria|Austri]], ku përfundoi shkollën e mesme. Gjatë qëndrimit të tij në Linz ai mori me vehte kushëririn e tij të, të riun [[Qemal Butka]], një arkitekt i famshëm shqiptar, i cili më vonë do të bëhej kryetari i bashkisë së [[Tirana|Tiranës]]. Pas shkollës së mesme, Safet Butka shkoi për të studiuar në [[Universiteti i Gracit|Universitetin e Gracit]], ku ai u diplomua me nderime në filozofi në vitin 1928.<ref name="dk">Kaloçi D., ''Plaku që nderohej nga Zogu e Enveri'', pasqyra.com - Viti VI - 10 Sshkurt 2004.</ref> Gjatë qëndrimit të tij në Austri, ai ishte organizatori i shoqatës studentore "''Shoqëninë e studentëve shqiptarë Albania''" bashkë me [[Aleks Buda|Aleks Budën]], [[Eqerem Çabej]]n, [[Krist Maloki]]n, [[Lasgush Poradeci]]n, kushuririn Qemalin, [[Skënder Luarasi]]n, etj. Botoi një koleksion të poezisë së zgjedhur të [[Naim Frashëri]]t ("''Naim Frashëri, vjershëtori dhe edukatori kombëtar'')dhe në vitin 1925 një studim mbi veprën e Naim Frashërit (''Naim Frashëri një shëmbull, një udhëheqës dhe një ideal për djalërinë shqiptare''"). Ai u kthye në Shqipëri në vitin 1928 dhe u emërua profesor në [[Liceu Kombëtar i Korçës|Liceun Francez të Korçës]]. Në vitin 1929 ai u martua me Hatixhe Lubonjën, me të cilin ai kishte 4 fëmijë, Saliu, Iljazi, [[Uran Butka|Urani]] dhe Tefta.<ref name="dk"/> Nga 1928 në 1939 ai punoi si mësues dhe drejtor në shkolla të ndryshme të mesme në qytetet shqiptare të Korçës, në Instutin Tregtar të [[Vlora|Vlorës]] dhe në [[Gjimnazi i Gjirokastrës|Normalen e Gjirokastrës]], ku shërbeu dhe si drejtor. Ai ishte edhe drejtori i Klubit të parë Shqiptar të Mesimdhënësve dhe ishte një nga profesorët e parë që zbatoi metodat perëndimore në procesin e mësimdhënies në vendin e tij. Si kryetar i shoqatës, ai ishte nismëtar një sërë aktivitetesh patriotike dhe kulturore, si: vendosjen e pllakës përkujtimore tek [[Rrapi i Mashkullores]] në kujtim të dëshmorëve të çetës së [[Çerçiz Topulli]]t, realizoi memorialin e [[Koto Hoxhi]]t dhe përkujtimin e figurave të tjera të shquara si: [[Hasan Tahsini|Hoxhë Tahsini]], [[Bajo Topulli]] etj. Bashkëorganizator me min. e Arsimit [[Faik Shatku]]n, për kthimin e eshtrave të Naim Frashërit nga [[Turqia]] në Shqipëri. Në këtë kohë ai shkruajti artikuj në revista pedagogjike, sociale dhe filozofike. Botoi mjaft shkrime problemore në shtyp si: "Për të nesërmen shqiptare", "Për zhvillimin e gjuhës", "Mbi edukatën kombëtare", "Po shqiptarizmit dhe Perëndimit" etj. Kulmin si edukator në shërbim të brezit të ri, ai e arriti gjatë kohës që punonte si drejtor i Gjimnazit të Tiranës, ku iu priu intelektualëve dhe studentëve në demostratave të para antifashiste në prag të pushtimit të vëndit, më 4 prill 1939 duke kërkuar armë<ref>[[Mirash Ivanaj|Ivanaj M.]], ''Na, që shpëtimin e gjetëm në t’ikun'', AQSH, Fondi 836, dosja 17.</ref> dhe si mësues i shqipes<ref>Dr. Bushati S., ''Atëherë ç’prisni'', Tiranë, 21.10.2002</ref> në Gjimnazin e Shkodrës më 28 nëntor 1939 dhe 30 janar 1940. Për këto aktivitete ai u arrestua, i akuzuar si antifashist u arrestua më 2 shkurt<ref>AQSH, F.235, D.31/5, v.1940.</ref> dhe u internua në ishullin e Ventotenes në Itali, nga autoritetet fashiste. == Veprimtaria gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] == Në ishullin famëkeq do gjente intelektualë e patriotë si [[Llazar Fundo|Zai Fundon]], [[Myzafer Pipa|Muzafer Pipën]], [[Abas Ermenji]]n, [[Isuf Luzaj]]n dhe federalistët italianë [[Altiero Spinelli]]n dhe [[Sandro Pertini]]n. Kërkesës për lirimin e tij Mëkambësia nuk i përgjigjej. Vetëm me 7 shkurt 1942 Kryesia e Këshillit të Ministrave në Tiranë njoftonte Komandën e Lartë të Karabinierisë që Safet Butka së bashku me bashkëatdhetarë të tij ishin liruar dhe u jepej porosia organeve kompetente për t’i lënë të lire kur të mbërrijnë në Shqipëri. Ndërsa Komanda e Lartë e Karabinierëve duke i njoftuar Komandat e grupeve të Karabinierisë së Shkodrës, Korçës dhe Tiranës, u kujtonte edhe referencat për veprimtarinë e mëparshme te tij.<ref>AQSH. F. 249, V 1942, D.I/303, f. 77.</ref> U lirua shtator 1942 në Shqipëri, u vendos në Butkë ku kishte lënë familjen. Pasi vajti në Tiranë të konsultohej me [[Mid'hat bej Frashëri]]n<ref name="dk"/> doli në mal dhe u bë një udhëheqës i shquar i lëvizjes së Ballit Kombëtar në zonën e Korçës. Bërthama e çetës së tij ishte e përbërë nga 70 luftëtarë të kalitur dhe me shumë përvojë, dhe që në rast emergjence mund të zgjerohej në një mijë njerëz. Çeta e Safet Butkës i dha një ndihmë të vlefshme luftëtarëve të Vlorës dhe e mori nga depot ushtarake italiane në fshatrat Dardhë, Suli, [[Graçani|Graçan]], Progri, Pleshisht, dhe Verbinj gjithë prodhimin bujqësor ([[misri]], [[duhani]], leshi, etj) që kishin marrë italianët dhe ua ktheu pronarëve. Forcat e tij sulmuan italianët në [[Vithkuqi|Vithkuq]] në mars të vitit 1943. Më 25 mars 1943, forcat e Butkës sulmuan dhe shkatërruan një brigadë tërë italiane në afërsi të [[Voskopoja|Voskopojës]]. Kishte viktima të konsiderueshme në të dy anët, por vullnetarët dhe Çeta e Safet Butkës vrau numrin më të madh të ushtarëve italianë dhe pjesa tjetër u dorëzuan dhe u mor rob. Çeta e Butkës sulmoi qendrën e italianëve në Voskopojë, ku liroi të gjithë të burgosurit politikë, dhe mori nga depot ushtarake për në Ersekë, një sasi të rëndësishme të armëve dhe municioneve. Butka ishte një nga themeluesit e Ballit Kombëtar. Edhe pse një nacionalist i flaktë, ai u përpoq në kohë të ndryshme për të bashkëpunuar me Frontin Nacional-Çlirimtar të drejtuar nga komunistët. Me 8 shkurt të vitit 1943 ai organizoi një takim me përfaqësues komunistë dhe me 19 mars 1943 u arrit një marrëveshje për bashkëpunim.<ref>Prof. Dezhgiu M., ''Safet Butka, Luftëtar për mbrojtjen e idealit kombëtar'', 28 maj 2008</ref> Ai gjithashtu bëri një marrëveshje tjetër lokale në gusht 1943 dhe ishte një nga nismëtarët dhe mbështetësit e [[Marrëveshja e Mukjes|Marrëveshjes së Mukje]]. Me 8 gusht nënshkruan një marrëveshje me majorin [[Billy McLean]], dokumenti në shqip dhe frëngjisht<ref>AQSH, Fondi 270/AP, v.1943, D.40</ref> trajton për luftën e përbashkët kundër gjermanëve. Me 13 gusht aksioni në Bermash të Kolonjës u krye me sukses nga një çetë e Safet Butkës që i ishte dhënë [[David Smiley]]t, duke shkatërruar 4 autoblinda, një top dhe duke lënë 25 gjermanë të plagosur e të vrarë,<ref name="ds"/><ref>AQSH f.270, d.64, v.1943</ref> ndërsa çeta komuniste përpiqte t'i prishte punë ishte David Smiley që i dha një ultimatum. Me 18 gusht 1943 misioni aleat i kërkon Safet Butkës takim në [[Shtylla (Korçë)|Shtyllë]], sepse shtabi aleat do të largohej së shpejti nga rrethinat e Korçës dhe do te vendosej në [[Leskoviku|Leskovik]], brenda dy ditësh u mblodhën 700-800 luftëtarë për të bërë një stervitje nga oficerët anglezë, por u mor vesh se batalioni Hakmarrja kishte goditur nga mbrapa në [[Gostivisht (Kolonjë)|Gostivisht]] forcat nacionaliste. Menjëherë Safeti i shkroi një letër majorit McLean që ta ndjente sepse nuk mund të takohej sepse të tjera obligime më të mëdha, dhe ngjarje të papritura kishin ndodhur, pra duhej të kthehej për të ndaluar luftën vëllavrasëse dhe gjakderdhjen. Pas denoncimit të Marrëveshjes së Mukjes nga komunistët shqiptarë, ai u revoltua. Ai kishte frikë një luftë civile midis shqiptarëve dhe kur u pyetej lidhur me këtë çështje, deklaronte “''I pari dhe i fundit shqiptar që do të vras unë është vetja ime''”. Pas kapitullimit të Italisë, më 8 shtator 1943, në qytetin e Korçës u organizua një demonstratë masive paqësore, me anë të cilës kërkohej që ushtria italiane të bashkohej me forcat antifashiste kundër pushtuesit të ri gjerman. Në demonstratën e 9 shtatorit 1943 u hodhën parulla për bashkimin e popullit dhe u kënduan këngë atdhetare. Në këto rrethana komanda italiane nxjerr autoblindat që qëllojnë mbi demonstruesit me mitraloz duke shkaktuar 59 demonstrues të vrarë dhe 120 të plagosur. Pas kesaj masakre trupat italiane filluan të tërhiqen në drejtim të Tiranës me 10 shtator 1943. Nga 9 deri në 13 shtator në Poçestë në rrugën Pogradec-Korçë, forcat e Safet Butkës, së bashku me forcat partizane të drejtuara nga [[Nexhip Vinçani]] sulmuan [[karvani]]n italian që ishte tërhequr nga qyteti i Korçës, duke bllokuar përparimin e tij për 5 ditë. Gjashtë ditë pas betejës së përbashkët të Pocestës, çeta e Safet Butkës u rrethua nga larg nga forcat komuniste të komanduara nga T. Kolaneci dhe N. Vinçani. Sekretari juridik i çetave të Safet Butkës, [[Xhevdet Kapshtica]], shkruante: “''Ishte më tepër se një rrethim, një grackë, një provokim për luftë vëllavrasëse midis shqiptarëve. Po viheshin në zbatim vendimet e Konferencës së Dytë të Labinotit, që i shpalli luftë të armatosur Ballit Kombëtar. Natyrisht, në [[Teqeja e Melçanit|teqenë e Melçanit]] ata nuk mund të sulmonin, për shkak të forcave të konsiderueshme që kishim, por edhe të pozicionit gjeografik të Teqesë, që është një kështjellë e lartë natyrore. Dy nga të qarkorit të BK të Korçës i thanë Safetit se kishte ardhur koha që t’u përgjigjeshim këtyre provokimeve, siç e meritonin. “Kjo nuk do të bëhet kurrë, sa të jem gjallë unë. Vetëm po të kalohet mbi trupin tim!''”.<ref>Kapshtica Xh., ''Pse e vrau veten Safet Butka'', botuar te gazeta “Liria”.</ref> Vrau veten më [[19 shtator]] 1943 në [[teqe]]në e fshatit [[Melçani|Melçan]], duke i qendruar besnik fjalës së tij. == Burime == {{reflist|2}} {{DEFAULTSORT:Butka, Safet}} [[Kategoria:Lindje 1901]] [[Kategoria:Vdekje 1943]] [[Kategoria:Mësues shqiptarë të shekullit XX]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Balli Kombëtar]] [[Kategoria:Njerëz nga Kolonja]] [[Kategoria:Vetëvrasje në Shqipëri]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Janinës]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Gracit]] d9gu0vy9abbzcin4ov5onfr6ki35tep 0 120996 3006585 3003475 2026-07-06T16:50:57Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006585 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Bujar Caushi}} {{Faqe e palidhur|Biografi=Taekwon-do I.T.F}} '''Bujar Caushi''' Lindur me '''5 shkurt 1975''' ne Fier. Ka studiuar ne Universitetin e Sporteve ne Tirane. Ai është Master I.T.F Nderkombetar '''Brezi i Zi VII-Dan''' ne TAEKWON-DO. Kryeinstruktor ne KRAV MAGA, Brezi i Zi niveli 3-te. == Kariera == Nga '''1991-1992-1993''' ka qene pjesmarres i ekipit Taekwondo "Palmos" ne Selanik '''(GR).''' Ne Nentor '''1992''' merr pjese ne Seminar Nderkombetar me '''Gen.CHOI HONG HI''' , Grand Master dhe  President i Taekwondo I.T.F zhvilluar ne Selanik '''(GR).''' Ne dhjetor '''1993''' testohet per Brezin e Zi '''1-Dan.''' Ne vitin '''1994-1995''' ka qene pjesetar sportist i Kombetares Greke ne Taekwondo. Ne maj '''1995''' fiton Medaljen e Arte (Kampion Bote), ne Kampionatin Boteror te zhvilluar ne Cagliari '''(IT).''' Ne tetor '''1995''' prezanton Taekwondo ne Shqiperi dhe ne '''dhjetor '''zhvillohet aktiviteti i pare i ketij Arti Marcial. Ne dhjetor '''1995''' testohet per Brezin e Zi '''2-Dan.''' Ne gusht '''1996 '''u zgjodh President i Shoqates Kombetare Taekwondo I.T.F. dhe G.T.F. Ne 3 tetor '''1996''' krijohet Federata Shqiptare e Arteve Marciale e perbere nga 4 Shoqata Kombetare : 1. Taekwondo I.T.F. dhe G.T.F. 2. Karate 3. Taekwondo W.T.F. 4. Judo Ne mbledhje , '''Bujar Caushi''' ishte grada me e larte ne shkalle Kombetare e Arteve Marciale, i vetmi instruktor me Brezin e Zi 2-Dan. Ne maj '''1998''' fiton Medaljen e Arte (Kampion Ballkani), ne Ballkaniaden e zhvilluar ne Selanik '''(GR).''' Ne maj '''1998''' testohet per Brezin e Zi '''3-Dan.''' Ne 19 Nentor '''1999 '''merr pjese ne Seminarin Nderkombetar me Grand Master Park Jung Tae zhvilluar ne Potenza '''(IT).''' Ne 20 Nentor '''1999''' fiton Medaljen e Argjendte (nen-kampion bote) ne Global Taekwondo Tournament zhvilluar ne Potenza '''(IT).''' Ne maj '''2000''' perfaqeson Shqiperinë ne Kampionatin Boteror si President i Federates dhe Trajner i Kombetares Shqiptare zhvilluar ne Rimini '''(IT). ''' Ne tetor '''2000''' fiton 2-Medalje Ari (Kampion i Italise) ne dyluftime dhe teknike e forces ne Kampionatin Italian zhvilluar ne '''Rimini.''' Ne qershor '''2001''' perfaqeson Shqiperine ne Kampionatin Europian si President i Federates dhe Trajner i Kombetares Shqiptare zhvilluar ne Kassel '''(GER).''' Ne qershor '''2001 '''testohet per Mjeshter Nderkombetar, Brezi i Zi '''4-Dan.''' Ne korrik '''2001''' fiton Medaljen e Bronzit (vendi i trete) ne Kampionatin Open International te zhvilluar ne Terracina '''(IT).''' Ne qershor '''2005''' testohet per Mjeshter Nderkombetar Brezi i Zi '''5-Dan.''' Ne prill '''2008''' merr pjese ne Seminarin Nderkombetar me Master Class Trang Tren Quan, zhvilluar ne Riccione '''(IT).''' Ne tetor '''2009''' merr pjese si gjyqtar nderkombetar ne Kampionatin Europian te zhvilluar ne Lublin '''(PL).''' Ne maj '''2010''' merr pjese ne Seminar Nderkombetar me Grand Master Choi Jung Hwa te zhvilluar ne Umag '''(HR).''' Ne korrik '''2010 '''fiton Medaljen e Argjendte (Nenkampion bote) ne dyluftime dhe Medalje Bronzi (vendi i trete) ne teknike speciale, ne Kampionatin Boteror qe u zhvillua Cheongju-'''KORE.''' Ne Nentor '''2010''' merr pjese ne Seminar Nderkombetar dhe testohet per Mjeshter Nderkombetar Brezi i Zi '''6-Dan''' me Grand Master '''Choi Jung Hwa''' ne Mill '''(NL).''' Ne prill '''2011 '''merr pjese ne Seminarin Europian me Master Class Trevor Nicholls, Sekretar i Pergjithshem i Taekwondo I.T.F zhvilluar ne Preveza '''(GR).''' Ne mars '''2012 '''trajnohet ne Seminarin-Privat me Master Class Trevor Nicholls ne Londer '''(GB).''' Ne prill '''2012 '''perfaqeson Shqiperine si Drejtor Teknik i Federates dhe si Trajner i Kombetares Shqiptare ne Kampionatin Nderkombetar Open Taekwondo I.T,F. te zhvilluar ne Preveza '''(GR).''' Ne prill '''2013 '''merr pjese ne Seminarin Nderkombetar me Grand Master Choi Jung Hwa zhvilluar ne Preveza '''(GR).''' Ne mars '''2014 '''merr pjese ne Seminarin Nderkombetar me Grand Master Choi Jung Hwa zhvilluar ne Dublin '''(IRL).''' Nga korrik '''2014 '''fiton Medalje Bronzi (vend i trete) ne dyluftime ne Kampionatin Boteror te zhvilluar ne Rome '''(IT)''' Ne dhjetor '''2014''' Drejtor dhe Themelues i Kampionatit Kombëtar 20° Federata Shqiptare Taekwondo (që nga viti 1995). Ne shkurt '''2015''' Pjesë e Reality Show "My Bodyguard" në AGON CHANNEL TV, ne rolin e Instruktorit pergatitor për Vetmbrotjen dhe Teknikat e Pergjithshme, në TIRANË '''(ALB).''' Ne maj '''2015''' Merr pjese ne Seminarin Teknike në Taekwon-do drejtuar nga Master Brezi i Zi VIII-Dan '''F.BARRETT,''' Cork, Irlandë '''(IRL)''' Ne prill-maj-korrik '''2015''' Konkurrues në TV Show "Tu si que vales", në '''Vizion + TV''', në TIRANË '''(ALB)''' Ne korrik '''2015''' '''Kampion Evrope''' me '''3 Medalje Ari''' në teknikat : Dyluftime,Ushtrime,Teknike Speciale dhe '''1 Medalje Argjendi''' në Teknike Force, organizuar në Kishinau, Moldavi '''(MDA)''' gjithashtu dhe "FITUES ABSOLUTE" i Kupes Europiane për sportistet profesionistë. Ne gusht '''2015''' Organizatori i '''Seminarit 5° Veror''' ne Taekwon-do I.T.F. VLORE '''(ALB)''' Ne nentor '''2015''' Presidenti dhe Trainer i '''Delegacionit Shqiptar të Taekwon-do''' ne Kampionatin Open I.T.F. te organizuar në Spezzano Albanese, ITALI. '''(IT)''' Ne dhjetor '''2015''' Organizatori i seminarit të Taekwondo I.T.F. me 3 Master: '''KIRIAKIDIS, MARTELLA, SOLDATOS''', organizuar në TIRANË '''(ALB)''' Ne dhjetor '''2015''' Drejtor Teknike ne kampionatin '''1°''' '''Open European Gen.CHOI''' '''I.T.F.''' organizuar në TIRANË '''(ALB)''' Ne janar '''2016''' Pjesëmarrës në '''Seminarin Evropian''' te drejtuar nga Sekretari i Përgjithshëm i Taekwondo I.T.F. Grandmaster '''Trevor NICHOLLS''' , organizuar në Znojmo, REPUBLIKA ÇEKE. '''(CZ)''' Ne 9-10 prill '''2016''' Kryetar dhe Gjygjtar i '''Delegacionit Shqiptar''' Taekwondo në kampionatin e "II Open Lefkada", GREQI '''(GR)''' Ne prill '''2016''' Pjesëmarrës si Gjygjtare ne kampinatin nderkombetar te Taekwondo-se të organizuar në Dublin, IRELAND.'''(IRL)''' Ne maj '''2016''' Drejtor Teknike dhe Organizator i '''Kupes 21° te Republikes''' ne Taekwondo '''(ALB)''' Ne gusht '''2016''' Organizatori i '''Seminarit 6° Veror''' ne Taekwondo I.T.F. VLORE. '''(ALB)''' Ne tetor '''2016''' Nenkampion Bote me '''Medalje Argjendi''' ne Ushtrime, ne kampionatin Botereor Taekwondo I.T.F organizuar ne Budapest, HUNGARI '''(HU)''' Ne nentor '''2016''' Seminari nderkombetare me Presidentin e Federates Nderkombetare Taekwond-do I.T.F Grand Master '''CHOI Jung Hwa''' dhe nenshtrimi i testit per '''Master Brezi i Zi VII-Dan''', organizuar në Legnica, Poloni. '''(POL)''' <ref>https://www.youtube.com/watch?v=uScgQ6P1CFU</ref> Ne dhjetor '''2016''' Drejtor Teknike ne kampionatin '''2°''' '''Open European Gen.CHOI''' '''I.T.F.''' dhe '''Kampionati 22° Kombetare''' organizuar në TIRANË '''(ALB)''' Ne shkurt '''2017''' Pjesemarres ne Seminarin Nderkombetare te drejtuar nga Sekretari i Përgjithshëm i Taekwondo I.T.F. Grand Master '''Trevor NICHOLLS''' dhe testohet per '''Master Brezi i Zi VII-Dan''' , organizuar në Dortmund, GJERMANI '''(GER)''' Ne shkurt '''2017''' Organizator i 22-Vjetorit te krijimit te Artit Marcial '''Taekwondo''' ne Shqiperi, testim per instruktore te brezave te zinj I-II-III Dan nga '''Master Ari Caushi Brezi i Zi-VII Dan'''. Ne shkurt '''2017''' emerohet '''President i Federates Shqiptare Taekwondo I.T.F.''' Ne mars '''2017''' Kryetar dhe Gjygjtar i '''Delegacionit Shqiptar''' në Kampionatin Europian Taekwondo I.T.F. Rome, ITALI '''(IT)''' Ne prill '''2017''' Kryetar dhe Gjygjtar i '''Delegacionit Shqiptar''' Taekwondo në kampionatin e "III Open Lefkada", GREQI '''(GR)''' Ne maj '''2017''' President dhe Organizator i '''Kupes 22° te Republikes''' ne Taekwondo '''(ALB)''' Ne gusht '''2017''' Organizatori i '''Seminarit 7° Veror''' ne Taekwondo I.T.F. VLORE. (ALB) __INDEX__ [[Kategoria:Sportistë]] [[Kategoria:Sportistë shqiptarë]] s792inxut8m4w4wklp6o8ir0hmw1gkw 0 121861 3006603 3003405 2026-07-06T16:51:42Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006603 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Cycling Time Trial effort.jpg|thumb]]'''Motivimi''' mendohet se është forca që nis dhe vazhdon të drejtohet drejt një [[qëllimi]]. Ajo ndryshon në intensitet dhe qëndrueshmëri.<ref>Houston, J. P. (1985). ''Motivation''. New York: Macmillan.</ref> Konceptet motivacionale mundësojnë kuptimin e gjithë larmisë së sjelljeve të një [[individi]] apo të sjelljeve midis individëve.<ref>Mook, D. G. (1987). ''Motivation: The organization of action''. New York: Norton.</ref> Psikologët e kanë studiuar motivacionin nga këndvështrime të ndryshme si: nga ana e impulseve të brëndshme, e shtysave të jashtme, e nivelit të nxitshmërishë dhe e trashigimisë. Vëmendje e madhe i është kushtuar motiveve të urisë, seksit, kureshtjes dhe suksesit. == Karakteristika == Ajo nis dhe drejton sjelljen si dhe faktorët që përcaktojnë intensitetin dhe qëndrueshmërinë e asaj sjelljeje. Këto veprime nisëse, ''iniciuese'', mund të komandohen dhe të urdhërohen nga brenda individit ose nga mjedisi i jashtëm. P.sh., ne jemi të uritur për shkak të nivelit të ulët të sheqerit në gjak (brenda individit) ose ngaqë porsa kemi parë një ëmbëlsirë të mrekullueshme (jashtë individit). Motivacioni e bën sjelljen tonë të jetë ''e drejtuar''. Motivacioni përcakton intensitetin dhe qëndrueshmërinë e sjelljes sonë. "Intensiteti" ka të bëjë me faktin sesa e fortë është sjellja. Shkalla e motivacionit që ne kemi do të ndikojë mbi "qëndrueshmërinë'. Disa herë ne, do të këmbëngulim për një kohë të gjatë për arritjen e qëllimit, ndërsa herë të tjera do të heqim dorë (nuk do të jemi të qëndrueshëm) pas një përpjekjeje të shkurtër. Psikologët shpesh e masin motivacionin duke vëzhguar se c'bëjnë individët (veprimet nisëse, iniciuese); sesi i kryejnë ata zgjedhjet (drejtimi); duke vëzhguar forcën e sjelljeve të tyre (intensiteti) dhe kohëzgjatjen e sjelljes (këmbënguljen, qëndrueshmërinë). Motivacioni nuk vëzhgohet dot drejtëpërdrejt, por mund të identifikohet pasi vëzhgohet sjellja e subjekteve.<ref>Beck, A. T. (1976). ''Cognitive therapy and emotional disorder''. New York: Internatinal Universities Press</ref> Disa herë mund të manipulojmë me nivelin e motivacionit. Kështu veprojnë kur u ndalojnë përkohësisht ushqimi kafshëve pë t'iu rritur atyre motivacionin për të kërkuar ushqimin. Prindërit mund t'i motivojnë fëmijët duke manipuluar me nivelin e shpërblimit (dhurata apo para të dhëna për sjellje të caktuara). == Teoritë == [[Skeda:YerkesDodsonLawGraph.png|thumb]] === Teoritë biologjike === Fillimisht motivacioni është shikuar si i kushtëzuar nga faktorët biologjikë e nga modele instinktive sjelljeje. Motivacioni është cilësuar si dicka si instink dhe teori të tilla vazhduan të ishin në bazë të punimeve të [[Etnolog|etnologëve]], ndërsa sociobiologët argumentojnë se madje edhe sjellja sociale është programuar gjenetikisht. '''Instinkti''' është një sjellje e trashëguar nga të gjithë anëtarët e një specieje. Në fillim të këtij shekulli teoria instinktive dominoi psikologjinë. Psikologë të mëdhenj si [[William James]] përpunuan teori të hollësishme mbi instinktet për të shpjeguar sjelljen njerëzore. Sipas James njerëzit i kanë të gjitha instinktet e kafshëve më të ulta, plus një larmi instinktesh specifike njerëzore. Disa nga instinktet që xhejms përmend, janë: kurioziteti, ndrojtja, modestia, frika, humori, keqardhja, pastërtia, xhelozia, të qënit i shoqërueshëm dhe rivaliteti. Xhejms u përpoq të argumentonte se sjellja njerëzore kishte si bazë biologjike, instinktin. Teoritë e hershme mbi instinktet në psikologji nuk zgjatën shumë. [[Kuo]] argumentoi se ato sjellje që konsieroheshin instinktive ishin në të vërtetë të mësuara.<ref>Kuo, Z. Y. (1921). Giving up instincts in psychology. ''Journal of Philosophy, 17,'' 645-664.</ref> Ai tregoi se instinktet shkaktoheshin më tepër nga ngacmues mjedisorë sesa nga faktorë të brëndshëm të lindur. Në literaturën psikologjike amerikane teoritë mbi instinktet nuk viheshin më re, por ato vazhduan të shtoheshin në punimet e zoologëve europianë që quheshin ethologë. '''Ethologjia''' është shkenca e sjelljes së kafshëve në mjedisin e tyre natyror. Ajo përqëndrohet më shumë në sjelljen e trashëguar sesa në atë të mësuar. Etnologët studiojnë sesi ka evoluar sjellja instinktive në speciet e afërta dhe sesi e përmirëson kjo sjellje instinktive mbijetesën. Në vitet 1930 Konrad Lorenz dhe Niko Tinbergen u bënë liderët e këtij drejtimi. Hapi i parë për ethologjistët është formimi i një ethograme. "Ethograma" është përshkrimi i të gjithë sjelljeve që kryen një specie. Modelet fikse të veprimit janë sjellje të pamësuara, të trasheguara, stereotipike dhe janë specifike për cdo specie si dhe të nxitura nga sinjale të vecanta të mjedisit që quhen clirues.<ref>Lorenz, K. (1965). ''Evolution and modification of behavior''. Chicago: University of Chicago Press.</ref> Teoria ethologjike apo teoria e sjelljes specifike të specieve për motivacionin te kafshët ka ndikuar mbi psikologët krahasues që këta t'i fusnin edhe një herë konceptet biologjike në teoritë e tyre të sjelljes së specievetë ndryshme të kafshëve. Parimet gjenetike dhe evolucioniste aktualisht kanë një ndikim të caktuar në psikologjinë njerëzore e cila duket qarte dhe në teorinë kontradiktore të quajtur sociobiologji. '''Sociobiologjia''' është studimi i bazës biologjike të sjelljes sociale. Ajo shpall se sjellja njerëzore ka baza gjenetike. '''Teoria motivacionale e Freud''' Freud bën të ditur se sjellja shkaktohet nga instinktet e jetës dhe nga instinktet e vdekjes (agresion). === Teoria e impulsit === Impulset janë forca të brendshme që na shtyjnë drejt kryerjes së dickaje. Termi impuls u përdor për herë të parë në vitin 1918 nga Woodworth për të përshkruar forcat e brendshme që na shtyjnë ne të bëjmë dicka. Ai argumentoi se impulse të ndryshme motivojnë sjellje të ndryshme. Teoria e impulsit teorizon se një nevojë biologjike (si p.sh., ushqimi) shkakton një impuls psikologjik (si p. sh., urinë). Ky impuls e angazhon individin të angazhohet në sjellje që udhëhiqen nga qëllime. Ky cikël quhet ''homeostazë'' dhe ka për funksion ruajtjen e ekuilibrit të mjedisit të brendshëm të trupit tonë. === Teoritë e shtysës === Teoria e shtysës interpreton se stimujt e mjedisit e motivojnë individin kur mungon një nevojë e qartë biologjike. Këto shtysa si p. sh., akullorja ose paratë. Ne jemi të prirur të kërkojmë shtysa pozitive dhe t'u shmangemi atyre negative. === Teoria humaniste e Maslow === [[Skeda:Maslow's Hierarchy of Needs.svg|thumb]] Teori e cila bazohet në realizimin e motivëve humane të individit. Nevojat e vlerësimit përfshijnë një vlerësim të lartë të vetvehtes, vetërespektin, një konsideratë për vehten dhe për të tjerët. Kur këto nevoja plotësohen, njerëzve u lind nevoja e vetaktualizimit, e realizimit të plotë të potencialit individual. === Teoria kognitive === Teoria kognitive për motivacionin e vë theksin tek interpretimin e të menduarit dhe të [[Përceptimi|përceptimit]]. Teoria e motivacionit kognitiv i ka baza fillestare tek teoria e kognitive e sjelljes së qëllimshme të Tolmanit, të cilën e propozoi më 1932. Thelbi i teorisë qëndron në parimin se kur individët mësojnë se sjellje të caktuara cojnë drejt qëllimeve të caktuara, ata përpunojnë '''pritshmëri''' '''konjitive,''' të cilat i motivojnë t'i kryejnë këto sjellje. Në vazhdim Julian Rotter më 1954, formuloi teorinë motivacionale pritshmëri-vlerë.<ref>Rotter, J. B. (1954). ''Social learning and clinical psychology.'' Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.</ref> Në thelb ai argumentoi se sjellja është rezultat i pritshmërisë sonë për qëllimet që duam të arrijmë dhe i vlerës që këto qëllime kanë për ne. Atribuimi është procesi kognitiv i përcaktimit të motivëve që drejtojnë sjelljen e dikujt. ==Motivet== ===Motivet Biologjike=== Motivet parësore biologjike kanë një bazë të përcaktuar fiziologjikisht dhe janë të domosdoshme për mbijetesën e individit ose të specieve. * '''Uria''' e cila nuk lidhet gjithmonë me një ndijim të vetëdijshëm të brëndshëm dhe në shumicën e rasteve të ngrënit niset nga sinjale të jashtme. * '''Etja''' është një gjëndje trupore e cila ka lidhje me një larmi organesh dhe procesesh trupore duke përfshirë [[Truri|trurin]], [[Veshka|veshkat]], dhe [[Goja|gojën]]. Mungesa e ujit për një kohë të gjatë shkakton stimulin e receptorëve të veshkave. Roli i veshkave në [[Homeostaza e etjes|procesin e homeostazës së etjes]], është sekretimi i hormonit renin i cili krijon në gjak angiotensinë. Angiotensina bën që veshkat të grumbullojnë më shumë ujë dhe si pasojë të stimulojë trurin në zonën subformikale për të cliruar një impuls etjeje.<ref>Simpson, J. B., & Routtenberg, A. (1973. Subfornical organ. Site of drinking elicitation by angiotensin II. ''Science, 181,'' 1172-1174.</ref> ===Motivet Stimuluese=== Motivet stimuluese bëjnë që individi bëjnë që individi të kërkojë stimulim ndijor përmes bashkëveprimit me mjedisin. * '''Stimulimi ndijor''' Njerëzit janë te prirur të jenë të angazhuar me dicka, edhe nëse ajo që bëjnë nuk është aq e rëndësishme. Ka të dhëna se tek qëniet njerëzore, mungesa e stimulimit ndjor nuk pëlqehet. Ky fenomen quhet privimi ndijor. * '''Kërkimi dhe kurioziteti''' * '''Kompetenca''' ===Motivet e mësuara sociale=== == Motivacioni në shkollë == ''Motivimi'' është faktori kryesor i mësimdhënies dhe nxitësi i cili e shton aktivitetin e nxënësve, interesimin dhe vullnetin e tyre. Andaj, jo rrallë herë thuhet se mësimdhënësi i mirë i tërheq nxënësit sikur magneti thërrmijat e atomit. Pra, motivimi është proces i cili inicohet nga mësimdhënësi, dhe vetëm ai mund ta bëjë këtë duke pasur në zbatim mjete dhe praktika efektive, të cilat do të ndikonin pozitivisht tek subjektet. “Tri janë gjërat që duhet të kujtoni rreth edukimit. E para është motivimi. E dyta është motivimi. E treta është motivimi“. (Terrell.H.Bell). Duke pasur parasysh se motivimi është një konstrukt kompleks dhe shumë dimensional, ndikimi i të cilit është si i brendshëm dhe i jashtëm, studiuesit Williams dhe Burden i ndajnë komponentët motivues në dy kategori: ndikime të brendshme dhe të jashtme.<ref>{{Cite journal|last=Rubdy|first=Rani|last2=Williams|first2=Marion|last3=Burden|first3=Robert L.|date=1999|title=Psychology for Language Teachers|url=http://dx.doi.org/10.2307/3588203|journal=TESOL Quarterly|volume=33|issue=1|pages=156|doi=10.2307/3588203|issn=0039-8322}}</ref> Shoqata e Psikologëve Amerikane, në botimin e saj, “Parimet me në qendër nxënësin”, përmbledh faktorët e brendshëm (nënkontrollin e nxënësve) dhe faktorët e mjedisit (kontekstualë), të cilët bashkëveprojnë me njëri tjetrin. Nga katërmbëdhjetë parimet, tri lidhen drejtpërdrejt me motivimin për të nxënë: '''''Parimi i parë''''': Lidhet me ndikimet motivuese dhe emocionale të të nxënit, të cilat shkaktohen nga gjendja emocionale, bindjet, interesat, qëllimet dhe shprehitë e të menduarit. '''''Parimi i dytë''''': I referohet krijimtarisë së nxënësve, të menduarit e nivelit të lartë dhe kureshtjen e natyrshme, të cilat ndikojnë në motivimin e brendshëm, për të nxënë. Motivimi i brendshëm, për të nxënë stimulohet nga detyrat e reja dhe të vështira, të rëndësishme për interesat personale, të cilat sigurojnë zgjedhje personale dhe të kontrollit. '''''Parimi i tretë''''': Ka të bëjë me ndikimin e motivimit gjatë përpjekjeve të nxënësve. Nëse praktika e orientuar nuk ka motivim, gatishmëria për të vazhduar përpjekjet nuk është e detyruar. Këto tri parime tregojnë gamën e faktorëve që ndikojnë në nxitjen e motivimit për të nxënë. Ata përfshijnë të qenit nxënës, të shprehur nëpërmjet vlerave dhe qëndrimeve, përfshirjen e nxënësve në mësim, kuptimin e tyre të kontrollit dhe vetefikasitetit, si dhe vullnetin e nxënësve për të ushtruar përpjekje, në arritjen e qëllimit të të nxënit. === Teori të motivimit në shkollë === Gardner dhe Lambert (1959, 1972) janë studiuesit e parë, të cilët hodhën themelet e hulumtimit në motivimin e nxënësve gjatë përvetësimit të gjuhës së huaj.<ref>{{Cite journal|last=Gardner ,Lambert|first=A.-M.|last2=Gardner , Lambert|first2=R. C.|date=2003|title=Attitudes, Motivation, and Second Language Learning: A Meta-Analysis of Studies Conducted by Gardner and Associates|url=http://dx.doi.org/10.1111/1467-9922.00227|journal=Language Learning|volume=53|issue=S1|pages=167–210|doi=10.1111/1467-9922.00227|issn=0023-8333}}</ref> Ata kanë propozuar dy orientime të motivimit: orientim integrues dhe orientim instrumental. Orientimi integrues thekson faktin që nxënësit janë të motivuar të mësojnë gjuhën e huaj, për shkak se ata duan të mësojnë më shumë rreth kulturës ose komunitetit të cilit i përket gjuha. Nga ana tjetër orientimi instrumental thekson faktin se, nxënësit janë të motivuar të mësojnë gjuhën e huaj, pasi ata mund të përfitojnë duke e përdorur atë si një instrument në jetën e tyre. Pas shumë hulumtimeve ndër vite, qasja e motivimit integrues dhe instrumental është konsideruar e pamjaftueshme për të shpjeguar motivimin në kontekstin e gjuhës së huaj, si rrjedhojë, janë krijuar teori më të sofistikuara për të shpjeguar proceset motivuese në mësimin e gjuhës, duke përfshirë edhe motivimin e brendshëm dhe të jashtëm. ====''Motivimi i brendshëm dhe i jashtëm''==== Motivimi i brendshëm dhe i jashtëm janë kushtet kyçe, për të kuptuar më shumë dimensionin psikologjik të motivimit.<ref>{{Cite web|url=http://www.doktoratura.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2015/11/Doktoratura-Anita-Muho-Fakulteti-i-Shkencave-Sociale-Departamenti-i-Psikologji-Pedagogjise.pdf|title=Doktoratura-Anita-Muho-Fakulteti-i-Shkencave-Sociale-Departamenti-i-Psikologji-Pedagogjise|url-status=dead|access-date=2 qershor 2019|archive-date=2 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190602123753/http://www.doktoratura.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2015/11/Doktoratura-Anita-Muho-Fakulteti-i-Shkencave-Sociale-Departamenti-i-Psikologji-Pedagogjise.pdf}}</ref> Motivim ''i brendshëm'' do të thotë diçka ekzistuese brenda nesh, e cila nuk vjen nga jashtë. Ai ka të bëjë me shkallën në të cilën nxënësit merren me një veprimtari, me qëllim që të plotësojnë ose kënaqin kuriozitetin dhe interesin e tyre për një temë të caktuar në kuadër të një lënde. P.sh. ka disa nxënës të cilëve u pëlqen Historia apo Gjeografia, dhe ata punojnë shumë në atë lëndë. Dy studiues si, Nolen dhe Nicholls kanë përcaktuar motivimin si "një shtytje e brendshme për t‘u angazhuar apo për të kryer një veprim".<ref>{{Cite journal|last=Nicholls, Nolen|first=John, Susan|last2=Bobbitt|first2=G.|date=1993|title=Elementary school pupils' beliefs about practices for motivating pupils in mathematics|url=http://dx.doi.org/10.1111/j.2044-8279.1993.tb01068.x|journal=British Journal of Educational Psychology|volume=63|issue=3|pages=414–430|doi=10.1111/j.2044-8279.1993.tb01068.x|issn=0007-0998}}</ref> Artelt, ka identifikuar dy forma të motivimit brendshëm, të cilat kanë në qendër individin dhe veprimin. Sipas tij, "nxënësit mund të studiojnë, kryesisht, për shkak se dëshirojnë të fitojnë njohuri të caktuara, ose ngaqë janë të interesuar në një temë të veçantë".<ref>{{Cite journal|last=Artelt|first=Cordula|date=2010|title=Cross-Cultural Approaches to Measuring Motivation|url=http://dx.doi.org/10.1207/s15326977ea1003_5|journal=Educational Assessment|volume=10|issue=3|pages=231–255|doi=10.1207/s15326977ea1003_5|issn=1062-7197}}</ref> Deci dhe Ryan, gjithashtu, kanë argumentuar se, "Motivimi i brendshëm nxitet kur veprimi përjetohet si autonom dhe njëkohësisht, konteksti mbështetës i të nxënit si dhe vetbesimi sigurojnë kushtet për zhvillimin e motivimit të brendshëm".<ref>{{Cite journal|last=Ryan, Deci|first=Richard, Edward|last2=-|first2=M., L.|date=2000|title=Intrinsic and Extrinsic Motivations: Classic Definitions and New Directions|url=http://dx.doi.org/10.1006/ceps.1999.1020|journal=Contemporary Educational Psychology|volume=25|issue=1|pages=54–67|doi=10.1006/ceps.1999.1020|issn=0361-476X}}</ref> Për shembull, nëse një nxënës lexon libra gjatë verës që nuk kanë të bëjnë me shkollën dhe ai është i kënaqur me këtë gjë, do të thotë se ai është i nxitur së brendshmi, askush nuk e detyron ta bëjë këtë gjë. Këtu kemi të bëjmë me motivim të brendshëm. Pra, motivimi i brëndshëm është prirje e natyrshme njerëzore për të kërkuar e mposhtur sfidat, teksa rendim drejtë interesave tona. Motivim ''i jashtëm'' do të thotë "diçka që vjen nga jashtë". Motivimi i jashtëm është një konstrukt që ndërlidhet me një aktivitet që bëhet për të arritur një rezultat të caktuar, p.sh. një nxënës që kryen detyrat e shtëpisë vetëm për shkak të frikës se do të ndëshkohet nga prindërit e tij për moskryerjen e detyrës është i motivuar nga jashtë, sepse ai në këtë rast bën detyrat vetëm për t'ju shmangur ndëshkimit. Ai ka të bëjë me tërheqjen në një veprimtari me qëllim që të arrihen disa synime, të cilat shpërblehen, p.sh. lëvdata nga prindërit dhe mësuesit mund të jenë si lloje të stimulimit të jashtëm. Sipas Artelt, motivimi i jashtëm i referohet stimujve të jashtëm të të nxënit, nëse bazohemi në nocionin biheiviorist të përforcimit. Në qoftë se nxënësit kanë motivim të jashtëm, ata angazhohen në një sjellje të caktuar, pasi "përgjigjet e parashikuara kënaqin nevojat e tyre (nevojat kryesore), ose janë një formë e modifikuar shoqërore për të kënaqur nevojat kryesore (p.sh; prestigji = nevojë dytësore)".<ref>{{Cite journal|last=Artelt|first=Cordula|date=2010|title=Cross-Cultural Approaches to Measuring Motivation|url=http://dx.doi.org/10.1207/s15326977ea1003_5|journal=Educational Assessment|volume=10|issue=3|pages=231–255|doi=10.1207/s15326977ea1003_5|issn=1062-7197}}</ref> Gjatë një studimi të bërë nga Maehr dhe Stallings, për nxënësit që kryejnë detyra të lehta dhe të vështira, nën ndikimin e motivimit të brendshëm dhe të jashtëm. Ata kanë zbuluar se, nxënësit të cilët kishin punuar në kushte të motivimit të brendshëm, vazhdonin të ishin të interesuar të punonin në detyra të vështira, ndërsa, nxënësit të cilët kishin punuar në kushte të motivimit të jashtëm, kishin humbur interesin e përpjekjeve drejt detyrave të vështira, duke preferuar të bënin vetëm ato më lehtat. Ato kanë arritur në përfundimin se nxënësit në grupin e motivimit të jashtëm ishin më shumë të orientuar për të dhënë përgjigje të dëshiruara, ndërsa nxënësit në grupin e motivimit të brendshëm ishin të prirur të përdornin qasje më kuptimplota për të kuptuar detyrat.<ref>{{Cite journal|last=Maehr|first=Martin L.|last2=Stallings|first2=William M.|date=1972|title=Freedom from External Evaluation|url=http://dx.doi.org/10.2307/1127881|journal=Child Development|volume=43|issue=1|pages=177|doi=10.2307/1127881|issn=0009-3920}}</ref> Studiuesi Artelt, gjithashtu, ka theksuar rëndësinë e forcave të jashtme të tilla si shpërblimet dhe dënimet. Ky raport nënkupton ndikimin e të tjerëve në kontekstin shkollor, për shembull; mësuesit janë zakonisht ata të cilët japin shpërblime dhe ndëshkime, kur shokët e klasës studiojnë dhe krahasohen me ta. Harter dhe Jackson (1992) konfirmojnë rëndësinë e ndikimit nga të tjerët, veçanërisht nga mësuesit. Sipas tyre, motivimi i jashtëm është; Orientimi, kur nxënësit janë të motivuar nga dëshira për të marrë nota të larta, për të fituar besimin e mësuesve. Pra, për të përmbushur kërkesat e jashtme të sistemit shkollor. Pintrich (2003) e ka klasifikuar motivimin e jashtëm në katër kategori<ref>{{Cite journal|last=Pintrich|first=Paul R.|date=2003-04-15|title=Motivation and Classroom Learning|url=http://dx.doi.org/10.1002/0471264385.wei0706|journal=Handbook of Psychology|location=Hoboken, NJ, USA|publisher=John Wiley & Sons, Inc.|isbn=0471264385}}</ref>: 1. ''I jashtëm'': i cili kontrollohet nga të tjerët ose nga kufizimet e jashtme të tilla si, shpërblimet. 2. ''Ndikimi i të tjerëve'': Në këtë rast kontrolli perceptohet si i jashtëm, pasi individi kërkon miratimin e të tjerëve. 3. ''Identifikues'': Ku ka më shumë kontroll të brendshëm dhe vetë mbështetje të vlerave dhe qëllimeve. 4. ''Integrues'': Pasqyron kontroll të lartë të brendshëm dhe harmoni midis vetes, vlerave dhe qëllimeve. Ai ka prezantuar një nocion të rëndësishëm të idesë së ''vazhdimësisë'' në kuptimin e motivimit të brendshëm dhe të jashtëm, duke argumentuar se këto lloje motivimi formojnë një vazhdimësi nga kontrolli i jashtëm tek kontrolli i brendshëm, apo vetbesimi. Bazuar në argumentet e studiuesit Pintrich, do të shqyrtojmë idenë e një vazhdimësie të motivimit të brendshëm dhe të jashtëm dhe ndikimin e saj në motivimin e nxënësve. Sipas tij, "Stile të ndryshme të motivimit mund të çojnë në rezultate të ndryshme, me një marrëdhënie, përgjithësisht, pozitive midis stileve të brendshme, angazhimit në shkollë, rezultateve dhe performancës së mirë dhe një mirëqenie psikologjike" (f. 673). Ky përgjithësim na tregon se, motivimi i brendshëm ka më shumë gjasa të nxisë motivimin e nxënësve, sesa motivimi i jashtëm, pasi nxënësit, të cilët kanë tendencë të investojnë përpjekje gjatë të nxënit zhvillojnë interesin, vazhdojnë drejt objektivave të tyre dhe kanë vetbesim për të përmbushur detyrat me sukses. Artelt, gjithashtu, ka pohuar se: marrëdhënia midis motivimit të brendshëm dhe të jashtëm është plotësuese. Ai argumenton se, "motivimi i jashtëm nuk është thjesht e kundërta e motivimit të brendshëm, por janë të dy të lidhur pozitivisht me njëri-tjetrin". Një shembull i tillë janë nxënësit të cilët mund të punojnë në një temë të caktuar. Nëse ata janë të interesuar për këtë temë, mësojnë me dëshirë në lidhje me të, kemi të bëjmë me motivimin e brendshëm. Ndërsa kur ata janë të motivuar së jashtmi për të arritur rezultate të larta kemi të bëjmë me motivimin e jashtëm. <ref>{{Cite journal|last=Cameron|first=Judy|last2=Pierce|first2=W. David|date=1994|title=Reinforcement, Reward, and Intrinsic Motivation: A Meta-Analysis|url=http://dx.doi.org/10.2307/1170677|journal=Review of Educational Research|volume=64|issue=3|pages=363|doi=10.2307/1170677|issn=0034-6543}}</ref>Motivimi i jashtëm mund të ndikojë si pozitivisht, ashtu edhe negativisht në motivimin e brendshëm. Një shembull tipik i ndikimit negativ është, "Shpërblimi, i cili mund të ulë motivimin e perceptuar, duke ndryshuar përfitimet e njerëzve si pasojë e sjelljes së tyre" . Me fjalë të tjera, nxënësit mund kenë rënie të interesit dhe përpjekjeve, të cilat rezultojnë në trajtimin e sjelljes së tyre si të motivuar nga jashtë, duke ulur nivelin e brendshëm të motivimit. Përpos ndikimit negativ, Cameron ka zbuluar se: në qoftë se arritja e standardeve sfiduese është e lidhur me shpërblime, ajo, gjithashtu, mund të jetë një mënyrë efikase për të nxitur motivimin e brendshëm të nxënësve. Kjo tregon se si shpërblimi mund ndikojë pozitivisht dhe negativisht në nivelin e motivimit të brendshëm. Kur nxënësit janë të motivuar së brendshmi, përpjekjet drejt nxitjes së të nxënit përmes motivimit të jashtëm, zakonisht, çojnë në rënie të motivimit të brendshëm, veçanërisht, në detyra sfiduese. Përpos kësaj, kur nxënësve, fillimisht, u mungon motivimi i brendshëm, një program i planifikuar me kujdes i shoqëruar nga motivimi i jashtëm, mund të çojë në zhvillimin e interesit dhe, në këtë mënyrë, nxitjen e motivimit të brendshëm. === Disa komponentë të motivimit<ref>{{Cite web|url=http://www.doktoratura.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2015/11/Doktoratura-Anita-Muho-Fakulteti-i-Shkencave-Sociale-Departamenti-i-Psikologji-Pedagogjise.pdf|title=“EFEKTET E MËNYRAVE TË NDRYSHME TË VLERËSIMIT NË MOTIVIMIN E NXËNËSVE GJATË PËRVETËSIMIT TË GJUHËS SË HUAJ”|url-status=dead|access-date=2 qershor 2019|archive-date=2 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190602123753/http://www.doktoratura.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2015/11/Doktoratura-Anita-Muho-Fakulteti-i-Shkencave-Sociale-Departamenti-i-Psikologji-Pedagogjise.pdf}}</ref> === ==== Përpjekja ==== Përpjekja përbën një element që mund të përkufizohet në këtë mënyrë ; sa një individ është i përgatitur të përpiqet dhe të vazhdojë një detyrë. Nëse nxënësit janë të motivuar, ata investojnë më shumë përpjekje në të nxënë, janë të gatshëm të provojnë edhe të përballen me vështirësi dhe pengesa. Në vend që të heqin dorë, kur përballen me vështirësitë, nxënësit përpiqen, përsëri, për ta përmbushur detyrën. Sipas Grupit të Reformës së Vlerësimit (2002 a), vlerësimi mund të ndikojë negativisht në përpjekjet e dikujt. Sipas tyre; ―përdorimi i vlerësimeve të përsëritura i ndihmon nxënësit, duke i inkurajuar ata, të adoptojnë strategji për të shmangur përpjekjen dhe përgjegjësinë‖ (f. 4). Nga ana tjetër vihet re një ndikim negativ tek nxënësit me arritje të ulëta, në rastet kur këta nxënës janë të etiketuar si dështakë. Kjo ndikon në mënyrën se si ata ndjehen në lidhje me aftësinë e tyre për të nxënë, ul, gjithashtu, më tej nivelin e tyre të vetëvlerësimit dhe zvogëlon mundësinë e përpjekjeve dhe suksesit në të ardhmen‖ (Po aty, f. 5). Brophy<ref>{{Cite book|title=Motivating Students to LEARN|year=1998|url=https://archive.org/details/motivatingstuden0000brop|last=E. Brophy|first=Jere}}</ref> (1987) ka hulumtuar rreth sasisë së mundshme të përpjekjeve të investuara nga nxënësit ndaj vlerësimit të dhënë nga mësuesit dhe ka arritur në përfundimin se, ―Feedback-u vlerësues i mësuesve mund të udhëheqë përpjekjet e nxënësve në të ardhmen, duke identifikuar tema të cilat janë mësuar dhe kanë nevojë për vëmendje shtesë―. (Brophy 1987, cituar nga Hancock, 2007, f. 216). Çfarë u përcaktua më lart, dëshmon një marrëdhënie të ngushtë të vlerësimit dhe përpjekjeve, por, gjithashtu, thekson rëndësinë e rolit të feedback-ut për të ndihmuar nxënësit në hapat e ardhshëm. Përpjekja është një ndër elementët motivues për nxënësit, megjithatë, sasia e përpjekjeve, që një nxënës investon varet dhe ndikohet edhe nga faktorë të ndryshëm si: interesi, niveli i përkushtimit dhe besimi. ===== Orientimi i qëllimit ===== Meece, Blumenfeld dhe Hoyle (1988) e kanë përcaktuar orientimin e qëllimit si: Një grup të qëllimeve të sjelljes, të cilat përcaktojnë, sesi nxënësit qasen dhe angazhohen në aktivitete të të nxënit. Wentzel (1989) i përcakton qëllimet që duan të arrijnë nxënësit, pa marrë parasysh nëse janë mësimore apo sociale. Ky besim zgjeron fushëveprimin e orientimit të besimit, përtej arritjeve mësimore duke theksuar rëndësinë e aspekteve sociale në arritjen e një qëllimi. Grupi i Reformës së Vlerësimit (2002 a), përgjithësisht, dallon orientimin e nxënësit drejt qëllimeve të tyre, përgjatë dy dimensioneve. Një dimension është qëllimi i kryerjes me sukses të një detyre ose testimi dhe, dimensioni tjetër është të perceptojë qëllimin si proces i të kuptuarit dhe pajisjen e vetes me njohuri. Nëse kjo e fundit është e pranishme, nxënësit mund zhvillojnë ndjenjën e zotërimit të të nxënit dhe të përdorin vlerësimin, si një mjet për të arritur këtë qëllim. Por, nëse është i pranishëm dimensioni i parë, ai sugjeron se të nxënit nuk mund të jetë i sigurt dhe nxënësit mund të priren të krahasojnë veten me shokët e tyre. Sipas kësaj teorie ka të ngjarë që, ndjekja e qëllimit do t‘i ndalë nxënësit në momentin e marrjes së rezultateve të vlerësimit. Tipet e qëllimeve janë të natyrave të ndryshme, por nuk janë në kundërshtim me dallimin e propozuar nga Grupi i Reformës së Vlerësimit (2002a). Katër kategoritë e mëposhtme mund të identifikojnë orientimin e qëllimit në: ====== Ego apo qëllime sociale ====== Meece, Blumenfeld dhe Hoyle (1988) kanë theksuar se, qëllimet e nxënësve janë të projektuara, për të demonstruar aftësi të larta. Kjo aftësi është përcaktuar si, ego apo si qëllime sociale dhe kanë zgjeruar përkufizimin e dhënë nga Wentzel<ref>{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/publication/232448076_Social_Relationships_and_Motivation_in_Middle_School_The_Role_of_Parents_Teachers_and_Peers|title=Social Relationships and Motivation in Middle School: The Role of Parents, Teachers, and Peers}}</ref>(1989) në; ―Qëllimi social është i lidhur me mënyrën, sesi nxënësit fitojnë njohjen nga mësuesit‖. Nëse ky raport funksionon, vlerësimi do të jetë shumë inkurajues për këta nxënës, pasi ata mund të marrin nga mësuesit e tyre lavdërimet apo komentet pozitive. Butler (1993)<ref>{{Cite web|url=https://psycnet.apa.org/record/2000-03966-005|title=Goal orientation and task demand effects on motivation, affect, and performance.}}</ref>e përcakton më tej, përfshirjen e egos, dhe sugjeron se, qëllimi kryesor i sjelljes së nxënësve është të demonstrojnë aftësitë e tyre superiore. Ky aspekt i orientimit të qëllimit është i lidhur ngushtë me marrëdhënien e tyre sociale me shokët dhe mësuesit, dhe, siç u diskutua më lart, kjo mund të çojë në krahasime midis nxënësve. Nxënësit mund të synojnë të mposhtin nxënësit e tjerë dhe të tentojnë të shquhen në klasë. Pra, ekziston, një lidhje e ngushtë midis orientimit të qëllimit dhe vetëvlerësimit, pasi dëshira për të shkëlqyer dhe për t‘i demonstruar aftësitë dikujt, mund të rrisë vlerën e vetes dhe të përforcojë vetëvlerësimin, i cili është, gjithashtu, një komponentë i motivimit për të nxënë. ====== Qëllimi i shmangies së detyrës ====== Nxënësit të cilët kanë si qëllim të shmangin detyrën kanë tepër përparësi ta mbarojnë një detyrë me përpjekje minimale. (Meece, Blumenfeld dhe Hoyle, 1988). Këta nxënës ka të ngjarë, të kenë pak ose aspak motivim të brendshëm, rreth aktivitetit mësimor. Jalongo (2007)<ref>{{Cite web|url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00094056.2007.10522958|title=Beyond Benchmarks and Scores: Reasserting the Role of Motivation and Interest in Children's Academic Achievement an ACEI Position Paper}}</ref> ka shpjeguar se, ―Motivimi i brendshëm gjendet brenda nxënësit dhe procesi i të nxënit është i dobishëm në vetvete, pasi ai është interesant, emocionues dhe sfidues (f. 400).Nëse nxënësve procesi i të nxënit i duket disi tërheqës, ata do të kenë iniciativën, për të investuar më shumë përpjekje në të. Kjo nënkupton që nxënësit të cilët kanë tendencë të investojnë përpjekje minimale në një detyrë të caktuar, kanë një nivel relativisht të ulët të motivimit të brendshëm. Archer (1994)<ref>{{Cite web|url=https://eric.ed.gov/?id=EJ498460|title=Achievement Goals as a Measure of Motivation}}</ref> ka përcaktuar më tej se mbështetur në nocionin e shmangies së detyrës, qëllimi i nxënësve është që të investojnë sa më pak përpjekje të jetë e mundur, pasi interesat dhe vetëvlerësimi i tyre nuk lidhen me detyrën. Marrëdhënia midis interesit dhe vetëvlerësimit është i justifikuar, pasi këta komponentë të motivimit janë të ndërvarur. ====== Qëllimi i detyrës/Qëllimi i të nxënit/ Qëllimi i zotërimit ====== Kroll dhe Ford (1992) kanë argumentuar se, nxënësit mund të orientohen në mënyrë që të arrijnë qëllimet në detyra, e cila nënkupton se, qëllimi kryesor është detyra. Kjo do të thotë që, aftësitë dhe përpjekjet e tyre luajnë një rol më pak të rëndësishëm. Greene dhe Miller (1996) kanë përcaktuar qëllimet e detyrës si, qëllimet e të nxënit. Sipas tyre, këto qëllime nxisin interes ndaj të nxënit dhe qëllimi është përmirësimi i njohurive dhe i aftësive. Miller, Behrens, Greene dhe Newman (1993) kanë ndarë, gjithashtu, të njëjtat ide dhe kanë pohuar se, qëllimet e të nxënit janë të lidhura, kryesisht, me përvetësimin e aftësive të reja, ose përmirësimin e njohurive të tyre, edhe nëse kjo do të thotë të bëjnë gabime gjatë rrugës. Këto përkufizime pasqyrojnë, sesi nxënësit përpiqen të mësojnë në mënyrë që, të fitojnë njohuri përmes zotërimit të një detyre të caktuar. Qëllimet e detyrës dhe të nxënit janë përdorur në mënyrë të ndërsjelltë nga disa studiues, duke shtuar edhe termin ―qëllimi i zotërimit‖. Meece, Blumenfeld dhe Hoyle (1988)<ref>{{Cite web|url=Students' goal orientations and cognitive engagement in classroom activities|title=Students' goal orientations and cognitive engagement in classroom activities.}}</ref> i janë referuar qëllimeve të detyrës, si qëllimet e zotërimit ku nxënësit, në mënyrë të pavarur, zotërojnë dhe kuptojnë detyrën e tyre, pa marrë parasysh, nëse ajo është qëllim i detyrës, të nxënit apo zotërimit. Me zotërimin e suksesshëm të një detyre të caktuar, nxënësit mund të pranojnë rolin pozitiv të përpjekjeve. Siç është vënë në dukje dhe nga Bouffard, Boisvert, Vezeau dhe Larouche (1995). Ekziston një lidhje e fortë ndërmjet orientimi të qëllimit të nxënësve dhe përpjekjeve të kryera nga ata. ====== Qëllimet e performancës ====== Qëllimet e performancës në përkufizimin e Grupit të Reformës së Vlerësimit (2002b) i referohen, qëllimeve të nxënësve në kryerjen e detyrave edhe në vlerësime. Miller et al., (1993) i kanë përcaktuar qëllimet e performancës në lidhje me ata nxënës të cilët kanë vetëvlerësim pozitiv, përsa i përket aftësive të tyre dhe përpiqen të evitojnë ato negative. Këta nxënës zgjedhin të kryejnë detyra të lehta për të mos rrezikuar me një vlerësim negativ. Butler (1995) gjithashtu, ka sugjeruar se në qëllimet e performancës, qëllimi kryesor i nxënësve është të shfaqen më mirë se shokët e tyre me përpjekje minimale. Këta nxënës, shmangin detyra sfiduese dhe siç vë në dukje Nichols (1996)<ref>{{Cite web|url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/1380361960020303|title=Cooperative Learning: A Motivational Tool to Enhance Student Persistence, Self‐Regulation, and Efforts to Please Teachers and Parents}}</ref>, shfaqin këmbëngulje të ulët kur përballen me vështirësi. Në orientimin e qëllimeve të performancës, nxënësit mirëpresin, më shumë feedback pozitiv sesa negativ nga mësuesit. Gjatë përgatitjes së detyrave të vështira, mësuesit duhet të mendojnë sesi të motivojnë nxënësit për të kaluar këto sfida. Implikime të ngjashme mund të përdoren edhe me nxënësit, që kanë orientim të fortë drejt egos ose qëllimeve sociale, pasi këta nxënës preferojnë më shumë gjykim pozitiv. ====== Fokusi i kontrollit ====== Fokusi kontrollit nënkupton faksin sesa nxënësit e kanë nën kontroll të nxënit, ose nëse ata kontrollohen apo drejtohen nga të tjerët. Termi ―të tjerët‖ përfshin mësuesit, prindërit apo presionin shoqëror. Siç kanë sugjeruar dhe Konold, Miller dhe Konold (2004), është më mirë, nëse nxënësit e kontrollojnë dhe e drejtojnë të nxënit, pasi në këtë mënyrë vlerësimi kthehet në një lloj të nxëni, çfarë do të thotë që, nxënësit duhet të zhvillojnë strategji të përshtatshme për të përmirësuar performancën e tyre edhe, ndonëse, ata mund kenë mbështetje në procesin e zhvillimit të strategjive të të nxënit, procesi i të nxënit drejtohet nga ata. Disa nga strategjitë të cilat kontribuojnë në përmirësimin e mbajtjes nën kontroll të të nxënit janë: vetëvlerësimi dhe vlerësimi i njëri-tjetrit. Stipek (2002)<ref>{{Cite web|url=https://www.scirp.org/(S(vtj3fa45qm1ean45vvffcz55))/reference/ReferencesPapers.aspx?ReferenceID=1423532|title=https://www.scirp.org/(S(vtj3fa45qm1ean45vvffcz55))/journal/PaperInformation.aspx?PaperID=54529}}</ref>ka sugjeruar se, vetëvlerësimi, shpesh, ndikon në rritjen e vetbesimit të nxënësve. Në qoftë se ata e dinë se, çfarë është e nevojshme për t‘u përmirësuar, ata kanë nën kontroll rezultatet e arritjeve, të cilat, shpesh, përmirësojnë të nxënit e tyre. (Weiner, 1992; Stiggins, 1998). Kjo thekson, rëndësinë e vetëvlerësimit dhe vlerësimit të njëri tjetrit, për shkak se, jo vetëm nxit vetbesimin, por edhe kontrollin ndaj të nxënit, duke u dhënë atyre një ndjenjë kontrolli ndaj procesit mësimor. Grupi për Reformën në Vlerësim (1999) ka argumentuar se përmes përfshirjes së drejtpërdrejtë në vlerësimin e punës së tyre, nxënësit mund të kenë qasje ndaj informacionit, në lidhje me performancën e tyre si dhe rreth mënyrës se si të orientojnë përpjekjet e tyre të mëvonshme. Ndërgjegjësimi i të nxënit dhe aftësia e nxënësve për të vetë drejtuar të nxënit përbën një rëndësi të veçantë, në kuadrin e inkurajimit të të nxënit gjatë gjithë jetës. Kështu, në vlerësimin për të nxënë, duhet të përfshihen edhe nxënësit, pasi vetëvlerësimi është një nga elementet më të rëndësishëm gjatë procesit të mësimdhënies. ====== Interesi ====== Interesi, sipas Grupit për Reformën në Vlerësim (2002a), i referohet kënaqësisë së përfshirjes në procesin e të nxënit. Shumë studime kanë vënë në dukje dallimin midis interesit personal /individual dhe interesit të situatës. Siç përshkruajnë Schraw, Bruning dhe Svoboda (1995); Harter dhe Jackson (1992), interesi personal është unik për individin, pasi është i veçantë dhe nuk është jetëshkurtër. Ai ekziston para se nxënësit të ndeshen me tekste të veçanta, pra, është më i qëndrueshëm dhe rrjedh nga historia e dikujt në bashkëveprim me tema të caktuara. Implikimi, në këtë rast, është; nëse dikush është i interesuar dhe kurioz për një temë dhe preferon sfidat, ka të ngjarë të ketë motivim të brendshëm për një detyrë të veçantë. ===Sjelljet e mësuesit që rrisin motivimin tek nxënësit=== <ref>{{Cite news|url=https://www.kohajone.com/2017/02/01/disa-keshilla-per-mesuesit-dhe-nxenesit/|title=Disa këshilla për mësuesit dhe nxënësit|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029133758/https://www.kohajone.com/2017/02/01/disa-keshilla-per-mesuesit-dhe-nxenesit/|archive-date=29 tetor 2019|url-status=dead}}</ref>Një mësues i përgatitur nga pikëpamja pedagogjike shtron para klasës objektiva mësimore të qarta, njeh metodat e mësimdhënies e mësim – nxënies, i zgjedh e i zbaton ato në përshtatje me veçoritë e moshës e nivelin e klasës. Njeh disi mjedisin ku rritet, formohet dhe edukohet nxënësi si dhe vështirësitë sociale ekonomike me të cilat përballet familja e tij.<ref>{{Cite web|url=https://www.keshilla.net/mesuesi-dhe-motivimi-i-nxenesit/|title=Mësuesi dhe motivimi i nxënësit}}</ref>Nëse marrëdhënia ndërmjet mësuesit dhe nxënësit është e mirë, atëherë do të kenë përfitime të dyja palët.”<ref>{{Cite web|url=https://prezi.com/pdiz5jlgtsjo/motivimi-i-nxenesve-ne-mesim/|title=Motivimi i nxënësve në mësim}}</ref>Egzistojnë disa mënyra të përgjithshme për të bërë një motivim pozitiv tek nxënësit në drejtim të mësimdhënies dhe mësimnxënies nga ana e mësuesit. Një nga mënyrat është: '''''Entuziazmi.''''' Mendohet se entuziazmi shpreh rrezatim, dritë, shpresë, gëzim, motivim të cilat i duhen nxënësit për të ecur përpara në jetën shkollore, jo vetëm shkollore, por edhe në jetë. Si fëmijët ashtu edhe të rriturit janë të frymëzuar nga entuziazmi i të tjerëve.(Korkmazi,I,2002 fq175) Duke u nisur nga këto mendohet se mësuesit të cilët shprehin entuziazëm të vërtetë dhe interes në subjektin e tyre ka të ngjarë që të shprehin tek nxënësi një dëshirë për të mësuar e për të punuar. Nxënësi tek mësuesi duhet të shikoj dritën në fund të tunelit e cila e udhëheq për të dalë nga errësira. Mësuesi duhet të jetë i aftë të infiltrohet në ndërgjegjen e nxënësit që të kuptojë emocionet, frikën, ngacmimet, pyetjet që lindin brenda tij, në mënyrë që ai ti njohë pikat e forta e të dobta të nxënësit për të punuar mbi to dhe për të nxjerrë një rezultat të kënaqshëm. '''''Angazhimi'' ''' i mësuesit në punë është një nga mënyrat për të arritur motivimin. Shqetësimi për fëmijët se si gjenden ata në klasë do të demostrojë angazhimin e mësuesit në punë. Ai duhet të gjejë kohë për të folur për interesat personale të nxënësit, për problemet e tij që ka brenda apo jashtë klasës, duke u bërë deri diku edhe një faktor i rëndësishëm për zgjidhjen e tyre. Zgjerimi i përgjegjësive të mësuesit përkundrejt këtyre problemeve ngjall interes të shtuar tek nxënësit, bën që ai ta ndjejë veten në qëndër të vëmëndjes, se gjithçka bëhet për t’i ardhur në ndihmë atij, por gjithmonë pa i kaluar  caqet dhe rregullat që  ka një shkollë. '''''Reagimi i mësuesit''''' kur jep vërejtje ka një ndikim të madh në motivimin e tyre, ndaj, nëse mësuesi do që nxënësi të përmirësohet, duhet të identifikojë pikat e tij të forta në mënyrë që të dijë si ta këshillojë, të jetë i qartë dhe konstruktiv në lidhje me ndonjë dobësi të nxënësit, të ofrojë mundësi se si nxënësi mund të përmirësohet me punën e tij gjithmonë duke vlerësuar përpjekjet që ai bën. '''''Mirëkuptimi''''' Para së gjithash mësuesi duhet të jetë mirëkuptues ndaj nxënësve të tij. Të jetë gjithmonë i hapur dhe tolerant me ta ,të dijë të analizojë sjelljet e tyre dhe te mundohet ti japë një zgjidhje sa më efektive. Tu tregojë nxënësve, që përveç se mësues ai di të jetë dhe një shokë shumë i mirë, këshillues kur ata kanë nevojë. '''''Vlerësimi i mësuesit''''' është jo më pak i rëndësishëm se mënyrat e tjera. Mësuesi duhet të nxisë nxënësin të japë mendimin apo opinionin e tij lidhur me një temë ose diskutim, që bëhet në klasë duke i treguar që ato do të vlerësohen nga ana juaj, duhet t’i japi nxënësit kohë në mënyrë që ti ofrojë mundësinë që të reflektojë mbi gjërat e përvojat e tyre personale dhe ndjenjat e tyre mbi temën, të nxisë imagjinatën e nxënësve në mënyrë që të marrë përgjigje sa më afër temës së dhënë gjithmonë duke vlerësuar përgjigjet e dhëna.<ref>{{Cite web|url=http://eseshkolle.blogspot.com/2014/04/teme-diplome-rendesia-e-motivimit-nga.html|title=PUNIM DIPLOME – TEMA: RENDESIA E MOTIVIMIT NGA ANA E MESUESIT NE KLASAT FILLORE}}</ref> === Aktivitete motivuese që duhen përdorur nga mësuesi === Mësuesit e mirë përdorin një sërë aktivitetesh për të ndihmuar në krijimin e një ambjenti pozitiv për të mësuar. Ata e kanë të qartë se nivelet e motivimit të nxënësve janë shpesh të lidhura me pritshmërinë e nxënësit për sukses dhe vlerën që ata i japin detyrës. Aktivitetet e mëposhtme janë të përfshira tek kategoria e “të dhënit mësim mirë” dhe motivues: * Përcakto qëllime të arritshme, por sfiduese për nxënësit. Krijo mundësi që çdo nxënës të arrijë sukses. * Përdor aktivitete tërheqëse, interesante dhe të reja. * Pajisi nxënësit me mjete, vegla ose material më të reja ose më të të mira, duke përfshirë edhe përdorimin e kompjuterëve personalë. * Inkurajo nxënësit të marrin pjesë dhe të përgjigjen në mënyrë aktive. * Nxit mendimin e nxënësve, dëgjoi dhe vepro bazuar mbi sugjerimet e dobishme të nxënësve. * Krijo mundësi që nxënësit të bashkëveprojnë me shokët. * Ji miqësor- përshëndeti përzemërsisht nxënësit, njihi mirë ata që të mund të bisedosh dhe përfshi në mësim ilustrime të gjërave që u interesojnë atyre. * Mësoju nxënësve të vlerësojnë rezultatet e tyre dhe të përcaktojnë qëllime. * Shpreh entuziazëm për materialin që do të mësohet. * Siguro një ambient fizik të këndshëm në klasë. * Lavdëro arritjet e nxënësve, madje edhe ato që ata pritet të arrijnë. Përveç këtyre ekzistojnë një sërë strategjish menaxheriale për sjelljen pozitive në klasë, që ndihmojnë për të reduktuar dhe parandaluar sjelljet problematike në mënyrë që mësimi dhe procesi i të nxënit të zhvillohet normalisht.<ref>{{Cite book|title=Menaxhimi i klases|last=Psikologji e zbatuar në mësimdhënie|first=Menaxhimi i klasës|publisher=Emal|year=2008|isbn=978-99956-05-74-2|location=Tiranë|pages=168}}</ref> === Vlerësimi i nxënësve dhe motivimi === [[Vlerësimi i nxënësve|Vlerësimi]] është një nga elementët kryesorë që ndikojnë në mësimdhënie. Shpesh ai shihet si një faktor ndihmës. Forma të ndryshme të vlerësimit shihen si mekanizma që nxitin motivimin e nxënësve duke bërë mësimdhënien më të lehtë. Midis formave të ndryshme të vlerësimit dhe motivimit për të nxënë ekziston një marrëdhënie pozitive, që ndihmon në mësimdhënie. Vlerësimi, motivimi dhe të nxënit janë tre elementë që kanë marrëdhënie të ngushtë me njëri-tjetrin. Vlerësimi është një nga format e motivimit të nxënësit atëherë kur ai bëhet në mënyrën e duhur. Duke pasur nxënës të motivuar, mësimdhënia bëhet më e lehtë, pasi janë vetë nxënësit ata që dëshirojnë të ecin përpara. Një nga format e vlerësimit që nxit motivimin e nxënësve është vlerësimi formues ose i njohur ndryshe si vlerësimi i vazhduar. Vlerësimi formues është i lidhur ngushtë me nxitjen e motivimin të brendshëm të nxënësve. Ai i ndihmon nxënësit të shfrytëzojnë kapacitetet e tyre për të krijuar dhe forcuar në mënyrë të vazhdueshme katër komponentë të rëndësishëm të motivimit për të nxënë . Fillimisht, forcon vetefikasitetin, që është besimi i nxënësve në aftësitë e tyre për sukses në një situatë të veçantë. Gjithashtu forcon vetorganizimin, që lidhet me meta njohjen, si pjesëmarrës aktiv në procesin e të nxënit. Njëkohësisht krijon dhe forcon vetëvlerësimin, gjatë të cilit nxënësit analizojnë dhe gjykojnë performancën e tyre në bazë të kritereve dhe përcaktojnë se si ata mund ta përmirësojnë atë. Së fundi, krijon vetatributin, që ka të bëjë me perceptimet e nxënësve apo shpjegimet rreth suksesit apo dështimit, të cilat përcaktojnë sasinë e përpjekjeve në të ardhmen. Gjithashtu në rastet kur përdoret në mënyrë efektive, feedback-u i marrë nga vlerësimi formues mund të shërbejë për të motivuar nxënësin. Stiggins ka argumentuar se, kur përdoret në mënyrë të efektshme, vlerësimi formues, zakonisht, shkakton një feedback optimist nga nxënësit, ata janë të etur të vazhdojnë përpjekjet e tyre dhe dinë se çfarë duhet të ndryshojnë herën tjetër kur të kryejnë detyrën<ref>{{Cite news|url=https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/003172170508700414|title=From Formative Assessment to Assessment for Learning: A Path to Success in Standards-Based Schools|last=Stiggins|first=Rick|date=2005|work=PHI DELTA KAPPAN}}</ref>. Duke u treguar nxënësve se si të përmirësojnë cilësinë e punës së tyre, në një mënyrë konkrete, feedback-u rrit shpresat e tyre për sukses. Një mënyrë tjetër vlerësimi që nxit motivimin është vetëvlerësimi. Vetëvlerësimi është një mekanizëm i rëndësishëm në nxitjen e motivimit të brendshëm. Vlerësimi, i cili i përfshin nxënësit në proces dhe përqendrohet në nxitjen e të mësuarit, nuk përbën thjesht një element i cili mat arritjet e nxënësve, por shërben edhe për t‘i motivuar ata. Vetëvlerësimi nuk nënkupton vetëm vlerësimin e punës së kryer nga vetë nxënësit, por është një proces gjatë të cilit nxënësit monitorojnë dhe vlerësojnë cilësinë e të menduarit dhe sjelljes gjatë të nxënit. Gjithashtu ata identifikojnë strategji, të cilat përmirësojnë të kuptuarit dhe aftësitë e tyre. Pra, gjatë vetëvlerësimit, nxënësit gjykojnë punën e tyre, me qëllim përmirësimin e saj, duke identifikuar mospërputhjet midis performancës aktuale dhe asaj të dëshiruar. Ky aspekt i vetëvlerësimit lidhet ngushtë me standardet bazë të arsimit, të cilat sigurojnë objektiva dhe kritere të qarta, duke u lehtësuar nxënësve vetëvlerësimin. Vetëvlerësimi është gjithashtu një komponent thelbësor i teorive konjitive dhe konstruktiviste të të nxënit dhe të motivimit.<ref>{{Cite news|url=http://www.doktoratura.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2015/11/Doktoratura-Anita-Muho-Fakulteti-i-Shkencave-Sociale-Departamenti-i-Psikologji-Pedagogjise.pdf|title=Efektet e mënyrave të ndryshme të vlerësimit në motivimin e nxënësve gjatë përvetësimit të gjuhës së huaj|last=Muho|first=Anila|date=2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20190602123753/http://www.doktoratura.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2015/11/Doktoratura-Anita-Muho-Fakulteti-i-Shkencave-Sociale-Departamenti-i-Psikologji-Pedagogjise.pdf|archive-date=2 qershor 2019|url-status=dead}}</ref> Njëkohësisht një studim i kryer nga Colby-Kelly dhe Turner<ref>{{Cite news|title=Taking formative assessment to the next level.|last=Colby-Kelly & Turner|date=2007}}</ref> tregon se vetëvlerësimi dhe feedback-u ishin dy elementë që nxitën motivimin dhe të nxënit. Arsyeja pse disa nxënës janë më të angazhuar dhe performojnë më mirë në aktivitetet e klasës në krahasim me nxënësit e tjerë është sepse ata janë më të motivuar. Megjithatë, teoria socio-kognitiviste tregon se motivimi nuk është konkret apo i matshëm, ai është "dinamik dhe i ndryshueshëm"<ref>{{Cite news|url=http://ucwbling.chicagolandwritingcenters.org/wp-content/uploads/2015/06/Effie-Maclellan-Academic-Achievement-The-Role-of-Praise-in-Motivating-Students.pdf|title=The role of praise in motivating students|last=Maclellan|first=Effie|date=2005|work=The Higher Education SAGE Publications}}</ref>. Studime zbulojnë se feedback-u i dhënë nga mësuesi gjatë vlerësimit gjithashtu luan një faktor të rëndësishëm në motivimin e nxënësve<ref>{{Cite news|url=https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0143034315609969?journalCode=spia|title=What makes a motivating teacher? Teachers’ motivation and beliefs as predictors of their autonomy-supportive style|last=Katz|date=2015|work=School Psychology International}}</ref>. Sipas Sansone dhe Morgan, kur studentët tashmë janë të motivuar që të angazhohen në një aktivitet për kënaqësinë e tyre personale dhe më pas një mësues i jep nxënësit feedback, lloji i feedback-ut të dhënë mund të ndryshojë mënyrën se si nxënësi e sheh aktivitetin dhe ka  gjithashtu mundësi të ulë motivimin e brendshëm<ref>{{Cite news|url=https://link.springer.com/article/10.1007%2FBF00991654|title=Intrinsic motivation and education: Competence in context|last=Sansone & Morgan|date=1992|work=Motivation and Emotion}}</ref>. Maclellan gjithashtu ka kryer studime në lidhje me marrëdhënien midis mësuesve  dhe nxënësve dhe në veçanti, mbi llojin e feedback-ut që mësuesi i jep nxënësit. Rezultatet e Maclellan treguan se vlerësimet pozitive apo kritika që i drejtohen nxënësit krijojnë një ndjenjë të "inteligjencës fikse" ndërsa vlerësimet dhe kritikat e drejtuara ndaj përpjekjeve dhe strategjisë së përdorur nga nxënësi krijojnë një ndjenjë të "inteligjencës së lakueshme"<ref>{{Cite news|url=http://ucwbling.chicagolandwritingcenters.org/wp-content/uploads/2015/06/Effie-Maclellan-Academic-Achievement-The-Role-of-Praise-in-Motivating-Students.pdf|title=Academic achievement : The role of praise in motivating students|last=Maclellan|first=Effie|date=2005|work=Education Academy and SAGE Publication}}</ref>. Me fjalë të tjera, feedback-u lidhur me përpjekjet dhe strategjinë i japin mundësinë  nxënësit të kuptojë  se ai ka mundësinë për progress në një lëndë të caktuar. Kjo është e rëndësishme sepse kur nxënësit besojnë se inteligjenca e tyre është "fikse", mendësia e tyre mund të parandalojë zhvillimin e aftësive, sepse ata do të besojnë se nuk mund të marrin nota më të mira në një lëndë të caktuar, duke e kufizuar kështu veten. Feedback-u që mësuesit u japin  nxënësve të tyre mund të ndikojnë pozitivisht ose negativisht në angazhimin dhe motivimin e nxënësit.<ref>{{Cite news|url=https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0143034315609969?journalCode=spia|title=What makes a motivating teacher? Teachers’ motivation and beliefs as predictors of their autonomy-supportive style|last=Katz & Shahar|date=2015|work=School Psychology International}}</ref> Vlerësimi përmbledhës nëse përdoret në mënyrë efikase, shërben për motivimin e nxënësve. Vlerësimi përmbledhës përkufizohet si proces i cili kontrollon të nxënit në fund të mësimit duke e vlerësuar atë me notë.<ref>{{Cite news|url=https://rm.coe.int/kuadri-i-perbashket-europian-/16808d8729|title=Kuadri i përbashkët evropian i referencave për gjuhët|last=Këshilli i Europës}}</ref> Në përgjithësi janë nxënësit e moshave më të rritura që e shohin vlerësimin përmbledhës si motivues. Në rastet kur kjo formë vlerësimi përdoret për qëllime të jashtme të tilla si : dhënia e certifikatave etj, nxënësit janë të kënaqur pasi ata kuptojnë kriteret që kërkohen të përmbushen prej tyre. Gjithashtu kur përdoret për të informuar prindërit, për të shënuar progresin e nxënësve duke mos përfshirë asnjë gjykim nga ana e mësuesit, i nxit nxënësit të punojnë edhe më shumë. == Shih edhe == * [[Psikologjia]] * [[Psikologjia humaniste]] == Referime == {{reflist|2}} [[Kategoria:Psikologji]] echxlnejvxpljn16ioj95fg5097kry4 10 124564 3006651 1190502 2026-07-06T21:52:43Z Smallem 126080 Shtim i {{BJ Fundi}} për të mbyllur tabelën e hapur nga {{BJ Fillimi}} (rregullim i gabimit missing-end-tag: table) – përmes Claude AI 3006651 wikitext text/x-wiki {{BJ Fillimi}}Gadishulli Ballkanik {{BJ Grupi |Tematika = Stabilizimi i Gadishullit Ballkanik |Artikujt = Kosova,Serbia,Shqiperia,Maqedonia |Shpjegimi =Pas shperkembjes se shtetit Federal Jugosllavia sjelli luftra ne tere Ballkanit.Qdo Krahin me autonomi kerkonte pavarsimin e saj nga Jugosllavia,pasi Kosoves iu marr Autonomia kushtetuse Kosova me nuk kishte me asnje te drejt legjislative dhe ekzekutive.Pas luftes qe u be ne Kosov dhe vendet tjera Jugosllavia kapitulloi se bashku edhe me sistemin e saj komunist dhe Kosova u more nga administrimi i Kombeve te bashkuara.Sipas rezulutes 12/44 Kosova ishte nen administrimin e UNMIK-ut,qdo dokument qe leshohej nga Kosova ishte shenja e UNMIK-ut si emblem e Kosoves dhe ne mbledhjet e Kombeve te Bashkuara ajo per te paraqitur raportin e progresit se pari duhej tia jepte fjalen UNMIK-u e pastaj ajo te fliste.Te drejtat e Kosves ishin te kufizuara kudo qe perfaqsohej ne mbledhej regjionale. |Mbikqyrësi = Pas mbikqyrjes Kosova mori te drejten ta shpall veten shtet dhe si republik parlamentare me 17.02.2008.Ne Serbi pati propaganda te medha per mos legjitimmitetin e kesaj pavarsie dhe u hap rasti ne Gjykaten nderkombetare te drejtesisku Kosoves iu rikonfiruma edhe njeher mbeshtetja e shteteve Aleate si:SHBA,Gjermania,FRANCA,Britania e madhe etj.Pastaj fillo nje shpikje apo mos ta quajm shpikje nga Serbia qe Kosova te perfaqsohet me fusnot ne mbledhej regjionale Kosva u detyra ta pranoj kete sikure edhe shteti i Maqedonis qe po perfaqsohet si FYROM Macedonia Per paqe me Greqin. |Progresi = Kosova qdo dit e me shum po perparon por problemi i vetem mbete edhe shtrirja e autoritetit ne veri te Kosoves.Shum analist ballkanik e shohin si krijimi i Shqiperis se madhe bashkimi i Shqiperis me Kosov dhe me Maqedonin Perendimore qe jetohet me shum me shqiptar por edhe disa e shohin si rrezik pasi forcimi i Shqiptaris se madhe ne ballakn demton shtetin serb dhe shum shtete tjera pasi behet me e madhe me e fuqishme dhe me e zhvilluar.Poashtu kjo zgjidhje eshte me e mira per nje stabilizim ne Ballkan ose krijim i 3 shteteve shqiptare duke perfshir edhe Maqedonin perendimore.Shqiptaria e madhe eshte endrra e qdo shqiptari per plotesimin e endrrave te shum patriotve qe ia shkaterruan endrren pushtet sllave duke bere pazarallek me tokat shqiptare. }} <!-- Në qoftë se ke nevojë shto grupe të tjera si grupi i mësipërm --> {{BJ Fundi}} i9yhu2b3dat124g8qzx4fsmdwmw31xy 3 125747 3006784 1367530 2026-07-07T07:18:27Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006784 wikitext text/x-wiki {| style=" background: lightgreen; width:100%" | [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Zois&action=edit&section=new Hello! You don't have a heading with your name? Please create one and write there. Thank you!] <!--!!!WRITE FROM HERE!!!--> |} kgxvve8kpgiwo79ogc3jlr7thl119t1 3 125762 3006827 2976939 2026-07-07T11:32:02Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006827 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:Mr. Pseudo/i zënë}} == Dekoratë == {{Dekorata|WikiDefender_Barnstar_Hires.png|Për mbrojtjen e artikujve nga vandalët dhe ruajtjen e frymës wikipediane në Wikipedian shqip.|nënshkrimi=[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 13 prill 2015 14:49 (CEST)}} E meriton vëlla. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 13 prill 2015 14:49 (CEST) :Të faleminderit shumë!--<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] ^{[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]}</span></span></span> 13 prill 2015 20:20 (CEST) == Urime! == Urime për priviliegjin e administruesit!--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 13 prill 2015 18:19 (CEST) : Urime , sukses--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] ^{[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]} 13 prill 2015 18:27 (CEST) ::Faleminderit! Shpresoj që në të ardhmen të gjej edhe më shumë kohë për wikipedian dhe me më shumë motivim akoma. :) --<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] ^{[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]}</span></span></span> 13 prill 2015 20:21 (CEST) ==Bojana's problem== Pershendetje [[Përdoruesi:Mr._Pseudo]]. Une jam Bojana, Wikipediane e re. Kur hapa Wikipedian sot dhe po perpiqesha te editoja artikullin E Eliza Dushkut me doli nje tabele qe thoshte qe IP ose Username eshte bllokuar per arsye lidhje spam ose fshirje materiali. E verteta eshte qe une kam fshire disa fjali nga artikulli i pare duke qene se kam perkthyer artikullin e plote ne anglisht dhe tek ai ne shqip ishte i permbledhur ne disa fjali (fatkeqesisht harrova te logohesha dhe me eshte shenuar IP per redaktimin e pare qe bera). E pashe te arsyeshme ti fshija per ti shtuar me poshte si informacion te plote. Ju lutem kthejeni pjesen qe kam fshire(jo me qellime te keqija) dhe me cbllokoni username keshtu une mund te vazhdoje me editimin. Faleminderit paraprakisht [[Përdoruesi:Bojana0891|Bojana0891]] ([[Përdoruesi diskutim:Bojana0891|diskutimet]]) 27 prill 2015 14:54 (CEST) :Më ler pakkohë që ta shikoj. Nëse kam bërë gabim do ta ndreq pa problem. Por kam frikë se do kem bllokuar ndonjë IP dinamike, pra që një ditë përdoret nga një përdorues dhe në ditën tjetër nga një tjetër. Një tjetër mundësi është që të jetë ndonjë IP e bllokuar globalisht. Megjithatë më li pak kohë ta shikojë dhe të të përgjigjem.--<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] ^{[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]}</span></span></span> 27 prill 2015 16:08 (CEST) == Hafiz Ali Tari vs Ali Tari == Se pari, "Hafiz" asht titull nderimi per njohesit e Kur'anit. Keshtuqe besoj se si titull mund te ftillohet ne rreshtin e pare. Emni asht muhabet i nderlikuem, por thelbesisht parimi asht ky: Ali Tari duhet te jete Aliu i Tarit (Myftarit), ndersa Kraja si llagep asht pergjithesues per muhaxhiret krajane qe rane ne Shkoder mbas Kongresit te permendun ne artikull. Per mue personalisht nuk ka ndonje dallim mes Tarit apo Krajes (familja e tij e ka Kraja tashma, i biri mban/mbante kete mbiemen), por besoj se çeshtja ka kene e pavendosun ne te gjalle te hafizit. Nuk besoj se perban kriter se sa here e gjeni te permendun kund, edhe per "last resort" e quej te vobekte. Sa i perket Mustafa Krujes, s'e kuptoj pse ma kthen mbrapsht redaktimin nderkohe qe e bana citimin dhe e ke shenimin, keshtuqe shmange arbitraritetin po munde. --[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 10 Maj 2015 22:58 (CEST) : Pa merak se nuk e marr si personale. Thjesht s'e di as une si te sillem me ate artikull dhe e mendova ma te volitshme me e lane ashtu, por me sa duket kenkam tregue jokoherent :p . Te lutem grise faqen [[Ali Tari]]. Rrnofsh per vemendjen --[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 12 Maj 2015 14:15 (CEST) == Stampe stadiumi == Pershendetje [[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr. Pseudo]], doja të të kerkoja informacion nqs di si te krijosh nje stampe per stadiumet. Stampa aktuale që ka sq.wiki [[Stampa:Impiant sprtiv]] eshte skandaloze dhe mund te shikosh [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"]] per ta pare. Eshte edhe nga ana e majte. Une jam perpjekur te krijoje nje stampe tjeter por nk di. Di te krijosh nje. Nqs po, do te ishte shume e rendesishme po ta krijore. Flm -- [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]], [[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]], 14 Maj 2015 14:12. == Adem Gajtani == Tek ''Adem Gajtani'' ma ke qit një si vërejtje aty për shkak te formulimit jo neutral? Çka po do të thuash me këtë? Kinse e kam lavdëruar Gajtanin apo çka? Plus e ke shkruar pa burim, po për çka deshe me e pas burimin, aty është një analizë e vogël plus të gjitha mund t'i vërtetosh vet, shko ne bibliotekë dhe merr njërin nga librat me përmbledhje poetike dhe mund ta shohësh vet. <small>—Komenti i mëparshëm i pa firmosur ishte shtuar nga [[Përdoruesi:Valonhaliti|Valonhaliti]] ([[Përdoruesi diskutim:Valonhaliti|diskutimi]] • [[Special:Contributions/Valonhaliti|redaktime]]){{#if:19 May 2015‎|&#32;19 May 2015‎|}}.</small><!-- Stampa:Unsigned--> :Ndiq normat e wikit. Kaq. Flm. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:2px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 19 Maj 2015 14:29 (CEST) == Rreth akuzave personale == Përshëndetje, në diskutimin e një artikulli në gjuhën shqipe më akuzon bashkë me persona të tjerë si person që ka konflikt pasi kam lidhje politike nga pozicioni që mbaj. Nuk më shqetëson kjo, pavarësisht se personalisht nuk ja lejoj askujt të më akuzojë për militantizëm, gjë që e bëre në mënyrë arbitrare pa më njohur personalisht dhe pa ditur bindjet personale që kam. Do ishte fantastike sikur institucioni që kam qenë pjesë të kishte implementuar disa nga politikat që kam propozuar duke përfshirë këtu dhe promovimin e Wikipedia në publikun e gjerë. Në këtë kontekst, mësimet për militantizëm politik jo me mua të lutem, pasi nuk kam dhënë asnjë minutë kohë për asnjë nga partitë politike në Shqipëri dhe jo vetëm. Ndoshta nuk e kupton pasi nuk njihemi por është fyerje për mua, nga ana tjetër me këtë sjellje që ke është më mirë që nuk njihemi. Duke parë arrogancën që ke në mënyrën si shprehesh drejt kontribuesve që po bëjnë më të mirën për enciklopedinë e lirë, nuk po ndalem tek sulmi personal pasi kam ndjesinë që është rast i pa shpresë. Që të jem i sinqertë më kujton Eric Cartman nga Southpark kur fitoi pak pushtet si përgjegjës për të mbajtur rregull gjatë pushimit të gjatë dhe terrorizonte të gjithë në shkollën e tij provinciale. Ajo që Eric bënte ishte shpërddorim i pushtetit për të arritur qëllimin madhor: ruajtjen e rendit. Plus që je i pasjellshëm me njerëz që kontribojnë supozoj e di, kështu që po hyj direkt në temë pa humbur kohë me karakterin tënd. Prej rreth dy vitesh kam punuar me shumë pasion dhe energji, duke sakrifikuar kohën me njerëzit e mi si dhe para, për të promovuar Wikipedia (dhe wiki në përgjithësi) me qëllim rritjen sa më të madhe të komunitetit. WikiCaffee, Wikipedia Weekend dhe OSCAL kanë qenë vetëm disa nga këto aktivitete ku kam qenë pjesë e grupit organizativ dhe në disa raste iniciator i projekteve. WikiAkademia Shqiptare, që më bëhet qejfi që e keni parë (shumë kohë e lirë?), është një nga këto projekte ku për herë të parë të rinj nga Tetova, Elbasani, Durrësi dhe Tirana kanë dëgjuar për Wikipedia dhe kanë mësuar se si mund të kontribojnë. Energjia që kemi marrë në implementimin e projektit është e jashtëzakonshme ndoshta ngaqë asnjë nga të gjithë 'ekspertët' e Wikipedias shqiptare nuk ka marrë mundin të bëjë asgjë tjetër përveç se të 'bërtasë': respekto autoritetin tim! Asnjë nga ne si organizatorë nuk ka përfituar materialisht nga projekti përveç pozitivitetit të të rinjve dhe ndjesisë që kemi kontribuar që Wikipedia të rritet sadopak. Në të kundërt kemi sakrifikuar me dëshirën tonë shumë gjëra për projektin. Ti mund të mendosh që nuk ka pasur impakt asnjë nga aktivitetet, megjithëse mendoj të kundërtën, por nuk mund të hakmerresh në këtë mënyrë ndaj njerëzve që janë të apasionuar ndaj projektit. Po të rilexosh me kujdes komentet tuaja në artikullin që keni bllokuar (në fillim) për projekte si WikiCaffee është e qartë që problematika nuk buron nga parregullsi të artikullit në fjalë. Po të ishte ky problemi nuk do reagoje me kaq ashpërsi ndaj personave që jo vetëm nuk kanë përfituar asgjë për punën që bëjnë, por mundohen që të rrisin komunitetin sa më tepër. Po të mos kishe dëshirë për t'i ndëshkuar, do i jepje një shans të dytë/tretë dhe do i ndihmoje që të mos e përsërisin veprimin që sipash teje është i gabuar. Njëra nga vajzat që i bllokove IP-në ishte pjesë e Wiki Women Camp dhe sapo ka filluar të kontribojë në Wikipedia falë aktiviteteve që komuniteti bën. Akoma dhe në qoftë se vajzat, unë, profesor Ismeti ose dikush tjetër të kemi bërë një gabim (që mendoj se nuk është bërë), mendoj që ndëshkimi yt është dispropocional. Gjërat që janë ligjore nuk janë dhe gjithmonë etike. Të kujtoj që Hitleri ka ardhur në pushtet me zgjedhje të ligjshme dhe të gjitha gjërat që bëri ishin sipas rregullave. Dhe diçka tjetër: para se të gjykosh aktivitetet që bëjmë në bashkëpunim me njëri-tjetrin duke bashkuar për herë të parë fuqitë midis Shqipërisë dhe Kosovës, do të propozoja që të vish dhe të shikosh se si ne në 'grupimet' tona frymëzojmë të rinjtë që të bëhen kontribues dhe administratorë më të mirë të komunitetit se sa të gjithë ne. Një këshillë: në qoftë se administratorë si ty do harxhonin më pak kohë për të tilla kujdesje, dhe më shumë për të rritur komunitetin do kishim më tepër artikuj se sa kemi tani, fenomen që ta adresoj si një nga administratorët e Wikipedia-s në shqip. Mund të jesh i kënaqur duke sulmuar kontribues të tjerë dhe duke shfrytëzuar pozicionin që ke, por e vërteta është që kanë kaluar kaq vite dhe cilësia e Wikipedia-s në shqip lë për të dëshiruar. Ndoshta bën diçka gabim që kemi ngelur në këtë pikë. Me keqardhje për agresivitetin dhe mosdëshirën tënde për bashkëpunim, të uroj krijimin e teorive sa më kreative konspirative, ndërkohë që po vazhdoj punën për të rritur komunitetin e Wikipedia-s duke respektuar të gjithë ata që kontribojnë. [[Përdoruesi:Leeturtle|Redon Skikuli]] ([[Përdoruesi diskutim:Leeturtle|diskutimet]]) 20 Maj 2015 14:00 (CEST) :;Përgjigje e shkurtër :I nderuar, herë tjetër është mirë që të përqëndrohesh tek argumente dhe tek puna dhe jo tek profilizimet karakteriale të të tjerëve... :Më poshtë po paraqes vetëm disa nga sulmet personale dhe tentativat për denigrim të personalitetit që drejton ndaj meje në këtë post të gjatë... {{collapse top|title=Sulmet personale të lëshuara nga Redon Sikuli (Leeturtle)}} *... mësimet për militantizëm politik '''jo me mua të lutem''' *... nga ana tjetër me këtë sjellje që ke '''është më mirë që nuk njihemi''' *Duke parë '''arrogancën që ke''' në mënyrën si shprehesh drejt kontribuesve *...më kujton Eric Cartman nga Southpark kur fitoi pak pushtet si përgjegjës për të mbajtur rregull gjatë pushimit të gjatë dhe terrorizonte të gjithë në shkollën e tij provinciale * ...'''je i pasjellshëm me njerëz që kontribojnë''' *...po hyj direkt në temë '''pa humbur kohë me karakterin tënd'''. *...ngaqë '''asnjë nga të gjithë 'ekspertët' e Wikipedias shqiptare''' nuk ka marrë mundin të bëjë asgjë tjetër '''përveç se të 'bërtasë': respekto autoritetin tim!''' * Ti mund të mendosh që nuk ka pasur impakt asnjë nga aktivitetet, megjithëse mendoj të kundërtën, por nuk mund '''të hakmerresh në këtë mënyrë''' ndaj njerëzve që janë të apasionuar ndaj projektit. * Mund të jesh i kënaqur '''duke sulmuar kontribues të tjerë''' dhe '''duke shfrytëzuar pozicionin që ke''', por e vërteta është që kanë kaluar kaq vite dhe cilësia e Wikipedia-s në shqip lë për të dëshiruar. Ndoshta bën diçka gabim që kemi ngelur në këtë pikë. * Me keqardhje për agresivitetin dhe '''mosdëshirën tënde për bashkëpunim''', * '''të uroj krijimin e teorive sa më kreative konspirative''', {{collapse bottom}} Ditën e mirë! -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 20 Maj 2015 14:36 (CEST) == Për çka po do të të jap burime == O shoku, unë Adem Gajtanin asgjë s'e kam, as kurrfarë përfitimi s'kam në atë shkrimin që bëra për jetën dhe poezinë e A. Gajtanit, përse po e fshinë? Unë e shkrova për t'i njoftuar publikun për një shkrimtar të madh si Adem Gajtani, ndërsa ti po i fshinë, se s'ka burim, çfarë dreq burimi tjetër po do ore? Unë i dhashë aty në fund të faqes: Po nejse. Bëj ç'të duash! Nëse nuk e ke afër ndonjë bibliotekë ku mund të shërbehesh me libra shqip, atëherë s'ke pse të më përzihesh mua në shkrime rreth autorëve shqiptarë! Po nejse, paske pak fuqi e kinse po bën diçka! P.S. Tjera herë ma kthen përgjigjen siç duhet me fakte dhe me shkrim korrekt dhe të kuptueshëm, e jo me shkurtesa. (Në qoftë se dëshiron të tregohesh i fort siç po shitesh.). *Komente nga A. Aliu dhe S. Ibrahimi tek: Adem Gajtani: ''Poezi'', „Flaka e vëllazërimit“, Shkup, 1980 *Ardian Marashi: ''Letërsia botërore 13'', „Albas“, Prishtinë, 2007 *Ali Aliu: ''Kritika'', 1980. <small>—Komenti i mëparshëm i pa firmosur ishte shtuar nga [[Përdoruesi:Valonhaliti|Valonhaliti]] ([[Përdoruesi diskutim:Valonhaliti|diskutimi]] • [[Special:Contributions/Valonhaliti|redaktime]]){{#if:16:19, 20 May 2015‎|&#32;16:19, 20 May 2015‎|}}.</small><!-- Stampa:Unsigned--> ;Përgjigje # Artikulli ishte plot me budallëqe dhe me elozhe subjektive, superlative etj që nuk kanë vend në një enciklopedi, siç synon të jetë wikipedia. #.Ishte pa burime... #. Madje ato pak burime që shtove, nuk mjaftonin për të justifikuar elozhet dhe superlativat jo enciklopedike; për më tepër që i shtove duke larguar stampën e mirëbajtjes; ndaj i ktheva të gjitha redaktimet e tua. #. Artikulli, u gris dje nga një admin tjetër, por isha unë që e ktheva për të të lënë kohë ta përmirësoje (që ta dish). #. Sërisht, kujdes gjuhën. # Flm. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 20 Maj 2015 16:29 (CEST) == ... == {{collapse top|title=Akoma i njëjti muhabet...}} Pershendetje Mr. Pseudo, Jam i deshpruar me trajtimin qe iu ke bere Leeturtle dhe Margott. Ne duhet te inkurajojme perdoruesit e rinj, dhe sidomos ata qe rekrutojne Wikipedian tjere sic bejne keta dy, e jo t'i bllokojme per tre muaj pa u dhene mundesine as te mbrohen. Kemi nevoje deshprimisht per kontribues te rinj. Veprimi juaj eshte joproporcional dhe abuzim i autoritet qe te eshte dhene si Administrator. Artikulli i Milena Haritos permban vetem fakte te thata biografike dhe kurrfar levdate qe do te fuste ne loje konfliktin e interesit. Nese artikulli ka problem, te lutem thuaje ne vet artikullin ne menyre specifike dhe t'i adresojme. Nuk guxojme te lejojme qe bindjet politike te na perqajne. Te lutem konsideroje vendimin per dy Wikipedian me vlere. Na duhet secili prej tyre. Ky eshte mesazhi prej Leeturtle te cilin po e postoj ne pamundesi te tij per ta kontestuar vendimin: :Arianit nuk me ka paralajmeruar nderkohe qe nuk mund te kontestoj (eshte hequr dhe e drejta e kontestimit) gje qe eshte absurde. Nderkohe bllokimi per 3 muaj eshte i pabazuar, pasi fillimisht ai ka permendur emrin tim ne lidhje me pozicionin tim, pozicion qe ne asnje moment nuk e kam ngaterruar me Wikipedia ose projekte te tjera te ngjashme. :Ministrja Harito ka kerkuar vete te vije ne Wikipedia Weekend (nuk e kemi ftuar ne) dhe ne pranuam ftesen e saj. :Nderkohe kurre nuk kam edituar profilin e saj, nuk ka komunikuar me Greten qe te editoje profilin e saj dhe gjeja me e rendesishme: editimet u bene nga nje vajze new kuader te Wiki Women Camp Prishtina. Lutem te mbizotroj arsyeja. Arianiti --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 27 Maj 2015 19:03 (CEST) :Të jam përgjigjur tek faqja jote e diskutimit. Gjithsesi dy postime më sipër ke postimin e gjatë të Leeturtles dhe sharjet, fyerjet dhe supozimet e tija rreth personit tim. Të evidentuara në kutinë blu... Nëse ty të duken pak kjo flet për njëanshmërinë tënde tanimë totale. Apo nuk e ke lexuar postimin e tij origjinal që mbushur me akuza? A e di se wikipedia nuk është vend ku bëhet muhabet por punohet dhe e shumta diskutohet mbi dhe rreth argumenteve. E pra, në postimin e tij drejt perosnit tim nuk ka argumente por llafe dhe fyerje. Mua më duket shkelje të rëndë.-- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 27 Maj 2015 21:19 (CEST) ::Po t'pergjigjem ketu se eshte me e vendit pasi ka te bej me menyren si po e perdor privilegjin e administratorit. Si veprimi yte ndaj Leeturtle dhe Margott bie ndesh me politikat e Wikipedias per bllokim: nuk e ke paralajmeruar perdoruesin i cili nuk ka qene duke shkaktuar vandalizem. Ke supozuar duke e bllokuar per perfshirjen e Leeturtle ne redaktim perderisa ai nuk ka redaktuar. Nuk iu ke dhene hapesire per t'u pergjigjur. Bllokimi qe ke bere eshte i tepruar ne kohe dhe fusheveprim edhe sikur ai te jete fajtor. Ke perdor privilegjin tend per revansh. Duke qene se ti ki autoritet me te larte, te takon ty te jesh me i sjellshem me perdoruesit tjere dhe po, edhe bllokimi perben sjellje. Redaktimi te Milena Harito ne fakt eshte nje lufte kthimi mes teje dhe Planetit perderisa nje permbajtje shume e afert qendron pa problem ne Wikipedia frengjisht. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 27 Maj 2015 22:17 (CEST) :::Reagimi i tij i mësipër është tërësisht persoanal. Unë, tek faqja e diskut të Milena Haritos, kam treguar një fakt që ai është i lidhur me politikën si këshilltar dhe kaq. Asgjë më tepër. Thjeshtë për të vënë në dukje se ndër organizatorët ka njërëz të lidhur me politikën. Ndërsa ai ka lëshuar ato spekulimin e mbushur plot me fyerje dhe tentativa denigrimi karakterial. Mua më duket e mjaftueshme. Ta them edhe ty, nëse fjalët e mësipërme të tijat të duken normale, përktheji dhe shko tregojua një administratori në english wikipedia dhe pastaj më trego nëse të bllokojnë apo jo. Kaq. RReth artikullit të Milena Haritos je i lirë të diksutosh me burokratin Punëtori. Natën e mirë. P.S: Qasje jote nuk është e paanshme. Ti vetë je i lidhur dhe ke marrëdhënie me këtë organizatë, që në asnjë mënyrë nuk përfaqëson wikipedinë... Prandaj më duket absurde që hiqesh sikur je i paanshëm. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 27 Maj 2015 22:24 (CEST) :::Një gjë tjetër, unë si admin bëj edhe gjëra të tjera, pa iu mburrur askujt. Shikoji artikujt e hapur nga unë dhe gjyko për cilësin e tyre, qoftë nga ana gjuhësore qoftë nga ajo enciklopedike. Shiko këtu punën rreth pastrimit të wikit nga budallëqet e pafunda: https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:Log/delete Shko shiko statistikat se kush është admin më aktiv ( https://tools.wmflabs.org/xtools/adminstats/?project=sq.wikipedia.org&begin=2015-04-01&end= ) dhe unë do të të dal në vend të parë. Dhe ti po do tani të më vësh në dukje mua se përse kam bllokuar një person që vjen në faqen time dhe mbush gjysmë faqeje me sulem dhe tentativa denigrimi ndaj personit tim, pa patur faktin apo argumentin më të vogël?? Dhe më thua se duhet ta paralajmëroja, pavarësisht se ai e ka paramenduar qartësisht veprimin dhe e ka shkruar me stil aq të bukur...? Po më duket vërtet se nuk je serioz... Po zgjedhja jote... si të duash bëj. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 27 Maj 2015 22:32 (CEST) {{collapse bottom}} == Fshirja e artikullit == Pse e fshive [[Sindroma e dridhjes fantazëm]]? Nuk ka shpjegim. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 31 Maj 2015 08:37 (CEST) :Ka shpjegim. Gabimisht. Madje unë i ndreqa titullin nga përkthimi gjysmak që i kishe bërë... Prandaj merre me pak më shumë sportivitet, dhe jo kaq personale... ;) -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 31 Maj 2015 09:17 (CEST) ::E rregullova. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 31 Maj 2015 09:31 (CEST) == Arjan Sheta == Prsh, deshiroj te di se pse i ke fshire prap ato dy kategorite. Kategoria:Futbollistë, Kategoria:Futbollistë shqiptarë, cfar ka qe nk shkon me to. Dhe une asnje here nuk kam abuzuar me postin tim. Mund te me udhezosh si ti vendos sakt, dhe ku qendron gabimi ???? [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] :[[Wikipedia:Udhëzues kategorizimi]] tëë flet për mënyrën se si është mirë të kategorizohen artikujt. Kategoritë që t'i po rikthen nuk janë kategori specifike, por janë kategori të përgjithshme. Kategori speficike janë ato si "Futbollistë në kombëtaren shqiptare", apo edhe "Futbollistë nga Tirana". E kuptove?-- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 20 qershor 2015 13:50 (CEST) ::Nëse më lejoni të ndërgyj Kategoria:Futbollistë duhet të ekzistoj dhe të ketë si nën kategori Kategoria:Futbollistë sipas kombësise, Kategoria:Futbollistë sipas ekipeve etj. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 21 qershor 2015 16:36 (CEST) :::@Tivari: Lexo me vëmendje. Po flitet që kategoritë që vendosen në një artikull duhet të jenë të nivelit të fundit, pra speciifike, dhe jo të eliminohen kategoritë e përgjithshme. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 21 qershor 2015 18:58 (CEST) ::::Ah po, tani e kuptova. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 21 qershor 2015 19:00 (CEST) == Stema. == Ne vend qe ta vendosesh kategorine e faqes per grisje, pse nuk e shkruan vet licensen nqs e kam gabim une. Direkt me i fshi gjerat. Shruaje vet se fotoja nk do te fshihet, se une nk jam kam idene qe pjese te kopjoj. -- [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]], [[Përdoruesi Sadsadas:diskutimet|diskutimet]], 15:34 {CET). :Përgjegjësia, nëse do ta ndreqësh të qëndron ty. Nëse ti hap një artikull, ngarkon një foto, apo diçka tjetër që nuk respekton normat e Wikipedisë nuk është detyra ime që të ndreq gabimin. Psh nëse ti vendos një fjali pa burim unë nuk jam gjë i detyruar të gjej dhe vendos një referencë për atë që vendos ti. Ai përkthimi automatik mua më duket si tallje. Do ta përdorësh stemën që nuk është me përdorim të lirë, vendos licensën sikundër është në Wikipedinë anglisht. Kur të kem kohë do t'i kontrolloj të gjitha stemat që ke ngarkuar ti dhe që nuk janë me përdorim të lirë. Fakti se je admin dhe mund të ngarkosh foto nuk të justifikon që të mos respektosh të drejtat e wikipedisë. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 24 qershor 2015 15:52 (CEST) == Wikipedia:Sigurimi i cilësisë == Përshendetje '''Mr. Pseudo''', Shoh që vetëm ti po përdorë stampat e projektit [[Wikipedia:Sigurimi i cilësisë]], një projekt që në fillim ka qënë shum efektiv i krijuar nga [[Përdoruesi:Mikullovci11]] dhe unë, por prej kur ne skemi qënë aktiv, edhe projekti është anashkaluar. A ka përdorues aktiv dhe të besueshëm që mund të angazhohen, pasi në këtë mënyrë mund të organizohen më lehtë punët. Por ndoshta ky ka qënë çdoherë problemi në wiki shqip, pak përdorues aktiv (ndërsa me statistika kemi më shumë përdorues se sa artikuj). Gjithashtu duhet te punojmë pak edhe për artikuj të rëndësishëm që duhet të përkëthehen, ka nje listë në meta.wiki me artikuj që secila gjuhë e wikipedias duhet të ketë, [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_articles_every_Wikipedia_should_have/Expanded List of articles every Wikipedia should have], dhe nëse bëjmë dicka si një mini projekt, ku secili perdorues mund të kontribojë. Si shpërblim për përdoruesit në wikipedia ang përdorin [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Barnstars Barnstars], që ne akoma nuk e kemi.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 30 qershor 2015 19:36 (CEST) :E përdor stampën SC meqë ajo është më e modelueshme; atje mund të shkruaj në mënyrë më "plastike" rreth problemit që ka një artikull i caktaur. (Ne në sq.wiki nuk i kemi ato stampat e en.wiki të cilat mund të përshtaten duke u ndryshuar variablat/ndryshoret..). E kisha harruar fare se artikujt ku vendosej stampa shkonin tek një kategori e caktuar... :Përdorues aktivë ka fare pak. Administratorë edhe më pak. Po të shikosh statistikat e administruesve në 100 ditët e fundit: [https://tools.wmflabs.org/xtools/adminstats/?project=sq.wikipedia.org&begin=2015-03-22&end= link] unë rezultoj ai më aktiv. Kjo më lë fare pak kohë për të punuar në fushat që dua unë apo që janë të nevojshme... Përveç këtyre ka patur një grup përdoruesish që ma kanë hequr pak dëshirën për të dhënë kontribute më të mëdha... :Do mundohem ngandonjëherë që të përkthej nga listat që më ke treguar. Nuk isha në dijeni të tyre... -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>&#9641;</big></span>]]</span> 30 qershor 2015 20:25 (CEST) == Lirim stampe == Pershendetje Mr. Pseudo. Te lutem a mund ta lirosh stampen {{tl|Flagicon}} pasi dua te shtoj disa shtete te tjera. Faleminderit! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 15 korrik 2015 02:53 (CEST) :Dhe te lutem shto edhe [[en:MediaWiki:Cite link label group-lower-alpha|kete]] ne Wikipedian shqip. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 15 korrik 2015 04:15 (CEST) ::Ti thua ta gris? E bëj, por për korrektësi vendosi kodin/stampën e grisjes + arsyet... sa për formalitet. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>&#9641;</big></span>]]</span> 15 korrik 2015 06:16 (CEST) :::Jo jo, them ta lirosh pasi eshte e mbrojtur dhe vetem administruesit mund ta redaktojne. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 15 korrik 2015 13:42 (CEST) == Stampa:Shqiptarët == Prsh vëlla, nëse ke kohë hidhja edhe ti një sy '''[[Stampa:Shqiptarët|kësaj]]''' stampe nëse është çdo gjë në rregull, dhe ta fusim në përdorim sa më parë. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 27 korrik 2015 12:16 (CEST) == Perdoruesi Xixa == Përshëndetje Mr.Pseudo, <s>Ose un nuk e kuptoj ose ka ndonjë problem me sistemin në lidhje me [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale%3ALog&type=block&user=&page=Xixa&year=&month=-1&tagfilter= bllokimin e përdoruesit Xixa], Pasi që ti e ke bllokuar për një periudhë kohore prej 3 muaj, nga 1 Maj 2015 i bie që deri tash duhej të kishte mbaruar bllokimi.</s>--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 18 gusht 2015 17:30 (CEST) :Gabim e paskam kontrolluar. Si duket ai vet nuk ka hyre te bej redaktim.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 18 gusht 2015 18:15 (CEST) ==Wikipedia Weekend 2015 në Tiranë== Pëshëndetje Mr.Pseudo. Duke mare parasysh dhe diskutimin në kuvend por dhe si pjesë e rendësishme e Wikipedias Shqiptare je i ftuar të marësh pjesë në aktivitetin që zhvillojmë Wikipedia Weekend 2015 në në Tiranë në datat 5 dhe 6 Dhjetor 2015. Kemi filluar të ju dërgojmë ftesa dhe përdëruesve të tjerë aktiv dhe do jetë me interes për ne dhe për ju pjesëmarrja, për të punuar bashkë për mision e përbashkët të Wikipedias. Nëse dëshiron mund të marësh pjesë në cfarëdolloj aktiviteti që në zhvillojmë në ambjentet tona që kanë apo skane lidhje me Wikipedian. Je i lutur ta konsiderosh si mundësi. Gjithë të mirat --[[Përdoruesi:Margott|Margott]] ([[Përdoruesi diskutim:Margott|diskutimet]]) 1 nëntor 2015 21:52 (CET) == Shume zhurme per asgje == Pershendetje [[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr. Pseudo]], jam i zhgenjyer nga ju. Per disa gjera keni qene korrekt, ndersa deshira juaj per hakmarrje personale (me disa perdorues) dhe me ''Wikimedians of Albanian Language User Group'' tregon nje ane tjeter per te cilen nuk jam dakord, gjithsesi mendimi im. Wikiprojekt, mund te krijoj secili grup prej dy ose me shume perdoruesish, per te organizuar punet ne kuader te wikipedias, dhe vendosen stampa per te treguar se nje artikull u krijua ose permiresua gjate ketij projekti (psh [[Diskutim:Akranes|Akranes]], [[Diskutim:Komunat e Ostrobothnias Veriore|Komunat e Ostrobothnias Veriore]]), kategorizim (psh [[:Kategoria:WikiProjekti Finlanda|WikiProjekti Finlanda]]). Pra nese do ishit korrekt edhe me shume, do duhej se pari te fshini stampat nga faqet e artikujve te ketij projekti - [[Wikipedia:WikiProjekti UEJL 2012|WikiProjekti UEJL 2012]], por nuk e keni bere. Stampa, nuk e demton artikullin, e sidomos kur eshte ne faqen e diskutimit.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 24 dhjetor 2015 22:39 (CET) :@[[Përdoruesi:Liridon]]Nuk kam asgjë kundër stampave që kanë të bëjnë me tematikën specifike të artikujve, siç edhe e përmende ti. Psh nëse artikujt kanë një tematikë të përbashkët, psh Informatika, mund të vihet stampa e një wikiprojekti të informatikës. E kështu me radhë për ekonominë, filozofinë, Monumentet e Shqipërisë, etj etj. Siç e kupton nga shembujt që të dhashë ajo stampë nuk ishte/është e këtij tipi. Nuk e di nëse e kupton ndryshimin...? -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>&#9641;</big></span>]]</span> 24 dhjetor 2015 22:46 (CET) == Heqje privilegjesh == Përshëndetje [[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr. Pseudo]], ju kam kandiduar për heqje privilegjes. Ju lutem të jeni i kursyer në përdorim të privilegjeve nëse nuk është urgjente gjatës periudhës së votimit. Un nuk kam asnjë problem personal me ty dhe me idetë tuaja personale, por në si administrator wiki mendoj se po pengon komunitetin.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 25 dhjetor 2015 00:57 (CET) O Mister pse e ke fshirë Faqen time Drini FK 2004 apo nuk egziston? [[Përdoruesi:Zenkola|&#34;&#34;]] ([[Përdoruesi diskutim:Zenkola|diskutimet]]) 16 maj 2016 16:11 (CEST)??? Nuk më kthyet përgjigje???[[Përdoruesi:Zenkola|&#34;&#34;]] ([[Përdoruesi diskutim:Zenkola|diskutimet]]) 16 maj 2016 16:11 (CEST) ???? == Tellallisje (Steven Pinker) == Përshëndetje Mr. Pseudo. Të falemnderit për krijimin e artikullit mbi Steven Pinker. Isha duke e lexuar, dhe me ra në sy fjala "tellallisje". A mund të lutem të më tregosh mbi kuptimin e kësaj fjale, dhe a mendon se ndonjë sinonim i saj do të ishte më i përshtatshëm të vendoset në vend të saj? --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 17 nëntor 2016 09:59 (CET) == Faqe personale == Pershendetje, doja te me ndihmonit me konfirmimin e faqes Jonila Godole ne Wikipedia. == Ambasadat == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar për të verifikuar dëshirën tuaj për të vepruar si ambasador i Wikipedia-s shqip në lidhje me gjuhët që keni zgjedhur te faqja [[Wikipedia:Ambasadat]]. Faqja në fjalë do të pësojë së shpejti disa ndryshime në organizim si pjesë e programit standardizues ndërwiki të ndërmarrë nga unë. Modeli përfundimtar i saj do të jetë i ngjashëm me faqen [https://sq.wikiquote.org/wiki/Wikiquote:Ambasadat këtu]. Të lutem, lexo me kujdes hyrjen te faqja në fjalë dhe përgjigju poshtë këtij mesazhi nëse dëshiron të vazhdosh të jesh ambasador, dhe nëse po, përcakto gjuhët. Një mungesë e përgjigjes tënde për më shumë se 1 javë nga data e dërgimit të mesazhit do të nënkuptojë refuzimin e detyrës së ambasadorit. Kini parasysh se mesazhi në fjalë vlen vetëm për ambasadorët e parë që do të mbarten në versionin e ri të faqes nga faqja aktuale. Pasi ndryshimet të kenë përfunduar çdokush mund të shtojë dhe heqë lirisht emrin e tij nga lista e ambasadorëve. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 maj 2019 18:17 (CEST) == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 16:37 (CEST) == komente_epikeshqip == komente_epikeshqip™is a humoric instagram page founded on this year count 118kF with great fans ,sharing and posting [[Kategoria:Komente_epikeshqip]] == Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] == [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]] You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 13 August 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translators/40&oldid=25451578 --> == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:18 (CET) h2py1x15end1quxg7pdb4ifp3g2693l 3 126823 3006770 2977653 2026-07-07T07:11:52Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006770 wikitext text/x-wiki '''REXH SALI BAJRAKTARI-HAS''' ♦Presidenti i REPUBLIKES SE SHQIPERIS Prof,Dok Sali Berisha i jep zotit Rexh Bajraktari URDHERIN PER VEPRIMTARI PATRIOTIKE TE KLASIT TE I(par). Tirane me,03.06.1993 Dekret Nr:547 ♦"UDHEHEQES çETASH TE LUFTRAVE NE BETEJEN E DRINIT KUNDER FORCAVE SERBE NE VITIN 1913". ♦Qëndresa shqiptare përballë operacioneve pushtuese serbe. Përballë operacioneve pushtuese të ushtrisë serbe, u gjendën mijëra luftëtarë shqiptarë të krahinave të Lumës, Hasit, Vërrinit, Opojës e Gorës, si dhe të atyre që ishin tërhequr nga thellësitë e Kosovës, pas pushtimit të saj. Me këtë rast malet e larta të Pashtrikut, ( ku shtrihej krahina e Hasit dhe Malësia e Gjakovës), si dhe degëzimet natyrore të Sharrit - /(malet e Gjalicës (Pikllimës) dhe të Koretnikut, matanë Drinit të Bardhë), ku gravitojnë fshatrat e trevës së Vërrinit, të Opojës dhe të Gorës/, nga fortesa natyrore u shndërruan në fortesa lufte. Duke pas parasysh këto pozita gjeostrategjike, forcat shqiptare u pozicionuan në vijën frontale: Malësia e Gjakovës (Qafa e Morinës - Qafa e Prushit) – Has (Planej-Gorozhup) - Qafa e Zhurit – Vërri (Billushë – Jeshkovë – Lybeqevë - Lez) – Sharr (pjerrësit perëndimore të “Gurit të Zi” – Opojë (Gryka e Llapushnikut). Në organizimin e qëndresës shqiptare u shquan krerët: - Ramadan Zaskoci, - Ramadan Çejku, - Qazim Lika, - Islam e Sali Spahia, - Hoxhë Mehmeti, - Osman Lita, - Cen Daci, - Bajram Gjana, - Dervish e Nezir Bajraktari, - Myftar Nika, - Nexhip agë Bilali, - Sylë Elezi, - Ahmet Ilaz Qehaja, - Jemin Gjana të gjithë nga Luma, - Elez Isufi, - Cuf Xhelili e - Xhafer Doda nga Dibra, - Bajram Curri në Malësi të Gjakovës, - Rexhë Sali Bajraktari nga Hasi, - sheh Hasani nga Prizreni, - Jahja Sait Sahiti nga Kuki i Opojës, - Kapllan Opoja, - Nail Hyseni - Dani i Rapçës së Gorës, - Esat Berisha, - Abdyl Osmani, - Arif Krusha e shumë të tjerë. Qendrat komanduese të luftës u vendosën: 1. Në Llapushnik (Brezne) të Opojës, në krye me Qazim Likën; 2. Në Krumë të Hasit, në krye me Rexhë Sali Bajraktarin. 3. Këshilli Qëndror i Luftës në krye me Ramadan Zaskocin u vendos në Qafë të Kolesjanit, në majën e quajtur Tabe, nga ku shihej qartë Rrafshi i Lumës. Për të mos lejuar kalimin e trupave serbe matan lumit, përgjatë Drinit të Bardhë, këshilli i luftës, organizoi me kohë prita në fshatrat: Shalqin, Domaj, Gjinaj, Brut, Ura e Vezirit... Prita të tilla u ngritën edhe në brigjet perëndimore të Drinit të Zi si: në Kolsh, Mamëz, Surroj, Tejdrinë...4 Në këto pozicione ishin forcat mbrojtëse shqiptare, kur më 9 e 10 nëntor 1912 filluan operacionet e armatës III serbe në drejtim të Lumës. ♦Rapsodi popullor këtë ngjarje historike e përjetësojë edhe përmes vargjeve si: ”Ka hi serbi n´at´Prizren, po i thot`Lumës: ”Lirom ven!” Nuk jam mbreti, po jam Luma, t´mushi gjiksin plot me plumba!” Kur vikati Islam spahija: ”Bini djem, se shkoi Shipnija!” “Bini djem-thrret Ramadani -bini djem se shkoi vatani!” Gryka e Shejës po rredh gjak, po i thot Drinit: ”Ndihmom pak Ndihmom pak, n´dash me m´ndihmue, kllade t´mdhaja jam tuj çue”. Krajli i serbit ban: ”Medet, m´faroi Luma askerin krejt! ma faroi askerin e ngrat burrat me pushk`e grat me spatë”. “Kadal, krajl u mlofsh me morre, dymdhetmi t`metën pa vorre!” Djemt´e Lumës hiq s´kan dert, ka ni luftë bajn´vjet për vjet, luft´ me krajl e luft´ me mbret...” Hasi shpat e gur e kep vend për vend pushka kërset shkoj kukuja shpi për shpi I preu Hasi 3 mijë shkijë...” Krejt Opoja u mlu n`zi Prej Prizrenit ter n´Dri Tre ditë luftë e tre ditë zi u vranë shkije përmi tre mijë. ♦Ndonëse në mëngjesin e 18 nëntorit 1912, mori fund beteja e Lumës, ku forcat shqiptare triumfuan kundër armatës III serbe, në Manastir zhvillohej një betejë tjetër ndërmjet forcave shqiptare dhe reparteve të armatës I-rë serbe, që në histori njihet si Beteja e Manastirit. Në këtë kuadër vlerësojmë se Beteja e Lumës, Beteja e Manastirit si dhe rezistenca shqiptare në veri (Shkodër) dhe në jug (Janin) kanë rëndësi të madhe historike, për faktin sepse në një mënyrë a tjetër, krijuan rrethana të favorshme për mbajtjen e Kuvendit Kombëtar në Vlorë, më 28 nëntor 1912, ku u shpallë Pavarësia e Shqipëri. ♦Luftrat e përgjakshme në Rrafshin e Dukagjinit.♦ Përleshjet e para me forcat e qëndresës shqiptare nisën në rrethinat e Ferizajit, në fshatin Skullupovë dhe në Hanin e Zborcit për të vazhduar më pas në Shtimje e në Duhël-Grykë të Carralevës. Në pozicionet: Gryka e Carralevës - Qafa e Duhlës - Llapushë, që nga 21 tetori ishin rreshtuar forcat shqiptare të ardhur nga Luma, bajraku i Përdrinit e të Ostrozupit. Në krye të këtyre forcave ishin: Ramadan Zaskoci, Sali Spahija, Qazim Lika, Ahmet Qehaja, Cen Daci, Ramadan Çejku - nga Luma; Abaz Bajraktari nga Ostrozupi; Rexhë Bardhi e Ramadan Shabani nga Kijeva; Hasan Hyseni, Dostan Kabashi nga Suhareka, Rexhë Sali Bajraktari nga Hasi e shumë të tjerë. ♦KRYENGRITJA SHQIPTARE E VJESHTËS SË VITIT 1913.(ku per kete qendres dhe udheheqie u dekorua na presidenti ne vitin 1993) Më 16 gusht 1913 Isa Boletini nga Malësia e Gjakovës, i shkruan një letër Ismail Qemalit dhe me shqetësim i flet për mjerimin dhe urinë që ka pllakosur malësorët e Gjakovës dhe kërkon ndihmën e Qeverisë së Vlorës. Në letër pos tjerash thuhet: ”...çdo skutë e Malësisë, gurë, shkëmb, gjithandej është mbushur plot me emigrantë të mjerë, të cilët kanë ardhur në gjendje jo të lypin, por të vdesin. Nuk ka zemër që duron përpara vajtimit të këtyre bijëve të atdheut...” Andaj duke mbretëruar kjo gjendje atje, natyrshëm që në pranverë të vitit 1913 u shtua numri i çetave shçiptare në Kosovë e gjetiu dhe filluan përgaditjet për një kryengritje çlirimtare. Me qëllim të koordinimit të veprimtarisë çlirimtare, krerët e krahinave të pushtuara do të mbajnë kontakte edhe me Ismail Qemalin. Sipas një njoftimi të botuar në gazetën”Përlindja e Shqipnisë”, më 12 gusht 1913, Elez Isufi-udhëheqës i shquar i Dibrës, Ramadan Zaskoci nga Luma e Rexhep Bajraktari nga Hasi me shpurat e tyre, shkuan në Vlorë dhe u takuan e biseduan me kryetarin e Qeverisë së Përkohshme Ismail Qemalin,”...mbi gjendjen në malësi që përfaqësonin dhe mbi masat që duheshin marrë për të sunduar ato vise...sipas interesit të Shqipërisë. Tani të nderuar bajraktarë, thuhej në atë njoftim, -presin të ikurit e ushtrisë serbe prej atyre viseve që të mund të venë në vendin e tyre e të zgjerojnë kësisojë fushën e qeverisë...”Ismail Qemaili në emër të Qeverisë, në këtë takim, edhepse nuk kishte fuqi ushtarake e mjete financiare, u premtoi krerëve të Lumës, Dibrës e Hasit ndihmë për t´u çliruar nga pushtimi serb, por edhe i udhëzoi që, me t´u kthyer në krahinat e tyre, të organizonin kryengritjen kundër pushtuesve serb.4 Në fund të gushtit 1913 edhe Bajram Curri, Isa Boletini e Hasan Prishtina u ndodhën në Vlorë, ndërkohë që ky i fundit(në shtator) pranoi detyrën e ministrit në qeverinë e Vlorës. ne kuader te 100 vjetorit te shpalljes se pavarsis. == Përmbajtja == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], nuk jam i sigurt nëse përmbajtja më sipër mund të shërbejë ndokund te hapësira kryesore. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 00:56 (CEST) :Nuk e di, pasi informacioni është shumë i detajuar, mbase të tjerë mund të na drejtojnë si të veprojmë, dhe nëse do vendosej të mbahet, ku t'e lëmë.. @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 maj 2026 17:21 (CEST) 3bppl3ks0cajwk6h9xdkkuwf4td0htz 3 128674 3006794 2881016 2026-07-07T07:25:20Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006794 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="font-family:Garamond;">Përdoruesi diskutim:Tëfcí</span>}} {| width="100%" style="border:1px #A3C2FF solid; background:#FFFAFB; margin-bottom:0.5em;" ! style="font-size:200%; font-variant:small-caps; padding:20px; vertical-align:top;" | Mirësevini! Mund lini mesazh për përdoruesin këtu.<br><br>No request of translation please! | style="text-align:center; vertical-align:top;" | &nbsp;[[Përdoruesi:Pasthirrma|'''<span style="color:black;">Pas</span>''']][[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|'''<span style="color:red;">thirrma</span>''']] <hr style="border-top:1px #A3C2FF solid; margin-top:0.5em; margin-bottom:0.5em;"> |} <!--------------------------------- PAS KËSAJ FILLOJNË DISKUTIMET ---------------------------------> ==Artikulli [[Statistikat e KF Tiranës në Kupën e Shqipërisë]]== Falemnderit per redaktimin tuaj ne artikullin ne fjale. Faqja e statistikave se ciles i referoheni, gjithsesi e ka burimin nga faqet kryesore te [[KF Tirana]] ne versionet shqip dhe anglisht. Prandaj nuk e gjykova te arsyeshme per ta specifikuar (''statistikat ne kupe'' apo ''statistikat e Tiranes ne kupe''). Megjithate nje ndryshim i tille eshte pranuar. Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:Fjorilda09|Fjorilda09]] ([[Përdoruesi diskutim:Fjorilda09|diskutimet]]) 27 nëntor 2012 12:56 (CET) :Faleminderit per punen tuaj. I kam lexuar artikujt e juaj dhe punen voluminoze qe keni bere ne te dy enciklopedite. U nisa me mendimin qe cdo artikull, edhe pse i lidhur me te tjeret, te jete i pavarur dhe te mund te lexohet ne vecanti, pra titulli duhet te ishte i qarte. [[Përdoruesi:Pasthirrma|Pasthirrma]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|diskutimet]]) 27 nëntor 2012 13:04 (CET) Jeni te mirepritur! Ky projekt do te zgjerohet edhe me tej me informacione te tjera. Tashme mendoj se duhet te ndryshoj (zhvendos) edhe titullin tjeter te artikullit te Kupes, per ta plotesuar punen sic duhet. Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:Fjorilda09|Fjorilda09]] ([[Përdoruesi diskutim:Fjorilda09|diskutimet]]) 28 nëntor 2012 20:51 (CET) == Dom [[Lazër Shantoja]] == Jam dakord sa i perket ndryshimeve kozmetike, por heqja e referencave te Fritz Radovanit sepse nuk ka shkolle te larte eshte nje argument qe s'te krijon ty kredibilitet. Parashtrimi i dokumentacionit arkivor nuk do shkollim te larte qe personi te jete i besueshem, dhe natyra e atyre citimeve qe ke hequr ishin pikerisht arkivore.--[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 11 dhjetor 2012 23:34 (CET) == Ftesë për pjesëmarrje në diskutimin mbi heqjen arbitrare të referencave mbi dënimet me vdekje të [[Kristaq Rama]] == Të lutem ndiqe pak debatin tek Kuvendi (http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Diskutim_mbi_referencat_e_d.C3.ABnimeve_me_vdekje_nga_Kristaq_Rama). Po bëhen disa veprime absurde e arbitrare. Me respekt!--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 25 shkurt 2013 23:55 (CET) == Ftesë për pjesëmarrje në diskutimin mbi heqjen arbitrare të referencave mbi dënimet me vdekje të [[Kristaq Rama]] == Të lutem ndiqe pak debatin tek Kuvendi (http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Diskutim_mbi_referencat_e_d.C3.ABnimeve_me_vdekje_nga_Kristaq_Rama). Po bëhen disa veprime absurde e arbitrare. Me respekt!--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 25 shkurt 2013 23:55 (CET) ==Pershendetje mik i nderuar une kam kandiduar[[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për admin...== --Rrjedha 23 Shkurt 2015 10:53 (CET)[[Përdoruesi:Rrjedha|Rrjedha]], po kandidoj [[Përdoruesi:Koka11|Koka11]] për administrues edhe unë kërkoi një votë për kandidatin tim dhe po kërkoj mështetjen tënde. Faliminderit . me nderime PS: Votimi bëhet këtu: [[Wikipedia:Administruesit#Kandidatura_p.C3.ABr_administrues|WP:Kandidatura për administrues]] --[[User:Rrjedha]] == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 16:46 (CEST) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:19 (CET) 19fu05acg1jliv7ksfnwmmodd2jackl 3 133410 3006779 1288642 2026-07-07T07:16:23Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006779 wikitext text/x-wiki '''Kodi(shifra)gjenetik.''' Informatat (udhezimet)gjentike te gjenik-segmentit të caktuar të molekulës së ADN përcaktojnë secilë veqori fenotipore të caktuar , ndërsa kjo aftësi realizohet ,duke përcaktuar strukturën parësore (radhitjen e aminoacideve)të secilës proteinë në qelizën e gjallë.Informatat gjenetike janë të shkruara në rradhitjen e nukleotideve të molekulës se ADN ne formë te shifruar te cilat qelizt jane te afta t'i "lexojnë" dhe t'i "perkthejne" me perpikeri te madhe . Meqenese proteina perbehen prej 20 aminoacidesh, ndersa acidet nukleike vetem prej kater nukleotidesh , eshte perfunduar se vendin e nje aminoacideve ne zingjirin polipeptidik e percakton grupi prej tri nukleotidesh te njepasnjeshem ne molekulen e ADN qe paraqet shifren apo kodin gjenetik. Tripleti i nukleotideve ne ARNi(informues) shenohet si "kodon" ndersa ne ARNt(transpotues) si "antikodon". Me kombinimin e kater tipave te nukleotideve eshte e mundshme te realizohen gjithsej 4/3 triplete ose 64 kode ,kodone dhe antikodone.Mirpo , tri kodone ne ARNi: UAA,UAG DHE UGA,jane te pakuptimta te palexueshme ose perfundimtare dhe nuk bartin informate per asnje aminoacid ,keshtu qe kur arrijne ne radhe per lexim perfundon sinteza e polipoptidit. Nese ne ARNi radhitja e nukleotideve eshte: CAU-AUG-UCG-CGU-GGA-AAA,gjate sintezes se proteinave perkthehet ne kete radhitje te aminoacideve His-Meth-Ser-Arg-Gly-Lys- Kodi gjenetik eshte universal dhe te gjitha qelizat e gjalla, madje edhe viruset, shfrytezojne te njejten shifer gjenetike. a2owt3oijtlev4g2y5mrol2hnl2b81t 3006800 3006779 2026-07-07T07:36:22Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006800 wikitext text/x-wiki == Kodi (shifra) gjenetik == Informatat (udhezimet)gjentike te gjenik-segmentit të caktuar të molekulës së ADN përcaktojnë secilë veqori fenotipore të caktuar , ndërsa kjo aftësi realizohet ,duke përcaktuar strukturën parësore (radhitjen e aminoacideve)të secilës proteinë në qelizën e gjallë.Informatat gjenetike janë të shkruara në rradhitjen e nukleotideve të molekulës se ADN ne formë te shifruar te cilat qelizt jane te afta t'i "lexojnë" dhe t'i "perkthejne" me perpikeri te madhe . Meqenese proteina perbehen prej 20 aminoacidesh, ndersa acidet nukleike vetem prej kater nukleotidesh , eshte perfunduar se vendin e nje aminoacideve ne zingjirin polipeptidik e percakton grupi prej tri nukleotidesh te njepasnjeshem ne molekulen e ADN qe paraqet shifren apo kodin gjenetik. Tripleti i nukleotideve ne ARNi(informues) shenohet si "kodon" ndersa ne ARNt(transpotues) si "antikodon". Me kombinimin e kater tipave te nukleotideve eshte e mundshme te realizohen gjithsej 4/3 triplete ose 64 kode ,kodone dhe antikodone.Mirpo , tri kodone ne ARNi: UAA,UAG DHE UGA,jane te pakuptimta te palexueshme ose perfundimtare dhe nuk bartin informate per asnje aminoacid ,keshtu qe kur arrijne ne radhe per lexim perfundon sinteza e polipoptidit. Nese ne ARNi radhitja e nukleotideve eshte: CAU-AUG-UCG-CGU-GGA-AAA,gjate sintezes se proteinave perkthehet ne kete radhitje te aminoacideve His-Meth-Ser-Arg-Gly-Lys- Kodi gjenetik eshte universal dhe te gjitha qelizat e gjalla, madje edhe viruset, shfrytezojne te njejten shifer gjenetike. nuinpuah67g85qvid5rwmsekshvxrpy 3 134346 3006793 2939942 2026-07-07T07:25:19Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006793 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:AT44/Krye}} <div class="noprint plainlinks" style="text-align:center; font-weight:bold; padding:7px">{{Purgepage}}</div> <table style="width:100%; background-color:#ffffff; border:4px solid #004060;"><td style="vertical-align:top;"> {{Përdoruesi:AT44/Arkivi}} </td></table> == Zhbamjet kompulsive dhe anshmeria mbi artikujt e Trebeshines == Mirembrama {{ping|AT44}}, po te shkruej ketu mbasi pashe kuvendimin qe kishit ba me Udhen ne faqen e tij te diskutimeve. Mendova se asht e pershtatshme me kerkue vemendjen tande mbi kete çeshtje, si zanatçi i vjeter qe je dhe ma i kalitun me wiki-n dhe neutralitetin e kerkuem: Udha pa argumenta te pakontestueshem ka manine me e vulose kudo origjinen e Trebeshines, ne kryevargun e çdo artikulli lidhun me te. Origjine e cila s'asht asgja tjeter veçse nje pohim i shumefishte, as i vertetuem ne nivel dokumentacioni apo gjurme hajatesh/bamiresish te tipit xhami, furre buke, çezme apo ure. Me sa kuptova nga kuvendimi juej, Udha vuen nga nje lloj nacionalizmi te tejzellshem ballkanik dhe i duket Kadareja dhe çdo antiTrebeshinas si zadhanesit e se vertetes lidhun me Kasemin. Kerkoj ndihmen dhe mbikeqyrjen tande per me e mbikeqyre çeshtjen e [[Mekami|ketij artikullit]] dhe vete [[Kasëm Trebeshina|Trebeshines]]. Kur te kesh kohe. Me respekt siç vetem Shkodra ka per Ulqinin --[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 24 dhjetor 2017 02:48 (CET) :{{ping|Hatake}}Shumicën e kuvendimeve i fshij pas një kohe, ndaj fakti që ke hy në historinë e Diskutimeve të mia dhe i ke lexu të gjitha dëshmon që je stalker. (Sa për sqarim, ky redaktim këtu u shfaq te Ndryshimet e Fundit dhe e pashë meqë pak çaste më parë më kishte bezdisur në profilin tim). Ti je bllokuar 3 herë për shkak të sulmeve personale ndaj meje dhe po vazhdon të më bezdisësh përkundër kërkesave të mia të përsëritura që të më lësh të qetë[https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Udha&action=history 1]. Në vend që të merresh me "Nacionalizmin" tim, reflekto për veprimet e tua destruktive në Wikipedia. :{{ping|AT44}}kërkoj ndjesë për ndërhyrjen, por mu duk e nevojshme ta bëja kur pashë postimin e këtij përdoruesit problematik.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 dhjetor 2017 03:09 (CET) ::{{ping|Hatake}}{{ping|Udha}} Përshëndetje, një vit të ri të mbarë të dyve. Më vjen keq që kemi kësi lloj debatesh në Wiki, por preferoj të mos mbaj anë. Nuk jam i informuar se kush është K. Trebeshina dhe shumë pak kam dëgjuar për I. Kadarenë. Prandaj më mirë do ishte të mos jap asnjë mendim.--[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 1 janar 2018 11:21 (CET) : Te falem nderes per pergjigjen. Vit te mbare. --[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 1 janar 2018 12:09 (CET) Faqja Misto Treska https://sq.wikipedia.org/wiki/Misto_Treska Pershendetje i nderuar, Pas shume e shume ankesash qe nuk me jane marre parasysh, po ju lutem te merrni masa ne faqen “Misto Treska” https://sq.wikipedia.org/wiki/Misto_Treska ; ku individi “Zall-herr” i vertetuar si sock-puppet i 15-te i famekeqit “Hatake”, vijon te vandalizoje artikullin duke fshire material te referencuar ku pasqyrohen vlerat e figures se Treskes dhe baltos me dashakeqesi imazhin e tij duke e mbingarkuar me çeshtje politike te kohes se diktatures. Une nuk i kam fshire kurregje, te tera le te pasqyrohen, ama mos te fshijë kontributet me referencat perkatese. Perpiqem vetem t’i bej rikthim në versionin e shqyrtuar nga administratori 1|2|3k, i cili fatkeqesisht per arsye qe nuk i njoh refuzon te degjoje dhe vijon te mbeshtese Zall-herrin duke i lene dore te lire ne cdo artikull si kontrollor sipas qejfit dhe duke bllokuar cdokend tjeter qe e kundershton ate. Ju kerkoj mbrojtje te artikullit nga sulmet vandale të nekrofilit Sait Saiti që heq material të referencuar, fshin kontributet dhe i mbulon me pisllëkun e urrejtjes së tij personale ndaj familjes Treska (lutem shikoni fyerjet që janë ruajtur prej fundit të Marsit të shkuar, ne ndryshimet qe bente me IP), me synim baltosjen e figurës së Misto Treskës. Konflikt i paster interesi, lufte personale, sulme vandale dhe zhberje kontributesh. Ju lutem te merrni masa pasi keshtu eshte e pamundur te vijohet. Ju falenderoj paraprakisht == Editing News #1—2018 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''[[m:VisualEditor/Newsletter/2018/February|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]'' <div style="float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;"> [[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]] '''Did you know?'''<div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;"> Did you know that you can now use the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diff tool]] on any page? [[File:Wikitext diff paragraph move correcting vandalism 2018.png|alt=Screenshot showing some changes, in the two-column wikitext diff display|center|frameless|250px]] Sometimes, it is hard to see important changes in a wikitext diff. This screenshot of a wikitext diff (click to enlarge) shows that the paragraphs have been rearranged, but it does not highlight the removal of a word or the addition of a new sentence. If you [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|enable the Beta Feature]] for "{{Int:visualeditor-preference-visualdiffpage-label}}", you will have a new option. It will give you a new box at the top of every diff page. This box will let you choose either diff system on any edit. [[File:VisualEditor visual diff tool - toggle button.png|alt=Toggle button showing visual and wikitext options; visual option is selected|center|frameless|200px]] Click the toggle button to switch between visual and wikitext diffs. In the visual diff, additions, removals, new links, and formatting changes will be highlighted. Other changes, such as changing the size of an image, are described in notes on the side. [[File:Visual diff paragraph move correcting vandalism 2018.png|alt=Screenshot showing the same changes to an article. Most changes are highlighted with text formatting.|center|frameless|250px]] This screenshot shows the same edit as the wikitext diff. The visual diff highlights the removal of one word and the addition of a new sentence. You can read and help translate [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor. </div></div> Since [[m:VisualEditor/Newsletter/2017/May|the last newsletter]], the [[mw:Editing|Editing Team]] has spent most of their time supporting [[mw:2017 wikitext editor|the 2017 wikitext editor mode]], which is available inside the visual editor as a Beta Feature, and improving [[mw:VisualEditor/Diffs|the visual diff tool]]. Their work board is available [[phab:project/view/3236/|in Phabricator]]. You can find links to the work finished each week at [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings]]. Their [[mw:Editing team/Current priorities|current priorities]] are fixing bugs, supporting the 2017 wikitext editor, and improving the visual diff tool. ===Recent changes=== *The '''[[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]]''' is [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|available as a Beta Feature]] on desktop devices. It has the same toolbar as the visual editor and can use the citoid service and other modern tools. The team have been comparing the performance of different editing environments. They have studied how long it takes to open the page and start typing. The study uses data for more than one million edits during December and January. Some changes have been made to improve the speed of the 2017 wikitext editor and the visual editor. Recently, the 2017 wikitext editor opened fastest for most edits, and the 2010 WikiEditor was fastest for some edits. More information will be posted at [[mw:Contributors/Projects/Editing performance]]. *The '''[[mw:VisualEditor/Diffs|visual diff tool]]''' was developed for the visual editor. It is now available to all users of the visual editor and the 2017 wikitext editor. When you review your changes, you can toggle between wikitext and visual diffs. You can also [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|enable the new Beta Feature]] for "Visual diffs". The Beta Feature lets you use the visual diff tool to view other people's edits on page histories and [[Special:RecentChanges]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T167508] *[[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|'''Wikitext syntax highlighting''']] is available as a Beta Feature for both [[mw:2017 wikitext editor|the 2017 wikitext editor]] and the 2010 wikitext editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T101246] *The [[mw:Citoid|citoid service]] automatically translates URLs, DOIs, ISBNs, and PubMed id numbers into wikitext citation templates. It is very popular and useful to editors, although it can be a bit tricky to set up. <mark>Your wiki can have this service. Please [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|read the instructions]]. You can [[phab:T127354|ask the team to help you enable citoid at your wiki]]</mark>. ===Let's work together=== *The team will talk about editing tools at an upcoming [[m:Wikimedia Foundation metrics and activities meetings|Wikimedia Foundation metrics and activities meeting]]. *Wikibooks, Wikiversity, and other communities may have the visual editor made available by default to contributors. If your community wants this, then please contact [[mw:User talk:Deskana (WMF)|Dan Garry]]. *The <code><nowiki><references /></nowiki></code> block can [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Projects/Columns for references|automatically display long lists of references in columns]] on wide screens. This makes footnotes easier to read. You can [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=Cite,VisualEditor,Wikimedia-Site-requests&title=Convert%20reference%20lists%20over%20to%20`responsive`%20on%20XXwiki&priority=10&parent=159895 '''request multi-column support'''] for your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T33597] *If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&action=edit&section=new contact us] directly. We will notify you when the next issue is ready for translation. {{Int:Feedback-thanks-title}} —[[mw:User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]] </div> 2 mars 2018 21:54 (CET) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=17776919 --> == "Zhendosje" == A mund ta zhvendosës puma te kuguari?? Puma eshte gjini kafshes si psh. Panthera tigris, panthera leo etj. Do krijoj nje faq me gjinine e pumes ku perfshihet vete kuguari.... Kam pasur nje arsye te forte qe e zhvendosa .... [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punetor i Rregullt5]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 20 qershor 2018 18:07 (CEST) :Në gjuhën shqipe lloji ''Puma concolor'' njihet si '''Puma''' e jo si '''Kuguari'''. Nësë dëshiron të krijosh artikullin për Pumën si gjini mund ta krijosh këtu [[Puma (gjini)]]. Dhe nëse mundësh të ma përkujtosh arsyen ''e fortë'' të të zhvendosurit.--[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 20 qershor 2018 21:15 (CEST) == Wikipedia == A mund të me tregosh se si të shkruaj nentitujt e artikujve poshte titujve te artikujve...? [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 27 qershor 2018 16:53 (CEST) :Ma sqaro çfarë do të shkruar sepse nuk kuptoj, por sipas gjasave mendon për përmbajtjen e cila krijohet automatikisht në fillim.--[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 28 qershor 2018 11:14 (CEST) == "Artikulli i javës" == Besoj se "[[Tigri kundër luanit]]" duhet të jetë artikulli i javës. Është jashtëzakonisht i mirë referencuar. Vetëm shikoje! [[Përdoruesi:Punetor i Rregullt5|Punëtor i Rregullt]] ([[Përdoruesi diskutim:Punetor i Rregullt5|diskutimet]]) 27 qershor 2018 23:01 (CEST) == Editing News #2—2018 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2018/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]'' <div style="float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;"> [[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]] '''Did you know?''' <div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;"> Did you know that you can use the visual editor on a mobile device? [[File:Mobile editing watchlist star editing pencil.png|alt=Screenshot showing the location of the pencil icon|center|frameless|250px]] Tap on the pencil icon to start editing. The page will probably open in the wikitext editor. You will see another pencil icon in the toolbar. Tap on that pencil icon to the switch between visual editing and wikitext editing. [[File:Visual editing mobile switch wikitext.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]] Remember to publish your changes when you're done. You can read and help translate [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor.</div></div> Since the last newsletter, the [[mw:Editing|Editing Team]] has wrapped up most of their work on the [[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] and [[mw:VisualEditor/Diffs|the visual diff tool]]. The team has begun investigating the needs of editors who use mobile devices. Their work board is available [[phab:project/view/3236/|in Phabricator]]. Their [[mw:Wikimedia Audiences/2018-19 Q2 Goals#Contributors|current priorities]] are fixing bugs and improving mobile editing. === Recent changes === *The Editing team has published an [[mw:Mobile editing using the visual editor report|initial report about mobile editing]]. *The Editing team has begun a design study of visual editing on the mobile website. New editors have trouble doing basic tasks on a smartphone, such as adding links to Wikipedia articles. You can [[c:File:Visual Editor Heuristic - Results.pdf|read the report]]. *The Reading team is working on a [[mw:Reading/Web/Advanced mobile contributions|separate mobile-based contributions project]]. *The 2006 wikitext editor is [[mw:Contributors/Projects/Removal of the 2006 wikitext editor|no longer supported]]. If you used [[:File:Edit toolbar - 2.png|that toolbar]], then you will no longer see any toolbar. You may choose another editing tool in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|editing preferences]], [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|local gadgets]], or [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]]. *The Editing team described the history and status of [[mw:Extension:VisualEditor|VisualEditor]] in [[m:Wikimedia monthly activities meetings/2018-03|this recorded public presentation]] (starting at 29 minutes, 30 seconds). *The Language team released [[mw:Content translation/V2|a new version of Content Translation]] (CX2) last month, on [[foundationsite:2018/09/30/international-translation-day/|International Translation Day]]. It integrates the visual editor to support templates, tables, and images. It also produces better wikitext when the translated article is published. [https://wikimediafoundation.org/2018/09/30/content-translation-version-two/] === Let's work together === * The Editing team wants to improve visual editing on the mobile website. <mark>Please read [[mw:Visual-based mobile editing/Ideas/October 2018|their ideas]] and tell the team what you think would help editors who use the mobile site.</mark> *The [[m:Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]] begins next week. *If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&action=edit&section=new contact us] directly. We will notify you when the next issue is ready for translation. {{int:Feedback-thanks-title}} —[[mw:User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 2 nëntor 2018 15:15 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=18517840 --> :Pershendejte {{ping|AT44}}. A do të më bënit një redaktor? Unë vetëm i korrigjoj emrat e faqes jo-shqiptare.--[[Përdoruesi:Sonra Mint|Sonra Mint]] ([[Përdoruesi diskutim:Sonra Mint|diskutimet]]) 5 nëntor 2018 13:14 (CET) == Dekoratat == Përshëndetje! :) Së bashku me {{@|Βατο}} kemi punuar për të rigjallëruar projektin e çmimeve në Wikipedia-n shqip, siç lajmëruam dhe në [[Wikipedia:Kuvendi#Wikipedia:Çmimet|Kuvend]]. Pas çmimeve, do të doja të punoja me dekoratat për të rigjallëruar dhe projektin e tyre. Mbase dhe Bato mund të bashkohet. Vlerësime të tilla si çmimet e dekoratat në projekte vullnetare janë nga gjërat më të rëndësishme për sa i përket motivimit dhe shpirtit të komunitetit. (Personalisht, akoma e mbaj mend një dekoratë për pastrim që kam marrë para shumë kohësh këtu edhe pse ishte "thjesht një shënim virtual".) Po rendis më poshtë punët për tu ndërmarrë në projektin e rigjallërimit në fjalë: # Caktimi i stampës ''Dekorata'' si ''Historike''. Stampë e vjetruar me vlerë historike për të treguar zanafillën e projektit. {{U bë}} # Krijimi i stampave përkatëse për dekorata sipas një standardi të caktuar. {{U bë}} # Përcaktimi i kushteve për dhurimin e tyre. {{U bë}} # Krijimi i një faqeje në hapësirën ''Wikipedia'' që shpjegon dhe përmbledh të gjitha stampat e dekoratave. {{U bë}} Duke qenë se lexova pseudonimin tuaj te faqja e stampës aktuale mendova t'ju thoja përpara se të nisja punë. Nëse doni të përfshiheni personalisht jeni më se të mirëpritur. Me respekt, [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 mars 2019 16:43 (CET) :Lajmëroj se puna është përfunduar tërësisht. :Faqet e krijuara nga puna e bërë: * [[Wikipedia:Medaljet]] * [[Wikipedia:Çmimet]] * [[Ndihmë:Vlerësimet në Wikipedia]] :Prezantimi i projektit të vlerësimeve do të bëhet së shpejti në Kuvend së bashku me një ftesë për popullarizimin e tij. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 4 prill 2019 15:07 (CEST) == Ambasadat == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar për të verifikuar dëshirën tuaj për të vepruar si ambasador i Wikipedia-s shqip në lidhje me gjuhët që keni zgjedhur te faqja [[Wikipedia:Ambasadat]]. Faqja në fjalë do të pësojë së shpejti disa ndryshime në organizim si pjesë e programit standardizues ndërwiki të ndërmarrë nga unë. Modeli përfundimtar i saj do të jetë i ngjashëm me faqen [https://sq.wikiquote.org/wiki/Wikiquote:Ambasadat këtu]. Të lutem, lexo me kujdes hyrjen te faqja në fjalë dhe përgjigju poshtë këtij mesazhi nëse dëshiron të vazhdosh të jesh ambasador, dhe nëse po, përcakto gjuhët. Një mungesë e përgjigjes tënde për më shumë se 1 javë nga data e dërgimit të mesazhit do të nënkuptojë refuzimin e detyrës së ambasadorit. Kini parasysh se mesazhi në fjalë vlen vetëm për ambasadorët e parë që do të mbarten në versionin e ri të faqes nga faqja aktuale. Pasi ndryshimet të kenë përfunduar çdokush mund të shtojë dhe heqë lirisht emrin e tij nga lista e ambasadorëve. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 maj 2019 18:18 (CEST) == Editing News #1—July 2019 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/July|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]'' <div style="float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;"> [[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]] <big>'''Did you know?'''</big> <div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;"> Did you know that you can use the visual editor on a mobile device? Every article has a pencil icon at the top. Tap on the pencil icon [[File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|frameless|16x16px]] to start editing. '''<big>Edit Cards</big>''' [[File:EditCards-v.20.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]] This is what the new '''Edit Cards for editing links''' in the mobile visual editor look like. You can try the prototype here: '''[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].''' </div></div> Welcome back to the [[mw:Editing|Editing]] newsletter. Since [[m:VisualEditor/Newsletter/2018/October|the last newsletter]], the team has released two new features for the [[mw:VisualEditor on mobile|mobile visual editor]] and has started developing three more. All of this work is part of the team's goal to [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2018-2019/Audiences#Outcome 3: Mobile Contribution|make editing on mobile web simpler]]. Before talking about the team's recent releases, we have a question for you: <strong>Are you willing to try a new way to add and change links?</strong> If you are interested, we would value your input! You can try this new link tool in the mobile visual editor on a separate wiki. <em>Follow these instructions and share your experience:</em> <strong>[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].</strong> === Recent releases === The mobile visual editor is a simpler editing tool, for smartphones and tablets using the [[mw:Reading/Web/Mobile#About|mobile site]]. The Editing team recently launched two new features to improve the mobile visual editor: # [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing|Section editing]] #* The purpose is to help contributors focus on their edits. #* The team studied this with an A/B test. [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing#16 June 2019|This test showed]] that contributors who could use section editing were '''1% more likely to publish''' the edits they started than people with only full-page editing. # [[mw:VisualEditor on mobile#March 1, 2019|Loading overlay]] #* The purpose is to smooth the transition between reading and editing. Section editing and the new loading overlay are '''now available to everyone''' using the mobile visual editor. === New and active projects === This is a list of our most active projects. [[mw:Help:Watching pages|Watch]] these pages to learn about project updates and to share your input on new designs, prototypes and research findings. *[[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit cards]]: This is a clearer way to add and edit links, citations, images, templates, etc. in articles. You can try this feature now. <em>Go here to see how:</em> [[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 <em>Try Edit Cards</em>]]. *[[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Mobile toolbar refresh]]: This project will learn if contributors are more successful when the editing tools are easier to recognize. *[[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|Mobile visual editor availability]]: This A/B test asks: ''Are newer contributors more successful if they use the mobile visual editor?'' We are collaborating with [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default#26 June 2019 %E2%80%93 Participating wikis and test start date|20 Wikipedias]] to answer this question. *[[mw:VisualEditor on mobile/Usability improvements|Usability improvements]]: This project will make the mobile visual editor easier to use. The goal is to let contributors stay focused on editing and to feel more confident in the editing tools. === Looking ahead === * '''Wikimania:''' Several members of the Editing Team will be attending [[wmania:|Wikimania]] in August 2019. They will lead a session about mobile editing in the [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|Community Growth space]]. Talk to the team about how editing can be improved. * '''Talk Pages:''' In the coming months, the Editing Team will begin [[mw:Talk pages consultation 2019|improving talk pages]] and communication on the wikis. === Learning more === The [[mw:VisualEditor on mobile|VisualEditor on mobile]] is a good place to learn more about the projects we are working on. The team wants to talk with you about anything related to editing. If you have something to say or ask, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]]. [[user:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:user_talk:PPelberg (WMF)|talk]]) & [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:user_talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 23 korrik 2019 20:33 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=19219066 --> == Editing News #2 – Mobile editing and talk pages == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <em>[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> Inside this newsletter, the [[mw:Editing|Editing team]] talks about their work on the [[mw:Mobile visual editor|mobile visual editor]], on [[mw:Talk pages project|the new talk pages project]], and at [[wikimania:|Wikimania 2019]]. === Help === <strong>What talk page interactions do you remember?</strong> Is it a story about how someone helped you to learn something new? Is it a story about how someone helped you get involved in a group? Something else? Whatever your story is, we want to hear it! Please tell us a story about how you used a talk page. <mark>Please share a link to a memorable discussion, or describe it on the <strong>[[mw:Topic:V8d91yh8gcg404dj|talk page for this project]]</strong>.</mark> The team wants your examples. These examples will help everyone develop a shared understanding of what this project should support and encourage. === Talk pages project === The [[mw:Talk pages consultation 2019|Talk Pages Consultation]] was a global consultation to define better tools for wiki communication. From February through June 2019, more than 500 volunteers on 20 wikis, across 15 languages and multiple projects, came together with members of the Foundation to create a product direction for a set of discussion tools. The [[mw:Talk pages consultation 2019/Phase 2 report|Phase 2 Report]] of the Talk Page Consultation was published in August. It summarizes the product direction the team has started to work on, which you can read more about here: [[mw:Talk pages project|Talk Page Project project page]]. The team needs and wants your help at this early stage. They are starting to develop the first idea. Please add your name to the [[mw:Talk pages project#Getting involved|<strong>"Getting involved"</strong>]] section of the project page, if you would like to hear about opportunities to participate. === Mobile visual editor === The Editing team is trying to make it simpler to edit on mobile devices. The team is changing the [[mw:VisualEditor on mobile|visual editor on mobile]]. If you have something to say about editing on a mobile device, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]]. ==== [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit Cards]] ==== [[File:Edit Cards-before-v3-comparison.png|thumb|486x486px|What happens when you click on a link. The new Edit Card is bigger and has more options for editing links.]] * On 3 September, the Editing team released [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|version 3 of Edit Cards]]. Anyone could use the new version in the mobile visual editor. * There is an [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|updated design]] on the Edit Card for adding and modifying links. There is also a new, [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#2 September 2019 - v3 deployment timing|combined workflow for editing a link's display text and target]]. * Feedback: You can try the new Edit Cards by opening the mobile visual editor on a smartphone. Please post your feedback on the [[:mw:Topic:V5rg0cqmikpubmjj|Edit cards talk page]]. ==== [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Toolbar]] ==== [[File:Toolbar-comparison-v1.png|thumb|486px|The editing toolbar is changing in the mobile visual editor. The old system had two different toolbars. Now, all the buttons are together. [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Tell the team what you think about the new toolbar]].]] * In September, the Editing team updated the mobile visual editor's editing toolbar. Anyone could see these changes in the mobile visual editor. ** <em>One toolbar:</em> All of the editing tools are located in one toolbar. Previously, the toolbar changed when you clicked on different things. **<em>New navigation:</em> The buttons for moving forward and backward in the edit flow have changed. **<em>Seamless switching:</em> an [[phab:T228159|improved workflow]] for switching between the visual and wikitext modes. * Feedback: You can try the refreshed toolbar by opening the mobile VisualEditor on a smartphone. Please post your feedback on the [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Toolbar feedback talk page]]. === Wikimania === The Editing Team attended [[wmania:2019:Program|Wikimania 2019]] in Sweden. They led a session on [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|the mobile visual editor]] and a session on [[wmania:2019:Community Growth/After Flow: A new direction for improving talk pages|the new talk pages project]]. They tested [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh#v1 prototype|two]] new [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#v3 prototype|features]] in the mobile visual editor with contributors. You can read more about what the team did and learned in [[mw:VisualEditor on mobile#Wikimania Stockholm: Overview|the team's report on Wikimania 2019]]. === Looking ahead === * <strong>Talk Pages Project:</strong> The team is thinking about the first set of proposed changes. The team will be working with a few communities to pilot those changes. The best way to stay informed is by adding your username to the list on the project page: [[mw:Talk pages project#Getting involved|<strong>Getting involved</strong>]]. * <strong>Testing the mobile visual editor as the default:</strong> The Editing team plans to post results before the end of the calendar year. The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|<strong>VisualEditor as mobile default project page</strong>]]. * <strong>Measuring the impact of Edit Cards:</strong> This study asks whether the project helped editors add links and citations. The Editing team hopes to share results in November. The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|<strong>Edit Cards project page</strong>]]. – [[User:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:User talk:PPelberg (WMF)|talk]]) & [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 29 tetor 2019 12:11 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/VE_201910/1&oldid=19500846 --> == Editing news 2020 #1 – Discussion tools == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <em>[[m:VisualEditor/Newsletter/2020/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> [[File:TalkPages-Reply-v1.0.png|thumb|300px|alt=Screenshot showing what the Reply tool looks like|This early version of the Reply tool automatically signs and indents comments.]] The [[mw:Editing|Editing team]] has been working on [[mw:Talk pages project|the talk pages project]]. The goal of the talk pages project is to help contributors communicate on wiki more easily. This project is the result of the [[mw:Talk pages consultation 2019|Talk pages consultation 2019]]. [[File:TalkPages-Reply-v2.0.png|thumb|300px|alt=Reply tool improved with edit tool buttons|In a future update, the team plans to test a tool for easily linking to another user's name, a rich-text editing option, and other tools.]] The team is building a [[mw:Talk pages project/replying|new tool for replying]] to comments now. This early version can sign and indent comments automatically. <strong>Please [[mw:Talk pages project/replying/prototype testing#Reply%20version%201.0|test the new Reply tool]].</strong> *On 31 March 2020, the new {{Int:discussiontools-replylink}} tool was offered as a [[mw:Beta Feature|Beta Feature]] editors at four Wikipedias: [[w:ar:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Arabic]], [[w:nl:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Dutch]], [[w:fr:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|French]], and [[w:hu:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Hungarian]]. If your community also wants early access to the new tool, contact [[User:Whatamidoing (WMF)]]. *The team is planning some upcoming changes. <strong>Please [[mw:Talk pages project/replying#Version%202.0|review the proposed design]] and share your thoughts on the talk page.</strong> The team will test features such as: **an easy way to mention another editor ("pinging"), **a rich-text visual editing option, and **other features identified through user testing or recommended by editors. To hear more about Editing Team updates, please add your name to the [[mw:Talk pages project#Get involved|<strong>"Get involved"</strong>]] section of the project page. You can also watch [[File:MediaWiki Vector skin blue star watchlist icon.svg|frameless|16px]] these pages: [[mw:Talk pages project|the main project page]], [[mw:Talk pages project/Updates|Updates]], [[mw:Talk pages project/replying|Replying]], and [[mw:Talk pages project/replying/prototype testing|User testing]]. – [[user:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:User talk:PPelberg (WMF)|talk]]) & [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 8 prill 2020 21:05 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=19960602 --> == Editing news 2020 #2 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <em>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2020/June|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> [[File:TalkPages-Reply-v2.0.png|alt=Mockup of the new reply feature, showing new editing tools|thumb|400x400px|The new features include a toolbar. [[mw:Talk:Talk pages project/replying|What do you think should be in the toolbar?]]]] This issue of the [[mw:Special:MyLanguage/Editing|Editing]] newsletter includes information the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]], an effort to help contributors communicate on wiki more easily. * [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|<strong>Reply tool</strong>]]: This is available as a Beta Feature at the four partner wikis (Arabic, Dutch, French, and Hungarian Wikipedias). The Beta Feature is called "{{int:discussiontools-preference-label}}". The Beta Feature will get [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying#Version%202.0|new features]] soon. The new features include writing comments in a new visual editing mode and pinging other users by typing <code>@</code>. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying/prototype testing#Reply%20tool%20version%202.0|test the new features]] on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] now. Some other wikis will have a chance to try the Beta Feature in the coming months. * [[mw:Special:MyLanguage/New requirements for user signatures|<strong>New requirements for user signatures</strong>]]: Soon, users will not be able to save invalid custom signatures in [[Special:Preferences]]. This will reduce signature spoofing, prevent page corruption, and make new talk page tools more reliable. Most editors will not be affected. * [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|<strong>New discussion tool</strong>]]: The Editing team is beginning work on a simpler process for starting new discussions. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion#Design|see the initial design on the project page]]. * [[m:Special:MyLanguage/Research:Usage of talk pages|<strong>Research on the use of talk pages</strong>]]: The Editing team worked with the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Research|Wikimedia research team]] to study how talk pages help editors improve articles. We learned that new editors who use talk pages make more edits to the main namespace than new editors who don't use talk pages. – [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 17 qershor 2020 22:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=20127098 --> == Editing news 2020 #3 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <em>[[m:VisualEditor/Newsletter/2020/July|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> [[File:50M@2x.png|thumb|alt=A gold star with a blue ribbon, and the text 50m|More than <strong>50 million edits</strong> have been made using the visual editor on desktop.|400px]] Seven years ago this month, the [[mw:Editing team|Editing team]] offered the visual editor to most Wikipedia editors. Since then, editors have achieved many milestones: * More than <strong>50 million edits</strong> have been made using the visual editor on desktop. * More than <strong>2 million new articles</strong> have been created in the visual editor. More than 600,000 of these new articles were created during 2019. * The visual editor is <strong>increasingly popular</strong>. The proportion of all edits made using the visual editor has increased every year since its introduction. * In 2019, <strong>35% of the edits by newcomers</strong> (logged-in editors with ≤99 edits) used the visual editor. This percentage has <strong>increased every year</strong>. * Almost <strong>5 million edits on the mobile site</strong> have been made with the visual editor. Most of these edits have been made since the Editing team started improving the [[mw:Mobile visual editor|mobile visual editor]] in 2018. * On 17 November 2019, the [https://discuss-space.wmflabs.org/t/first-edit-made-to-wikipedia-from-outer-space/2254 <strong>first edit from outer space</strong>] was made in the mobile visual editor. 🚀 👩‍🚀 * Editors have made more than <strong>7 million edits in the 2017 wikitext editor</strong>, including starting <strong>600,000 new articles</strong> in it. The [[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] is VisualEditor's built-in wikitext mode. You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|enable it in your preferences]]. [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 9 korrik 2020 14:48 (CEST) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=20254527 --> == Editing news 2020 #4 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <em>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2020/August|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> === Reply tool === [[File:Reply Tool weekly edits- March - June, 2020.png|thumb|333x333px|The number of comments posted with the Reply Tool from March through June 2020. People used the Reply Tool to post over <strong>7,400 comments</strong> with the tool.]] The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|<strong>Reply tool</strong>]] has been available as a [[mw:Beta Feature|Beta Feature]] at the Arabic, Dutch, French and Hungarian Wikipedias since 31 March 2020. The [[mw:Talk pages project/replying#Metrics|first analysis showed positive results]]. * More than <strong>300 editors</strong> used the Reply tool at these four Wikipedias. They posted more than <strong>7,400 replies</strong> during the study period. * Of the people who posted a comment with the Reply tool, about 70% of them used the tool multiple times. About 60% of them used it on multiple days. * Comments from Wikipedia editors are positive. One said, <span lang="ar" dir="rtl">أعتقد أن الأداة تقدم فائدة ملحوظة؛ فهي تختصر الوقت لتقديم رد بدلًا من التنقل بالفأرة إلى وصلة تعديل القسم أو الصفحة، التي تكون بعيدة عن التعليق الأخير في الغالب، ويصل المساهم لصندوق التعديل بسرعة باستخدام الأداة.</span> ("I think the tool has a significant impact; it saves time to reply while the classic way is to move with a mouse to the Edit link to edit the section or the page which is generally far away from the comment. And the user reaches to the edit box so quickly to use the Reply tool.")[https://ar.wikipedia.org/w/index.php?diff=49242252&oldid=49242144] The Editing team released the Reply tool as a Beta Feature at eight other Wikipedias in early August. Those Wikipedias are in the Chinese, Czech, Georgian, Serbian, Sorani Kurdish, Swedish, Catalan, and Korean languages. If you would like to use the Reply tool at your wiki, please tell [[User talk:Whatamidoing (WMF)]]. The Reply tool is still in active development. Per request from the Dutch Wikipedia and other editors, you will be able to [[phab:T249391|customize the edit summary]]. (The default edit summary is "Reply".) A "ping" feature is available in the Reply tool's visual editing mode. This feature searches for usernames. Per request from the Arabic Wikipedia, each wiki will be able to [[phab:T258743|set its own preferred symbol]] for pinging editors. Per request from editors at the Japanese and Hungarian Wikipedias, each wiki can [[phab:T249861|define a preferred signature prefix]] in the page [[MediaWiki:Discussiontools-signature-prefix]]. For example, some languages omit spaces before signatures. Other communities want to add a dash or a non-breaking space. === New requirements for user signatures === * The [[mw:Special:MyLanguage/New requirements for user signatures|new requirements for custom user signatures]] began on 6 July 2020. If you try to create a custom signature that does not meet the requirements, you will get an error message. * Existing custom signatures that do not meet the new requirements will be unaffected <em>temporarily</em>. Eventually, all custom signatures will need to meet the new requirements. You can [https://signatures.toolforge.org check your signature and see lists of active editors] whose custom signatures need to be corrected. Volunteers have been contacting editors who need to change their custom signatures. If you need to change your custom signature, then please [[mw:Special:MyLanguage/New requirements for user signatures/Help|read the help page]]. === Next: New discussion tool === Next, the team will be working on a tool for quickly and easily starting a new discussion section to a talk page. To follow the development of this new tool, please put the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|New Discussion Tool]] project page on your watchlist. [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 31 gusht 2020 17:11 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=20394826 --> == Editing news 2021 #1 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <i>[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2021/January|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</i> === Reply tool === [[File:Junior Contributor Reply Tool and full page edit completion rate.png|alt=Graph of Reply tool and full-page wikitext edit completion rates|thumb|300px|Completion rates for comments made with the Reply tool and full-page wikitext editing. Details and limitations are in this [https://nbviewer.jupyter.org/github/wikimedia-research/Discussion-tools-analysis-2020/blob/master/Engagement-Metrics/Reply-Tool-Workflow-Engagement-Metrics.ipynb#Reply-Tool-(Wikitext-and-VE)-vs-Full-Page-Wikitext report].]] The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|<strong>Reply tool</strong>]] is available at most Wikipedias. * The Reply tool has been deployed as an opt-out [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|preference]] to all editors at the Arabic, Czech, and Hungarian Wikipedias. * It is also available as a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Feature|Beta Feature]] at almost all Wikipedias except for the English, Russian, and German-language Wikipedias. If it is not available at your wiki, you can request it by following [[mw:Topic:W1crei3lyn3mvewc|these simple instructions]]. <strong>Research notes:</strong> * As of January 2021, <strong>more than 3,500 editors</strong> have used the Reply tool to post about <strong>70,000 comments</strong>. * We have preliminary data from the Arabic, Czech, and Hungarian Wikipedia on the Reply tool. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Glossary|Junior Contributors]] who use the Reply tool are more likely to publish the comments they start writing than those who use full-page wikitext editing.[https://nbviewer.jupyter.org/github/wikimedia-research/Discussion-tools-analysis-2020/blob/master/Engagement-Metrics/Reply-Tool-Workflow-Engagement-Metrics.ipynb#Reply-Tool-(Wikitext-and-VE)-vs-Full-Page-Wikitext] * The Editing and Parsing teams have significantly reduced the number of edits that affect other parts of the page. About 0.3% of edits did this during the last month.[https://dtcheck.toolforge.org/] Some of the remaining changes are automatic corrections for [[Special:LintErrors]]. * [[File:Венов_дијаграм.svg|30px]] <strong>A large [[w:en:A/B test|A/B test]] will start soon.</strong>[https://phabricator.wikimedia.org/T252057] This is part of [[mw:Talk pages project/replying#Step%204:%20A/B%20test|the process]] to offer the Reply tool to everyone. During this test, half of all editors at [[phab:T267382|24 Wikipedias]] will have the Reply tool automatically enabled, and half will not. You can still turn it on or off for your own account in [[Special:Preferences]]. === New discussion tool === [[File:New Discussion Tool v1.0.png|thumb|380px|Screenshot of version 1.0 of the [[mw:Talk_pages_project/New_discussion|New Discussion Tool]] prototype.]] The new tool for [[mw:Talk pages project/New discussion|starting new discussions]] (new sections) will join the Discussion tools in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures]] at the end of January. You can try the tool for yourself.[https://patchdemo.wmflabs.org/wikis/3e14959a196db0f7b0c32a35c99dc0fc/w/index.php/Project:Teahouse] You can leave feedback [[mw:Topic:Vzswfe2hn2zuuwtc|in this thread]] or on the talk page. === Next: Notifications === [[File:White square with question mark.png|left|frameless|60px]] During [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages consultation 2019|Talk pages consultation 2019]], editors [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages consultation 2019/Phase 1 report#Notifications|said]] that it should be easier to know about new activity in conversations they are interested in. The [[mw:Talk pages project/Notifications|Notifications]] project is just beginning. What would help you become aware of new comments? What's working with the current system? Which pages at your wiki should the team look at? Please post your advice at [[mw:Talk:Talk pages project/Notifications|notifications-talk]]. –[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 21 janar 2021 19:38 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=20974627 --> == Editing news 2021 #2 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <em>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2021/June|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> [[File:Reply Tool A-B test comment completion.png|alt=Junior contributors comment completion rate across all participating Wikipedias|thumb|296x296px|When newcomers had the Reply tool and tried to post on a talk page, they were more successful at posting a comment. ([https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ Source])]] Earlier this year, the Editing team ran a large study of [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply Tool]]. The main goal was to find out whether the Reply Tool helped [[mw:Talk pages project/Glossary|newer editors]] communicate on wiki. The second goal was to see whether the comments that newer editors made using the tool needed to be reverted more frequently than comments newer editors made with the existing wikitext page editor. The key results were: * Newer editors who had automatic ("default on") access to the Reply tool were [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ more likely] to post a comment on a talk page. * The comments that newer editors made with the Reply Tool were also [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ less likely] to be reverted than the comments that newer editors made with page editing. These results give the Editing team confidence that the tool is helpful. <strong>Looking ahead</strong> The team is planning to make the Reply tool available to everyone as an opt-out preference in the coming months. This has already happened at the Arabic, Czech, and Hungarian Wikipedias. The next step is to [[phab:T280599|resolve a technical challenge]]. Then, they will deploy the Reply tool first to the [[phab:T267379|Wikipedias that participated in the study]]. After that, they will deploy it, in stages, to the other Wikipedias and all WMF-hosted wikis. You can turn on "{{int:discussiontools-preference-label}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|in Beta Features]] now. After you get the Reply tool, you can change your preferences at any time in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]]. –[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 24 qershor 2021 16:12 (CEST) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=21602894 --> == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 4 janar 2022 19:19 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(7)&oldid=22532681 --> == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Artikujt == Përshëndetje, ju bëni përkthime mjaft të mira. A doni ta përktheni artikullin [[:en:Kaloutsiani Mosque]] në [[Xhamia e Kalluçës]], [[:en:Veli Pasha Mosque (Ioannina)]] në [[Xhamia e Veli Pashës]], [[:en:Rokka Mosque]] në [[Xhamia Roka]], [[:en:Faik Pasha Mosque]] në [[Xhamia e Faik Pashës]], [[:en:Feyzullah Mosque]] në [[Xhamia e Fejzullahut]], [[:en:Sultan Mehmed Mosque, Arta]] në [[Xhamia e Sulltan Mehmetit]], [[:en:Kursum Mosque, Kastoria]] në [[Xhamia Kurshumli]], [[:en:Yeni Mosque, Edessa]] në [[Xhamia e Re (Vodenë)]], [[:en:Elassona Mosque]] në [[Xhamia e Muharrem Pashës]], [[:en:Bayrakli Mosque, Larissa]] në [[Xhamia e Bajraklisë]], [[:en:Yeni Mosque, Larissa]] në [[Xhamia e Re (Larisa)]], [[:en:Parthenon mosque]] në [[Xhamia e Partenonit]], [[:en:Tokat]] në [[Tokad]], [[:en:Samsun]] në [[Samsuni]], [[:en:Adapazarı]] në [[Adapazari]], [[:en:Sinop]] në [[Sinopi]], [[:en:Artvin]] në [[Artvini]], [[:en:I Corps (Ottoman Empire)]] në [[Korpusi I]], [[:en:Ashik]] në [[Arshik]], [[:en:joke]] [[shakaja]], [[:en:Aunt]] në [[halla]], [[:en:Yugoslav government-in-exile]] në [[Qeveria jugosllave në mërgim]], [[:en:Socialist Party of Serbia]] në [[Partia Socialiste e Serbisë]], [[:en:Serbian Progressive Party]] në [[Partia Përparimtare Serbe]], [[:en:Mattress]] në [[dyshek]], [[:en:Storey]] në [[kati]], [[:en:Yazidis]] në [[Jezidët]], [[:en:al-Jazari]] në [[el-Xhezeriu]], [[:en:Cvetko Veljković]] në [[Cvetko Veljkoviq]] dhe [[:en:Miodrag Krivokapić (actor)]] në [[Miodrag Krivokapiq]]?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F49:3100:F8EE:F772:73F1:435|2003:E6:2F49:3100:F8EE:F772:73F1:435]] 22 prill 2022 16:11 (CEST) :{{ping|AT44|Resnjari}} Jo? 😢 --[[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:707F:FD60:95B1:8137|2A02:3102:6A55:FF8D:707F:FD60:95B1:8137]] 12 janar 2023 19:29 (CET) == Pas [[Sytliash]]it == Mund të hiqni stampën e grisjes nga [[Hanllëku e Krimesë]] (dhe [[Hanati i Krimesë]])? Artikulli është zgjeruar. Dhe a doni të hiqni mbrojtjen e faqes nga [[Kasëm Trebeshina]] dhe [[Esad pashë Toptani]]?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F49:3100:3426:7523:4EEE:2666|2003:E6:2F49:3100:3426:7523:4EEE:2666]] 30 prill 2022 23:12 (CEST) :Jo? 🥺--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F49:3100:28D6:A256:178E:F28D|2003:E6:2F49:3100:28D6:A256:178E:F28D]] 10 maj 2022 20:06 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Editing news 2022 #1</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/><i>[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2022/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</i> [[File:Junior Contributor New Topic Tool Completion Rate.png|thumb|New editors were more successful with this new tool.]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New discussion tool|New topic tool]] helps editors create new ==Sections== on discussion pages. New editors are more successful with this new tool. You can [[mw:Talk pages project/New topic#21 April 2022|read the report]]. Soon, the Editing team will offer this to all editors at the 20 Wikipedias that participated in the test. You will be able to turn it off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]].<section end="message"/> </div> [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] 2 maj 2022 20:43 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=23092897 --> == Medalje == {{Medalje Mali i Zi}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 maj 2022 00:12 (CEST) :{{Përgjigju|Klein Muçi}} Faleminderit! --[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 23 maj 2022 00:31 (CEST) == Medalje == Në lidhje me ndihmesën e madhe që po jep në çështje të ndryshme administrative dhe artikujt me tematikën e Malit të Zi. Kontributi yt disa vjeçar vlerësohet e rikthimi yt lë gjurmë. Faleminderit! {{Medalje pune}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 gusht 2022 01:23 (CEST) == Editing news 2022 #2 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/><i>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2022/August|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</i> [[File:Desktop Topic Subscriptions median response time.png|alt=Graph showing 90-minute response time without the new tool and 39-minute response time with the tool|thumb|The [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button shortens response times.]] The new [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#subscribe|notifies people when someone replies]] to their comments. It helps newcomers get answers to their questions. People reply sooner. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Notifications#12_August_2022|read the report]]. The Editing team is turning this tool on for everyone. You will be able to turn it off [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in your preferences]].<section end="message"/> </div> –[[m:User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] 30 gusht 2022 01:35 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=23569286 --> == Wikipedia Artikull == Pershendetje, uroj te jesh mire! Jam redaktore e re ne Wikipedia Shqip dhe me qejf te madh kam nisur te kontribuoj edhe une ne kete platforme. Keto dite kam perfunduar artikullin tim te pare per nje personazh publik por kam nevoje per ndihme... Nuk jam shume e sigurt se si mund te ngarkoj foto(media) ne faqen e artikullit qe kam shkruar. Gjithashtu, artikulli me rezulton i pashqyrtuar dhe kam lexuar qe kontrolluesit duhet ta shikojne me pas per ta konfirmuar ose jo ne menyre qe te behet artikull publik. Eshte e mundur te kontrolloni artikullin tim? Nese ju duhen referenca dhe te dhena te tjera qe konfirmojne 100% qendrueshmerine e artikullit, te lutem me lajmero qe ti dergoj.Ne pritje te nje pergjigje! Pune te mbare, Stela [[Përdoruesi:Ontime.agency|Ontime.agency]] ([[Përdoruesi diskutim:Ontime.agency|diskutimet]]) 6 shkurt 2023 00:04 (CET) == Ngarkimi i fotografive ne wikipeida == Pershendetje, une jam duke pergaditur nje artikull te ri per Xhemil Flukun, ballist i Partise Nacionale Demokratike por nuk ka asnje fotografi te disponueshme ne arkiva te wikipeidas dhe me duhet ti ngarkoj personalisht, ne qofte se dikush do te me ndihmonte do te isha shume falenderues. [[Përdoruesi:DinoGurgule|DinoGurgule]] ([[Përdoruesi diskutim:DinoGurgule|diskutimet]]) 7 shkurt 2023 08:05 (CET) == Zgjedhjet për kujdestar == Përshëndetje, AT44! Si një nga administratorët aktualisht aktivë të Wikipedia-s shqip, të ftoj të lexosh [[Wikipedia:Kuvendi#Zgjedhjet për kujdestar|këtë lajmërim]] në Kuvend nëse nuk e ke lexuar ende. Faleminderit! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 shkurt 2023 14:39 (CET) == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 26 korrik 2024 15:07 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 7 tetor 2024 14:10 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|diskuto]]) 29 maj 2025 13:17 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Njoftim për mungesë aktiviteti administrativ dhe afat reflektimi == Përshëndetje [[Përdoruesi:AT44|AT44]], njoftim lidhur me [[Wikipedia:Administratorët#Heqja e të drejtave|rregulloren e re për ruajtjen e statusit të administratorëve]] të miratuar në korrik 2025 pas një diskutimi komunitar. Sipas kësaj rregulloreje, një administrator konsiderohet joaktiv dhe i nënshtrohet heqjes së privilegjeve nëse:<br> '''Nuk ke kryer të paktën 200 redaktime dhe 50 veprime administrative nga data 1 qershor 2024 deri më 1 qershor 2025.''' <br> '''Nuk ke kryer asnjë veprim administrativ gjatë kësaj periudhe.'''<br> Pas verifikimit të log-ve dhe kontributeve, rezulton se nuk i ke përmbushur këto kritere. Prandaj, ke një afat reflektimi deri më 15 gusht 2025 për të reaguar në lidhje me këtë çështje. Nëse nuk ka reflektim apo rikthim në aktivitetin administrativ deri atëherë, do të bëhet kërkesa te Kujdestarët e Meta-s për heqjen e të drejtave administrative, sipas procedurës së përshkruar në rregullore.<br> Me respekt për kontributin e deritanishëm je i/e mirëpritur të rikthehesh aktiv në çdo moment. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 16 korrik 2025 02:46 (CEST) :Përshëndetje @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]]! Ju falënderoj për njoftimin dhe përkujdesjen në lidhje me statusin tim si administrator. Më vjen keq që nuk isha aktiv gjatë periudhës së përmendur dhe që nuk kam përmbushur kriteret e vendosura nga rregullorja e re. Dua t’ju informoj se do të rifilloj menjëherë detyrat e mia administrative dhe do të angazhohem për të kontribuar aktivisht në komunitet. Faleminderit edhe një herë për mirëkuptimin dhe për mbështetjen. Me respekt. [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 16 korrik 2025 09:15 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|diskuto]]) 16 korrik 2025 14:28 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Mirënjohje == {{Service plaque|Administrator|2015–2025}} Të falenderojmë për kontributet tua si Administrator për 10 vite, 5 muaj e 6 ditë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 shtator 2025 11:50 (CEST) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 19 nëntor 2025 14:44 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 06:56 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Qeveria Kurti II]]'' == Përshëndetje, AT44! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2898132|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Qeveria Kurti II]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20shkurt%202026,%2017:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shkurt 2026 18:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anija “Gjirokastra”]]'' == Përshëndetje, AT44! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910959|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anija “Gjirokastra”]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20mars%202026,%2020:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 mars 2026 21:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shqiptarët e Malit të Zi]]'' == Përshëndetje, AT44! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939940|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shqiptarët e Malit të Zi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20prill%202026,%2011:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 prill 2026 13:33 (CEST) 4p1oakb13wt3tgfi47qkoyaykuiocky 3 134527 3006765 1298851 2026-07-07T07:06:20Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006765 wikitext text/x-wiki {| width="100%" cellspacing="8" | colspan="3" style="border: 2px solid #000; background-color: ; color:#000;" | <p align="center" style="margin-bottom: 5"><big>'''Note: I may not respond very quickly to messages left here. Please [[Special:Emailuser/Deskana|email me]] (this account is attached to my primary Wikipedia email address) or [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Deskana&action=edit&section=new leave me a message at the English Wikipedia].'''</big></p> |- |} qbeq9i64nk7e74lba3rn06lsin34zyf 3 137483 3006781 1347341 2026-07-07T07:16:25Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006781 wikitext text/x-wiki Heronj dhe tradhtarë Kufiri në mes të atdhetarisë dhe tradhtisë është bërë aq relativ sa nuk është çudi që një ditë të ngrysesh atdhetar e të nesërmën të gdhihesh tradhtar. Jo, ti je i njëjti që ishe një ditë më parë, por ata që i japin vetës të drejtë ta vendosin këtë kufi ku të duan, e kanë lëvizur atë natën dhe ti, papritmas, ke mbetur në anën tjetër të ‘kufirit’. Në fillim të luftës së fundit ndodhi një tragjedi. Dikush u zuri pritë para dyerve të dikujt tjetër policëve serbë. I vrau disa nga ta. U plagos rëndë edhe vetë nga njëri polic që kishte shpëtuar. U fut në ato dyer, para të cilave kishte zënë pritë dhe pas pak vdes. Familjarët e kësaj shtëpie e fshehin. Polici tregon dyert prej nga i ishin vrarë shokët. Dhjetë meshkujt e kësaj shtëpie të ndodhur në shtëpi, vritën një nga një gjatë një nate të tërë, me torturë të tmerrshme dhe nuk e tregojnë njeriun e strehuar (besa). Ata që kanë mbetur nga kjo familje, përveç dhimbjes së madhe për meshkujt e humbur i ekspozohen shikimit të vëngërt, dashakeq, të rojave të këtij kufiri, duke u quajtur madje edhe tradhtarë... Ndërkohë që tjetri, i strehuari, është hero. - Gjatë luftës, në një rrethim u ndodh edhe një intelektual, pinjoll i një familjeje me traditë atdhetare, i cili kishte vendosur të mos ndahej nga familja. I propozuan të largohej sepse ishte në sy. Kishte qenë i burgosur politik, më vonë i angazhuar në përgatitjen e luftës, për ç’gjë kërkohej nga policia. Kësaj i kishin thënë se ai ndodhej jashtë, në Gjermani. Ditën kritike, një maskë, përmes së cilës shquheshin dy sy gurkali, mbase të njohur, i thërret “profesor!” Një bashkëvendës i tij, po ashtu profesor, i cili edhe ai kishte vendosur të mos ndahej nga familja, kthen kokën i trembur. Jo, jo, i thonë, ai tjetri. ”Ti duhet të ishe në Gjermani”, i thonë. E marrin, e ndajnë nga familja dhe, disa hapa më tej, e pushkatojnë! Rojet vigjilente të ‘kufirit’ nuk kanë lejuar kurrsesi që ai të kalojë në taborrin e dëshmorëve! Sado që shkolla e fshatit mban emrin e tij, me këmbënguljen e fshatit, i cili e kishte njohur mirë birin e tij. n9b1w0ld28koo75ntdu4etvrjvxsgej 0 137585 3006627 3004660 2026-07-06T19:57:29Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006627 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | frame color = #004071 | clubname = Paris Saint-Germain | image = 600px Blu scuro con fascia verticale bianco rossa.png | upright = 0.85 | fullname = {{nowrap|Paris Saint-Germain Football Club}} | nickname = {{nowrap|''Les Parisiens'' (Parisianët)}}<br>{{nowrap|''Les Rouge-et-Bleu'' (Kuq e Blutë)}} | short name = PSG, Paris, Paris SG | founded = {{Start date and age|df=yes|1970|8|12}} | ground = [[Parc des Princes]] | capacity = 48,229 | owner = {{nowrap|[[Qatar Sports Investments]] (87.5%)}}<br>{{nowrap|Arctos Partners (12.5%)}} | chairman = [[Nasser Al-Khelaifi]] | chrtitle = President | mgrtitle = | manager = [[Luis Enrique]] | league = [[Ligue 1]] | season = 2024–25 | position = 1rë nga 18 | website = http://www.psg.fr/ | pattern_la1 = _psg2425h | pattern_b1 = _psg2425h | pattern_ra1 = _psg2425h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = 091150 | body1 = 091150 | rightarm1 = 091150 | shorts1 = 0A1254 | socks1 = 0A1254 | pattern_la2 = _psg2425a | pattern_b2 = _psg2425a | pattern_ra2 = _psg2425a | pattern_sh2 = _psg2425a | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _psg2425t | pattern_b3 = _psg2425t | pattern_ra3 = _psg2425t | pattern_sh3 = _psg2425t | pattern_so3 = _psg2425tl | leftarm3 = f2a4a2 | body3 = f2a4a2 | rightarm3 = f2a4a2 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 | current = 2024–25 Paris Saint-Germain F.C. season }} '''Paris Saint-Germain Football Club''', që gjithashtu njihet edhe thjesht si '''Paris Saint-Germain''' (zakonisht si '''Paris SG''' ose '''PSG''') është një klub futbollistik me seli në [[Parisi|Paris]], [[Franca|Francë]]. Klubi është krijuar më 12 gusht 1970, falë një bashkimi të Paris FC dhe Stade Saint-Germain. PSG ka luajtur në [[Ligue 1]] që nga viti 1974. ''Kuqe-Blujt'' që nga krijimi ka fituar 9 [[Ligue 1]], 1 [[Ligue 2]], 14 Coupe de France, 9 [[Coupe de la Ligue]], 10 [[Trophée des Champions]], 1 UEFA Cup Winners' Cup dhe 1 [[UEFA Intertoto Cup]]. Duke fituar 20 tituj gjatë gjithë historisë, PSG është skuadra e katërt franceze me më shumë tituj të fituara dhe skuadra e dytë (sëbashku me Olympique de Marseille) që ka fituar një trofe europian. Parc des Princes ka qënë stadiumi i PSG që nga viti 1974. Camp des Loges ka funkionuar si një qëndër stërvitje që nga viti 1970. Logoja dhe fanella e skuadrës janë projektuar kryesisht nga Daniel Hechter. Logoja përfaqson [[Parisi]]n përmes [[Kulla Eiffel|Kullës Eiffel]] dhe Saint-Germain. Fanella është kyesisht me ngjyrat e kuqe, blu dhe të bardhë, kurse shumica e ngjyrave të fanellës së dytë është e bardhë. Paris Saint-Germain mban shumë rekorde,[158] më së shumti është klubi më i suksesshëm francez në histori për sa i përket titujve zyrtarë të fituar, me 45.[1][32]  Brenda vendit, PSG ka fituar nëntë kampionate në Ligue 1, një rekord katërmbëdhjetë Kupë de France, një rekord nëntë Kupe de la Ligue, një rekord dhjetë Trophée des Champions dhe një titull të Ligue 2.  Në futbollin ndërkombëtar të klubeve, ata kanë pretenduar një Kupë UEFA të Fituesve të Kupës dhe një Kupë UEFA Intertoto. Për më tepër, PSG ka fituar 25 tituj jozyrtarë. Fitorja e tyre në Kupën e Fituesve të Kupës UEFA 1995–96 e bën PSG-në të vetmen skuadër franceze që ka fituar këtë trofe, si dhe një nga vetëm dy klubet franceze që kanë fituar një kompeticion të madh evropian dhe skuadrën më të re evropiane që e ka fituar këtë.  Parisienët janë gjithashtu klubi me më shumë sezone të njëpasnjëshme në ligën e parë (47 sezone në Ligue 1 që nga 1974–75). Për më tepër, PSG është e vetmja skuadër që ka fituar Coupe de France pa pësuar asnjë gol (1992–93 dhe 2016–17), pesë Coupe de la Ligue radhazi (2014–2018), katër  Coupe de France (2015–2018),[167] dhe tetë Trophée des Champions radhazi (2013–2020). PSG ka fituar të katër titujt kombëtarë në një sezon të vetëm në katër raste.  Kjo arritje njihet si katërshja shtëpiake.  Kuqeblutë kanë kompletuar dyfishin vendas, dyfishin e ligës dhe të kupës së ligës, dyfishin e kupës vendase dhe trefishin e vendit gjithashtu disa herë.  Prandaj, PSG është klubi me më së shumti dyshe vendase dhe dyshe të ligës dhe kupës së ligës, dhe i vetmi ekip që ka fituar dyfishin e kupës vendase, trefishin vendas dhe katërfishin vendas. ==Historia== ===1970–1973: Krijimi dhe ndarja=== Në verën e vitit 1970, një grup ambicioz biznesmenësh vendosën të krijonin një ekip të madh në kryeqytetin francez.<ref name="history">{{cite news|title=Histoire|trans-title=Historia|url=https://www.psg.fr/the-club/histoire|website=PSG.FR|language=fr|date=19 mars 2020|access-date=19 mars 2020|archive-date=1 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200401162029/https://www.psg.fr/the-club/histoire|url-status=live}}</ref><ref name="paris">{{cite news|title=Paris Saint-Germain FC|url=https://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/teams/team=52747/profile/index.html|publisher=UEFA|language=en|date=22 gusht 2012|access-date=2 prill 2019|archive-date=25 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180425054650/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/teams/team=52747/profile/index.html|url-status=live}}</ref> [[Guy Crescent]] dhe [[Pierre-Étienne Guyot]] zgjodhën të bashkojnë [[Paris FC]], krijuar në vitin 1969, me Stade Saint-Germain të [[Henri Patrelle]] pas ekipit nga [[Saint-Germain-en-Laye]], 15 km në perëndim të Parisit dhe i themeluar në vitin 1904; ekipi i dalë nga ky bashkim fitoi promovimin në Divizionin 2.<ref name="history"/><ref name="paris"/><ref name="clans">{{cite news|title=La création du PSG de 1970 à 1973|trans-title=Krijimi i PSG-së nga viti 1970 e deri në 1973|url=https://parisunited.fr/le-club/la-creation-du-psg-de-1970-a-1973/|publisher=Paris United|language=fr|date=12 nëntor 2018|access-date=7 mars 2019|archive-date=7 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190307173918/https://parisunited.fr/le-club/la-creation-du-psg-de-1970-a-1973/|url-status=live}}</ref> Megjithatë, të tre burrat ishin të mbërthyer me fizibilitetin financiar të projektit derisa u takuan me presidentin e Real Madridit, [[Santiago Bernabéu]].<ref name=":0">{{Cite web|date=20 gusht 2018|title=6 interesting facts you should know about Paris Saint Germain - DW Blog|trans-title=6 fakte interesante që duhet t'i dini për Paris Saint-Germain|url=https://www.discoverwalks.com/blog/facts-about-paris-saint-germain/|access-date=10 korrik 2022|website=Discover Walks Blog|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Political and Organizational Factors of PSG|trans-title=Faktorët politik dhe organizativ të PSG-së|url=http://firstrosettastoneassignment.weebly.com/political-and-organizational-factors-of-psg.html|access-date=10 korrik 2022|website=Sports and Leisure in France|language=en}}</ref> Ai u tha atyre se fillimi i një fushate financuese ishte zgjidhja më e mirë për të krijuar një ekip të ri. 20,000 njerëz e mbështetën projektin dhe Paris Saint-Germain u formua më 17 qershor 1970.<ref name=":0"/> Guyot u zgjodh presidenti i parë i klubit disa ditë më vonë.<ref name="history"/><ref name="Association">{{cite news|title=Association Paris Saint-Germain|trans-title=Shoqata Paris Saint-Germain|language=en|url=https://asso-psg.fr/association/|date=4 korrik 2020|access-date=4 korrik 2020|archive-date=6 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706115603/https://asso-psg.fr/association/|url-status=live}}</ref><ref name="Guyot">{{cite news|title=50 ans : Aux origines du club (4/12)|trans-title=50 vite: Origjina e klubit|url=https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/content/50-ans-aux-origines-du-club-412-histoire-retro|website=PSG.FR|language=fr|date=26 qershor 2020|accessdate=8 korrik 2020|archive-date=23 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200823113357/https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/content/50-ans-aux-origines-du-club-412-histoire-retro|url-status=dead}}</ref> Për herë të parë në historinë e futbollit francez, tifozët kishin kontribuar financiarisht në krijimin e një klubi.<ref name=":0"/> Bashkimi u zyrtarizua pas krijimit të shoqatës së klubit më 12 gusht 1970.<ref name="history"/> PSG mban këtë ditë si datën e themelimit të tyre.<ref name="history"/> Paris FC kontriboi me mbështetjen financiare, ndërsa Stade Saint-Germain ofroi infrastrukturën sportive, nga statusi i Divizionit 2 deri në qendrën stërvitore të Camp des Loges, si dhe trajnerin [[Pierre Phelipon]] dhe shumicën e lojtarëve, përfshirë [[Bernard Guignedoux]], [[Michel Prost]] dhe [[Camille Choquier]].<ref name="psg70">{{cite news|title=Histoire du Paris Saint Germain|trans-title=Historia e Paris Saint Germain|url=http://psg70.free.fr/historique.htm|publisher=PSG70|language=fr|access-date=2 prill 2019|archive-date=8 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170608011115/http://psg70.free.fr/historique.htm|url-status=live}}</ref> PSG-ja e forcoi më tej skuadrën e tyre me transferimin e [[Jean Djorkaeff]], i cili ishte [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] i [[Kombëtarja franceze e futbollit|kombëtares franceze]].<ref name="soccer">{{cite news|title=The History of PSG – Why in Today's Money-Driven World, it's Important to Cherish Their Brief but Engrossing History|trans-title=Historia e PSG-së – Pse në botën e sotme të ndikuar nga paratë, është e rëndësishme të vlerësohet historia e tyre e shkurtër por mbresëlënëse|url=https://blog.soccermanager.com/news/the-history-of-psg-why-in-todays-money-driven-world-its-important-to-cherish-their-brief-but-engrossing-history#.XKLxiS2ZOu4|publisher=Soccer Manager Blog|language=en|date=6 tetor 2015|access-date=2 prill 2019|archive-date=2 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402082906/https://blog.soccermanager.com/news/the-history-of-psg-why-in-todays-money-driven-world-its-important-to-cherish-their-brief-but-engrossing-history#.XKLxiS2ZOu4|url-status=live}}</ref> Ndeshja e tyre e parë zyrtare ishte barazimi 1–1 kundër [[Stade Poitevin FC|Poitiers]] në kampionat më 23 gusht 1970. Guignedoux shënoi golin e parë në historinë e klubit me një goditje dënimi.<ref name="Guignedoux">{{cite news|title=Bernard Guignedoux nous a quittés|url=https://www.psg.fr/equipes/the-club/content/bernard-guignedoux-nous-a-quittes-disparition-psg-histoire-club|website=PSG.FR|language=fr|date=1 janar 2020|access-date=1 janar 2020|archive-date=13 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210113154924/https://www.psg.fr/equipes/the-club/content/bernard-guignedoux-nous-a-quittes-disparition-psg-histoire-club|url-status=live}}</ref> Klubi u ngjit në Divizionin 1 duke fituar titullin e Divizionit 2 në sezonin e parë.<ref name="paris"/><ref name="psgfc">{{cite news|title=A brief history of PSG|trans-title=Një histori e shkurtër e PSG-së|url=https://www.espn.com/soccer/story/1135960/a-brief-history-of-psg?src=com|publisher=ESPN FC|language=en|date=17 gusht 2012|access-date=16 dhjetor 2020|archive-date=29 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629142011/https://www.espn.com/soccer/story/1135960/a-brief-history-of-psg?src=com|url-status=live}}</ref> Sezoni i parë i PSG-së në elitë përfundoi me një vend të 16të të sigurt, që do të thoshte se ata do të qëndronin në Divizionin 1 për sezonin e ardhshëm, por në prapaskenë klubi ishte në një situatë delikate financiare.<ref name="psg70"/><ref name="dissected">{{cite news|title=The Crest Dissected – Paris Saint Germain|trans-title=Kreshta e prerë - Paris Saint Germain|url=http://www.thefootballhistoryboys.com/2013/04/the-crest-dissected-paris-saint-germain.html|publisher=The Football History Boys|language=en|date=11 prill 2013|access-date=2 prill 2019|archive-date=2 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402074814/http://www.thefootballhistoryboys.com/2013/04/the-crest-dissected-paris-saint-germain.html|url-status=live}}</ref> Në shtator 1971, Këshilli i Qytetit të Parisit ofroi 850 mijë franga për të paguar borxhin e klubit dhe për të shpëtuar vendin e tij në elitë, duke kërkuar nga PSG-ja në këmbim të vendoste emrin më parizian "Paris Football Club".<ref name="psg70"/><ref name="divorce">{{cite news|title=20 juin 1972, il y a 47 ans : le divorce PSG-PFC est consommé…|url=http://www.paris-canalhistorique.com/20-juin-1972-il-y-43-ans-le-divorce-psg-pfc-est-consomme/|website=Paris.canal-historique|language=fr|date=20 qershor 2019|access-date=29 prill 2020|archive-date=20 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190620102103/http://www.paris-canalhistorique.com/20-juin-1972-il-y-43-ans-le-divorce-psg-pfc-est-consomme/|url-status=live}}</ref> Crescent, i cili kishte zëvendësuar Guyot si president i klubit para fillimit të sezonit, ishte në favor të ndryshimit të emrit, por Patrelle ishte kundër.<ref name="clans"/><ref name="ceo">{{cite news|title=Présidents + entraîneurs|trans-title=Presidentë + pronarë|url=http://www.psgfc.fr/le-psg/pr%C3%A9sidents-entra%C3%AEneurs/|website=PSGFC|language=fr|access-date=7 prill 2020|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116053258/http://www.psgfc.fr/le-psg/pr%C3%A9sidents-entra%C3%AEneurs/|archive-date=16 janar 2021|df=dmy-all}}</ref> Mosmarrëveshja çoi në dorëheqjen e Crescent në dhjetor 1971, duke ia dorëzuar presidencën Patrelles.<ref name="divorce"/> Ky i fundit u përpoq të bindi këshillin që të rishikonte qëndrimin e tyre, por ata mbetën të papërkulur dhe klubi u nda më 1 qershor 1972, disa ditë pas ndeshjes së fundit të sezonit 1971–72.<ref name="psg70"/><ref name="divorce"/><ref name="pfc">{{cite news|title=A brief history: Paris FC|trans-title=Një histori e shkurtër: Paris FC|url=https://medium.com/@thefootballcult/a-brief-history-paris-fc-a06127e2572a|website=thefootballcult – Medium|language=en|date=16 janar 2018|access-date=2 prill 2019|archive-date=2 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402075820/https://medium.com/@thefootballcult/a-brief-history-paris-fc-a06127e2572a|url-status=live}}</ref> Crescent, i cili kishte mbështetjen e këshillit, ri-krijoi Paris FC e cila qëndroi në Divizionin 1, ndërsa PSG-ja e Patrelles u zbrit administrativisht në Divizionin 3, duke humbur kështu statusin profesional.<ref name="clans"/><ref name="psg70"/><ref name="soccer"/> ===1973–1978: Rikthimi në elitë dhe kalimi në Parc des Princes=== Paris Saint-Germain u rikthye në elitë me vendosjen e stilistit [[Daniel Hechter]] si kryetar i komitetit të menaxhimit në qershor 1973.<ref name="history"/><ref name="maillots">{{cite news|title=Daniel Hechter s'exprime sur les maillots du PSG faits par Nike et se dit prêt à en faire|url=http://www.parisfans.fr/autour-du-psg/daniel-hechter-sexprime-sur-les-maillots-du-psg-faits-par-nike-et-se-dit-pret-a-en-faire-387494.html|website=PSG.FR|language=fr|date=20 mars 2019|accessdate=8 korrik 2020}}</ref> Përveç se ofroi mbështetje financiare për klubin, ai gjithashtu dizajnoi veshjen klasike të ekipit në shtëpi.<ref name="dissected"/><ref name="finances">{{cite news|title=Political and Organizational Factors of PSG|trans-title=Faktorët politikë dhe organizativ të PSG-së|url=https://firstrosettastoneassignment.weebly.com/political-and-organizational-factors-of-psg.html|publisher=Sports and Leisure in France|language=en|access-date=10 mars 2019|archive-date=27 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327091101/https://firstrosettastoneassignment.weebly.com/political-and-organizational-factors-of-psg.html|url-status=live}}</ref> Hechter më pas befasoi futbollin francez para nisjes së sezonit 1973–74, duke emëruar legjendën franceze [[Just Fontaine]] si drejtor sportiv.<ref name="psg70"/><ref name="soccer"/> Ekipi i drejtuar nga [[Robert Vicot]] përfundoi në vendin e dytë në Grupin B, katër pikë mbrapa Yllit të Kuq, duke u kualifikuar në play-off-in e promovimit kundër [[Valenciennes FC|Valenciennes]]. PSG humbi 1–2 në transfertë në ndeshjen e parë, por arriti një përmbysje të madhe 4–2 në Parc des Princes, duke arritur kështu promovimin në Divizionin 1 dhe rifituar statusin profesional pas dy vitesh.<ref name="psg70"/><ref name="valenciennes">{{cite news|title=PSG – Valenciennes 1974|url=http://psg70.free.fr/PSGVA.htm|website=PSG70|language=fr|access-date=9 prill 2019|archive-date=27 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200827205853/http://psg70.free.fr/PSGVA.htm|url-status=live}}</ref> I pushtuar nga emocionet, Fontaine u rrëzua në lëndinë dhe më pas u transportua nga lojtarët në festë.<ref name="valenciennes"/><ref name="fontaine">{{cite news|title=1000 matches pour le PSG au Parc des Princes et dix soirées mythiques|url=http://sport24.lefigaro.fr/le-scan-sport/2016/09/08/27001-20160908ARTFIG00243-1000-matches-du-psg-au-parc-des-princes-et-dix-soirees-mythiques.php|publisher=Le Figaro|language=fr|date=8 shtator 2016|access-date=3 prill 2019|archive-date=3 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403210716/http://sport24.lefigaro.fr/le-scan-sport/2016/09/08/27001-20160908ARTFIG00243-1000-matches-du-psg-au-parc-des-princes-et-dix-soirees-mythiques.php|url-status=live}}</ref> Që atëherë, PSG ka luajtur gjithmonë në nivelin e parë të futbollit francez.<ref name="valenciennes"/> PSG luajti ndeshjen e parë në Parc des Princes gjatë këtij sezoni. Kjo ndeshje ishte kundër skuadrës tjetër pariziane Ylli i Kuq më 10 nëntor 1973. PSG fitoi 3–1 dhe [[Othniel Dossevi]] shënoi golin e parë të klubit në këtë stadium.<ref name="dossevi">{{cite news|title=Millième au Parc des Princes : ces dix matches qui ont fait l'histoire du PSG|url=https://www.europe1.fr/sport/millieme-au-parc-des-princes-ces-dix-matches-qui-ont-fait-lhistoire-du-psg-2842636|publisher=Europe1|language=fr|date=9 shtator 2016|access-date=3 prill 2019|archive-date=3 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403210718/https://www.europe1.fr/sport/millieme-au-parc-des-princes-ces-dix-matches-qui-ont-fait-lhistoire-du-psg-2842636|url-status=live}}</ref> Parisienët gjithashtu filluan traditën e tyre të ecurive fantastike në Kupën e Francës, duke arritur në çerek-finale pasi mposhtën [[FC Metz|Metz]] në Parc para 25,000 tifozëve (2–1; 4–1 rezultati i përgjithshëm).<ref name="hechter">{{cite news|title=1973 – 1978 : Paris se replace sur la scène française|url=https://parisunited.fr/oeil-du-supporter/1973-1978-paris-se-replace-sur-la-scene-francaise/|publisher=Paris United|language=fr|date=19 nëntor 2018|accessdate=7 mars 2019|archive-date=8 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190308002900/https://parisunited.fr/oeil-du-supporter/1973-1978-paris-se-replace-sur-la-scene-francaise/|url-status=dead}}</ref> Në një kthesë ironike të ngjarjeve, Paris FC u rrëzua në Divizionin 2 në të njëjtën kohë kur Paris Saint-Germain u ngjit në ligën më të lartë në vitin 1974, duke lënë stadiumin e tyre, [[Parc des Princes]], në duart e PSG-së. Që atëherë, Parc ka qenë shtëpia e tyre.<ref name="psg70"/><ref name="pfc"/> Me promovimin në Divizionin 1 erdhi edhe një ndryshim në presidencë. Daniel Hechter, atëherë kryetar i komitetit të menaxhimit, mori detyrën si president i klubit në qershor 1974 pas dorëheqjes së Patrelles.<ref name="maillots"/><ref name="Patrelle">{{cite news|title=Saison 1974/75|trans-title=Sezoni 1974/75|url=http://psg70.free.fr/saison7475.htm|website=PSG70|language=fr|accessdate=8 korrik 2020}}</ref> Ai emëroi [[Francis Borelli]]n në rolin e zëvëndës-presidentit.<ref name="finances"/><ref name="hechter"/> Nën drejtimin e Hechter, parisienët nuk arritën të fitonin asnjë trofe në vitet 1970, por filluan traditën e tyre të ecurive të shkëlqyera në Kupën e Francës, u vendosën në Divizionin 1 dhe tërhoqën disa lojtarë prestigjioz, duke përfshirë [[Jean-Pierre Dogliani]], [[Mustapha Dahleb]] dhe [[Carlos Bianchi]].<ref name="psg70"/><ref name="soccer"/> Pasi Hechter u pezullua përgjithmonë nga futbolli nga [[Federata Franceze e Futbollit]] në janar 1978, për një skeme mashtrimi biletash në Parc des Princes, Francis Borelli, i cili deri atëherë kishte qenë zëvëndës-president, u bë presidenti i ri i klubit.<ref name="psg70"/><ref name="finances"/><ref name="hechter"/> ===1978–1991: Trofetë e parë dhe rënja=== Klubi fitoi statusin e një prej ekipeve më të mira të kampionatit pas vendosjes së [[Georges Peyroche]] si trajner i ekipit në nëntor 1979.<ref name="Pochettino">{{cite news|title=Mauricio Pochettino 30e entraîneur du Paris Saint-Germain|trans-title=Mauricio Pochettino trajneri i 30të i Paris Saint-Germain|url=https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/content/mauricio-pochettino-30e-entraineur-du-paris-saint-germain|website=PSG.FR|language=fr|date=2 janar 2021|accessdate=2 janar 2021}}</ref> Në vitin 1982, ata arritën finalen e parë të Kupës së Francës.<ref name="dissected"/><ref name="borelli">{{cite news|title=Période 1978 – 1991 : l'ère Borelli, là où tout a commencé|trans-title=Periudha 1978 – 1991: Epoka Borelli, nga ai nisi e gjitha|url=https://parisunited.fr/le-club/periode-1978-1991-lere-borelli-la-ou-tout-a-commence/|publisher=Paris United|language=fr|date=3 dhjetor 2018|access-date=3 prill 2019|archive-date=4 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190404055941/https://parisunited.fr/le-club/periode-1978-1991-lere-borelli-la-ou-tout-a-commence/|url-status=live}}</ref><ref name="PCR1980">{{cite news|title=saison 1979–1980|trans-title=Sezoni 1979–1980|url=http://www.paris-canalhistorique.com/saison-1979-1980/|website=Paris.canal-historique|language=fr|date=18 shtator 2014|accessdate=18 shkurt 2022}}</ref><ref name="PCR1981">{{cite news|title=saison 1980–1981|trans-title=Sezoni 1981|url=http://www.paris-canalhistorique.com/saison-1980-1981/|website=Paris.canal-historique|language=fr|date=22 tetor 2014|accessdate=18 shkurt 2022}}</ref> Në finale ata u ndeshën me [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] të udhëhequr nga legjenda [[Michel Platini]]; [[Nambatingue Toko]] shënoi golin e parë të kryeqytetasve pas një krosimi nga [[Ivica Šurjak]]. Saint-Étienne reagoi me një gol të Platini, duke e dërguar ndeshjen në kohën shtesë. Platini më pas shënoi golin e dytë personal duke i dhënë miqve avantazhin.<ref name="fontaine"/><ref name="dossevi"/><ref name="platini">{{cite news|title=PSG -Saint-Etienne 1982|url=http://psg70.free.fr/PSGSAINTE.htm|website=PSG70|language=fr|access-date=9 prill 2019|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305023003/http://psg70.free.fr/PSGSAINTE.htm|url-status=live}}</ref> Megjithatë, PSG barazoi në sekondat e fundit me [[Dominique Rocheteau]], i cili shënoi pas një tjetër asisti të Šurjak.<ref name="fontaine"/><ref name="dossevi"/> Tifozët e PSG-së pushtuan fushën nga gëzimi, ndërsa presidenti i klubit Francis Borelli u gjunjëzua dhe puthi barin e Parc des Princes.<ref name="fontaine" /><ref name="platini" /> Pas një ndërprerjeje prej 30 minutash, gjuajtjet e penalltive vulosi kurorëzimin e PSG-së.<ref name="dossevi" /><ref name="platini" /> [[Dominique Baratelli]] priti penalltinë e fundit të Saint-Étienne, kurse [[Jean-Marc Pilorget]] shënoi penalltinë fituese për kryeqytetasit.<ref name="fontaine"/><ref name="platini"/> Ky sukses hapi dyert në kompeticionet evropiane, ku PSG bëri një debutim mbresëlënës duke arritur në çerek-finale të Kupës Evropiane të Fituesve të Kupës 1982–83.<ref name="psgfc"/><ref name="european">{{Cite news|date=1 prill 2013|title=Le Top 10 du PSG en Coupe d'Europe: De la Juve à Valence, de Liverpool au Bayern|publisher=Eurosport|language=fr|url=https://www.eurosport.fr/football/ligue-des-champions/2012-2013/le-top-10-du-psg-en-coupe-d-europe-de-la-juve-a-valence-de-liverpool-au-bayern_sto3692817/story.shtml|url-status=live|access-date=9 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20130405105551/http://www.eurosport.fr/football/ligue-des-champions/2012-2013/le-top-10-du-psg-en-coupe-d-europe-de-la-juve-a-valence-de-liverpool-au-bayern_sto3692817/story.shtml|archive-date=5 prill 2013}}</ref> Në Francë, rezultatet ishin po aq të kënaqshme. PSG arriti podiumin e parë, duke u renditur në vendin e 3të në kampionat dhe përsëriti suksesin kupë duke arritur një tjetër finale në vitin 1983, këtë herë kundër [[FC Nantes|Nantes]].<ref name="soccer"/><ref name="Nantes">{{cite news|title=PSG – Nantes 1983|url=http://psg70.free.fr/PSGNANTES.htm|website=PSG70|language=fr|access-date=9 prill 2019|archive-date=2 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302022514/http://psg70.free.fr/PSGNANTES.htm|url-status=live}}</ref> Nantes vinte në finale si kampione e Francës, dhe synonte të fitonte dopietën e titujve (kampionati dhe kupa). Ata e mbyllën pjesën e parë në avantazh pas golit të [[Pascal Zaremba]]. Megjithatë, PSG arriti një përmbysje në pjesën e dytë, fillimisht duke barazuar me Sušić, i cili gjithashtu asistoi golin e 3–2 të shënuar nga Toko.<ref name="borelli" /><ref name="european" /><ref name="Nantes" /> Megjithatë, sezoni u mbyll me largimin e [[Georges Peyroche]] nga klubi.<ref name="Sušić">{{cite news|title=Saison 1982/83|trans-title=Sezoni 1982/83|url=http://psg70.free.fr/saison8283.htm|website=PSG70|language=fr|accessdate=23 shkurt 2022}}</ref> Tre vite më pas, PSG-ja fitoi kampionatin e parë në sezonin 1985–86 nën drejtimin e [[Gérard Houllier]].<ref name="soccer"/><ref name="Houllier">{{cite news|title=Saison 1985/86|trans-title=Sezoni 1985/86|url=http://psg70.free.fr/saison8586.htm|website=PSG70|language=fr|accessdate=23 shkurt 2022}}</ref> Ata e dominuan kamponatin nga fillimi e deri në fund dhe në ekip kishin lojtarë si [[Joël Bats]], [[Dominique Bathenay]], [[Luis Fernandez]], [[Dominique Rocheteau]] dhe [[Safet Sušić]], të cilët ishin boshti i ekipit.<ref name="psg70"/><ref name="borelli"/> Fitorja në transfertë kundër [[Toulouse FC|Toulouse]] në javën e 3të e vendosi PSG-në në vendin e parë në kampionat për herë të parë në histori. Pasi morën vendin e parë, ata vendosën një rekord me 26 ndeshje pa humbje dhe në fund u shpallën kampion.<ref name="psg70"/><ref name="borelli"/><ref name="Houllier"/> Megjithatë, sezoni pasues ishte zhgënjyes për parizianët. Ata e mbyllën kampionatin në vendin e 7të si dhe pësuan një eliminim të shpejtë në kupë. Ata gjithashtu u eliminuan nga ekipi modest çek [[MFK Vítkovice|Vítkovice]] në debutimin e tyre në [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupën e Evropës]].<ref name="borelli"/><ref name="Vítkovice">{{cite news|title=Saison 1986/87|trans-title=Sezoni 1986/87|url=http://psg70.free.fr/saison8687.htm|website=PSG70|language=fr|accessdate=23 shkurt 2022}}</ref><ref>{{cite news|title=Le PSG en Ligue des champions, entre bides et exploits|url=https://www.20minutes.fr/sport/1005051-20120917-psg-ligue-champions-entre-bides-exploits|publisher=20 Minutes|language=fr|date=17 shtator 2012|access-date=9 prill 2019|archive-date=11 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210811073927/https://www.20minutes.fr/sport/1005051-20120917-psg-ligue-champions-entre-bides-exploits|url-status=live}}</ref> Një vit më pas, PSG-ja shmangu rënjen nga kategoria pas një fitore dramatike 1–0 kundër [[Le Havre AC|Le Havre]] në transfertë në ndeshjen e fundit të sezonit 1987–88.<ref name="Havre">{{cite news|title=4 juin 1988, il y a 32 ans, dramatique Le Havre-PSG|trans-title=4 qershor 1988, 32 vite nga ndeshja dramatike Le Havre-PSG|url=http://www.paris-canalhistorique.com/le-programme-du-jour-4-juin-1988-le-havre-psg/|website=Paris-canalhistorique|language=fr|date=4 qershor 2020|accessdate=25 shkurt 2022}}</ref> Klubi më pas hyri në borxh, por pavarësisht kësaj, ekipi garoi me rivalët [[Olympique de Marseille|Marseille]] për titullin e sezonit 1988–89, por në fund nuk u shpall fitues; pas kësaj, klubi pësoi një rënje të lirë.<ref name="borelli"/><ref name="Ivic">{{cite news|title=Saison 1988/89|trans-title=Sezoni 1988/89|url=http://psg70.free.fr/saison8889.htm|website=PSG70|language=fr|accessdate=25 shkurt 2022}}</ref><ref name="passion">{{cite news|title=France's passion play|trans-title=Loja pasionante e Francës|url=https://www.fifa.com/news/-1037223|publisher=FIFA|language=en|date=12 mars 2009|access-date=25 tetor 2009|archive-date=29 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329205727/https://www.fifa.com/news/-1037223|url-status=dead}}</ref> ===1991–1998: Pronësia e Canal+ dhe epoka e artë=== Pasi u bë një nga klubet më të pasura në Francë pasi u ble nga [[Canal+]] në vitin 1991.<ref name="history"/><ref name="finances"/> Ata e nxorrën klubin nga borxhi i madh që kishin dhe vendosën [[Michel Denisot]], i cili punonte si gazetar në kanal, në rolin e presidentit, duke zëvendësuar Francis Borellin.<ref name="finances"/><ref name="canalplus">{{cite news|title=L'histoire du PSG 1991–1998 : Le PSG devient un grand d'Europe|trans-title=Historia e PSG-së 1991–1999: PSG-ja bëhet një gjigande e Evropës|url=https://parisunited.fr/le-club/lhistoire-du-psg-1991-1998-le-psg-devient-un-grand-deurope/|publisher=Paris United|language=fr|date=17 dhjetor 2018|access-date=7 mars 2019|archive-date=9 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190409144024/https://parisunited.fr/le-club/lhistoire-du-psg-1991-1998-le-psg-devient-un-grand-deurope/|url-status=live}}</ref> Pronarët e rinjë investuan në klub dhe ekipi u kualifikua në kompeticionet evropiane që në sezonin e parë dhe fitoi kampionatin brënda tre viteve të para.<ref name="psg70"/><ref name="canalplus"/> Kjo gjë bëri që Canal+ të rriste buxhetin e ekipit nga 90 milion në 120 milion franga për të ndërtuar në ekip të fortë për sezonin 1991–92.<ref name="psg70"/><ref name="canalplus"/> Revolucioni filloi me emërimin e Artur Jorges, fitues i Kupës Evropiane 1986–87 me [[FC Porto|Porton]], në rolin e trajnerit. Klubi më pas investoi në merkato, duke firmosur me yjet brazilian [[Ricardo Gomes|Ricardo]] dhe [[Valdo Filho|Valdo]], francezët e dalluar [[Paul Le Guen]], [[Laurent Fournier]], [[Patrick Colleter]], si dhe me bomberin liberian [[George Weah]].<ref name="canalplus"/> Sezoni 1992–93 solli nisjen e ''[[Le Classique]]'', rivaliteti i Paris Saint-Germain dhe [[Olympique de Marseille|Marsejës]]; të dy ekipet garuan për fitimin e kampionatit,<ref name="canalplus"/> që në fund u fitua nga Marseja pasi mposhti kryeqytetasit në të dyja ndeshjet direkte.<ref name="archrivals">{{cite news|title='A Pistol Against a Tank'—The Ultras' View on the PSG vs. Marseille Rivalry|trans-title='Një pistoletë kundër një tanku'–Këndvështrimi i ultrasve mbi rivalitetin PSG vs. Marseille|url=https://bleacherreport.com/articles/2761870-a-pistol-against-a-tank-the-ultras-view-on-the-psg-vs-marseille-rivalry|publisher=Bleacher Report|language=en|date=28 shkurt 2018|access-date=10 prill 2019|archive-date=10 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410070756/https://bleacherreport.com/articles/2761870-a-pistol-against-a-tank-the-ultras-view-on-the-psg-vs-marseille-rivalry|url-status=live}}</ref><ref name="greatestpsg">{{cite news|title=The Greatest French Club Sides Of All Time – Part 3|trans-title=Ekipet më të mëdha franceze të të gjitha kohërave – Pjesa 3|url=http://frenchfootballweekly.com/2011/07/19/the-greatest-french-club-sides-of-all-time-–-part-3/|publisher=French Football Weekly|language=en|date=19 korrik 2011|access-date=26 tetor 2019|archive-date=16 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160916213310/http://frenchfootballweekly.com/2011/07/19/the-greatest-french-club-sides-of-all-time-%E2%80%93-part-3/|url-status=live}}</ref> Ndeshja e dytë e cila do të vendoste fituesin e titullit u luajt tre ditë pasi Marseja kishte fituar [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]].<ref name="greatestpsg"/> Pasi Marseja fitoi kampionatin e pestë rresht, [[Bernard Tapie]] dhe Marseja u shpallën fajtor për trukim ndeshjesh në një skandal që mori emrin [[Skandali i ryshfetit të futbollit francez|ryshfeti i futbollit francez]].<ref name="fallenb">{{cite news|title='Le Classique', French football's fallen icon|trans-title='Le Classique', ikona e rënë e futbollit francez|url=https://www.france24.com/en/20190316-classique-french-football-psg-marseille-ligue-1|publisher=France 24|language=fr|date=16 mars 2019|access-date=25 tetor 2019|archive-date=25 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191025190226/https://www.france24.com/en/20190316-classique-french-football-psg-marseille-ligue-1|url-status=live}}</ref><ref name="greatestom">{{cite news|title=The Greatest French Club Sides Of All Time – Part 5|trans-title=Ekipet më të mëdha franceze të të gjitha kohërave – Pjesa 5|url=http://frenchfootballweekly.com/2011/07/24/the-greatest-french-club-sides-of-all-time-–-part-5/|publisher=French Football Weekly|language=en|date=24 korrik 2011|access-date=15 tetor 2019|archive-date=17 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160405201235/http://frenchfootballweekly.com/2011/07/24/the-greatest-french-club-sides-of-all-time-%e2%80%93-part-5/|url-status=live}}</ref> [[Federata Franceze e Futbollit]] ia hoqi titullin Marsejës dhe ia ofroi PSG-së së vendit të dytë, por ata e refuzuan sepse pronarët e klubit Canal+ menduan se marrja e trofeut do të zemëronte abonentët e tyre në Marsejë.<ref name="greatestpsg"/><ref name="scandal">{{cite news|title=Pourquoi le PSG a refusé le titre de champion retiré à l'OM en 1993|trans-title=Pse PSG-ja e refuzoi titullin kampion që j'u hoq OM në vitin 1993|url=http://www.ohmygoal.co/omg-fr/psg-refuse-titre-champion-om.html|publisher=Oh My Goal|language=fr|date=15 nëntor 2018|access-date=25 tetor 2019|archive-date=10 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410083122/http://www.ohmygoal.co/omg-fr/psg-refuse-titre-champion-om.html|url-status=live}}</ref> Si rezultat, titulli 1992–93 mbeti i paatribuar, dhe për më tepër Canal+ refuzoi që klubi kryeqytetas të merrte pjesë në UEFA Ligën e Kampionëve për sezonin e ardhshëm pasi [[UEFA]] përjashtoi Marsejën nga gara. Atë vend e mori [[AS Monaco FC|Monaco]] që e përfundoi kampionatin në vendin e tretë.<ref name="scandal"/> PSG-ja fitoi nëntë trofe dhe arriti pesë gjysëm-finale evropiane gjatë epokës së artë të klubit. Pjesë e pesë gjysëm-finaleve ishte gjysëm-finalja e parë në Ligën e Kampioneve dhe dy të parat në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]].<ref name="psg70"/><ref name="psgfc"/><ref name="canalplus"/> Suksesi i parë madhor evropian i klubit erdhi në [[Kupa UEFA e Fituesve të Kupës|Kupën UEFA të Fituesve të Kupës]], të cilët ata e fituan në vitin 1996 me [[Luis Fernandez]] si trajner.<ref name="first">{{cite news|title=1995/96: European first for Paris Saint-Germain|trans-title=1995/96: Suksesi i parë evropian për Paris Saint-Germain|url=http://en.archive.uefa.com/competitions/ecwc/history/season=1995/intro.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100503064844/http://en.archive.uefa.com/competitions/ecwc/history/season=1995/intro.html|url-status=dead|publisher=UEFA|language=en|archive-date=3 maj 2010|date=1 qershor 1996|access-date=15 dhjetor 2020}}</ref> Në finale ata mposhtën minimalisht klubin austriak [[SK Rapid Wien|Rapid Wien]] falë golit të [[Bruno Ngotty]]. Me këtë sukses, PSG-ja u bë klubi i dytë francez që fiton një trofe evropian dhe klubi më i ri që fiton një trofe evropian (26 vite pas themelimit).<ref name="Recopa">{{cite news|title=La Recopa del PSG, el último título europeo de clubes franceses|trans-title=Kupa e PSG-së, titulli i fundit evropian i klubeve franceze|url=https://www.futbolsapiens.com/futbol-retrosapiens/la-recopa-del-psg-el-ultimo-titulo-europeo-de-clubes-franceses/|publisher=FutbolSapiens|language=fr|date=19 gusht 2020|access-date=13 dhjetor 2020|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125081337/https://www.futbolsapiens.com/futbol-retrosapiens/la-recopa-del-psg-el-ultimo-titulo-europeo-de-clubes-franceses/|url-status=live}}</ref><ref name="UCWC">{{cite news|title=En 1996, le PSG était déjà champion d'Europe|trans-title=Në vitin 1996, PSG-ja bëhet kampion i Evropës|url=https://www.paris.fr/pages/en-1996-le-psg-etait-deja-champion-d-europe-8171|publisher=Ville de Paris|language=fr|date=19 gusht 2020|access-date=13 dhjetor 2020|archive-date=26 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126100420/https://www.paris.fr/pages/en-1996-le-psg-etait-deja-champion-d-europe-8171|url-status=live}}</ref> Në sezonin e ardhshëm, klubi humbi finalen e [[UEFA Super Kupa|UEFA Super Kupës]] dhe UEFA Kupës së Fituesve të Kupës.<ref name="Dazzling">{{cite news|title=1996 Super Cup: Dazzling Juve shine in Paris|trans-title=Juvja mahnitëse shkëlqen në Paris|url=https://www.uefa.com/uefasupercup/history/1996/|publisher=UEFA|language=en|date=17 tetor 2008|access-date=6 dhjetor 2020|archive-date=15 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201205221711/https://www.uefa.com/uefasupercup/history/1996/|url-status=live}}</ref><ref name="Ronaldo">{{cite news|title=1996/97: Ronaldo spot on for Barça|trans-title=1996/97: Ronaldo në pikë për Barçën|url=http://en.archive.uefa.com/competitions/ecwc/history/season=1996/intro.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100503062924/http://en.archive.uefa.com/competitions/ecwc/history/season%3D1996/intro.html|url-status=dead|publisher=UEFA|language=en|archive-date=3 maj 2010|date=14 maj 1997|access-date=17 janar 2021}}</ref> Ekipi gjithashtu shijoi sukses edhe në kompeticionet vendore, duke fituar kampionatin e dytë në histori, tre Kupa France, dy Kupa Lige dhe dy Superkupa.<ref name="psg70"/><ref name="psgfc"/><ref name="canalplus"/> ===1998–2011: Vitet e krizës dhe betejat për mbijetesë=== PSG-ja pësoi rënje të dukshme në vitet e ardhshme për shkak të keqmenaxhimit.<ref name="psgfc"/> Në verën e vitit 2000, klubi investoi fuqishëm për afrimin e lojtarëve [[Nicolas Anelka]], [[Peter Luccin]] dhe [[Stéphane Dalmat]] si pjesë e projektit "PSG Banlieue" të Canal+ që kishte synim fitimin e kampionatit dhe kupës si dhe një performancë të Ligës së Kampioneve.<ref name="psgfc"/> Në vitin 2003, klubi pësoi një goditje të rëndë financiare, duke pasur një defiçit 65 milion €, duke bërë që Canal+ të shkarkonte trajnerin Luis Fernandez dhe presidentin Laurent Perpère; Fernandez u zëvendësua nga [[Vahid Halilhodžić]] kurse Perpère nga Francis Graille.<ref name="psgfc"/> Ekipi pësoi një rënje të madhe në formë dhe renditej në vendet e fundit të kampionatit; kjo gjë solli edhe dorëheqjen e pronarëve [[Canal+]].<ref name="psg70" /><ref name="psgfc"/> Në fillim të shekullit të 21të, PSG-ja dështoi të rikthehej në maja edhe pse në ekip kishte superyllin brazilian [[Ronaldinho]] dhe bomberin portugez [[Pauleta]].<ref name="history"/> Megjithatë, klubi fitoi tre kupa kombëtare (përfshirë edicionin e vitit 2006 kundër klubit rival Marsejës), një kupë lige dhe [[UEFA Kupa Intertoto|UEFA Kupën Intertoto]]; pavarësisht kësaj, ata krijuan një reputacion negativ për kalimin nga një krizë në një tjetër.<ref name="psgfc"/><ref name="titles">{{cite news|title=Le Palmarès du PSG|trans-title=Trofetë e PSG-së|url=https://histoiredupsg.fr/le-palmares-du-psg|publisher=Histoire du PSG|language=fr|access-date=6 shkurt 2020|archive-date=1 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200501213234/https://histoiredupsg.fr/le-palmares-du-psg|url-status=live}}</ref><ref name="ten">{{cite news|title=OM-PSG: dix "clasicos" qui ont marqué les esprits|url=https://www.lexpress.fr/actualite/sport/football/om-psg-dix-clasicos-qui-ont-marque-les-esprits_1055021.html|publisher=L'Express|language=fr|date=26 nëntor 2011|access-date=26 tetor 2019|archive-date=26 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026110837/https://www.lexpress.fr/actualite/sport/football/om-psg-dix-clasicos-qui-ont-marque-les-esprits_1055021.html|url-status=live}}</ref> Kanali televiziv premium francez e shiti klubin te [[Colony Capital]] në vitin 2006. Megjithatë, situata vetëm u përkeqësua dhe PSG-ja kaloi sezonet 2006–07 dhe 2007–08 duke luftuar rënjen nga kategoria.<ref name="psg70"/><ref name="psgfc"/> Në këtë të fundit klubi e shmangu rënjen nga kategoria në ndeshjen e fundit duke fituar 2–1 kundër [[FC Sochaux Montbéliard|Sochaux]]. Sulmuesi ivorian [[Amara Diané]] ishte heroi i klubit me dy gola të shënuar. Pavarësisht se nuk kishte statusin e yllit gjatë qëndrimit të tij në klub, Diané konsiderohet një legjendë nga shumica e tifozëve të klubit.<ref name="santiago"/> ===2011–vazhdon: Pronësia e QSI dhe dominimi në Francë=== Pas dy vitesh progres dhe qëndrueshmëri nën presidencën e [[Robin Leproux]], klubi pësoi një ndryshim drastik pas blerjes nga [[Qatar Sports Investments]] në vitin 2011.<ref name="money">{{Cite news|title=Paris Saint-Germain, having conquered France, are still working on Qatar|trans-title=Paris Saint-Germain, pasi pushtoi Francën, po punon ende në Katar|url=http://www.thenational.ae/sport/ligue-1/paris-saint-germain-having-conquered-france-are-still-working-on-qatar|publisher=The National|language=en|date=30 dhjetor 2015|access-date=17 prill 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418165643/http://www.thenational.ae/sport/ligue-1/paris-saint-germain-having-conquered-france-are-still-working-on-qatar|archive-date=18 prill 2017|df=dmy-all}}</ref> Presidenti i ri i klubit [[Nasser Al-Khelaifi]] premtoi se do të ndërtonte një ekip të aftë për të fituar [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] dhe se do ta bënte Parisin klubin më të madh të Francës.<ref name="psgfc"/><ref name="emery">{{Cite news|title=Paris Saint-Germain hire Unai Emery as manager to replace Laurent Blanc|trans-title=Paris Saint-Germain punëson Unai Emery si trajner për të zëvendësuar Laurent Blanc|url=http://www.espnfc.com/french-ligue-1/story/2888680/paris-saint-germain-hire-unai-emery-as-manager-to-replace-laurent-blanc|publisher=ESPN FC|language=en|date=28 qershor 2016|access-date=8 gusht 2017|archive-date=9 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809044326/http://www.espnfc.com/french-ligue-1/story/2888680/paris-saint-germain-hire-unai-emery-as-manager-to-replace-laurent-blanc|url-status=live}}</ref> Legjenda e klubit [[Leonardo Araújo|Leonardo]] u rikthye në rolin e drejtorit sportiv kurse klubi vendosi rekord në Francë për shpenzimet gjatë një merkatoje verore; gjatë verës ata siguruan shërbimet e lojtarëve si [[Blaise Matuidi]], [[Salvatore Sirigu]], [[Maxwell Cabelino Andrade|Maxwell]], [[Kevin Gameiro]] dhe [[Javier Pastore]].<ref name="psgfc"/> Në sezonin 2011–12 ekipi e mbylli kampionatin në vendin e 2të mbrapa [[Montpellier HSC|Montpellier]]. Titulli erdhi një sezon më pas me ekipin e udhëhequr nga ylli [[Zlatan Ibrahimović]], kapiteni [[Thiago Silva]] dhe trajneri [[Carlo Ancelotti]].<ref name="psgfc"/><ref name="crown">{{cite news|title=Paris Saint-Germain – 2012/13 Season Review|trans-title=Paris Saint-Germain – Rishikimi i Sezonit 2012/13|url=http://frenchfootballweekly.com/2013/06/12/paris-saint-germain-201213-season-review/|publisher=French Football Weekly|language=en|date=12 qershor 2013|access-date=22 shtator 2017|archive-date=29 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170629103652/http://frenchfootballweekly.com/2013/06/12/paris-saint-germain-201213-season-review/|url-status=live}}</ref> Gjatë këtij sezoni, klubi bëri bujë me transferimin e [[David Beckham]] në një kontratë pesë mujore.<ref>{{cite news|author=Ben Smith|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/21276595|title=David Beckham set for Paris St Germain move|trans-title=David Beckham gati për kalimin te Paris Saint-Germain|publisher=BBC Sport|language=en|date=31 janar 2013|access-date=3 tetor 2013}}</ref><ref>{{cite news|title=David Beckham joins Paris St-Germain and will play for free|trans-title=David Beckham i bashkohet Paris Saint-Germain dhe do të luaj falas|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/21281665|publisher=BBC Sport|language=en|date=31 janar 2013|access-date=1 shkurt 2013}}</ref> Tridhjetë golat e shënuar nga suedezi Ibrahimović ishin vendimtar në fitimin e kampionatit për herë të parë pas 19 vitesh. Në atë sezon, ekipi arriti në çerek-finalen e Ligës së Kampioneve por u eliminua nga [[FC Barcelona|Barcelona]] me rregullin e golit jashtë fushe pasi të dyja ndeshjet u mbyllën në barazim.<ref name="crown"/> Parisi vazhdoi me investimet e mëdha në merkaton e verës 2013, duke blerë bomberin uruguajian [[Edinson Cavani]] për 64 milion €<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en/news/11/transfer-zone/2013/07/16/4114477/breaking-news-paris-saint-germain-seal-cavani-signing?ICID=HP_BN_1|title=Paris Saint-Germain seal Cavani signing|trans-title=Paris Saint-Germain vulos transferimin e Cavanit|website=Goal|publisher=DAZN Group|language=en|location=Leeds|date=16 korrik 2013|access-date=16 korrik 2013}}</ref> dhe mbrojtësin [[David Luiz]] për 50 milion €, një rekord për një mbrojtës.<ref name="spent">{{cite news|title=Paris Saint-Germain's Qatari owners have spent $1.17 billion on players|trans-title=Pronarët e Katarit të Paris Saint-Germain kanë shpenzuar 1.17 miljard për lojtarët|url=https://www.cnbc.com/2018/09/18/paris-saint-germains-qatari-owners-on-players-and-champions-league.html|publisher=CNBC.com|language=en|date=18 shtator 2018|access-date=7 mars 2019|archive-date=18 shtator 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918145609/https://www.cnbc.com/2018/09/18/paris-saint-germains-qatari-owners-on-players-and-champions-league.html|url-status=live}}</ref><ref name="transfers">{{cite news|title=PSG Have Spent €1.17Billion On Players And Still Haven't Got Past Champions League QF's|trans-title=PSG ka shpenzuar 1.17 miljard për lojtarë dhe ende se ka kaluar çerek-finalet e Ligës së Kampioneve|url=http://www.sportbible.com/football/news-reactions-take-a-bow-psg-have-spent-117billion-on-players-and-still-havent-past-ucl-qfs-20190307|publisher=SPORT Bible|language=en|date=7 mars 2019|access-date=25 mars 2019|archive-date=26 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190326023933/http://www.sportbible.com/football/news-reactions-take-a-bow-psg-have-spent-117billion-on-players-and-still-havent-past-ucl-qfs-20190307|url-status=live}}</ref> Pavarësisht largimit të Carlo Ancelottit, ekipi vazhdoi të kishte sukses me [[Laurent Blanc]] si trajner, duke fituar tripletën e parë të titujve në Francë (kampionat, kupë dhe kupë e ligës).<ref>{{cite news|title=Paris Saint-Germain: 2013/14 Season Review|url=http://frenchfootballweekly.com/2014/05/27/paris-saint-germain-201314-season-review/|publisher=French Football Weekly|language=en|date=27 maj 2014|access-date=22 shtator 2017|archive-date=29 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170629104535/http://frenchfootballweekly.com/2014/05/27/paris-saint-germain-201314-season-review/|url-status=live}}</ref> Pas kësaj, ata i fituan të katërt trofetë kombëtarë në sezonet 2014–15 dhe 2015–16, duke vendosur një rekord absolut. Në sezonin 2015–16, ekipi mblodhi 96 pikë në kampionat, një tjetër rekord kombëtar.<ref name="quadruple">{{Cite news|title=Man City 15 games from the quadruple – can they do it?|trans-title=Man City 15 ndeshje larg katërshes – a mund t'ja dalin?|url=https://www.bbc.com/sport/football/47659915|publisher=BBC Sport|language=en|date=29 mars 2019|access-date=4 prill 2019|archive-date=3 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403024458/https://www.bbc.com/sport/football/47659915|url-status=live}}</ref> Në gusht 2016, klubi nënshkroi me trajnerin [[Unai Emery]], i cili kishte fituar tre [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Liga të Evropës]] me [[Sevilla FC|Seviljen]].<ref name="emery"/> Pavarësisht kësaj, ekipi zhgënjeu me performancat gjatë sezonit 2016–17, kjo edhe falë largimit të yllit suedez Ibrahimović.<ref name="ibra">{{Cite news|title=PSG and Unai Emery impress in Trophee des Champions win vs. Lyon|trans-title=PSG dhe Unai Emery impresionojnë në fitoren e Trophee des Champions kundër Lyonit|url=http://www.espnfc.com/club/paris-saint-germain/160/blog/post/2924572/psg-and-unai-emery-impress-in-trophee-des-champions-win-vs-lyon|publisher=ESPN FC|language=en|date=6 gusht 2016|access-date=8 gusht 2017|archive-date=30 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181230190350/http://www.espnfc.com/club/paris-saint-germain/160/blog/post/2924572/psg-and-unai-emery-impress-in-trophee-des-champions-win-vs-lyon|url-status=live}}</ref><ref name="history2017">{{Cite news|title=PSG 2016–17 season review: Results, roster changes, and 2017 summer transfer targets|trans-title=Sezoni 2016–17 i PSG: Rezultatet, ndryshimet në ekip dhe objektivat e merkatos së verës 2017|url=https://www.sbnation.com/soccer/2017/5/22/15673892/paris-saint-germain-2017-results-roster-transfer-rumors-news|publisher=SBNation.com|language=en|date=22 maj 2017|access-date=8 gusht 2017|archive-date=9 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809092128/https://www.sbnation.com/soccer/2017/5/22/15673892/paris-saint-germain-2017-results-roster-transfer-rumors-news|url-status=live}}</ref> Ata e humbën titullin e [[Ligue 1]] për herë të parë pas pesë vitesh. Në Ligën e Kampioneve, ekipi zhvilloi paraqitje zhgënjyese,<ref name="Recalling"/> përfshirë edhe humbjen plot me polemika kundër Barcelonës me rezultatin 6–1, në atë ashtuquajturën [[FC Barcelona 6–1 Paris Saint-Germain F.C.|"La Remontada"]], në raundin e 16-tave të kompeticionit; Parisi kishte fituar ndeshjen e parë 4–0.<ref>{{cite news|title=Barcelona vs PSG referee 'facing Uefa demotion' after controversial performance|trans-title=Gjyqtari i ndeshjes Barcelona PSG do të 'pësojë ulje në detyrë' pas performancës polemizuese|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/barcelona-6-psg-1-reaction-referee-demotion-a7624266.html|newspaper=The Independent|language=en|date=11 mars 2017|access-date=18 dhjetor 2020|archive-date=12 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112021531/http://www.independent.co.uk/sport/football/european/barcelona-6-psg-1-reaction-referee-demotion-a7624266.html|url-status=live}}</ref> Në verën e vitit 2017, Parisi firmosi me brazilianin [[Neymar]] për shumën rekord 222 milion €.<ref>{{Cite web|date=20 mars 2019|title=10 Most Valuable Football Transfer Contracts So Far|trans-title=10 transferimet e futbollit më të shtrenjta deri tani|url=https://sportycious.com/most-valuable-football-transfer-958846|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200929115636/https://sportycious.com/most-valuable-football-transfer-958846|archive-date=29 shtator 2020|access-date=16 tetor 2019|website=Sportycious|language=en}}</ref> Ata më pas firmosën me talentin francez [[Kylian Mbappé]] fillimisht në huazim; transferimi u bë përfundimtar në vitin 2018 për 180 milion €, duke u bërë transferimi i dytë më i madh në histori.<ref>{{cite news|url=http://www.espn.com/soccer/soccer-transfers/story/3388743/psg-trigger-kylian-mbappes-permanent-transfer-from-monaco|title=PSG trigger Kylian Mbappe's permanent transfer from Monaco|trans-title=PSG ushtron të drejtën e blerjes përfundimtare të Kylian Mbappe nga Monaco|publisher=ESPN FC|language=en|date=19 shkurt 2018|access-date=19 shkurt 2018|archive-date=1 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401165055/http://www.espn.com/soccer/soccer-transfers/story/3388743/psg-trigger-kylian-mbappes-permanent-transfer-from-monaco|url-status=live}}</ref> Klubi kryeqytetas rifitoi titullin e Ligue 1, e cila u pasua nga Trophée des Champions, Coupe de la Ligue dhe Coupe de France, duke i fituar të katërt trofetë në Francë për herë të tretë në katër sezonet e fundit.<ref>{{Cite news|title=PSG clinch quadruple with Coupe de France win|trans-title=PSG-ja plotëson pokerin e titujve me fitoren e Coupe de France|url=http://www.ligue1.com/autresCompetitions/article/psg-clinch-quadruple-with-coupe-de-france-win.htm|publisher=Ligue1 1|language=en|date=8 maj 2018|access-date=12 maj 2018|archive-date=10 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510050619/http://www.ligue1.com/autresCompetitions/article/psg-clinch-quadruple-with-coupe-de-france-win.htm|url-status=live}}</ref> Pavarësisht suksesit në Francë, ekipi zhgënjeu në Evropë duke u eliminuar në raundin e 16-tave nga Real Madridi, duke bërë që trajneri Emery të largohej në fund të sezonit.<ref>{{Cite news|title=Billions spent, a treble won – but all that's left is a sense of hollowness for PSG|trans-title=Miljarda të shpenzuara, një tripletë e fituar – por ajo çfarë mbetet është një ndjesi zbrazëtie për PSG|url=https://inews.co.uk/sport/football/paris-saint-germain-les-herbiers-french-cup-hollow-victory/|website=iNews|language=en|date=9 maj 2018|access-date=12 maj 2018|archive-date=14 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180514064735/https://inews.co.uk/sport/football/paris-saint-germain-les-herbiers-french-cup-hollow-victory/|url-status=live}}</ref> Në maj 2018, [[Thomas Tuchel]] u prezantua si trajneri i ri i ekipit; gjermani firmosi një kontratë dy-vjeçare.<ref name="ESPN 1">{{cite news|author=Jonathan Johnson|date=14 maj 2018|title=Paris Saint-Germain appoint Thomas Tuchel as coach to replace Unai Emery|trans-title=Paris Saint-Germain punëson Thomas Tuchel për të zëvendësuar Unai Emery|url=http://www.espn.com/soccer/paris-saint-germain/story/3497867/paris-saint-germain-appoint-thomas-tuchel-as-coach-to-replace-unai-emery|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=14 korrik 2018|archive-date=14 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180714164451/http://www.espn.com/soccer/paris-saint-germain/story/3497867/paris-saint-germain-appoint-thomas-tuchel-as-coach-to-replace-unai-emery|url-status=live}}</ref> Klubi sërisht dështoi në Ligën e Kampioneve, duke pësuar një eliminim surpirzë nga [[Manchester United F.C.|Manchester United]] në raundin e 16-tave pas një humbje 3–1 në Parc des Princes.<ref>{{Cite web|date=6 mars 2019|title=Manchester United Shock PSG 3–1, Advance to Champions League Quarter-Finals|trans-title=Manchester United shokon PSG-në 3–1, avancon në çerek-finalen e Ligës së Kampioneve|url=https://bleacherreport.com/articles/2823817-manchester-united-shock-psg-3-1-advance-to-champions-league-quarter-final|access-date=24 korrik 2020|website=Bleacher Report|language=en|archive-date=25 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725012816/https://bleacherreport.com/articles/2823817-manchester-united-shock-psg-3-1-advance-to-champions-league-quarter-final|url-status=live}}</ref> Në Francë ekipi triumfoi në Ligue 1 për herë të tetë në histori, por u mposht në finalen e Kupës së Francës nga [[Stade Rennais F.C.|Rennes]].<ref>{{Cite web|date=21 prill 2019|title=PSG crowned Ligue 1 champions as second-placed Lille held by Toulouse|trans-title=PSG kurorëzohet kampion i Ligue 1, vendi i dytë Lille ndalet nga Toulouse|url=https://www.goal.com/en-us/news/psg-crowned-ligue-1-champions-as-second-placed-lille-held-by/1v7aqpofqux1o1p7wxhh02dwn5|access-date=24 korrik 2020|website=Goal.com|language=en|archive-date=25 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725034013/https://www.goal.com/en-us/news/psg-crowned-ligue-1-champions-as-second-placed-lille-held-by/1v7aqpofqux1o1p7wxhh02dwn5|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=29 prill 2019|title=Rennes win wild cup final as PSG, Mbappé and Neymar lose their heads|trans-title=Rennes fiton finalen e çmëndur të kupës, Mbappe dhe Neymar humbasin tëruan|url=https://www.theguardian.com/football/2019/apr/29/rennes-win-coupe-de-france-psg-mbappe-neymar-lose-heads|access-date=24 korrik 2020|website=The Guardian|language=en|archive-date=23 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200723231433/https://www.theguardian.com/football/2019/apr/29/rennes-win-coupe-de-france-psg-mbappe-neymar-lose-heads|url-status=live}}</ref> Në Kupën e Ligës ata pësuan një humbje surprizë nga [[En Avant Guingamp|Guingamp]] në çerek-finale.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/en/news/paris-saint-germain-equal-club-record-in-guingamp-demolition/1wx9o0d9mwq461thr92osscbpf|title=Paris Saint-Germain equal club record in 9-0 Guingamp demolition in Ligue 1|trans-title=Paris Saint-Germain barazon rekordin e klubit në fitoren 9–0 kundër Guingamp në Ligue 1|publisher=Goal.com|language=en|access-date=23 gusht 2020|archive-date=21 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190321103353/https://www.goal.com/en/news/paris-saint-germain-equal-club-record-in-guingamp-demolition/1wx9o0d9mwq461thr92osscbpf|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|date=9 janar 2019|title=Guingamp Stun PSG in Coupe de la Ligue Quarter-Final Despite Neymar's Goal|trans-title=Guingamp shtang PSG-në në çerek-finalen e Kupës së Ligës pavarësisht golit të Neymarit|url=https://bleacherreport.com/articles/2814838-guingamp-stun-psg-in-coupe-de-la-ligue-quarter-final-despite-neymars-goal|access-date=27 korrik 2020|website=Bleacher Report|language=en|archive-date=28 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728023823/https://bleacherreport.com/articles/2814838-guingamp-stun-psg-in-coupe-de-la-ligue-quarter-final-despite-neymars-goal|url-status=live}}</ref> Në sezonin 2019–20, PSG-ja fitoi titullin e Ligue 1 për herë të 9të në histori, pavarësisht se kampionati u mbyll më herët për shkak të [[Pandemia e COVID-19|Pandemisë së COVID-19]]; ata gjithashtu rifituan Kupën e Francës kundër [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] si dhe triumfuan në edicionin e fundit të Kupës së Ligës, duke mposhtur me penallti [[Olympique Lyonnais|Lyonin]].<ref>{{Cite web|date=1 maj 2020|title=Paris Saint-Germain crowned Ligue 1 champions after French season called off|trans-title=Paris Saint-Germain kurorëzohet kampion i Ligue 1 pas anullimit të sezonit francez|url=https://www.skysports.com/football/news/11820/11981197/paris-saint-germain-crowned-ligue-1-champions-after-french-season-called-off#:~:text=Paris%20Saint%2DGermain%20have%20been,season%20was%20suspended%20in%20March.|access-date=24 korrik 2020|website=Sky Sports|language=en|archive-date=1 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200701213126/https://www.skysports.com/football/news/11820/11981197/paris-saint-germain-crowned-ligue-1-champions-after-french-season-called-off#:~:text=Paris%20Saint%2DGermain%20have%20been,season%20was%20suspended%20in%20March.|url-status=live}}</ref> Në Ligën e Kampioneve, ekipi arriti gjysëm-finalen e dytë rresht, duke mposhtur në minutat e fundit [[Atalanta B.C.|Atalantën]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/53730251|title=Atalanta 1–2 Paris Saint-Germain|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 gusht 2020|access-date=12 gusht 2020|archive-date=6 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201006184913/https://www.bbc.com/sport/football/53730251|url-status=live}}</ref> Në finalen e madhe ndaj [[FC Bayern München|Bayern München]], kryeqytetasit u mposhtën 1–0 në [[Lisbonë]] falë një goli të ish lojtarit të tyre [[Kingsley Coman]].<ref>{{cite news|title=Paris St-Germain 0–1 Bayern Munich: German side win Champions League final|trans-title=Paris St-Germain 0–1 Bayern Munich: Ekipi gjerman fiton finalen e Ligës së Kampioneve|url=https://www.bbc.com/sport/football/53867676|publisher=BBC Sport|language=en|date=23 gusht 2020|access-date=6 tetor 2020|archive-date=23 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200823031015/https://www.bbc.com/sport/football/53867676|url-status=live}}</ref> Qëndrimi i Tuchel në klub u kushtëzua nga marrëdhënja e keqe me presidencën, gjë që solli shkarkimin e tij më 24 dhjetor pavarësisht se e kishte mbyllur fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve në vendin e parë.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/12172137/thomas-tuchel-sacked-by-paris-saint-germain|title=Thomas Tuchel sacked by Paris Saint-Germain|trans-title=Thomas Tuchel shkarkohet nga Paris Saint-Germain|publisher=Sky Sports|language=en|date=24 dhjetor 2020|access-date=24 dhjetor 2020|archive-date=1 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201163224/https://www.skysports.com/football/news/11095/12172137/thomas-tuchel-sacked-by-paris-saint-germain|url-status=live}}</ref> Ai u zëvendësua disa ditë më pas nga [[Mauricio Pochettino]], i cili vite më parë kishte qënë futbollist i klubit.<ref>{{cite web|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/mauricio-pochettino-becomes-coach-of-paris-saint-germain-psg-2021|title=Mauricio Pochettino becomes coach of Paris Saint-Germain|trans-title=Mauricio Pochettino bëhet trajneri i Paris Saint-Germain|website=psg.fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=en|date=2 janar 2021|access-date=2 janar 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=https://football-news24.com/news/psg-confirm-mauricio-pochettino-as-new-manager-after-thomas-tuchel-sacked/|title=PSG confirm Pochettino as new manager after Thomas Tuchel|trans-title=PSG konfirmon Pochettinon si trajnerin e ri pas Thomas Tuchel|publisher=Football News 24|language=en|date=2 janar 2021|access-date=2 janar 2021}}</ref> PSG-ja vazhdoi me formën e mirë në Ligën e Kampioneve, duke arritur për herë të parë në histori gjysëm-finalen në dy sezone rresht.<ref>{{cite news|title=Paris St-Germain 0–1 Bayern Munich (3–3 on agg): PSG beaten on night but into Champions League last four|trans-title=Paris St-Germain 0–1 Bayern Munich: PSG-ja mposhtet në këtë mbëmje por kualifikohet në katër të fundit e Ligës së Kampioneve|url=https://www.bbc.com/sport/football/56725385|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 prill 2021|access-date=14 prill 2021|archive-date=13 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413221521/https://www.bbc.com/sport/football/56725385|url-status=live}}</ref> Në Francë, ekipi fitoi Kupën e Francës por humbi titullin e Ligue 1 për herë të dytë në katër sezone.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/lille-ligue-1-psg-results-b1852559.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/football/lille-ligue-1-psg-results-b1852559.html|archive-date=25 maj 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Lille win Ligue 1 title on final day as PSG finish second|trans-title=Lille fiton titullin e Ligue 1 në ditën e fundit|website=The Independent|language=en|date=23 maj 2021}}</ref> Në merkaton verore 2021, PSG-ja zhvilloi një nga merkatot më historike në futboll, fillimisht duke blerë portugezin [[Danilo Pereira (futbollist)|Danilo Pereira]], i cili fillimisht kishte ardhur si huazim. Mbrojtësi i majtë [[Achraf Hakimi]] u ble nga [[F.C. Internazionale Milano|Interi]] për 60 milion €, kurse [[Georginio Wijnaldum]],<ref>{{Cite news|author=Fabrizio Romano|date=7 qershor 2021|title=Georginio Wijnaldum signs contract to join PSG rather than Barcelona|trans-title=Georginio Wijnaldum firmos kontratë dhe i bashkohet PSG-së në vend të Barcelonës|url=https://www.theguardian.com/football/2021/jun/07/georginio-wijnaldum-signs-contract-to-join-psg-rather-than-barcelona|access-date=8 qershor 2021|website=[[The Guardian]]|language=en}}</ref> [[Sergio Ramos]],<ref>{{cite web|date=8 korrik 2021|title=Sergio Ramos signs with Paris Saint-Germain|trans-title=Sergio Ramos firmos me Paris Saint-Germain|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/sergio-ramos-signs-with-paris-saint-germain-until-2023|website=psg.fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=en}}</ref> dhe [[Gianluigi Donnarumma]]<ref>{{Cite web|author1=Sachin Nakrani|author2=Fabrizio Romano|date=16 qershor 2021|title=Gianluigi Donnarumma joins PSG as Gianluigi Buffon goes back to Parma|trans-title=Gianluigi Donnarumma i bashkohet PSG-së, Gianluigi Buffon rikthehet te Parma|url=https://www.theguardian.com/football/2021/jun/16/gianluigi-donnarumma-joins-psg-as-gianluigi-buffon-goes-back-to-parma|access-date=16 qershor 2021|website=[[The Guardian]]|language=en}}</ref> erdhën me parametra zero. Francezët e mbyllën merkaton me blerjen e ikonës argjentinase [[Lionel Messi]],<ref>{{cite news|title=Lionel Messi signs two-year Paris St-Germain deal after leaving Barcelona|trans-title=Lionel Messi firmos një marrëveshje dy-vjeçare me Paris St-Germain pas largimit nga Barcelona|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/58163106|access-date=10 gusht 2021|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> i cili erdhi nga Barcelona pas skadimit të kontratës, si dhe talentit portugez [[Nuno Mendes (futbollist, lindur 2002)|Nuno Mendes]], i cili erdhi në formë huazimi dhe u ble përfundimisht në vitin 2022.<ref>{{cite web|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/nuno-mendes-joins-paris-saint-germain-until-2022-mercato|title=Nuno Mendes joins Paris Saint-Germain|trans-title=Nuno Mendes i bashkohet Paris Saint-Germain|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|website=psg.fr|language=en|date=31 gusht 2021|access-date=31 gusht 2021}}</ref> Gjatë këtij sezoni, PSG-ja fitoi kampionatin për herë të 10të në histori,<ref>{{Cite web|author=Dixant Donde|date=26 prill 2022|title=Paris Saint-Germain reclaim their Ligue 1 title after drawing against Lens|trans-title=Paris Saint-Germain rifiton titullin e Ligue 1 pas barazimit ndaj Lens|url=https://footballexpress.news/paris-saint-germain-reclaim-their-ligue-1-title-after-drawing-against-lens/|access-date=16 maj 2023|website=Football Express|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> por pësoi një eliminim surpirzë nga Real Madridi në raundin e 16-tave, duke shkaktuar paqartësi për të ardhmen e Kylian Mbappé.<ref>{{Cite magazine|author=Andrew Gastelum|date=10 mars 2022|title=Kylian Mbappé Reacts to PSG's Champions League Collapse Amid Links to Real Madrid|trans-title=Kylian Mbappé reagon mbi shëmbjen e PSG në Ligën e Kampioneve mes lidhjeve te Real Madridi|url=https://www.si.com/soccer/2022/03/10/kylian-mbappe-psg-champions-league-loss-real-madrid-rumors|access-date=15 maj 2022|magazine=Sports Illustrated|language=en}}</ref> Megjithatë, ylli francez firmosi një kontratë të re deri në vitin 2025,<ref>{{cite web|date=21 maj 2022|title=Kylian Mbappé extends contract with Paris Saint-Germain until 2025|trans-title=Kylian Mbappé rinovon kontratën e tij me Paris Saint-Germain deri në 2025|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/kylian-mbappe-extends-contract-with-paris-saint-germain-until-2025|access-date=21 maj 2022|website=psg.fe|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=en}}</ref> pavarësisht zërave që e lidhnin me një kalim te Real Madridi.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2022/may/21/kylian-mbappe-decides-to-stay-at-psg-instead-of-joining-real-madrid|title=Kylian Mbappé decides to stay at PSG instead of joining Real Madrid|trans-title=Kylian Mbappé vendos të qëndroj te PSG në vend që të kaloj te Real Madridi|website=The Guardian|language=en|date=21 maj 2022}}</ref> ==Identiteti== ===Ngjyrat dhe maskota=== Që nga themelimi, Paris Saint-Germain ka përfaqësuar qytetin e [[Parisi]]t dhe kullën mbretërore [[Saint-Germain-en-Laye]].<ref name="psgfc" /> Si rezultat i kësaj, ngjyrat tradicionale të klubit janë bluja, e bardha dhe e kuqja.<ref name="lepsg">{{cite web|title=Le PSG|url=http://www.saintgermainenlaye.fr/fr/loisirs/le-psg/|publisher=Saint-Germain-en-Laye|language=fr|access-date=8 korrik 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131106224758/http://www.saintgermainenlaye.fr/fr/loisirs/le-psg/|archive-date=6 nëntor 2013|df=dmy-all}}</ref> E kuqja dhe bluja janë ngjyra pariziane, një shenjë për figurat revolucionare [[Gilbert du Motier, Marquis de Lafayette|Lafayette]] dhe [[Jean Sylvain Bailly]], dhe e bardha është një simbol i familjes mbretërore franceze dhe Saint-Germain-en-Laye.<ref name="lepsg" /><ref name="know">{{cite news|title=Things You Should Know About Paris Saint-Germain FC|trans-title=Gjërat që duhet t'i dini për Paris Saint-Germain|url=https://theculturetrip.com/europe/france/paris/articles/9-things-you-should-know-about-paris-saint-germain-f-c/|publisher=Culture Trip|language=en|date=14 dhjetor 2016|access-date=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228014812/https://theculturetrip.com/europe/france/paris/articles/9-things-you-should-know-about-paris-saint-germain-f-c/|url-status=live}}</ref> Në stemën e klubit, [[Kulla Eiffel]] në sfondin e kuq dhe blu përfaqëson Parisin, ndërsa "fleur de lys" në të bardhë është një aluzion për stemën e Saint-Germain-en-Laye.<ref name="lepsg"/><ref name="know"/> Fleur de lys është gjithashtu një simbol mbretëror dhe kujton se mbreti francez [[Luigji XIV]] lindi në qytet.<ref name="lepsg"/> Gjatë gjithë historisë së tij, PSG-ja ka pasur disa stema, por të gjitha ato kanë pasur tre ngjyrat historike të klubit.<ref name="psghe">{{cite news|title=Blasons, Logos, Écussons du PSG|url=http://psg70.free.fr/blasons.htm|publisher=PSG70|language=fr|access-date=7 tetor 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111111012652/http://psg70.free.fr/blasons.htm|archive-date=11 nëntor 2011|df=dmy-all}}</ref> Po kështu, bluzat më ikonike të PSG-së kanë qenë kryesisht të kuqe, blu ose të bardhë, me dy ngjyrat e mbetura të përfshira gjithashtu.<ref name="sofoot">{{cite news|title=Paris Saint-Germain, la capitale scintille en rouge et bleu|url=http://www.sofoot.com/paris-saint-germain-la-capitale-scintille-en-rouge-et-bleu-214476.html|website=SO FOOT.com|language=fr|date=28 dhjetor 2015|access-date=10 prill 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417083312/http://www.sofoot.com/paris-saint-germain-la-capitale-scintille-en-rouge-et-bleu-214476.html|archive-date=17 prill 2017|df=dmy-all}}</ref> Maskota zyrtare e klubit, Germain the Lynx, ka gjithashtu ngjyrat tradicionale të PSG-së.<ref name="know"/> Maskota u zbulua gjatë eventit Tournoi de Paris 2010 në përkujtim të 40-vjetorit të klubit dhe mund të shihet duke argëtuar fëmijë në tribunat e Parc des Princes ose pranë fushës me lojtarët gjatë nxehjes.<ref name="west">{{Cite news|title=Le PSG prend un nouveau virage|url=http://m.psg.fr/fr/Article/003001/Article/49547/Le-PSG-prend-un-nouveau-virage|publisher=PSG.FR|language=fr|date=23 korrik 2010|access-date=26 korrik 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170819055453/http://m.psg.fr/fr/Article/003001/Article/49547/Le-PSG-prend-un-nouveau-virage|archive-date=19 gusht 2017|df=dmy-all}}</ref> ===Stema=== Stema e parë e klubit ishte në thelb e njëjtë me logon origjinale të Paris FC (PFC). Pasi j'u desh të bashkohej për të krijuar PSG-në duke përdorur stadiumin e Stade Saint-Germain, stema e PFC-së mbajti dizajnin e saj origjinal, por emri poshtë saj ndryshoi nga "Paris FC" në "Paris Saint-Germain Football Club". Kjo stemë përbëhej nga një top futbolli blu me një enë të kuqe brenda. Ky i fundit është një simbol historik i Parisit dhe është i pranishëm në stemën e qytetit. Më poshtë me të kuqe ishte shkruar emri i klubit.<ref name="crests">{{cite news|title=L'écusson du PSG, évolution du logo à travers notre histoire|url=https://histoiredupsg.fr/lecusson-du-psg-evolution-du-logo-a-travers-notre-histoire|publisher=Histoire du PSG|language=fr|date=9 maj 2020|access-date=10 maj 2020|archive-date=13 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200513190304/https://histoiredupsg.fr/lecusson-du-psg-evolution-du-logo-a-travers-notre-histoire|url-status=live}}</ref> [[Skeda:Logo Paris SG 1992.svg|parapamje|djathtas|150px|alt=Logo du Paris Saint-Germain entre 1992 et 1996.|Stema e klubit midis viteve 1992 dhe 1995.]] Megjithatë, PSG-ja u nda nga PFC në vitin 1972 dhe kështu kishte nevojë për një stemë të re. Duke përfaqësuar Parisin dhe Saint-Germain-en-Laye, stema e dytë e klubit u bë baza e asaj që tifozët njohin sot. Logoja e rrumbullakët paraqiste Kullën Eifel në të kuqe kundër një sfondi blu dhe, poshtë saj, dy simbole të Saint-Germain në të bardhë: një fleur de lys dhe djepi i Luigjit XIV.<ref name="crests"/> Kjo stemë u krijua nga Christian Lentretien, ish-anëtar i bordit të PSG-së dhe publicist me profesion, dhe u përdor për herë të parë në vitin 1972 dhe zgjati deri në vitin 1982.<ref name="crests"/><ref>{{cite news|title=Michel Kollar on Twitter|trans-title=Michel Kollar në Twitter|url=https://twitter.com/michelkollar/status/1300001029887533056|work=Michel Kollar (@michelkollar)|publisher=Twitter|language=en|date=30 gusht 2020|access-date=30 gusht 2020|archive-date=30 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200830092335/https://twitter.com/michelkollar/status/1300001029887533056|url-status=live}}</ref> [[Parc des Princes]], stadiumi i klubit, ndodhet poshtë stemës së përdorur midis viteve 1982 dhe 1990.<ref name="crests"/> Stadiumi u hoq nga stema në vitin 1990. Dy vjet më vonë, pronarët e klubit, [[Canal+]], e ndryshuan rrënjësisht stemën në vitin 1992. Modeli i ri kishte akronimin "PSG" në të bardhë kundër një sfondi blu-bardhë-kuq-bardhë-blu (si modeli i ngjyrës së këmishës Hechter) me "Paris Saint-Germain" poshtë në të bardhë në një sfond të zi. Pas presionit të tifozëve, klubi riktheu stemën tradicionale në vitin 1995 me "Paris Saint-Germain" mbi kullë dhe "1970" poshtë djepit. Kjo logo pësoi një ndryshim të lehtë të fytyrës në vitin 2002, më së shumti duke shfaqur një nuancë më të errët të blusë.<ref name="crests"/> Me kërkesë të pronarëve të ri të klubit nga Katari, stema tradicionale pësoi një ndryshim të madh në vitin 2013.<ref name="crests"/> "Paris" tani shkruhet me shkronja të mëdha të bardha të zeza mbi një kullë të madhe Eiffel, duke vendosur qartë markën "Paris" në vend të "Paris Saint-Germain". Nën të, "Saint-Germain" është shkruar me shkronja më të vogla poshtë fleur de lys.<ref name="richest"/><ref name="dragon">{{cite news|title=PSG dreams bigger with its new brand logo by Dragon Rouge|trans-title=PSG ëndërron më shumë me stemën e re nga Dragon Rouge|url=https://www.dragonrouge.com/work/paris-st-germain/|publisher=Dragon Rouge|language=en|date=22 shkurt 2013|access-date=8 mars 2019|archive-date=16 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116191458/https://www.dragonrouge.com/work/paris-st-germain/|url-status=live}}</ref> Djepi dhe viti i themelimit të klubit “1970” u hoqën.<ref name="dragon"/> Zëvendësdrejtori i përgjithshëm i PSG-së [[Jean-Claude Blanc]] tha: "Ne quhemi Paris Saint-Germain, por mbi të gjitha ne quhemi Paris".<ref name="richest"/> ===Uniforma=== Gjatë tre sezoneve të tyre të para të ekzistencës, fanella e parë e Paris Saint-Germain ishte e kuqe me detaje blu dhe të bardha në mëngët dhe qafën e saj për të bashkuar tre ngjyrat e klubit: të kuqen dhe blunë e Parisit dhe të bardhën e Saint-Germain-en-Laye.<ref name="sofoot"/><ref name="shirts1970">{{cite news|title=L'historique des maillots du PSG : Les années 1970|trans-title=Historia e uniformave të PSG-së: Vitet 1990|url=https://histoiredupsg.fr/lhistorique-des-maillots-du-psg-les-annees-1970|publisher=Histoire du PSG|language=fr|date=4 maj 2020|access-date=4 maj 2020|archive-date=18 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200518163957/https://histoiredupsg.fr/lhistorique-des-maillots-du-psg-les-annees-1970|url-status=live}}</ref> Gjatë sezonit 2010–11, PSG veshi një fanellë të kuqe gjatë ndeshjeve në shtëpi për të përkujtuar 40 vjetorin e themelimit.<ref name="shirts2010">{{cite news|title=L'historique des maillots du PSG : Les années 2010|trans-title=Historia e uniformave të PSG-së: Vitet 2010|url=https://histoiredupsg.fr/lhistorique-des-maillots-du-psg-les-annees-2010|publisher=Histoire du PSG|language=fr|date=8 maj 2020|access-date=8 maj 2020|archive-date=13 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200513003609/https://histoiredupsg.fr/lhistorique-des-maillots-du-psg-les-annees-2010|url-status=live}}</ref> Lidhja mes Paris Saint-Germain dhe shtëpive të modës të qytetit është një lidhje e kahershme. Dizajneri francez i modës [[Daniel Hechter]] u bë president i PSG-së në vitin 1973 dhe projektoi pamjen tradicionale të uniformës së parë të klubit po atë vit: një fanellë blu me një shirit vertikal të kuq të rrethuar nga dy vija të bardha më të holla (blu-bardhë-kuqe-bardhë-blu).<ref name="shirts1970"/><ref name="style">{{cite news|title=At P.S.G., a Style Few Clubs Can Match|trans-title=Te PSG, një stil që vetëm pak klube mund t'a përshtasin|url=https://www.nytimes.com/2018/11/03/sports/psg-jordan-brand-fashion.html|publisher=The New York Times|language=en|date=3 nëntor 2018|access-date=8 mars 2019|archive-date=26 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190226100138/https://www.nytimes.com/2018/11/03/sports/psg-jordan-brand-fashion.html|url-status=live}}</ref> E përdorur për herë të parë në sezonin 1973–74, e ashtuquajtura "fanella e Hechter" ka mbetur identiteti klasik i PSG-së që atëherë.<ref name="sofoot"/><ref name="shirts1980">{{cite news|title=L'historique des maillots du PSG : Les années 1980|trans-title=Historia e uniformave të PSG-së: Vitet 1980|url=https://histoiredupsg.fr/lhistorique-des-maillots-du-psg-les-annees-1980|publisher=Histoire du PSG|language=fr|date=5 maj 2020|access-date=5 maj 2020|archive-date=18 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200518221017/https://histoiredupsg.fr/lhistorique-des-maillots-du-psg-les-annees-1980|url-status=live}}</ref><ref name="shirts1990">{{cite news|title=L'historique des maillots du PSG : Les années 1990|trans-title=Historia e uniformave të PSG-së: Vitet 1990|url=https://histoiredupsg.fr/lhistorique-des-maillots-du-psg-les-annees-1990|publisher=Histoire du PSG|language=fr|date=6 maj 2020|access-date=6 maj 2020|archive-date=18 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200518173808/https://histoiredupsg.fr/lhistorique-des-maillots-du-psg-les-annees-1990|url-status=live}}</ref><ref name="shirts2020">{{cite news|title=L'historique des maillots du PSG : Les années 2020|trans-title=Historia e uniformave të PSG-së: Vitet 2020|url=https://histoiredupsg.fr/lhistorique-des-maillots-du-psg-les-annees-2020|publisher=Histoire du PSG|language=fr|date=25 tetor 2020|access-date=25 tetor 2020|archive-date=4 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104234741/https://histoiredupsg.fr/lhistorique-des-maillots-du-psg-les-annees-2020|url-status=live}}</ref> [[Skeda:PSG iconic shirts.png|parapamje|djathtas|310px|alt=Tre fanellat më ikonike të Paris Saint-Germain.]] Fanella e famshme bëri debutimin e saj gjatë një ndeshjeje në shtëpi në [[Ligue 2]] kundër Yllit të Kuq më 10 nëntor 1973.<ref>{{cite news|title=Il y a 43 ans, première au Parc des Princes, premier maillot Hechter|trans-title=43 vite më parë debutoi në Parc des Princes fanella e parë Hechter|url=https://canal-supporters.com/2016/11/il-y-a-43-ans-premiere-au-parc-des-princes-premier-maillot-hechter/|publisher=PSG Canal Supporters|language=en|date=10 nëntor 2016|access-date=15 korrik 2020|archive-date=17 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200717043333/https://canal-supporters.com/2016/11/il-y-a-43-ans-premiere-au-parc-des-princes-premier-maillot-hechter/|url-status=dead}}</ref> Kjo ishte gjithashtu ndeshja e parë e klubit në Parc des Princes. PSG fitoi 3–1; [[Othniel Dossevi]] shënoi golin e parë të klubit në stadium, si dhe të parin me fanellën e Hechter.<ref name="dossevi"/> Yjet e PSG-së në vitet 1990 dhe 2000 si [[Raí]], [[Ronaldinho]] dhe [[Pauleta]] janë të lidhur me këtë fanellë. Gjatë kohës që luanin me këtë fanellë, klubi kryeqytetas arriti pesë gjysëm-finale evropiane radhazi midis viteve 1993 dhe 1997, fitoi Kupën UEFA të Fituesve të Kupës 1995–96 dhe arriti tetë fitore radhazi kundër rivalëve të mëdhenj të ''[[Le Classique]]'', [[Olympique de Marseille]], midis viteve 2002 dhe 2004.<ref name="sofoot"/><ref name="shirts2000">{{cite news|title=L'historique des maillots du PSG : Les années 2000|trans-title=Historia e fanellave të PSG-së: Vitet 2000|url=https://histoiredupsg.fr/lhistorique-des-maillots-du-psg-les-annees-2000|publisher=Histoire du PSG|language=fr|date=7 maj 2020|access-date=7 maj 2020|archive-date=18 maj 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200518155053/https://histoiredupsg.fr/lhistorique-des-maillots-du-psg-les-annees-2000|url-status=live}}</ref> Besimi i përgjithshëm është se Hechter e bazoi krijimin e tij në fanellën bardhekuq të veshur nga [[AFC Ajax|Ajaxi]], e cila ishte skuadra dominuese në [[Evropë]] në atë kohë, por me flamurin francez në mendje.<ref name="dissected"/><ref name="shirts1970"/><ref name="style"/> Megjithatë, vetë Hechter e ka mohuar këtë, duke pretenduar se ishte frymëzuar nga [[Ford Mustang]]. Ai transpozoi vijat e kofanos të makinës në bluzë dhe përdori tre ngjyrat e klubit.<ref name="shirts1970"/> Fanella Hechter ka dy versione alternative: "Hechter i kundërt" (e kuqe-bardhë-blu-bardhë-e kuqe), e prezantuar në sezonin 1974–75 dhe "Hechter i bardhë" (bardhë-blu-kuq-blu-bardhë), e cila u shfaq për herë të parë në sezonin 1994–95.<ref name="shirts1970"/><ref name="shirts2020"/><ref>{{cite news|title=Le grand retour du maillot Hechter blanc !|url=https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/content/le-grand-retour-du-maillot-hechter-blanc-psg-amical-sochaux-maillot|website=PSG.FR|language=fr|date=5 gusht 2020|access-date=6 gusht 2020|archive-date=25 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125201448/https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/content/le-grand-retour-du-maillot-hechter-blanc-psg-amical-sochaux-maillot|url-status=live}}</ref> Megjithatë, tifozët përjetuan sukseset e para historike të klubit me fanellën ikonike të dytë; me këtë fanellë, tifozët shijuan sukseset e klubit në Kupën e Francës (1982 dhe 1983), suksesin e parë evropian (1983) si dhe titullin e parë të Ligue 1 në vitin 1986. Fanella ishte e bardhë me vija vertikale blu dhe të kuqe në të majtë.<ref name="sofoot"/><ref name="shirts1980"/> Fanella e bardhë u promovua nga presidenti i PSG-së, [[Francis Borelli]], dhe identiteti shtëpiak i klubit nga viti 1981 deri në vitin 1990.<ref name="shirts1980"/> Ajo tani njihet si "fanella Borelli" dhe është sinonim me legjendat e PSG-së nga vitet 1980 si [[Safet Sušić]], [[Luis Fernández]] dhe [[Dominique Bathenay]].<ref name="sofoot"/><ref name="shirts1990"/><ref>{{cite news|title=L'oeil d'Ambre sur… Le maillot Third|url=https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/content/l-oeil-d-ambre-sur-le-maillot-third|website=PSG.FR|language=fr|date=16 shtator 2019|access-date=21 korrik 2020|archive-date=22 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200722055328/https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/content/l-oeil-d-ambre-sur-le-maillot-third|url-status=live}}</ref> ===Himni dhe motot=== "Allez Paris!", i regjistruar nga aktorja dhe këngëtarja belge [[Annie Cordy]] në vitin 1971, ishte himni i parë zyrtar i klubit. Ajo ishte një tifoze e PSG-së që në fillim dhe ishte pjesë e një shoqate me qindra të famshëm që kontribuan në themelimin e klubit në vitin 1970.<ref name="allezparis">{{cite news|title=Allez Paris ! (par Annie Cordy)|url=https://www.bide-et-musique.com/song/7218.html|publisher=Bide et Musique|language=fr|access-date=5 shtator 2020|archive-date=1 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001024117/https://www.bide-et-musique.com/song/7218.html|url-status=live}}</ref><ref name="Cordy">{{cite news|title=L'hommage du PSG à Annie Cordy, qui avait chanté le premier hymne du club|trans-title=Homazhi i PSG-së ndaj Annie Cordy, e cila këndoi himnin e parë të klubit|url=https://rmcsport.bfmtv.com/football/l-hommage-du-psg-a-annie-cordy-qui-avait-chante-le-premier-hymne-du-club-1972560.html|publisher=Maxifoot|language=fr|date=4 shtator 2020|access-date=5 shtator 2020|archive-date=17 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117040816/https://rmcsport.bfmtv.com/football/l-hommage-du-psg-a-annie-cordy-qui-avait-chante-le-premier-hymne-du-club-1972560.html|url-status=live}}</ref> Himni i dytë i klubit, "Allez Paris-Saint-Germain!" nga Les Parisiens, u regjistrua në vitin 1977, duke zëvendësuar versionin e Cordy. Himni i dytë ishte iniciativë e liderit historik të PSG-së dhe producentit muzikor [[Charles Talar]], i cili e prodhoi dhe e lëshoi atë nën etiketën e tij diskografike homonime.<ref name="allezpsg">{{cite news|title=Allez Paris-Saint-Germain ! (par Les Parisiens)|url=https://beta.bide-et-musique.com/song/3522.html|publisher=Bide et Musique|language=fr|access-date=27 dhjetor 2019|archive-date=11 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210811074018/https://beta.bide-et-musique.com/song/3522.html|url-status=live}}</ref><ref name="listen">{{cite news|title=PSG: Ecoutez l'hymne des Parisiens chanté par les joueurs !|url=http://www.sportune.fr/article/psg-ecoutez-lhymne-des-parisiens-chante-par-les-joueurs-55990|publisher=Sportune|language=fr|date=22 mars 2012|access-date=27 dhjetor 2019|archive-date=27 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191227235705/http://www.sportune.fr/article/psg-ecoutez-lhymne-des-parisiens-chante-par-les-joueurs-55990|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=Chronologie|trans-title=Kronologjia|url=https://www.nouvelobs.com/sport/20060531.OBS9778/chronologie.html|publisher=Nouvel Obs|language=fr|date=1 qershor 2006|access-date=10 mars 2019|archive-date=6 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806042258/https://www.nouvelobs.com/sport/20060531.OBS9778/chronologie.html|url-status=live}}</ref> Kori i këngës u bë një këngë popullore në mesin e tifozëve të PSG-së gjatë ndeshjeve.<ref name="chants">{{cite news|title=Les chants des supporters du PSG en vidéos|trans-title=Koret e tifozëve të PSG-së në video|url=http://www.psgmag.net/231-Les-chants-des-supporters-du-PSG.html|publisher=PSG MAG|language=fr|date=6 nëntor 2009|access-date=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228001724/http://www.psgmag.net/231-Les-chants-des-supporters-du-PSG.html|url-status=live}}</ref> Një version i ri, i quajtur gjithashtu "Allez Paris-Saint-Germain!", u regjistrua në vitin 2010 si pjesë e festimeve të 40 vjetorit të klubit. Kënduar në melodinë e "Go West" nga Village People, teksti u rishkrua me sugjerimet e bëra nga fansat. Ky është himni aktual zyrtar i klubit.<ref name="know"/><ref name="west"/><ref name="listen"/> "Ô Ville Lumière" ("Oh qytet i dritës"), në melodinë e "Lulës së Skocisë", është një tjetër himn i klubit për tifozët e PSG-së.<ref>{{cite news|title=Comment "O Ville Lumière" est en train de pousser Phil Collins vers la sortie|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Comment-o-ville-lumiere-est-en-train-de-pousser-phil-collins-vers-la-sortie/617650|publisher=L'Équipe|language=fr|date=19 dhjetor 2015|access-date=17 korrik 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160412034709/http://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Comment-o-ville-lumiere-est-en-train-de-pousser-phil-collins-vers-la-sortie/617650|archive-date=12 prill 2016|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|title=VIDÉOS – Les chants les plus emblématiques des supporters dans les stades de foot en France|url=https://www.francebleu.fr/sports/football/videos-les-plus-beaux-meilleurs-chants-hymnes-ambiances-des-supporters-dans-les-stades-de-foot-en-1517311777|publisher=France Bleu|language=fr|date=20 prill 2018|access-date=28 dhjetor 2019|archive-date=28 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191228011002/https://www.francebleu.fr/sports/football/videos-les-plus-beaux-meilleurs-chants-hymnes-ambiances-des-supporters-dans-les-stades-de-foot-en-1517311777|url-status=live}}</ref> Kore të tjera të dalluara nga grupet e tifozëve në tribunat e Boulogne dhe Auteuil përfshijnë "Le Parc est à nous" ("Parku është i yni"), "Ici, c'est Paris!" ("Ky është Parisi!"), dhe "Paris est magique!" ("Parisi është magjik!").<ref name="know"/><ref name="trust">{{cite news|title=Kop of Boulogne, the story|trans-title=Tribuna Boulogne, historia|url=https://www.sofoot.com/blogs/marxist/kop-of-boulogne-the-story-122994.html|website=Sofoot.com|language=en|date=5 mars 2010|access-date=24 shtator 2019|archive-date=9 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190809034854/https://www.sofoot.com/blogs/marxist/kop-of-boulogne-the-story-122994.html|url-status=live}}</ref> Të dyja tribunat filluan të shkëmbejnë këto kore gjatë ndeshjeve të PSG-së në vitet 1990.<ref name="chants"/><ref name="spark">{{cite news|title=PSG Ultràs are bringing the spark back to the Parc|trans-title=Ultrasit e PSG-së po kthejnë shkëndijën mbrapsht në Parc|url=http://www.unusualefforts.com/ultras-psg/|publisher=Unusual Efforts|language=en|date=16 nëntor 2016|access-date=6 tetor 2019|archive-date=21 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190721025341/http://www.unusualefforts.com/ultras-psg/|url-status=live}}</ref><ref name="blizzard">{{cite news|title=Parc des Princes|url=https://www.theblizzard.co.uk/article/parc-des-princes|publisher=The Blizzard|language=en|date=4 shtator 2017|access-date=27 dhjetor 2019|archive-date=27 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191227163745/https://www.theblizzard.co.uk/article/parc-des-princes|url-status=dead}}</ref> "Who Said I Would" nga Phil Collins është gjithashtu një himn tradicional për tifozët. Kënga ka shoqëruar hyrjen e lojtarëve në fushë që nga viti 1992.<ref>{{cite news|title=Simple erreur pour la musique d'entrée des joueurs, Phil Collins devrait rester au Parc des Princes|url=https://www.culturepsg.com/news/club/simple-erreur-pour-la-musique-dentree-des-joueurs-phil-collins-devrait-rester-au-parc-des-princes/38577|publisher=CulturePSG|language=fr|date=15 gusht 2021|access-date=18 gusht 2021|archive-date=15 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210815104837/https://www.culturepsg.com/news/club/simple-erreur-pour-la-musique-dentree-des-joueurs-phil-collins-devrait-rester-au-parc-des-princes/38577|url-status=live}}</ref> ==Stadiumi== {{Main article|Parc des Princes}} [[Skeda:Paris Parc des Princes 1.jpg|thumb|right|Brenda stadiumit Parc des Princes]] Paris Saint-Germain luajti ndeshjen e parë si pritës në [[Parc des Princes]] më 10 nëntor 1973 kundër Yllit të Kuq të vlefshme për sezonin 1973–74 të Ligue 2.<ref name="dossevi"/><ref name="princes">{{cite news|title=Parc des Princes|url=https://www.psg.fr/theclub/parcdesprinces|website=psg.fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=fr|access-date=19 korrik 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170819055454/https://en.psg.fr/theclub/parcdesprinces|archive-date=19 gusht 2017|df=dmy-all}}</ref> Në këtë stadium u luajt edhe ndeshja hapëse e Ligue 1 të atij sezoni midis [[Paris FC]] dhe [[FC Sochaux-Montbéliard|Sochaux]].<ref name="dossevi"/> PSG-ja u rikthye në stadium në vitin 1974 pas rikthimit në Ligue 1, ndërsa Paris FC u rrëzua në Ligue 2. Që nga ajo kohë, Parc des Princes u bë shtëpia e përherëshme e Paris Saint-Germain.<ref name="psg70"/><ref name="pfc"/> Në vitet e para të ekzistencës, PSG luajti në fusha të ndryshme si [[Stade Municipal Georges Lefèvre]], [[Stade Jean-Bouin (Paris)|Stade Jean-Bouin]], [[Stade Bauer]], [[Stade Yves-du-Manoir]] si dhe Parc des Prices në disa raste, pavarësisht kundërshtimit të Paris FC.<ref>{{cite news|title=1973 – 1978 : Paris se replace sur la scène française|url=https://parisunited.fr/oeil-du-supporter/1973-1978-paris-se-replace-sur-la-scene-francaise/|publisher=Paris United|language=fr|date=19 nëntor 2018|access-date=7 mars 2019|archive-date=8 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190308002900/https://parisunited.fr/oeil-du-supporter/1973-1978-paris-se-replace-sur-la-scene-francaise/|url-status=live}}</ref><ref name="grounds">{{cite news|title=Le PSG et Manchester City, les faux jumeaux|url=https://www.lemonde.fr/ligue-des-champions/article/2016/04/06/le-psg-et-manchester-city-les-faux-jumeaux_4897137_1616944.html|publisher=Le Monde|language=fr|date=5 prill 2016|access-date=2 prill 2019|archive-date=3 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403042622/https://www.lemonde.fr/ligue-des-champions/article/2016/04/06/le-psg-et-manchester-city-les-faux-jumeaux_4897137_1616944.html|url-status=live}}</ref> ==Trofe== Paris Saint-Germain është klubi më i suksesshëm në historinë e futbollit francez, duke fituar 47 trofe zyrtar.<ref name="titles"/> Ata mbajnë rekordin për çdo trofe kombëtar, duke fituar dhjetë [[Ligue 1|kampionate]], katërmbëdhjetë [[Coupe de France|kupa kombëtare]], nëntë [[Couple de la Ligue|kupa lige]] dhe njëmbëdhjetë [[Trophée des Champions|superkupa]].<ref name="titles"/> Në arenën ndërkombëtare, klubi ka fituar një Kupë UEFA të fituesve të Kupës, duke qënë klubi i vetëm francez që e ka arritur këtë sukses,<ref>{{cite news|title=Everything You Need to Know About Le Classique Rivalry Between PSG and Marseille|trans-title=Të gjitha që duhet ti dini rreth rivalitetit të Le Classique midis PSG-së dhe Marsejës|url=https://bleacherreport.com/articles/1976639-everything-you-need-to-know-about-le-classique-rivalry-between-psg-and-marseille|publisher=Bleacher Report|language=en|date=28 shkurt 2014|access-date=8 korrik 2021}}</ref> si dhe një [[UEFA Kupa Intertoto|Kupë Intertoto]].<ref name="titles"/> {| class="wikitable plainrowheaders" style="font-size:95%; text-align:center;" !style="width: 1%;"|Tipi !style="width: 5%;"|Kompeticioni !style="width: 1%;"|Tituj !style="width: 21%;"|Sezone |- |rowspan=5|'''Vendor''' !scope=col|[[Ligue 1]]<ref name="L1">{{Cite news|title=Ligue 1 : le palmarès par titres depuis 1933|trans-title=Ligue 1 : lista e fituesve të titujve që nga viti 1933|url=https://www.lequipe.fr/Football/ligue-1/page-palmares-equipes/par-titres|publisher=L'Équipe|language=fr|date=13 korrik 2022|access-date=13 korrik 2022}}</ref> |style="background-color:gold"|'''10'''{{smallsup|s}} |align="left"|[[1985–86 French Division 1|1985–86]], [[1993–94 French Division 1|1993–94]], [[2012–13 Ligue 1|2012–13]], [[2013–14 Ligue 1|2013–14]], [[2014–15 Ligue 1|2014–15]], [[2015–16 Ligue 1|2015–16]], [[2017–18 Ligue 1|2017–18]], [[2018–19 Ligue 1|2018–19]], [[2019–20 Ligue 1|2019–20]], [[2021–22 Ligue 1|2021–22]] |- !scope=col|[[Ligue 2]]<ref name="L2">{{Cite news|title=Ligue 2 : le palmarès par titres depuis 1934|trans-title=Ligue 2 : lista e fituesve të titujve që nga viti 1934|url=https://www.lequipe.fr/Football/ligue-2/page-palmares-equipes/par-titres|publisher=L'Équipe|language=fr|date=13 korrik 2022|access-date=13 korrik 2022}}</ref> |align="center"|'''1''' |align="left"|[[1970–71 French Division 2|1970–71]] |- !scope=col|[[Coupe de France]]<ref name="CdF">{{Cite news|title=Coupe de France : le palmarès par titres depuis 1918|trans-title=Coupe de France : lista e fituesve të titujve që nga viti 1918|url=https://www.lequipe.fr/Football/coupe-de-france/page-palmares-equipes/par-titres|publisher=L'Équipe|language=fr|date=13 korrik 2022|access-date=13 korrik 2022}}</ref> |style="background-color:gold"|'''14''' |align="left"|[[1981–82 Coupe de France|1981–82]], [[1982–83 Coupe de France|1982–83]], [[1992–93 Coupe de France|1992–93]], [[1994–95 Coupe de France|1994–95]], [[1997–98 Coupe de France|1997–98]], [[2003–04 Coupe de France|2003–04]], [[2005–06 Coupe de France|2005–06]], [[2009–10 Coupe de France|2009–10]], [[2014–15 Coupe de France|2014–15]], [[2015–16 Coupe de France|2015–16]], [[2016–17 Coupe de France|2016–17]], [[2017–18 Coupe de France|2017–18]], [[2019–20 Coupe de France|2019–20]], [[2020–21 Coupe de France|2020–21]] |- !scope=col|[[Coupe de la Ligue]]<ref name="CdL">{{Cite news|title=Coupe de la Ligue : le palmarès par titres depuis 1995|trans-title=Coupe de la Ligue : lista e fituesve të titujve që nga viti 1995|url=https://www.lequipe.fr/Football/coupe-de-la-ligue/page-palmares-equipes/par-titres|publisher=L'Équipe|language=fr|date=13 korrik 2022|access-date=13 korrik 2022}}</ref> |style="background-color:gold"|'''9''' |align="left"|[[1995 Coupe de la Ligue Final|1994–95]], [[1998 Coupe de la Ligue Final|1997–98]], [[2007–08 Coupe de la Ligue|2007–08]], [[2013–14 Coupe de la Ligue|2013–14]], [[2014–15 Coupe de la Ligue|2014–15]], [[2015–16 Coupe de la Ligue|2015–16]], [[2016–17 Coupe de la Ligue|2016–17]], [[2017–18 Coupe de la Ligue|2017–18]], [[2019–20 Coupe de la Ligue|2019–20]] |- !scope=col|[[Trophée des Champions]]<ref name="TdC">{{Cite news|title=Trophée des Champions : le palmarès par titres depuis 1995|trans-title=Trophée des Champions : lista e fituesve të titujve që nga viti 1995|url=https://www.lequipe.fr/Football/trophee-des-champions/page-palmares-equipes/par-titres|publisher=L'Équipe|language=fr|date=13 korrik 2022|access-date=13 korrik 2022}}</ref> |style="background-color:gold"|'''11''' |align="left"|[[1995 Trophée des Champions|1995]], [[1998 Trophée des Champions|1998]], [[2013 Trophée des Champions|2013]], [[2014 Trophée des Champions|2014]], [[2015 Trophée des Champions|2015]], [[2016 Trophée des Champions|2016]], [[2017 Trophée des Champions|2017]], [[2018 Trophée des Champions|2018]], [[2019 Trophée des Champions|2019]], [[2020 Trophée des Champions|2020]], [[2022 Trophée des Champions|2022]] |- | ![[UEFA Liga e Kampionëve]] | align="center" |'''1''' | align="left" |[[UEFA Liga e Kampionëve 2024–25|2024–25]] |- |rowspan=2|'''Kontinental''' !scope=col|[[Kupa UEFA e Fituesve të Kupës]]<ref name="CWC">{{cite news|title=Cup Winners Cup » Champions|trans-title=Kupa e fituesve të Kupës » Kampionët|url=https://www.worldfootball.net/winner/ec-der-pokalsieger/|website=worldfootball.net|language=en|date=13 korrik 2022|access-date=13 korrik 2022}}</ref> |align="center"|'''1''' |align="left"|[[1995–96 UEFA Cup Winners' Cup|1995–96]] |- !scope=col|[[UEFA Kupa Intertoto]]<ref name="UIC">{{Cite news|title=UEFA Intertoto Cup|trans-title=UEFA Kupa Intertoto|url=https://www.rsssf.org/tablesi/intertoto.html|publisher=RSSSF|language=en|date=15 janar 2010|access-date=13 korrik 2022}}</ref> |align="center"|'''1''' |align="left"|[[2001 UEFA Intertoto Cup|2001]] |} * {{legend|gold|rekord}} * {{smallsup|S}} rekord i ndarë ==Lojtarët== ===Skuadra aktuale=== {{updated|3 shkurt 2025}}<ref name="team">{{cite news|title=Équipe Première|trans-title=Ekipi i parë|url=https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/effectif|work=PSG.fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=fr|accessdate=31 gusht 2019}}</ref> {{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=ITA|pos=GK|name=[[Gianluigi Donnarumma]]|other=[[Kapiteni (futboll)|zëv-kapiten]]}}<ref name="CaptainPSG"/> {{Fs player|no=2|nat=MAR|pos=DF|name=[[Achraf Hakimi]]|other=[[Kapiteni (futboll)|zëv-kapiten]]}}<ref name="CaptainPSG"/> {{Fs player|no=3|nat=FRA|pos=DF|name=[[Presnel Kimpembe]]|other=[[Kapiteni (futboll)|zëv-kapiten]]}}<ref name="CaptainPSG"/> {{Fs player|no=5|nat=BRA|pos=DF|name=[[Marquinhos]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiten]]}}<ref name="CaptainPSG">{{cite news|title=Marquinhos désigné capitaine du Paris Saint-Germain pour la saison 2024-2025|url=https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/content/marquinhos-designe-capitaine-du-paris-saint-germain-pour-la-saison-2024-2025-paris-saint-germain|website=psg.fr|publisher=Paris Saint-Germain F.C.|language=fr|date=13 shtator 2024|access-date=17 shtator 2024|archive-date=13 shtator 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913192552/https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/content/marquinhos-designe-capitaine-du-paris-saint-germain-pour-la-saison-2024-2025-paris-saint-germain|url-status=live}}</ref> {{Fs player|no=7|nat=GEO|pos=FW|name=[[Khvicha Kvaratskhelia]]}} {{Fs player|no=8|nat=ESP|pos=MF|name=[[Fabián Ruiz]]}} {{Fs player|no=9|nat=POR|pos=FW|name=[[Gonçalo Ramos]]}} {{Fs player|no=10|nat=FRA|pos=FW|name=[[Ousmane Dembélé]]}} {{Fs player|no=14|nat=FRA|pos=FW|name=[[Désiré Doué]]}} {{Fs player|no=17|nat=POR|pos=MF|name=[[Vitinha (footballer, born February 2000)|Vitinha]]}} {{Fs player|no=19|nat=KOR|pos=MF|name=[[Lee Kang-in]]}} {{Fs player|no=21|nat=FRA|pos=DF|name=[[Lucas Hernandez]]}} {{fs mid}} {{Fs player|no=24|nat=FRA|pos=MF|name=[[Senny Mayulu]]}} {{fs player|no=25|nat=POR|pos=DF|name=[[Nuno Mendes (footballer, born 2002)|Nuno Mendes]]}} {{Fs player|no=29|nat=FRA|pos=FW|name=[[Bradley Barcola]]}} {{Fs player|no=33|nat=FRA|pos=MF|name=[[Warren Zaïre-Emery]]}} {{Fs player|no=35|pos=DF|nat=BRA|name=[[Lucas Beraldo]]}} {{Fs player|no=39|nat=RUS|pos=GK|name=[[Matvey Safonov]]}} {{Fs player|no=42|nat=FRA|pos=DF|name=[[Yoram Zague]]}} {{fs player|no=45|nat=MAR|pos=DF|name=[[Naoufel El Hannach]]}} {{Fs player|no=49|nat=FRA|pos=FW|name=[[Ibrahim Mbaye]]}} {{Fs player|no=51|nat=ECU|pos=DF|name=[[Willian Pacho]]}} {{Fs player|no=80|nat=ESP|pos=GK|name=[[Arnau Tenas]]}} {{Fs player|no=87|nat=POR|pos=MF|name=[[João Neves]]}} {{Fs end}} ===Në huazim=== {{fs start}} {{Fs player|no=|nat=FRA|pos=MF|name=[[Jonathan Ikoné]]|other=at [[Montpellier HSC|Montpellier]] deri më 30 qershor2018}} {{fs mid}} {{Fs player|no=|nat=FRA|pos=MF|name=Gaëtan Robail|other=at [[Cercle Brugge K.S.V.|Cercle Brugge]] deri më 30 qershor 2018}} {{fs end}} == Infrastruktura == === Stadiumi === [[Skeda:PSG-Nantes_Parc_des_Princes_05.jpg|parapamje|[[Parc des Princes]], shtëpia aktuale e parisienëve]] Stadiumi i parë i përdorur nga Paris Saint-Germain F.C. ishte '''Stade Georges-Lefèvre''', i vendosur në Saint-Germain-en-Laye. Fillimisht i njohur si '''Camp des Loges''', ai u përdor kryesisht nga Stade Saint-Germain nga viti 1904 deri në vitin 1974. Aktualisht, ky kompleks vazhdon të përdoret për ndeshjet dhe aktivitetet e ekipeve të të rinjve të PSG-së. Në periudhat pasuese, klubi luajti në '''Stade Jean-Bouin''', '''Stade Bauer''' dhe në '''Stade Olympique Yves-du-Manoir'''. I pari prej këtyre stadiumeve, i përuruar në vitin 1925, u përdor nga Paris Saint-Germain F.C. për disa ndeshje gjatë sezonit 1970–71, por për shkak të pjesëmarrjes së ulët të tifozëve krahasuar me Stade Georges-Lefèvre, skuadra pariziene zgjodhi t’i zhvillonte ndeshjet e saj në shtëpi në vende të tjera. Stadiumi në Saint-Ouen, i njohur sot si Stade Bauer në nder të mjekut Jean-Claude Bauer, iu vu në dispozicion klubit për ndeshjen e parë të sezonit 1971–72, për shkak të punimeve të rinovimit që e bënin të pamundur përdorimin e Parc des Princes. Ndërsa stadiumi në Colombes u përdor në mënyrë sporadike gjatë sezonit 1971–72, si dhe më vonë nga viti 1977 deri në vitin 1979. Stadiumi aktual ku Paris Saint-Germain F.C. zhvillon ndeshjet në shtëpi është '''Parc des Princes''', i përuruar në vitin 1897. Megjithatë, ai filloi të përdorej nga klubi parisien pas rinovimit të tretë të projektuar nga arkitekti Roger Taillibert, i përfunduar në vitin 1972, i cili kishte si qëllim kryesor heqjen e pistës së atletikës. Më parë, stadiumi kishte funksionuar kryesisht si një velodrom dhe ishte përdorur rregullisht edhe për ndeshjet e ekipit kombëtar francez të futbollit. Ndeshja e parë në stadiumin e rinovuar u zhvillua më 13 gusht 1974, kundër Metz. Në gjysmën e parë të viteve 2000, u realizua një projekt i madh rinovimi që preku kryesisht dhomat e zhveshjes, zgjerimin e tribunave VIP, përmirësimin e fushës së lojës dhe krijimin e një zone të re për shtypin. . === Qendra e Trajnimit === <templatestyles src="Modulo:Vedi anche/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Avviso permanente/styles.css" />{{Shiko gjithashtu|Campus PSG}} [[Skeda:P1070571_Entrainement_PSG_Stade_Georges_Lefevre.JPG|majtas|parapamje|Camp des Loges, i njohur tani si Qendra e Hyrjes në Ooredoo, fusha e parë e lojës dhe qendra e stërvitjes e klubit.]] Qendra aktuale stërvitore e Paris Saint-Germain është Kampusi i PSG-së. Kampusi i PSG-së, i njohur zyrtarisht si Kampusi i Paris Saint-Germain, është fusha stërvitore e Klubit të Futbollit Paris Saint-Germain. I vendosur në Poissy, ai zëvendësoi Camp des Loges, qendrën historike stërvitore të klubit në Saint-Germain-en-Laye aty pranë. Në pronësi dhe të financuar nga klubi, objekti strehon ekipet e futbollit (burra dhe gra), hendbollit dhe xhudos të PSG-së, si dhe akademitë e saj të futbollit dhe hendbollit. Klubi ka gjithashtu një qendër para-stërvitore për fëmijë të moshës 15 vjeç e poshtë, të vendosur në Verneuil-sur-Seine, në departamentin e Yvelines. == Referime == <references/> ==Lidhje të jashtme== {{Commons}} ;Uebfaqet zyrtare *[http://www.psg.fr/ PSG.fr - Site officiel du Paris Saint-Germain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091003080003/http://www.psg.fr/ |date=3 tetor 2009 }} *[https://web.archive.org/web/20110808142115/http://www.ligue1.com/club/paris-saint-germain Paris Saint-Germain] at [[Ligue 1]] *[http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=52747/profile/index.html PSG] at [[UEFA]] ;Uebfaqet e lajmeve *[http://www.leparisien.fr/psg-foot-paris-saint-germain.php PSG : Toute l'actualité du Paris Saint-Germain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110523035717/http://www.leparisien.fr/psg-foot-paris-saint-germain.php |date=23 maj 2011 }} at [[Le Parisien]] {{G14}} [[Kategoria:Paris Saint-Germain F.C.]] [[Kategoria:Klube futbolli]] [[Kategoria:Klube futbolli në Francë]] [[Kategoria:Klube të G-14]] r5eevjkxag5906mbnv67segsyuyz3xj 3 137905 3006538 3003065 2026-07-06T13:56:30Z MediaWiki message delivery 56618 /* Tech News: 2026-28 */ pjesë e re 3006538 wikitext text/x-wiki {{wikibreak}} '''Gjatë stinës së verës aktiviteti im në projekt mund të jetë i ulët. Për ndihmë mund të shkoni te një administrator tjetër nga lista [[Special:ListUsers/sysop|këtu]].''' '''During the summer season my activity in this project may be lower than usual. If you need help with anything you may want to go to another admin from this [[Special:ListUsers/sysop|list]].''' {{Përdoruesi diskutim:Klein Muçi/Arkivi X}} ==Stampa:Infobox Komunat franceze== Mirëmëngjes Klein Muçi. Sorry for not writing in Albanese. Someone must have changed something to the code of this template (or to another template linked to it) cos, now, the coordinates of the communes don't appear anymore. ''Lua error te package.lua te rreshti 80: module 'Module:ISO 3166/data/FR' not found.'' I wonder if it's the name "module" as the template must be waiting for "moduli". I would be very happy if you could help me to solve this problem. Have a nice week-end. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 18 prill 2026 15:34 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Unfortunately the technical infrastructure regarding French communes has some rather outdated code in our project. [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Kategoria "Faqet me harta"|In this discussion]] I was asked to do some changes regarding this. I did and supposedly further changes would be done by the interested person but I'm guessing they were deemed too complex by them and thus the process wasn't continued. Coming at your specific problem, the remaining issue is that the commune specific modules are missing in our project and would need to be imported from EnWiki. I just imported [[Module:Location map/data/France Auvergne-Rhône-Alpes]] and this solved the problem in [[Bâgé-Dommartin]]. You would need to import the other remaining modules which can be found in [[w:en:Category:France region location map modules|this category]] (~30) and that would solve every problem with every commune article I believe. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 prill 2026 03:39 (CEST) ::Thank you so much, dear colleague. Now, the French stubs look much better and I understand how to import new maps. I've still another question. The names of the French regions have been translated in Albanian. But, on the pages that are about communes, department etc., you find the regions called in French or in a mixed way so the page is called ''Auvernja-Rona-Alpet'' but links are also called ''Auvernia-Rhône-Alpes'' or ''Auvergne-Rhône-Alpes''. This isn't too important as it's about links. But pages also have different versions of the names like [Kategoria:Gjeografia e Auvernia-Rhône-Alpes]. In the end, it's rather messy. Is there a rule on sq.wp about the geographical names? Should it be Auvernja-Rona-Alpet or Auvernia-Rona-Alpet, Qendra-Val de Loire or Qendër-Lugina e Luarës etc.? Have a nice Sunday. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:11 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], no problem. Unfortunately, there isn’t any well-established naming convention in place—neither for this specific topic nor more broadly. :::Personally, I tend to favor localized terms, as they often make content more approachable and engaging for readers. That said, given the current lack of contributors working in this area, I’d encourage you to [[WP:BOLD|be bold]] and organize things in the way you find most suitable. It’s entirely possible that your approach helps shape a more consistent standard over time. :::In any case, having a consistent system—whatever form it takes—is far preferable to randomness, especially when it comes to making future large-scale adjustments more manageable. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:35 (CEST) ::::Hello again. I'm sorry to disturb you again but I'm facing a mystery. If you look at [https://sq.wikipedia.org/wiki/Apremont-sur-Allier this], you can see a density of 22 instead of 2. What is weird is that it's the only time I meet such a mistake. The only difference with the other pages I created or modified is the population of the commune is lower than 100 inhabitants. Do you think there could be an error when the number is under 100? Have a good evening. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 5 maj 2026 21:55 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], most likely. That's why I started saying how the code is outdated regarding that template. That is only one error that you were able to see but there must be other ones too. Unfortunately the only solution for that is to adopt the new template EnWiki uses and then change all ~6K articles en-masse to start using that. Unfortunately there won't be 1:1 parity with parameters among the old and the new template so a bit of chaos will issue but... I'll try to undertake that process in the not-so-far future. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 maj 2026 23:51 (CEST) ::::::Well, it's more complicated and weird than that. https://sq.wikipedia.org/wiki/Dommartin-la-Chaussée has also a low population (29) but the density is correct. Anyway, I always put the density in the introduction of the stub so, hopefully, Albanian speakers who would be interested in such a small commune will have the right information. Thank you once again for your time and have a great day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 6 maj 2026 15:04 (CEST) :::::::Hello dear colleague. I followed your advice and, boldly, created a commune in La Réunion. ([[Saint-André, La Réunion]]. Then I created a [[Moduli:Location map/data/France Réunion]] but the page still showed a map of France even if the Infobox signals its an Overseas Department (it's not translated in Albanian). I renamed the module with France La Réunion, La Réunion (w/o France) but metropolitan France still shows. I guess the template for French Communes isn't prepared for maps out of the metropolitan France. Have a nice day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 14:36 (CEST) ==Stampa:Carte communes limitrophes== It's me again, second time today :(( I created this template taken of fr:wp which takes the neignbouring communes from Wikidata to make a map, then I created the [[Moduli:Carte interactive]] that was asked but nothing happens. I wonder if another template ([https://fr.wikipedia.org/wiki/Mod%C3%A8le:Communes_limitrophes Modèle:Communes limitrophes]) is needed. It's sad because this template is very interesting for the location of the commune. I must miss something. – [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 15:17 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Sorry for the late response. During summer time my on-wiki activity is usually limited. As I've mentioned, I'll try to do a full updated regarding our French location templates and their usage but that will have to wait until I'm back more actively which usually happens near autumn (or even sooner if I find free days during this period). Until then, I'd be rather reluctant implementing further changes because all those might be go to waste when the said update does happen. Regarding the modules you mention, our technical infrastructure is kept in English (because we piggyback from EnWiki quite often) so those would need to be translated. As for them not working properly, I would need to investigate the technical architecture on FrWiki but I can't do that these days (it will need to wait for the same time as the update mentioned above). In the meanwhile, if you want, you can talk with user Fallbackintoreality, another fellow admin. Regards! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:52 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 maj 2026 22:21 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == Pyetje nga [[User:Orges0000|Orges0000]] te [[Historia e Armenisë]] (21 maj 2026 18:52) == Pershendetje ky page nuk eshte e mire seps disa fjali nuk kan kuptim --[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]] ([[Përdoruesi diskutim:Orges0000|diskutimet]]) 21 maj 2026 18:52 (CEST) :@[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]], përshëndetje! Mund t'i rregullosh problemet që ke vënë re! Shtyp butonin "Redakto/Edit" (në varësi të gjuhës) në krye të artikullit dhe kryej ndryshimet e nevojshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:56 (CEST) == Lake Gramozit/ Gramoz/Lake Gistova == Greetings Mr. Klein Muçi Lake Gistova or Gramoz or Gramozit which happens to be the same Lake under different Albanian names happens to be part of the Hellenic Republic. It is not shared with Albania and has already been adjudicated in Wikipedia as Lake Gistove/Garmozit/Gramos just by using Albanian Primary and Official Sources only which are also under the Jurisdiction of the Albanian Prime Ministry. Lately, have seen bots or unidentified person changing the border reality on this matter on the Albanian version of Wikipedia. Actually you have reviewed a change like that on April 24 , 2026 and was approved by you? If it was not approved by you I apologize in advance. Please redress this matter quickly as it was original sighted in the Albanian Wikipedia page. Additionally, I have already informed and reported this matter on Wikipedia on as well and I am looking an answer on this topic. Border revisionism should not be allowed. Clearly the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency of Albania both confirm the lake is not in Albania ALBANIAN Governmental Agency https://akpt.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=ff270e99f5be45f19c7b7a1e3e618b27        Here as well the official Albanian map  shows clearly where the Lake Gistova lies. '''Institutin Topografik të Ushtris'''ë Official Albanian Military Topographical maps: You can zoom in, very easy https://shop.geospatial.com/publication/38PCREFVGPMH4RPD0MSAVZHMV6/Albania-1-to-100000-Scale-Topographic-Maps see also https://shop.geospatial.com/publication/0K48DGWKGBQ44E21WWYBAJKMS7/Albania-1-to-50000-Scale-Topographic-Maps The '''State Authority for Geospatial Information (ASIG)''' ([[:en:Albanian_language|Albanian]]: ''Autoriteti Shtetëror për Informacionin Gjeohapësinor'') The agency is under the supervision of the [[:en:Prime_Minister's_Office_(Albania)|Prime Minister's Office]]. https://geoportal.asig.gov.al/map/?auto=true Official Albanian geospatial primary sources confirm this placement unequivocally. The Agency for the State Cadastre and Geospatial Information (ASIG) Geoportal, when viewing the 2007 20 cm resolution orthophoto layer (selectable in the left/bottom panel as "2007 20 CM" or similar under Orthoimagery/Historical Maps), clearly shows the lake at high zoom levels near projected coordinates 567362.404 E, 4470179.392 N (in the Albanian national projection system). The high-resolution 2007 aerial imagery—produced and hosted by Albania's official geospatial agency—depicts the lake entirely south of the border ridge/watershed, with no Albanian boundary line crossing the water body or including it within Albanian territory. This visual evidence aligns with publications from the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency (AKPT), which exclude Lake Gistova from Albanian border delimitations. Mapping errors on some commercial platforms (e.g., historical inaccuracies on Google Maps placing the border across the lake) have led to online discussions and occasional media reports, but these stem from technical glitches, not official claims or disputes. Primary sources from both countries, including ASIG's 2007 orthophoto, support the lake's full location in Greece. •          Neutrality: Removes unsubstantiated "Albanian perspectives" of overlap, as no official Albanian government or geospatial data supports this; it avoids amplifying fringe media narratives (e.g., from Albanian outlets like Pamfleti). •          Clarity and Enhancements: Adds precise coordinates and historical context for verifiability. Includes elevation and size for better reader context without altering the article's encyclopedic tone. Thank you for your attention, Mr. Klein Meci and I am Looking for an answer on this matter. Facts are Sacred Comments are Free [[Përdoruesi:Aetolia|Aetolia]] ([[Përdoruesi diskutim:Aetolia|diskutimet]]) 23 maj 2026 21:08 (CEST) :@[[Përdoruesi|Aetolia]], greetings, :I am not that much involved in article editing myself, as most of my work is focused on technical changes and maintenance. Since you have already raised this issue in several venues, both here and on the English Wikipedia, including forums with broader visibility and relevance than a user talk page, I believe it would be best to continue the discussion there in order to keep it centralized. :In the meantime, I would suggest reaching out to another administrator whose work is more closely connected to article content and editorial matters, such as user Fallbackintoreality or Leutrim.P. My activity on the wiki in general also tends to decrease significantly during the summer months so maybe those could be more of help in order to get faster responses as well. :Regards, [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 14:17 (CEST) == Sharat == hello i saw that u made some changes to the sharat page, perhaps do you know where is the old village center because on the page it shows the center of Myli and i went there and i couldn’t find any old houses, i would really appreciate it because i need to find it for my grandpa [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-31112-89|&#126;2026-31112-89]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-31112-89|talk]]) 24 maj 2026 21:33 (CEST) :@[[Përdoruesi:~2026-31112-89|~2026-31112-89]], hello! You must be getting confused, I haven't done any changes to that article. Unfortunately I don't have much information about it as I've never been there. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:58 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 maj 2026 23:52 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == Qwerfjkl (bot) - Problem me referimet (28 maj 2026, 00:23) == Pershendetje, jam nje perdorues i rregullt ne en.wiki por tani jam futur madje me intensitet edhe ne gjuhen ametare shqip. Me kane ardhur pak ankesa per tek futbollisti [[Ylber Ramadani]] por mesa di i kam rregulluar, jam i hapur per mesime nga ana juaj ne te ardhmen, faleminderit shume qe bashkepunoni, mirudegjofshim.– '''[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:red;">Eni.</span><span style="color:black;">Sukthi.</span><span style="color:red;">Durrës</span>]]'''^{[[Përdoruesi diskutim:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:black;">'''Shqiptar'''</span>]]} 28 maj 2026 02:54 (CEST) :@[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|Eni.Sukthi.Durres]], përshëndetje! Po, mbeten vetëm disa referime që kanë vlerën e datës në anglisht. Por edhe po nuk i ndryshove ti, për këtë kemi një robot që punon periodikisht dhe i bën ai zëvendësimet kështu që çdo gjë në rregull. Faleminderit për kontributin dhe punë të mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 qershor 2026 13:31 (CEST) :Bukur fare, kontribuojme me shume kenaqesi. Po redaktimet tek [[Ylber Ramadani]] a do te me pranohen shpejt ne te ardhmen, faleminderit. '''[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:red;">Eni.</span><span style="color:black;">Sukthi.</span><span style="color:red;">Durrës</span>]]'''^{[[Përdoruesi diskutim:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:black;">'''Shqiptar'''</span>]]} 1 qershor 2026 17:21 (CEST) == This Month in Education: May 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 5 • May 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities|Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania|Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Debating free license in Brazil|Debating free license in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India|Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects|Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges|Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem|Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria|Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia MKD's Education News & Activities|Wikimedia MKD's Education News & Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year|Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 qershor 2026 18:53 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30604297 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 qershor 2026 23:08 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == Books & Bytes – Issue 74 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style = "font-size: 1.5em; margin: 0 100px"> [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]</div> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif">'''The Wikipedia Library''': ''Books & Bytes''</span><br /> Issue 74, March–April 2026 </div> <div style = "margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em"> * New partnership: Swissdox * User survey results <big>'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/March-April 2026|Read the full newsletter]]'''</big> </div> </div> <small>Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 2 qershor 2026 12:35 (CEST)</small> <!-- Message sent by User:Samwalton9 (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&oldid=30576650 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 qershor 2026 23:29 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 qershor 2026 18:48 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 qershor 2026 15:05 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == This Month in Education: June 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 6 • June 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Wikipedia Editathon at Dinajpur Govt. College: Empowering Graduate Students in the Open Knowledge Movement|Wikipedia Editathon at Dinajpur Govt. College: Empowering Graduate Students in the Open Knowledge Movement]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Wikimedia Serbia prepares for Edu Wiki camp 2026|Wikimedia Serbia prepares for Edu Wiki camp 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Wiki Digi-Youth Clubs pilot explores challenge-based learning across three countries|Wiki Digi-Youth Clubs pilot explores challenge-based learning across three countries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Why the EduWiki Hub Starter Kit Matters for the Future of Education|Why the EduWiki Hub Starter Kit Matters for the Future of Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Portuguese Universities adopt free knowledge tools: Wikipedia is the favorite|Portuguese Universities adopt free knowledge tools: Wikipedia is the favorite]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Translating on Wikipedia used as extra – credit assignment in University of Prishtina, Kosovo|Translating on Wikipedia used as extra – credit assignment in University of Prishtina, Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Strengthening Wikimedia Education Through Community Learning and Digital Literacy Initiatives|Strengthening Wikimedia Education Through Community Learning and Digital Literacy Initiatives]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Small Group, Big Impact: Building Skills Through the Wikimedia Volunteer Focus Group in Botswana|Small Group, Big Impact: Building Skills Through the Wikimedia Volunteer Focus Group in Botswana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/"25x25 Project – Celebrating Wikipedia" in Córdoba, Argentina|"25x25 Project – Celebrating Wikipedia" in Córdoba, Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Mapping and gathering educational activities on Wiki in Brazilian universities|Mapping and gathering educational activities on Wiki in Brazilian universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Growing Wiki Education in the Philippines: Highlights from Bikol WikiConference 2026|Growing Wiki Education in the Philippines: Highlights from Bikol WikiConference 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/From Mentee to Builder: Six Months in the EduWiki Hub Mentorship Program|From Mentee to Builder: Six Months in the EduWiki Hub Mentorship Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/EduWiki Hub publishes its first Community Newsletter|EduWiki Hub publishes its first Community Newsletter]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Click, Capture, and Contribute: Scaling Open Knowledge Through Mobile Photography|Click, Capture, and Contribute: Scaling Open Knowledge Through Mobile Photography]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Education in Action: Limkokwing School Adoption Program 2026 and Wikimedia Learning Outcomes|Education in Action: Limkokwing School Adoption Program 2026 and Wikimedia Learning Outcomes]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Impact of Wiki Digi youth Clubs initiative in education of Rwanda|Impact of Wiki Digi youth Clubs initiative in education of Rwanda]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 28 qershor 2026 06:15 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30725833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 qershor 2026 13:47 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 korrik 2026 15:56 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> meamacspft9ec5dksroc84x75ww8ax2 0 145522 3006547 3001370 2026-07-06T15:40:49Z Smallem 126080 Rregullim i infoboksit: heqje e parametrave me gabim shtypi (combantant→combatant), saktësim i palëve ndërluftuese dhe datës – përmes Claude AI 3006547 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Beteja e Qafës së Agrit | date = 10–24 korrik 1910 | place = Qafa e Agrit | result = Fitore shqiptare | commander1 = [[File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|25px|border]] Mehmet Shpendi<br>[[File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|25px|border]] Avid Kola<br>[[File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|25px|border]] Marash Delia<br>[[File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|25px|border]] Prël Tuli | commander2 = [[File:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg|25px|border]] Turgut Pasha | strength1 = 400-500 | strength2 = 3000 | casualties1 = Asnjë | casualties2 = 280 | combatant1 = [[File:Flag of Albanian Provisional Government (Jun-Nov 1912).svg|25px|border]] Kryengritësit shqiptarë ([[Dukagjini|Dukagjinas]]) | combatant2 = [[File:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg|25px|border]] [[Perandoria Osmane]] | partof = Kryengritja shqiptare e vitit 1910 }} == Historia == Beteja e Qafës së Agrit ishte një nga betejat më të rëndësishme dhe fitimtare, të kryengritjes antiosmane Turke, ku malësort e Dukagjinit sfiduan të pathyeshmin Shefqet Turgut Pasha. Ajo u zhvillua nga data 10 deri me 24 korrik 1910-të n'dërmjet 400-500 luftëtarëve të Malësisë së [[Dukagjini]]t dhe të [[Nikaj e Mertur]]it të udhëhequr nga prijësat popullorë legjendar [[Mehmet Shpendi]], Prël Tuli e [[Marash Delia]], kundër një ushtrie me më shumë se 3,000 trupave Osmane të Shefqet Turgut Pashës. Për të mos lejuar futjen e forcave turke në krahinën e tyre, malësorët organizuan mbrojtje gjatë kreshtës malore të Dukagjinit, prej qafës së Valbonës nga qafa e Ndërmajës e deri në Malet e Toplanës në rreth 25&nbsp;km dhe në lartësitë 1500–2500 m. Nyja kryesore e mbrojtjes u bë Qafa e Agrit në pjesën jugore të Kreshtës. Lutëtarët vullnetarë nga [[Abat]]i, [[Pecaj (Komuna Shalë)|Pecaj]], [[Nicaj-Shalë]], Lekaj, Vuksanaj dhe Pjolla ruajtën me vëndosmëri qafën e Ndërmajës. Luftëtarët e [[Gimaj]]ve, Nënmavrqit, Breg-Lumit, Lotajt dhe Planit n’zunë pritë në qafën e Agrit ''(të ndihmuem ma vonë nga luftëtarë të tjerë nga Abati dhe Pecajt)''. Luftëtarët e Shoshit me të tjerë dolën në jug-lindje të qafës së Agrit. Luftëtarët e [[Thethi]]t ruanin qafën e Pejës dhe të Valbonës, ndërsa luftëtarët e Toplanës dhe të Dushmanit ruanin qafën e Stërziqes deri në brigjet e lumit Drin. Fronti i luftës ishte i gjërë, rreth 10-12 km. Për 14-të ditë e netë me rradhë, në Qafën e Agrit, Mehmet Shpendi me trimat e malësis së Dukagjinit arritën të thyenin me turp dhe ti kthenin prapa forcat pushtuese Turke, të pajisura me armatimet ma moderne të kohës, të cilat operonin nën komandën e gjeneralit famëkeq dhe me të ashpër Otoman të asaj kohe, Shefqet Turgut Pasha. Këta luftëtarë i banë ballë rrethë 20 batalioneve këmbësorie malore dhe artilerie, të tmerruar nga qëndresa e Dukagjinasve dhe nga shpikësi i topit “Dukagjinas”, [[Mitër Kola]], i cili duke përdorur një grykë zjarri jashtë përdorimi, e vëndosi në gjëndje pune duke përdorur drurin e dardhës për elemente përbërës të topit, kështu ushtria Osmane Turke k’thehet prapa me turp. :''…Turgut pasha ish çuditë,'' :''Se ç’do gur i dukej pritë,'' :''Prej çudie ai mori frikë,'' :''K’theu ushtrinë e u nis me ikë...'' ==''Këngë kushtuar kësaj beteje''== Ja vargjet e një këngë që i kushtohet kësaj beteje të ashpër legjendare; <poem> Bjeshkët e Shalës mblodhën jezerin, Mehmet Shpendi e rrok' manxerrin, Eni trima te tanë të vdesim, Hyp mbi shkrep e pisket si zana, Mbushet bjeshka me djelm azgana, Veç për luftë i ka lind nana, [[Mehmet Shpendi]] me [[Djelmnia e Shalës|Djelmni]], I kan n'zan pritat varg e vijë, Dridhet Pasha në atë Krajli, Mbi taborre të Tërgut Pashës, Trimi i Shqipes fort Vikat, Mbushni hutat me barot t'thatë, Malet tona mbi shkamb e gur, [[Shala e Shkodrës|Shalë]] e Shosh, Toplane,Nikaj-Mërtur, Trojet tona si l'shojmë kurrë. </poem> ''Krijimtaria Popullore.'' ==Shih edhe këtë== [[Mehmet Shpendi]], [[Marash Delia]], [[Vat Gjeloshi]], [[Djelmnia e Shalës]] [[Kategoria:Historia e Shqipërisë]] [[Kategoria:Beteja që përfshijnë Shqipërinë]] gl4b1q0nz3aijfoifqibqhc2jszwveg 0 145841 3006632 2947101 2026-07-06T20:27:49Z Vyolltsa 129213 #ilustro 3006632 wikitext text/x-wiki {{Short description|Artist japonez i mangave (1961–2022)}} {{Infobox person | name = Kazuki Takahashi | native_name = 高橋 和希 | native_name_lang = ja | image = Kazuki takahashi.jpg | caption = Takahashi në [[Panairi i Librit në Leipzig|Panairin e Librit në Leipzig]], 2005 | birth_name = 高橋 一雅<br />Takahashi Kazuo | birth_date = 4 tetor 1961 | birth_place = [[Tokio]], [[Japonia|Japoni]] | death_date = 4 korrik 2022, 60 vjeç | death_place = [[Nago]], [[Okinava]], [[Japonia|Japoni]] | occupation = Artist mangash | years_active = 1981–2020 | organization = Studio Dice | notable_works = ''[[Yu-Gi-Oh!]]'' | website = [https://studio-dice.com studio-dice.com] }} Kazuki Takahashi (Japon. 高橋 和希) i lindur ne 4 tetor, 1961 ne Tokjo ishte nje artist japonez mangash dhe krijues lojerash, me mire i njohur per krijimin e "[[Yu-Gi-Oh!]]". ==Jeta Personale== Takahashi pelqen te luaje lojera si [[shogi]], [[mahjong]], [[loje me letra|lojera me letra]] dhe [[lojera tavoline me role]]. Ne nje interviste me [[Shonen Jump]], Takahashi deklaroi se [[manga|mangat]] e tij te preferuara nga autore te tjere perfshinin "[[Akira]]" nga [[Katsuhiro Otomo]], "[[Aventura e Cuditshme e JoJo-se]]" nga [[Hirohiko Araki]] dhe "[[Sfera e Dragoit]]" nga [[Akira Toriyama]]. Ai gjithashtu pelqen leximin e [[komike|komikeve]] amerikane nga ku [[Hellboy]] eshte personazhi i tij i preferuar. ==Kariera== Takahashi filloi te punonte si nje artist mangash ne 1982. Krijimi e tij i pare ishte "[[Tokiō no Tsuma]]" (闘輝王の鷹), e publikuar ne 1990. Nje nga punet e tij te hershme "[[Tennenshoku Danji Buray]]" (天然色男児BURAY), u publikua nga 1991 ne 1992 dhe zgjati dy vellime. Sidoqofte Takahashi nuk gezoi sukses te madh deri ne vitin 1996 kur ai krijoi "[[Yu-Gi-Oh!]]", nje veper qe do te conte me pas ne krijimin e [[letrat "Yu-Gi-Oh!"|letrave te tregtueshme "Yu-Gi-Oh!"]] te publikuara nga [[Konami]]. Ne fillim [[manga]] e tij u krijua me idene e te qenurit nje episod i vetem ne prezantimet e lojerave te reja me ane te mangave, me emrin "Magji dhe Magjistare" duke ju referuar lojes me letra "[[Magji: Mbledhja]]" dhe kompanise se saj publikuese "[[Magjistaret e Bregut]]" (me vone emri i lojes i ndryshua ne "Duel Monstrash" ne pershtatjen [[anime]]). Sidoqofte [[Shueisha]], botuesi i revistes se perjavshme "[[Shōnen Jump]]" mori kaq shume letra dhe e-maile nga fansat, qe pyesnin per "Magji dhe Magjistare" sa Takahashi vendosi ta zgjeronte ate. == Vdekja == Më 6 korrik 2022, Takahashi u gjet i vdekur në ujë 300 metra jashtë bregut të [[Nago]], [[Okinava]], nga oficerët e [[JAPAN COAST GUARD]] pas një raportimi civil nga një varkë që kalonte.<ref>{{Cite web|date=2022-07-07|title=Yu-Gi-Oh! Manga Creator Kazuki Takahashi Has Died|url=https://www.siliconera.com/yu-gi-oh-manga-creator-kazuki-takahashi-has-died/|access-date=2023-10-28|website=Siliconera|language=en-US}}</ref> Ai u gjet i veshur me pajisje për zhytje me periskop dhe shkaku i vdekjes së tij u përcaktua të ishte mbytja.<ref>{{Cite web|date=2023-10-27|title=サメのかみ傷は死後 「遊☆戯☆王」作者の死因は溺死と発表 12キロ離れたビーチにレンタカー|url=https://www.okinawatimes.co.jp/articles/-/990029|access-date=2023-10-28|website=沖縄タイムス＋プラス|language=ja}}</ref><ref>{{Cite news|last=Dooley|first=Ben|date=2022-07-07|title=Kazuki Takahashi, Yu-Gi-Oh! Creator, Dies at 60|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2022/07/07/world/asia/kazuki-takahashi-yu-gi-oh-dead.html|access-date=2023-10-28|issn=0362-4331}}</ref> Më pas u raportua, fillimisht në gazetën ushtarake amerikane [[Stars and Stripes]] më 11 tetor, se Takahashi kishte vdekur në pasditen e 4 korrikut ndërsa po ndihmonte në shpëtimin e tre personave të tjerë që u kapën nga një [[rrjedhë detare]].<ref>{{Cite web|title=Army officer recognized for rescuing three people from riptide that killed ‘Yu-Gi-Oh!’ creator|url=https://www.stripes.com/branches/army/2022-10-11/okinawa-riptide-rescue-yu-gi-oh-7646714.html|access-date=2023-10-28|website=Stars and Stripes|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Ives|first=Mike|last2=Ueno|first2=Hisako|date=2022-10-28|title=A Celebrated Japanese Artist Died Trying to Save Others From Drowning|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2022/10/28/world/asia/yu-gi-oh-kazuki-takahashi-drowning.html|access-date=2023-10-28|issn=0362-4331}}</ref> ==Lidhje të jashtme== http://studio-dice.com/ Website zyrtar i Kazuki Takahashit [[Kategoria:Lindje 1961]] 1jc0d5qzev6hvf9srnkfmn6lz3qbqpd 3 145956 3006790 2102205 2026-07-07T07:21:55Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006790 wikitext text/x-wiki <!------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- BEGIN -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------> {{DISPLAYTITLE:<span style="font: bold 30px 'Cambria';">User talk:Pratyya Ghosh</span>}} <div style="font-family: Cambria"> <table style="width: 750px; background-color:#f9f9f9; border-color: black; margin-left: auto; margin-right: auto;" border="14"> <tr style="height: 300px;"> <td style="width: 521px; height: 144px; border-color: #f9f9f9; font-weight: bold;"> <!----------------------------------------- START PARA 1 ----------------------------------------------> <p style="text-align: justify; padding-left: 7px; padding-right: 7px"> <big><big><span style="color:#006400">'''HELLO AND WELCOME'''</span> to the talk page of '''Pratyya Ghosh'''</big></big> <small><small>([[:commons:File:Pratyya Ghosh pronunciation.ogg|<u>'''pronunciation'''</u>]])</small></small> <br /> Before placing any message here, I would ask you to TAKE A LOOK at my [[User:Pratyya Ghosh|<u>'''user page'''</u>]] on this wiki. <br /> If you have come here after looking at my user page, then once again I would like to mention the fact that, </p> <!------------------------------------------- END PARA 1 -----------------------------------------------> <!----------------------------------------- START PARA 2 ----------------------------------------------> <p style="text-align: justify; padding-left: 50px; padding-right: 110px"> <small> <span style="color:#B22222">I am not effectively active in this Wikimedia Project. If I've made any edit here, that is most probably an automated one. I do <u>NOT</u> visit this site often/regularly. So I can <u>NOT</u> guarantee a swift and quick reply, OR in WORST CASE, a reply.</span><br /> So, if you want to <u>CONTACT ME</u> or <u>TALK TO ME</u> or know more about me, then please use the Wikimedia Projects mentioned below.<br /> ⦿ '''[[w:en:English Wikipedia|English Wikipedia]] ([[w:en:Main Page|enwiki]]) : [[w:en:User:Pratyya Ghosh|User Page]] ([[w:en:User talk:Pratyya Ghosh|talk page]]) ([[w:en:Special:Contributions/Pratyya Ghosh|contributions]]) (<span class="plainlinks">[https://xtools.wmflabs.org/ec/en.wikipedia.org/Pratyya_Ghosh user-stats]</span>)'''<br /> ⦿ '''[[w:en:Bengali Wikipedia|Bangla Wikipedia]] ([[w:bn:প্রধান পাতা|bnwiki]]) : &nbsp;[[w:bn:ব্যবহারকারী:Pratyya Ghosh|User Page]] ([[w:bn:ব্যবহারকারী আলাপ:Pratyya Ghosh|talk page]]) ([[w:bn:বিশেষ:অবদান/Pratyya Ghosh|contributions]]) (<span class="plainlinks">[https://xtools.wmflabs.org/ec/bn.wikipedia.org/Pratyya_Ghosh user-stats]</span>)''' </small> </p> <!------------------------------------------- END PARA 2 -----------------------------------------------> <!----------------------------------------- START PARA 3 ----------------------------------------------> <p style="text-align: justify; padding-left: 7px; padding-right: 7px"> Yet if you want to place message here, then please FOLLOW THESE NOTES:<br /> ⚫ Do NOT [[w:en:Wikipedia:Vandalism|Vandalize]] this page. I WON'T be appreciating you for that.<br /> ⚫ Be on point. Please don't put some unnecessary message or bring up any irrelevant issues.<br /> ⚫ Use a language which I understand. (Otherwise, even if I see your message, I might not be able to reply.)<br /> ⚫ BE <u>CIVIL</u> and MAINTAIN <u>ETIQUETTE</u>.<br /> ⚫ Finally, you MUST sign your post with <nowiki>~~~~</nowiki><br /> </p> <!------------------------------------------- END PARA 3 -----------------------------------------------> </td> </tr> </table> <!------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- START BELOW THIS PARA. DO NOT CHANGE ANYTHING ABOVE THE LINE. BEFORE PLACING ANY MESSAGE HERE, ONCE AGAIN, I AM NOT EFFECTIVELY ACTIVE IN THIS WIKIMEDIA PROJECT. IF I'VE MADE ANY EDIT HERE, THAT IS MOST PROBABLY AN AUTOMATED ONE. I DO NOT VISIT THIS SITE OFTEN/REGULARLY. SO I CAN NOT GUARANTEE A SWIFT AND QUICK REPLY, OR IN WORST CASE, A REPLY. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------> </div> klsq8cmhx2pko8uixgfur2zfbdn2q22 0 149266 3006551 3001656 2026-07-06T15:53:54Z Smallem 126080 Zëvendësim i infoboksit të bërë me dorë me {{Infobox officeholder}} + të dhëna nga en.wiki (zyra, alma mater, babai) – përmes Claude AI 3006551 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Yun Chi-ho | image = Yun Ung-ryeol.jpg | caption = Yun Chi-ho me familjen e tij (rreth 1910). | office = Anëtar i [[Dhoma e Fisnikëve (Japoni)|Dhomës së Fisnikëve]] | term_start = 3 prill 1945 | term_end = 6 dhjetor 1945 | birth_date = [[26 dhjetor]] [[1864]] | birth_place = [[Asan]], [[Chungcheong së Jugut]], [[Koreja]] | death_date = [[9 dhjetor]] [[1945]] | death_place = [[Gaeseong]], [[Gyeonggi]], [[Koreja]] | father = [[Yun Ung-nyeol]] | alma_mater = [[Universiteti Vanderbilt]], [[Universiteti Emory]] | occupation = Aktivist rezistence, jurist, edukator, mendimtar, politikan | spouse = Lady Kang, Ma Ae-bang, Baik Mae-ryo }} '''Yun Chi-ho'''(korea:윤치호;尹致昊) lindi më [[26 dhjetor]] [[1864]] në [[Asan]] mbi Inn në [[Koreja e Jugut|Koresë së Jugut]] ; vdiq më [[9 dhjetor]] [[1945]] në [[Gaeseong]], ishte aktivistë të rezistencës, politikanët, edukatorët, dhe mendimtarët e Koresë. pseudonimi ishte '''Jwaong'''(좌옹;佐翁). Xhaxhai i [[Yun Bo-seon]], 4 i [[presidenti i Koresë së Jugut]]. == Shih edhe == * [[Yun Bo-seon]] * [[Yun Chi-young]] == Burimet == <references/> == Feja == {{Commonskat|Yun Chi-ho|{{PAGENAME}}}} * Emory University, [https://archive.today/20120713042211/http://marbl.library.emory.edu/findingaids/content.php?id=yun754_100767 Yun Ch'i-ho papers, 1883-1943] (English) * [https://web.archive.org/web/20121018070518/http://openlibrary.org/books/OL2903362M/The_collected_letters_of_Yun_Tchi_Ho The collected letters of Yun Tchi Ho] (English) * [http://findingaids.library.emory.edu/documents/yun754/ Yun Ch‘i-ho papers, 1883-1943] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140116111353/http://findingaids.library.emory.edu/documents/yun754/ |date=16 janar 2014 }} Emory University (English) * [http://enc.daum.net/dic100/contents.do?query1=b17a2153b Yun Chi-ho]{{Lidhje e thyer}} (Koresë) * [http://koreandb.nate.com/history/people/detail?sn=451 Yun Chi-ho]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}} (Koresë) [[Kategoria:Lindje 1864]] [[Kategoria:Vdekje 1945]] [[Kategoria:Kore Jugore]] [[Kategoria:Aktivistë të rezistencës Koresë]] [[Kategoria:Politikanë Koresë]] [[Kategoria:Vetëvrasje]] lij1xy76z4kjhjs244kw5jtjnncbyfa 3006560 3006551 2026-07-06T16:37:28Z Smallem 126080 Heqje e figurës që nuk ekziston në sq.wiki (Yun Ung-ryeol.jpg) – përmes Claude AI 3006560 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Yun Chi-ho | office = Anëtar i [[Dhoma e Fisnikëve (Japoni)|Dhomës së Fisnikëve]] | term_start = 3 prill 1945 | term_end = 6 dhjetor 1945 | birth_date = [[26 dhjetor]] [[1864]] | birth_place = [[Asan]], [[Chungcheong së Jugut]], [[Koreja]] | death_date = [[9 dhjetor]] [[1945]] | death_place = [[Gaeseong]], [[Gyeonggi]], [[Koreja]] | father = [[Yun Ung-nyeol]] | alma_mater = [[Universiteti Vanderbilt]], [[Universiteti Emory]] | occupation = Aktivist rezistence, jurist, edukator, mendimtar, politikan | spouse = Lady Kang, Ma Ae-bang, Baik Mae-ryo }} '''Yun Chi-ho'''(korea:윤치호;尹致昊) lindi më [[26 dhjetor]] [[1864]] në [[Asan]] mbi Inn në [[Koreja e Jugut|Koresë së Jugut]] ; vdiq më [[9 dhjetor]] [[1945]] në [[Gaeseong]], ishte aktivistë të rezistencës, politikanët, edukatorët, dhe mendimtarët e Koresë. pseudonimi ishte '''Jwaong'''(좌옹;佐翁). Xhaxhai i [[Yun Bo-seon]], 4 i [[presidenti i Koresë së Jugut]]. == Shih edhe == * [[Yun Bo-seon]] * [[Yun Chi-young]] == Burimet == <references/> == Feja == {{Commonskat|Yun Chi-ho|{{PAGENAME}}}} * Emory University, [https://archive.today/20120713042211/http://marbl.library.emory.edu/findingaids/content.php?id=yun754_100767 Yun Ch'i-ho papers, 1883-1943] (English) * [https://web.archive.org/web/20121018070518/http://openlibrary.org/books/OL2903362M/The_collected_letters_of_Yun_Tchi_Ho The collected letters of Yun Tchi Ho] (English) * [http://findingaids.library.emory.edu/documents/yun754/ Yun Ch‘i-ho papers, 1883-1943] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140116111353/http://findingaids.library.emory.edu/documents/yun754/ |date=16 janar 2014 }} Emory University (English) * [http://enc.daum.net/dic100/contents.do?query1=b17a2153b Yun Chi-ho]{{Lidhje e thyer}} (Koresë) * [http://koreandb.nate.com/history/people/detail?sn=451 Yun Chi-ho]{{Lidhje e vdekur}}{{Lidhje e thyer}} (Koresë) [[Kategoria:Lindje 1864]] [[Kategoria:Vdekje 1945]] [[Kategoria:Kore Jugore]] [[Kategoria:Aktivistë të rezistencës Koresë]] [[Kategoria:Politikanë Koresë]] [[Kategoria:Vetëvrasje]] aduohwdz89yar77814b8j21vbyjwr65 3 150555 3006772 1438528 2026-07-07T07:11:53Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006772 wikitext text/x-wiki * Mos e kerkoni * puthjen! * S’keni per ta gjetur, * ketu, * thelle * e kam tretur…! * Mos e kerkoni * ndjenjen, * kyçur * në shpellen * e mungeses! * Mos e kerkoni * arsyen! * Shtate pashë nen dhe, * ka mbetur… * Mos e kerkoni * moshen! * Me zero * e kam shumezuar. * Mos e kerkoni * Dashurine. * Ju ka harruar…!!! ctr716l872u74chm04054ez22pewik3 3006797 3006772 2026-07-07T07:36:20Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006797 wikitext text/x-wiki <poem> ''Mos e kerkoni'' ''puthjen!'' ''S’keni per ta gjetur,'' ''ketu,'' ''thelle'' ''e kam tretur…!'' ''Mos e kerkoni'' ''ndjenjen,'' ''kyçur'' ''në shpellen'' ''e mungeses!'' ''Mos e kerkoni'' ''arsyen!'' ''Shtate pashë nen dhe,'' ''ka mbetur…'' ''Mos e kerkoni'' ''moshen!'' ''Me zero'' ''e kam shumezuar.'' ''Mos e kerkoni'' ''Dashurine.'' ''Ju ka harruar…!!!'' </poem> 1lqm1ymu2odovdbgowbymik70tj6go2 0 150689 3006563 3002975 2026-07-06T16:38:36Z Smallem 126080 Zëvendësim i infoboksit të bërë me dorë (div/tabelë) me {{Infobox university}} – përmes Claude AI 3006563 wikitext text/x-wiki {{Coord|63.82080|N|20.27701|E|display=title}} {{Infobox university | name = Akademia e Arteve të Bukura, Umeå | native_name = Konsthögskolan | image = Umea konsthoegskola.jpg | image_caption = Hyrja | established = 1987 | type = Universitet publik | rector = [[Roland Spolander]] | students = 60 | faculty = 18 | city = [[Umeå]] | country = [[Suedia|Suedi]] | campus = Urbane | affiliations = [[Shoqata Evropiane e Universiteteve|EUA]] }} '''Akademia e Arteve të Bukura''' në Universitetin e Umeås është shkollë suedeze e artit. Ajo u themelua në vitin 1987 në një ish-fabrikë në lumin Uman. Çdo vit pranohet nga 12 studentë të rinj, dhe gjithsej në këtë shkollë studiojnë 60 studentë. Shkolla është pjesë e [[Umeå Arts Campus]]. [[Kategoria:Umeå]] 2y6ozamtj06o3ukf0ue38dmoncymc7p 0 151328 3006600 3001761 2026-07-06T16:51:38Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006600 wikitext text/x-wiki '''Lorik Ilazi''' (lindur me 16.12.1980 në Gjilan) është volejbollist, gjyqtar dhe trajner i Klubit Volejbollistik [[KV Drita|Drita]] nga Gjilani. Loriku karrierën e tij si volejbollist e filloi në moshë të re në qytetin e tij ku edhe iu bashkua ekipit të Dritës. Prej fillimit te karrierës së tij si sportist pozita e tij në sportin e volejbollit ishte e ndryshme. Fillimisht, kishte filluar karrierën e tij si sportist, pastaj ai merr licensën nga Federata e Volejbollit të Kosovës si gjyqtar kombëtar, kurse, viteve të fundit kontributi i tij në këtë klub është edhe në rolin e trajnerit.<ref>{{Cite web|url=http://www.kvdrita.com/index.php?option=com_content&view=article&id=260:koordinator-lorik-ilazi&catid=45:akademia&Itemid=117|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=8 qershor 2014|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304202253/http://www.kvdrita.com/index.php?option=com_content&view=article&id=260:koordinator-lorik-ilazi&catid=45:akademia&Itemid=117}}</ref> Ndihmmoi në zhvillimin e shkollës së volejbollit e cila egzistonte që nga viti 1998, por, me ndihmën e tij, kjo shkollën u transferua në '''Akademinë e Volejbollit Drita''' e cila deri më sot numëron 100 antarë. [[File:Loriku.jpg|thumb|right|top|260x260px|'''Lorik Ilazi''' '''Data e Lindjes''' 16 dhjetor 1980 <br /> '''Vendi i Lindjes''' [[Gjilan]],[[Kosova|Kosovë]] <br /> '''Nacionaliteti''' [[Kosovar]] <br />]] Në vitin 2011, me rastin e 60-vjetorit të volejbollit gjilanas së bashku me '''Agim Zuzakun''' i cili ne atë kohë ishe kryetar i Klubit Volejbollistik "Drita" dhe me trajnerin '''Valon Zymberin''' themeluan Klubin Volejbollistik "Akademia DRITA" për kategorinë e femrave, klub i cili garon në ligën e parë të Kosovës.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.kvdrita.com/index.php?option=com_content&view=category&id=45&Itemid=117|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=8 qershor 2014|archive-date=15 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150215181530/http://kvdrita.com/index.php?option=com_content&view=category&id=45&Itemid=117}}</ref> == Jeta e Hershme == Lorik Ilazi u lind ne Gjilan më 16.12.1980. Arsimin fillor e kreu në Shkollën Fillore "Musa Zajmi" ne Gjilan, për të vazhduar më tutje shkollimin e mesëm në Gjimnazin "Zenel Hajdini" po në këtë qytet. Që në moshë të hershme filloi të mirrej me sportin e Volejbollit ku edhe tregoi te arritura mjaft të mëdha qka e shtyu atë që t'i vazhdojë edhe studimet universitare po në këtë fushë. Është i diplomuar në Fakultetin e Shkencave Sportive në [[Universiteti i Prishtinës|Universitetin e Prishtinës]]. == Karriera == ==== Karriera Sportive si Lojtar ==== [[File:Jumpin.jpg|thumb|left|'''Gjatë një loje sportive''']] Për herë të parë filloi të merret me Volejboll në vitin 1994 si 14 vjeçar në qytetin e [[Gjilani]]t me iniciativën e trajnerit të parë të tij '''Z. Bardhyl Ibrahimi''' ku edhe i'u bashkua Klubit Volejbollistik [[KV Drita|Drita]]. Fillimisht, ishte në stolin e rezervave për shkak të moshës shumë të re, por, qysh në vitin e parë të ushtrimeve ai u zgjodh nga trajneri i tij '''Z. Bardhyl Ibrahimi''' në ekipin e parë ku edhe mori fanellën e parë me numrin 3. Kështu shumë shpejt filloi të kishte minutazh në përbërjen e parë dhe ishte rezervisti i parë deri në momentin kur nga loja aktive u largua lojtari '''Faruk Brestovci''' dhe në ndeshjen përshendetëse të tij u fut Loriku ku edhe mori numrin e tij, numrin 10, të cilin e mban ende. Keshtu ka vazhduar lojen aktive deri në vitin 2014, vit kur ekipi i meshkujve te Klubit Volejbollistik Drita u shua. Gjatë karrierës së tij si lojtar Lorik Ilazi ka kaluar në klube të ndryshme volejbollistike: * 2000 Kalon në Klubin e Volejbollit "Universiteti i Prishtinës" dhe vazhdon të jetë anëtar i Përfaqësueses së Kosovës. * 2001 Kalon në Klubin e Volejbollit "Dukagjini" nga Klina. * 2002 Kthehet në Klubin e Volejbollit "Drita" nga Gjilani. * 2003 Kalon në Klubin e Volejbollit "Theranda" nga Theranda. * 2004 Kthehet në Klubin e Volejbollit "Drita" nga Gjilani. * 2006 Kalon në Klubin e Volejbollit "Te Luzha" nga Ferizaji. * 2007 Kthehet në Klubin e Volejbollit "Drita" nga Gjilani. === Karriera si Gjyqtar === Nga përkushtimi i madh për sportin e Volejbollit, Lorik Ilazi në vitin 2000 regjistrohet në [http://www.fvk-ks.org/ Federatën e Volejbollit të Kosovës] për gjyqtar dhe qysh në provimin e parë merr licensën e gjyqtarit të Volejbollit.<ref>http://www.fvk-ks.org/?page=1,51</ref> === Karriera si Trajner === Në vitin 2003 kryesia e Klubit Volejbollistik "Drita" e caktoi kryetrajner për ekipin e meshkujve - juniorët, qka edhe shënoi fillimin e karrierës së tij si trajner. Ne vitin 2004 ai mori licensën e trajnerit kombëtar. Po këtë vit ai mori thirrje nga kryetrajneri i K.V.Drita ekipi i vajzave seniore, Faruk Brestovci i cili i'a propozoi postin e kryetrajnerit për këtë ekip. Loriku pranoi ofertën dhe pozitën, pozitë të cilën e mban edhe sot. Në atë kohë ekipi i [[KV Drita (Femrat)]] ishte në gjendje të vështirë përsa i përket fondit të lojtareve. Kjo gjendje e shty Lorikun që të aktivizojë shkollën e volejbollit dhe në vitin 2010 e transferoi këtë shkollë ne Akademinë e Volejbollit Drita. Në transerimin e Shkollës ne Akademi, Loriku u ndihmua nga miku i tij, njëherit njëri nga lojtarët më të mirë të volejbollit në botë [[Donald Suxho]]. Kjo Akademi ndihmoi ne zhvillimin e të rinjëve në volejboll dhe sot numëron rreth 100 antarë. [[File:LorikDonald.jpg|thumb|right|300x300px|'''Lorik Ilazi dhe [[Donald Suxho]]''']] Në vitin 2009 me ndihmen dhe ftesën e Z.Trine Mark e cila ishte Daneze dhe me mision në Kosove Loriku së bashku me z.Valon Murselin arrijnë që të realizojnë vizitën e pare të KV DRITA - Femrat në Evropë, perkatësisht në Danimarkë ku zhvillojnë 5 loje miqësore. Në vitin 2011, me rastin e 60-vjetorit të volejbollit gjilanas së bashku me '''Agim Zuzakun''' i cili ne atë kohë ishe kryetar i Klubit Volejbollistik "Drita" dhe me trajnerin '''Valon Zymberin'''<ref>{{Cite web|url=http://www.kvdrita.com/index.php?option=com_content&view=article&id=262:trajner-valon-zymberi&catid=45:akademia&Itemid=117|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=8 qershor 2014|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304195632/http://www.kvdrita.com/index.php?option=com_content&view=article&id=262:trajner-valon-zymberi&catid=45:akademia&Itemid=117}}</ref> themeluan Klubin Volejbollistik "Akademia DRITA" për kategorinë e femrave, klub i cili garon në ligën e parë të Kosovës.<ref name=":0" /> Disa nga ngjarjet më të rëndësishme që e shoqëruan Lorik Ilazin gjatë karrierës së tij si trajner janë: * 2003 Kryetrajner i juniorëve të KV “DRITA”- Meshkujt nga Gjilani. * 2004 Kryetrajner i Superligës në KV “DRITA” - Femrat nga Gjilani ku ende gjindet. * 2006 Kryetrajner për një vit e gjysëm i KV “TE LUZHA” - Meshkujt nga Ferizaji anëtar i superligës së Kosovës. * 2009 Selektor dhe kryetrajner i Përfaqësueses së Kosovës në Volejboll për femra. * 2010 Koordinator i Akademisë së Volejbollit DRITA. * 2011 Formimin e një ekipi të femrave nga Gjilani të quajtur KV "AKADEMIA DRITA"<ref>http://www.fvk-ks.org/?page=1,62</ref> == Arritjet == [[File:Trajneri.jpg|thumb|right|500x500px|'''Lorik Ilazi gjatë marrjes së çmimit "Trajneri më i mirë i Kosovës" dhënë nga Federata e Volejbollit e Kosovës.''']] === Arritjet si Lojtar === {| class="wikitable" |- ! Viti !! Arritja |- | 1998 || ''Kampion i Kosovës me KV “DRITA” nga Gjilani.'' |- | 1999 || ''Fitues i Kupës së Kosovës me KV “DRITA” nga Gjilani.'' |- | 2000 || ''Top 10 volejbollistët më të mirë të Kosovës.'' |- | 2001 || ''Top 10 volejbollistët më të mirë të Kosovës.'' |- | 2002 || ''Top 10 volejbollistët më të mirë të Kosovës dhe Top 10 sportistët më të mirë të Gjilanit'' |- | 2003 || ''Top 10 volejbollistët më të mirë të Kosovës.'' |- | 2005 || ''Top 10 volejbollistët më të mirë të Kosovës.'' |} === Arritjet si Gjyqtar === {| class="wikitable" |- ! Viti !! Arritja |- | 2004 || ''Gjyqtari më i mirë i volejbollit në Kosovë nga Federate e Volejbollit e Kosovës.'' |- | 2007 || ''Gjyqtari më i mirë i qytetit të Gjianit nga Kuvendi Komunal.'' |} === Arritjet si Trajner === {| class="wikitable" |- ! Viti !! Arritja |- | 2006 || ''Kampion me dyshen Shemsije Asllanaj - Edona Gjinolli në Beach-Volley në dy turne gjithëkombëtar në Shqipëri.'' |- | 2007 || ''Kampion me dyshen Fatime Sherifi - Edona Gjinolli në kampionatin e vetëm të Beach-Volley në Kosovë.'' |- | 2008 || {| class="wikitable" |- | ''Nënkampion i superligës së Kosovës.'' |- | ''Finalist i Kupës së Kosovës me KV "DRITA" - Femrat nga Gjilani.'' |- | ''Trajneri më i mirë për vitin në qytetin e Gjilanit nga Kuvendi Komunal.'' |} |- | 2009 || {| class="wikitable" |- | ''Nënkampion i superligës së Kosovës me KV "DRITA" - Femrat nga Gjilani.'' |- | ''Trajneri më i mirë i Kosovës nga Federata e Volejbollit e Kosovës.'' |} |- | 2010 || ''Trajneri më i mirë i Kosovës për të reja për vitin 2010 nga Federata e Volejbollit e Kosovës.'' |- | 2011 || {| class="wikitable" |- | ''Finalist i Kupës së Kosovës me KV "DRITA" - Femrat nga Gjilani''. |- | ''Finalist i Kupës së Federatës së Shqipërisë me KV "DRITA" - Femrat nga Gjilani.'' |} |- | 2012 || {| class="wikitable" |- | ''Nënkampion i superligës së Kosovës me KV "DRITA" - Femrat nga Gjilani.'' |- | ''Vendi i katërt me Përfaqësuesen U20 të Kosovës në turneun "EOTVOS CUP 16" ''<ref>{{Cite web|url=http://www.volleybal.nl/toernooien/16e-eotvos-cup|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=8 qershor 2014|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304201824/http://www.volleybal.nl/toernooien/16e-eotvos-cup}}</ref>'' në Debrecen të Hungarisë'' |} |- | 2013 || {| class="wikitable" |- | ''Vendi i parë me Juniore në Kosovë.''<ref>http://www.fvk-ks.org/?page=1,4,155</ref> |- | ''Trajneri më i mirë në qytetin e Gjilanit nga Kuvendi Komunal.'' |} |- | 2014 || {| class="wikitable" |- | ''Vendi i parë me Juniore në Kosovë.'' |- | ''Fitues i Kupës së Republikës së Kosovës 2014''<ref>http://www.botapress.info/index.php/sport/item/4260-haziri-urime-titullin-t%C3%AB-gjith%C3%AB-jemi-krenar-me-sukseset-tuaja{{Lidhje e thyer}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://koha.net/?id=6&l=9688|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=8 qershor 2014|archive-date=6 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306044345/http://koha.net/?id=6&l=9688}}</ref> |} |} == Referime == {{reflist}} 6n1f0476dnop94cqv2puf9j5m1ljfnr 0 151628 3006574 3003291 2026-07-06T16:41:41Z Smallem 126080 Heqje e trashjes së panevojshme (''') brenda titujve të seksioneve – përmes Claude AI 3006574 wikitext text/x-wiki Shteti i Kosovës është i pozicionuar në juglindje të kontinentit evropian, gjegjësisht në pjesën perendimore të Gadishullit Ballkanik. Kushtet natyrore dhe pozita e favorshme gjeografike, mundësojnë potencial të madh për zhvillimi ekonomik dhe industrial. Në anën tjetër, faktorët e tjerë kyç të lidhur ngusht me aspektin politik dhe të shkuarën përplot pushtime, kanë ndikuar që Kosova sot të jetë ndër vendet më të prapambetura për sa i përket zhvillimit ekonomik dhe industrial.<ref>{{cite web|title=Ekonomia e Kosovës|url=http://sq.wikipedia.org/wiki/Ekonomia_e_Kosov%C3%ABs}}</ref><ref>{{cite web|title=Ekonomia e Kosovës/ MIE|url=http://www.mei-ks.net/?page=1,236,518|access-date=8 qershor 2014|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305180754/http://www.mei-ks.net/?page=1,236,518|url-status=dead}}</ref> == Historiku i zhvillimit industrial == === Vitet ’50-’90 === Në fazën fillestare, që përfshin vitet e ’50 të shekullit XIX, struktura e industrisë kosovare ka qenë shumë e thjeshtë dhe me një numër të vogël degësh të zhvilluara. Prej 11 degëve industriale sa ishin atë kohë, metalurgjia me ngjyra ka punësuar gjysmën e punëtorëve në industri e xehtari, industria e materialit ndërtimor 1/8 e tyre, po aq edhe prodhimi i qymyrit, për gjysmë më pak industria e jometaleve, e duhanit, e drurit dhe e tekstilit. Metalurgjia me ngjyra ka dhënë pjesën më të madhe të vlerës së prodhimit, ndërsa pas saj radhitej industria e drurit. Me zhvillimin e degëve të reja industriale, sidomos atyre përpunuese, struktura e degëve industriale në Kosovë ndryshoi dukshëm. Në bazë të të dhënave të vitit 1987, degët që krijuan vlerë më të madhe ishin energjia elektrike, metalurgjia me ngjyra, prodhimi i makinave dhe aparateve teknike, industria e tekstilit, metalopërpunuese, ushqimore, metalurgjia e zezë, industria kimike, e materialit ndërtimor, e drurit dhe lëkurë-këpucëve. Deri në vitet ’80, industria arriti nivel të konsiderueshëm zhvillimi, mirëpo për shkak të situatës kritike të viteve ’90, u shënua ngecje në zhvillim, prodhim, punësim dhe eksport. Kjo fazë dhe lufta që do të pasonte, ndikuan në rënien gati të plotë të industrisë së sektorit shtetëror-shoqëror. === Periudha e pas-luftës === Në këtë periudhë, Kosova ishte në gjendje të rëndë ekonomike e sociale, në gjendje emergjente, kur duheshin siguruar ushqimi, strehimi, përtritja e shtëpive e banesave të shkatërruara. Pas tejkalimit të fazës emergjente, filloi procesi i komercializimit të fabrikave, i cili nuk arriti të mundësoj rifillimin e punës në shumicën e fabrikave ekzistuese. Në anën tjetër, procesi i privatizimit që filloi me vonesë në vitit 2003, e vazhdon edhe sot, pësoi ngecje dhe nuk ofroi rezultatet e dëshiruara. Parashikohet që edhe pas përfundimit të fazës së privatizimit, të mos ekzistojë mundësia e angazhimit të kapaciteteve të plota të dikurshme, pasi që ato ishin të konstruktuara në atë mënyrë që të siguronin prodhim për një treg dukshëm më të madh, duke prekur edhe tregun botëror.<ref>{{cite web|title=Ekonomia dhe investimet në Kosovë|url=http://www.mfa-ks.net/?page=1,119}}</ref> == Metalurgjia me ngjyra dhe metalurgjia e zezë == Me qëllim përpunimin e mëtutjeshëm të plumbit e zinkut, në qytetin e Mitrovicës u ndërtuan ''fabrika e akumulatorëve për automjete'', në Pejë ''fabrika e baterive industrial'', në Gjilan ''fabrika e baterive nikel-kadium'', në Skenderaj ''fabrika e municionit për gjueti'' dhe në Vushtrri ''fabrika e llamarinës së zinkut''. Në Rrafshin e Kosovës, metalurgjia e zezë ishte e prezantuar me ''fabrikën e tubave të salduara'' në Ferizaj, e cila në vititn 1988 ka prodhuar mbi 51 mijë tonë tuba. Duke u bazuar në xehet e nikelit, në vitin 1984 filloi prodhimin ''kombinati i feronikelit'' në Drenas, i cili në vitin 1988 prodhoi 15.000 tonë feronikel dhe punësoi rreth '''4500 punëtorë'''. Në minierat e njohura të Kosovësë në vitin 1988 u nxorrën 1.3 milionë xehe plumbi e zinku. Prej sasisë së xehes së nxjerrë, u prodhuan 83.000 tonë plumb i rafinuar, 48.5 mijë tonë zink elektrolit, 95 tonë argjend, 45 mijë tonë centrat plumbi, 42 tonë koncentrat zinku dhe 119 tonë koncentrat piriti. Në kombination xehetaro-metalurgjik dhe miniera kanë punuar mbi '''10.000 punëtorë''', ndërsa vetëm në miniera '''6000 punëtorë'''.<ref>{{cite web|title=Sektori i metalit|url=http://www.mti-ks.org/sq/Publikime/Profili-i-sektorit-te-metalit-2983-2983|access-date=8 qershor 2014|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304222506/http://www.mti-ks.org/sq/Publikime/Profili-i-sektorit-te-metalit-2983-2983|url-status=dead}}</ref> [[File:TabelaPare.jpg|center|]] Me mbylljen e minierës së Stantërgut dhe minierave të tjera pas largimit të dhunshëm të punëtorëve shqiptarë, shkritorja e Zveçanit punoi edhe disa vjet me kapacitet të zvogëluar nga koncentratet e importuara. Pas periudhës së luftës, kjo industri pothuajse ka pushuar dhe duhen investime të mëdha për riaktivizimin e saj. == Prodhimi i energjisë elektrike == Para ndërtimit të termocentraleve, Kosova furnizohej me rrymë nga ''hidrocentrali i Radavcit në Pejë'', ''i Kozhnjerit'' ne Deçan dhe ''i Dikancit'' në Dragash. Ndërkaq, ishte planifikuar edhe ngritja e një hidrocentrali në afërsi të Zhurit, por që nuk u ndërtua asnjëherë. Duke u bazuar në rezervat e mëdha të linjitit, shteti i atëhershëm u orientua në ndërtimin e termocentraleve për prodhimin e energjisë elektrike. Nga viti 1961 e deri m1 1975, u ngritën dy termocentrale të '''''Kosovës B''''' me kapacitet 678 MW. Në elektroekonominë e Kosovës më parë ishin të punësuar '''7400 individë''', ndërsa tani rreth '''4000'''. Me sasinë e prodhuar të rrymës, Kosova jo vetëm që i plotësontë kërkesat e veta, por edhe i jepte rrymë pjesëve të tjera të ish-Jugosllavisë, sidomos Maqedonisë. Në periudhën e pasluftës, Kosova ka probleme të mëdha me furnizimin me energji elektrike, edhe pse nuk ka shfrytëzues të mëdhenj nga industria. Si alternativa më e mirë, është parashikuar ndërtimi i një termocentrali të ri. == Industria e metaleve == Industria e metaleve në Kosovë është relativisht e re. Objekti i parë i kësaj industrie u ngrit më 1968 në Pejë – ''fabrika e autopjesëve'', pastaj ''fabrika e amortizatorëve'' në Prishtinë më 1974. Në Prizren ishte aktive fabrika '''''Fampia''''' që prodhonte pajime për kuzhinë të praruara me argjend dhe ari dhe pajime sanitare. Industria metalike '''''Metaliku''''' në Gjakovë, '''''Metalci''''' në Janjevë, '''''Vinexi''''' në Viti, e armaturës metalike në Podujevë, ishin bartësit e kësaj industrie në Kosovë. Në këtë industri kanë punuar në vitin 1987 rreth '''8400 punëtore'''. Prodhoheshin ambalazhe metali, stufa, konstruksione nga llamarina e hekuri, enë të emajluara, enë alumini etj. Në Pejë u ndërtua edhe fabrika e bicikletave e cila nuk filloi asnjëherë të prodhojë. == Industria e jometaleve == Kosova ka pasuri jometalike të tilla si magnezi, lapor cimentoja, kaolini për pllaka, argjila, kuarci, betoniti, zhavori etj. Në xehroren e Goleshit nxirrej ndërsa në Magure bluhej e piqej magneziti në magnezit të pjekur kaustik. Përpunimi i magnezitit nuk ishte i mundur në Kosovë. Kaolini i nxjerrë në Karaçevë dërgohej në Dardanë ku prodhoheshin ''pllakat e qeramikës'' – rreth 20.000 tonë në vit. Në Kacanik prodhohej ''gëlqerja e pashuar'' dhe ''e shuar'', në Han të Elezit punonte ''çimentorja ''– 246.000 tonë në vit, tuba të azbest-çimentos, elemente betoni për muratim, pllaka për mbulimin e pullazeve etj. Në disa fabrika të materialit ndërtimor me lokacione në Prishtinë, Podujevë, Skenderaj, Pejë, Gjakovë e Landovicë prodhoheshin tulla, blloka dhe tjegulla. [[File:TabelaDyte.jpg|center|]] == Industria kimike == Kjo industri cilësohej si degë e re. Prodhohej acid sulfurik, sulfat alumini, superfosfat, plehra azotike, filamente poliamidi, ambalazhe të plastmasit, prodhime plastike, vajra teknike, prodhime gome, ngjyra, llaqe dhe barna. Industria kimike shtrihej në Mitrovicë, Obiliq, Rahovec, Prizren, Vushtrri, Suharekë dhe punësonte rreth '''4500 punëtorë'''. [[File:TabelaTrete.jpg|center|]] == Industria e tekstilit == Industria e tekstilit është një ndër degët e para të zhvilluara, e përhapur në disa qendra të Kosovës. Prodhoheshin fije pambuku, fije ledhi, pëlhura sintetike, trikotazh, konfeksione, perde dhe qilima. Fabrikat më të njohura ishin '''''Kosovska''''' në Prishtinë, '''''Poleti''''' në Vushtrri, '''''Printex''''' dhe '''''Sinteloni''''' në Prizren, '''''Emin Duraku''''' dhe '''''Konfeksioni''''' në Gjakovë, '''''Integji''''' dhe '''''Taftingi''''' në Gjilan, '''''Dratexi''''' në Dragash dhe '''''Teuta''''' në Vrellë. Prodhimet e tekstilit nuk mbulonin vetëm kërkesat vendase por edhe eksportoheshin. Në këtë industri ishin të punësuar rreth '''14 mijë punëtorë'''. [[File:TabelaKatert.jpg|center|]] == Elektroindustria == Kjo industri filloi të zhvillohet në vitet ’70. Prodhoheshin elektromotorë, rrotomakina, ujti, akumulatorë, transformatorë, celësa elektrikë etj. Fabrikat e kësaj industrie ndodheshin në Gjakovë, Ferizaj, Mitrovicë, Pejë, Gjilan dhe Kastriot. Të punësuar ishin rreth '''4000 punëtorë'''. == Industria ushqimore == Kjo industri është zhvilluar mjaft herët. Janë prodhuar një sërë artikujsh ushqimorë si mielli, buka, ëmbëlsirat, sheqeri, birra, pije alkoolike, pije freskuese, vera, recele, xhema, konserva perimesh, konserva mishi, suxhuk, vajra të rafinuara, margarinë, tharm etj. Objektet e kësaj industrie ishin vendosur në zona në afërsi të së cilave sigurohej lënda e parë. Në Fushë Kosovë ndodhej '''''Mulliri''''', '''''Thertorja''''', '''''Qumështorja''''', '''''Kosovarja''''', në Pejë fabrika e sheqerit, alkoolit, mjaltit e birrës, në Gjakovë, Suharekë e Lypjan fabrikat e lëngjeve, në Krushë të Vogël, Rahovec e Suharekë bodrumet e verësë, në Prizren fabrika e konservimit të pemëve e perimeve, në Ferizaj fabrika e vajit etj. Në bazë të të dhënave për vitin 1987, në këtë industri punonin mbi '''6000 individë'''.<ref>Gjeografia 12 - per gjimnazin e shkencave te natyres/ gjuhesor/ te pergjithshem</ref> == Shih edhe == * [[Industria në Kosovë]] * [[Ekonomia e Kosovës]] * [[Metalurgjia në Kosovë]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Industria në Kosovë]] d4d9v4mkqphfvjduvlx8hcidikgd5z2 0 151810 3006572 3001401 2026-07-06T16:41:36Z Smallem 126080 Heqje e trashjes së panevojshme (''') brenda titujve të seksioneve – përmes Claude AI 3006572 wikitext text/x-wiki [[Image:Rainbow above Kaviskis Lake, Lithuania.jpg|thumb|upright|Spektri tek Ylberi]] == Spektri optik == : Spektër elektromagnetik quhet radhitja e të gjithave valëve elektromagnetike sipas gjatësisë valore λ, frekuencës f apo energjisë përkatëse hv në elektron-volt(eV).<ref>Fizika për studentët e Fakulteteve Teknike / prof. Skender H. Skenderi, Rashit Maliqi.- Prishtinë: Universiteti i Prishtinës: FIEK, 2008.</ref> : Spektri elektromagnetik përbëhet nga: :*Radiovalët, :*Rrezet infrakuqe(IK), :*Drita e dukshme, :*Rrezet ultravjollcë(UV), :*Rrezet gama, :*Rrezet kozmike. :Drita e dukshme përfshin brezin e valëve elektromagnetike prej 380nm deri 760nm dhe përbëhet nga shtatë ngjyra spektrale elementare, gjatësitë valore të të cilave janë: #Drita e kuqe (760-620) nm, #Drita e portokalltë (620-590) nm, #Drita e verdhë (590-560) nm, #Drita e gjelbër (560-500) nm, #Drita e kaltër (500-480) nm, #Drita blu (480-450) nm, #Drita vjollcë (450-380) nm, [[File:Electromagnetic-Spectrum.svg|thumb|300px|'''Spektri elektromagnetik'''<ref>http://www.ramsden.info/TW/Topics/Physics/UnderstandingColours.htm</ref>]] :Kalimi nga shkalla e gjatësive valore në shkallën e frekuencave bëhet me formulën: :<math>f = \frac{c}{\lambda},</math> ndërsa në shkallën e energjive kalohet me formulën: :<math>E=hv= \frac{hc}{\lambda},</math> :ku: c - është shpejtësia e dritës, :&lambda; - Gjatësia valore e dritës :f - Frekuenca, :E - Energjia. ==Llojet e spektrave== :Spektrat optik ndahen në disa mënyra: :'''1.Sipas formës:''' :- Spektri i vazhdueshëm(kontinual), :- Spektri me vija (i ndërprerë-diskontinual) dhe :- Spektri me shirita. :'''2.Sipas mënyrës së përfitimit:''' :- Spektri i emisionit,dhe :- Spektri i absorbimit, :'''3.Sipas lëndës që i emeton:''' :- Spektri atomik,dhe :- Spektri molekular, ==Referimit== {{reflist}} 68ce2lxdctk1otkwlakayi6p49ufqir 0 154890 3006529 3005974 2026-07-06T12:52:35Z GentiBehramaj 59763 shtova linq te emrave te vendbanimeve 3006529 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Kotorr | native_name = Которе | native_name_lang = sr | settlement_type = Fshat | pushpin_map = Kosovo | pushpin_label_position = right | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = [[Kosova]] | subdivision_type1 = Komuna | subdivision_name1 = [[Komuna e Skënderajt|Skënderaj]] | coordinates = {{coord|42.8011|20.7431|type:city_region:Skenderaj|display=inline,title}} | elevation_m = 838 | population_as_of = 2024 | population_total = 119 | population_footnotes = <ref name="ask2024">{{cite web |title=Popullsia sipas gjinisë, etnicitetit dhe vendbanimit – Regjistrimi i Popullsisë, Ekonomive Familjare dhe Banesave në Kosovë 2024 |publisher=Agjencia e Statistikave të Kosovës |location=Prishtinë |access-date=2026-07-05 |page=34 |language=sq |format=PDF |url=https://askapi.rks-gov.net/Custom/e4183cd5-1a95-4dfc-a87c-4627e7d3396b.pdf |access-date=2026-07-05 }}</ref> | timezone1 = [[Koha e Evropës Qendrore|CET]] | utc_offset1 = +1 | timezone1_DST = [[Koha verore e Evropës Qendrore|CEST]] | utc_offset1_DST = +2 }} '''Kotorr''' (serbisht: '''Которе''', ''Kotore'') është një fshat në [[Komuna e Skënderajt|komunën e Skënderajt]], në [[Kosovë]]. Sipas regjistrimit të popullsisë të vitit 2024, fshati kishte 119 banorë, të gjithë të deklaruar shqiptarë.<ref name="ask2024"/> == Gjeografia == Kotorri shtrihet rreth 8 km në veri të qytetit të [[Skënderaj]]t.<ref name="harta">{{cite book |editor-last=Rexha |editor-first=Enver |title=Harta Arkeologjike e Kosovës |volume=II |publisher=Instituti Arkeologjik i Kosovës |location=Prishtinë |year=2012 |pages=108–109 |isbn=978-9951-604-02-4 |language=sq }}</ref> Qendra e vendbanimit ndodhet në koordinatat {{coord|42.801111|20.743056|display=inline}} dhe në një lartësi prej rreth 838 metrash mbi nivelin e detit.<ref name="mapcarta">{{cite web |title=Kotorr |website=Mapcarta |url=https://mapcarta.com/13924062 |access-date=5 korrik 2026 |language=en }}</ref> Sipas një studimi antropogjeografik të bazuar në hulumtime terrenore të viteve 1934–1937, fshati shtrihet në terrenin kodrinor të [[Drenica|Drenicës]] dhe historikisht përbëhej nga lagje të shpërndara. Pranë fshatit gjenden lumi i [[Radisheva|Radishevës]] dhe lumi i [[Kërligata|Kërligatës]]. Studimi përmend gjithashtu një burim të madh të quajtur Krbulja, uji i të cilit përdorej për pije dhe për nevojat shtëpiake.<ref name="vukanovic">{{cite book |last=Vukanović |first=Tatomir |title=Drenica: druga srpska Sveta Gora: antropogeografska i etnološka razmatranja na terenu i u narodu vršena 1934–1937. godine |publisher=Centar za očuvanje nasleđa Kosova i Metohije |location=Beograd |year=2005 |pages=313–314 |language=sr }}</ref> Në jugperëndim të fshatit ndodhet [[Gradina e Kotorrit]], një lokalitet arkeologjik i vendosur mbi një kodër të pyllëzuar me sipërfaqe prej rreth dy hektarësh. Kodra ka formë elipsoidale dhe shtrihet në drejtimin lindje–perëndim. Shpatet e saj perëndimore, veriore dhe jugperëndimore zbresin me pjerrësi në drejtim të lumit Radishevë.<ref name="harta"/> == Historia == Në jugperëndim të Kotorrit ndodhet lokaliteti arkeologjik [[Gradina e Kotorrit]]. Në bazë të fragmenteve të qeramikës dhe gjurmëve të tjera të evidentuara në sipërfaqe, lokaliteti është datuar kryesisht në periudhën e antikitetit të vonë, ndërmjet shekujve IV dhe VI.<ref name="harta"/> Kotorri përmendet në regjistrin osman të vitit 1455, kur kishte 33 shtëpi.<ref name="lidov">{{cite book |editor-last=Lidov |editor-first=Alexei |title=Kosovo: Orthodox Heritage and Contemporary Catastrophe |publisher=Indrik |location=Moskë |year=2007 |page=289 |language=en }}</ref> Në regjistrin e nahijes së Vushtrrisë të viteve 1570–1571, vendbanimi paraqitet i ndarë në dy pjesë. Pjesa e re ishte krijuar pas hapjes së tokave pyjore për bujqësi dhe banim.<ref name="katic">{{cite journal |last1=Katić |first1=Tatjana M. |last2=Šešum |first2=Uroš S. |title=Nahija Vučitrn u XV i XVI veku |journal=Zbornik radova Filozofskog fakulteta |volume=55 |issue=1 |year=2025 |page=190 |doi=10.5937/zrffp55-52827 |url=https://scindeks-clanci.ceon.rs/data/pdf/0354-3293/2025/0354-32932501181K.pdf |language=sr }}</ref> Sipas hulumtimeve etnografike të kryera nga Tatomir Vukanovići, në vitin 1936 Kotorri kishte 25 familje, prej të cilave 15 ishin shqiptare dhe 10 serbe.<ref name="vukanovic"/> Pas Luftës së Dytë Botërore, fshati ishte pjesë e komunës së Skënderajt në kuadër të Kosovës socialiste dhe Jugosllavisë. Popullsia u rrit nga 401 banorë në vitin 1948 në 494 banorë në vitin 1981.<ref name="popullsia">{{cite book |title=Uporedni pregled broja stanovnika i domaćinstava 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991. i stanova 1971, 1981, 1991. Deo 1: Srbija – Kosovo i Metohija |publisher=Republički zavod za statistiku Srbije |location=Beograd |year=1991 |at=Tabela për komunën e Srbicës, rreshti „Kotore“ |url=https://publikacije.stat.gov.rs/G1991/Pdf/G19914009.pdf |language=sr }}</ref> Në periudhën pas Luftës së Kosovës, katër anëtarë të familjes Behrami nga Kotorri u vranë në sulme të ndara ndërmjet viteve 2000 dhe 2003. Këto raste janë dokumentuar në raportime të Qendrës për Informim të Kosovës, të ripublikuara më vonë nga gazeta ''Bota Sot''.<ref name="behrami">{{cite news |title=A do t’i zbardhë Gjykata Speciale 4 vrasjet dhe 2 plagosjet e familjes Behrami nga Drenica? |work=Bota Sot |date=11 qershor 2017 |url=https://www.botasot.info/aktuale-lajme/715170/a-do-ti-zbardhe-gjykata-speciale-4-vrasjet-dhe-2-plagosjet-e-familjes-behrami-nga-drenica/ |access-date=5 korrik 2026 |language=sq }}</ref> == Popullsia == Sipas hulumtimeve etnografike të Tatomir Vukanovićit, në vitin 1936 Kotorri kishte 25 familje, prej të cilave 15 ishin shqiptare dhe 10 serbe.<ref name="vukanovic"/> Gjatë gjysmës së dytë të shekullit XX, popullsia e fshatit u rrit nga 401 banorë në vitin 1948 në 494 banorë në vitin 1981. Regjistrimi i vitit 1991 evidentoi 516 banorë, megjithëse të dhënat e këtij regjistrimi për Kosovën duhet të trajtohen me kujdes për shkak të bojkotimit të tij nga shumica e shqiptarëve të Kosovës.<ref name="popullsia"/> {{Historical populations |cols=2 |align=none |graph-pos=bottom |1948 | 401 |1953 | 422 |1961 | 422 |1971 | 430 |1981 | 494 |1991 | 516 |2011 | 279 |2024 | 119 |source=<ref name="popstat">{{cite web |title=Evolution of the population 1948–2011 |url=http://pop-stat.mashke.org/kosovo-census-ks.htm |website=Pop-stat |access-date=5 korrik 2026 |language=en |archive-date=5 maj 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150505232018/http://pop-stat.mashke.org/kosovo-census-ks.htm |url-status=dead }}</ref> }} Sipas regjistrimit të popullsisë të vitit 2024, Kotorri kishte 119 banorë, të gjithë të deklaruar shqiptarë.<ref name="ask2024"/> == Trashëgimia kulturore dhe natyrore == Në jugperëndim të Kotorrit ndodhet lokaliteti arkeologjik [[Gradina e Kotorrit]], i shtrirë mbi një kodër të pyllëzuar me sipërfaqe prej rreth dy hektarësh. Në lokalitet janë evidentuar fragmente qeramike, gjurmë llaçi dhe mbetje të tjera, në bazë të të cilave ai është datuar kryesisht në periudhën e antikitetit të vonë, ndërmjet shekujve IV dhe VI. Nuk përjashtohet mundësia që lokaliteti të ketë pasur edhe një fazë më të hershme banimi.<ref name="harta"/> Në territorin e fshatit gjendet edhe një trung qarri (''[[Quercus cerris]]''), i shpallur monument natyror me karakter botanik në vitin 2007. Objekti i mbrojtur, i evidentuar me kodin MN_042, përfshin një sipërfaqe prej 0,05 hektarësh dhe klasifikohet në kategorinë III të zonave të mbrojtura.<ref name="ammk">{{cite web |title=Lista e zonave të mbrojtura të Kosovës |publisher=Agjencia për Mbrojtjen e Mjedisit të Kosovës |at=MN_042, Trungu i qarrit (Quercus cerris L.) në Kotorr |url=https://ammk-rks.net/assets/cms/uploads/files/Biodiversiteti%20IK/Zonat%20e%20mbrojtura/Zonat_e_Mbrojtura.pdf |format=PDF |access-date=5 korrik 2026 |language=sq }}</ref> == Shih edhe == * [[Komuna e Skënderajt]] * [[Drenica]] * [[Lista e vendbanimeve në Kosovë]] == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.fallingrain.com/world/KV/25/Kotore.html Vendndodhja] {{Komuna e Skënderajt}} {{KO-gjeo-cung}} [[Kategoria:Fshatra në Kosovë]] [[Kategoria:Fshatra në Komunën e Skënderajt]] g181z74i64zitzrf7dzm1usgpb06n5h 0 155352 3006633 2947617 2026-07-06T20:33:12Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006633 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Patrick Ochs | image = [[Skeda:Patrick Ochs 2008.jpg|150px]] | image_size = 150px | caption = Patrick Ochs 2008 | fullname = Patrick Ochs | birth_date = {{birth date and age|14|5|1984|df=y}} | birth_place = [[Frankfurti|Frankfurt]], [[Gjermania|Gjermani Perëndimore]] | height = 1.79 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës i djathtë]] / [[Mesfushori|Anësor i djathtë]] | currentclub = [[VfL Wolfsburg]] | clubnumber = 2 | youthyears1 = 1989–1991 | youthclubs1 = Germania Enkheim | youthyears2 = 1991–2002 | youthclubs2 = [[Eintracht Frankfurt]] | youthyears3 = 2002–2003 | youthclubs3 = [[Bayern Munich Junior Team|Bayern Munich]] | years1 = 2003–2004 | clubs1 = [[FC Bayern Munich II|Bayern Munich II]] | caps1 = 25 | goals1 = 1 | years2 = 2004–2011 | clubs2 = [[Eintracht Frankfurt]] | caps2 = 202 | goals2 = 5 | years3 = 2011– | clubs3 = [[VfL Wolfsburg]] | caps3 = 30 | goals3 = 0 | years4 = 2012–2013 | clubs4 = → [[TSG 1899 Hoffenheim|1899 Hoffenheim]] (Huazim) | caps4 = 12 | goals4 = 0 | nationalyears1 = 2005–2006 | nationalteam1 = [[Kombëtarja gjermane U–21 e futbollit|Gjermania U–21]] | nationalcaps1 = 9 | nationalgoals1 = 0 | pcupdate = 14 gusht 2014 }} '''Patrick Ochs''' (lindur më [[14 maj]] [[1980]]) është një futbollist gjerman i cili luan me klubin gjerman [[VfL Wolfsburg]] në [[Bundesliga|Bundesligë]] si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës i djathtë]] ose [[Mesfushori|anësor i djathtë]]. == Karriera == Ochs shpenzoi dy vite me skuadrën rezervë të [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]. Pas kësaj, në vitin 2004, ai u transferua te [[Eintracht Frankfurt]] ku qëndroi deri në vitin 2011. Gjatë sezonit 2009–10, trajneri i asaj kohe i skuadrës [[Michael Skibbe]] ndryshoi pozicionin e Ochs, duke e vendosur nga mbrojtës i djathtë në anësor të djathtë, duke bërë që të ketë më shumë afrimitet me sulmin. Në sezonin 2011–12, ai u transferua te klubi tjetër gjerman [[VfL Wolfsburg]]. Ai firmosi një kontratë katër vjeçare deri në qershor 2015<ref>{{cite web|url=http://www.presseportal.de/pm/21573/2048311/vfl-wolfsburg-presseservice-vier-jahres-vertrag-fuer-patrick-ochs|title=VfL Wolfsburg-Presseservice: Vier-Jahres-Vertrag für Patrick Ochs|date=20 maj 2011|publisher=Presseportal.de|accessdate=18 nëntor 2014}}</ref>. Ochs bëri debutimin e tij me klubin më 29 korrik në ndeshjen e raundit të parë të [[DFB-Pokal]] kundër [[RB Leipzig]], ku ai e nisi ndeshjen si titullar dhe luajti 90 minuta, me Wolfsburg e cila e humbi ndeshjen me rezultatin 3–2 duke u eleminuar nga kupa.<ref>{{cite news|url=http://int.soccerway.com/matches/2011/07/29/germany/dfb-pokal/rb-leipzig/vfl-wolfsburg/1115722/|title=RB Leipzig vs. Wolfsburg 3–2|date=29 korrik 2012|work=Presseportal.de|accessdate=18 nëntor 2014}}</ref> Në janar 2013, në ditën e fundit të merkatos dimërore, Ochs u huazua te [[TSG 1899 Hoffenheim|1899 Hoffenheim]] deri në fund të sezonit 2012–13.<ref>{{cite news|url=http://www.achtzehn99.de/patrick-ochs-verstaerkt-tsg-1899-hoffenheim/|title=Patrick Ochs verstärkt TSG 1899 Hoffenheim|work=Achtzehn99.de|accessdate=18 nëntor 2014}}</ref> Ai luajti 12 ndeshje në ligë deri në fund të sezonit, me Hoffenheim e cila e mbylli sezonin në vendin e 16, duke u kualifikuar për në play-off e rënjes një ligë më poshtë. == Kombëtarja == Më 11 gusht 2005, ai u thirr nga trajneri [[Dieter Eilts]] për të luajtur me [[Kombëtarja gjermane U–21 e futbollit|kombëtaren U–21]], dhe në shtator 2005 luajti ndeshjen e tij të parë kundër [[Kombëtarja azerbajxhane U–21 e futbollit|Azerbajxhanit U–21]]. Ochs ishte gjithashtu në listën e lojtarëve që u thirrën për në [[2006 UEFA Kampionati Europian U–21 i Futbollit|2006 Kampionatin Europian U–21]]. Pasi ishte një zëvëndësim i papërdorur në fitoren 1–0 në ndeshjen e parë kundër Serbisë dhe Malit të Zi,<ref>{{cite news|url=http://en.archive.uefa.com/competitions/under21/history/season=2006/round=1912/match=83590/report=rp.html|title=Polanski gets Germany going|date=23 maj 2006|work=UEFA.com|accessdate=18 nëntor 2014|archive-date=19 nëntor 2014|archive-url=https://archive.today/20141119080707/http://en.archive.uefa.com/competitions/under21/history/season=2006/round=1912/match=83590/report=rp.html|url-status=dead}}</ref> ai bëri debutimin e tij në ndeshjen e dytë kundër [[Kombëtarja franceze U–21 e futbollit|Francës U–21]] dy ditë më vonë, ku ai luajti në humbjen 3–0.<ref>{{cite news|url=http://en.archive.uefa.com/competitions/under21/history/season=2006/round=1912/match=83594/report=rp.html|title=France flurry flattens Germany|date=25 maj 2006|work=UEFA.com|accessdate=18 nëntor 2014|archive-date=19 nëntor 2014|archive-url=https://archive.today/20141119080717/http://en.archive.uefa.com/competitions/under21/history/season=2006/round=1912/match=83594/report=rp.html|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen e tretë, Gjermania u mposht nga [[Kombëtarja portugeze U–21 e futbollit|Portugalia U–21]] me rezultatin 1–0 duke e mbyllur grupin në vendin e fundit me tre pikë,<ref>{{cite news|url=http://en.archive.uefa.com/competitions/under21/history/season=2006/round=1912/match=83598/report=rp.html|title=Moutinho misery for Germany|date=28 maj 2006|work=UEFA.com|accessdate=18 nëntor 2014|archive-date=19 nëntor 2014|archive-url=https://archive.today/20141119080717/http://en.archive.uefa.com/competitions/under21/history/season=2006/round=1912/match=83598/report=rp.html|url-status=dead}}</ref> barabartë me Serbinë & Mali i Zi dhe Portugalnë, por ato kishin golavarazh më të mirë. Ochs e mbylli karrierën e tij me kombëtaren U–21 me nëntë ndeshje të luajtura. == Statistikat == ===Klubet=== ''Redaktuar më 14 gusht 2014''<ref>{{cite news|url=http://int.soccerway.com/players/patrick-ochs/1786/|title=Germany - P. Ochs - Profile with news, career statistics and history|work=Soccerway.com|accessdate=18 nëntor 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.scoresway.com/?sport=soccer&page=person&id=1786|title=Patrick Ochs - Profile at Scoresway|publisher=Scoresway.com|accessdate=18 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141030000151/http://www.scoresway.com/?sport=soccer|archive-date=30 tetor 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.patrick.ochs.14235.en.html|title=Football :: Patrick Ochs|work=Football Data Base|accessdate=18 nëntor 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.espnfc.com/player/84791/patrick-ochs|title=Patrick Ochs ESPN FC|work=ESPN FC|accessdate=18 nëntor 2014}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! colspan=3 | Performanca ! colspan=2 | Liga ! colspan=2 | Kupa ! colspan=2 | Kontinenti ! colspan=2 | Total |- ! Sezoni !! Klubi !! Liga ! Ndeshje !! Gola ! Ndeshje !! Gola ! Ndeshje !! Gola ! Ndeshje !! Gola |- ! colspan=3 | Gjermani ! colspan=2 | Liga ! colspan=2 | [[DFB-Pokal]] ! colspan=2 | [[UEFA|Europa]] ! colspan=2 | Total |- |[[2003–04 Fußball-Regionalliga|2003–04]]||[[FC Bayern Munich II|Bayern Munich II]]||[[Fußball-Regionalliga|Regionalliga Süd]]||25||1||0||0||-||-||25||1 |- |[[2004–05 2. Bundesliga|2004–05]]||rowspan="7"|[[Eintracht Frankfurt]]||[[2. Bundesliga]]||28||1||2||1||-||-||30||2 |- |[[2005–06 Bundesliga|2005–06]]||rowspan="10"|[[Bundesliga]]||28||0||4||1||-||-||32||1 |- |[[2006–07 Bundesliga|2006–07]]||30||1||4||0||6||0||40||1 |- |[[2007–08 Bundesliga|2007–08]]||29||0||1||0||-||-||30||0 |- |[[2008–09 Bundesliga|2008–09]]||30||0||2||0||-||-||32||0 |- |[[2009–10 Bundesliga|2009–10]]||28||1||3||0||-||-||31||1 |- |[[2010–11 Bundesliga|2010–11]]||29||2||3||1||-||-||32||3 |- |[[2011–12 Bundesliga|2011–12]]||rowspan="1"|[[VfL Wolfsburg]]||13||0||1||0||-||-||14||0 |- |[[2012–13 Bundesliga|2012–13]]||rowspan="1"|[[TSG 1899 Hoffenheim]]||12||0||0||0||-||-||12||0 |- |[[2013–14 Bundesliga|2013–14]]||rowspan="2"|[[VfL Wolfsburg]]||17||0||2||0||-||-||19||0 |- |[[2014–15 Bundesliga|2014–15]]||0||0||0||0||0||0||0||0 |- ! colspan=3 | Karriera në total !270||6||22||3||6||0||298||9 |} == Trofe == ===Klube=== ;Eintracht Frankfurt * [[DFB-Pokal]] Finalist: [[2005–06 DFB-Pokal|2005–06]]<ref>{{cite news|url=http://fussballdaten.de/dfb/2006/finale/frankfurt-bmuenchen/|title=Deutlich knapper als erwartet|date=29 prill 2006|work=Fussballdaten.de|accessdate=18 nëntor 2014|archive-date=18 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141018173545/http://fussballdaten.de/dfb/2006/finale/frankfurt-bmuenchen/|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{reflist|2}} == Lidhje të jashtme == *[http://www.patrick-ochs.de/ Uebfaqja zyrtare] {{de}} *[http://www.eintracht-archiv.de/ochs.html Patrick Ochs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161001045827/http://www.eintracht-archiv.de/ochs.html |date=1 tetor 2016 }} te eintracht-archiv.de {{de}} *[http://www.fussballdaten.de/spieler/ochspatrick/2015/ Patrick Ochs] te fussballdaten.de {{de}} {{Skuadra VfL Wolfsburg}} [[Kategoria:Lindje 1984]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë gjermanë]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Bayern München II]] [[Kategoria:Futbollistë në Eintracht Frankfurt]] [[Kategoria:Futbollistë në VfL Wolfsburg]] [[Kategoria:Futbollistë në TSG 1899 Hoffenheim]] [[Kategoria:Futbollistë në 2. Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] 729e4baysvo331k6xw7byk6dkqexswm 0 164592 3006613 3001605 2026-07-06T16:51:50Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006613 wikitext text/x-wiki '''Sabajete Peposhi''' ishte një shkrimtare me origjinë nga [[Kukësi]]. Veprat e saj dallohen për origjinalitetin dhe për paraqitjen e së vërtetës pa asnjë devijim. Ajo ishte një poete dhe prozatore që me veprat e saj tërhoqi vëmendjen e shumë lexuesve. Megjithëse jetoi shumë pak, periudha letrate gjatë së cilës shkruajti, fundi i shek. XX dhe fillimi i shek. XXI, e favorizonte për një larmishmëri tematikash.<ref name="ReferenceA">Materialet për jetën e S. Peposhit, nga libri në dorëshkrim “Sabajeta Peposhi përballë një realiteti mistik” (Petrit Palushi)</ref> {{Leter Tabela Fillim}} {{Letër portreti|boja="#F0C030"|Sabajete Peposhi}} {{Leter figura|Sabajete Peposhi.jpg}} {{Leter emri| Sabajete }} {{Leter mbiemri| Peposhi }} {{Leter ditëlindje|20 qershor 1986}} {{Leter vendlindje|[[Kukës]] }} {{Leter ditëvdekje|28 prill 2010}} {{Leter vendvdekje| [[Tiranë]]}} {{Leter kombësia| shqiptare}} <!-- {{Leter shtetësie|osmane}} --> {{Leter profesioni| Gazetare, shkrimtare}} <!-- {{Leter shënim|*}} --> {{Leter Tabela Fund}} ==Jeta== U lind në [[Kukësi|Kukës]] më 20 qershor 1986. Babai i saj, Xhemaliu punonte mjek, ndërsa nëna, Vasha ishte infermiere. Kishte edhe një motër dhe një vëlla. Shkollën 8-vjeçare e mbaroi në Kukës, tre vite të shkollës së mesme në Gjimnazin “[[Havzi Nela]]”, Kukës, ndërsa maturën në [http://Gjimnazin%20“E.%20Çabej” Gjimnazin “E. Çabej”]{{Lidhje e thyer}}, në [[Tiranë]]. Degën e gazetarisë e mbaroi në Tiranë, pranë Fakultetit të Filologjisë. Që në moshën 9-vjeçe u dallua për talentin e saj në letërsi. Gradualisht u përpoq të formësonte profilin e vet, dhe përveçse të ruante brishtësinë, delikatesën dhe të njerëzishmen , u fut në fushën e letërsisë, e pajisur me ndjesinë e të shkruarit, me talentin e saj, dhe me punën përkushtuese njëkohësisht. Ishte shumë filozofike në konceptet që parashtronte në shkrimet e saj. Që në hapat e saj të para në krijimtari letrare u përkujdes për të Petrit Palushi i cili përgatiti dy botimet e saj në poezi dhe prozë.<ref name="ReferenceA"/> ===Veprimtaria=== Për sa i përket veprimtarisë së saj Sabajete Peposhi përveq se ishte tepër e përkushtuar pas krijimtarisë letrare ajo gjithashtu ishte e favorizuar nga mbështetja që shumë autorë kuksianë i dhanë ku ndër ta ishte [[Petrit Palushi]]. Në vitin 1998, në moshën 12-vjeçare, në konkursin letrar të nxënësve të shkollave tetëvjeçare të Kukësit, fitoi vendin e parë. Në vitin 1999, në moshën 13-vjeçare botoi përmbledhjen poetike “Në qetësinë e qiellit” (Kl. letrar [[“A Pashku”]],Kukës). Që nga ajo kohë botoi cikle me poezi dhe prozë në organe të ndryshme letrare (Tiranë, [[Prishtinë]], [[Shkup]]); përfshihet gjithashtu me dhjetë proza në përmbledhjen “Para pasqyrës” (2004) si dhe me esenë “Karvani i yjeve të përlotur” në përmbledhjen “Fjala në litar” (Shkrime për [[Havzi Nelën]]), 2005.<ref name="Sabajete Peposhi 2008">Mungesë në ballo, proza, shtëpia botuese ombra gvg,autore Sabajete Peposhi (2008)</ref> Në vitin 2004, fitoi vendin e parë në Konkursin letrar të nxënësve të shkollës së mesme “[http://E.%20Çabej E. Çabej]{{Lidhje e thyer}}” (Tiranë), me poezinë “Atdheu” dhe vendin e dytë me prozën “Lëmshi”. Në maj të vitit 2008, botoi përmbledhjen me proza “Mungesë në ballo” ([http://Ombra%20GVG Ombra GVG]{{Lidhje e thyer}}).Më 2 korrik 2008, në [http://Ditën%20e%20Komunikimit%20në%20Departamentin%20e%20Gazetarisë, Ditën e Komunikimit në Departamentin e Gazetarisë,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170220175602/http://acn.com.ve/ |date=20 shkurt 2017 }} mori çmimin e parë (Atelieja e radios). Në vitin 2008, mbaroi Fakultetin (Dega gazetari, Tiranë). Nga viti 2009, deri në mars 2010, punoi në disa organe shtypi të [[Tiranës]]. Ndahet aksidentalisht nga jeta me 28 prill 2010 në moshën 24 vjecare. Ka lënë ne doëshkrim shumë proza, ese dhe poezi si dhe një Ditar, te cilin e mbajti kur ishte nxënëse në vitin e tretë dhe të katërt në gjimnaz ku një ndër shënimet e saj ishte : ''“Jam e urtë deri në atë cak sa gjykoj se nuk më kanë cënuar në një formë apo tjetër identitetin tim si njeri.Prandaj , kujdes! Ky ishte thjesht një paralajmërim .E dua jetën në cdo sens që përfshin dritëhijet e saj , por jam në disfavor te errësirës së hijeve."'' <ref>Botimet e S. Peposhit: a) Në qetësinë e qiellit (1999), botim i Klubit letrar “Anton Pashku”, Kukës.</ref> Në fund të vitit 2010, proza e saj “Në tren”, përfshihet në Antologjinë "Shqipëria tregon (1991-2010)", përgatitur nga A. Klosi dhe E. Demo, por autorja nuk pati fatin ta shihte një libër të tillë. Në maj të 2014-tës [[Klubi letrar “Anton Pashku”]] Kukës, themelon Çmimin letrar Sabajeta Peposhi, si shenjë nderuese pë të talentuarën Peposhi dhe njëkohësisht nxitje për talentet e reja .Ndërsa më 20 qershor 2014; ndahet Çmimi për vitin 2014. Fituese: Trëndelina Terziu me esenë “Ëndrra e pakryer.” Nënteksti dhe kuptimësia e parë vihen re pikë së pari në veprat e autores. Njëkohësisht Sabajete Peposhi e shpaloste kuptimësinë e letërsisë si një reflektim të jetës <ref>Në fund të vitit 2010, proza e saj “Në tren”, përfshihet në Antologjinë "Shqipëria tregon. 1991-2010", përgatitur nga A. Klosi dhe E. Demo, por autorja nuk pati fatin ta shihte një libër të tillë</ref> ==Veprat== # ''Në qetësinë e qiellit''(përmbledhje poetike) # ''Para pasqyrës'' # ''Fjala në litar'' # ''Mungesë në ballo'' ==Çmimet dhe vlerësimet== #Çmimi i parë në Konkursin letrar të shkollës së mesme "E. Çabej" me poezinë "Atdheu" (2004) #Çmimi i dytë në Konkursin letrar të shkollës së mesme "E. Çabej" me prozën "Lëmshi" (2004) #Çmimi i parë "Atelia e radios" (2 korrik 2008) #Në nderim të saj u themelua çmimi letrar "Sabajete Peposhi" (maj 2014)<ref name="ReferenceA"/> ==Kritika letrare ndaj veprave== Për shkrimtaren Sabajete Peposhi janë disa autorë të cilët kanë shprehur mendimet e tyre për shkrimet e saj. Ndër këto autorë janë: [[Vath Koreshi]] tregon se: "''Prozat e Sabajetës ishin vërtet shumë interesante, duke marrë parasysh edhe moshën e saj…''" (gusht, 2003) <ref>Para pasqyrës (Përmbledhje me krijuese te Kukësit), 2005; ajo përfshihet me disa proza Fjala në litar, shkrime të zgjedhura për H. Nelën</ref> Petrit Palushi shprehet për shkrimtaren se Sabajete Peposhi shkruajti dhe realizoi një letërsi origjinale. Sipas tij autorja e shikonte letërsinë jo si pasqyrë të jetës, por si një hapsirë të fshehtë e të pa zbuluar. Në shkrimet e saj vihet re lehtë kuptimësia e parë si dhe funksionimin e tekstit vetëm sipas parametrave letrare. Në shkrimet e tij ai citon:"''...ajo shkroi dhe realizoi një letërsi jashtë fakteve jo të vërteta, krejt origjinale, si shpërfillje jo vetëm për letërsinë masive, por dhe si reagim i ndjeshëm përmes një qetësie shembullore ndaj një realiteti të pakëndshëm dhe deri diku të papërceptueshëm për të, pavarësisht se ia doli ta krijojë në mënyrën më të mirë të mundshme, në një formë gati-gati magjike, në kumtimet e saj në prozë e poezi.''" (2010) <ref>Vlerësimet për krijimtarinë e Sabajeta Peposhit janë marrë nga gazeta “Shekulli”, [[20 qershor 2010]] (Petrit Palushi)</ref> [[Myftar Gjana]] tregon se ajo në veprat e saj ka përdorur një gjuhë të pasur poetike dhe parabolat poetike tek shkrimet “Buzë gropës së hapur” dhe tek “Hakmarrja e rrugëve”. Ai thekson se konkretësia abstrake, metafora e tejdukshme dhe metonimia janë tipare të tjera që i bëjnë veprat e saj të jenë sa më të natyrshme. ''" Sidomos gjuha e saj poetike, e pasur dhe qetë, e zhveshur nga makiazhet industriale të rëndomta të epokës së informacionit. . Me fjalë të tjera, Peposhi, nëpërmjet fjalës së bukur dhe dashurisë për të paralajmëron njerëzit në mënyrë estetike: Ruhuni nga mëkati i papastërtisë së fshehtë të dhunimit të njerëzve të dashur!"'' (2004) <ref>Mungesë në ballo, proza, shtepia botuese ombra gvg,autore Sabajete Peposhi (2008)</ref> Yrjet Berisha flet për autoren në fjalë që arti i prozave të saj ka shtresa të dukshme të prozës poetike. Toni meditues dhe rrëfimi i tregimeve është kompleks për veprat e Sabajete Peposhit. Në krahasim me tregimet bashkohore amerikane ato janë cilësuar si "short stories". Ai citon se: ''"Kjo prozë s’ka ndonjë personazh ,s’ka dialog , por ka monolog të tipit dramatik. Arti i këtyre prozave ka shtresa të tejdukshme të prozës poetike, struktura e të cilave i nënshtrohet sistemit teorik të metonimisë..."'' (2006)<ref name="ReferenceA"/> [[Ahmet Selmani]] flet për veprat e autores në një këndvështrim asnjanës. Sipas autorit shkrimtarja në veprat e saj rrëfen ngjarje të vërteta. Një nga veçoritë e prozës “Mungesë në ballo” janë kuptimet artistike që i siguron jetëgjatësi letrare.'"Libri i saj “Mungesë në ballo” është model që i thyen format e tejkaluara dhe ngrihet në një piedestal tjetër të letërsisë moderne…" (2008)<ref name="Sabajete Peposhi 2008"/> ==Referimet== {{reflist|2}} {{Autorë shqiptarë}} {{Portal|Letërsia}} {{DEFAULTSORT:Peposhi, Sabajete}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1986]] [[Kategoria:Njerëz nga Kukësi]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] e46cqu3lzo7yxeqlhbm0moycua10lko 3 167080 3006537 3003511 2026-07-06T13:56:30Z MediaWiki message delivery 56618 /* Tech News: 2026-28 */ pjesë e re 3006537 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 2 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{tung|--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2015 15:33 (CEST)}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 qershor 2026 15:05 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 qershor 2026 13:47 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 korrik 2026 15:56 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> gax4trz24e5bvv0ezximavdhxnyuvro 3 167174 3006788 2897908 2026-07-07T07:21:54Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006788 wikitext text/x-wiki <div style="background-color:#ffffff; border:1px solid #363636; margin-bottom:0.5em; padding:0.5em;"> <div style="text-align:center; font-size:143%; padding:0.5em; background-color:#363636; color:#ffffff;">Artikuj me Prioritet</div> <!---->[[Skeda:Im-jabber.svg|right|100px]] Ky është një projekt personal, por secili përdorues është i mirëseardhur për bashkëpunim dhe ideja të reja, pse jo edhe të bëhet një projekt i wikipedias. Qëllimi kryesor është që të krijohet listë me artikuj që i duhen wikipedias në gjuhën shqipe, por që mungojnë. Si dytësor është të listohen artikuj që kanë rëndësi të lartë por që janë me përmajtje të dobët, ose kanë shumë pak përmbajtje. Çdo artikull duhet të nënshkruhet me shenjën<nowiki> --~~~~</nowiki>. <div style="text-align:center; font-size:150%; text-color=#00C05B"> '''[[Përdoruesi:Liridon/Artikuj me prioritet|Faqja kryesore e projektit]]''' </div> </div> {{TOCright}} =Propozimet= == [[Ferenc Puskást]] == Futbollist i njohur Hungarez. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 3 korrik 2015 19:21 (CEST) gcu7g7gvyaxyrsqu7zcsv26wqimf78z 10 167259 3006559 2841393 2026-07-06T16:37:27Z Smallem 126080 Rregullim: operatori matematik i #expr «round» ishte lokalizuar gabimisht si «pjesa» → gabim shprehjeje në «X për ndeshje» (goals/attendance per match) – përmes Claude AI 3006559 wikitext text/x-wiki {{infobox | bodyclass = vcalendar | titleclass = summary | title = {{#if:{{{tourney_name|}}}|{{{year|}}} {{{tourney_name|}}} {{{yearr|}}} <includeonly>|{{PAGENAME}}</includeonly>}} | above = {{{other_titles|}}} | abovestyle = font-size: 100% | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage |image={{{image|}}} |size={{{image_size|{{{size|}}}}}} |sizedefault=frameless |upright=1 |alt={{{alt|}}} |suppressplaceholder=yes}} | caption = {{{caption|}}} | header1 = {{#if:{{{country|}}}{{{city|}}}{{{num_teams|}}}{{{venues|}}}|Detajet}} | label2 = Vend{{#if:{{{country2|}}}|et|i}} pritës | data2 = {{#if:{{{country|}}}|{{{country}}}}}<!-- -->{{#if:{{{country2|}}}|<br />{{{country2|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{country3|}}}|<br />{{{country3|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{country4|}}}|<br />{{{country4|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{country5|}}}|<br />{{{country5|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{country6|}}}|<br />{{{country6|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{country7|}}}|<br />{{{country7|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{country8|}}}|<br />{{{country8|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{country9|}}}|<br />{{{country9|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{country10|}}}|<br />{{{country10|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{country11|}}}|<br />{{{country11|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{country12|}}}|<br />{{{country12|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{country13|}}}|<br />{{{country13|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{country14|}}}|<br />{{{country14|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{country15|}}}|<br />{{{country15|}}}}} | label3 = Qyteti | data3 = {{{city|}}} | class3 = location | label4 = Datat | data4 = {{{dates|}}} | label5 = Skuadrat | data5 = {{{num_teams|}}}{{#if: {{{confederations|}}}|&nbsp;(nga {{{confederations}}} konfederat{{#ifeq:{{{confederations}}}|1|ë|a}})}}{{#if: {{{sub-confederations|}}}|&nbsp;(nga {{{sub-confederations}}} nënkonfederat{{#ifeq:{{{sub-confederations}}}|1|ë|a}})}}{{#if: {{{associations|}}}|&nbsp;(nga {{{associations}}} shoqat{{#ifeq:{{{associations}}}|1|ë|a}})}} | label6 = Stadiumet | data6 = {{{venues|}}}{{#if:{{{cities|}}}|&nbsp;(në {{{cities}}} qyte{{#ifeq: {{{cities}}}|1|t|te}} pritëse)}} | header7 = {{#if:{{{champion|}}}{{{champion_other|}}}|Renditja përfundimtare}} | label8 = {{#if:{{{American|}}}|Champion(s)|Kampionët}} | data8 = {{#if:{{{champion|}}}|{{fb|{{{champion|}}}|{{{champion-flagvar|}}}|name={{{champion-name|}}}}}{{#if: {{{count|}}}|{{nowrap| (titulli i {{ordinal|{{{count}}}}})}} }} }} | label9 = {{#if:{{{American|}}}|Champion(s)|Kampionët}} | data9 = {{#if:{{{champion_other|}}}|{{{champion_other}}}{{#if: {{{count|}}}|{{nowrap| (titulli i {{ordinal|{{{count}}}}})}} }} }} | label10 = Vendi i dytë | data10 = {{#if:{{{second|}}}|{{fb|{{{second|}}}|{{{second-flagvar|}}}|name={{{second-name|}}}}} }} | label11 = Vendi i dytë | data11 = {{#if:{{{second_other|}}}|{{{second_other|}}} }} | label12 = Vendi i tretë | data12 = {{#if:{{{third|}}}|{{fb|{{{third|}}}|{{{third-flagvar|}}}|name={{{third-name|}}}}} }} | label13 = Vendi i tretë | data13 = {{#if:{{{third_other|}}}|{{{third_other|}}} }} | label14 = Vendi i katërt | data14 = {{#if:{{{fourth|}}}|{{fb|{{{fourth|}}}|{{{fourth-flagvar|}}}|name={{{fourth-name|}}}}} }} | label15 = Vendi i katërt | data15 = {{#if:{{{fourth_other|}}}|{{{fourth_other|}}} }} | header16 = {{#if:{{{matches|}}}{{{goals|}}}{{{attendance|}}}{{{top_scorer|}}}{{{player|}}}|Statistikat}} | label17 = Ndeshje&nbsp;të luajtura | data17 = {{#if:{{{matches|}}}|{{{matches}}}{{{matches_footnote|}}}}} | label18 = Gola të shënuar | data18 = {{#if:{{{goals|}}}|{{{goals}}}{{#if:{{{matches|}}}|&nbsp;({{#expr: {{{goals|0}}} / {{{matches|1}}} round 2}} për ndeshje)}}{{{goals_footnote|}}}}} | label19 = Pjesëmarrja | data19 = {{#if:{{{attendance|}}}|{{formatnum: {{{attendance|0}}}}}{{#if:{{{matches|}}}|&nbsp;({{formatnum: {{#expr: {{{attendance|0}}} / {{{matches|1}}} round 0}}}} për ndeshje) }} }} | label20 = Golashënuesi më i mirë | data20 = {{{top_scorer|}}} | class20 = attendee | label21 = Lojtari më i mirë | data21 = {{{player|}}} | class21 = attendee | label22 = Lojtari i ri më i mirë | data22 = {{{young_player|}}} | class22 = attendee | label23 = Portieri më i mirë | data23 = {{{goalkeeper|}}} | class23 = attendee | label24 = Çmimi Fair Play | data24 = {{{fair_play|}}} | class24 = attendee | belowclass = noprint | below = {{#if:{{{prevseason|}}}|{{align|majtas|&larr; {{{prevseason|}}} }}}}{{#if:{{{nextseason|}}}|{{align|djathtas|{{{nextseason|}}} &rarr; }}}} {{#if:{{{updated|}}}|{{clear}}Të dhënat janë përditësuar më{{{updated}}}.}}{{#if:{{{extra information|}}}|{{clear}}{{{extra information}}}}} | decat = {{#if:{{{prevseason|}}}{{{nextseason|}}}|yes|no}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Kategoria:Faqet që përdorin infobox international football competition me parametra të panjohur|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Stampa:Infobox international football competition]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | American | associations | attendance | caption | champion | champion_other | champion-flagvar | champion-name | cities | city | confederations | count | country | country10 | country11 | country12 | country13 | country14 | country15 | country2 | country3 | country4 | country5 | country6 | country7 | country8 | country9 | dates | extra information | fair_play | fourth | fourth_other | fourth-flagvar | fourth-name | goalkeeper | goals | goals_footnote | image | image_size | matches | matches_footnote | nextseason | num_teams | other_titles | player | prevseason | promoted | relegated | second | second_other | second-flagvar | second-name | size | sub-confederations | third | third_other | third-flagvar | third-name | top_scorer | tourney_name | updated | venues | year | yearr | young_player }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> gkw8z5mbzyf76le0vg043i5ifyrw620 0 171782 3006697 2542614 2026-07-07T03:57:40Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006697 wikitext text/x-wiki Më poshtë është shfaqur lista e Vendbanime dhe numrit të banorëve të Fshatrave të Gjilanit {| class="wikitable sortable" !Vendbanimi !! Numri i banorëve |- | [[Bilinicë]] || 314 |- | [[Bresalc]] || 2823 |- | [[Bukovik]] || 80 |- | [[Burica]] || 00 |- | [[Capar]] || 208 |- | [[Cërnicë]] || 1963 |- | [[Çeliku (Gjilan)|Çelik]] || 87 |- | [[Demiraj]] || 112 |- | [[Dobërçan]] || 2659 |- | [[Dunav]] || 80 |- | [[Gadish]] || 331 |- | [[Goden]] || 29 |- | [[Gumnishtë]] || 473 |- | [[Gjilan]] || 54239 |- | [[Haxhaj]] || 206 |- | [[Inatoc]] || 30 |- | [[Kishnapolë]] || 235 |- | [[Kmetoc]] || 691 |- | [[Kravaricë]] || 264 |- | [[Kurexh]] || 394 |- | [[Lipovicë]] || 24 |- | [[Livoç i Epërm]] || 2551 |- | [[Livoç i Ulët]] || 3497 |- | [[Lladovë]] || 545 |- | [[Llashticë]] || 1624 |- | [[Llovcë]] || 169 |- | [[Malishevë]] ||3752|3752 |- | [[Nasalcë]] || 209 |- | [[Përlepnicë]] || 1944 |- | [[Pidiq]] || 342 |- | [[Pograxhë]] || 1211 |- | [[Ponesh]] || 967 |- | [[Selishtë]] || 179 |- | [[Sllakoc i Epërm]] || 256 |- | [[Sllakoc i Ulët]] || 64 |- | [[Sllubicë]] || 73 |- | [[Stanqiq]] || 8 |- | [[Stublinë]] || 79 |- | [[Shillovë]] || 547 |- | [[Shurdhan]] || 156 |- | [[Teriziaj]] || 00 |- | [[Uglarë]] || 1021 |- | [[Velekincë]] || 1602 |- | [[Vërbicë e Kmetocit]] || 348 |- | [[Vërbicë e Zhegocit]] || 584 |- | [[Vrapçiq]] || 290 |- | [[Zhegër]] || 3327 |- | [[Zhegoc]] || 168<ref>Dr. Jusuf Osmani, Vendbanimet e Kosovës 6, Gjilani. faqe 53. Libri Shkollor, ISBN 9951-8547-5-3, Prishtinë 2004, h81poe3k43u5kkslkk02bvkg5ge7afg 3 172177 3006787 1565790 2026-07-07T07:21:53Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006787 wikitext text/x-wiki {| cellpadding="0" cellspacing="0" style="background:transparent; text-align: center; margin: auto; font-size: 80%;" | <div style="{{Round corners}}; width: 100px; text-align: center; margin-right: 1em; border: 1px solid /666666; background:White;"> '''[[User:SecretName101|User page]]''' {{click|link=User:SecretName101|image=Crystal Clear app personal.png|title=Go to my User page|width=50px|height=50px}} </div> | <div style="{{Round corners}}; width: 100px; text-align: center; margin-right: 1em; border: 1px solid /666666; background:White;"> '''[[Përdoruesi diskutim:SecretName101|Diskutimet]]''' {{click|link=Përdoruesi diskutim:SecretName101|image=Crystal Clear talk.png|title=Leave me a message.|width=50px|height=50px}} </div> | <div style="{{Round corners}}; width: 100px; text-align: center; margin-right: 1em; border: 1px solid /666666; background:White;"> '''[[Speciale:Kontributet/SecretName101|Kontributet]]''' {{click|link=Speciale:Kontributet/SecretName101|image=Gnumeric.svg|title=What I've done.|width=50px|height=50px}} </div> | <div style="{{Round corners}}; width: 100px; text-align: center; margin-right: 1em; border: 1px solid /666666; background:White;"> '''[[Përdoruesi:SecretName101/livadhi|Livadhi]]''' {{click|link=Përdoruesi:SecretName101/livadhi|Livadhi|image=Applications-development.svg|title=The testing zone|width=50px|height=50px}} </div> | <div style="{{Round corners}}; width: 100px; text-align: center; margin-right: 1em; border: 1px solid /666666; background:White;" class="plainlinks"></div> |} 8t9tfmv6utzsm8i3qhlp5xg4z73pq2p 0 176189 3006601 3004157 2026-07-06T16:51:39Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006601 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Luljeta Hoxha | image = | title = | emri i vërtetë = Luljeta Hoxha | birth_date = | birth_place = {{flagicon|Albania}}[[Tiranë]] | death_date = | death_place = | role të shquar = | rroga = | height = | pseudonimi = | nationality = Shqiptare | occupation = Regjisore skenike, aktore }} '''Luljeta Hoxha''' është regjisore skenike dhe aktore shqiptare, e lindur në [[Tiranë]]. Pas përfundimit të arsimit të mesëm në [[Shkolla e gjuheve te huaja "Asim Vokshi"|shkollën e gjuhëve të huaja “Asim Vokshi”]], dega anglisht, [[Tiranë]], ndoqi studimet e larta në [[Universiteti i Arteve|Universitetin e Arteve(Akademinë e Arteve)]], [http://uart.edu.al/index.php?pg=faqe&id=7&niveli=58 Fakulteti i Artit Skenik], dega Regji Teatri, Specialiteti Regjisore. ==Teatër== Luljeta Hoxha ka vënë në skenë pjesë teatrore të autorëve të rëndësishëm të [[Dramaturgjia|dramaturgjisë botërore]], gjithashtu është pjesë e aktiviteteve të ndryshme kulturore e artistike. *2007:''I mirë dhe seksi'' nga [[Woody Allen]] në sallën Black Box të [[Universiteti i Arteve|Universitetit te Arteve (Akademisë së Arteve)]]. *2008:''Të parët dhe të fundit'' nga John Gollsuorth në sallën Black Box të [[Universiteti i Arteve|Universitetit te Arteve (Akademisë së Arteve)]]. *2008:''Gruaja Çifute'' nga [http://Bertolt%20Brecht Bertolt Brecht]{{Lidhje e thyer}} në sallën Black Box të [[Universiteti i Arteve|Universitetit te Arteve (Akademisë së Arteve)]]. *2009:'''''[https://en.wikipedia.org/wiki/Miss_Julie “Zonjusha ”Zhyli”]''''' nga August Strindberg në sallën e [[Universiteti i Arteve|Universitetit te Arteve (Akademisë së Arteve)]]. *2009: ''Sofra Tiranase''<ref>{{Cite web|url=https://www.ata.gov.al/sofra-tiranase-festa-e-kryeqytetasve-200436.html|title=Tiranase,|access-date=16 shkurt 2016|archive-date=4 janar 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150104044155/http://www.ata.gov.al/sofra-tiranase-festa-e-kryeqytetasve-200436.html|url-status=dead}}</ref> nga Shoqata kulturore Tirana tek [[Pallati i Kongreseve]] (asistent regjisore). *2010:''Romancë Dashurie''<ref>{{Cite web|url=http://www.arkivalajmeve.com/Rikthehet--Romance-dashurie-ne-Teatrin-Kombetar.387630/|title=''Info Arkiva'', Rikthehet "Romancë dashurie" në Teatrin Kombëtar, 2010|access-date=16 shkurt 2016|archive-date=25 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160225024427/http://www.arkivalajmeve.com/Rikthehet--Romance-dashurie-ne-Teatrin-Kombetar.387630/|url-status=dead}}</ref> nga Aldo De Benedetti në sallën e [[Teatri Kombëtar|Teatrit Kombëtar]] (aktore). *2010:''Lloj gënjeshtre'' nga Anthony Neilson në sallën e [[Teatri Aleksandër Moisiu|Teatrit “Aleksandër Moisiu”]] Durrës. *2010:''Flakët e shpirtit'' nga Odise Plaku në sallën e [[Teatri Aleksandër Moisiu|Teatrit “Aleksandër Moisiu”]] Durrës konkurs. *2010:''Zonjusha Zhyli'' nga August Strindberg rivendoset në një këndvështrim të ri artistik në sallën e [[Teatri Kombëtar|Teatrit Kombëtar]] konkurs. *2011:''Shtrigat e Salemit''<ref>[https://www.shqiperia.com/Shtrigat-e-Salemit-ne-Teatrin-Kombetar.10426/ ''Info Arkiva'', Shtrigat e Salemit ne Teatrin Kombetar, 2011]</ref> nga Arthur Miler në sallën e [[Teatri Kombëtar|Teatrit Kombëtar]] (asistent regjisore). *2015:''Shëmbja e shtëpisë Asher''<ref>{{Cite web|url=https://www.standard.al/kritika-nje-vizion-per-gjenetiken-e-shprishur/|title=''Standard'', Shëmbja e shtëpisë Asher ne Teatrin Kombetar, 2015|url-status=dead|access-date=6 qershor 2016|archive-date=3 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303190227/http://www.standard.al/kritika-nje-vizion-per-gjenetiken-e-shprishur/}}</ref> nga Edgar Allan Poe në sallën e [[Teatri Kombëtar|Teatrit Kombëtar]] (regjisore, skenografi, aktore). *2015: ''Kush e solli Doruntinën''<ref>{{Cite web|url=http://shqiptarja.com/Kulture/2730/margarita-xhepa-biseda-me-ismail-kadarene-per-doruntinen-334292.html|title=Kush e solli Doruntinën ne Teatrin Kombetar, 2015|access-date=16 shkurt 2016|archive-date=25 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160225114139/http://shqiptarja.com/Kulture/2730/margarita-xhepa-biseda-me-ismail-kadarene-per-doruntinen-334292.html|url-status=dead}}</ref> nga [[Ismail Kadare]] në sallën e [[Teatri "Aleksandër Moisiu"|Teatrit “Aleksandër Moisiu” Durrës]] (aktore). == Referime == {{Reflist}} ==Lidhje te jashtme== *[https://www.youtube.com/watch?v=qIjsTHLq_aY, Shëmbja e shtëpisë Asher ne Teatrin Kombetar, ABC NEWS, Qeshor 2015] *[https://www.youtube.com/watch?v=WKsa06CY_48, Laert Vasili & Luljeta Hoxha në Klubin e Mëngjesit, The morning show with Blendi and the team each morning 7:00] [[Kategoria:Regjisorë shqiptarë]] [[Kategoria:Aktorë shqiptarë]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 9f4g57lkzhmge0rux1ipiba3of30cqq 0 177244 3006579 3003322 2026-07-06T16:50:51Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006579 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Ag Apolloni | Seksi = Mashkull | image =Skeda: Ag Apolloni.jpg | image_madhësia = 230px | birth_date =[[13]] [[qershor]] [[1982]] | birth_place = [[Kaçanik]], [[Kosovë]] | nationality = {{ALBk}} | education = [[Universiteti i Prishtinës]] | punëwimi = Shkrimtar | years_active = [[2009]]-sot | genre = Prozë, poezi, dramë, kritikë | awards = Çmimi "Katarina Josipi" (2016)<ref>https://www.mkrs-ks.org/?page=2,6,1608#.XVnLMcmfw0M</ref> | notable_works = {{ubl|''[[Ulurima e ujkut]]''|''[[Mesjeta ime]]''|''[[Sandalet e Senekës]]''|''[[Një fije shprese, një fije shkrepëse]]''}} }} Ag Apolloni (13 qershor 1982) është prozator, poet, dramaturg, studiues dhe eseist shqiptar. Veprat e tij janë përkthyer në shumë gjuhë dhe janë nderuar me shumë çmime. Nga viti 2008, ai është profesor në [[Universiteti i Prishtinës|Universitetin e Prishtinës]]. Ndërsa ka qenë i ftuar si profesor edhe në [[:en:Charles_University|Charles University]] në Pragë dhe në [[Harvard University]] në Cambridge, Massachusetts. ==Jeta== Ag Apolloni ka lindur më 13 qershor 1982 në [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kaçanik Kaçanik], Kosovë. Ai ka ndjekur shkollën fillore dhe gjimnazin në qytetin e tij, duke i përfunduar ato në vitin 2001. Në vitin 2005, ai përfundoi me sukses studimet në Dramaturgji dhe Letërsi në Universitetin e Prishtinës, kurse në vitin 2008, mori titullin Master i Shkencave Filologjike. Në vitin 2012, mori titullin Doktor i Shkencave Filologjike. Që nga viti 2008, Ag Apolloni është profesor në Universitetin e Prishtinës. Në vitin 2020, nga presidenti i Republikës së Shqipërisë atij iu dha shtetësia shqiptare. ==Veprimtaria== Apolloni ka punuar si gazetar, redaktor dhe kryeredaktor në disa gazeta ditore dhe revista letrare e kulturore . Në vitin 2010, ai e riaktivizoi revistën më të vjetër letrare në Kosovë, ''Jeta e Re,'' e cila ishte themeluar në vitin 1949 dhe ishte ndërprerë në vitin 2006. Në vitin 2013, Apolloni themeloi revistën kulturore ''Symbol'', përmes së cilës realizoi intervista me intelektualë, shkrimtarë dhe artistë të shquar. Ndër të ftuarit e tij ishin [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Linda_Hutcheon Linda Hutcheon], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Jonathan_Culler Jonathan Culler], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Rita_Dove Rita Dove], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gottfried_Helnwein Gottfried Helnwein], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/D._M._Thomas D. M. Thomas], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Javier_Cercas Javier Cercas], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Ann_Jefferson Ann Jefferson], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Stephen_Greenblatt Stephen Greenblatt], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Stanley_Fish Stanley Fish], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/David_Damrosch David Damrosch], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/John_Kerrigan_(literary_scholar) John Kerrigan] etj. Ai e drejtoi këtë revistë për dhjetë vjet (2013–2023) dhe gjithashtu bashkëpunoi me shumë gazeta dhe revista letrare. Përveç kësaj, ai themeloi dhe drejtoi dy shtëpi botuese: ''OM'' (2012–2019) dhe ''Bard Books'' (2019–2024). ==Veprat== Ag Apolloni ka filluar të shkruajë në vitin 2003. Në një kafene kishte dëgjuar një histori lufte për një kriminel që kishte koleksionuar sytë e viktimave të tij dhe kjo histori e kishte tronditur aq thellë sa që për këtë e kishte krijuar një monodramë brenda nate. Gjatë studimeve ka mbajtur një ditar poetik, të cilin në vitin 2009 e ka botuar me titullin “Zomb”. Ndërsa, në vitin 2013 boton romanin “Ulurima e ujkut”, ku, nëpërmjet formës postmoderne, kombinon dhimbjen me tërbimin. I provokuar nga përvojat personale, mllefi i madh në këtë roman shpesh merr përmasa planetare. Autori nuk kursen askënd, ai kritikon të gjithë: veten, familjen, shoqërinë, kombin, botën dhe Zotin. Pas këtij romani, shkruan novelën “Zazen” si një homazh për një shok të tij, i cili, pas mbarimit të studimeve në Degën e Filozofisë, në pamundësi për të gjetur punë në vendlindje, i mllefosur me të gjithë, kishte vendosur të zhdukej dhe, pas disa ditësh, ishte gjetur i vdekur në një humnerë. Derisa dramat e Apollonit provokojnë frikë dhe mëshirë, ndërsa poezitë e tij e transformojnë jetën intime në art, proza e tij është ankim dhe tërbim. Kurse, në studimet “Parabola postmoderne” (2010), “Paradigma e Proteut” (2012) dhe në kritikat e botuara nëpër periodikë, shihet një tendencë për të hapur shtigje të reja kërkimi. === Zomb === "Zomb" (2009) është libër me madrigale. Përmban gjithsej 100 poezi dhe një pasthënie në formë epistule. Libri fillon me një kushtim provokativ ("Gruas së shokut tim"), ka si moto dy vargje të poetit anglez John Milton (“Në qoftë se vdekja m’bashkon me ty/ ajo do të jetë për mue vetë jeta”), ndërsa ndahet në gjashtë njësi: Ouverture, Vals edenik, Sonatë dionisiane, Simfona e sirenave, Requiem Erosit dhe Coda. “Zomb” është një libër me temë erotike, i ndërtuar sipas parimeve të madrigalit mesjetar. Ai është libër që përmban në vete elemente të shumta nga muzika klasike, jazz, bluz, rock, pop etj.; nga kinematografia botërore, nga letërsia antike, mesjetare, moderniste, bashkëkohore dhe gjithashtu nga religjionet, si: budizmi, totemizmi, judaizmi, kristianizmi dhe islamizmi. === Drama === Libri "Drama: Stefani, Halloween, Judita, Mat" (2010) përmban tri drama tragjike, të cilat për nga radhitja e numrit të personazheve shfaqin haptazi referencën te zanafilla e dramës dhe e teatrit antik grek (te Stefani, që ka vetëm një personazh, fantazia të çon te karroca e Tespisit; te Halloween futet edhe personazhi i dytë, sipas modelit të Eskilit, kurse te Judita hyn edhe personazhi i tretë, sipas modelit të Sofokliut), si dhe një tekst të frymës së Aristofanit, si relaksim për publikun. Monodrama Stefani, historia e një koleksionisti të syve, është një histori tronditëse e një koleksionisti të syve që jeton në qilarin e tij me 4998 sytë e mbledhur gjatë luftës në Bosnjë dhe Kosovë. Këtë vepër Apolloni e ka shkruar në moshën 21 vjeçare si “një elegji për dekadën e fundit të shekullit të kaluar, përkatësisht një tekst përkujtues për krimet që tronditën botën. Monodrama është histori që trajton dashurinë dhe krimin, jetën dhe vdekjen si një binom që mund të tronditë publikun.” Halloween është një histori incestuoze për natën e Halloween-it. Këtë dramë Apolloni e ka shkruar i nxitur nga leximi i një fejtoni mbi jetën e vrasësit serik Ted Bundy. Judita është dramë me motive biblike e trajtuar si një histori mitike për konfliktin mes Lindjes dhe Perëndimit, për moskuptimin mes njeriut dhe Zotit, si dhe për nënshtrimin dhe guximin. Komedia Mat është një pastish i ndërtuar mbi veprat e regjisorëve Ingmar Bergman dhe Woody Allen, mbi përballjen qesharake mes njeriut dhe vdekjes. === Ulurima e ujkut === Romani "Ulurima e ujkut" (2013) trajton shumë tema nga kënde dhe forma të ndryshme. Mes të tjerash, romani trajton edhe ndarjet e dhimbshme me të gjallët dhe të vdekurit. Romani përshkohet gjithandej nga një dëshpërim dhe tërbim, i shoqëruar edhe me një dozë humori, me shumë referenca nga muzika, piktura, filmi dhe teatri. Ngjarjet vendosen në Kosovë, Maqedoni, Shqipëri, Mal të Zi, Itali dhe Vjenë, ku edhe është përfunduar romani. ===Zazen=== "Zazen" (2014) trajton fatin e një të riu kosovar, shok i autorit, që pasi mbaron studimet, kthehet në vendlindje, por ky kthim bëhet tragjik për të, pasi ai si shkollar shpërfillet nga komuna, keqkuptohet nga katundi, shpallet i çmendur nga familja. "Zazen" ndërlidh një shumësi temash: sociale, filozofike, politike, nacionale, religjioze etj. Në të rrëfehet ankthi dhe jeta tragjikomike e Zen Zabelit, i cili ka shumë ide, pak kërkesa e aspak mundësi. ===Hamleti simbas Horacit=== "Hamleti simbas Horacit"është tragjedi psikanalitike ku mishërohen idetë teorike të Frojdit për të dhënë një histori të mundshme të Hamletit, duke prekur temën e incestit të dyfishtë (vëlla-motër, nënë-bir) dhe temën e tradhtisë së shumëfishtë. Hamleti simbas Horacit është një pastish, apo hipertekst dramatik i ndërtuar mbi Hamletin e Shekspirit dhe mbi interpretimet e Frojdit për Hamletin si një Edip të pakryer. Tematikisht, Hamleti simbas Horacit është një histori alternative, e cila vjen si jehonë nga Orestia, Edipi mbret dhe Hamleti.{{cn}} Kjo dramë është shpallur fituese e çmimit vjetor për dramë "Katarina Josipi".<ref>{{cito uebin|title=Ag Apolloni fitues i Çmimit “Katarina Josipi”|url=http://www.kultplus.com/libri/ag-apolloni-fitues-cmimit-katarina-josipi/|website=KultPlus|language=sq|accessdate=15 nëntor 2017|date=27 tetor 2017}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> ===Skenderbeu: Manuskripti i Marlout=== "Skenderbeu: Manuskripti i Marlout" është një dramë e shkruar sipas parimit postmodern të dorëshkrimit, pra si gjetje e një drame elizabetiane të shekullit 16 e cila konsiderohet dramë e humbur. Për shkrimin e kësaj drame autori ka shfrytëzuar shumë materiale historike, letrare, kinematografike dhe teatrore, për të krijuar një realitet të besueshëm të kohës skenderbegiane. Këtu heroi paraqitet mes mitit dhe realitetit, si një figurë sa e madhe, aq edhe njerëzore.<ref>{{Cite news|url=http://zeri.info/kultura/201219/skenderbeu-manuskripti-i-marlout-i-ag-apollonit/|title='Skenderbeu: Manuskripti i Marlout' i Ag Apollonit|date=2018-06-01|work=Zëri|access-date=2018-06-02|language=sq}}</ref> ===Mesjeta Ime=== Është libër me ese autobiografike, i cilësuar edhe si autobiografi narrative-eseistike.<ref>{{Cite news|url=http://rtv21.tv/doli-nga-shtypi-mesjeta-ime-i-ag-apollonit/|title=Doli nga shtypi “Mesjeta ime” i Ag Apollonit|date=2019-02-11|work=Rtv 21|access-date=2019-03-06|language=sq|archive-date=12 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190212173815/http://rtv21.tv/doli-nga-shtypi-mesjeta-ime-i-ag-apollonit/|url-status=dead}}</ref> Libri përbëhet nga 10 ese me tituj latinë: Obscura, Vulgus, Doctrina, Pelegrin, Allegoria, Persona, Schisma, Templarius, Inquisitio dhe Memento, të cilat trajtojnë jetën e autorit dhe aktualitetin e sotëm kosovar.<ref>{{Cite news|url=https://kallxo.com/promovohet-ne-prishtines-libri-mesjeta-ime-i-ag-apollonit/|title=Doli nga shtypi “Mesjeta ime” i Ag Apollonit|author=Isa Vatovci|date=2019-02-28|work=Kallxo.com|access-date=2019-03-06|language=sq|archive-url=https://web.archive.org/web/20200108070917/https://kallxo.com/shkurt/promovohet-ne-prishtines-libri-mesjeta-ime-i-ag-apollonit/|archive-date=8 janar 2020|url-status=dead}}</ref> === Kritika, ese === Përveç veprave të tij artistike, Apolloni ka shkruar edhe disa libra kritikë dhe eseistikë. Ai ka botuar dy monografi: ''Parabola postmoderne'' (2010), një studim mbi shkrimtarin [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Rexhep_Qosja Rexhep Qosja], i konsideruar shkrimtari i parë postmodern shqiptar; dhe ''Paradigma e Proteut'' (2012), një studim mbi romanin e shkrimtarit [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Ismail_Kadare Ismail Kadare], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/The_General_of_the_Dead_Army_(novel) Gjenerali i ushtrisë së vdekur], që është romani më i përkthyer shqiptar. Në vitin 2016, ai botoi librin ''Koferi i Konicës'', një koleksion esesh që trajtojnë aspekte të ndryshme të letërsisë shqiptare, duke përfshirë gjuhën, vlerën letrare, autorët kryesorë dhe veprat kyçe. Në vitin 2019, ai publikoi ''Commentum'', një projekt kritik në disa volume, ku trajtohen edhe autorë si [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Aristotle Aristoteli], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Friedrich_Nietzsche Nietzsche], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Nikos_Kazantzakis Kazantzakis], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Miguel_de_Unamuno Unamuno], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Cesare_Pavese Pavese], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Jorge_Luis_Borges Borges], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Ernesto_Sabato Sabato], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Umberto_Eco Eco] etj. Në vitin 2024, Apolloni u ftua nga [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Charles_University Universiteti i Pragës] për të mbajtur një seri prej dhjetë ligjëratash mbi letërsinë botërore. Këto ligjërata më vonë u botuan si libër me titullin ''Predikimet e Pragës'' (2025). == Shpërblimet == Krijimtaria e Apollonit është shpërblyer me disa çmime letrare kombëtare, si: * 2010 ''Libri më i mirë poetik i vitit'' nga Ministria e Kulturës (Kosovë), për librin “Zomb”;<ref>https://www.mkrs-ks.org/?page=1,65</ref> * 2013 ''Libri më i mirë kritik i vitit'' nga Ministria e Kulturës (Kosovë), për librin “Paradigma e Proteut”; * 2013 ''Romani më i mirë i vitit'' (çmimi “Rexhai Surroi”), për librin “Ulurima e ujkut”; * 2017 ''Drama më e mirë e vitit'' nga Teatri Kombëtar i Kosovës, për dramën “Hamleti simbas Horacit”. * 2020 ''Romani më i mirë i vitit'' nga Ministria e Kulturës (Kosovë), për librin "Një fije shprese, një fije shkrepëse" == Bibliografia == ====Romane:==== * [[Ulurima e ujkut]] (2013) * [[Zazen (roman)|Zazen]] (2014) * [[Një fije shprese, një fije shkrepëse]] (2020) * [[Kësulëkuqja, përrallë për të rritur]] (2022) * Sikur t’isha djall (2024) ====Poezi==== * [[Zomb]] (2009) * [[Sandalet e Senekës]] (2020) * [[Retorika e heshtjes]] (2021) * Shënime nga shpella (2023) ====Drama==== *Drama: Stefani, Halloween, Judita, Mat (2010) *Hamleti simbas Horacit (2017) *Skenderbeu: Manuskripti i Marlout (2018) *Hakmarrja e Homerit (2025) ====Kritikë==== *Parabola postmoderne (2010) *Paradigma e Proteut (2012) *Koferi i Konicës (2016) *Commentum (2019) *Predikimet e Pragës (2025) ====Non-fiction==== *Mesjeta ime (2019) == Referime == {{reflist}} <ref>Revista kulturore “Symbol”: [http://omprom.com/symbol-2/ , "OM Publisher"]</ref><ref>“Stefani” e Apollonit botohet në Austri:[http://koha.net/?id=4&l=8799 , "Koha.net"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200123040606/https://archive.koha.net/?id=4&l=8799 |date=23 janar 2020 }}</ref><ref>Романот „Завивањето на волкот“ од Аг Аполони доби превод на македонски јазик:[http://gotenpublishing.com/promotsija-na-romanot-zavivaneto-na-vo/ ,"Завивањето на волкот" ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200123040559/http://www.gotenpublishing.com/promotsija-na-romanot-zavivaneto-na-vo/ |date=23 janar 2020 }}</ref><ref>“Zazen”, që nis me qiellin e përfundon me token: [http://www.kultplus.com/?id=11&i=186 ,"Kultplus.com"]</ref><ref>“Ulurima e ujkut” e Ag Apollonit një roman revolte: [http://koha.net/?id=8&arkiva=1&l=161799 ,"Koha.net"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200123040559/https://archive.koha.net/?id=8&l=161799 |date=23 janar 2020 }}</ref><ref>“Paradigma e Proteut”: [http://www.shekulli.com.al/m/post.php?id=18871#sthash.SW3AsBYj.yMBOFo3F.dpbs ,"Shekulli.com.al"]{{Lidhje e thyer}}</ref><ref>“Zazen”: [http://sbunker.net/teh/83624/ikarosi/ ,"Sbunker.net"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160629035746/http://sbunker.net/teh/83624/ikarosi/ |date=29 qershor 2016 }}</ref> {{Ag Apolloni}} {{DEFAULTSORT:Apolloni, Ag}} [[Kategoria:Lindje 1982]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Kaçaniku]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Shkrimtarë kosovarë]] [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] hj6bgtgmlnmz745lauu9kgojhp90tg9 0 180923 3006599 3004148 2026-07-06T16:51:37Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006599 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Pietro Bembo - Titian.jpg|parapamje|225px|Porteti i [[Pietro Bembo]]s, përcaktuesi i shijes letrare në [[Italia|Italinë]] e [[Shekulli XVI|shekullit të XVI]]]] '''Letërsia rilindase''' u zhvillua përreth [[humanizmi]]t, teoria e re që theksonte rolin zanafillor të qenies njerëzore mbi çdo konsideratë tjetër, veçanërisht fetare. Në këtë epokë bota mori një shtysë të madhe me shpikjen e makinës së shtypshkrimit nga [[Johannes Gutenberg]]-u, fakt që mundësoi aksesin e letërsisë te publiku i gjerë. Kjo krijoi një shqetësim më të madh për [[drejtshkrimi]]n dhe [[gjuhësia|gjuhësinë]], duke nxierë sistemet e para gramatikore në gjuhët popullore dhe shfaqja e akademive të para në gjuhët kombëtare.<ref>Mariantònia Lladó dhe García Montserrat: Histori e shkurtër e letërsisë së përbotshme, [[1999]], La Magrana, [[Barcelona]], katalonjisht, isbn=84-8264-198-0, fq. 119-128</ref> Letërsia e re u frymëzua si dhe arti nga tradita greko-latine, megjithëse mori gjithashtu një ndikim të madh nga filozofia [[Neoplatonizmi|neoplatonike]] e zhvilluar njëkohësisht në [[Italia|Itali]]. Nga ana tjetër, pasqyroi idealet e reja njeriut rilindas, që u mishëruan te figura e «cortesano-s» së [[Baldassare Castiglione]]-s: duhej të zotëronte njësoj si armët ashtu dhe letrat, si dhe të kishte hijshmëri natyrore pa artifica.<ref name="Lit">AA.VV.: Diccionario de Literatura, [[2003]], Spes, [[Barcelona]], isbn 84-8332-389-3, fq. 257.</ref> Risia ndikoi si temat ashtu edhe format. Midis të parave mund të dallohet [[antropocentrizmi]], interesi për natyrën dhe rekuperimi i [[mitologjia|mitologjisë]] klasike. [[Filozofia]] rekuperoi idetë [[platoni]]ke dhe i vendos në shërbim të krishtërimit. Kërkimi i kënaqësisë ndjesore dhe shpirti kritik dhe racional kompletuan idetë e epokës. Përsa i përketë aspekteve formale, u rekuperua parimet klasike (rrënjët e të cilës gjenden në ''[[Poetika|Poetikën]]'' e [[Aristoteli]]t), të bazuara në parimet artistike të imitimit. U zhvilluan gjithashtu gjini të reja (si eseja) dhe modelet metrike (midis të cilëve dallohet [[soneti]] si formë strofash dhe endecasillabo (njëmbëdhjetë rrokëshi) si tip vargëzimi. Precedentet e [[Dante Alighieri]]t, [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe [[Giovanni Boccaccio|Boccaccio]]-s i dhanë udhë shkëlqimit të letërsisë rilindase në [[Italia|Itali]] në shekullin e XVI. Figura drejtuese e shijes poetike rilindase të kësaj epoke do të ishte [[Pietro Bembo]], që shkroi këngë Petrarkiste dhe sonete, por mbi të gjitha, u lartësua si arbitër i letërsisë italiane të kohës së tij, që qe qendra e rrezatimit ndërkombëtar të kësaj lëvizjeje. == Perhapja == ===Italia=== Në [[Italia|Itali]], djepi i stilit të ri, vazhduan disa jehona nga autorët e mëdhenjë mesjetarë të konsideruar herë pas here si prekrusorë të lëvizjes së re: [[Dante Alighieri]], [[Françesko Petrarka]] dhe [[Giovanni Boccaccio]]. Midis letrarëve të dalë në këtë kohë u dalluan: [[Angelo Poliziano]], [[Matteo Maria Boiardo]], [[Ludovico Ariosto]], [[Jacopo Sannazaro]], [[Pietro Bembo]], [[Baldassare Castiglione]], [[Torquato Tasso]], [[Niccolò Machiavelli|Niccolo Machiavelli]] dhe [[Pietro Aretino]]. Ndikimi i saj u përhap në Francë, ku u shquan [[François Rabelais]], [[Pierre de Ronsard]], [[Michel de Montaigne]] dhe Joachim du Bellay. Në Gjermani, reforma protestante nxiti një maturi më të madhe si dhe tematikat fetare, të kultivuara nga Ulrich von Hutten, Sebastian Brant dhe Hans Sachs. Në [[Anglia|Angli]], duhet përmendur [[Tomas More|Thomas More]], [[Edmund Spenser]], Michael Drayton, [[Henry Constable]], George Chapman, [[Henry Howard]] dhe Thomas Wyatt. Në Portugali u shfaq figura mbizotëruese e [[Luís de Camões]].<ref name="Lit" /> [[Skeda:Meister des Rosenromans 001.jpg|parapamje|Doreshkrim i ''Roman de la Rose'' (1420 - 1430).|236x236px]] ====Pararendësit==== ===== Dyqinta ===== Kjo periudhë historike që përfshin harkun kohor nga viti [[1224]], data e supozuar e hartimit të ''Cantico delle creature'' i [[Shen Francesku i Asizit|Shen Françeskut të Asizit]], deri në [[1321]], viti i vdekjes së [[Dante Alighieri]]t<ref>Për klasifikimin e kësaj periudhe histrorike duhet marr parasysh ndarja e bërë nga Alberto Asor Rosa te ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, [[Firenca|Firence]], [[1986]]</ref>, karakerizohet nga ndryshime të shumta në fushën shoqërore dhe politike si dhe nga aktiviteti i gjallë intelektual dhe fetar. Një lloj [[Letërsia|letërsie]], ajo me karakter enciklopedik dhe [[alegoria|alegorik]], e lindur në [[Franca|Francë]] që në [[Shekulli XII|Shekullin e XII]] me poemën ''Udhëtimi i diturisë. Anticlaudianus. Diskutim mbi sferën inteligjente'' të filozofit [[Alain de Lille]], në [[Shekulli XIII|Dyqintën]] hyn në [[Italia|Itali]] me modelet e tij, si i famshmi ''Roman de la Rose'' që në dy pjesë të hartuara afërsisht midis viteve [[1230]] dhe [[1280]] nga [[Guillaume de Lorris]] dhe [[Jean de Meun]] tregojnë, me figura të shumta simbolike dhe personifikime të guximshme, çështjet e ndjenjave dashurore në aspektet e tyre të ndryshme dramatike. Ndikimi i ''Roman'' vërehet në të gjitha veprat alegoriko-didaktike të vjetra të shkruara në gjuhë vulgare, dmth. popullore. Nga ''Roman'', është i famshëm përshtatja nga fiorentini Durante, që disa duan ta identifikojnë me vetë [[Dante Alighieri]]n, realizuar në 232 [[soneti|sonete]] në gjuhën italiane afër fundit të [[Shekulli XIII|Shekullit të XIII]] dhe fragmentari i quajtur ''Detto d'Amore'' që arrijnë të trasformojnë poemën franceze duke e çliruar nga skemat shkencore dhe teknologjike duke e bërë më të pasur me elemente dashurore dhe satirike. Përsëri në shekullin e XIII, e lidhur me prirjen fetare dhe didaktike që kishte bërë të lindnin vepra të mëdha të quajtura ''summae'', shikojnë dritën edhe disa krijime në të folurën vulgare të [[Veneto|rajonit Venet]] dhe atë [[Lombardia|lombarde]] shumë domethënëse për të sqaruar kulturën e përbashkët të kohës dhe që "''shprehin në tërësinë e tyre përpjekjen e një lartësimi të dialekteve veriore, veneto-lombardë, me shprehje letrare''"<ref>Alberto Asor Rosa, Sintesi di storia della letteratura italiana, La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 29</ref>. Gjysmës së dytë të shekullit i përketë një përmbledhje me maksima morale dhe sentenca, ''Splanamento de li proverbi di Salomone'', e hartuar nga Gherardo Patecchio nga [[Cremona]] në vargje aleksandrine dhe, nga i njëjti autorë, një ''canzone'' në njëmbëdhjetë rroksha me titull ''Noie'' ku listohen të gjitha ngjarjet e papëlqyeshme të jetës. Në gjysmën e dytë të shekullit Fra' Giacomino da Verona i urdhërit të fratërve minorë françeskanë, shkroi dy poema në vargje aleksandrine: ''De Babilonia civitate infernali'' dhe ''De Jerusalem celesti'' ku listohen përkatësisht vuajtjet e [[Ferri]]t dhe gëzimet e [[Parajsa|Parajsës]]. Midis shkrimtarëve të kësaj periudhe qe mjeshtri i gramatikës Bonvesin de la Riva, frat terciar i urdhërit të të përulurve, që hartoi shumë vepra si në gjuhën popullore edhe në latinisht. Midis shkrimeve më të njohura në latinisht përmendet ''De magnalibus urbis Mediolani'', një histori sintetike e [[Milano]]s, ndërsa në gjuhën vulgare "Libro delle Tre Scritture" (''Nigra'', ''Rossa'' dhe ''Dorata''), një poemth ku tregohen dymbëdhjetë vuajtjet e [[Ferri]]t, Pasioni i Jezusit dhe lavdet e [[Parajsa|Parajsës]]. Ai shkroi edhe ''Contrasti'' ku ballafaqon [[Mëria|Shën Mërinë]] dhe [[Djalli|Satanain]], [[mendja|mendjen]] dhe [[trupi]]n, [[manushaqja|manushaqen]] dhe [[trëndafili]]n, ''Trattato dei mesi'' ku janari, me plogështinë e tij, ballafaqohet me puntorinë e muajve të tjerë të vitit dhe një poemth mbi mënyrat e mira për të qëndruar në tavolinë gjatë ngrënies, i titulluar ''Cortesie da desco''. Njëkohësisht me këto krijime të Italisë veriore, lindi, mbi të gjitha në [[Umbria]], një letërsi në vargje me karakter fetar e shkruar në të folura të ndryshme vendore më së shumti anonime. Zakonisht lindja e lirikës së vërtetë fetare vendoset në vitin [[1260]] në kohën kur lindi në [[Peruxhia]], nën drejtimin e Raniero Fasani-t, vllazëria e ''Disciplinati'' që përdorte si mjet pendese fshikullimin publik. Riti shoqërohej nga këngë që kishin si skemë ''la canzone a ballo profana''. Nëpërmjet ''laude-ve'', lirikave dramatike, pashkore ose pasionale sipas argumentit fetar të trajtuar, lëvizja u përhap në të gjithë Italinë e veriut duke e vendosur qendrën në [[Peruxhia]] dhe në [[Asizi]]. Por është ''Cantico di Frate Sole'' ose ''Cantico delle creature'' i [[Shen Francesku i Asizit|Shën Franceskut të Asizit]] që konsiderohet krijimi më i vjetër në gjuhën italiane ndërsa vetëm me [[Jacopone da Todi]] ''la lauda'' merr një dimesion artistik. [[File:San Francesco.jpg|thumb|Portretizim i shën Françeskut të Asizit në një afresk të [[Cimabue]]s në bazilikën e Asizit; që konsiderohet si portreti më besnik i shenjtit|262x262px]] Midis gjinive më të rëndësishme të letërsisë fetare janë lavdet (''la lauda/le laude'' në italisht), krijimet që këndonin lavdet e shenjtëve, të [[Krishti]]t dhe të shën Mërisë dhe që shpesh përmblidheshin në dorëshkrime të quajtura "laudari" për [[vllazëritë]] fetare. Shpesh bëhet fjalë për lavde të shkruara në formë dialogu me karakterin e dramave të shenjta që recitoheshin në raste fetare me njëfarë rëndësie me shoqërim muzikor. Lavdet e kësaj periudhe janë gati të gjitha anonime dhe vijnë mbi të gjitha nga [[Toskana]], nga [[Umbria]], nga [[Marche]], nga [[Abruco|Abruzzo]] dhe nga Italia veriore dhe konservojnë, në varfërinë e strukturës së tyre sintaksore, një karakter shumë të thjeshtë por jashtëzakonisht të sinqertë. Tregohen episodet e [[Ungjilli]]t me më shumë efekt, si mrekullitë e Jezusit dhe të Mërias si dhe jeta e shenjtëve. Midis përshkrimeve më të arritura dhe plotë me ndjenja fetare dhe emocionale, është ajo e Virgjëreshës që shikon në soditje Fëmijën Jezus dhe vajtimi i Nënës në këmbët e kryqit. Veprat me karakter fetar qenë në këtë mënyrë të shumta në këtë periudhë por ato që dallohen për karakterin e vërtetë poetik janë "Cantico di Frate Sole" i Françeskut të Asizit dhe "le Laude" të [[Jacopone da Todi]]. "''Figura e parë e madhe që hasim në pragun e letërsisë sonë të dyqintës është ajo e shën Françeskut të Asizit''" siç shkruan qoftë Giuseppe Petronio<ref>Giuseppe Petronio: Compendio di storia della letteratura italiana, botimi i 3-të, [[Palermo]], Palumbo, [[1968]], fq. 26</ref> ashtu dhe Natalino Sapegno<ref>Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, 1947 (botimi origjinal [[1936]]), fq. 52</ref>. Nga shën Françesku na kanë mbërritur disa vepërza në latinisht dhe një kantik, i shkruar në të folurën vulgare umbre, i njohur si ''Cantico delle Creature'' ose "Il Cantico di Frate Sole", që mund të konsiderohet teksti më i vjetër i [[Letërsia italiane|letërsisë italiane]]. Sipas Natalino Sapegno-s<ref>Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, 1947 (botimi origjinal [[1936]]), fq. 53</ref>, "tipi i prozës ritmike të rimuar, që në ndarjen e parregullt të vargjeve, duket se u rijep jehonë formave të liturgjisë, nuk gjen korresponduese në letërsinë bashkëkohore italiane". [[File:Giotto - Legend of St Francis - -05- - Renunciation of Wordly Goods.jpg|thumb|left|[[Giotto di Bondone]], Shën Françesku heq dorë nga veshjet, Bazilika e Sipërme e Asizit|268x268px]] Pas vdekjes së shën Françeskut lindi një letërsi lulëzuese françeskane që vazhdoi edhe në [[Shekulli XIV|Treqintën]]. Ajo prodhoi biografi të shumta të shenjtit të shkruara në latinisht dhe shpejt të përkthyera në gjuhën vulgare. Përmenden mbi të gjitha Tommaso da Celano me ''Legenda prima'', që u shkrua me porosi të papa [[Gregori IX|Gregorit të IX]] në [[1229]], ''Legenda secunda'' dhe "Leggenda dei tre compagni" (Legenda trium sociorum) sipas modelit të "I Fioretti di San Francesco"; "''Specchio della perfezione''" (''Speculum perfectionis''), e redaktuar nga një shkrimtar anonim që ishte i pari që na përcolli "Il Cantico delle creature". Biografia e dytë e shenjtit me karakter zyrtar është ajo që shkroi San Bonaventura da Bagnoregio, e titulluar "Leggenda maggiore" (Legenda maior), si detyrë për "Urdhërin e fretërve minorë" për të arritur te "Atti del beato Francesco e dei suoi compagni" (Actus beati Francisci et sociorum eius) të konsideruar burimi i parë i "I Fioretti di San Francesco" në gjuhën vulgare. Një autor i panjohur, që nga disa kritikë identifikohet si Giovanni Parenti, shkroi një vepër në formë alegorike në [[1227]] me titull "''Sacrum commercium sancti Francisci cum domina Paupertate''" (Martesa mistike e shën Françeskut me Madonën Varfëri), vepër që ndikoi si biografitë e ardhshme të shenjtit, ashtu dhe autorë si [[Giotto di Bondone]] dhe [[Dante Alighieri]]. Nga Dantja, në fakt hasim te Parajsa – kënga XI panegjerikun e shën Françeskut, ku vihet në dukje martesa e shenjtit me Varfërinë. Por do të ishte me Jacopone da Todi dhe me "Stabat mater" (Vajtimi i Madonës), një lavd i dialoguar me gjuhë të përzier me fjalë në të folurën vulgare umbre dhe atë latine dhe me [[metrika|metrikë]] që ripropozon modelet e poezisë së kultivuar, që poezia fetare arrin kulmin e saj poetik. ====== Lirika popullore dhe ''xhulareske'' ====== [[File:Velázquez - El Bufón Calabacillas (Museo del Prado, 1636-37).jpg|thumb|Diego Velázquez, portreti i bufonit Juan Calabazas]] Në [[Shekulli XIII|Shekullin e XIII]] lulëzuan edhe krijimet me karakter popullor që me gjasa shërbenin si shoqëruese të kërcimeve gjatë festave. Bëhet fjalë për poezi që trajtojnë dashurinë, me këngë në formë të dialoguar midis një nëne dhe një bije që duhet të martohet, me ankesat e të rejave që duan burr, me përplasjet midis gruas dhe burrit, midis vjerrës dhe nuses. Disa nga këto poezi janë vepra të ''giullare-ve''<ref group="shpjegimi">''giullare'' rrjedh nga termi në latinisht 'iocularis' shfaqen nëpër tekste duke nisur që nga shek. i IX, si sinonim i 'mimus' dhe 'histrio', që më vonë do të merrnin kuptimin xhonglier, bufon, akrobat, ekspert i argëtimit të publikut me këngë, tinguj, kërcime, recitime etj. Midis shek. të X dhe të XIII xhularët u përhapën në Francë, Itali, Gadishullin iberik, në zonat anglo-normane dhe gjermanike si dhe në ato latine të lindjes. E kryenin veprimtarinë e tyre nëpër kryqëzime rrugësh me trafik të madh, në rrethinat e shenjtëroreve të njohura, në sheshe dhe në kështjella, duke kaluar një ekzistencë shëtitëse dhe të parregullt ku ndonjëherë mernin pjesë edhe gra (që u shtonin këtyre aktiviteteve prostitucionin), klerikë udhëtues të dhënë pas jetës shekullare ('goliardi'), fretër heterodoks dhe rebel; duke u bërë kështu simbol i shthurjes dhe korruptimit për kishën. Duke nisur nga shek. XII filluan të bëheshin autorë letrarë, duke shtuar, përkrah repertorit bufonesk, atë letrar, duke përhapur në këtë mënyrë 'Chansons de geste' si dhe duke u përpunuar përmbajtjen. Të vendosur pranë një mbrojtësi ose një oborri, cilësimi i tyre ndryshoi në ‘menestrello’; jo pak 'trovatorë' në gjuhën provencale si Marcabru, Peire Vidal, Raimbaut de Vaqueiras patën origjinë xhulareske. [http://www.treccani.it/enciclopedia/giullare/ zëri giullare në Enciclopedi Treccani]</ref> që, siç shkruan Sapegno<ref>Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, 1947 (botimi origjinal [[1936]]), fq. 63</ref>, "''shënojnë urën e kalimit, me një fjalë, midis letërsisë së popullit dhe asaj të shpirtrave më të kultivuar dhe të rafinuar''. Në këtë mënyrë bëhet fjalë një letërsi kryesisht anonime ''si në planin anagrafik (shumë krijimeve nuk u dihen autorët) dhe në planin kulturor: në fakt mungon një reliev i veçant dhe individual stilistik, format ekspresive janë stereotipizuar, konvencionale, përsëritëse se autori, për suksesin e prodhimtarisë së tij bazohej mbi të gjitha në shpikjen, në gjetjen brilante dhe improvizimi, në batutën e momentit''"<ref>C. Salinari, C. Ricci, ''Storia della letteratura italiana con antologia degli scrittori e dei critici'', Volume 1, ''Dalle origini al Quattrocento'', Laterza, [[Bari]], [[1991]], fq. 197</ref>. Më i vjetri midis dokumenteve të kësaj poezie xhulareske mund të konsiderohet një [[ninulla|ninullë]] në të folurën toskane, e titulluar "''Salv'a lo vescovo senato''" që i përket fillimit të gjysmës së dytë të [[Shekulli XII|Shekullit të XII]] e krijuar në monorima tetërrokshe ku një xhular thur në mënyrë të ekzagjeruar lavdet e kryepeshkopit të [[Piza|Pizës]] për të patur një [[kali|kalë]] dhe "''Lamento della sposa padovana''" që i përket [[Shekulli XIII|Shekullit të XIII]]. Bëhet fjalë për një fragment të një autori anonim i shkruar në vulgaren venedikase, ku një grua ankohet për mungesën e burrit që po lufton me kryqëzatat dhe i thur elozhe besnikërisë së saj. Një tjetër krijim i famshëm me karakter xhularesk, përveç "''Vanto-s''", të shkruar në formën metrike të ''frottola-s'' nga [[Ruggieri Apuliese]] që jetoi në gjysmën e parë të Dyqintës, është ballfaqimi i "''Rosa fresca aulentissima''" e [[Cielo d'Alcamo]], bashkëkohëse e poezisë siçiliane, një krijim i hartuar në dialektin jugor ku një i ri i dashuruar dhe i pacipë i bën propozime një të reje, në fillim ngurruese dhe pastaj pranuese, që vë në dukje një dozë të mirë kulture të autorit. ====== Shkolla siçiliane ====== [[File:Titelblatt Minnesänger 1850.png|thumb|Përmbledhje me Minnesang e vitit 1850|majtas|307x307px]] Që nga viti [[1166]] në oborrin norman të Guljelmit të II të Siçilisë bashkëjetonin nga çdo anë trovatorët italianë dhe provencalë<ref group="shpjegimi">'troubadour-ët' (nga gjuha oksitane 'trobador', rrjedhur nga 'trobar' «me gjetë, me krijue vargje») quheshin poetët-muzikantë provencalë, që i përkisnin gjuhës së 'occ-it' (dmth. oksitanes) të Francës jugore. Ndërsa 'troviere' është poeti me gjuhën e 'oil-it' të Francës veriore. Dy termat rrjedhin nga folja 'trobar'; opinioni mbizotërues e lidh me mjedisin manastiror: 'trobar' do të ishte pasuesja e latinishtes së vonë 'tropare', 'tropum' (me kërkue tropet, dmth. vargjet, prozat ritmike). Në italisht quheshin 'trovatore', ndërsa në spanjisht 'trovador'. Trobador-ët përfaqësojnë poetin e ri të qytetërimit romans, i dalë nga shoqëria feudale dhe që përmbajtja e artit të tij konfirmon karakteret origjinale dhe aristokratike të një poezie që prirej drejt vetmisë ideale. Në shek. XII dhe XIII poezia provencale lulëzoi nga veprat e mbi 300 trobador-ëve; nga këta, disa u përkisnin klasave më të larta shoqërore, të tjerë, me origjinë më modeste, qenë aktivë pranë oborreve të fisnikëve, në Katalonjë, Aragonë, Kastilje, Itali, duke përhapur mënyrat e reja të lirikës dashurore. Shembulli i troubadour-ëve veproi mbi letërsitë vulgare, jo vetëm të popujve neolatinë, por të gjithë Evropës perëndimore dhe qendrore (edhe Minnesänger-ët e Gjermanisë janë ndikim i tyre). Me shek. e XIV tradita troubadour-eske u reduktuan në ‘lojërat floreale’ të Tuluzës. E injoruar për katër shekuj, vetëm me nisjen e romanticizmit rilindi interesi për pezinë antike provencale (oksitane), në fillim në format letrare, të gjinisë 'troubadour', më pas në studimin e filologjisë romanse. Nga lirika troubadour-eske kanë mbijetuar rreth 2600 krijime poetike, por vetëm 260 melodi. Nga 'trovier-ët' e languedoc, që në fund të shek. XII iu përshtatën modelit të poezisë provencale, kanë mbijetuar rreth 4000 krijime dhe 1400 melodi. [http://www.treccani.it/enciclopedia/trovatore/ trovatore në Enciclopedia Treccani]</ref><ref>Francesco De Sanctis, ''Storia della letteratura italiana'', faqe 6</ref>. Një përpunim i parë i gjuhës letrare për të mundur ta vendosësh në vargje u realizua në kohën e Federikut II në [[Siçilia|Sicili]] ku perandori, i rikthyer nga [[Gjermania]] kishte patur mënyrën për tu njohur Minnesänger-ët gjermanë, kishte nisur, afërsisht në [[1220]]-[[1250]], në shkollën siçiliane, një shkollë të vërtetë poetike në 'aulico siciliano' që frymëzohej nga modelet provencale dhe që shpuri përpara aktivitetin e saj letrarë për rreth tridhjetë vjet duke u përfunduar në [[1266]] me vdekjen e të birit të Frederikut, Manfredit, mbreti i Italisë i vdekur në betejën e Beneventos. Poetët e kësaj shkolle "''… shkruanin në një siçiliane të zgjedhur, dmth. në një siçiliane fisnike me përputhje të vazhdueshme me dy gjuhët, në atë kohë gjuhët letrare par ekselencë: latinishtja dhe provencalia''"<ref>Carlo Ricci e Carlo Salinari: Storia della letteratura italiana con antologia degli scrittori e dei critici, [[Roma]], Laterza, [[1991]], fq. 125</ref>. Tema dominuese te poetët siçilianë qe ajo e dashurisë e frymëzuar nga modelet provencale: format në të cilat u shpreh kjo poezi janë 'la canzone', 'la canzonetta' dhe soneti, krijim i suksesshëm i [[Giacomo da Lentini]], kreu i lëvizjes. Përveç vetë mbretit Federiku II dhe dy bijve të tij, Enzo (mbret nominal i [[Sardenja|Sardenjës]]) dhe Manfredi që iu dedikuan me pasion aktivitetit poetik, qenë të shumtë poetët siçilianë me rëndësi të madhe apo të vogël që u vunë nën udhëheqjen shpirtërore të Giacomo da Lentini-t, jo rastësisht i përmendur nga [[Dante Alighieri]] në këngën XXIV të [[Purgatori]]t si themelues i shkollës siçiliane. Shkroi disa nga kanconet dhe sonetet më të mira që shkëlqejnë si perla në larminë dhe diversitetin e talenteve të 'canzoniere-s' siçiliane dhe dha përkufizimin e parë të dashurisë në letërsinë italiane. Midis më të rëndësishmëve përmenden edhe [[Guido delle Colonne]] nga i cili kanë mbijetuar pesë 'canzoni', [[Pier della Vigna]] nga [[Capua]] i përmendur nga Dantja në këngën XIII të [[Ferri]]t, [[Rinaldo d'Aquino]], [[Giacomo Pugliese]], [[Stefano Protonotaro]] nga [[Messina]] të cilit i detyrohemi krijimin e vetëm të konservuar në gjuhën origjinale siçiliane (''Pir meu cori allegrari''). Në disa prejt tyre, pranë repertorit me përmbajtje provencale, në disa poetë si mbreti Enzo, haset një interes psikologjik që le për të kuptuar aty këtu Madonën engjëllore të stilnovist-ëve. Megjithatë ishin mjaft larg nga erotizmi provencal dhe francez dhe më afër platonizmit italian dhe traditës klasike. Me zanafillë të ndryshme, në fakt ishte shkolla e ishullit, e përbërë kryesisht nga jurist dhe noterë, më afër nga bota franceze me traditën humaniste dhe në kompleks të shkëputur nga bota kalorsiake franceze, e admiruar nga larg por vështirsisht e ndjerë si e tyre, aq më tepër që perandori kishte vënë në jetë për herë të parë në histori, pas luftrave të ashpra, shpërbërjen e sistemit feudal. I nënvlerësuar nga kritika e shek. të XIX për karakterin e tij akademik me lojë të rafinuar intelektuale, por u vlerësua në shek. e XX falë vepërs së shumë studiuesve të rëndësishëm si Francesco Bruni, Cesare Segre dhe Gianfranco Contini, të cilët nënvizuan rezultatet e sukseshme gjuhësore, që i dhanë për herë të parë Italisë atë fjalor të pasur në të folurën vulgare që i mungonte akoma dhe që u asimilua dhe në vazhdimsi u pasurua nga eksperimentimet e bardëve të mëdhenj toskanë, nga imitimet e Guittone-s në përpunimin e gjuhës së freskët por të pasur të stilnovistëve. Do të ruheshin gjurmë të forta deri në ditët e sotme. Bruno Migliorini konfirmon afrinë thelbësore midis asaj gjuhe siçiliane, të lindur nën tendat e oborrit të Frederikut gjatë rrethimit të qyteteve 'guelfe' dhe nga poezia më e mirë të Tetëqintës, të cilën kritika romantiko-pozitiviste zhvlerësoi veprën e "noterëve" siçilianë në emër të një poezie që konsiderohej e madhe vetëm kur ishte "popullore dhe spontane". Një poet i vlerësuar i shkollës siçiliane qe edhe [[Cielo d'Alcamo]] që shkroi në [[1231]] kontrastin e famshëm (gjini poetike popullore) ''Rosa fresca aulentissima''. Cielo ofron një rilexim të ndryshëm, në këndvështrimin komik dhe realist në kundërshtim me figurat eterike dhe ndonjëherë të stereotipizuara të madamave provencale. Parodia e manierizmave dhe të temave të shkollës, është kënga e dashurisë së një xhulari dhe jo e një njeriu të rafinuar oborri, që shkëmben një sërë batutash të gjalla dhe të mprehta me trëndafilin e tij, që nga simbol abstrakt i dashurisë bëhet ''carama'' e tij, dmth. ''e bukura'' e tij, që i vardiset pa mëshirë duke përfituar nga mungesa e familjes që e mban me xhelozi nën tutelë. Nën pretekstin e ruajtjes së nderit të saj vajza shtiret mosdashëse, për të marr vlerësimet më të shkëlqyera dhe ta ftonte në fund të dashurin ta ndiqte në dhomën e saj. Efekti burlesk është arritur nga pranëvendosja e gjuhës letrare me shprehje dialektore popullore siçiliane dhe jugore, që në fakt përgënjeshtrojnë në mënyrë komike fisnikërinë e pretenduar të nga shtirja fillestare. [[Jacopo da Lentini]]t, noter pranë oborrit të Frederikut II dhe me gjasa nismëtari i shkollës, i atribuohet krijimi i gjinisë së sonetit dhe teorisë së dashurisë, të kuptuar si ndjenjë që lind nga shikimi i një gruaje dhe që ushqehet nëpërmjet imagjinatës, që do të rimerej nga e gjithë poezia lirike e dashuris së [[Shekulli XIII|Dyqintës]], nga shkolla siçiliane nga [[Dolce Stil Novo|stilnovistët]]. Midis përfaqësuesve kryesorë të shkollës, që qenë të gjithë funksionarë të oborrit të Frederikut II, përmenden, veç Jacopo da Lentinit, [[Pier della Vigna]], [[Jacopo Mostacci]], [[Percivalle Doria]], [[Rinaldo d'Aquino]], [[Guido delle Colonne]], [[Ciacco dell'Anguillara]], [[Stefano Protonotaro]], [[Giacomino Pugliese]], veç vetë Frederikut dhe birit natyror Enzo. Poetët e shkollës siçiliane shkruanin këngë sipas modeleve të poezisë provencale që, e lindur pranë oborreve, lartësonte dashurinë si një zakon sjelljeje fisnike më shumë se sa ndjenjë e menjëhershme dhe shpërthyese. Ata ndiqnin edhe vetë skemat metrike të asaj gjinie poezie duke e risjellë këtë gjini të 'canzone-s', të [[balada|baladës]], të 'sirventes'<ref group="shpjegimi">'sirventese' (ose serventese) krijim poetik me zanafillë provencale, fillimisht kushtuar nga 'sirven-i' (në provencalen antike, «shërbëtor») zotërisë së tij për ti lartësuar gjestet. Në traditën italiane, ‘sirventese-ja' njohu forma të ndryshme. 'Sirventese' provencale u zhvillua shpejt si këngë politike, luftarake, apologjetike, didaktike dhe, nga shek. XIX, fetare; mbetej e përjashtuar vetëm përmbajtja dashurore, e rezervuar për 'canzone-n'. Në Itali, ku pati sukses midis shek. të XIII dhe të XV, 'sirventese' shpesh pati një karakter narrativ. [http://www.treccani.it/enciclopedia/sirventese/ sirventese te Enciclopedia Treccani]</ref> dhe të 'contrasto-s'.<ref group="shpjegimi">Quhej 'conflictus', 'altercatio' ose 'disputatio' në latinisht, 'débat', 'disputation', 'bataille' në frëngjisht, 'Streitgedicht' në gjermanisht, 'questione', 'contenzione', 'altercazione' dhe 'contrasto' në italisht, një krijim me qëllime dramatike, në ndonjë rast i recituar, nëse jo i shfaqur, nga xhularët në sheshe dhe panaire. Janë gati gjithmonë në vargje dhe ofrojnë larmi metrikash si narrative ashtu dhe lirike, por hasen edhe në prozë. Jo gjithëçka është dialog; autori prezanon në fillim, në fund si dhe në mes ndonjë pjesë të shkurtër narrative. Personazhet që debatojnë janë shpesh figura alegorike ose personifikime të koncepteve abstrakte. Lulëzimi i madh i 'contrasto-ve' arrihet në letërsinë latine mesjetare. Subjektet janë të shumta: Krishti dhe Satanai, shpirti dhe trupi, engjëlli dhe djalli, i gjalli dhe i vdekuri, bota dhe feja, karnavalet dhe kreshma, dimri dhe pranëvera (ose vera), trëndafili dhe zambaku (ose manushaqja), janari dhe muajt e tjerë, qengji dhe bima e linit, uji dhe vera, etj. Këto argumente gjenden të përkthyer ose të përpunuar pak a shumë në letërsitë romanse të shekujve të parë. Të shpeshta janë edhe kontrastet dashurore. [http://www.treccani.it/enciclopedia/contrasto_%28Enciclopedia-Italiana%29/ CONTRASTO Enciclopedia Italiana (1931) Treccani nga Mario Pelaez]</ref> Dy krijime kanë mbijetuar në gjuhën origjinale vulgare siçiliane, të shpëtuara nga Giovanni Maria Barbieri: ''Pir meu cori alligrari'' i [[Stefano Protonotaro]]s nga [[Messina]] dhe ''S'iu truvassi Pietati'' i mbretit Enzo, i biri i Frederikut. Gjithë poezitë e tjera qenë përkthyer në vulgaren fiorentine nga kopistët toskanë, që i konservuan në disa dorëshkrime, midis të cilëve 'Canzoniere Vaticano Latino 3793' dhe 'Laurenziano Rediano 9'. Në historinë e poezisë, siç shkruan Mario Sansone ''"Jo e madhe është rëndësia e shkollës poetike siçiliane, por shumë e madhe është rëndësia e saj në historinë e kulturës tonë dhe në formimin e gjuhës tonë letrare"''<ref>Mario Sansone, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], Principato, [[1960]], fq. 35</ref>. ====== Poezia në Italinë veriore ====== Në [[Italia|Italinë]] veriore lindi ndërkohë një letërsi interesante vulgare me karakter didaktik që frymëzohej si nga tradita provencale që përfshin ''enueg-un''<ref group="shpjegimi">'enueg', nga provencalia 'enuei' «mërzi». – Gjini letrare e letërsisë provencale e imituar edhe në Itali me emrin 'noia'. [http://www.treccani.it/vocabolario/enueg/ enueg te Vocabolario Treccani]</ref> dhe ''plazer-in''<ref group="shpjegimi">'plazer' nga gjuha provenale (latinisht placēre, ndërsa në italisht 'piacere', që do të thotë kënaqsi)]. – Gjini krijimesh të lirikës provencale, e imituar edhe në Itali nga disa poet të shekujve të XIII dhe XIV, që konsistonin në një listë situatash të këndshme ose dëshirash, ku ndonjëherë nga i njëjti autor ose nga një poet tjetër, formohet një krijim analog, i quajtur enueg 'enueg', ku kënaqsive u kundërvihen bezditë përkatëse. [http://www.treccani.it/vocabolario/plazer/ plazer te Vocabolario Treccani]</ref>, ashtu dhe në traditën bibliko-apokaliptike, dmth. letërsi eskatologjike të shek. të [[Shekulli XII|XII]] dhe [[Shekulli XIII|XIII]]. Midis autorëve më të shquar përmendet kremonezi Gherardo Patecchio, që shkroi një poemth me udhëzime morale të titulluar ''Slanamento de li proverbi de Salamone'' dhe një listë në njëmbëdhjetë rrokësha mbi bezditë e jetës me titullin ''Noie'', Uguccione da Lodi autor i një ''Libro'' të shkruar në gjuhën venete dhe në monorimë me vargje aleksandrine që trajton gjykimin hyjnor, Giacomino da Verona që shkroi në dialektin veronez një poemth të ndarë në dy pjesë, ''De Ierusalem celesti'' dhe ''De Babilonia civitate infernali'' që konsiderohen midis burimeve të [[Komedia hyjnore|Komedisë hyjnore]] të Dantes. Por midis shkrimtarëve më të aftë dhe rëndësishëm të shekullit të XIII që shkruan në gjuhën lombarde përmendet Bonvesin de la Riva për poemthat e tij të lidhur me nevoja didaktike, kontratet e tij me karakter alegorik, por mbi të gjitha për ''Libro delle tre scritture'' të shkruar rreth vitit [[1274]], të ndarë në tre pjesë që ka për subjekt [[Ferri]]n (''scrittura nigra''), Pasionin e Krishtit (''scrittura rubra'') dhe [[Parajsa|Parajsën]] (''scrittura aurea''). Teksti konsiderohet i pari në letërsinë vulgare në dialektin lombard dhe autori midis pararendësve të Dantes. Në gjysmën e dytë të Dyqintës u përhap në Italinë veriore një letërsi në gjuhën vulgare në formën e [[balada|baladës]], kryesisht anonime, të shkruar mbi të gjitha nga xhularët dhe e përbërë nga ankesat e vajzave të reja që duan të martohen, nga gra të keq martuara dhe nga këngë dasmash. Nga [[Mantova]] ka mbërritur një këngë anonime për kërcim, ndërsa nga [[Milano]] ose nga [[Pavia]] shembulli i parë i satirës në gjuhën vulgare kundër fshatarit të keq e titulluar ''Detto'' e Matazone da Caligano. Ndërsa nga [[Veneto]]ja ka mbërritur ''Lamento della sposa padovana'' dhe nga [[Emilia]] si dhe nga [[Romagna]] ''sirventesi'' të ndryshme me subjekt politiko-qytetar. Nga Toskana kanë mbërritur tre krijime: një ''tenzone''<ref group="shpjegimi">'tenzone' debat poetik në përdorim në letërsinë mesjetare, me zanafillë provencale. Në lirikën provencale, në fakt, 'tensó' përkufizohej një shkëmbim strofash ose poezish që dy poetë i adresonjë në formë polemike, ndonjëherë në ton elegant dhe diskutim të zgjedhur, herë të tjera me sulme personale, mbi argumente të ndryshme (dashurorë, moralë dhe politikë). E rëndësishme është 'tenzone-ja' (3 kopje sonetesh) midis Dantes dhe mikut të tij Forese Donati. [http://www.treccani.it/enciclopedia/tenzone/ tenzone te Enciclopedia Treccani]</ref> me argument politik, një [[parodia|parodi]] e Pasionit dhe një epitaf 'sermone'<ref group="shpjegimi">Krijim poetik me karakter moralistik dhe didaskalik me ton oratorik dhe të thjeshtë (në shembullin e Oracit që sermones quajti Satirat dhe Epistolat e tij, biseda prozaike, në krahasime me poezinë më impenjative), edhe poezi e shkurtër që, gjatë festës së Krishtlindjeve, ishte zakon të recitoheshin nga fëmijën. [http://www.treccani.it/vocabolario/sermone1/ pika 3. Letteratura te Vocabolario Treccani]</ref> të atribuara xhularit Ruggieri Apuliese. Me vdekjen e Frederikut të II dhe të të birit Manfredi u asistua në perëndimin e fuqisë zveve si dhe shterimin e poezisë siçiliane. Pas betejës së [[Benevento]]s (1266) aktiviteti kulturor u zhvendos nga [[Sicilia]] në [[Toskana|Toskanë]], ku lindi një lirikë dashurie, pikërisht lirika toskane, e ngjashme me atë të poetëve të oborrit siçilian por e përshtatur për gjuhën e re vulgare dhe e përzier me klimën dinamike dhe konfliktuale të qyteteve 'komunalë': në planin tematik të dashurisë oborrtare iu shtuan përmbajtje të reja politike dhe morale. Rimeren kështu në [[Toskana|Toskanë]] temat e shkollës siçiliane dhe kërkesat për stil dhe metrikë provencale me pasurimin e dhënë nga pasionet e reja të kohës komunale. Poezia e poetëve toskanë pasurohet kështu si nga këndvështrimi tematik ashtu dhe gjuhësor edhe pse munguon "''ai nivel aristokratik formal të cilit siçilianët përgjithësisht i përmbaheshin''"<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, [[Firenca|Firence]], [[1986]], fq. 23</ref>. Në grupin e poetëve toskanë bënin pjesë [[Bonagiunta Orbicciani]] nga [[Lucca]], [[Monte Andrea]], fiorentini [[Chiaro Davanzati]], [[Compiuta Donzella]] dhe shumë të tjerë nga të cilët më i njohur është [[Guittone d'Arezzo]] (i njohur edhe si Fra Guittone dal Viva da Arezzo). Prijësi i poetëve toskanë konsiderohet Guittone del Viva d'Arezzo, i lindur afër vitit [[1235]] në [[Arezzo]] dhe i vdekur në vitin [[1294]], te i cili mund të gjesh, siç vëren Alberto Asor Rosa<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, [[Firenca|Firence]], [[1986]], fq. 24</ref> "''... një koncept të funksionit të poezisë më i artikuluar nga ai i praktikuar nga siçilianët dhe, ndoshta, nga vetë provencalët''". Guittone ka lënë një përmbledhje të gjerë rimash (të përbëra nga 50 'canzoni' dhe 239 sonete) te të cilat pasqyrohen dy mënyrat e tij të ndryshme të jetesës, dhe në këtë mënyrë edhe vepra e tij ndahet në dy pjesë: e para, ku imiton poetët e shkollës siciliane, që ia kushton dashurisë dhe armëve, ndërsa e dyta me përmbajtje fetare dhe morale. Guittone-s i atribuohet shembulli i parë i 'canzone-s' politike (''Ahi lasso, or è stagion de doler tanto'') e shkruar në vazhdim të humbjes që guelfët fiorentinë pësuan në vitin [[1260]] në betejën e Montapertit nga gibelinët, ku, me tonin energjik dhe të vrullshëm do të rigjendej në disa faqe të Dantes, ai ankohet për paqen e humbur duke përdorur dhe alternuar [[sarkazma|sarkazmën]] me 'diskutimet' dhe [[ironia|ironinë]]. Por poeti i vërtetë kuhet kërkuar te rimat e tij me karakter fetar dhe vecanërisht te 'le laude' (lavdet), si në atë kushtuar Shën Domenikut e shkruar me skemën e betejës së shenjtë, të krijuar po nga ai. Guittone d'Arezzo i atribuohet edhe një ''Trattato d'amore'' në 12 [[soneti|sonete]] dhe rreth tridhjetë ''Lettere''. Midis poetëve më interesantë të shkollës së Guittone-s, mbetet lukezi [[Bonagiunta Orbicciani]] të cilit Dantja në këngën XXIV të [[Purgatori]]t i beson detyrën e përcaktimit të mënyrës së re të vargëzimit, me emrin 'stilnovo'. Në të njëjtën kohë, lindën në [[Pistoia]], në [[Piza]] dhe në [[Firenca|Firence]], shkolla të tjera në mënyrë pak a shumë të përpiktë me Guittone-n. Përmenden [[Chiaro Davanzati]], që në ''Canzoniere'' e tij paraprin motivet stilnoviste, guelfi [[Monte Andrea]], të cilit i atribuohet ''trobar clus-i'' më i vlerësuar fiorentin, dhe [[Dante da Maiano]], që shkroi një ''Canzoniere'' në një stil të ndërmjetëm midis atij siçilian dhe atij guittonian. Nuk është provuar ekzistenca historike e poeteshës [[Compiuta Donzella]] të cilës i atribuohen, vetëm nëpërmjet një dorëshkrimi, tre sonete. ======''Il Dolce Stil Novo''====== ''Il dolce stil nuovo'' (i ëmbli stil i ri, nga italishtja) është një lloj lirike dashurie e rafinuar që u zhvillua në [[Firenca|Firence]] në [[Shekulli XIII|shekullin e XIII]]. Përfaqësuesit e saj janë [[Guido Guinizelli]], [[Guido Cavalcanti]] dhe [[Cino da Pistoia]]. [[File:Cino da Pistoia.jpg|right|170px]] Karakteristikat e tij kryesore janë: * Sinqeriteti në shprehjen e ndjenjave në linjën e lirikës humane, popullore dhe thellësisht fetare të [[Françesku i Asizit|Shën Françesku të Asizit]]. * Prania e një natyraliteti pranveror në harmoni me njeriun duke rimarrë temën klasike të ''locus amenus''. * Muzikaliteti, ëmbëlsia, eleganca dhe eufonia në shprehjen formale. * Dashuria e konceptuar si një eksperiencë trashendente, që e vendos të dashuruarin në kontakt me diturinë, lumturinë dhe hyjnoren. * Femra përbënte një personifikim të idealit neoplatonik. Është një qenie engjëllore me natyrë qiellore e konceptuar si ''donna angelicata''. * Përdorimi i gjuhës popullore të [[Firenca|Firences]]: e folura toskane ose [[Gjuha italiane|italishtja]]. [[File:DanteFresco.jpg|thumb|''Dante Alighieri'', Andrea del Castagno, ''Cikli i burrave dhe grave të shquara''|majtas|406x406px]] {{quote|text=Il dolce stil novo duhet vendosur, në kulturë, në ndjenjën që poetët patën për një poezi të re: ndjenjë e turbullt, e pa arsyetuar në mënyrë racionale. Duhet konsideruar si një aureolë letrare e ushqyer nga një kulturë shumë e ndjeshme dhe e zgjedhur me forma elegante dhe përpunuara, një një frymëzim të medituar që kërkonte zërin më intim të Dashurisë dhe që do të thotë ndjesinë që fshihej nën fjalë".<ref>Francesco Flora, ''Storia della letteratura italiana'', volumi I, Arnoldo Mondadori Editore, [[Milano]], [[1958]], fq. 62-63</ref>}} Midis fundit të shekullit të XIII dhe viteve të para të atij pasues lindi [[Il Dolce Stil Novo]], një lëvizje poetike që, duke theksuar tematikën dashurore të lirikës korteze, e çon në një pjekuri shumë më të rafinuar. I lindur në [[Bolonja|Bolonjë]] dhe në vazhdim i lulëzuar në Firence, do të bëhej shpejt sinonim i kulturës së zgjedhur filozofike dhe kjo, siç e justifikon Mario Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 38</ref>, "''...shpjegon në këtë mënyrë se si poetët e rinj të shkollës së re e shikonin me përçmim, më shumë se siçilianët, rimatorët e grupit toskan, që i kritikonin se në njëfarë mënyre kishin borgjezuar poezinë dhe se u mungonte çiltërsia dhe rafinimi stilistik''". Emri i 'shkollës' së re nxiret nga Dantja. Kështu pohon Natalino Sapegno<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di Storia della letteratura italiana'', volumi I, ''Dalle origini alla fine del quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 79</ref> "Është e njohur se Dantja, duke hasur në një pjesë të Purgatorit, rimatori Bonagiunta Orbicciani, ndërsa na ofron emrin (të përshtatur tashmë prej kohësh nga tradita e vjetër) e shkollës ose grupit letrar në të cilin ai bën pjesë, duke e përkufizuar pastaj këtë "dolce stil novo" si një shkrim kur "Amore spira" (kur dashuria shuhet). Poetët e "Dolce Stil Novo-s" e kthejnë dashurinë në momentin qendror të jetës së shpirtit dhe zotërojnë një gjuhë më të pasur dhe të artikuluar se ajo e poetëve të shkollave paraardhëse. Doktrina e tyre "''i hiqte dashurisë çdo element tokësor dhe arrinte ta bënte jo një mjet, por mjetin për tu ngjitur kuptimin më të lartë të Zotit''"<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 39</ref>. Nismëtari i kësaj shkolle qe bolonjezi [[Guido Guinizelli]] dhe midis poetëve të tjerë, mbi të gjitha toskanë, përmenden të mëdhenjtë si [[Guido Cavalcanti]], vetë [[Dante Alighieri]], [[Cino da Pistoia]] dhe më të vegjël si [[Lapo Gianni]], [[Gianni Alfani]] dhe [[Dino Frescobaldi]]. I konsideruar si themeluesi i "dolce stil novo", për [[Guido Guinizzelli]]-n nuk të dhëna anagrafike të sigurta. Ai identifikohet nga disa me gibelinin Guido di Guinizzello i lindur në [[Bolonja|Bolonjë]] midis viteve [[1230]] dhe [[1240]], ndërsa nga të tjerë me njëfarë Guido Guinizello, një kryebashkiak i Castelfranco Emilia. Ai ka lënë, me canzone-n ''Al cor gentil rempaira sempre amore'', atë që duhet të konsiderohet si manifesti i "dolce stil novo-s" ku vihet në dukje identiteti midis zemrës fisnike dhe dashurisë dhe si xhentilesë që qëndron në cilësinë e shpirtit dhe jo në gjak. Ai rimerr pastaj me thekse sublime konceptin e krahasimit midis gruas dhe engjëllit, tashmë të vlerësuar nga Guittone d'Arezzo dhe nga poetët e tjerë të mëparshëm. Lindur në Firence nga një nga familet guelfe të pjesës së bardhë ndër më të fuqishmet e qytetit, [[Guido Cavalcanti]] përshkruhet nga bashkëkohësit e tijv ''"si kalorësi përçmues dhe vetmitar, i gjithi i përqëndruar në meditimin filozofik dhe gati me siguri një ndjekës i averroizmit"''<ref name="ReferenceA">Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 40</ref>. Qe mik me Dante Alighieri-n, që i kushtoi 'Vita Nova-n', dhe mori pjesë aktivisht në jetën politike fiorentine duke mbështetur 'Cerchi-t' kundër 'Donati-jve'. I dërguar në ekzil në Sarzana më 24 qershor [[1300]], u rikthye po atë vit në atdhe ku gjeti vdekjen në fund të gushtit të atij viti. 'Canzone-ja' më e famshme e Cavalcanti-t qe teoria "''Donna mi prega perch'io voglio dire''", në të cilën poeti e trajton dashurinë duke i dhënë një interpretim me karakter averroist, siç pohon Mario Sansone<ref name="ReferenceA"/>, dashuri është për Cavalcanti-n një ''"proces i inteligjencës që nga "veduta forma" (forma e dukshme) e femrës nxjerr idenë e bukurisë, të zotëruar në potencial dhe i bashkë-depërton"''<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di Storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 85</ref> dhe nuk është, si për Guinizelli-n, bekuese por ekstremisht tokësore dhe jep më shumë dhimbje se sa gëzime. Përkrahë tre silnovistëve madhorë (Guinizzelli, Cavalcanti dhe Dante) qenë katër poetë të tjerë që i përkisnin rrymës së 'Dolce stil novo-s'. Lapo Gianni, shkrimtar i shtatëmbëdhjetë krijimeve poetike të arritura deri më sot, kujtohet në sonetin e famshëm të Dantes "Guido, i' vorrei che tu e Lapo ed io": nga kjo supozohet se Dante ishte një mik i ngushtë me Lapon, sëbashku me Cavalcanti-n. Gianni Alfani, figurë me atribuim akoma të pasigurtë historik, kujtohet mbi të gjitha për "Ballatetta dolente-n" e tij. Njihej me Guido Cavalcanti-n, siç mund kuptohet nga një sonet e tij ("Guido, quel Gianni ch'a te fu l'altrieri") dhe ka kompozuar një numër rimash mjaft të reduktuar përkundrejt atij të stilnovistëve të tjerë. Dino Frescobaldi qe një poet shumë i dashur si nga bashkëkohësit<ref>Francesco Trucchi, Poesie italiane inedite di dugento autori dall'origine della lingua infino al secolo decimosettimo, Prato, [[1846]].</ref> ashtu dhe nga kritikët letrarë modernë<ref>Guasti, Storia del sonetto italiano corredata di cenni biografici e di note storiche.., Prato, [[1839]]</ref>. Mik intim i Dantes, poeti i madh i dëgoi shtatë këngët e para të kryeveprës së tij, dhe Dino ia riktheu duke e lutur që ta vazhdonte veprën. Stilnovisti i fundit qe Cino da Pistoia, i vlerësuar nga kritika si ndërmjetës mes stilit të Dantes dhe atij të Petrarkës<ref>Poeti del Duecento, a cura di G. Contini, 2 voll., Milano-Napoli, Ricciardi, [[1960]], vol. II, fq. 630</ref> dhe mjeshtri i vetë Petrarkës në muzikalitetin e poezisë dhe në efikasitetin e përdorimit të gjuhës vulgare. ====== Poezia komiko-realiste ====== Përkrahë lirikës korteze një vend të rëndësishëm i caktohet poezisë komiko-realiste: qartësisht e kundërt me spiritualitetin stilnovist, rryma komiko-realiste është zbavitëse dhe realiste, kultivon shijen e polemikës, rebelimit dhe komicitetit që zëvendësojnë atë të bukurisë ideale. [[Historiografia]] letrare ka sajuar shprehje të ndryshme për të përkufizuar një prirje poetike të karakterizuar nga përballja me tema të realitetit dhe të përditshmërisë në këndvështrimin përgjithësisht [[Parodia|parodik]]: flitet për poezinë borgjeze, poezi komiko-realiste, poezi realisto-zbavitëse. Etiketa që padyshim rezulton më përfshirëse është "poesia comico-realistica" ndërkohë që binomi jep të dhëna mbi stilin (komik, që manualet e [[retorik]]ës e vendosin përkundrejt atij tragjik. Stili komik lejon përdorimin e gjuhës triviale dhe është e përshtatshme për të trajtuar argumente të lidhura me përditshmërinë dhe botën lëndore) dhe mbi përmbajtjen (realiste). Ajo u përhap në [[Umbria]] dlhe në [[Toskana|Toskanë]] dhe e pati qendrën e saj në [[Siena]]. Midis poetëve më të rëndësishëm përmenden Rustico di Filippo, që ka lënë 58 sonete në të cilët vërehen ndikimet sikulo-guittoniane por edhe tema origjinale të lidhura me gjininë komike, Meo de' Tolomei, autor i disa soneteve me karakter karikaturor dhe xhulari aretinas, Cenne della Chitarra, që shkroi 'canzoni' të frymëzuara nga jeta fshatare. Por dy poetët më domethënës të poezisë komiko-realiste qenë [[Cecco Angiolieri]] dhe [[Folgore da San Gimignano]]. Kjo është një rrymë që lidhet me një traditë me prejardhje mediolatine, ajo e poezisë 'goliardia' që ishte përhapur në shekullin e XII në [[Franca|Francë]], në [[Gjermania|Gjermani]] dhe në [[Italia|Itali]], por dhe ajo e 'fabliau-t'.<ref group="shpjegimi">krijim narrativ në vargje (distikë tetërrokësh me rimë përputhëse) me zanafillë nga poezia mesjetare franceze e 'langua d'oïl', e praktikuar veçanërisht në shek. e XIII. Me shtrirje të kufizuar (midis 100 dhe 600 vargjeve), 'fabliau-t' kanë karakterin e letërsisë evazive, shpesh me natyrë burleske (tregime mashtrimesh dashurore, shaka etj.) apo satire (kundër femrave, fshatarëve, klerit etj.). [http://www.treccani.it/enciclopedia/fabliau/ fabliau te kategoria Poesia in Letteratura në Enciclopedia Treccani]</ref> Ajo frymëzohet nga tema realiste (dashuria si vibrim ndjesishë, femra si krijesë tokësore) dhe me motive antikorteze (lartësimi i parasë, i lojës, i tavernës dhe të kënaqësisë). Efekti parodik arrihet pikërisht nga lartësimi i vlerave të kundërta me ato të stilnovistëve dhe korteze (oborrtare). Femra nuk është figura engjëllore, spirituale; dashuria nuk është eksperienca platonike, çmaterializimi por dashuria është vlerësuar si një vlerë tokësore, për tu konsumuar. Edhe gjuha është ajo e përditshme me kërkimin e fjalës efikase dhe të ngjyrosur sipas përdorimit të përplasjes në fytyrë dhe të ''vituperium-it'', me një përdorim të shpeshtë të diskutimit të drejtpërdrejtë dhe përdorimit të një zhargoni që mund të përkufizohet si "harbute". ====== Letërsia në prozë ====== [[File:Brunetto latini livre dou tresor.jpg|thumb|''Thesari'', libri I]] Pesha e prozës latine dhe franceze (të konsideruara si gjuhë më të përshtatshme për krijimet letrare) është akoma shumë e fortë në këtë periudhë prandaj proza vulgare, përkundrejtë poezisë, pati njëfarë vonese. I pari që dha modelet për gjuhën vulgare qe gramaticieni bolonjez Guido Faba që kuptoi rëndësinë që gjuha vulgare po fitonte në jetën e përditshme dhe në atë politike. Përgjatë [[Shekulli XIV|Treqintës]] u formua një përmbledhje novelash të shkruara në gjuhën vulgare fiorentine, me autor anonim, e titulluar 'Novellino' me synime morale dhe pedagogjike. Midis prozatorëve të tjerë të kësaj periudhe përmenden Salimbene de Adam, një frat françeskan nga [[Parma]], që shkroi kronika të shumta letrare në një latinishte të rafinuar dhe në të njëjtën kohë popullore që përfshinte edhe forma të shumta të gjuhës lombarde dhe asaj emiliane; Jacopo da Varazze, frat domenikan i bërë në vitin [[1292]] peshkop i [[Gjenova|Gjenovës]] që shkroi në latinisht një përmbledhje që shpejt u përhap në version të vulgarizuar; [[Brunetto Latini]], pa dyshim figura kryesore midis prozatorëve dueçenteskë që shkroi në 'langua d'oil' ''Thesarin'' ('Li livres dou Trésor'), një test enciklopedik që i përkthyer në vazhdim në gjuhën vulgare pati dy versione dhe që Dante e konsideronte një burim të çmuar për ''Komedinë'' e tij duke e përmendur si mësuesi ideal i këngës XV [[Ferri]]t dhe il ''Il Tesoretto'' duke rimarr modelin e ''Roman de la rose''; Bono Giamboni hartoi një vepër me karakter alegoriko-didaskalik, ''Il libro de' vizi e delle virtudi'' duke krijuar për veprën e parë doktrinale autonome. Të shumta janë shkrimet që krijohen në gjuhën vulgare dhe në frëngjisht me karakter doktrinal dhe moralizues si "''Libro della composizione del mondo''" i Restoro d'Arezzo, një lloj traktati modern mbi [[gjeografia|gjeografinë]] dhe [[astronomia|astronominë]], "''Liber de regimine rectoris''" i fra' Paolino Minorita i shkruar në gjuhën vulgare venedikase duke ndjekur modelin latin dhe francez që mban sugjerime me karakter moral për ata që qeverisin, "''Trésor-i''" i [[Brunetto Latini]]t i shkruar në frëngjisht dhe nga po nga ky autor poema alegoriko-didaktike e mbetur pa përfunduar me titull "''Il Tesoretto''". Shumë proza të Dyqintës najnë më së shumti të përkthyera nga frëngjishtja dhe kanë karakter moral si "Dodici canti morali", "''Disticha Catonis''" dhe traktatet e Albertano da Brescia të përkthyer në gjuhën vulgare nga Andrea da Grosseto në vitin [[1268]] dhe nga pistojezi Soffredi del Grazia në [[1278]]. Vulgarizimi i Andrea da Grosseto-s mund të përkufizohet si vepra e parë në prozë në gjuhën italiane, pasi synimi i Grosseto-s ishte të përdorte një gjuhë kombëtare, bashkuese, e kuptueshme në të gjithë gadishullin, një gjuhë që ai e përkufizon pikërisht ''italica''<ref>''Dei Trattati morali di Albertano da Brescia, volgarizzamento inedito del 1268 fatto da Andrea da Grosseto'', nën kujdesin e Francesco Selmit, Commissione per i testi di lingua, Bologna, Romagnoli, [[1873]], Avvertenza, fq. XII-XIII.</ref>. Shembuj të tjerë gjenden në antologjinë "''Fiore di virtù''" që për traditë i atribuohet një "frate Tommaso" nga [[Bolonja]] dhe në "Introduzione alla virtù" i Bono Giamboni-t. Me vlerë më të madhe letrare janë disa vepra me karakter retorik që shohin një ngritje të shprehjes letrare dhe njëfarë sforcoje artistike në rafinimin e formave dialektore si te "''Rettorica'' e [[Brunetto Latini]]t dhe te ''Fiore di rettoricas''" gabimisht atribuar Guidotto da Bologna, por vepër e Bono Giamboni-t<ref>[http://archiviostorico.corriere.it/1994/ottobre/30/quando_studiavano_retorica_per_far_co_0_9410306968.shtml Cesare Segre te ''Corriere della Sera'' e datës 30 tetor 1994]</ref> dhe mbi të gjitha tridhjetë e gjashtë "Lettere" të Fra Guittone d'Arezzo, me karakter moral të gjykuara "''të rëndësishme sepse Guittone synonte që me të të themelonte një prozë letrare, duke u bazuar te retorika mesjetare duke ia përshtatur prozës vulgare ''Cursus'' të stilit roman dhe mënyrat e stilit isidorian''"<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1960]], fq. 41</ref>. Bëjnë pjesë te novelistika dhe kanë një stil gjuhësor me njëfarë origjinaliteti 'Libro de' sette savi' dhe 'Novellino'. "''Libro de' sette savi''" (Libri i shtatë të diturve) është përkthimi në gjuhën vulgare nga frëngjishtja e një përmbledhjeje të përbërë nga pesëmbëdhjetë novela lindur në [[India|Indi]] dhe në vazhdim e përkthyer dhe ripërpunuar në latinisht dhe në gjuhë të tjera aziatike dhe evropiane, ndërsa ''Novellino'' ose "''Le cento novelle antiche''" është një silog me njëqint novela që përmbajnë tregime biblike, [[legjenda]] kalorsiake ose me karakter [[mitologjia|mitologjik]] të shkruara nga një autor i panjohur afër fundit të shekullit. ====== Historiografia ====== [[File:Marco Polo - Battle of the King of Burma against the Mongols.jpg|thumb|Një faqe nga një dorëshkrim i 'Milione-s'.]] Edhe në veprat me karakter historiografik shkrimtarët e kësaj periudhe përdorin gjuhën franceze përkrahë vulgares dhe vazhdojnë një model tradicional që ishte ai i tregimit të një qyteti që nga zanafilla, zakonisht legjendare dhe ndonjëherë fantastike por që zotërojnë çështje me njëfarë interesi historiografik. Një shembull është "''Cronique des Veniciens''" i Martino Canal botuar në frëngjisht që shkon nga zanafilla e qytetit deri në vitin [[1275]], "''Cronichetta pisana''" e shkruar në gjuhën vulgare dhe kronika fiorentine e Ricordano Malispini-t që tregon zanafillën legjendare të [[Firenca|Firences]] dhe arrin deri në vitin [[1281]]. Midis veprave historike zakonisht mbahet në konsideratë ''Il Milione'' i [[Marco Polo]]-s që rrëfen tregime të udhëtimeve të bëra në Lindjen e largët nga viti [[1271]] deri në [[1295]] dhe nga vetë ai të diktuara në frëngjisht Rustichello da Pisa-s në [[1298]] ndërsa të dy ishin të burgosur në burgun e [[Gjenova|Gjenovës]]. ===== Treqinta ===== Në [[Shekulli XIV|Shekullin e XIV]] prirjet shoqërore dhe politike që ishin ndierë në shekullin paraardhës u shtynë deri në rënien e [[perandoria|perandorisë]] dhe të [[Kisha Katolike Romake|Kishës katolike]] ndërsa asistohet në afirmin e një spiritualiteti të ri që, siç shkruan Mario Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 75</ref>, "''... konsiston në sensin gjithmonë e më energjik të interesave dhe të vlerave mondane dhe tokësore, jo në kundërvënie me ato fetare dhe tejmondane, por të çliruara nga këto dhe duke jetuar në autonominë e tyre. Po mbaronte [[Mesjeta]] në të gjitha aspektet e saj: papato dhe perandoria, shprehje të shquara të një konceptimi të veçantë dhe interpretimi historik, po perëndonin. Perandorët humbisnin gjithmonë e më shumë sensin e autoritetit të tyre të përbotshëm, dhe papët, në [[Avignone]], kishin hequr dorë nga idea e [[Roma|Romës]] të konsideruar vetëm si qendër të krishtërimit dhe po lindëte, përkundrazi, gjithmonë e më e gjallë idea e një misioni laik të [[Roma|Romës]], për tu bashkuar madhështisë së saj antike''". Lindi kështu një kulturë e re që do të bazohej në një studim të kujdesshëm dhe të përpiktë të [[lashtësia|lashtësisë]] klasike, gjithmonë e më e lirë nga paragjykime me karakter intelektual dhe me synim për të zgjeruar çdo formë mendimi. Dy shkrimtarët që në këtë periudhë "do të dëshmonin më mirë në veprat e tyre fazën komplekse të shëndrimit kulturor, shoqëror dhe politik të Treqintës"<ref>Rosanna Bisacca, Maria Paolella, ''L'Altra Biblioteca'', volume triennale, Lattes Editori, [[Torino]], [[2000]], fq. 226</ref> dhe që përfaqësojnë, në [[letërsia italiane|letërsinë italiane]], një moment kalimi midis kohës mesjetare dhe [[Humanizmi]]t, janë [[Françesko Petrarka]] dhe [[Giovanni Boccaccio]]. ====== Midis 'Duecento-s' dhe 'Trecento': Dante Alighieri ====== [[File:Dante Luca.jpg|thumb|left|Dante në një afresk të [[Luca Signorelli]]-t]] {{quote|text=Nuk ka dyshim se (Dante Alighieri), përfaqëson sintezën supreme të prirjeve themelore shpirtërore dhe artistike të kësaj kohe|<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di storia di letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 28</ref>}} E gjithë letërsia e shekullit të XIII sintetizohet në linjat e saj themelore nga [[Dante Alighieri]] dhe, siç shkruan Giulio Ferroni<ref>Giulio Ferroni, ''Storia della letteratura italiana'', Volumi II, te kapitulli ''Dante e il nuovo modello letterario'', Mondadori, [[Milano]], [[2006]]</ref>, krijon në të njëjtën kohë modele të përcaktuara për të gjithë letërsinë italiane. Formimi i tij kulturor dhe përvoja e tij e parë si poet i "dolce stil novo-s" shpalosen në fundin e shekullit të XIII, por pjesa më e madhe e veprave të tij (duke përfshirë edhe ''Komedinë'') u shkruajtën në njëzet vjeçarin e parë të [[Shekulli XIV|Shekullit të XIV]]. Dante lindi në Firenze në maj të vitit [[1265]] nga një familje guelfe me kushte modeste shoqërore edhe pse i përkiste fisnikërisë së ulët dhe vdiq në [[Ravena]] në vitin [[1321]]. Artin e retorikës e mësoi nga [[Brunetto Latini]] ndërsa artin e rimave në mënyrë autodidakte dhe poezia do të mbetej gjithmonë qendra e jetës së tij. {{quote|text=... dhe me këtë gjë që unë e kisha parë vetë artin e thënises së fjalës në rimë, nisa të bëja një sonet|autor=Dante Alighieri|source=Vita Nuova}} Poezitë e para të Dantes janë të ndikuara nga stili i [[Guittone d'Arezzo]]-s por, pas njohjes së Guido Cavalcanti-t, ai zbuloi një mënyrë të re për të bërë poezi. [[File:Portrait de Dante.jpg|thumb|Portreti i Dantes realizuar nga [[Sandro Botticelli]]]] '''Vita nuova''' është një vepër thellësisht e bazuar te ''dolce stil nuovo''. Nëpërmjet soneteve dhe këngëve lirike të ndërthurura me prozë shpjeguese, përshkruan dashurinë e tij platonike për Beatriçen. Sipas të dhënave që vetë Dantja ka lënë te ''Convivio'', ai e krijoi 'la Vita Nuova' në [[1293]], tre vite pas vdekjes së [[Beatrice Portinari]]t. Kjo ishte një vepër në vargje përzier me prozë që përmbante njëzet e pesë sonete, katër 'Canzone', një [[balada|baladë]] dhe një 'stanza' veç disa prozave të prirura për të shpjeguar arsyet e ndarjejeve të poezive apo të rrëfimit të fakteve që qenë shkaku i krijimit të tyre. Aty Dantja tregon dashurinë e tij për Beatriçen që nga takimi i parë deri në vitet që pasojnë vdekjen e saj. Një shembull i konceptimit dashuror të Dantes, si pararendës i [[Rilindja|Rilindjes]] në karakterizimin e femrës si një 'donna angelicata', është soneti «Tanto gentile e tanto onesta pare» ('shumë e sjellshme dhe e ndershme duket') që i përketë veprës ''Vita nuova'' ('Jeta e re'). "Le Rime" përmbajnë të gjitha ato krijime poetike që kanë mbetur pa një pa një renditje të përpiktë dhe në vazhdim të renditura nga kritikët modernë. Bëjnë pjesë poezi rinore ku ndihet ndikimi i shkollës guitoniane ose të ndikimit të Cavalcanti-t por edhe që tani me karakter peronal dhe stilnovist dhe shumë 'canzoni' me karakter alegorik dhe didaktik. "Il Convivio" u krijua midis viteve [[1304]] dhe [[1307]] dhe në synimet e Dantes duhet të konsistonte në një traktat enciklopedik i përbërë nga pesëmbëdhjetë libra nga të cilët një parathënie dhe të tjerët si koment të katërmbëdhjetë 'canzone-ve' me karakter alegorik. Në të vërtetë poeti krijoi vetëm katër: parathënia dhe kometi i 'canzone-ve' "Voi che intendendo il terzo ciel movete", "Amor che nella mente mi ragiona", "Le dolci rime d'amor ch'io solia". Vepra e quajtur "De vulgari eloquentia", e krijuar nga Dantja po në vitet e "il Convivio". Ajo duhet të jetë hartuar të paktën në katër libra por poeti shkroi vetëm të parin dhe katërmbëdhjetë kapitujt e të dytit. Aty trajtohet zanafilla e gjuhësisë, diskutohet për gjuhët evropiane dhe në mënyrë të veçantë për ato romanse si dhe bëhet një klasifikim në katërmbëdhjetë grupe të dialekteve të gjithë gadishullit italian. ''De Monarchia'', gati me siguri e hartuar midis viteve [[1312]] dhe [[1313]] është një vepër e përbërë nga tre traktate të shkruar në gjuhën latine, ku autori do të demostroi nevojën e e një [[monarkia|monarkie]] universale për të ruajtur mirëqenien e botës (libri I), ku pohon se me të drejtë institucioni i perandorisë ka përvetësuar popullin roman (libri II) dhe si në mënyrë të drjetpërdrejtë nga [[Zoti]] lindi monarkia e përkohshme (libri III). Vepra, megjithëse përfaqëson maturinë e plotë të mendimit politik të Dantes nuk është, siç pohon Mario Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1960]], fq. 62</ref> ''"... një traktat i teknikës politike - dhe Dante i përbuzte problemet e shkencës së pastër – por një interpretim fetar i të ardhmes së njerëzve në bashkëjetesën njerëzore dhe të ligjeve si dhe parimeve që Zoti ka paracaktuar për qeverisjen dhe rendin e saj"''.[[File:Michelino DanteAndHisPoem.jpg|thumbnail|''Dante dhe poema e tij'' afresk i Domenico di Michelino në [[Santa Maria del Fiore]], [[Firence]] ([[1465]])|majtas|318x318px]] Nën emrin "Epistole" janë përmbledhur trembëdhjetë letra të shkruara në latinisht nga Dantja për personazhe të shquar të kohës së tij, në të cilat trajton tema të rëndësishme të jetës publike. "Le Egloghe" janë dy krijime në latinisht të shkruara në [[Ravena|Ravenë]] midis viteve [[1319]] dhe [[1320]] në përgjigje të Giovanni del Virgilio, një profesori në Universitetin e Bolonjës, që i kishte adresuar një 'carme' (këngë ose poezi nga latinishtja), ku e fton të mos humbas kohë me gjuhën vulgare por të shkruaj diçka në gjuhën e kultivuar për të marr kurorën me dafina për poezinë. Dante pranon se dëshiron vlerësimin poetik por pohon se dëshiron që ta arrijë me poezinë vulgare që po shkruan. ''Quaestio de aqua et terra'' është një traktat me karakter shkencor i lexuar në [[Verona]] përpara klerit në janarin e vitit [[1320]] në të cilin, Dante, për kundërshtuar një pasazh të [[Aristoteli]]t, mbështet tezën se në glob tokat e dala nga uji janë më të larta se uji. Megjithatë kryevepra e tij është '''[[Komedia Hyjnore]]''', një alegori madhështore në terciana të kryqëzuara (formë metrike e krijuar nga Dantja), në të cilën vetë autori, i shoqëruar nga poeti latin [[Virgjili|Virgjil]], përshkon [[Ferri]]n dhe [[Purgatori]]n derisa Dantja, i shoqëruar nga Beatriçia, sodit [[Parajsa|Parajsën]]. "Komedia Hyjnore" ("La Divinna Commedia") është një [[poema|poemë]] me karakter didaktiko-alegorik nën formën e vizionit të shkruar në gjuhën vulgare (në tw folurwn vulgare tw Toskanës) në tercina të kryqëzuara vargjesh njëmbëdhjetërrokësh. Ajo është e përbërë nga 100 këngë dhe e ndarë në tre kantikë me tridhjetë e tre këngë plus këngën hyrëse të kantikut të parë. Data e saktë që mund të tregoj kur nisi Dantja ta shkruante poemën nuk është e saktësuar nga asnjë dokument, por të shumë janë studiuesit të prirur të besojnë se ajo u nis duke filluar nga viti [[1307]] gjatë ekzilit të poetit dhe që kantiku i [[Ferri]]t dhe ai i [[Purgatori]]t janë shkruar më para se prilli i vitit [[1314]] ndërsa [[Parajsa]] është për tiu caktuar viteve të fundit të jetës së Dantes. Natalino Sapegno pohën<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 136</ref> se ''"... ajo u nis konkretisht në vitet e ekzilit – si duket e mudshme, rreth vitit 1307 -... dhe është mjaft e mundur që (sipas një indicieje të dhënë nga 'Vita di Dante' e Boccaccio-s) poeti largohej nga Firencia në [[1306]], ndërsa qëndronte pranë Malaspina-s, nisi një vepër në lavde ('lode') për Beatriçen nga ai e filluar para ekzilit... është sigurisht para prillit 1314 mund të diskutohej për një libër "quod dicitur Comedia et de infernalibus inter cetera multa tractat", si vepër tashmë e publikuar dhe përhapur. Është për tu supozuar për më tepër se Ferri dhe Purgatori qenë publikuar të dy pak pas vdekjes së Arrigos së VII, dhe që vetëm Parajsa u hartua në vitet e fundit të jetës së Dantes; kundër opinionit të atyre kritikëve që besojnë se e gjithë vepra është për tju atribuar viteve pas 1313-ës".'' ''Komedia Hyjnore'' u shqua për energjinë shprehëse, përjetimin emocional dhe origjinalitetin e imazheve të sajë. Tema qendrore është fati trashendent dhe reflektimi rreth shpirtit njerëzor, e gjitha e krijuar në një konceptim të botës që që bashkon komponenten e krishtërimit me elemente të tjera të mara nga kultura klasike e lashtësisë greko-latine.[[File:Ritratto di francesco petrarca, altichiero, 1376 circa, padova.jpg|thumb|Portret i Françesko Petrarkës, nga Altichiero, afërsisht viti [[1376]]|248x248px]] ====== Françesko Petrarka ====== Me [[Françesko Petrarka|Francesko Petrarkën]] hapet, në kulturën e [[Italia|Italisë]] dhe [[Evropa|Evropës]], një epokë e re. Ai, siç shkruan Sapegno, në fakt mund të konsiderohet ''ati shpirtëror'' i [[Humanizmi]]t duke qenë te ai ''tashmë ishte shumë e fortë dëshira për të njohur antikët, të mblidhte në numër të madh veprat, për të nxjerë nga harresa ato që preheshin në pluhurin e bibliotekave të manastireve''<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle Origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 167</ref>. [[Françesko Petrarka]] ([[1304]]-[[1374]]), lindi në [[Arezzo]], por me origjinë fiorentine, do të ishte kulmi i [[humanizmi]]t para-rilindas. Veprat e tij të shumta në latinisht dhe italisht përfshijnë tema dhe çështje të ndryshme, që nga epika e zgjedhur historike në latinisht si te ''Africa'', në të cilën përshkruan luftëra punike, deri te lirika e tij, që modeloi të gjithë poetët e e mëvonshëm të [[Rilindja|Rilindjes]], të përfaqësuar nga ''Canzoniere'' ([[1350]]) e shkruar në [[gjuha italiane|italisht]] dhe të frymëzuar nga e dashura e tij, Laura, duke kaluar në një poemë alegorike të shkruar gjithashtu në gjuhën vulgare: ''I Trionfi'' ''(Triumfet).'' Biri i një noteri nga [[Firenca|Firencia]] që duhet të strehohej në [[Avinjoni]] me familjen dhe kishte punuar pranë oborrit papnor, [[Françesko Petrarka]] u rrit kështu larg nga shoqëria komunale italiane dhe kjo ''largësi aq sa e dytyruar aq edhe fatsjellëse'', siç pohon Asor Rosa, e ambientoi "''ti shikonte gjërat nga një këndvështrim që i tejkalonte lokalizmat dhe regjonalizmat italiane për tu bërë pika e vëzhgimit të kulturës, për sa e tillë"''<ref>Asor Rosa, ''Sintesi di storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 44</ref>. Françesko Petrarka, së bashku me vëllain më të vogël, Gherardo, futet nga i ati në studimin e jurisprudencës në fillim në [[Montpellier]] dhe më pas në [[Bolonja|Bolonjë]] që konsiderohej qendra kryesore e studimeve evropiane. Ai iu përkushtua me seriozitet studimeve dhe zgjeroi në atë periudhë kulturën e tij latine në [[1326]], me vdekjen e të atit, u rikthye me të vëllain nga Avinjoni i vendosur ti braktiste studimet e të drejtës civile. Më [[6 prill]] [[1327]] u takua me një vajzë të quajtur Laura, identiteti i të cilës ka mbetur i panjohur dhe u dashurua. Nga kjo dashuri do të lindnin shumë nga poezitë e tij lirike në gjuhën vulgare dhe disa në latinisht. Afër vitit [[1330]], pasi i kishte kaluar ato vite në mënyrë moskokëçarëse dhe mondane, Françesko u vetëdijësua se ishte e nevojshme të gjente një punë dhe vendosi të ndërmerrte karrierën kishtare që në ato kohë të jepte mundësinë futeshe në mjedise dinjitarësh të oborrit papnor. Në [[vjeshta|vjeshtën]] e vitit [[1330]] u bë kështu kapelan i familjes së kardinalit Giovanni Colonna dhe në [[1335]] iu dha nga papa [[Benedikti XII|Benedikti i XII]] rregulli i Lombez. Në [[dhjetori]]n e vitit [[1336]] u vendos në [[Roma|Romë]] i ftuar nga peshkopi Giacomo Colonna dhe me rikthimin e tij nga Avinjoni, e kapur nga një krizë morale dhe fetare, bleu një shtëpi të vogël në Valchiusa në bregun e Sorgas ku, larg nga buja e quteteve të mëdha, iu dedikua hartimit të veprave të tij më të mira. Kësaj periudhe i përkasin, përveç shumë lirikave që në vazhdim do të përfshiheshin në ''Canzoniere-n'' e tij, ''De viris illustribus'', një përmbledhje biografish të romakëve të shquar që nga [[Romuli]] deri te [[Çezari]] si dhe nisi poemën epike në ekzametër kushtuar [[Shipion Afrikani]]t të titulluar ''Africa''.[[File:Jeanne Ière de Naples, dite la Reine Jeanne, comtesse de Provence.jpg|thumb|Giovanna Anzhu, mbretëresha e Napolit|majtas|251x251px]] Me të arritur tashmë famën dhe kërkues i arritjes së një vlerësimi letrar për veprat e tij, projektoi të kurorëzohej poet dhe, i ftuar nga Senati roman që nga Universiteti i Parisit, e pranoi ftesën nga [[Roma]], ku më [[8 prill]] [[1341]], pasi qëndroi tre ditë në [[Napoli]] për tu ekzaminuar nga mbreti [[Robert Anzhuini, u kurorëzua me dafina në [[Campidoglio]] nga senatori Orso dell'Anguillara. Gjatë rikthimit nga [[Roma]] ndaloi në [[Parma]] i ftuar i Azzo da Correggio-s, ku përshkoi, duke e alternuar me qëndrimin në kodrat e Selvapiana-s, vjeshtën dhe [[vera|verën]] e [[1341]] duke përfunduar kështu versionin e parë të "''Africa-s''". Në [[1342]] u rikthye në Avinjon dhe në [[1343]] filloi të shkruante ''Secretum-in'', një vepërz në formën e dialogut midis vetë Petrarkës dhe [[Shën Agustini]]t ku "na ka lënë rrëfimin më të plotë dhe më të sinqertë të kundërshtive të tij të brendshme"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 201</ref> dhe hartoi lutjet e shkruara në vargje latinisht duke ndjekur modelin e [[Psalmi|psalmeve]] të [[Bibla|Biblës]], të quajtur "''Psalmi poenitentiales''" ku thërret ndihmën e [[Zoti]]t për të tejkaluar gjendjen e përshtjelluar ku gjendej. Në [[shtatori]]n e vitit [[1343]] u rikthye në [[Italia|Itali]] dhe u vendos fillimisht në [[Napoli]] pranë mbretëreshës Giovanna Anzhuine me detyrën ambasadorit të papa [[Klementi VI|Klementit të VI]] ku vazhdoi të shkruante librat e ''Rerum memorandarum'' që, të mbetura të papërfunduara, duhet të ishin, në synimin e autorit, një listë e strukturuar episodesh dhe [[anekdota]]sh historike të futura në kategori specifike që kishin të bënin me virtyte të veçanta morale. Në vazhdim u vendos në [[Modena]], në [[Bolonja]] dhe në [[Verona]] si dhe në [[1345]] u rikthye në [[Provenca|Provencë]] ku qëndroi për dy vite gati gjithmonë në Valchiusa ku shkroi për Philippe de Cabassoles traktatin ''De vita solitaria'' dhe ''De otio religiosorum'' për vëllain Gherardo që kishte hyrë në urdhërin monastik të çertozinëve. Shkroi në këtë periudhë [[egloga]] latinisht që në vazhdim do të përmblidheshin në ''Bucolicum carmen'' dhe në një nga këto shpjegon se përse vendosi të dorëhiqej nga shërbimi pranë kardinalit Colonna dhe të rikthehej në [[Italia|Itali]]. I entuziazmuar nga reforma e tentuar politike e Cola di Rienzo-s u nis në vitin [[1347]] i drejtuar për në [[Roma|Romë]] por në [[Gjenova]] e arriti lajmi që ngjarjet kishin degjeneruar dhe kështu ai nisi të shëtiste nëpër qytete të ndryshme dhe në [[Parma]] i arriti lajmi i vdekjes së Lauras. Në fakt në [[1348]] kishte shpërthyer [[murtaja]] dhe për shkak të saj do të vdiste mbrojtësi i tij, kardinali Colonna, dhe shumë miq të tij. Ndërkohë kishte shkruar paraprakisht ''I Trionfi'' (Triumfet), atë të [[Dashuria|Dashurisë]] dhe atë të [[Dlirësia|Dlirësisë]] dhe në këtë periudhë do të shkruante atë të [[Vdekja|Vdekjes]] veç risitemimit të poezive italiane në 'Canzoniere' duke i shtuar edhe të reja, për të mbledhur letrat e tij në librin ''Familiari'' që paraprihej nga kushtimi ndaj mikut Ludwig von Kempen dhe të fillimit të mbledhjes së ''Epistole metriche'' kushtuar Barbato da Sulmona.[[File:Laura e Petrarca.jpg|303x303px|thumb|Laura dhe Petrarka te ''Il Canzoniere''.]] Në vjeshtën e vitit [[1350]] u vendos në [[Roma|Romë]] për jubileun pasi kishte qendruar në [[Firenca|Firence]] ku njohu Boccaccio-n, takoi Francesco Nelli-n, Zanobi da Strada-n dhe Lapo da Castiglionchio. Në [[qershori]]n e vitit [[1351]] u rikthye për një kohë të shkurtër në Avinjon dhe në [[1353]] u rikthye në atdhe, që në vazhdim e la vetëm në raste të rralla. Nga viti [[1353]] deri në [[1361]] qëndroi në [[Milano]] pranë Viskontëve dhe për ta realizoi misione të ndryshme diplomatike. Në Milano Petrarka shkroi ''De remediis utriusque fortunae'' dhe shumë lirika të reja dhe letra duke nisur rishikimin e 'Canzoniere-s' dhe të përmbledhjes epistolare, përpunimi i të cilës zgjati shumë kohë. Siç shkruan Sapegno<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio della storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 183</ref> "për tu futur në personalitetin petrarkeskë nevojiten mbi të gjitha shumë përmbledhjet epistolare të shkrimtarit, nga të cilat mund nxiren shumë të dhëna për jetën e tij si dhe për përzemërsitë e tij ashtu si dhe mendimin e tij". Midis viteve [[1361]] dhe [[1370]] Petrarka banoi pjesërisht në [[Padova]] dhe pjesërisht në [[Venediku|Venedik]] por vitet e tij të fundit u hidhëruan për vdekjen e të birit Giovanni dhe të nipit Francesco, i biri i të bijës Eletta. Gjatë atyre viteve vazhdoi korrespondencën me Boccaccio-n dhe u mor seriozisht me rishikimin e veprave të tij duke i forcuar raportet e miqësisë me zotërinë e atëhershme të Padovas, Francesco Novello Carraresi dhe në [[1368]], me insistimin e tij, u trasferua në atë qytet. Në [[1370]], pasi ndërtoi një shtëpi në Arquà në kodrat Euganei, shkoi për të banouar me të bijën Francesca, Eletta dhe të shoqin, duke i pritur me gëzim vizitat e Francesco I da Carrara dhe të miqve të tjerë. Përgjatë viteve të fundit të jetës së tij iu dedikua traskriptimit të ''Canzoniere-s'', përmbledhja me rima që u shkruan në periudha të ndryshme të jetës së tij, përfundoi poemën alegorike të shkruar në tercina të quajtur ''I Trionfi'' që do të publikohej pas vdekjes së autorit si dhe përfundoi "''Seniles''". Në Arquà e gjeti vdekja më [[9 korrik]] [[1374]] dhe sipas dëshirës së tij iu kryen nderimet e fundit solemne në praninë e zotit të Padovas. ''Il Canzoniere'' (i titulluar fillimisht në latinisht ''Rerum vulgarium fragmenta)'' por i shkruar në italisht) përbëhet nga 300 sonete dhe gati 50 poema të larmishme (''Canzone'', [[madrigali|madrigale]]) të dedikuara dashurisë së tij të pa rikthyer për Laura-n. Ndjenjat humanizohen me respektin për ''dolce stil nuovo'' dhe poemat e ''Vita nuova''. Laura është një femër reale (megjithëse e idealizuar dhe e paarritshme), që shkakton te poeti një larmi të madhe emocionesh kundërshtyese. Dashuria përshkruhet psikologjikisht me shumë hollësi. Motivet e tij do të mereshin nga e gjithë poezia perëndimore në të ardhmen. ====== Giovanni Boccaccio ====== [[File:Giovanni Boccaccio.jpg|thumb|Portreti i Giovanni Boccaccio-s nga një stampë e shekullit të XIX|majtas|288x288px]] [[Giovanni Boccaccio]] ([[1313]]–[[1375]]) i dha udhë ''novella-s'', nëpërmjet një rrëfimi të shkurtër me temë dashurore. Është përgjithësisht i njohur për ''[[Dekameroni]]n'', përmbledhje prej njëqint tregimesh që vërtiten rreth tre temave: dashurisë, zgjuarsisë njerëzore dhe rastësia. "Boccaccio, si Petrarka, ishte i vetëdijshëm për vlerën e kulturës klasike latine dhe greke, e ndjerë si shtysë për një qytetrim të ri dhe edhe ai përdor dhe përsos gjuhën vulgare që, në prozën e tij, merr një larmi tepër të madhe tonesh dhe pasuri fjalori si dhe struktura sintaksore"<ref>Rosanna Bicacca Maria Paolella, ''L'altra biblioteca'', volume triennale, Lattes, [[Torino]], [[2000]], fq. 231</ref>. Temat janë gati gjithmonë profane, me ton të mentalitetit borgjez që kishte nisur të merrte formë në [[Firenca|Firence]]. Janë të shpeshta subjektet me femra që mashtrojnë burrat e tyre. Ndërfuten shpesh këngë popullore italiane në vargje. Biri i jashtligjshëm i Boccaccio di Chellino, një tregëtar i shoqërisë së familjes Bardi të [[Firenca|Firences]], Giovanni lindi, siç kujtojnë kritikët bashkëkohës, në Certaldo dhe vetëm dymbëdhjetë vjeç dërgohet nga i ati në [[Napoli]] që të mësonte artin e tregëtisë. Por Giovanni-t, që nuk kishte prirje praktike, nuk i pëlqente ai tip profesioni dhe në moshën tetëmbëdhjetë vjeçare i ati i lejoi më në fund të ndiqte studime të tjera. Filloi kështu, gjithmonë me dëshirën atërore, të studionte të drejtën kishtare, por këto studime i ndoqi me pak entuziazëm ndërsa, vetë, krijonte një kulturë të gjerë duke lexuar mbi të gjitha klasikët latinë dhe letërsinë bashkëkohëse franceze. Atëherë ishte koha e monarkisë së Robert Anzhuinit, ku "ndikimet kulturore që ndërthureshin ishin të pasura dhe të shumëfishta, si dhe rendi artistik dhe figurativ, veçse letrar"<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di Storia della letteratura italiana,'' La Nuova Italia, Firenze, [[1986]]</ref> dhe i riu Boccaccio, i pranuar në oborrin e mbretit, bëri miqësi me peronalitete të larta, si astronomi gjenovez Andalò del Negro dhe bibliotekarin mbretëror [[Paolo da Perugia]] si dhe në atë botë të pasur me kulturë dhe shkëlqim u gjet përsosmërisht vetëvetja. Në periudhën napoletane bëjnë pjesë veprat e tij të para midis të cilave romani në prozë ''Il Filocolo'', [[poema]] në oktava e quajtur ''Il Filostrato'', që merr spunto nga një episod i "''Roman de Troie''" i [[Benoît de Sainte-Maure]] dhe një tjetër poemë përsëri në oktava, ''Teseida'', që bazohej në modelin e ''[[Eneida|Eneidës]]'' së [[Virgjili]]t dhe nga ''Tebaida'' e [[Stacio]]s. Në [[1340]] Boccaccio, i thirrur nga i ati që kishte pësuar dëme të mëdha ekonomike si pasojë e falimentimit të Banca dei Bardi, duhej të rikthehej në [[Firenca|Firence]] dhe në vitet pasuese dihet pak për ato që i ndodhën. Ka të dhëna për një qëndrim të tijin në [[Ravena|Ravenë]] pranë oborrit të Ostasio I da Polenta dhe në [[Forlì]] në [[1347]] ose në fillim të [[1348]] pranë Francesco degli Ordelaffi. Në [[1349]], për shkak të vdekjes së të atit, ai u rikthye në Firence nëse, siç sugjeron Sansone<ref>Mario Sansone, ''Compendio di Storia della letteratura italiana. Dalle Origini al Quattrocento'', La Nuova Italia, [[1956]]</ref>, "... nuk ishte kthyer në vitin e mëparshëm për të parë me sytë e tij, siç pohon në hyrjen e Dekameronit, tmerret e murtajës". Në periudhën e kthimit në Firence bëjnë pjesë dy vepra, të hartuara midis viteve [[1341]] dhe [[1342]], që si të mëparshmet ndjejnë ndikimin e Dantes dhe që lartësojnë dashurinë për Fiammetta-n, si poema e hartuar në moshën pesëdhjetë këngë në tercina të titulluar "''Amorosa visione''" dhe "Comedia delle ninfe fiorentine" e quajtur edhe ''Ninfale d'Ameto'', një tregim i përzier me prozë dhe këngë në tercina. Pa dyshim më e mira është vepra "''Elegia di Madonna Fiammetta''", e shkruar midis vitit [[1343]] dhe [[1344]], një tregim në prozë që tregon dashurinë e tij të palumtur për gruan, te e cila është parë, nga disa kritikë, një zhvillim i fort psikologjik edhe pse, siç pranon Asor Rosa<ref>Alberto Asor Rosa, ''Sintesi di Storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1986]], fq. 52</ref>, ''"... gjykimi i De Sanctis, që e përkufizon "një faqe të historisë intime njerëzore, e arritur në një formë serioze dhe të drejtpërdrejtë", gabime të një paraprirje të pavullnetshme, duke ngjyrosur konturnet gati sikur bëhej fjalë për një roman psikologjik të gjysmës së dytë të Tetëqintës, e rëndësishme është praktikisht përpjekja e objektivizimit që Boccaccio realizon përkundrejt një fushe mjaft komplekse dhe në mënyrë autobiografike trysnuese e frymëzimit të tij"''. Midis viteve [[1343]] dhe [[1354]] Boccaccio shkroi veprën e fundit të tij para [[Dekameroni]]t, pa dyshim midis më të mirave të veprave të tij minore. Bëhet fjalë për një vepër të shkruar në formën e poemës në 473 oktava me titull ''Ninfale fiesolano'' që merr spunto nga një përrallë mbi zanafillën e [[Fiesole]]-s dhe të Firences. Veprave minore, dhe ndoshta që i përkasin periudhës napoletane, duhet ti shtohet poema e shkurtër e hartuar në tercina me titull ''Caccia di Diana'' dhe vepra në prozë ''Il Corbaccio'' hartuar në vite vështirësisht të datueshëm (edhe pse së fundmi Giorgio Padoan<ref>Giorgio Padoan, ''Sulla datazione del Corbaccio'', te ''Il Boccaccio e Le muse'', Firenze, [[1978]], fq. 199-228</ref> e vendos me njëfarë sigurie në vitin [[1365]]), që, megjithëse duke mos pasur vlerë të veçantë artistike, shënon momentin që paraprin në jetën e shkrimtarit krizën e tij fetare. Të krijuara në një hark të gjatë kohor janë ''Le Rime'' të tij, që, duke ndjekur skemën e kohës, alternon lirikat e dashurisë me ato të përkushtimit dhe pendesës në të cilat ai, megjithëse rimerr temat e "Dolce stil novo-s", për aksente dhe stil që kanë një realizëm të ri. Poeti ndërkohë kishte fituar famë të madhe dhe i besoheshin, edhe për aftësitë e tij oratorike, detyra prestigjoze si ambasador pranë oborreve të ndryshme. Në [[1350]] u dërgua pranë zotërve të [[Romagna|Romanjës]], në [[1351]] në [[Tiroli|Tirol]] pranë markezit të [[Brandenburgu|Brandeburgut]], Ludviku i [[Wittelsbach]]ut dhe përsëri, në [[1354]] pranë papa [[Inoçenti VI|Inoçentit të VI]] në Avinjon dhe në midis [[1365]] - [[1367]] në [[Roma|Romë]] pranë papa [[Urbani V|Urbanit të V]]. Në këtë periudhë, dy janë zhvillimet më të rëndësishme në jetën e Boccaccio-s: miqësia me Petrarkën dhe kriza fetare e [[1362]]. Njohja e Petrarkës që ai admironte që nga vitet rinore, ndodhi për herë të parë në Firence në [[1350]] dhe Boccaccio-ja pati rastin ta rishikonte vitin pasues në [[Padova]], në [[1359]] në [[Milano]] dhe në [[1363]] në [[Venedik]]. Me Petrarkën ai mbajti një korrespondencë konstante të përzemërt dhe, kur në [[1374]] poeti vdiq, e vajtoi humbjen me fjalë të sinqerta dhimbjeje. Ndërkohë që erdhën vështirësi të rënda ekonomike dhe vuajtje fizike që e lanë në një gjendje të rëndë melankolie duke e hedhur në një krizë të thellë besimi. Në këtë periudhë ai iu dha me intesitet të madh studimeve me karakter mbi të gjitha moral, fetar dhe asketik. Në fund të vitit [[1362]], viti i krizës, poeti u vendos në [[Napoli]] për të kërkuar një sistemim, por mbeti i zhgënjyer nga pritja e ftohtë e Niccolò Acciaiuoli-t, qoftë edhe nga vërejtja e shumë ndryshimeve që qyteti kishte pësuar pas luftrave civile. Vitet e fundit të jetës së Boccaccio-s i jetoi midis Certaldo-s dhe Firences ku iu kushtua studimit të klasikëve antikë dhe Dantes si dhe nisi studimin e grekëve me ndihmën e Leonzio Pilato-s, një eruditi greqist që e kishte studion në Firence. Në shpirtin e Boccaccio-s gjenden për më tepër të gjithë aspektet e Humanizmit italian, që nga ai [[filologjia|filologjik]] deri te ai [[retorik]] dhe [[stilistika|stilistik]] si dhe spiritual aq sa ai vëren, siç shkruan Sansone<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1956]], fq. 107</ref>, "''... ushtrimin e poezisë, dhe më në përgjithësi, të sensit të jetës në mënyrë të re dhe të freskët''". [[File:1916-a-tale-from-the-decameron-.jpg|thumb|Dhjetë të rinjtë protagonist të Dekameronit në një pikturë të John William Waterhouse, ''A Tale from Decameron'', [[1916]], Lady Lever Art Gallery, [[Liverpool]]|373x373px]] Midis veprave të tij me karakter erudit përmenden "''Bucolicum carmen''" e shkruar midis viteve [[1351]] dhe [[1366]] e hartuar nga gjashtëmbëdhjetë [[egloga]] në të cilat ai risjell shumë ngjarje bashkëkohëse dhe të jetës së tij; "''De casibus virorum illustrium''" me karakter moral, i shkruar midis viteve [[1356]] dhe [[1374]] ku trajton të gjithë ata personazhe, duke nisur nga [[Adami]], që kanë rënë nga një gjendje e lumtur në mjerim; "''De claris mulieribus''", i hartuar në të njëjtët vite të veprës së mëparshme, që konsiston në një traktat [[biografia|biografik]] për gra të famshme, që nga [[Eva]] deri te mbretëresha Giovanna I e Napolit dhe një vepër me karakter [[gjeografia|geografik]], ''De montibus, silvis, fontibus, lacubus, fluminibus, stagnis seu paludibus et de nominibus maris'' i shkruar në vitet që shkojnë nga viti [[1362]] në vitin [[1366]] në të cilin, duke marr në analizë shumë emra gjeografikë të hasur në veprat e klasikëve, jep informacione të gjera. Më i madhi nga traktatet e tij erudite është megjithatë ''Genealogia deorum gentilium'', vepër e përbërë nga pesëmbëdhjetë libra që formojnë një [[enciklopedia|enciklopedi]] të vërtetë mitologjike dhe që tregon për ato kohë një erudicion me të vërtetë të jashtëzakonshëm dhe që, veç përfshirjes së poetikës së tij, gjendet edhe mbrojtja e veprës dhe në përgjithësi vetëmbrojtja e autorit si mbledhës dhe tregues përrallash<ref>Da Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[Milano]], [[1956]], fq. 108</ref>. Ndikimi i Dantes, që vërehej në veprat e tij të para, tashmë rindihet fortësisht në veprën e realizuar midis viteve [[1357]] dhe [[1362]] të titulluar ''Trattatello in laude di Dante'' ku Boccaccio lartëson cilësitë morale dhe intelektuale të poetit të madh te "''Commento alla Commedia''". Në [[1373]] i jepet detyra të lexoi dhe komentoi përpara publikut "La Commedia". Por leksione që ai mban në kishën e Santo Stefano di Badia, duhet të ndërpriteshin para komentimit të Ferrit - kënga e shtatëmbëdhjetë për shkak të sëmundjes së përkeqësuar për tu tërhequr në Certaldo ku do të vdiste më [[21 dhjetor]] [[1375]]. Sipas arsyetimit të kritikës vepra e maturisë së plotë të Boccaccio-s është ''[[Dekameroni]]'' i hartuar midis viteve [[1348]] dhe [[1353]], një seri me njëqint novela që, të futura në një kornizë origjinale narrative, mbeten të bashkuara nga e njëjta gjendje shpirtërore që ''"është dashuria për jetën në plotësinë e qenies së tij, të parë me zemër të zbrazur nga çdo shqetësim moral dhe fetar si dhe nga një ekzaltim i përzemërt për lulëzimin e saj: jeta që është lojë dhe çështje fati, çështje aty e lumtur dhe e gëzuar, aty dramatike dhe deri tragjike"''<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, [[1960]], fq. 110</ref>. Rëndësia e ''[[Dekameroni]]t'' mbështetet kryesisht në prozën e kujdesshme dhe elegante, që vendosi një model për tu ndjekur nga shkrimtarët e ardhshëm të [[Rilindja|Rilindjes]], por edhe në krijimin e modelit të përgjithshëm të novelës oborrtare të të ardhmes, jo vetëm në [[Italia|Itali]] nëpërmjet të ashtuquajturve ''novellieri'' ([[Mateo Bandello]] dhe Giraldi Cinthio), por në të gjithë [[Evropa|Evropën]], si në rastin e ''El Patrañuelo'' të [[Juan de Timoneda]] apo ''Novelas ejemplares'' të [[Miguel de Cervantes]]. ====== Shkrimtarët minorë ====== Siç shkruan Natalino Sapegno<ref>Natalino Sapegno, ''Introduzione ai Poeti minori del Trecento'', në ''Pagine di storia letteraria'', [[Palermo]], Manfredi, [[1960]], fq. 197-200</ref> "''Treqinta karakterizohet, në krahasim me shekullin paraardhës (ku merr rëndësi mbizotëruese përvoja e lirikës së dashurisë, nga siçilianët deri te stilnovistët, pasqyrohet në formën e vetëdijshme të doktrinës së De vulgari eloquentia), nga shumësia e jashtëzakonshme dhe larmia e zërave ku shprehet ndjenja e një kulture letrare mjaft komplekse dhe gjithashtu më e shpërndarë dhe e bindur në shumë nxitje mos-përputhëse''". ====== Lirika ====== Vlera poetike e lirikës së prodhuar në këtë shekull, pa marr në konsideratë Petrarkën, është mjaft e dobët dhe, megjithëse vërehet sforcua për të konservuar stilin e "Dolce stil novo-s", vërehet se ajo është "''e zbrazur nga substanca më intime''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 253</ref>. Për tu veçuar midis rimatorëve të shumtë aulik të kësaj periudhe janë, në fillim të shekullit pizani Fazio degli Uberti për 'canzone-t' politike dhe mbi të gjitha për rimat e dashurisë në të cilat përzien ndikimin e poezisë stilnoviste, provencale, petrarkeske dhe të rimave të ngurta të Dantes; padovani Matteo Correggiaio dhe, në fund të shekullit, fiorentini Cino Rinuccini, poezia e të cilit shfaq ndikimin e Dantes, veç modelit petrarkesk. Midis rimatorëve të ndryshëm të kësaj periudhe shumë janë rimator oborresh, mbi të gjitha në Italinë veriore, që zotërojnë frymëzim të dobët dhe pak kulturë, që shëtisin nga një zotëri te tjetri duke vënë në shërbimin e tyre poezinë jo aq të përputhur me ndjenja të thella por nga synime 'adulacioni'. Midi këtyre rimatorëve shquhet Antonio Beccari nga [[Ferrara]], nga i cili kanë mbetur disa rima me karakter dashuror dhe politik, tre 'frottola' me stil xhularesk dhe disa lirika me stil konfensional dhe Francesco di Vannozzo nga Padova që jetoi në gjysmën e dytë të shekullit pranë disa oborreve, si ai i Carrares-ëve, të Scaliger-ëve dhe të Viscont-ëve dhe që ka lënë midis rimave të tij politike tetë sonete nën titullin ''Cantilena pro comite Virtutum'', disa rima [[autobiografia|autobiografike]] me karakter rrëfimtar, katër 'frottola' dhe disa sonete dashurie që, megjithëse rimarrin stilin petrarkesk në mënyrë të trashë, nuk janë pa freski ndjenjash. ====== Letërsia në prozë dhe në vargje ====== Edhe në gjysmën e dytë të shekullit të XIV Firencia mbeti një qendër e gjallë kuluturore ku lulëzoi një letërsi në prozë dhe në vargje më së shumti me karakter konfensional, të përbëra nga reflektime, anekdota dhe paralajmërime që ka midis autorëve të denjë për tu përmendur Antonio Pucci-n që ka lënë, në një metrikë popullore dhe me leksik të vrullshëm, një vepër të gjerë dhe të larmishme që përfshinë sonete, 'sirventes' katërnarë, kapituj dhe 'cantari' që zotërojnë "''një karakter të sinqertë dhe të freskët poezie si dhe njëfarë prirjeje për të riprodhuar ndjenjat e thjeshta të popullit në mes të të cilit dhe për të cilin ai shkruante''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 260</ref>. Te Pucci dallohet ndikimi i Dantes, kulti i të cilit tashmë ishte shumë i gjallë në Toskanë dhe jo vetëm, siç tregojnë komentarët e shumtë të Komedisë që në kët periudhë lulëzojnë. Lulëzon edhe në këtë periudhë dhe prap në Firence një gjini e re poezie për muzikë që shprehet në formën e baladës, të madrigalit dhe të 'caccia-s' pranë të cilës renditet vepra e Giovanni Fiorentino-s që u identifikua nga Pasquale Stoppelli me një xhular me emrin "Malizia Barattone"<ref>Pasquale Stoppelli, Malizia Barattone (Giovanni di Firenze) autore dell'opera "''Il Pecorone''", te "Filologia e critica" II (1977)), fq. 1-34</ref> me përmbledhjen e tij të baladave që në brendësi të veprës së tij të titulluar "''Il Pecorone''", gjendej një përmbledhje me novela me frymëzim bokaçesk, përfaqësojnë pjesën më të arrirë. Por midis shkrimtarëve që i afrohen në këto vite këtyre dy gjinive letrare, më domethënësi është fiorentini [[Franco Sacchetti]] midis veprave të të cilit bëjnë pjesë "''Il libro delle rime'' dhe ''Il Trecentonovelle'', ''autor në të cilin shpalosen aftësi të sigurta shkrimtari: aftësi në skicim, nëse jo "personazhe" të mirëfilltë, të paktën gjurmë të gjalla; siguri në përshkrimin e skenave të turmës, të konfuzionit dhe të trazirave; lirshmëri e një sintakse popullore; pëlqimi për një gjuhë sa më të gjallë dhe diturake, e kultivuar me sukses nga të gjithë shtresat gjuhësore''"<ref>Giuseppe Petronio, ''Compendio di storia della letteratura italiana'', Palumbo (editore), [[1968]], fq. 99</ref>. ====== Letërsia devocionale ====== [[File:Domenico Beccafumi 025.jpg|thumb|''Stigmatat e Shën Katerinës nga Siena'', Domenico Beccafumi, rreth [[1515]]]] Përgjatë të gjithë Treqintës lulëzoi edhe një letërsi e shumtë me karakter fetar që shprehej në formën e predikimeve, traktateve, letrave devocionale, lavdeve, vepra me karakter hagjiografik etj. Midis shkrimtarëve fetar të Treqintës përmenden në kuadër të traditës domenikane frati Jacopo Passavanti që përmblodhi në një traktat me titull "''Specchio di vera penitenza''" të gjitha predikimet që kishte mbajtur në [[1354]] gjatë periudhës së kreshmës dhe Domenico Cavalca, autor i "''Vite dei Santi Padri''" dhe teksteve të shumta latinisht, veç soneteve, lavdeve dhe 'serventese-ve'. Në kuadrin françeskan hasen "''I Fioretti di San Francesco''" hartuar nga një autor toskan anonim që konsiston në një përmbledhje me legjenda që kanë të bëjnë me jetën e shenjtorit të përkthyera dhe reduktuara në kuadrin e përrallave me karakter popullor nga një tekst latinisht të publikuar në [[Marche]] që i përket fundit të shekullit të XIII me titull "''Actus beati francisci et sociorum eius''". Përsëri në Treqintën një vend domethënës zë Caterina Benincasa (e njohur si Katerina nga Siena)për të cilën kanë mbërritur 381 "Lettere" dhe "''Dialogo della Divina Provvidenza'' që u shkruan nga dishepujt e saj nën diktimin me një shkrim që ''lidh mënyrat e stilit biblik dhe të letërsisë së shenjtë me impresionizmin dhe aty për atyshmërinë e një gjuhe popullore''"<ref>Roberto Mercuri, ''La letteratura del Trecento in Toscana'' in ''Letteratura italiana'', Einaudi, Firenze, [[2007]], fq. 570</ref>. Në kuadër të krijimeve lavdërore treçentiste, shquhet Bianco da Siena, bashkëkohës dhe bashkëqytetar i Katerinës nga Siena si dhe autor i lavdeve të shumta. ====== Historiografia ====== [[Historiografia]] në gjuhën vulgare pasqyron karakteristika kryesore të qytetërimit të Treqintës me historitë e tij apo kronikat që "''dalin jashtë nga kufijtë e ngjushtë dhe të thatë të kronikave mesjetare, ku ishin aqë të magëta kuptimi dhe zgjedhja e fakteve, kujdesi i lidhjeve logjike, rëndësia e karaktereve individuale... pasqyrë e shkëlqyer e një qytetërimi, në të cilin lufta politike është më larmishme, e lëvizshme dhe e apasionuar, lidhjet tregëtare më intensive, kultura gjithmonë e më e gjerë dhe e hapur''"<ref>Natalino Sapegno, Compendio di Storia della letteratura italiana, La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 282</ref>. Kronistët më të njohur në gjuhën vulgare të kësaj periudhe janë dy shkrimtarët fiorentinë, [[Dino Compagni]] dhe [[Giovanni Villani]] përkatësisht autorë, i pari i "''Cronica delle cose occorrenti ne' tempi suoi''", ku tregon ngjarjet duke nisur nga viti [[1280]] deri në [[1312]] dhe i dyti një "''Nova Cronica''" të ndarë në dymbëdhjetë libra nga të cilët gjashtë shkojnë që nga kulla e [[Babilonia|Babilonisë]] deri te zbritja në Itali e [[Karl Anzhuini|Karlit Anzhuin]] dhe gjashtë të tjerët nga viti [[1265]] deri në [[1348]]. ==== Katërqinta ==== Me vdekjen e Petrarkës dhe të Boccaccio-s dhe pas një lulëzimi të madh treçentesk në Katërqintën u asistua në një fenomen të çuditshëm që, sipas mendimit të shumë kritikëve, "''duket se e ndërpret ecurinë e nisur në dekadat e para të dyqintës''"<ref>Giuseppe Petronio, ''Compendio di storia della letteratura italiana'', Firenze, [[1968]], fq. 103</ref> dhe shfaqet "''një nga më të ndyrat e historisë sonë letrare''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di Storia della letteratura italiana'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 288</ref> për të mos folur, siç thotë Migliorini, madje për një "''krizë kuatroçenteske''"<ref>Bruno Migliorini, ''Storia della lingua italiana'', Sansoni, Firenze, [[1971]], fq. 240</ref>. Letrarët e kësaj periudhe mohuan, duke e përbuzur, të gjithë punën e bërë gjatë dy shekujve të mëparshëm për ta bërë gjuhën vulgare të denjë të quhej gjuhë letrare dhe hartuan jo më në gjuhën vulgare, por në latinisht, duke arritur ta konsideronin veprën e Dantes, Boccaccio-s dhe Petrarkës, siç shkruan Leonardo Bruni<ref>Leonardo Bruni, ''Dialogi ad Petrum Paulum Histrum'', Istituto Nazionale sul Rinascimento, [[1994]]</ref> në dialogun e parë me mikun Pietro Istriano për veprën e tij të shkruar në latinisht të quajtur ''Ad Petrum Paulum Histrium'', vetëm "''poezi për këpucarët dhe furrtarët''". ===== Humanizmi ===== Por kjo periudhë, e ashtuquajtur e [[Humanizmi]]t, që nën shumë aspekte mund të duket si stanjacion, në të vërtetë është vetëm një "''moment pauze dhe reflektimi; një moshë e studimeve kritike dhe filologjike të apasionuara; një lloj rikthimi i mundimshëm dhe i pavetëdijshëm në zanafillën e qytetërimit tonë, nëpërmjet të cilit gjithë kuptimi i jetës dhe të idealeve njerëzore rinovohet dhe në të njëjtën kohë vihet në jetë një trasformim i kulturës dhe të shijes letrare, që shfaqet plotësisht në fund të shekullit në shpirtrat dhe në format e poezisë së re''"<ref>Natalino Sapegno, ''Compendio di storia della letteratura italiana. Dalle origini alla fine del Quattrocento'', La Nuova Italia, Firenze, [[1956]], fq. 288</ref>. [[File:salutati.jpg|thumb|Imazh që portretizon Coluccio Salutati-n, i ardhur nga një dorëshkrim i Biblioteca Laurenziana në Firence]] Lëvizja e Humanizmit u përhap me shpejtësi të madhe në të gjithë Italinë dhe, megjithëse duke marr karaktere të ndryshme sipas qendrave të përhapjes, ruajti karakteristika të përbashkëta, për shkak të formimit dhe karakteristikave barazitare, por mbi të gjitha nga përdorimi i përbashkët i gjuhës latine. Latinishtja e humanistëve, si ajo e Petrarkës, është latinishtja klasike, ajo që kishin rizbuluar nëpërmjet teksteve antike të [[Ciceroni]]t, të [[Quinto Ennio]]-s, të [[Virgjili]]t, të [[Oraci]]t, të [[Katuli]]t dhe të [[Ovidi]]t dhe që, me një studim të kujdesshëm [[filologjia|filologjik]], e risjellin në jetë. Qendra më e rëndësishme humaniste lindi në [[Firenca|Firence]] dhe nismëtari i humanizmit fiorentin qe [[Coluccio Salutati]], nxënës i [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe zbulues i ''Epistulae ad familiares'' i [[Ciceroni]]t, që me traktatet e tij dhe epistolarin e pasur qe një përhapës i rëndësishëm i studimeve të reja letrare. Lëvizja pati vazhdim në Firence me studiues të tjerë autoritarë si [[Niccolò Niccoli]], që transkriptoi vepra të shumta në gjuhën e lashtë greke dh atë latine si dhe hartoi një guidë për të rigjetur dorëshkrime në [[Gjermania|Gjermani]], Leonardo Bruni nga [[Arezzo]], që veç përkthimit nga greqishtja të veprave të shumta, qe autori i një ''Historia fiorentina'' e shkruar në këndvështrimin klasikexhant në imitim të [[Tit Livi]]t dhe [[Ciceroni]]t dhe në fund [[Poggio Bracciolini]] që, gjatë udhëtimeve të tij të shumta në [[Franca|Francë]] dhe në [[Gjermania|Gjermani]], zbuloi vepra antike duke sjell kështu në publik ''Institutionies oratoriae'' të [[Mark Fab Kuintiliani|Markus Fabius Quintilianit]], ''Silvae-t'' e Publius Papinius Stacit, ''Punica'' e Silius Italikus dhe ''De rerum natura'' e [[Lukreci]]t. Në [[1429]] u gjet në Lodi, nga peshkopi Gerardo Landriani, ''Brutus-i'' i [[Ciceroni]]t dhe në [[1429]] [[kardinali]] Giordano Orsini përvetëson një dorëshkrim që e konservonte në dymbëdhjetë komedi të [[Plauti]]t që deri në atë moment nuk e njihte askush. Në fushën e historiografisë humaniste, që pati si model veprën e Tit Livit, kujtohet romani Lorenzo Valla që diti të përballoi ''"probleme filosofike, historike, kulturale, kudo duke vendosur një kritikë të lirshme që paraprinte më së miri drejtimin e mendimit të [[Rilindja|Rilindjes]]''"<ref>Mario Sansone, ''Storia della letteratura italiana'', Principato, Milano-Messina, [[1960]], fq. 137</ref> Përkrahë Lorenzo Valla-s meriton të përmendet figura e humanistit forlez Flavio Biondo që vendosi metodën shkencore në studimet historike duke nisur me veprën e tij ''Roma instaurata'' shkencën e [[arkeologjia|arkeologjisë]], ajo e aretinit [[Leonardo Bruni]] dhe ankonasit Ciriaco d'Ancona. Humanistët, shumë nga të cilët ishin në shërbim të zotërve italianë si sekretarë kancelarë, qenë edhe shkrimtarë të flaktë letrash më së shumti me përmbajtje politike, por edhe private. Në këtë sektor të dytë i rëndësishëm është epistolari i lënë nga [[Poggio Bracciolini]] që, në bazë të modelit ciceronian, shkroi letra të pasura me humanitet dhe ndjenja. Merita e humanistëve qe ajo që ripastruan doktrinën [[aristoteli]]ke nga të gjitha ato alterime të bëra nga arabët dhe nga skolastika mesjetare si dhe mbi të gjitha se zbuluan në tërësinë e saj veprën e [[Platoni]]t ndaj të cilit u drejtua parapëlqimi i tyre. Kushtuar Platonit qe lëvizja e lindur në Firence me në krye [[Marsilio Ficino]]-n që, nën mbrojtjen e Mediçve, mblidhte në Villa medicea di Careggi, atë që në vazhdim do të quhej ''[[Accademia neoplatonica]]'', personazhe të shumtë të ditur. Për më tepër përmenden Giannozzo Manetti, [[Giovanni Pico della Mirandola]] dhe [[Cristoforo Landino]] që ditën të konceptojnë një dinjitet të ri të njeriut duke paraparë atë që do të ishte filozofia moderne që do ti kishte fillimet e saj në [[Rilindja|Rilindjen]] italiane. ===== Letërsia deri në mesin e Katërqintës ===== Në gjysmën e parë të shekullit pranë letërsisë humaniste në latinisht lindi edhe një letërsi në gjuhën vulgare qoftë me karakter devocional dhe vlerë mediokre, ashtu dhe me karakter artistik dhe me natyrë të ngritur. Në letërsinë me karakter fetar u hartuan lavde, predikime dhe paraqitje të shenjta që shpesh, pranë argumentit të shenjtë, ''"strehonin edhe personazhe dhe skena të një realizmi të brutal dhe popullor, që afronin akoma më mirë spektaklin me shijet popullore që asistonte në sheshe dhe që duhet të nxirte mësim dhe kënaqsi''."<ref>Giuseppe Petronio, ''Compendio di storia della letteratura italiana'', Palumbo (editore), [[1968]]</ref> Midis autorëve të letërsisë devocionale meritojnë të përmenden fiorentini Feo Belcari, Bernardino da Siena si dhe [[Girolamo Savonarola]] që, megjithëse jetoi në gjysmën e dytë të shekullit, mund të vendoset midis tyre për traktatet e tij me karakter moral, lavdet e tij dhe mbi të gjitha për predikimet e tij të zjarrta. Midis prozatorëve minorë përmenden edhe memuaristët, si skulptori [[Lorenzo Ghiberti]], tregëtari Giovanni Morelli dhe piktori [[Cennino Cennini]] që shkroi ''Il Libro dell'arte'', një nga traktatet e para teknike mbi pikturën. Nuk munguan novelistët që vazhdonin traditën treçenteske si Giovanni Gherardi, autor i një romani me titull ''Il Paradiso degli Alberti'', Giovanni Sabadino degli Arienti që shkroi një përmbledhje novelash të titulluara ''Porretane'' dhe më i vlerësuari [[Giovanni Sercambi]], autor i një ''Novelliere'' në imitim të [[Dekameroni]]t. Midis shkrimtarëve në vargje të gjysmës së parë të Katërqintës duhen përmendur disa shkrimtar të konsideruar të oborrit dhe të popullit. Në vazhdim të traditës treçenteske vazhduan të recitoheshin 'cantare-t', të krijoheshin të reja dhe prodhimi i vargjeve me subjekt politik dhe të tipit komiko-realist. Midis shkrimtarëve më të njohur me karakter burlesk (shakatorë) përmendet Domenico di Giovanni, mbi të gjitha Burchiello, që krijoi sonete të shumta 'caudati', ku rimerte stilin e poezisë zbavitëse dhe të 'frottola-ve' të Treqintës. Midis poetëve zbavitës që jetuan pranë oborreve kuatroçenteske përmenden Antonio Cammelli, i quajtur '''il Pistoia''' që pati shumë famë pranë oborreve veriore dhe që jetoi pranë oborreve të 'Da Correggio-ve', të 'Estens-ëve' dhe të [[Ludovico il Moro]]. Ai kompozoi sonete me karakter satirik ku paraqitej shoqëria e kohës së tij. Gjithmonë pran oborreve të ndryshme lindi edhe një poezi më aristokratike që rimerrte traditën petrarkeske dhe të lirikës oborrtare të gjysmës së dytë të Treqintës. Midis poetëve të kësaj periudhe qenë të shquar [[Giusto de' Conti di Valmontone]], autor i 'canzoniere-s' të titulluar ''La bella mano'', Benedetto Gareth, i mbiquajtur Chariteo, autor i një 'canzoniere' të titulluar ''Endymione'' dhe [[Serafino de' Cimminelli]] i njohur me pseudonimin ''Serafino Aquilano'' që qe edhe muzikant. ===== Letërsia pas mesit të Katërqintës ===== Në mes të shekullit letërsia në gjuhën vulgare u fuqizua dhe mbizotëroi koncepti që gjuha italiane qe e barabartë me atë latine për aftësinë për të shprehur çdo koncept ose imagjinatë siç do të thoshte [[Leon Battista Alberti]] në hyrjen e librit të II të ''Quattro libri della famiglia'': {{quote|text=rrëfej se ajo gjuhë e vjetër latine është e pasur dhe shumë e zbukuruar; por nuk shoh aq shumë sa që gjuha e sotme toskane ti mbaj mëri që në të çdo gjë sado shkëlqyer e shkruar na vjen keq... Dhe qoftë sa thonë ajo antikja e mësuar nga të gjithë njerëzit, plotë me autoritet, vetëm sepse në të shumë të shquar shkruan, me siguri e ngjashme do të jetë edhe jona, nëse të diturit do të duan, me studimin e saj të gjerë dhe vigjilent, të kthehet në të lëmuar dhe të pastër".<ref>Leon Battista Alberti, në ''Proemio'', ''Opere volgari'', nën drejtimin e C. Grayson, volumi I, Laterza, [[Bari]], [[1960]]</ref>}} [[File:Leon Battista Alberti.jpg|left|thumb|Statuja e L.B. Albertit në një nike të Galleria degli Uffizi]] Qe pikërisht Alberti, shembull tipik i njeriut të Humanizmit dhe të Rilindjes, që promovoi në Firence një garë publike në poezi, 'il Certame coronario', për të treguar kush qenë potencialet e gjuhës së folur. Për të dëshmuar se si gjuha vulgare dhe letërsia morën një dinjitet të ri janë komentet për [[Komedia hyjnore|Komedinë hyjnore]] të [[Cristoforo Landino]]s, komenti për rimat e Petrarkës nga ana e Francesco Filelfo-s dhe epistola e [[Angelo Poliziano]]-s që shoqëronte rimat e vjetra të ''Përmbledhjes aragoneze'' ku lëvdohet gjuha toskane. Gjatë gjithë gjysmës së dytë të Katërqintës, pra gjuha vulgare dhe gjuha latine u alternuan dhe shpesh u pranëvendosën në të njëjtët shkrimtar, siç mund të vërehet duke analizuar veprat e Poliziano-s, të Jacopo Sannazzaro-s, të Albertit dhe shumë të tjerëve. Letërsia e re që lindi pati një karakter të ngritur dhe aristokratik sepse ata që u rikthyen në gjuhën vulgare e bënë në një bazë letrare, të bindur, siç shkruan Landino, që "për të qenë një "toskan i mirë" duhet të ishe "latin i mirë", dmth. njohës e latinishtes"<ref>Cituar në Giuseppe Petronio, ''Compendio di Storia della letteratura italiana'', Palumbo, Firenze, [[1968]]</ref>. Alberti, një nga figurat më poliedrike të [[Rilindja|Rilindjes]] qe jo vetëm humanist dhe shkrimtar në gjuhën vulgare por u interesua edhe për [[arkitektura|arkitekturën]], [[muzika|muzikën]], [[matematika|matematikën]], [[kriptografia|kriptografinë]], [[gjuhësia|gjuhësinë]], [[filozofia|filozofinë]] dhe [[teoria|teorinë]] e [[Historia e arteve pamore|artet figurative]]. Si shkrimtar ai realizoi një komedi në latinisht me titull ''Philodoxeos fabula'' (''dëshiruesi i lavdisë''), ''Intercoenales'' (''Dialogjet konvivialë''), tre libra në gjuhën vulgare të quajtur ''De pictura'' (Mbi pikturën), dhjetë libra mbi arkitekturën të quajtur ''De re aedificatoria'', ''Dialoghi della tranquillità dell'anima'', ''Momus'' ose ''De Principe'' dhe ''Quattro libri della famiglia''. [[File:Leonardo self.jpg|thumb|Autoportret, rreth [[1513]], [[Torino]], Biblioteca Reale]] Superior ndaj Albertit nëpërmjet një personaliteti poliedrik qe [[Leonardo da Vinçi]] por që nuk ka një vend të rëndësishëm në aktivitetin letrarë por në atë të arteve dhe të shkencës. Nga Leonardo zotërojmë një seri me pasazhe që ai zgjodhi dhe katalogoi me titullin ''Trattato sulla pittura'' dhe disa skica dhe fragmente ideshë që ai kishte zakonin ti fiksonte në letër ndonjëherë duke iu dhënë një dukje si përralla të vogla apo apologjishë që kanë njëfarë karakteri letrarë. [[Lorenco de' Mediçi]], i quajtur i Mrekullueshmi, qe promotori në Firence i letërsisë së re në gjuhën vulgare si dhe miku dhe mbrojtësi i humanistëve si Ficino dhe Cristoforo Landino. Ai, i lidhur me traditën e Treqintës, donte që letërsia e atij shekullit të përhapej dhe ai vetë u përpoq ta imitonte në shumë vepra, veçanërisht në ato rinore. Përreth Lorenco de' Mediçit, ku ishte formuar një rreth poetësh, letrarësh dhe artistësh, jetoi [[Angelo Poliziano]] që, i trasferuar vetëm 16 vjeç në Firence dhe duke njohur që atëherë greqishten e lashtë dhe latinishten, nisi të përkthente në ekzametra latinë ''[[Iliada|Iliadën]]''. U çmua për aftësitë e tij nga i Mrekullueshmi që e ftoi në oborrin e tij në fillim si mësues i të birit, Piero dhe në vazhdim i besoi katedrën pranë Studios fiorentine të latinishtes dhe greqishtes, detyrë që poeti e mbajti deri në vdekjen e tij të ndodhur në [[1494]]. Ai krijoi në gjuhën vulgare disa vepra të rëndësishme nga këndvështrimi letrarë dhe poetik, si ''Stanze per la giostra'' dhe ''Favola di Orfeo''. Në rrethin e poetëve mediçeas bënte pjesë për një farë periudhe edhe [[Luigi Pulci]] që shkroi një poemë në oktava të titulluar 'il Morgante' që rimerr motivet dhe teknikën karolinge të 'cantare-ve'. Lindur në kështjellën e familjes në Scandiano në [[1441]] nga Lucia di Nanni Strozzi dhe Giovanni Boiardo, qe gjithmonë i lidhur me familjen [[d'Este]] për vasalitet të feudit të Scandiano-s, që do të ishte ai vetë ta mbante së bashku me kushëririn Giovanni midis viteve [[1460]] dhe [[1474]]. [[Matteo Maria Boiardo]] qe intelektual dhe poet i spikatur i gjysmës së dytë të [[Shekulli XV|Katërqintës]]. Ati i atribuohet një 'canzoniere amoroso', ''Amorum libri tres'', dhjetë egloga përgjithësisht të quajtura ''Pastorale'', por mbi të gjitha''Orlando Innamorato'', një poemë epike narrative e papërfunduar në oktava që do të ishte lënda e ''Furioso-s'' së [[Ludovico Ariosto]]-s, veç, natyrisht, krijimeve poetike rinore (shpesh në latinisht) dhe përkthimeve nga greqishtja. [[File:Niccolo Machiavelli uffizi.jpg|thumb|Statuja e [[Niccolò Machiavelli]]-t në Galleria degli Uffizi|majtas]] ==== Pesëqinta ==== Figura orientuese e shijes poetike rilindase qe [[Pietro Bembo]], që shkroi këngë petrarkiste dhe sonete, por mbi të gjitha, u kthye në arbitrin e letërsisë italiane të kohës së tij. Dekadat e para të Pesëqintës panë një prodhimtari letrare me nivel të jashtëzakonshme, në gjini të ndryshme letrare. Shkohet që nga poema e Ariosto-s, '[[Orlando furioso]]', deri te ''Il Principe'', traktat i teorisë politike të [[Niccolò Machiavelli]]-t; nga ''Il Cortegiano'' i [[Baldassarre Castiglione]]-s deri te lirikat petrarkeske të [[Pietro Bembo]]s. Në këtë periudhë, që shtrihet afërsisht deri në fund të vitit [[1530]] dhe që mund të identifikohet plotësisht me [[Rilindjen]], përvoja e pasur e humanizmit fillon ti lërë vendin një rregullimi progresiv të formave dhe gjuhëve. Nuk është e rastësishme që Ariosto zgjodhi për poemën e tij gjuhën vulgare toskane përkundrejt asaj emiliane të përdorur nga [[Matteo Maria Boiardo]]. Nga ana tjetër, diskutimi mbi gjuhën letrare, që zë intelekte të mprehta me reflektime me interes të madh, sjell në një zgjidhje pak a shumë përfundimtare falë ''Prose della volgar lingua'' të Bembos ([[1525]]), ku mbështet përsosmërinë e toskanes letrare të identifikueshme në poezinë e [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe në prozën e [[Giovanni Boccaccio]]-s. Vlerat e trajtuara nga letërsia klasike, me të cilën rizbulohet pamje të gjera dhe filozofia neoplatonike konvergojnë në idenë e njeriut si individ plotë me potenciale, padron i ekzistencës së vetë, i thirrur për të dhënë prova të gjenialitetit të vetë në rrethana konkrete të historisë dhe të realizoi në momente të ndryshme të jetës një harmoni ideale dhe të rafinuar. Mjedisi i oborrit dhe fenomeni i përhapur i mecenatizmit u ofrojnë shkrimtarëve të kohës kornizën dhe kushtet e përshtatshme për të ndjekur ato modele ideale; por kjo nuk pengon që të ndonjë që e zhvesh plotësisht, edhe pse me ironi të matur, përmbysjen e atij mjedisi të idealizuar, dmth. mungesa e autonomisë (Ariosto); apo kush pikërisht nga reflektimi këmbëngulës mbi veprat e antikëve dhe mbi "përvojën e vazhdueshme të gjërave moderne" nxirrte norma me lirshmëri të padëgjuar për veprimin politik (Machiavelli). Një kontribut shumë domethënës drejt përcaktimit të "rregullave" për shkrimin letrar erdhi nga përkthimi, në [[1536]], i ''Poetikës'' së [[Aristoteli]]t, deri në atë moment e njohur vetëm indirekt dhe pjesërisht nëpërmjet ''Ars poetica-s'' së [[Oraci]]t. Përkthimi zgjoi menjëherë ethet e studimit dhe komenteve, që gjithësesi shkuan në një drejtim jo plotësisht koherent me synimet e filozofit grek. Në fakt ai – siç është e qartë për lexuesit aktualë të ''Poetikës'' (e mbijetuar në formë shumë të gjymtuar) – nuk nënkuptonte të ofronte norma për krijimtarinë letrare, për përshkruante dhe organizonte për sa letërsia greke kishte prodhuar deri në atë kohë. Argumentimet e Aristotelit mbi gjinitë e ndryshme letrare, mbi elementet që përbënin tekstin poetik, mbi synimet e letërsisë dhe kështu me radhë u interpretuan nga studiuesit e Pesëqintës si norma për tu ndjekur në mënyrë besnike për të arritur përsosmërinë e poezisë. Sipas këtij kuptimi të ngurtë, poezia - në tre gjini: [[poezia epike|epike]], [[poezia lirike|lirike]] dhe dramatike – duhej të propozohej në qëllim edukativ për tu arritur nëpërmjet kënaqësisë (në versionin e [[Oraci]]t thuhej ''miscere utile dulci'' (përzierja e të dobishmes me kënaqësinë). Prirja preceptiste e letërsisë konvergoi shpejt me një riafermim të parimit të autoritetit (''ipse dixit'') në fusha të ndryshme të kulturës dhe me nevojat e një rikthimi në moralitetin dhe religjiozitetin e promovuar nga Këshilli i Trentos (1545-1563).[[File:Torquato Tasso-Sorrento.jpg|thumb|Torquato Tasso|293x293px]] Ky orientim normativ, që u zhvillua në shkrimet e [[Sperone Speroni]]t, Gian Giorgio Trissino-s dhe shumë të tjerëve, u fut në kundërshtim me prodhimtarinë e shumtë dhe të larmishme të dekadave të para të Pesëqintës. Për shembull, një vepër që kishte marr menjëherë sukses dhe përhapje të gjerë si 'Orlando furioso', kishte mospërputhje me normat e përpunuara: nuk mund të quhej poemë epike, për praninë mjaft të dobët të motiveve tipike të asaj gjinie dhe mbizotërimi i fantazisë, i ironisë, të kënaqsisë si synim kryesor (edhe pse jo i vetmi). Gjithësesi nuk ishte sigurisht e mundur të injoroje vlerën dhe pikërisht për këtë u mat me të, për të kërkuar një rrugë origjinale të përshtatshme me klimën e ndryshuar kulturore, [[Torquato Tasso]]. ===== Gjysma e dytë e Pesëqintës ===== [[File:Portrait of Niccolò Machiavelli by Santi di Tito.jpg|thumb|Portret i Machiavelli-t|majtas|301x301px]]Një ndryshim i thellë i funksioneve të italishtes vulgare ndodhi në fund të Pesëqintës. Për shkak të ngadalsimit të shkëmbimeve ekonomike midis qyteteve të ndryshme të Italisë, rinisën të zhvilloheshin dialektet vendore, ndërsa italishtja u lidh me funksionin e gjuhës së oborreve. Shpirti i kundërreformës së Këshillit të Trentos bëri që të mungonin stimujt kulturorë inovatorë që kishin frymëzuar grupimet letrare. Themelimi i ''[[Accademia della Crusca]]'' në kët periudhë kristalizoi këtë situatë në shekujt pasues, duke e kthyer italishten në një gjuhë artificiale. Në këtë kuadër lindën veprat letrare të [[Torquato Tasso]]-s, poema e tij ''Gerusalemme liberata'' mund të konsiderohet në këndvështrimin letrarë fryt i [[manierizmi]]t, ku mjetet shprehëse ishin një seri pozash artificioze. Italishtja e fundit të Pesëqintës është një gjuhë thellësisht e ndryshme, në shpirt, nga ajo e shekujve të kaluar. Na e vënë në duje disa shënime të autografuara të [[Galileo Galilei]]-t duke krahasuar ''Orlando Furioso-n'' e [[Ludovico Ariosto]]-s dhe ''la Gerusalemme liberata'': për Galilei-n ''Tasso thotë fjalë, ndërsa Ariosto gjëra''. Gjuha italiane që fillimisht ishte deskriptive dhe plotë me përmbajtje bëhet shprehje e zbrazët e përshtatshme vetëm për të bërë melodi dhe këngë. [[Torquato Tasso]], shkroi në gjysmën e dytë të shekullit të XVI dhe është autor i [[Gerusalemme liberata]], që rrëfen marrjen e Jerusalemit nga [[Godefroid de Bouillon]] gjatë [[Kryqëzata e parë|Kryqëzatës së parë]]. Në prozë diktuan normën e shpirtit të ri Oborrtari (Il Cortesano) i [[Baltasare Castiglione]], që krijoi modelin e njeriut rilindas dhe Princi (Il Principe) i [[Niccolò Machiavelli]]t, që është një traktat i teorisë politike. [[File:Machiavelli Principe Cover Page.jpg|thumb|Ballina e "Princit" te Macchiavelli-t]] ====== Niccolò Machiavelli ====== Figura e rëndësishme e pjesës së parë të Pesëqintës, është [[Niccolò Machiavelli]]. Ai qe oborrtar i Lorencit të Mrekullueshëm, me familjen mediçease në pushtet në [[Firenca|Firence]]. Figura e Machiavelli-t është mbi të gjitha e lidhur me veprat e tij filologjike (për shembull mbi librat e [[Tit Livi]]t), duke e lartësuar si studiues humanist, por edhe për mendimin e tij politik, duke marr spunto nga studimi i veprave të mëdha historiografike të antikitetit, si [[Tukiditi]], [[Ksenofoni]], [[Polibi]] dhe [[Tacitus|Taciti]]. Zhdërvjelltësia kulturore rreth politikës është e pranishme qoftë në veprat e tij diturake, ashtu edhe në ato poetike dhe teatrale, si "La mandragola". Vepra kryesore e Machiavelli-t është "Il principe" (Princi), traktat politik ku, duke përmendur veprat kryesore antike mbi [[demagogjia|demagogjinë]] dhe qeverisjen, tregon metodën më të mirë qeverisëse për gjeneratat e ardhshme. Në vepër bëhen edhe referime politike për ngjarje të afërta me kohën e autorit, si luftrat e [[Ludovico il Moro]]-s me [[Cesare Borgia]]-n. Vepra është e lidhur me “[[Lufta e Peloponezit|Luftën e Peloponezit]]” të [[Tukiditi]]t dhe “Republikën” e [[Ciceroni]]t, me të cilën Machiavelli ilustron mjetet e ndryshme qeverisëse, si tirania, monarkia, oklokracia (një formë e degjeneruar e demokracisë ku sundon turma) dhe në fund [[Republika]]. Më pas, pas shembujve të ndryshëm, kalon në përshkrimin e figurës ideale të "principe-s", dmth. ai që është i aftë të mbaj në ekuilibër gjithë format e pushtetit si dhe gjithë nënshtetasit e tij në qeverisje. Temat madhore të trajtuara në vepër janë "la fortuna" (fati) dhe "la virtù" (virtyti), karakteristikat e pandashme midis tyre, sepse secila ka nevojë për tjetrën në qeverisje: e para ofron rastin e pushtetit, ndërsa e dyta metodën për ti kuptuar dhe manovruar në mënyrën më të mirë të mundshme. Në fund është elementi i tretë: karizma e vetë princit, që duhet të veproi si instrument rregullues i saj, duke mos qenë tepër mizor, as shumë i butë me popullin. Me këtë vepër, lindi termi “machiavellico”, që përcakton një person plotësisht të lidhur me zotërimin e interesave të veta nëpërmjet përdorimit të mprehtë të arsyes dhe të mendjes. [[File:Jean Auguste Dominique Ingres - Roger Delivering Angelica.jpg|thumb|325x325px|''Rugiero duke shpëtuar Angelica-n'' ([[Jean Auguste Dominique Ingres]], [[1819]]).|majtas]] ====== Ludovico Ariosto ====== [[Ludovico Ariosto]] është eksponenti kryesor i letërsisë oborrtare të [[Rilindja|Rilindjes]], së bashku me [[Torquato Tasso]]-n. Oborrtar i derës ferrareze, ai gëzoi famë të rëndësishme, deri në tërheqjen në fundin e jetës në një vilë modeste. Ai përfaqëson atë që ka garantuar ripërtëritjen letrare të gjinisë së vjetër të romanit kalorsiak, duke shkruar një poemë në këndshikim heroik ku tregohet shoqëria e [[Karli i Madh]] në kulmin e teprimeve të tij, duke kërkuar të kritikonte zakomet e pahijshme të kohës së tij, ku megjithëse ka kalorës dhe kode nderi, çdo aksion dhe mendim është shpur deri në ekstrem, deri në shkatërrimin tërësor. [[File:Ariosto - Orlando Furioso, 1551 - 5918999 FERE001606 00005.tif|thumb|Ballina e "Orlando furioso"|326x326px]] Vepra madhore e Ariostos është ''[[Orlando furioso]]'', [[poema|poemë]] që realizohet sipas romaneve kalorsiake të ciklit breton dhe të ciklit karoling. Poema portretizon atë që ishte ndërprerë nga [[Matteo Maria Boiardo]] te ''[[Orlando innamorato]]''. Subjekti është ambjentuar në kohën e luftrave të [[Karli i Madh|Karlit të Madh]] kundër Saraçenëve dhe rezulton të jetë një lloj burle (talljeje) dhe një proces shkatërrues i figurës karizmatike dhe të paepshme të kalorsit, i përkushtuar ndaj pastërtisë, respektit, nderit dhe besimit. Princesha tepër e bukur 'Angelica' bën të dashurohej çdokush në oborrin e saj, ndërsa Karli i Madh pregatit rrethimin. Edhe paladini i fuqishëm Orlando mbetet e paralizuar dhe i turbulluar nga magjepsia, por kur zbulon se princesha e tradhëton me Medoron, do të shkallonte, duke humbur arsyen, që përfundon në [[hëna|hënë]]. [[File:Portrait de Dante.jpg|thumb|Figura e Dante Alighierit luajti një rol të rëndësishëm në formimin e veprave të Katërqintës spanjolle|majtas|312x312px]][[Orlando furioso]], është një poemë e gjatë narrative e gjinisë fantastike dhe epikës tradicionale, vazhduese e [[Orlando inamorato]] e [[Matteo Maria Boiardo]]-s, dhe që e merrte frymëzimin nga subjektet franceze dhe bretone të [[Mesjeta|Mesjetës]]. Subjekti i kësaj vepre është marrosja e Orlandos (personazhi që me emrin francez Roland qe një nga të anëtarët e oborrit karoling dhe protagonist i [[La Chanson de Roland]] që, i dashuruar me Angelica-n e bukur, përjeton peripeci të shumta duke e ndjekur dhe që çmendet. Angelica e bukur dashurohet me Medoron, luftëtar mysliman që e kishte shëruar, dhe i përfshirë nga një atak xhelozie, Orlando rrënon male shkatërron gjithëçka që i del përpara. Për ti rikthyer mendjen miku i tij Astolfo, i hipur në një hipogrif, udhëton në hënë ku takon, brenda një shishe, eliksirin e rikthimit të arsyes së Orlandos që, me të pirë atë, rifiton gjykimin e shëndosh. Gjatë gjithë rrëfimit, të përshkuar nga një ton shumë fantastik, ndërthuren tregime të shkurtra. ''Orlando furioso'' qe objekt i përkthimeve të shumta, vazhdimesh dhe imitimesh si dhe përbëri modelin më të rëndësishëm për epikën e zgjedhur rilindase. Poema ndërthur ngjarje të panumërta, të marra nga mite të ndryshme dhe histori të popujve antikë dhe autori i saj e fut personazhin e Angelica-s si figurë të fatit, e aftë të turbulloi edhe shpirtrat më të fortë: deklarim poetik për të treguar shoqërinë aktuale, mjaft e mbushur me pasiguri, ashtu si shpirti njerëzor është i mbushur me pyetje. Poema çon në zbehjen përfundimtare të përplasjes midis paganëve dhe të krishterëve: lufta, një nga pak fijet e kuqe që është e mundur të gjurmosh me lehtësi në brendësi të poemës, nuk përfshin një kundërshtim etik apo ideologjik midis dy palëve si te [[Chanson de Roland]]. Mbi përmasën epike, gjithësesi e pranishme, nëse jo tjetër por si polaritet dialektik (dhe mjafton të konsiderosh oktavën e parë të poemës), vendosen rrugët e pafundme të romanit, nga të cilat teknika e ndërthurjes është imazhi stilistik: me linjës kryesore të armëve përzihen dashuritë, sipas një operacioni boiardesk. Heroit epik të destinuar për fitore pikërisht si mbrojtës i një superioriteti ideologjik përkundrejt armikut zëvëndësohet me kalorësin e dashuruar të Boiardos, por vetëm në një nivel të parë sipërfaqësor. Ariosto nuk mund të kënaqet me arritjen në këtë pikë dhe në fakt e shtyn këndveshtrimin e tij letrar në ndërlikimin e mekanizmit të dashurisë deri në paradoks: nga një anë duke e çuar Orlandon në çmendje, në gjendjen kafshërore, duke u zhveshur nga prerogativat e tij kalorsiake; ndërsa nga ana tjetër duke përsëritur dhe absolutizuar idenë e romanit mesjetar, kalorësi në kërkim të identitetit të vetë, për tu rigjetur pas një "prove". ===Spanja=== ==== Katërqinta dhe Humanizmi ==== ===== Poezia: Manrique dhe nisja e ''romance-s'' ===== [[Shekulli XV|Shekulli iXV]] inauguroi një periudhë të rafinuar në veprat letrare, në mënyrë të veçantë të poezisë, falë edhe kontributit të mjedisit të «oborreve të dashurisë provencalë» dhe ndikimit gjithmonë e më të madh të lëvizjes kulturore italiane, që do të arrinte kulmin e saj në shekullin pasues.<ref name="val48">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 48.</ref> Veprat e [[Dante Alighieri|Dantes]], [[Giovanni Boccaccio|Boccaccio-s]] dhe [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] patën vlerësim të madh edhe në territorin spanjoll dhe disa arritën të ndiqnin indikacionet, si markezi i Santillana-s ([[1398]]-[[1458]]), që përhapi në mënyrë efikase teoritë humaniste dhe ndaj të cilit përmendet dituraku i parë kritiko-linguistik në të folurën kastiliane me titull ''Letër hyrëse kryekomandantit Don Pedro i Portugalisë'';<ref name="val48" /> ndërsa të tjerë, u kufizuan me imitimin e formave poetike të letërsisë italiane, duke u përpjekur të kopjonin njëmbëdhjetërrokëshin dantesk, duke arritur rezultate jo të shkëlqyera por gjithësesi duke i hapur rrugën përdorimit të vargut që do të merrte një pozicion mbizotërues në metrikën e lirikës spanjolle.<ref name="val48" /> Pjesa më e madhe e poetëve vinte nga mjediset më të larta: autorët i përkushtoheshin në mënyrë të veçantë 'canzoniere-ve', ku një shembull nga më të rëndësishmit është ''Cancionero de Baena'', i hartuar pikërisht nga [[Juan Alfonso de Baena]] në [[1445]].<ref name="val48" /> Kush shkruante 'cancionero' ishte zakonisht i paguar për këtë aktivitet, sepse '''cancionero-t''' ishin shpesh të porositur nga zotërinjtë që dëshironin tu bëheshin homazhe fushatave të tyre me vepra në vargje që të nënvizonin bukurinë si dhe cilësitë. Midis veprave që përmendnin më shumë autorët italianë qenë ato të Miçer Francisco Imperial, që me sonetet dhe poemat e tij alegorike u frymëzua nga [[Dante Alighieri]]; ndërsa [[Ferrant Sánchez]]-i me ''Decir de las vanidades del mundo'' është ai që përzien bashkë me njëmbëdhjetë rrokëshat me shije italiane, dymbëdhjetë rrokëshat më të përshtatshëm për ritmet dhe tingujt e spanjishtes.<ref name="val49">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 49</ref> Ndërsa Juan de Mena ([[1411]]-[[1456]]) qe autori i ''El laberinto de fortuna'', ose ''Las trescientas'' (Treqintat, emër që tregon numrin e strofave me të cilat është formuar vepra), tjetër vepër që i referohej Dantes për përmbajtjen (vizione onirike me komponente të fortë simbolike) dhe një metrikë që, duke i besuar oktavave, kërkon ti afrohet akoma krijimeve në italisht. Shembulli kryesor i 'cancionero-s' janë ''Coplas a la muerta de su padre'' të [[Jorge Manrique]] ([[1440]]-[[1478]]), nipi i Gómez Manrique ([[1412]]-[[1490]]); [[metrika]] e veprës paraqet skemën 8a-8b-4c-8a-8b-4c.<ref name="val52">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 51-52</ref> Tema ka të bëjë me vdekjen, të trajtuar me qetësi dhe aty për aty: vdekja paraqitet si pika ideale e barazisë që i vendos të gjithë në të njëjtin plan, duke anulluar diferencat shoqërore. Referimet ndaj botës klasike, të shpeshta në veprat mesjetare, mungojnë te ''Coplas'':<ref name="val53">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 53</ref> dhe pikërisht vepra e Manrique-s vendoset si mbyllje ideale e [[Mesjeta|Mesjetës]] spanjolle.<ref name="val57">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 57</ref> ''Romance'' është një krijim tipik i poezisë së lartë, të kultivuar, fortësisht e lidhur me traditën orale të këngëvve, dhe në mënyrë të vecantë me ''chanson de geste''.<ref name="val57" /> Te ''romance'' muzikaliteti është thelbësor dhe në fakt gati të gjitha ''romance-t'' (përveç një përmbledhjeje të publikuar në [[Shekulli XVII|Shekullin e XVII]]) duhet të këndoheshin.<ref name="val57" /> ''Romance-s'' i detyrohet edhe futja e një kombinacioni të ri metrik, që mban të njëjtin emër; José María Valverde e shpjegon kështu metrikën e realizimit të ''romance-ve'': {{quote|text=Vargu bëhet tetërrokësh (apo mo mirë, me tetë plus tetë rrokje), siç e kishin zakon ata të 'canciones', të organizuara në njësi prej katër tetërrokëshash, duke u përsëritur ose variuar herë pas here në këndimin e dy të fundit, ose katër, me një rimë të vecantë me karakter të vazhduar.|author=José María Valverde|Source=Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 57}} [[File:Portadaromancero.jpg|thumb|''Romancero'' i titulluar ''Libro de los cincuenta romances'' (1525)|301x301px]] Këtu, ''romance'' dallon nga kompozimet zakonisht të përdorura në letërsinë italiane, si tetërrokëshi, pasi spanjishtja kërkon një shpërndarje të ndryshme të thekseve (me distancë më të madhe se ata të italishtes, të përdorur, te tetërrokëshi, çdo katër rrokje).<ref name="val58">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 58</ref> Struktura paraqet veçanti të tjera: për shembull, në vend që të filloi dhe mbaroi gradualisht, ''romances'' ka një fillim dhe fund të menjëhershëm, për të rritur përmbajtjen e misterit të veprës.<ref name="val58" /> Karakteristikat e lart përshkruara, gjithësesi, janë për tu konsideruar indikative, pasi disa përmbledhje ''romance-sh'' të periudhave të ndryshme, si ato të hartuara nga Ramón Menéndez Pidal ose Dámaso Alonso, paraqesin ''romance'' rrënjësisht të ndryshme midis tyre.<ref name="val59">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 59</ref> ''Romance-ja'' pati përhapje dhe popullaritet të madh në Katërqintën, sa që ishte të shumtë ata që e dinin përmendësh, pavarësisht kushteve ekonomike dhe niveli i tyre i arsimimit.<ref name="val59" /> ''Romance-ja'' kontribuoi edhe në llojin e spanjishtes arkaike të folur në popullsitë hebreje sefardite, të [[Selaniku]]t dhe të tjerë me origjinë spanjolle, pasi fakti që kishin mësuar përmendësh këto kompozime ndikoi në njohjen e gjuhës.<ref name="val59" /> Në mes të [[Shekulli XVI|Shekullit të XVI]] u shfaqën shumë ''romanceros'', dmth. përmbledhje ''romances-ash'', që bëheshin të shkruara, të shtypura në letër dhe jo më të përcjella gojarisht (për më tepër, natyra pastërtisht gojore e ''romances-ave'' i çoi shumë prej tyre në pësimin e shumë variacioneve në përmbajtje). Në kundërshtim me atë që ndodhte ndonjëherë në letërsinë mesjetare, te ''romances'' magjia është argument shumë pak i trajtuar dhe madje gati plotësisht i injoruar. ''Romances'' kanë përbërë një pjesë themelore të letërsisë spanjolle, aq sa e ruajtën popullaritetin edhe gjatë ''El Siglo de Oro-s'', duke u bërë një traditë e vërtetë.<ref name="val61">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 60-62</ref> Midis italianistëve të kësaj epoke qenë Iñigo López de Mendoza, markezi i Santillana-s ([[1398]]-[[1458]]) dhe Enrique de Villena ([[1384]]-[[1434]]<ref>Data e vdekjes është caktuar në 1434 nga Fernando Báez, ''Storia universale della distruzione dei libri'', Viella, [[Roma]], [[2009]], fq.151</ref>) që përktheu [[Komedia Hyjnore|Komedinë Hyjnore]]. ===== Proza: ''Celestina'' dhe kronistët ===== [[File:Celestina.jpg|thumb|left|Kopertina e ''Celestina-s''|317x317px]] Proza e Katërqintës spanjolle pa dy lëvizje kryesore, kronikat dhe shembujt e parë të 'novela-s' dhe të dytën te ajo teatrale. Prirjet e reja humaniste u shtrinë edhe te kronikat, duke i shëndruar gjuhën: megjithëse mbetën gjithmonë vepra me frymëzim popullor, ato nisën të përshkruanin realitetin në një prozë më të rafinuar dhe artistike.<ref name="val70">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 70</ref> Midis kronistëve të ndryshëm të periudhës, janë për tu përmendur Fernán Pérez de Guzmán (autor i ''Mar de historias''), Hernando del Pulgar, Gonzalo Chacón, Diego Enríquez del Castillo dhe Mosén Diego de Valera (këta dy kronistë mbretëror)<ref name="val70" /> si dhe Gutierre Díaz de Games, autor i ''El Victorial''.<ref name="val71">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 71</ref> Autorë të kritikave më pak aderente me realitetin dhe me më shumë elemente fantastike janë Pedro de Corral (''Crónica sarracina'') dhe Ruy González de Clavijo, të cilët realizuan dy libra udhëtimesh (''Andanças e viajes de Pero Tafur por diversas partes del mundo avidos'' dhe ''Vida y hazañas del Gran Tamorlán'').<ref name="val71" /> Përveç kronikave, vazhduan përrallat morale: një shembull është ''Libro de los gatos'', me autor anonim; ndërsa Enrique Pacheco-s realizoi disa vepra me përmbajtje të pazakontë.<ref name="val71" /> Gjithësesi, ngjarja e rëndësishme në prozën spanjolle të Shekullit të XV është lindja e romanit (La novela).<ref name="val71" /> Duke nisur nga vepra të mëparshme si ''La Gran Conquista de Ultramar'' dhe ''El caballero Zifar'', u formuan karakteristikat e para të romanit kalorsiak spanjoll;<ref name="val71" /> ndërsa romani sentimental, u përfaqësua nga ''El siervo libre de amor'', vepër e Juan Rodríguez de la Cámara që frymëzohej nga romanet italiane dhe në mënyrë të veçantë nga ''Cárcel de amor'' i Diego de San Pedro, libër i publikuar në [[1492]] që pati sukses të madh në dy shekujt pasues.<ref name="val72">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 72</ref> ''Cárcel de amor'' u krahasua, në përmbajtje dhe formë, me ''Dhimbjet e të riut Werther'' të [[Johann Wolfgang von Goethe]].<ref name="val72" /> Në [[1499]] u publikua një libër i shkruar nga [[Fernando de Rojas]] dhe i titulluar ''Tragicomedia de Calisto y Melibea'', i njohur edhe si ''La Celestina''.<ref name="val72" /> Autori pohon se e kishte gjetur të përfunduar aktin e parë dhe se e zgjeroi veprën deri sa ta bënte të arrinte gjashtëmbëdhjetë akte gjatësi (21 në botimin e vitit [[1502]]): ''Celestina'' tregon një histori dashurie midis dy të rinjve, Callisto-s dhe Melibea-s, që pas një zhvillimi intensiv përmbyllet me vdekjen e të dyve.<ref name="val73">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 73</ref> Vepra është një lloj «romani i dialoguar», megjithëse nuk përmban elemente teatrale;<ref name="val72" /> Personazhi më i veçantë është Celestina, e moshuara që në vepër ka detyrën ti bënte të takoheshin dy të dashuruarit, e pajisur me një gjuhë «të gjallë dhe të drejtpërdrejtë».<ref name="val73" /> I gjithë romani është i karakterizuar nga «ashpërsia» dhe «pesimizmi»:<ref name="val73" /> rikthehet referimi nga frymëzimit klasik, vecanërisht i bazuar te poetët latinë.[[File:Karl V by Ticiano.jpg|thumb|Karli V, mbreti i parë i ''Siglo de Oro''|337x337px]]Një tentativë për të shkruar vepra teatrale i detyrohet Gómez Manrique-s: dy shkrime të tij, ''Representación del Nacimiento de Nuestro Señor'' dhe ''Lamentaciones fechas para Semana Santa'', megjithëse jo me rëndësi të madhe, janë ndër shembujt e parë të teatrit në letërsinë spanjolle.<ref name="val77">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 77</ref> Gjinia teatrale, në fakt, ishte injoruar gjatë gjithë Mesjetës dhe Manrique ofroi një impuls të izoluar dhe paraprirës që do të vazhdohej pastaj nga [[Juan del Encina]], autor i ''églogas''<ref name="enc800">Camillo Berra; Paolo Pignata; Flaviarosa Rossini, zëri 'Letteratura spagnola' te AA.VV., L'Enciclopedia, vol. 18, [[Roma]], La Repubblica/UTET/De Agostini, [[2003]], fq. 800</ref> (përshtatje të ''Eglogave'' të [[Virgjili]]t<ref name="val77" />), dhe gjatë ''Siglo de Oro''.<ref name="val79">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 79</ref> ==== ''El Siglo de Oro'' (1492-1681) ==== I ashtuquajturi ''Siglo de Oro'' (shekulli i artë) është ajo periudhë në të cilën kultura spanjolle përjetoi një lulëzim të madh, me aktivitete të zjarrta letrare dhe pushteti të madh politik.<ref name="enc800" /><ref name="val82">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 82</ref> Nuk ka njëtrajtësi burimesh për sa i përket datës së fillimit të kësaj periudhe: për disa është [[1492]], viti i zbulimit të Amerikës; ndërsa të tjerë tregojnë vitin [[1516]], data e hipjes së [[Karli V|Karlit të V]] një fron.<ref name="enc800" /> Ndërsa për të treguar fundin e 'Shekullit të Artë', përgjithësisht është përdorur viti [[1681]], me vdekjen e Calderón de la Barca-s.<ref name="enc800" /> Zakonisht, Shekulli i Artë ndahet në tre periudha të mëdha: 1516-1555 (mbretërimi i Karlit V); 1555-1635 (nga mbretëria e Filipit II deri në vdekjen e [[Lope de Vega]]-s); 1635-1681 (deri pikërisht në vdekjen e [[Pedro Calderón de la Barca]]-s).<ref name="enc800" /><ref name="val82" /> Në gjysmën e parë të Shekullit të XVI qenë themelore veprat e [[Bartolomé Torres Naharro]] dhe të portugezit [[Gil Vicente]]. Veçanërisht i dyti, autor i shkrimeve si në spanjisht ashtu dhe në portugalisht, kontribuoi në formimin e themeleve që, në të ashtuquajturën «periudhë tranzicioni» midis Katërqintës dhe Shekullit të Artë, do të ripërdoreshin nga shkrimtarët në dekadat pasuese për hartimin e veprave të tyre.<ref name="val78">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 78-79</ref> Ekspansioni i territoreve spanjolle bëri që vendi iberik të ishte më lehtësisht subjekt i ndikimeve kulturore të prejardhura nga kombet e trera: një shembull i tillë është prurja e dhënë nga [[Rilindja]] italiane në veprat e kësaj periudhe;<ref name="val82" /> përveç kulturës italiane, midis territoreve të pushtuara qe thelbësor ndikimi i [[Amerika|Amerikës]] (si kontinent).<ref name="val82" /> ===== Periudha e parë (1516-1555) ===== Periudha e parë e ''Siglo de oro-s'' u karakterizua nga një mentalitet i hapur ndaj ndikimeve kulturore të ardhura nga [[Italia]] dhe [[Amerika]].<ref name="val83">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 83</ref> [[Humanizmi]], gjithmonë e më i pranishëm në [[Spanja|Spanjë]], bëri që të mernin famë idetë e [[Erazmi i Rotterdamit|Erazmit të Rotterdamit]], mendimi i të cilit, megjithëse jo i vendosur në kundërshti të plotë me besimin katolik, mori megjithatë forma kritike përkundrejt hierarkive kishtare, duke sjellë një koncept «besimi» më të lidhur me brendësinë e individit sesa pjesëmarrjen në porositë e kishës.<ref name="val83" /> Këto ide morën emrin ''erasmizëm'', dhe u përhapën nga disa autorë si Juan dhe Alfonso Valdés.<ref name="enc800" /> Besimi në aftësitë dhe në mundësitë e njeriut çoi në futjen e [[shkenca|shkencës]] në art: kjo u zbatua në mënyrë të veçantë në letërsi.<ref name="enc800" /> Poeti më i madh i kësaj periudhe është [[Garcilaso de la Vega]] ([[1505]]-[[1536]]) që bëri të njohur metrikën e poezisë rilindase italiane.<ref name="val77" /> De la Vega, duke u frymëzuar nga veprat e [[Françesko Petrarka|Petrarkës]], shtoi elemente të reja muzikaliteti, tashmë të shfaqur me shkrimet e [[Juan Boscán]] (autor i pasur me ndikime italiane, veçanërisht të marra nga [[Pietro Bembo]] dhe Bernardo Tasso).<ref name="enc800" /> Në kuadër të poezisë lirike qe në këtë mënyrë Garcilaso de la Vega figura mbizotëruese e fazës së parë të Shekullit të Artë: karakteristikat e tij thellësisht rilindase – poezia si «zëri i dashurisë», dashuri e idealizuar dhe gjithmonë e paarritshme, intimiteti i vargjeve, eleganca e stilit – impresionuan shumë autorë bashkëkohës dhe ata menjëherë pas tij, që shpejt u frymëzuan nga ai.<ref name="val86">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 85-86</ref> Viti [[1542]], me publikimin e lirikave të de la Vega-s dhe Boscán-it, i dha rrugë stilit të ri poetik spanjoll.<ref name="val92">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 92</ref> Për sa i përketë prozës, faza e parë e ''Siglo de oro'' pa prirje të ndryshme: një nga ato është «proza didaktike», eksponentët kryesor të të cilës qenë vëllezërit Valdés, [[Juan Valdés]] dhe [[Alfonso Valdés]], mbështetës të ''erasmizmit''.<ref name="enc801">Camillo Berra; Paolo Pignata; Flaviarosa Rossini, zëri 'Letteratura spagnola' te AA.VV., L'Enciclopedia, vol. 18, [[Roma]], La Repubblica/UTET/De Agostini, [[2003]], fq. 801</ref> Në përmbajtjen e veprave të tyre, të dy kritikonin korrupsionin e pranishëm në Kishë;<ref name="enc801" /><ref name="val94">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 94</ref> ndërsa në këndvështrimin e stilit Juan Valdés deklaron nevojën për një prozë që vendoset ndërmjet thirrjeve latine dhe afërsisë së stilit të popullit, duke e paraqitur te ''Diálogo de la lengua'' i tij.<ref name="val95">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 95</ref> Vëllezërve Valdés mund tu bashkohet Cristóbal de Villalón, edhe ai autor veprash të pasura me opinione kritike.<ref name="val95" /> Predikuesi Antonio de Guevara ([[1480]]-[[1545]]) qe kronisti i Karlit V: ''Epístulas familiares'' të tij patën shumë sukses në Spanjë, ndërsa jashtë qe shumë i përhapur shkrimi i tij i quajtur ''Relox de príncipes y Libro de Marco Aurelio'';<ref name="val95" /> Guevara kontribuoi në lindjen e 'eufuizmit' në territorin anglez.<ref name="enc801" /> ''Amadís de Gaula'' qe romani më i rëndësishëm kalorsiak e periudhës: ai inauguroi pikën maksimale të ekspansionit të kësaj gjinie letrare (te e cila bëri pjesë një tjetër roman, ''Palmerín de Oliva'', i publikuar në [[1511]] dhe ai shumë i lexuar).<ref name="enc801" /> Por ngjarja kryesore në fushën e prozës letrare qe futja e romanit pikaresk.<ref name="enc801" /><ref name="val111">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 111</ref> Si hapsja e rrugës së kësaj gjinie qe vepra ''Lazarillo de Tormes'': realizmi i librit, që i kundërvihej idealizmit dhe abstragimit të romaneve kalorsiakë,<ref name="enc801" /> përfaqëson një formë evazive, zbavitjeje, por e ndryshme përkundrejt asaj të ofruar nga veprat kalorsiake; protagonisti, ''pícaro'' (mashtruesi) tregon me cinizëm dhe zhgënjim, me tone ndonjëherë shakatore, duke e marr jetën si ti vinte.<ref name="val114">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 114</ref> ''Pícaro-ja'' është i shtrënguar të jetoi në një botë ku është e nevojshme të ndeshesh me armë të pandershme; megjithëse, nuk është një personazh negativ, duke parë se e bën se ska alternativa.<ref name="val114" /> Stilistikisht romani pikaresk solli me vete risi të rëndësishme: në radhë të parë, mungesa e një çështjeje qendrore, e zëvendësuar nga një prozë narrative e lirshme, gjithmonë në vetë të parë;<ref name="val114" /> në radhë të dytë, ndryshoi këndveshtrimin: duke munguar një problem që të fokusoi vëmendjen e lexuesit, ai zhvendoset te personaliteti i protagonistit, të shfaqur nga veprimet dhe nga mendimet e rrëfimtarit.<ref name="val115">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 115</ref> Prodhimtaria teatrale u rrit, duke parë sasinë e madhe të autorëve që iu përkushtuan realizimit të teksteve të kësaj gjinie: përveç të lartpërmendurve Gil Vicente dhe Torres Naharro, kontribuan edhe Fernán López de Yanguas dhe Lucas Fernández.<ref name="enc801" /> ===== Periudha e dytë (1555-1635) ===== Ndërsa periudha e dytë, ajo e mbretërimit të [[Filipi II|Filipit të II]], pa një ngurtësi më të madhe, një rigorozitet të futur dhe inkurajuar nga luftrat fetare të pranishme në [[Evropa|Evropë]] në ata vite.<ref name="val83" /> ====== Poezia ====== [[File:Retrato de Fray Luis de León.jpg|thumb|Luis de León]] Kjo fazë e dytë pa të lindëte dy shkolla të reja poetike: ajo seviljane (e [[Sevilja|Seviljes]]) dhe ajo salmankase (dmth. e [[Provinca Salamanca|Salamankës]]).<ref name="enc801" /> E para, e drejtuar nga [[Fernando de Herrera]] ([[1534]]-[[1597]]), karakterizohej nga një stil i gjallë, i pasur dhe elokuent;<ref name="val123">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 123</ref> nga e dyta eksponenti më i madh qe frati [[Luis de León]], teolog i pallatit, filolog dhe poet shumë i vëmendshëm ndaj pastërtisë gjuhësore, sa të krijonte një alfabet të ideuar posaçërisht për poetët, për ti ndihmuar në shqiptimin e vargjeve.<ref name="val123" /> Midis elementeve kryesorë të shkollës seviljane ishte Baltasar de Alcázar ([[1530]]-[[1606]]); për shkollën salamankase mund të përmenden Francisco de Medrano ([[1570]]-[[1607]]) dhe Francisco de Aldana ([[1537]]-[[1578]]).<ref name="val124">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 124</ref> Luis de León, me stilin e tij «të kthiellët dhe klasikexhant»,<ref name="enc801" /> qe midis poetëve më të vlefshëm të epokës së tij:<ref name="val125">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 125</ref><ref name="val137">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 137</ref> i mbyllur në burg për akuzat e herezisë të bëra nga kundërshtarët,<ref name="val126">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 126</ref> aty shkroi veprat e tij më domethënëse.<ref name="val127">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 127</ref> Në poezitë e León-it gjenden aspekte me frymëzim klasik (harmonia universale e marr nga [[Pitagora]] dhe [[Platoni]]) si dhe humanist (përpjektja për të njohur sekretet e Gjithësisë) dhe një stil i ngritur, me vëmendje të madhe te kadenca e vargjeve.<ref name="val129">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 129</ref> Në poezinë epike u kërkua të riprodhohej në «oktava reale italiane» një poemë kombëtare: gjithësesi, ky synim nuk u arrit.<ref name="val137" /> Epika u çua përpara midis epopeve fetare të shkruara nga Cristóbal de Virués, Diego de Hojeda dhe [[Lope de Vega]] si dhe epopetë historike si ato të Pedro de la Vezilla Castellanos, Juan Rufo Gutiérrez dhe [[Juan de la Cueva]], ose ''La Araucana'' e [[Alonso de Ercilla]]-s, vepër mbi pushtimin e [[Kili]]t e frymëzuar nga [[Eneida]].<ref name="enc801" /><ref name="val137" /> Autorë të tjerë epikë janë Luis Barahona de Soto ([[1548]]-[[1595]])<ref name="enc801" /> dhe Bernardo de Balbuena ([[1582]]-[[1625]]).<ref name="val138">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 138</ref> Lirika baroke pati dy përfaqësues të rëndësishëm: [[Francisco de Quevedo]] dhe [[Luis de Góngora]].<ref name="val157">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 157</ref> Luis de Góngora ([[1551]]-[[1627]]) mund të konsiderohet një pararendës i shkollës seviljane,<ref name="enc801" /> në virtyt të stilit latinexhant, forca e imazheve dhe përdorimi i shpeshtë i hiperbolave.<ref name="val158">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 158</ref> Poezitë e Góngora-s i dhanë jetë një rryme të re, të quajtur «kulturorizëm»<ref name="val158" /> ose «gongorizëm»,<ref name="enc801" /> fortësisht të kundërshtuara nga bashkëkohësit Lope de Vega dhe [[Francisco de Quevedo]], që do të kërkonin ta tallnin me satira dhe kritika.<ref name="enc801" /><ref name="val158" /> Veprat më të rëndësishme të Góngora-s qenë ''Fábula de Polifemo y Galatea'' ([[1612]]) dhe ''Soledades'' ([[1613]]);<ref name="val159">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 159</ref> këto të fundit i dhanë origjinë një «revolucioni estetik» të mirëfilltë, për shkak të përdorimit të fjalëve të pazakonta, thellësisht të frymëzuara nga latinishtja, me rendin e fjalëve shpesh të përmbysur, referimet e shpeshta te [[mitologjia]] që kontribuoi në krijimin e një «gjysëm errësire irreale» të paparë ndonjëherë, nga e cila ndonjëherë dalin papritur imazhe të çuditshme.<ref name="val159" /> Francisco de Quevedo, i lindur në [[Madridi|Madrid]] në [[1580]] nga një familje me origjinë fisnike, qe një poet dhe prozator «me mendim të thellë»,<ref name="val163">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 163</ref> një nga figurat më të rëndësishme për ''el Siglo de Oro''.<ref name="val164">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 164</ref> Shkroi shumë vepra të pasura me satira dhe kritika ndaj kategorive të veçanta të personave (si për shembull mjekët, avokatët, gratë etj.): Quevedo qe autor i zhdërvjelltë, pasi në jetën e tij shkroi libra [[teologjia|teologjie]] dhe [[filozofia|filozofie]] si ''Providencia de Dios'', [[politika|politikë]] si ''Marco Bruto'', i frymëzuar nga [[stoicizmi]], kritike letrare dhe veçanërisht [[satira|satire]] humoristike.<ref name="val164" /> ''Historia de la vida del Buscón'' është një parodi e romanit pikaresk ku figura e ''pícaro-s'' është çuar në ekstrem, ashtu si përmbajtja;<ref name="val164" /> në të gjitha veprat e Quevedo-s haset një humorizëm i spikatur, i përdorur për të përshkruar gjithëçka, që nga vizionet infernale<ref name="val165">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 165</ref> deri te bujtinarët dhe rojet gjyqësore.<ref name="val166">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 166</ref> Ai qe autori kryesor ''konceptist'' dhe në shkrimet e tij poetike mund të identifikohet një mendim i ngjashëm me atë të [[ekzistencializmi]]t të mëvonshëm.<ref name="val166" /> Midis poetëve që nuk morën pjesë në konvencionet e poezisë baroke, duke parapëlqyer një stil më pak të ndërlikuar dhe formal, më të kthjellët, qenë Lupercio de Argensola ([[1559]]-[[1613]]) dhe Bartolomé Leonardo de Argensola ([[1561]]-[[1634]]), dy vëllezër,<ref name="val226">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 226</ref> Alonso Fernández de Andrada dhe Francisco de Rioja ([[1583]]-[[1659]]).<ref name="val227">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 227</ref> Ndërsa midis të tjerëve, që nuk i përkitën të ashtuquajturës «linja anti-baroke» por u shkëputën megjithatë nga baroku, mund të përmenden Luis Barahona de Soto, Andrés Rey de Artieda, Pedro de Espinoza dhe Juan de Jáuregui;<ref name="val227" /> me prirje akoma më të ndryshme qe vepra e dy kontëve: Juan de Tassis y Peralta, kont i Villamediana-s, që shkroi vepra ku tregohet me këmbëngulje pesimizmi,<ref name="val229">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 229</ref> dhe Diego de Silva y Mendoza, kont i Salinas-it, i pajisur me një stil më të gjallë por më pak formal, i pasur me introspeksione psikologjike.<ref name="val231">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 231</ref> ====== Proza ====== [[File:Peter Paul Rubens 138.jpg|thumb|left|Teresa d'Ávila|234x234px]] Zhvillim dhe lartësim të madh pati letërsia fetare,<ref name="val141">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 141</ref> ose «mistike».<ref name="enc801" /> Ajo arriti pikën e famës kulminante në gjysmën e dytë të Pesëqintës, falë veprave të San Giovanni della Croce ([[1542]]-[[1591]]),<ref name="val141" /> frati Luis de Granada ([[1504]]-[[1588]]) apo Shën Teresa d'Ávila ([[1515]]-[[1582]]).<ref name="val145">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 145</ref> Ky rikthim te letërsia fetare ndodhi në vazhdim të lëvizjes rilindase që, ndërsa nga ana letrare solli futjen e shkencës në art, nga ajo fetare solli një kujdes më të madh për individin, që përpiqej të bashkohej me figurën hyjnore nëpërmjet brendësisë së vetë dhe jo më duke ndjekur (dhe madje ndonjëherë kapërcyer) direktivat e kishës.<ref name="val142">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 142</ref> Luis de Granada u vu në dukje për forcën e oratorisë së vetë dhe për vëmendjen ndaj natyrës (prirje kjo që e çoi të dyshohej si iluminist nga [[Inkuizicioni]], që arriti ti ndaloi veprat e tij për pak kohë);<ref name="val143">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 143</ref> Ndërsa Pedro Malón de Chaide qe një agustinian që, ndryshe nga Alonso de Orozco, imitoi letërsinë ''profane'' në përpjekje për ta përballte me stilin e vetë.<ref name="val144">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 144</ref> Vepra e Shën Teresa de Ávila, e lindur si Teresa de Cepeda y Ahumada, fillimisht qe e përkushtuar ndaj meditimit, për tu maturuar pastaj, në vazhdim të një vizioni, në një letërsi më aktive dhe të gjallë, të pasur me imazhe të gjalla dhe nga proza spontane dhe tradicionaliste, ku ndonjëherë shfaqen disa popullarizma.<ref name="val145" /> Shkrimi më i rëndësishëm i Teresa-s është ''Vida'', ku ofron interpretimin e vetë të disa «çështjeve shpirtërore».<ref name="val146">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 146</ref> San Giovanni della Croce, dishepull i Shën Teresa-s,<ref name="enc802">Camillo Berra; Paolo Pignata; Flaviarosa Rossini, zëri 'Letteratura spagnola' te AA.VV., L'Enciclopedia, vol. 18, [[Roma]], La Repubblica/UTET/De Agostini, [[2003]], fq. 802</ref> lindi me emrin Juan de Yepes në Fontiveros;<ref name="val149">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 149</ref> me ''Cántico espiritual'' ai përshkroi ekstazat e tij në një gjuhë fortësisht simbolike, e pasur me citime dhe lirizëm.<ref name="val152">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 152</ref> [[File:Miguel de Cervantes lithography.jpg|thumb|Miguel de Cervantes|268x268px]]Ndërsa për sa i përket romanit u regjistrua një gjini e re, ''romani pastoral'', ku personazhet janë pjesëtarë të botës fshatare, zakonisht barinjë. Kjo gjini ka origjinë në shkrimet italiane me ambjentim bukolik si për shembull ''Ninfale fiesolano'' i [[Giovanni Boccaccio]]-s, ose ''Carmen Bucolicum'' i [[Françesko Petrarka|Petrarkës]].<ref name="val113">José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, përkthyer nga Francesco Tentori Montalto, botimi i III i rishikuar dhe zgjeruar, [[Torino]], ERI, [[1969]], fq. 113</ref> Ata janë libra me përmbajtje të lehtë, me histori dashurie me portagonistë barinjë dhe fshatarë, të karakterizuar nga një farë shkëputjeje nga realiteti nëpërmjet përshkrimit të peizazheve idilike të jashtme nga shoqëria dhe nga kontaminimet e saj.<ref name="val113" /> Shembulli i parë i këtij tipi tekstesh është ''Diana'', vepra në spanjisht e shkrimtarit portugez [[Jorge de Montemayor]] ([[1520]]-[[1561]]);<ref name="enc802" /> në ndjekje të linjës qe [[Lope de Vega]] me ''Arcadia-n'' dhe [[Miguel de Cervantes]] me ''Galatea-n'', dhe kështu romanet pastorale patën sukses të madh.<ref name="enc802" /> Një tjetër gjini romani që pa dritën është romani moresk, në të cilin arabi spanjoll merr rolin e personazhit kryesor, duke u idealizuar.<ref name="enc802" /> Pas veprës së parë të kësaj gjinie, ''Historia del Abencerraje y la hermosa Jarifa'', gjinia u bë e njohur me ''Guerras de Granada'', e shkruar nga Ginés Pérez de Hita ([[1554]]-[[1619]]).<ref name="enc802" /> [[Miguel de Cervantes]] ([[1547]]-[[1616]]) konsiderohet si romancieri më i madh spanjoll i të gjitha kohëve dhe ndikimi i tij mbi letërsinë spanjolle qe i tillë sa spanjishtja është përkufizuar si «gjuha e Cervantes-it» dhe atij i është dedikuar Istituti i gjuhës dhe kulturës spanjolle.<ref>{{Cito web|url=http://milan.cervantes.es/it/chi_siamo_spagnolo.htm|title=Presentazione istituzionale|editor=Instituto Cervantes|accessdate=30 shtator 2012}}</ref> Pas ''La Galatea'' e vitit [[1585]], romani [[Don Kishoti i Mançës]] (''El ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha''), kryevepra e Cervantes-it u publikua në dy kohë, pjesa e parë në [[1605]] dhe e dyta në [[1615]], pas shfaqjes së një vazhdimi 'pirat' me autor Alonso Fernández de Avellaneda.<ref name="enc802" /> Te ''Qujote'' Cervantes zbulon "përmasën e katërt" të shkrimit narrativ, duke inauguruar epokën e gjatë dhe të larmishme të romanit modern<ref>Dario Puccini: introduzione a 'Cervantes, Don Chisciotte della Mancia', Garzanti, [[Milano]], [[1981]], faqja XV</ref>. Formimi kulturor i Cervantes-it u zhvillua në fazën e kalimit midis shekullit të XVI në klimën e Rilindjes së plotë dhe kalimit nga Rilindja te baroku gjeti te ai një interpretues thellësisht të rrënjosur në problemet e njeriut të asaj kohe.<ref>[http://books.google.it/books?id=8KM2NMgnkfcC&pg=PA545&lpg=PA545&dq=cervantes+tra+rinascimento+e+barocco&source=bl&ots=Gq-11CscHK&sig=2C9TZhd5ob784BTeO2pxC9Rsg84&hl=it&sa=X&ei=hwpoULn8AZSQhQf6voGYDQ&sqi=2&ved=0CEEQ6AewBg#v=onepage&q=cervantes%20tra%20rinascimento%20e%20barocco&f=false Carmine Benincasa: L'Altra scena: saggi sul pensiero antico, medievale, controrinascimentale], Dedalo, [[Bari]], [[1979]], fq. 545-554</ref> Në veprën e Cervantes-it vërehet nevoja për të zbuluar ëndrrën, fantazinë, të panjohurën, çmendurinë, instinktin për të sjellë në jetë vetëdijen njerëzore<ref>Giulia Farina: Enciclopedia della letteratura, Garzanti, [[Milano]], [[1997]], faqe 199</ref>. ====== Teatri spanjoll i Rilindjes ====== Teatri spanjoll e nis [[Rilindja|Rilindjen]] me një vepër mjeshtërore, ''La Celestina'', e [[Fernando de Rojas]] ([[1499]] dhe [[1502]]), një prurje e fortë në favor të realizmit që u vazhdua nga vepra të tjera të gjinisë çelestineske si ''La lozana andaluza'' ([[1528]]) e [[Francisco Delicado]] dhe ''Segunda Celestina'' ([[1534]]) e [[Feliciano de Silva]] mes të tjerave, paraprirëse e fiksioneve të idealizuara të librave kalorsiakë (''Amadís de Gaula'', [[1508]], ''Palmerín de Inglaterra'', [[1547]]-[[1548]] dhe ''Tirante el Blanco'', [[1511]] përkthimin e tij në [[gjuha kastiliane|gjuhën kastiliane]]); të romanit pastoral (''Los siete libros de la Diana'' ([[1559]]) e [[Jorge de Montemayor]]); të romanit moresk (''Historia del Abencerraje y la hermosa Jarifa'', [[1565]]) dhe të romanit sentimental (''Cárcel de amor'', [[1492]], i [[Diego de San Pedro]] dhe ''Proceso de cartas de amores'', [[1548]], i [[Juan de Segura]]). Vazhdoi teatri i gjysmës së parë të [[Shekulli XVI|shekullit të XVI]] me figurat e shquara si dhe muzikantin [[Juan del Encina]] dhe ''Églogas'' e tij, të [[Gil Vicente]] dhe ''Tragicomedia de Don Duardos'' e tij, të '''Bartolomé Torres Naharro''' me komeditë romane të përfshira në ''Propalladia-n'' e tij ([[1517]] dhe [[1520]]) dhe, megjithëse në gjysmën e dytë të shekullit të XVI, [[Lope de Rueda]] me ''Pasos'' e tij komike ([[1567]]) që i parprinte entremés-it, [[Jerónimo Bermúdez]] me ''Nises'' e tij, tragjedi klasiciste mbi mitin e famshëm të [[Inés de Castro]]; [[Miguel de Cervantes]], me po aq klasicisten ''El cerco de Numancia'' ([[1585]]) dhe komeditë e tij mbi robërit si dhe formula skenike revolucionare të feniksit të gjeniut [[Lope de Vega]] ([[1562]]-[[1635]]), autori më prodhimtar i teatrit botëror dhe dishepujt e tij të parë '''Guillén de Castro''' ([[1569]]–[[1631]]) dhe [[Juan de la Cueva]] ([[1543]]-[[1612]]). ===Franca=== [[File:Pierre de Ronsard.jpg|thumb|Pierre de Ronsard|majtas|250x250px]] [[Franca]] e gjeti poetin e saj të madh të Rilindjes te [[Pierre Ronsard]], që kryesonte grupin letrar të [[La Pléiade]] së bashku me Joachim du Bellay të përbërë nga shtatë rapsodë. * '''Du Bellay''' është autori i një ''La Deffence, et Illustration de la Langue Francoyse'', manifesti i La Pléyiade, që mbështetej në një vazhdimësi të poezisë së modeleve klasike greko-romake dhe italiane. Në veprat e tij lirike mund të përmendim ''Lashtësia e Romës'', vargje poetike të shkaktuara nga soditja e rrënojave të qytetërimit romak dhe ''Regrets'', koleksion sonetesh me ton intim drejtuar poetëve të La Pléiade. * '''Ronsard''' kultivoi lirikën klasike në ''Odat'' e tij, që ndiqnin ato greke të [[Pindari]]t dhe ato romake të [[Horaci]]t. ''Les Amours de Cassandre'', sonete dedikuar të pasurës Casandre dhe fshatares së re María që ndjekin shembullin e ''Canzoniere-s'' së [[Françesko Petrarka|Petrarkës]]. Hymnes trajton tema filozofike, fetare dhe politike. Shkroi gjithashtu një poemë ambicioze të epikës kombëtare: ''la Franciade'', që përpiqet të imitoi ''[[Eneida|Eneidën]]'' e [[Virgjili]]t. Me ''Sonnets pour Hélène'' ([[1578]]) rikthehet te poezia e dashurisë në një vepër të pjekurisë. Në prozën romaneske u shqua satira e ''La vie de Gargantua et de Pantagruel'' e [[François Rabelais]], ku paraqitet një botë e përmbysur plot humor dhe fantazi, që ka si qëllim kryesor kritikën e zakoneve franceze. Proza didaktike pati si figurë të madhe '''[[Michel de Montaigne]]''', krijuesi i esesë me veprën e tij ''Essais'' ([[1580]]), që inaugurojnë një gjini që kombinonte reflektimin personal me opinionin subjektiv dhe që i drejtohet një lexuesi të zgjedhur dhe kureshtar, të interesuar për botën bashkëkohore.[[File:William Shakespeare Chandos Portrait.jpg|thumb|303x303px|William Shakespeare]] ===Anglia=== [[Rilindja]] hyn me vonesë në ishujt britanikë. Është në gjysmën e dytë të shekullit të XVI, me periudhën elizabetine (e qujtur kështu nga mbretërimi i Elizabetës së I të Anglisë), kur ndikimi klasik dhe italian arrin kulmin e tij. Është teatri fusha që u shqua më shumë. Veprat dramatike të zbavitjes (të kundërta me synimet moralizuese) u rikthyen në skenar. [[William Shakespeare]] është dramaturgu më i shquar, por pati edhe shumë të tjerë, si [[Christopher Marlowe]] dhe [[Ben Jonson]]. Nga shekulli i XVI deri në [[Shekulli XVIII|XVIII]] zbatuesit e '[[commedia dell'arte]]' improvizonin në rrugët e [[Italia|Italisë]] dhe [[Franca|Francës]], por vetëm disa prej tyre u shkruan. Shakespeare nisi nga teatri popullor dhe nga kultura greko-latine për të krijuar komedi të reja. Lirika rilindase u vu në dukje nga [[Thomas Wyatt]], që adoptoi sonetin italian me metrikën angleze. E ndoqën [[Henry Howard]], [[Philip Sidney]] dhe [[Edmund Spenser]] përveç Shakespeare-it, që shkroi gjithashtu sonete të famshme angleze. Epika u përfaqësua nga ''The Fairy Queen'' e Edmund Spenserit ([[1597]]) që ndoqi modelin e [[Ludovico Ariosto]]-s me poemën narrative romanceske dhe të mbushur me peripeci. [[Proza]] humaniste pati përfaqësuesin e saj kryesor te [[Tomas More]], krijuesi i [[Utopia|Utopisë]], ku përfytyrohet një shoqëri ideale. ===Gjermania=== [[File:Hans Sachs.jpg|thumb|Hans Sachs.|majtas|264x264px]] Gjermania i solli [[Rilindja|Rilindjes]] teknologjinë që do ta përhapte me shpejtësi: makina e shkrimit, i shpikur nga [[Johannes Gutenberg]]. Kjo shpikje, së bashku me letrën, uli koston dhe shumëfishoi numrin e librave duke shkaktuar në të gjithë [[Evropa|Evropën]] një lloj përhapje të madhe të leximit dhe kulturës, duke ndikuar në lindjen e një sensi kritike që do ti jepte jetë [[Reformimi Protestant|Reformimit protestant]]. Midis viteve [[1450]] dhe [[1600]] u përhap në vendet dhe principatat e zonës gjermanike [[Humanizmi]] dhe u shfaq, si pasojë, [[Reformimi Protestant|Reformimi protestant]]. Përfaqësues të shquar qenë [[Erazmi i Rotterdamit]], aktiv në [[Bazeli|Bazel]] dhe [[Johannes Reuchlin]], që të dy i shkruan veprat e tyre kryesore në [[gjuha latine|latinisht]] dhe patën pak ndikimin jasht rretheve erudite. Erazmi kritikoi besimin më sipërfaqësor dhe pushtetin e madh si dhe korrupsionin moral të [[Kisha katolike romake|kishës katolike romane]] në veprën e tij ''Colloquia'', dialogje të hartuara në mënyrën helenike të [[Luciano de Samosata]]. Një këndvështrim më popullor pati [[Humanizmi]] i [[Ulrich von Hutten]] ([[1488]]–[[1523]]), me poemat e tij rebeluese, ose i [[Sebastian Brant]] ([[1458]]–[[1521]]), që shkroi me sukses të madh satirën e tij ''Narrenschiff'' (Anija e të marrëve)) në [[gjuha gjermane|gjermanisht]]. E ilustruar nga [[Albrecht Dürer]], kjo vepër qe, para ''Vuajtjeve të të riut Werther'' të [[Johann Wolfgang Goethe]], vepra më popullore e shtypur në [[gjuha gjermane|gjermanisht]].[[File:HolbeinErasmusFollymarginalia.jpg|thumb|Vizatim me penë i [[Hans Holbein i Riu|Hans Holbein të Riut]] anash ekzemplarit të Oswald Myconius të botimit të vitit[[1515]] të ''[[Elozh ndaj marrëzisë]]'' së Erazmit të Rotterdamit|345x345px]]Lëvizja më e suksesshme qe [[Reformimi Protestant|Reformimi protestant]] i nisur nga [[Martin Luteri]] ([[1483]]–[[1546]]). Luteri i shkroi idetë e tij në [[Gjuha gjermane|gjermanisht]] dhe përktheu biblën në gjuhën që populli mund ta kuptonte; Bibla e Luterit, e përkthyer midis viteve [[1522]] dhe [[1534]], qe një zhvillim themelor në krijimin e një gjuhe letrare të unifikuar të gjermanishtes duke përshpejtuar zhvillimin e gjermanishtes moderne. Nga ana tjetër, meritojnë të përmenden edhe mjeshtrat e poezisë, ''Schwank'' dhe ''Fastnachtsspiel'', përfaqësues të gjinisë burleske, mbi të gjitha në formën e përfaqësuesve të saj më të shquar [[Hans Sachs]] ([[1494]]–[[1576]]) dhe [[Jörg Wickram]] (rreth vitit [[1505]] – para vitit [[1562]]). Autor tjetër i rëndësishëm i shekullit të XVI qe satiristi i pamëshirshëm [[Johann Fischart]] ([[1546]]–[[1590]]), me origjinë nga [[Strasbourg|Strasburgu]], vepra më e njohur e të cilit është ''Affentheurlich Naupengeheurliche Geschichtklitterung''. Një gjini e përhapur në këtë epokë qe ''Volksbuch'', një lloj broshure që botohej në formë anonime dhe trajtonte tema popullore. Shembuj të saj janë ''Historia e D. Johann Georg Fausten'', versioni rilindas i mitit të [[Fausti]]t dhe tregimet rreth mashtruesit [[Till Eulenspiegel]]. ===Holanda=== [[Shekulli XVI|Shekulli i XVI]] në Holandë u dominuan nga figura e [[Erazmi i Rotterdamit|Erazmit të Rotterdamit]] dhe [[Humanizmi]]t latin. Edhe humanizmi zgjodhi me paraqëlqim të shprehej në gjuhën latine, megjithëse në [[Rilindja|Rilindje]] nisi të merte formë një gjuhë letrare e përbashkët në Vende të ndryshme të Ulta duke nisur nga përkthimet e para nga protestantët të [[Bibla|Biblës]]; bëhet fjalë për një hollandishte më homogjene dhe më pak dialektore se deri atëherë.[[File:Os Lusíadas.jpg|thumb|339x339px|Os Lusíadas, e Luis de Camões]]Ky proces i gjerë nisi me reagimin e protestantëve kundër katolicizmit këmbëngulës që kërkonte të impononte [[Filipi II|Filipi i II]]. Protestantët promovuan përkthime të ndryshme në gjuhën holandeze të [[Psalmi|Psalmeve]], ku veçohet [[Jan Utenhove]], që për më tepër qe i pari që përktheu në gjuhën holandeze [[Besëlidhja e Re|Dhiatën e Re]]. [[Philips van Marnix]] shkroi satira kundër kishës katolike. [[Humanizmi]] nxori më pas figura si [[Dirck Volckertszoon Coornhert]] ([[1522]]–[[1590]]), autor i një ''Zedekunst'' ose "Ética" ([[1586]]) dhe më të njohurin [[Erazmi i Rotterdamit]] dhe kulminoi me shekullin e XVII, që qe shekulli i artë i letërsisë holandeze, kur u përkthye e gjithë Bibla në [[gjuha holandeze|holandisht]] për të farkëtuar një holandishte të përbashkët letrare; kjo është quajtur ''Bibla e shteteve''. Për më tepër u shquan humanistë të tjerë, mbi të gjitha për prurjet dramatike: [[Willem van de Voldersgraft]], i quajtur gjithashtu [[Willem Gnapheus]] ([[1493]]-[[1568]]) që ndikoi në mënyrë të fuqishme teatrin e mëvonshëm me dramën e tij mbi temën e birit plangprishës, ''Acolastus'' ([[1529]]), ku shpalos si një i ri i shëndetshëm dhe plotë jetë mer lajmin se do të sëmurej dhe do të vdiste dhe që gjendej vetëm, pa dikë që ta shoqëronte në ditët e tij të fundit dhe komedia e tij ''Morosophus'' ([[1531]]). [[Joris van Lanckvelt]], më i njohur si [[Georgius Macropedius]], ([[1487]]-[[1558]]), shkroi komedinë ''Andrisca'' mbi dy gra tradhëtare dhe drama ''Hecastus'' ([[1539]]), shumë e vlerësuar dhe përkthyer, mbi të gjitha në gjermanisht, duke përfshirë edhe poetin e madh protestant [[Hans Sachs]]. Për më tepër shkroi libra të ndryshëm me tekste që qenë shumë të përdorur, midis të cilëve një udhëzues për të shkruar letra (''Epistolica''). Si profesor pati një sërë dishepujsh, midis të cilëve edhe gjeografin [[Gerardus Mercator]]. ''Elozh mbi marrëzinë'' i Erazmit të Rotterdamit, një satirë mbi abuzimet shoqërore dhe kishtare, ndoshta vepra e humanizmit holandez më e përkthyer në gjuhët e tjera. === Portugalia === Njëlloj si në Spanjë, Shekulli i Artë i letërsisë portugeze fillon në fillim të [[Shekulli XVI|shekullit të XVI]]. Futen modelet peotike italiane nga [[Francisco Saa de Miranda]] në gjysmën e parë të shekullit. Saa de Miranda qe admirues dhe mik i Garcilaso de la Vega dhe në një nga eglogat e tij vajton vdekjen e poetit toledian. Shkroi, si ai, sonete, këngë petrarkeske, egloga dhe nëngjini të tjera lirike me frymëzim italian. Por poeti kombëtar portugez par ekselencë është [[Luis Vaz de Camoens]], që shkroi poesi lirike dhe epike, si në [[gjuha portugeze|portugalisht]] ashtu dhe në [[gjuha spanjolle|spanjisht]] dhe u shqua për përsosmërinë e soneteve të tij. Vepra e tij madhore është epopeja ''Os Lusíadas'' ('Luzitanët'), që u kthye në epopenë kombëtare dhe u lidh me aventurat e marinarëve bashkëqytetarë, veçanërisht ajo e ekspeditës së [[Vasco da Gama|Vasco de Gamas]] në [[India|Indi]], larminë e peripecive, rrisqeve, mbytjen e anijeve dhe betejat. Në kët narracion të gjatë epik përfshihen legjendat folklorike të [[Portugalia|Portugalisë]], si historia e Inés de Castro dhe kalimi e kepit të stuhive. ==Shiko edhe== * [[Dante Alighieri]] * [[Françesko Petrarka]] * [[Giovanni Boccaccio]] * [[Torquato Tasso]] * [[Niccolò Machiavelli]] * [[François Rabelais]] * [[Michel de Montaigne]] * [[Tomas More]] * [[William Shakespear]] * [[Miguel de Cervantes]] * [[Arti i Rilindjes]] * [[Rilindja]] == Referime == ===Shpjegime=== {{reflist|group=shpjegimi}}<hiero> bvc </hiero> === Referime === {{reflist|30em}} ==Bibliografia== * AA.VV.: Diccionario de Literatura, [[2003]], Spes, [[Barcelona]], isbn=84-8332-389-3. * Carlos Alvar, José-Carlos Mainer, Rosa Navarro, Storia della letteratura spagnola, Einaudi, [[2000]], pp.&nbsp;2 voll.. * Alberto Asor Rosa, Sintesi di storia della letteratura italiana, [[Firenca|Firence]], La Nuova Italia, [[1986]]. * Andrea Battistini (nën kujdesin e), Storia della letteratura italiana, 6 volume, [[2005]], il Mulino, [[Bolonja]]. ** I. Il Duecento e il Trecento, di Luigi Surdich ** II. Il Quattrocento e il Cinquecento, di Riccardo Bruscagli ** III. Il Seicento, di Erminia Ardissino ** IV. Il Settecento, di Alberto Beniscelli ** V. L'Ottocento, di Riccardo Bonavita ** VI. Il Novecento, di Alberto Casadei * [http://books.google.it/books?id=8KM2NMgnkfcC&pg=PA545&lpg=PA545&dq=cervantes+tra+rinascimento+e+barocco&source=bl&ots=Gq-11CscHK&sig=2C9TZhd5ob784BTeO2pxC9Rsg84&hl=it&sa=X&ei=hwpoULn8AZSQhQf6voGYDQ&sqi=2&ved=0CEEQ6AewBg#v=onepage&q=cervantes%20tra%20rinascimento%20e%20barocco&f=false Carmine Benincasa: L'Altra scena: saggi sul pensiero antico, medievale, controrinascimentale], Dedalo, [[Bari]], [[1979]]. * Camillo Berra; Paolo Pignata; Flaviarosa Rossini, zëri 'Letteratura spagnola' te AA.VV., L'Enciclopedia, vol. 18, [[Roma]], La Repubblica/UTET/De Agostini, [[2003]]. * Ettore Bonora, Storia della Letteratura Italiana, [[Torino]], Petrini, [[1976]]. * (EN) Richard Eugène Chandler; Kessel Schwartz, A New History of Spanish Literature, Louisiana State University Press, [[1991]]. * Benedetto Croce, La letteratura italiana per saggi storicamente disposti, [[Bari]], Laterza, [[1960]] (botimi i parë në [[1956]]). * Francesco De Sanctis, Storia della letteratura italiana, [[Napoli]], Morano, [[1870]]. * Ugo Dotti, Storia della Letteratura italiana, Laterza, [[1991]]. * Giulia Farina: Enciclopedia della letteratura, Garzanti, [[Milano]], [[1997]]. * Giulio Ferroni, Storia della letteratura italiana, in Dante e il nuovo modello letterario, volumi 2, [[Milano]], Mondadori, [[2006]]. * David Fernández, ''Literatura Universal'', [[Barcelona]], Almadraba, [[2008]]. ISBN 978-84-8308-703-9. * Francesco Flora, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], [[1940]]. * Iván Fernández González, Letteratura spagnola, Alpha test, [[2003]]. * Salvatore Guglielmino, Guida al Novecento, botimi i 3-të, [[Milano]], Principato Editore, [[1971]]. * R. O. Jones, [http://books.google.es/books?id=a9f3eNFCDk8C&printsec=frontcover&source=gbs_atb#v=onepage&q&f=false ''Historia de la literatura española: Siglo de Oro: prosa y poesía (siglos XVI y XVII)''], [[Barcelona]], Ariel (Letras e Ideas), [[1996]]. ISBN 978-84-344-8366-8. * Stefano Jossa, L'Italia letteraria, [[Bolonja]], il Mulino, [[2006]]. * Mariantònia Lladó dhe García Montserrat: Histori e shkurtër e letërsisë së përbotshme, [[1999]], La Magrana, [[Barcelona]], katalonjisht, isbn 84-8264-198-0. * (ES) Juan Martín; Antonio Rey Hazas, Antología de la literatura española hasta el siglo XIX, [[Madridi|Madrid]], SGEL, [[1992]]. * Attilio Momigliano, Storia della letteratura italiana, Messina-Milano, [[1936]]. * Luigi Morandi, Origine della lingua italiana, Città del Castello, Stab. Tip. Scipione Lapi Editore, [[1897]]. * Antonio Domínguez Ortíz, ''Historia Universal: Edad Moderna'', [[Barcelona]], Vicens Vives, [[1983]], volumi III, kapitulli VII «El Renacimiento», faqet 102 e tutje. ISBN 84-316-2167-2. * Giuseppe Petronio, Compendio di storia della letteratura italiana, botimi i 3-të, [[Palermo]], Palumbo, [[1968]]. * Di Pinto; Guazzelli; Mancini; Martinengo; Rossi; Samona, [http://www.tesionline.it/v2/appunto.jsp?id=557 Storia della letteratura spagnola], [[Milano]], BUR, [[1998]]. * Antonio Piromalli, [http://www.storiadellaletteratura.it/ Storia della letteratura italiana], botimi i 2-të, Cassino, Garigliano, [[1994]]. * Dario Puccini, introduzione a, Cervantes, Don Chisciotte della Mancia, [[Milano]], Garzanti, [[1981]]. * Carlo Ricci e Carlo Salinari, Storia della letteratura italiana con antologia degli scrittori e dei critici, [[Roma]], Laterza, [[1991]]. * Luigi Russo, Compendio storico della letteratura italiana, Messina-Firenze, D'Anna, [[1961]]. * Mario Sansone, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], Principato, [[1960]]. * Emilio Cecchi e Natalino Sapegno, Storia della letteratura italiana, [[Milano]], Garzanti, [[1969]] (viti i botimit të parë [[1965]]). * Natalino Sapegno, Compendio di storia della letteratura italiana, Firenze, La Nuova Italia, [[1947]] (botimi i parë në [[1936]]). * José María Valverde, Storia della letteratura spagnola, traduzione di Francesco Tentori Montalto, III edizione riveduta e ampliata, [[Torino]], ERI, [[1969]]. * [https://web.archive.org/web/20120617193055/http://www.artehistoria.jcyl.es/historia/contextos/1877.htm ''Literatura renacentista''], te www.artehistoria.jcyl.es ==Lidhje të jashtme== * [http://www.storiadellaletteratura.it/ Storia della Letteratura - Antonio Piromalli]: teksti i plotë i ''Storia della letteratura italiana'' i shkruar nga Antonio Piromalli, e disponueshme lirisht në rrjet. * [http://digilander.libero.it/il_desanctis/index.html Francesco De Sanctis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160314001031/http://digilander.libero.it/il_desanctis/index.html |date=14 mars 2016 }}: teksti i plotë i ''Storia della letteratura italiana'' (1870). * {{cito web|url=http://sussidiario.it/letteratura/italiana/storia/|title=Approfondimenti da ''www.sussidiario.it''|access-date=14 prill 2016|archive-date=22 maj 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080522154153/http://www.sussidiario.it/letteratura/italiana/storia/|url-status=dead}} * {{cito web|url=http://www.letteraturaitaliana.net/opere/a.htm|title=La biblioteca digitale della letteratura italiana|access-date=14 prill 2016|archive-date=2 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402082935/http://www.letteraturaitaliana.net/opere/a.htm|url-status=dead}} [[Kategoria:Letërsi]] [[Kategoria:Rilindje]] [[Kategoria:Humanistë]] [[Kategoria:Evropë]] [[Kategoria:Shkrimtarë]] fwsbreqg5b1guzdbi2cnwi8ethg8r46 3 181462 3006767 2902520 2026-07-07T07:06:22Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006767 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="color: #329ea8; text-shadow: 1px 3px 3px rgba(0, 0, 0, 0.2);">Përdoruesi diskutim:Olsi</span>}} {{#ifexist:Përdoruesi:Olsi/{{LOCALDAY}} {{LOCALMONTHNAME}}|<div style="background-color:#CB0000; border:2px solid #FFFF00; padding:0.5em; width:100%;"> {{Përdoruesi:Olsi/Festa e Flamurit}}| }} {{Përdoruesi:Olsi/Koka}} <div style="margin-bottom: 5px; padding: 5px; border: 1px solid; border-color: #CCCCCC; background: #e2f2df"> <div style="margin-top:20px; margin-right:70px">{{Archives|root=Përdoruesi diskutim:Olsi}}</div> </div> __TOC__ == Votimi == Pershendetje Olsi Nuk mund te votoj pasiqe nuk i plotesoj kushtet, kam vetm nje redaktim.--[[Përdoruesi:Liridon|'''''Liridon''''']] 26 qershor 2011 20:20 (CEST) :Ne rregull, por une mendoj qe duhet te vendosim rregulla te tjera tek Wikilajme pasi ato rregulla thjesht jane kopjuar nga Wikipedia dhe per shkak te madhesise dhe rendesise se projektit duhen rregulla te tjera. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi#top|Diskuto]]) 27 qershor 2011 15:15 (CEST) == Bllokimi == Pershendetje Olsi Un nuk e di fare si ka ndodhur kjo, por aty ne at shpjegimin thuhej qe keni ip adressa te njejta. Gjithsesi un e çbllokova at perdoruesin.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] 14 nëntor 2011 14:39 (CET) :Faleminderit! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi#top|diskuto]]) 14 nëntor 2011 16:19 (CET) == Mire je == C'kemi... Pershendetje dhe pergezime per artikujt e bukur qe ke shkruar. Me te mira. [[Përdoruesi:Sportishqiptar|Sportishqiptar]] 17 nëntor 2011 20:34 (CET) :Pershendetje! Faleminderit dhe doja t'ju pergezoja edhe une per punen e mrekullueshme qe keni bere. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi#top|diskuto]]) 17 nëntor 2011 21:12 (CET) ::Olsi pashe qe u ankove per ngarkimin ne sqwiki per licensat, po sinqerisht, ketu s'ka rregulla shqip, keshtu qe detyra jone eshte t'i fillojme e t'i perkthejme. Shih thread-in tim [[Wikipedia:Kuvendi#Idet.C3.AB_dhe_temat_per_diskutim|ketu]], dhe nese ke kohe dil vullnetar te besh nje rregull, ne menyre qe kontribuesit qe shkelin rregullat t'i paralajmerojme qe mund te kete sanksione. Sqwiki eshte e mbushur me copyvio. [[Përdoruesi:Sportishqiptar|Sportishqiptar]] 22 nëntor 2011 17:36 (CET) :::Ne rregull, njehere per njehere do mundohem te perkthej nga anglishtja ato faqe qe ke shkruar ti. Ne fakt, nuk kam dhe aq shume kohe po do mundohem me aq sa te mundem.--[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi#top|diskuto]]) 22 nëntor 2011 22:59 (CET) ::::Pashe qe je online: une s'kam shkruar policies ne anglisht, per cfare e kishe fjalen? [[Përdoruesi:Sportishqiptar|Sportishqiptar]] 23 nëntor 2011 01:30 (CET) :::::Shihe nje cike [[Wikipedia_diskutim:Artikuj_t%C3%AB_p%C3%ABrkryer/kandidatura#Perikliu|kete]] dhe thuaj tenden te lutem. [[Përdoruesi:Sportishqiptar|Sportishqiptar]] 23 nëntor 2011 01:33 (CET) E kisha fjalen qe do te merren kur te kem kohe me perkthimin e ketyre artikujve nga anglishtja: [[wp:Shquarsi|Shquarsi]], [[Wp:Grisje|Grisje]]t, [[WP:Identifikimi i burimeve te besueshme|Identifikimi i burimeve te besueshme]], [[WP:Stilistika e te shkruarit|Stilistika e te shkruarit]]. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi#top|diskuto]]) 23 nëntor 2011 01:36 (CET) :Pse s'merr nje persiper dhe ve nje date se kur do e mbarosh? Nese do jete 12/12/12, ashtu te jete: ketu s'eshte bere shume qysh me 2003-in, kur Dori filloi gjithcka. Po nese une, ti e ndonje tjeter marrim zotime, do shohesh qe gjera te mira do ndodhin. [[Përdoruesi:Sportishqiptar|Sportishqiptar]] 23 nëntor 2011 01:46 (CET) ::Ne fillim do te perkthej [[en:Wikipedia:RS]], dhe them se ta mbaroj nga vera e vitit tjeter. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi#top|diskuto]]) 23 nëntor 2011 01:54 (CET) :::Por ka mundesi qe ta mbaroj dhe me heret. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi#top|diskuto]]) 23 nëntor 2011 01:58 (CET) ::::[[Përdoruesi:Sportishqiptar|Sportishqiptar]], pergezime per nismen e marre dhe le te shpresojme se edhe Wikipedia shqip do te behet si gjithe te tjerat! Naten!--[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi#top|diskuto]]) 23 nëntor 2011 02:01 (CET) :::::Naten. Yjet i hoqa tani per tani. ([http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Relativiteti_i_p%C3%ABrgjithsh%C3%ABm&action=historysubmit&diff=1047389&oldid=1047256] dhe [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Perikliu&action=historysubmit&diff=1047390&oldid=1047245]): Pedanti le t'i propozoje. [[Përdoruesi:Sportishqiptar|Sportishqiptar]] 23 nëntor 2011 02:38 (CET) ==Ske pse kerkon grisjen per fotot qe karikoj une== Per fotot qe karikoj une ske pse kerkon grisjen koleg i dashur, sepse une spo ve as foto erotike e as imazhe pa kuptim. Me thuaj mua ne faqen time, se ja ve une burimet dhe licnesen. Se spo ben gje njeri vandalizma e vjedhje. Jane faqe enciklopedike mbi medaljet. Ske pse kerkon grisjen publike sikur me qen nai vandal une. —[[Përdoruesi:Arensi|Arensi]] 24 nëntor 2011 18:31 (CET) :A nuk do te ishte me mire qe fotoja te ngarkohej me nje licence? Fotot pa licence grisen menjehere ne wikit e tjere. Nje perdorues i mire duhet te jape gjithomone burimin dhe licencen! Grisjen nuk e kerkova per te treguar qe ti je nje vandal. Edhe une ne fillim ngarkoja foto pa licence dhe tani do t'i ve stampen {{tl|grise}} njeres se nuk e meriton te qendroje ne Wikipedia. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi#top|diskuto]]) 24 nëntor 2011 21:00 (CET) == Wikipedia:Kontrolluesit == Pershendetje Olsi Me vjen mire qe e ke krijuar faqen per kete privilegj. Por do ishte mire sikur te hapje nje diskutim te vogel dhe ti perkufizonim rregullat bashke me perdoruesit e tjere. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] 4 dhjetor 2011 11:26 (CET) :Në rregull hapa nje diskutim te [[Wikipedia:Kuvendi#Wikipedia:Kontrolluesit|Kuvendi]].--[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi#top|diskuto]]) 4 dhjetor 2011 13:10 (CET) zoti olsi tugjatjeta.ne radh te par dua te t'ju shpreh keqardhjen time per mundesin dhe lehtesin e fshirjes apo te bllokimit qe ju keni mbi botimet e mia.ne nje koh qe ketu behet fjal per nje enciklopedia te lire. ( nenkuptoet qe ky nuk eshte nje ngacmim ndaj jush, por nje reagim i nxitur) do te kisha deshir qe ne wikipedia-n shqiptare ti jepej nje rendesi kryesore zanafilles se fjaleve tona pasi shum nga kto perdoren dhe pervetesoen ne menyr marrzore(si pron e gjuhes se tyre) nga popuj fqinj(-shiko greqia-) ashtu edhe te larget(- shiko evropa perndimore-) edhe pse jo i arsimuar(ku kuptoet te shkosh ne universitete )sikurse ju diktonni , un kam bere nje studim gati 10 vjecar mbi zanafillen e rrenjes dhe thurjen e fjales rreth saj dhe gjithashtu duke perdorur si arem njohurin e mjaftueshme te 5 gjuhve kam bere nje hetim mjaft te mir mbi fjalet dhe emerat tana qe perdorin popujt e tjer si dhe fjalet dhe emerat e huaj qe perdorim ne. duke u mbeshtetur te ky mendim do te doja te ndihmoja ne degen e zanafilles.dhe duke u mbeshtetur te arsyeja se kjo eshte nje enciklopedi e lire do te deshiroja te mos pergjigjeni me bllokim apo fshirje ne botimet e mija. ju uroj shendet.{{unsigned|Suli}} :Besoj se e keni fjalen per artikullin [[Kulla]]. Vertet kjo eshte nje enciklopedi e lire por nuk do te thote qe ju mund te shkruani cfare te doni. Ne tekstin qe kishit shkruar ju kishte shume gabime drejtshkrimore dhe gramatikore prandaj e riktheva. Nje arsye tjeter eshte emri juaj ne artikull dhe numri juaj i celularit qe nuk lejohet pasi emri juaj i perdoruesit regjistrohet ne hisotrine e redaktimeve te artikullit dhe mbetet aty pergjithmone. Edhe dicka tjeter: Ekziston gjithashtu nje projekt tjeter, qe merret me fjalet qe quhet [[wikt:Faqja kryesore|Wikifjalori]]. Mund te redaktoni atje, por ju lutem respektojini rregullat e gjuhes shqipe. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi#top|diskuto]]) 26 janar 2012 01:18 (CET) == ndihme rreth nje artikulli == ME ndihmon dot te artikulli Partition of Albania, te diskutimet mbi te pasi Athenean qe eshte antishqiptar i dalluar, e ka vene per fshirje artikullin dhe tani per tani ai dhe une jemi te vetmit qe po diskutojme rreth temesË http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Partition_of_Albania#Partition_of_Albania ([[Përdoruesi:Edvini|Edvini]] 1 shkurt 2012 00:47 (CET)) == Kush ngutet përmutet == E kena një fjalë "Kush ngutet përmutet". E në këtë sensë, të lutem ke durim. Unë nuk e di, je përfaqsues i interesave të produktit në fjal apo përdorues i zakonshëm i kësaj enciklopedie. Si do që të jetë, bëhet fjal për fletë diskutimi të një produkti aktual në treg. Është krejt e natyrëshme që në enciklopedi të përfshihet edhe efektet e ndodhive në shoqëri.--[[Përdoruesi:Historiku|Historiku]] 16 shkurt 2012 02:19 (CET) :Jam thjesht nje perdorues i zakonshem dhe nuk kam lidhje me produktin ne fjale. Stampen {{tl|grise}} ia vura faqes se diskutimit pasi ne ate moment ishte vetem nje paralajmerim qe kishte te bente me mjekesine e qe nuk kishte te bente fare me artikullin.--[[User:Olsi|<span style="color:Black;font:bold 10pt 'kristen itc';text-shadow:cyan 0.3em 0.3em 0.1em;">Olsi</span>]] ([[User_talk:Olsi#top|<span style="color:Red;font:bold 10pt 'kristen itc';text-shadow:cyan 0.3em 0.3em 0.1em;">diskuto</span>]]) 16 shkurt 2012 03:06 (CET) Edhe pse nuk ka të bëjë me mjeksin siq e paramendon, defakto ka të bëjë me mjeksin. Ti prish nervat. Ta prish sistemin nervorë, sistemin fizik e krejt trupin. hahah. Çka ndodhë kur hanë sene të papjekme?--[[Përdoruesi:Historiku|Historiku]] 16 shkurt 2012 03:19 (CET) == Lirimi i stampave == Pershendetje Olsi E lexova emailin "pak me vonese". Nuk e di se per cilen faqe saktesisht doni qe ta liroj. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] 16 shkurt 2012 19:16 (CET) :Kur dua te redaktoj stampen {{tl|User sq}} me del kjo: <pre>Ju nuk keni leje për redakto këtë faqe, për këtë arsye: Kjo faqe është mbrojtur nga redaktimi pasi është përfshirë në faqen e mëposhtme që është mbrojtur sipas metodës "cascading": Përdoruesi:Liridon Ju mund të shikoni dhe kopjoni tekstin burimor të kësaj faqe:</pre> --[[User:Olsi|<span style="color:Black;font:bold 10pt 'kristen itc';text-shadow:cyan 0.3em 0.3em 0.1em;">Olsi</span>]] ([[User_talk:Olsi#top|<span style="color:Red;font:bold 10pt 'kristen itc';text-shadow:cyan 0.3em 0.3em 0.1em;">diskuto</span>]]) 16 shkurt 2012 19:19 (CET) ::Mendoj se tash duhet te jete ne rregull. Provoje, nese ka problem trego, un ne fakt as nuk e kam ditur se eshte mbrojtur ne ate menyre. Tung.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] 16 shkurt 2012 19:40 (CET) :::Tani eshte ne rregull. Faleminderit! --[[User:Olsi|<span style="color:Black;font:bold 10pt 'kristen itc';text-shadow:cyan 0.3em 0.3em 0.1em;">Olsi</span>]] ([[User_talk:Olsi#top|<span style="color:Red;font:bold 10pt 'kristen itc';text-shadow:cyan 0.3em 0.3em 0.1em;">diskuto</span>]]) 16 shkurt 2012 21:23 (CET) == [[Qemal Draçini]] == Tjeta juej, merr mundimin me lexue emnat e administratoreve t'asaj faqeje qe gjete, dhe shikjo si nenshkruej mbas pikes qe do ve ne fund te kesaj fjalie.--[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 8 mars 2012 22:18 (CET) :: Dmth, kerkimet per biografine e Q.D. jane ba nga une, gegnisht aty, dhe ketu ne standardin komunist qe jeni aq te thekun me e ndjeke. Pune te mbare --[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 8 mars 2012 22:23 (CET) == [[Fatoni]] == Olsi do t´ua terheq verejtjen se pari si mik. Me çfare te drejte keni marre autoresine mbi faqen time Olsi? Faqja "Adem Jashari". Gjith ai tekst qe eshte shkruar ne kete faqe eshte bere nga une, pse ju merrni autoresine? Ju keshilloj te heqni autoresine.{{unsigned|188.21.76.50}} :Nuk e kuptoj se per cfare e keni fjalen. A mos kam shkuar emrin tim ne artikull?? Une thjesht kam hequr nje pjese teksti te kopjuar nga http://www.parajsa.com/dossier/25-adem-jashari.html qe bie ne kundershtim me rregulloren e Wikipedias dhe nuk kam marre autoresine e artikullit. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi|diskutimet]]) 9 mars 2012 19:08 (CET) ::Mire keni bere per tekstin, por mos ndrroni me nga teksti tjeter, flm. Mu duk se keni vene nje kontrollim automatik. Nejse u mor vesh, klm.{{unsigned|84.113.191.91}} :::A mund te jeni pak me i qarte ju lutem se nuk e kuptoj se cfare doni te thoni? --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi|diskutimet]]) 9 mars 2012 23:54 (CET) == "[[Rosela Gjylbegu]]" review == Përshëndetje Olsi. Flmd për aprovimet e fundit të artikullit. M'u desht t'bëja edhe dy tjera, e meqë tani përfundova, do t'isha mirënjohës për aprovimin tënd përfundimtar. Gjithë t'mirat, --[[Përdoruesi:Namik|Namik]] ([[Përdoruesi diskutim:Namik|diskutimet]]) 11 mars 2012 22:43 (CET) :Eshte kontrolluar nga Edvini tashme.--[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 11 mars 2012 23:43 (CET) ::Sh flmd! --[[Përdoruesi:Namik|Namik]] ([[Përdoruesi diskutim:Namik|diskutimet]]) 12 mars 2012 00:22 (CET) == re:Welcome == Thank you very much for the welcome. Regards --<span style="color: black;">[[User:Igna|Ignacio]] [[File:Flag of Uruguay.svg|17px|link=Special:Contributions/Igna]] <span style="font-family: 'Eras Demi ITC', sans-serif;"><small> [[User Talk:Igna|(diskutimet)]]</small></span></span> 17 qershor 2012 02:58 (CEST) == Re:Welcome == Thanks for the welcome.'''[[Përdoruesi:Érico Júnior Wouters|<span style="color:black; font-family:Verdana;">Érico</span>]]''' '''[[Përdoruesi diskutim:Érico Júnior Wouters|<sup style="color:grey; font-family:Arial;"><small>msg</small></sup>]]''' 17 qershor 2012 07:15 (CEST) == Votimet per Wiki-projektin UEJL 2012 == Pershendetje Olsi, Ne wikiprojektin e organizuar nga Wikimedia Maqedoni, Ministria e arsimit, dhe Universiteti i Europes Jug-Lindore ka perfunduar punimi i artikujve, jo aq i suksesshem sa pritej por shpresojme vitet e ardhshme te kontriboje me shume. Gjithsesi, ka nje kohe per tu votuar artikujt nga studentet dhe perdorues tjere te wikipedias, te votohet se cilet jane artikujt me te mire te punuar gjate ketij projekti. Secili perdorues ka te drejte te votoj 3 artikuj te ndryshem, dhe nese keni kohe shihni artikujt dhe vlersoni cilet jane me te mire. :Wikiprojekt: [[Wikipedia:WikiProjekt UEJL 2012]] :Votoni :[[Wikipedia:WikiProjekt_UEJL_2012#Votimi_p.C3.ABr_artikull_m.C3.AB_t.C3.AB_mir.C3.AB|Votimi për artikull më të mirë]] --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 23 qershor 2012 11:31 (CEST) == Shqiptaret == 11. mil nuk jan shume. 7.5 mil. jan shum pak, qe jan me prejardhje shqiptare. ;)--[[Përdoruesi:Albanianp|Albanianp]] ([[Përdoruesi diskutim:Albanianp|diskutimet]]) 8 janar 2013 00:49 (CET) :Ne rregull, do t'i miratoj ndryshimet, por do te vendos edhe {{tl|cn}}, nese keni ndonje burim mund ta hiqni dhe te vendosni burimin. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 10 janar 2013 01:01 (CET) == Përshëndetje == Përshëndetje, mund të ndihmojë në përmirësimin këtë artikull nga. Falënderim: [[María de León Bello y Delgado]].--[[Speciale:Kontributet/81.36.222.81|81.36.222.81]] 11 janar 2013 15:25 (CET) == Ftesë për pjesëmarrje në diskutimin mbi heqjen arbitrare të referencave mbi dënimet me vdekje të [[Kristaq Rama]] == I nderuar , doja që t'i hidhnit një sy diskutimit që zhvillohet tek Kuvendi ([[http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Diskutim_mbi_referencat_e_d.C3.ABnimeve_me_vdekje_nga_Kristaq_Rama|nyje]]) rreth heqjes arbitrate nga ana e [[Përdoruesi:Euriditi]] dhe [[Përdoruesi:Babagjysh]] të paragafit me referencat përkatëse mbi firmosjen e dy dënimeve me vdekje nga [[Kristaq Rama]]. Nga artikulli përkatës [[Kristaq Rama]] është larguar një paragraf i tërë me gjithë referencat, vetëm sepse sipas Euriditit janë referenca nga gazeta të politizuara. Për të dhënë një sqarim paraprak, unë referenca solla 3 të ndryshme, dhe nuk i solla për të dhënë një opinion, por thjesht për të ekstrapoluar prej tyre fakte mbi datën, objektin dhe firmosjen nga ana e Kriataq Ramës së dënimeve me vdekje. Në dy nga referencat ndodhej edhe një kopje e dokumentit origjinal të dënimit me vdekje. Unë, sua të qartësoj, distancimin tim nga politika, duke shprehur dëshirën time për të shtuar fakte e referenca. Edhe njëherë përsëris se në atë paragraf nuk kishte asnjë lloj opinioni personal apo të politizar. Besoj se do të dini të gjykoni drejtë. Pres me padurim!--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 25 shkurt 2013 21:03 (CET) == Përdoruesi Hatake e pranon dhe vetë që shan të tjerët == E qarte qe nuk lejohet. E bëra padashje redirect... [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskutim%3ALufta_Civile_1943-1944&diff=1294397&oldid=1294390 '''Këtu '''] mund të lexosh provën që vërteton se përdoruesi Hatake e pranon edhe vetë që shan të tjerët: <pre><nowiki> Versioni i 13 mars 2013 17:45 (redakto) (zhbëje) Hatake (Diskuto | kontribute) (U kthye versioni 1294390 i bërë nga Babagjysh (diskutimet) Sharja asht e imja, s'te perket ty te bash censuruesin ose jo.) Ndryshimi më pas → </nowiki></pre> Pa kurfarë turpi ai shkruan tek përmbledhja e redaktimit fjalë ofenduese. Edhe kur të tjerët duan të përmirësojnë ndonjë artikull ai e kthen. Ju lutem të bisedoni dhe me të tjerë, që të merren masa parandaluese ndaj veprimeve të tilla ordinere. Përshëndetje [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 13 mars 2013 20:37 (CET) == Propozim per CheckUser == [[Skeda:Wikipedia Checkuser.svg|45px|majtas]] Përshëndetje Olsi, besoj se je ne dijeni te zhvillimeve te fundit ne Wikipedia. Lexo edhe kete [[Wikipedia:Kuvendi#Paralajm.C3.ABrim_p.C3.ABr_p.C3.ABrdoruesit_marioneta|paralajmerim qe kam bere tek Kuvendi]]. Duke pare se je nje nga perdoruesit me me pervoje dhe me te balancuar ne Wikipedia do te doja te te propozoja ty per emerim [[:en:Wikipedia:CheckUser|CheckUser]]. ne Wikipedian shqiptare. Gjithe te mirat!--'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 16 mars 2013 14:04 (CET) :Përshëndetje Euriditi! I lexova diskutimet te Kuvendi dhe shqetësimi që ke ngritur me duket shume i drejte! Une do ta pranoja me kenaqesi nje detyrë të tillë nëse edhe të tjerët do të ishin dakord dhe të falenderoj shumë që më përzgjodhe mua për këtë detyrë. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 16 mars 2013 22:11 (CET) ::Më lejoni nja dy fjalë. Së pari shprehja "I duhet dhene fund përdoruesve marioneta" nënkupton se këtu paska vërtet përdoruse me më shumë se një llogari. Mirë nga lind ky dyshim?, ngaqë unë dhe Tetovo Boy po kritikojmë Babagjyshin për vandalizmat, për linçimet, për sharjet, për fyerjet, për racizmin e tij (shiko tek [[http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Racizmi_i_Babagjyshit|Kuvendi Racizmi i Babagjyshit]]). Përtej kësaj nuk kam asgjë kundër mjetit, ai duhet dhe e mbështes. Do të jetë një mjet më shumë për të mirën e vikit shqip. ::Por kritika tjetër është se ai mund edhe të keqpërdoret, ndaj mendoj/sugjeroj që njëkohësisht apo më parë të përkthehen rregullat e mënyrës së funksionimit të mjetit. --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 16 mars 2013 22:27 (CET) :::Përshëndetje Mr. Pseudo! Shprehja e Euriditit nuk nenkupton që ka përdorues me më shumë se një llogari por që mund të ketë përdorues të tillë. Dyshimet për përdorues me më shume se nje llogari mbeshteten jo vetem mbi faktin se ju te dy kritikoni Babagjyshin por edhe mbi faktin se Tetovo Boy, nje perdorues i regjistruar vetem dje hyn ne diskutime te nisura para disa javeve. Eshte e cuditshme se si nje perdorues i ri, shkon direkt e ne Kuvend e futet ne diskutime te tilla. Por gjithsesi keto mbeten vetem dyshime dhe CheckUser sherben per t'u dhene fund ketyre dyshimeve. CheksUsers jane perdorues te besuar, qe zgjidhen nga komuniteti dhe mundesia qe ata te abuzojne me kete detyre nuk ekziston! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 16 mars 2013 22:44 (CET) ::::Olsi, faleminderit për përgjigjen. Unë nuk kam asnjë shqetësim për sa i përket aktivitetit tim. Natyrisht ajo që thua ti qëndron si dyshim, edhe unë do ta kisha, po mos të dija se unë jam unë, e nuk jam ai që qëndron pas Tetovo Boy. :) Problmemi që kam është ai se unë psh futem shpesh nga kompjuterat e strukturës ku qëndroj gjatë ditës (nuk po ia them emrin, më kupto) dhe kam frikë se nëse kontrollohen IP nga të cilat jam futur unë do dal ndonjë që është shfrytëzuar edhe nga ndonjë tjetër, mbase në vikin e vendit ku jam aktualisht. Pa për të tjerat s'ka asnjë problem, sepse siç thashë e do ta them, nuk qëndroj unë pas Tetovo Boyt. Unë kisha rreth 15 ditë pa ndërhyrë, sadoqëë vikin e hap pothuajse çdo ditë, në gjuhë të huaj kryesisht dhe e di mirë se çndodh. Kështu që po e shikoja se Babagjyshi po provokonte. E nuk po ndërhyja, se s'kam nge të merrem me të. Pe nejse edhe këtë punë do ta zgjidhim, tek Kuvendi meqë faqen e vet të diskutimeve Babagjyshi i kërkoi Euriditit ta bllokonte. Miqësisht!--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 16 mars 2013 23:00 (CET) ::::Ops, për sa i përket Tetovo Boy, ai mund të ketë kontribuar më parë në gjuhë të tjera dhe ka eksperiencë. Mbase e ka ndjekur debatin e nuk ka ndërhyrë. Rikujtoj se ky debat filloi sërisht pas ndryshimeve të bëra nga Babagjyshi, kur hoqi para ca ditësh referencat për të cilat ramë dakord tek [[Kristaq Rama]]. Po nejse, do ta shohësh vetë që jemi persona të ndryshëm. --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 16 mars 2013 23:03 (CET) :Më bëhet qejfi që pranove Olsi. [[Wikipedia:Kontrolluesit_e_adresave_IP/kandidimet#Olsi|Këtu është edhe votimi për ty]]. Punë të mbarë!--'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 17 mars 2013 13:57 (CET) ::Votova me deshire per ty (edhe pse, sipas rregullores, duhen ose dy checkuser/wiki, ose asnje), po nuk kam te drejte vote pasi jam futur prej pak ditesh (pra me pak se 30 dite). Kerkoj ndjese, pra, qe [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kontrolluesit_e_adresave_IP/kandidimet&curid=134416&diff=1298418&oldid=1298331 s'mund te votoj]. [[Përdoruesi:Tetovo boy|Tetovo boy]] ([[Përdoruesi diskutim:Tetovo boy|diskutimet]]) 17 mars 2013 20:38 (CET) == Kërkoj bllokimin të menjëhershëm pa afat të [[Përdoruesi:Arb.iter|Arb.iterit]] == Arsyet: Racizëm, fyerje ndaj të tjerëve, linçime në publik, mosrespektim i normave të vikit, vandalizëm etj. Provat: *[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim%3AArb.iter&diff=1297893&oldid=1297892 Fshirje e kritikave ndaj tij] *[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Mr._Pseudo&diff=1297894&oldid=1297497 Sharje, fyerje të rënda] *[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kuvendi&diff=prev&oldid=1297916 Shenja racizmi, stigmatizimi, fyerje] *[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Spiro_Ilo&diff=prev&oldid=1297902 Vandalizëm në artikull, heqje e pamotivuar e stampave] *[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Tetovo_boy&diff=prev&oldid=1297884 Fyerje të rënda, racizëm ndaj Tetovo Boy] *[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Mir%C3%ABsjellja&diff=prev&oldid=1297886 Vandalizëm, sharje raciste] *[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Valon_Suma&diff=1297920&oldid=1297911 Vandalizëm] Eshtë i njëjti person që kontrollon edhe Babagjysh. Dyshimi im bazohet këtu, tek sharja e njëjtë që përdorin: Babagjyshi [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Tetovo_boy&diff=prev&oldid=1297129 A e njef Ms. Pseudo? Babagjysh (diskutimet) 16 mars 2013 05:33 (CET)] Arb.iter [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kuvendi&curid=26026&diff=1297916&oldid=1297913 zonja mr.pseudo me troll tetovo boy. ptu race e qelbun jashtqitja e kombit]--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 17 mars 2013 13:31 (CET) == A e ke lexuar shkrimin mbi '''veprimtarinë e përdoruesit Mr. Pseudo''' == :::Unë do ju lutem që '''të reagoni me zgjuarsi''' për diçka të rëndësishme '''që ka të bëjë me përdoruesin Mr. Pseudo'''. Ju lutem merrni kurajon dhe mbani qëndrim ndaj "dikujt?", që me veprimet e tij kërkon të përnjollosë [[Kultura|kulturën]] dhe krijuesit e veprave të [[Arti|artit]] në Shqipëri, duke sulmuar me çdo mjet figura dhe personalitete të njohura, të cilët me djersën e tyre ngritën monumente e përmendore kujtimi për heronjtë e luftës, për vëllezërit tanë kosovarë, por edhe sa e sa njerëz të thjeshtë të popullit. E theksoj këtë se vetëm për artistë e ish-qytetarë të nderuar të këtij vendi po ndërhyhet në mënyrë të përsëritur nga ky person me nofkën '''Rinstikt''' ose '''Mr. Pseudo'''. Ky me "kontributin" e tij jofrytdhënës po përpiqet me çdo mënyrë të hedhë baltë jo vetëm mbi ta, por edhe mbi ne duke u përpjekur të na pengojë në punën tonë në Wikipedia. :::*Ajo që përdoruesi Mr. Pseudo ka bërë duke i dërguar personave: ''Kurreshtja, Koka11, GalateaTeuta, Mikullovci11, IH, Eagleal, Entoni2, Hatake, Planeti, Arianit, Tëfcí, Puntori, Pasthirrma dhe Aeternus'' ‎ është një lloj "'''multi-spam'''", që po ta kishe bërë në Wikipediat e tjera do ta kishin pezulluar menjëherë. :::*'''Ky përdorues merr guximin bile të shajë hapur përdorues''', pavarësisht se deri tani askush nuk ne nuk i ka thënë as edhe një fjalë fyese atij. Shprehni lirisht fjalën dhe mendimin tuaj për këto veprime të këtij "pseudos". :::*Që të bindeni më tepër përveç fjalëve vulgare që ky person ka përdorur në këtë diskutim, po ju jap edhe këto shembuj: :::*[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi:Mr._Pseudo&oldid=1206522 '''Rinstinkt, ka edhe një blog personal''']. Ç'farë ke dashur të na tregosh me këto gjepura? Blogs dhe enciklopedia janë ku e ku me njëra-tjetrën, ketu duhet të merrje menjëherë një paralajmërim 1 dhe stampën: Stop-Reklama. :::*[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kushtetuta_e_Shqip%C3%ABris%C3%AB_1945&diff=next&oldid=1207775 '''Ç'farë ke dashur të bësh këtu'''] me artikullin për kushtetutën? A nuk e di se si shkruhet sado edhe një fjalë e saktë, por për diskutime ma ke gojën brisk? :::*[http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Fatos_Nano&diff=prev&oldid=539893740 '''Po ke 4 redaktimet e tua të vetme në Wikipedinë angleze'''] ç'të ka shtyrë të shkruash keq për ish-presidentin e Shqipërisë, zotin F. Nano? Kush je ti more që kërkon me insistim të njollosësh figura të personaliteteve të njohura shqiptare, të cilët i ka zgjedhur populli në mënyrë demokratike dhe me lirinë e votës? :::*[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Universiteti_Kristal&diff=prev&oldid=1208458 '''Ç'punë të prishi Universiteti Kristal'''] që ja hoqe (-3.643) artikullit? :::*[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Administruesit&diff=prev&oldid=1288992 '''Po kto gjepura këtu çfarë janë?''']. Nqs. do të abstenosh hiq votën dhe pikë. Kërkon të bësh polemika edhe në votime apo si shpjegohet ky veprim. :::*[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3AKuvendi&diff=1289600&oldid=1289590 '''Këtu përdoruesi modifikoi "fshehurazi" redaktmin tim''']. :::*[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskutim%3AKristaq_Rama&diff=1289657&oldid=1289640'''Këtu përdoruesi shuan duke manipuluar diskutimin tim''']. :::<big>'''''Nuk ka as më të voglën pikë dyshimi se manipulimet etë kryera nga [[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr. Pseudo]] janë njëlloj të ngjashme me manipulimet e bëra nga [[Përdoruesi:Tetovo boy|Tetovo boy]]'''''. </big> :::Kjo është dhe një dëshmi tjetër që kemi të bvjmë me një përdorues me konto të shumëfishtë. Ndoshta ka hapur ose do të mundohet edhe llogari të tjera. :::Së fundmi i nderuar Olsi: Të lutem që pas [[Përdoruesi_diskutim:Mr._Pseudo#Wikipedia:Kontrolluesit_e_adresave_IP/kandidimet|sharjes së fundit]] të veprosh drejtë e të pezullosh aktivitetin e dyshimtë të përdorueit "Mr. Pseuso" me bllokimin infinit të adresës IP. Të faleminderit [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 19 mars 2013 09:12 (CET) Përshëndetje Babagjysh! Si ti ashtu edhe Mr. Pseudo po me kerkoni te bej veprime te cilat vetem administruesit i kane ne dore. Une nuk jam e as kam qene ndonjehere administrues dhe prandaj nuk mund te bllokoj as perdorues e as IP! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 19 mars 2013 13:29 (CET) == Administrator on sq Wikinews == How would I propose that an administrator make you a administrator on the sq Wikinews because you are the only active one on there [[Speciale:Kontributet/86.139.246.76|86.139.246.76]] 20 prill 2013 22:14 (CEST) :Hi! Sorry for my late response, but I been inactive for a long time. To propose an admin you have to put your request at [[n:Wikilajme:Administruesit]], but there are no active users in that project so I am going to request a temporary adminship. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 1 maj 2013 00:29 (CEST) ::ok [[Speciale:Kontributet/86.171.33.224|86.171.33.224]] 7 maj 2013 23:10 (CEST) :::I will ask to make ou a per intent administrator I know your not vary active but sometime you edit there and there is no other person editing there but you and to get the project restarted the project needs a person who visit it sometime [[Speciale:Kontributet/90.200.72.155|90.200.72.155]] 8 maj 2013 08:59 (CEST) ::::which page page do I request for it on wiki news sq because I doint understand language [[Speciale:Kontributet/90.200.72.155|90.200.72.155]] 8 maj 2013 09:02 (CEST) :::::could you advertise on here for more users who would like to write news to help edit sq wikinews [[Speciale:Kontributet/90.200.72.155|90.200.72.155]] 8 maj 2013 09:05 (CEST) It is impossible to become a permanent admin because I need at least 5 votes for, but there are no active users there. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 14 maj 2013 22:59 (CEST) ::::::oh ok but couldn't you ask on meta because there are no active users there [[Speciale:Kontributet/90.214.166.145|90.214.166.145]] 22 maj 2013 19:30 (CEST) == Përshëndetje == Përshëndetje, ju mund të më ndihmoni të përmirësuar këtë, në sajë: [[Pedro de San José Betancourt]].--[[Speciale:Kontributet/81.35.206.16|81.35.206.16]] 10 dhjetor 2013 17:14 (CET) == Domatja == Mos e kthe në luftë editimi sepse jam i gatshëm të të coj në metawiki dhe të të bllokoj për redaktime jo kontruktive (nëse nuk arrihet një konsensus këtu). E shikoj që e ke personale, por ska gjë... Tek faqja e diskutimit [[Diskutim:Domatja]], të kam venodur një përkufizim fjalori qe e permend domaten si perime. Ti nuk ke burime(që të thuash se është frut), prandaj të paralajmëroj, ndiq normat e wikit. Mos i kthe më redaktimet pa patur burime për ndryshimet që bën.--<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] ^{[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]}</span></span></span> 26 prill 2015 23:33 (CEST) == UEFA Euro 2016 == Përshendetje Olsi, Shoh që ke punuar stampat për [[:en:UEFA Euro 2016 qualifying|UEFA Euro 2016 kualifikimet]], dhe deri tash shume mire i ke punuar. Nuk e di nëse ke përgatitur materiale edhe për artikull [[:en:UEFA Euro 2016|UEFA Euro 2016]], që mos bëjmë të dy punë të njëjtë. Nëse jo atëhere më trego që të krijoj këtë artikull, dhe ta përkëthej. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 15 korrik 2015 23:38 (CEST) :Jo, nuk kam pergatitur materiale per UEFA Euro 2016 keshtu qe mund ta perkthesh. Dhe te lutem liroje stampen {{tl|flagicon}} se dua ta ndryshoj. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 15 korrik 2015 23:42 (CEST) ::Dhe shto dhe [[en:MediaWiki:Cite link label group-lower-alpha|kete]] ne Wikipedian shqip. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 15 korrik 2015 23:44 (CEST) :::Olsi e lirova {{tl|flagicon}} per nje jave. Kujdes me ndryshimet që do i bëjsh, sepse shum faqe përdorin këtë stampë.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 15 korrik 2015 23:53 (CEST) ::::Shumë flm! Thjesht do shtoj disa shtete, nuk do bej ndonje ndryshim te madh. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 15 korrik 2015 23:56 (CEST) == Ndeshja Serbi–Shqipëri == Prsh, a ke mundësi ta krijosh faqen Ndeshja Serbi–Shqipëri, sepse besoj se ka një rëndësi të madhe për lexuesit. --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 31 korrik 2015 09:02 (CEST) :Pershendetje! Sapo te perfundoj te gjitha grupet per eliminatoret e EURO 2016, do ta krijoj edhe ate artikull. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 31 korrik 2015 14:21 (CEST) ::Flm shumë, sepse me të vërtet e meriton një vend në Wikipedian shqip.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 31 korrik 2015 18:02 (CEST) == Dekoratë == {{Dekorata|Football_Barnstar_Hires.png|Për krijimin e artikullit [[Ndeshja Serbi-Shqipëri]], si dhe shumë artikujve të tjerë me temë nga futbolli.|nënshkrimi=[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 11 gusht 2015 11:47 (CEST)}} Faleminderit për vlerësimin Ammartivari! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 11 gusht 2015 23:55 (CEST) == Ndryshime automatike ose manuale?? == Përshëndetje Olsi, Pash para disa ditësh që bëre disa ndryshime tek artikujt për futbollistë dhe të gjitha janë të njëjta[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Lukas_Spendlhofer&curid=157490&diff=1546150&oldid=1531774 1] [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Luiz_Gustavo&curid=155384&diff=1546149&oldid=1491641 2] [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Luis_Su%C3%A1rez&curid=137648&diff=1546148&oldid=1478480 3] ... etj. Ke përdor ndonjë mjet ose nje nga nje manualisht i ke bërë??--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 14 gusht 2015 00:01 (CEST) :Jane redaktime gjysmeautomatike. I kam kryer me ndihmen e AutoWiki Browser. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 14 gusht 2015 00:25 (CEST) ::Shume mire. Un nuk kam perdor asnjhere ndonje mjet si ky, por mund te me hyje ne pune. Flm.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 15 gusht 2015 22:33 (CEST) == AWB == Tjeta, a din nësë AWB punon në OS X Yosemite? --[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 15 gusht 2015 19:33 :Ne [[en:Wikipedia:AutoWikiBrowser]] shkruhet qe ky program eshte vetem per Windows dhe Linux, por megjithate mund te provosh [http://winebottler.kronenberg.org/ WineBottler]. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 15 gusht 2015 19:44 (CEST) == Roboti == E ke marrë miratimin për robotin? -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>&#9641;</big></span>]]</span> 17 gusht 2015 12:21 (CEST) == Roboti u bllokua == Roboti që kishe nisur u bllokua nga unë për një periudhë të pacaktuar sepse ishte robot i pamiratuar. Në faqen e robotit '''nuk''' ka asnjë material që të tregonte se roboti i kontrolluar dhe nisur nga [[Përdoruesi:Olsi]] kishte marrë miratimin dhe konsensusin e komunitetit. Ky veprim që ke bërë është një shkelje e normave të wikipedisë. Nga politikat mbi robotëtë në gjuhën angleze: "'''''Administrators may block bot accounts that operate without approval''', operate in a manner not specified in their approval request, or operate counter to the terms of their approval or bot usage policy.''" Nga normat e përkthyera në shqip: "'''Administratorët do të bllokojnë robotët, pa hezitim, në qoftë se nuk janë të aprovuar''', bëjnë diçka që operatori nuk e pret, ngatërrojnë artikujt, modifikojnë shumë shpejt, ose nisen në anonimitet. Një operator bot-i është i inkorajuar, por jo e domosdohme, që të postojë adresën e tyre në faqen e tij, që të kuptohet kush është i zoti i një roboti i nisur në anonim." -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>&#9641;</big></span>]]</span> 17 gusht 2015 12:35 (CEST) == Rreth bllokimit të robotit. == Ndër rregullat për robotët thuhet: "Administratorët do të bllokojnë robotët, pa hezitim, në qoftë se nuk janë të aprovuar,". këtë ta kam bërë të qartë edhe tek faqja jote e përdoruesit. Ti [[Përdoruesi:Olsi]] duhet të më drejtoheshe mua, sepse unë ta kam bllokuar robotim, dhe me të drejtë sepse po ndjek normat e Wikipedisë. Gjjithashtu gënjen, sepse me robotin ke bërë mbi 30 redaktime. Tani, prit të marrësh aprovimin dhe mëpastaj unë personalisht do ta zhbllokoj. Gjithashtu je i lutur të mos shpifësh më si ke bërë më sipër. Flm. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>&#9641;</big></span>]]</span> 17 gusht 2015 14:41 (CEST) :Kerkesen e bera, tani roboti eshte ne faze prove dhe duhet te lejohet te redaktoje. Kjo eshte hera e pare qe krijoj nje robot dhe nuk mund te kerkoja miratimin e tij, pa e ditur nese do te funksiononte apo jo. E njejta gje ka ndodhur edhe me [[User:Roboti Tung|Robotin Tung]], i cili redaktimin e pare e ka bere me 3 shtator 2012, ndersa Euriditi e ka vendosur kerkesen me 5 shtator dhe eshte teper normale. Roboti im nuk shkaktoi ndonje dem ne Wikipedia dhe kuptohej se ishte robot i ri dhe nuk ishte nevoja ta bllokoje direkt. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 17 gusht 2015 14:56 (CEST) ::Rregullat thonë se administratorët duhet/mund t'i bllokojnë robotët jo vetëm kur bëjnë redaktime të dëmshme por edhe nëse nuk janë të aprovuar. Kur të aprovohet atëhere do t'ia heq bllokimin. Gjithashtu je i lutur të mos gënjesh apo dizinformosh më përdorues të tjerë duke paraqitur gjysmë të vërteta. Unë bllokimin e bëra duke u bazuar tek rregullat mbi robotët. Nga anglishtja: "'''''Administrators may block bot accounts that operate without approval''', operate in a manner not specified in their approval request, or operate counter to the terms of their approval or bot usage policy.''" .P.S. Ti nuk kishe lajmëruar asnjë njeri se do të bëje testime. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>&#9641;</big></span>]]</span> 17 gusht 2015 15:05 (CEST) :::Wikipedia angleze nuk eshte wikipedia shqiptare dhe nuk mund te marresh per baze rregullat e saj. Tani mund ta zhbllokosh robotin qe te bej edhe disa testime te tjera? --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 17 gusht 2015 16:09 (CEST) ::::Prap bën sikur nuk kupton. Të njëjtat rregulla janë edhe të shkruara shqip. Kur të marrësh aprovimin do të zhbllokohet. Tani them se duhet të fokusohemi tek gjykimi i robotit... dhe kam frikë se meqë '''Eagleal''' (burokrati që merrej me robotët dhe i vetmi që ka eksperiencë të mjaftueshme) nuk është aktiv, do të duhet të presim apo të shikojmë nëse miratimin mund ta marrësh tek meta.wiki. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>&#9641;</big></span>]]</span> 17 gusht 2015 16:14 (CEST) ::::Mundohu të kontaktosh Eagleal-in me e-mail, që ta mbyllim sa më parë këtë çështje. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>&#9641;</big></span>]]</span> 17 gusht 2015 16:15 (CEST) :::::E kontaktova po vështirë se do të kthehet. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 17 gusht 2015 16:19 (CEST) Nëse nuk ka burokratë aktivë atëhere duhet të shkosh këtu: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Bot_status meta.wikimedia], gjithnjë pasi të kesh marrë njëfarë miratimi nga komuniteti (gjë që ti nuk e ke bërë - as nuk njoftove se do të bëje testime...). [[:m:Steward requests/Bot status]] Ja çfarë thotë: "''This page hosts requests for a bot flag on a Wikimedia wiki with no bureaucrats. Please read the instructions before posting a request. Do NOT post your request here until you get community approval (ie, don't list your bot here if you haven't consulted the local wiki for at least a week, or whatever local policies dictate).''" Pra, me pak fjalë, merr njëherë aprovimin e komunitetit pastaj kërko miratimin nga steward-ët. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:1px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<span title="Diskuto"><big>&#9641;</big></span>]]</span> 17 gusht 2015 16:26 (CEST) :Shpresoj që tash e tutje të punoj edhe unë pak më shumë me ro'''Bot'''et, dhe e quaj pak fatkeqesi pasi une jam i fushes IT dhe me eksperience prej 7 vitesh ne wikipedia dhe nuk kam tentuar te punoj, dhe do ishte fatkeqesi edhe me e madhe nese ne nuk e perkrahim Olsin, edhe nëse është vetëm fillestar. Përderisa Bot-i nuk është i dëmshëm atëherë mendoj nuk duhet të bllokojmë dhe ta miratojmë. Eagleal dhe Euriditi, kanë eksperiencë të mirë me Bot-et, dhe shpresoj te japin mendimin e tyre, por Olsi po tregon se ka ambicje dhe aftësi, dhe ne na duhen përdorues që mund të kuptojnë më shumë në këtë aspekt.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 17 gusht 2015 21:42 (CEST) ::Faleminderit per mbeshtetjen Liridon. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 17 gusht 2015 22:10 (CEST) :::Eagleal dhe Euriditi veshtire se do te kthehen, te pakten keto dite. Te lutem voto te [[Wikipedia:Botët/Kërkesë_për_miratim/OlsiBot]] sepse me 2 vota per dhe 1 kunder veshtire te miratohet roboti nga stewardet te meta. Dhe nese e sheh te arsyeshme, mundesisht zhbllokoje robotin ne menyre qe te bej disa testime me te. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 17 gusht 2015 23:23 (CEST) ::::Sot po shfletoja disa diskutime të vjetra, dhe ju të dy (Mr.Pseudo dhe Olsi) shpesh paskeni pasur mosmarrveshje. Nuk ju njoh asnjërin dhe prandaj nuk mbaj anën e asnjërit, thjesh Votova ashtu si mendoj së është më mirë për wikipedian. Ndërsa për zhbllokimin, së pari le të miratohet nga meta, pastaj zhbllokimi.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 18 gusht 2015 01:08 (CEST) Faleminderit per votimin. Zhbllokimi me duhet vetem per te testuar me tej robotin dhe kjo gje lejohet. Roboti nuk mund te bllokohet gjate fazes se testimit. Megjithate une po perdor Wikifjalorin aktualisht per ta testuar me tej. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 18 gusht 2015 01:17 (CEST) == Bashkia Tiranë == Tjeta shtova të gjithë njësitë dhe vendbanimet e [[Bashkia Tiranë|'''Bashkisë Tiranë''']], hidhja një sy.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 24 gusht 2015 01:26 (CEST) :Sapo e pashe, shume shume mire! Faleminderit për ndihmën! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 24 gusht 2015 01:30 (CEST) ::I ke këtu për çdo bashki: http://www.reformaterritoriale.al/images/presentations/Tabelat.pdf .--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 24 gusht 2015 01:36 (CEST) :::Flm :) --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 24 gusht 2015 01:40 (CEST) ::::Hidhja një sy kësaj: [[Përdoruesi:Ammartivari/Bashkitë]].--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 24 gusht 2015 01:48 (CEST) Shumë punë e mirë. Besoj se mund ta vendosësh te [[Lista e bashkive të Shqipërisë]]. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 24 gusht 2015 01:51 (CEST) :Ta plotësoj njëherë dhe pastaj do e vendosi. Gjithashtu mendoj se duhet të redaktohen [[:Kategoria:Stampa:Qarqet e Shqipërisë|'''këto stampa''']], që ti përkojnë reformës territoriale.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 24 gusht 2015 01:55 (CEST) ::Po patjeter. Do te mundohem t'i rregulloj me rradhe. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 24 gusht 2015 02:01 (CEST) == Navbox == Tjeta, pasi ndërhyre në modulin:Navbox ka diçka që nuk shkon dhe nuk po dalin fare kutitë e navigimit. Nëse nuk e di me siguri se çfarë duhet bërë më thuaj, do të ndihmoj.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 24 gusht 2015 16:16 (CEST) :Mendova qe ta perditesoj stampen, sic eshte ne enwiki, por e pashe qe nuk shkoi mire dhe e ktheva ndryshimin e bere. Tani po e provoj te [[Stampa:Navbox/Livadhi]]. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 24 gusht 2015 16:18 (CEST) ::Tani po punon siç duhet. Gjithashtu Stampa:Bashkia, më duket e paplotë dhe që duhet ri strukturar.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 24 gusht 2015 16:37 (CEST) :::Cfare mund te ndryshojme te [[Stampa:Bashkia]]? --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 25 gusht 2015 01:11 (CEST) ::::Ta bëjmë me më shumë parametra, siç janë hartat, njësitë, etj.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 25 gusht 2015 01:22 (CEST) P.sh. ''Nr. i njësive: ''? Apo ''Njësitë:'' dhe te listohen te gjitha njesite ne stampe? --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 25 gusht 2015 01:38 (CEST) :Numri mendoj se do ishte më mirë, sepse për njësit flet aritulli. Gjithashtu besoj se përodrimi i Stampës:Infobox vendbanim është i mirë për bashkitë.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 25 gusht 2015 01:43 (CEST) ::Ndoshta mund te shtojme disa parametra të infobox vendbanim te bashkia. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 25 gusht 2015 01:52 (CEST) == Një përmirësim == Përshëndetje, Kishit bërë një gabim, duke krijuar ‎'''Pëdoruesi:Olsi/Për të bërë''' në vend të '''‎Përdoruesi:Olsi/Për të bërë'''. E zhvendosa faqen dhe e tek ‎[[Përdoruesi:Olsi/Për të bërë]] dhe e fshiva faqen [[‎Pëdoruesi:Olsi/Për të bërë]] . --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 25 gusht 2015 12:22 (CEST) :Shume faleminderit! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 25 gusht 2015 13:33 (CEST) == Stampat e Qarqeve == Si mendon, a do ishte më mirë të hiqeshin rrethet nga stampat e qarqeve, sepse nuk njihet më si ndarje administrative zyrtare. As në Wiki anglsiht nuk paraqiten nepër stampa.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 25 gusht 2015 15:13 (CEST) :[[Përdoruesi:Olsi/Bashkia|Kështu]]? Une jam dakord megjithate mendoj se kjo duhet diskutuar edhe me perdoruesit e tjere. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 25 gusht 2015 15:37 (CEST) ::Po sepse, ligji është i qartë. 12 qarqe dhe 61 bashki, dhe me njësitë administrative.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 25 gusht 2015 16:07 (CEST) == Urime == Urime dhe punë të mbarë si administrues.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 4 shtator 2015 20:08 (CEST) :Shume faleminderit!! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 4 shtator 2015 20:09 (CEST) ::Urime për detyrën e administruesit, më vjen keq që s'pata mundësi të votoja.[[Përdoruesi:Visi90|Visi90]] ([[Përdoruesi diskutim:Visi90|diskutimet]]) 7 shtator 2015 14:03 (CEST) :::Faleminderit Visi! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 7 shtator 2015 14:17 (CEST) ::::Megjithëse me pak vonesë: urime por pozicionin dhe përgjegjësine e re [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]]! --[[Përdoruesi:Leeturtle|Redon Skikuli]] ([[Përdoruesi diskutim:Leeturtle|diskutimet]]) 13 dhjetor 2015 11:23 (CET) :::::Shumë faleminderit Redon!! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 13 dhjetor 2015 17:08 (CET) == Të fundit == Sapo e pashë se ktheva disa versione të mëparshme, ishte gabim.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 7 shtator 2015 16:13 (CEST) :Ne rregull, s'ka problem, ne fakt mendova se mos kishe lene hapur llogarine dhe ishte futur ndonje person tjeter ne llogarine tende. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 7 shtator 2015 16:15 (CEST) == Roboti == Përshëndetje Olsi, Si funksionon mënyra e robotit, a kemi mundësi që ti japim detyra të ndryshme kohë mbaj kohe ose është i përcaktuar vetëm për një fushë? Nuk e di sa janë të mundura për ti realizuar, por kam dy qështje që ndoshta do na lehtësonet punën roboti në redaktime masive. #E para është për '''shtim masiv të një stampe''' në artikujt e vjetëruar. Të llogaritet koha prej kur është redaktuar për herë të fundit një artikul - deri më sot dhe nëse artikulli për X kohë (psh 4 vite) nuk është redaktuar, atëherë roboti të shtojë stampën {{tl|Përditëso}} që ky artikull është i vjetër dhe se nuk mund të merret plotësisht i saktë. #E dyta është për '''zëvendësim masiv të fjalëve.''' Pasi që përcjellimi për kategoritë është i pamundur(nuk ka efektin si te artikujt), të riemërohen kategoritë të shkruajtura gabim në të gjithë artikujt. Rast tjetër është gabime drejtshkrimor i [[Kantoniet e Francës]] që ka (4.002 [[Speciale:LidhjetKëtu/Kantoniet_e_Francës|lidhje]]), të cilën lirisht mund ta përcjellim te [[Kantonet e Francës]], mirpo si tekst do jet gabim në 4000 artikuj, dhe zëvendësimi do ishte më i arsyeshëm. Tek [[Speciale:FaqeteDëshiruara]] ka dhe plot që janë shkruar gabim dhe që kanë plot lidhje. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 15 shtator 2015 18:10 (CEST) :Pershendetje Liridon! E dyta mendoj se mund te realizohet ndersa per te paren do te te them me vone nese do te mund te bej dicka. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 15 shtator 2015 23:51 (CEST) ::Ishin 97 stampa qe e kishin tesktin gabim dhe tani cdo gje eshte ne rregull dhe [[Kantoniet e Francës]] nuk ka me asnje lidhje pervec kesaj faqeje. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 16 shtator 2015 00:29 (CEST) :::Faleminderit.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 16 shtator 2015 18:15 (CEST) Nese ke vene re ndonje gabim tjeter, ose deshiron te zhvendosesh ndonje kategori, me thuaj perseri. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 21 shtator 2015 22:57 (CEST) == Fotografite == Pershendetje Olsi, Skedat qe po gris/fshin ne menyre masive, a jane vetem te paperdorura, ose nuk kane licensa dhe kunder rregullave ?--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 18 shtator 2015 15:49 (CEST) :Pershendetje! Mosperdorimi i skedes eshte nje kusht i mjaftueshem per ta fshire ate, megjithate shumica (mbi 98%) mendoj se kane qene pa license, ose me license te gabuar. Sipas rregullave, do duhen te fshihen edhe figurat e perdorura qe jane pa license por i kam lene dhe kam menduar ta diskutoj me te tjeret kete pune. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 18 shtator 2015 15:57 (CEST) ::Nuk i kam kontrolluar te gjitha nje per nje, por ato qe kam pare kane qene te githa pa license. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 18 shtator 2015 16:01 (CEST) :::Ok, vetem doja te dije. Te gjitha qe jane pa license patjeter duhet te fshihen.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 18 shtator 2015 17:27 (CEST) == Thirrje për pjesëmarrje aktive në Wikipedia Weekend 2015 == Përshëndetje Olsi, Shpresoj që projektet po ju shkojnë mirë. Po ju shkruaj për Wikipedia Weekend, edicioni i dytë këtë vit që mbahet në 5-6 Dhjetor 2015 në Tiranë. Wikipedia Weekend është takimi vjetor i wikipedianëve nga vënde si Kosova, Shqipëria, rajoni dhe Evropa me qëllim ndarjen e eksperiencave midis nesh si dhe ekspozimin e projekteve të Wikimedia në Wikipedianë potencialë. Vizioni i organizatorëve është që ky aktivitet të bëhet cdo vit dhe të ndikojë sadopak në rritjen e komunitetit tonë dhe të përmirësimit të Wikipedia në shqip, të Commons dhe jo vetëm. Mendojmë se do ishte interesante dhe shumë e dobishme për komunitetin shqipfolës të Wikipedia të ishit pjesë e këtij eventi, si një kontribues aktiv i komunitetit, me vecorinë e pjesëmarrësit ose/dhe ligjëruesit. Për më shumë informacion dhe aplikime për pjesëmarrje ju lutem shikoni këtu: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Weekend_in_Tirana_2015. Për cdo pyetje mos hezitoni të na kontaktoni duke lënë shënimin tuaj në faqen Meta si më lart. Shpresoj të shihemi në Wikipedia Weekend 2015. --[[Përdoruesi:Leeturtle|Redon Skikuli]] ([[Përdoruesi diskutim:Leeturtle|diskutimet]]) 4 nëntor 2015 15:02 (CET) :Faleminderit per ftesen Redon! Sapo u regjistrova dhe me shume mundesi do te marr pjese ne aktivitet. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 12 nëntor 2015 22:32 (CET) == Warren Consolidated Schools == Hi! I'd like to see if you have time right now to start an Albanian stub on [[:en:Warren Consolidated Schools]]. Did you finish "UEFA Euro 2016 qualifying"? [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 4 dhjetor 2015 08:03 (CET) : Thank you so much! I really appreciate it! I went ahead and linked to the Albanian videos from the school district. [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 9 dhjetor 2015 12:16 (CET) Are you interested in starting a stub on [[:en:Sterling Heights, Michigan]]? That is one of the cities served by Warren Consolidated. It is sister cities with a city in Albania and it's gotten a lot of immigration from there. [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 9 dhjetor 2015 12:16 (CET) :Hi WhisperToMe! I think I will help you with that next week! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 9 dhjetor 2015 21:31 (CET) ::Ok! Please let me know when you are finished :) [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 10 dhjetor 2015 01:16 (CET) :::Hi [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]]! Sorry for my late response. Your [[Sterling Heights|requested article]] is created. It is a stub right now, but I may expand it in the future. Thank you! --[[Përdoruesi:Olsi|<span style="color: #329ea8; text-shadow: 1px 3px 3px rgba(0, 0, 0, 0.2);">Olsi</span>]] <small>(''[[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|<span style="color: #329ea8; text-shadow: 1px 3px 3px rgba(0, 0, 0, 0.2);">diskutimet</span>]]'')</small> 27 janar 2016 00:14 (CET) == Wikipedia is getting 15 years - WMF projects - translation of Wikidata labels and descriptions == <div dir="ltr" > : lang='''sq''' : [http://tools.wmflabs.org/autolist/autolist1.html?lang=sq&props=31,218,219,220,506,1406&q=claim%5B1800%5D <nowiki>?lang=</nowiki>'''sq'''<nowiki>&props=31,218,219,220,506,1406&q=claim[1800]</nowiki>] – [{{fullurl:w:sq:{{FULLPAGENAME}}|uselang=sq}}#<span dir="ltr" LANG="sq" >{{#LANGUAGE:sq}}</span>] Dear Olsi; There will be a birthday soon: Wikipedia is getting 15 years. I want to let you know that the number of '''[[d:Wikidata:Database reports/WMF projects]]''' ^{there is also the page '''[[d:Wikidata:Database reports/Wikipedia versions|Wikipedia versions]]'''} has increased to more then 409; there are also pages from Wikibook project pages to Wikiversity and Wiktionary project pages in that list. You may be interested in adding Wikidata labels and descriptions in your language. '''Only a few, maybe five.''' Please follow also the discussion at '''[[d:property talk:P218]]''' and comment there.<br /> Maybe you can translate this and use it somewhere: If this is your first edit at wikidata: First go to [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Database_reports/Wikipedia_versions?setlang=sq Wikipedia_versions?setlang=sq]. This will select the interface language for you. Then open the label links you want to translate in a new browser tab for each link. You should see an edit button and you should be able to insert the label in the corresponding field using a click/doubleklick. Same for the description and alias. Save your changes and go to another label link from the main list. Good luck!<br /> Best regards [[user:Gangleri|Gangleri]] also aka [[Përdoruesi:I18n|I18n]] ([[Përdoruesi diskutim:I18n|diskutimet]]) 14 janar 2016 09:48 (CET) </div> == Zevendesime me Olsibot == Përshëndetje Olsi, Nëse ke pak kohë të lirë, të zëvendësosh disa stampa në faqen e diskutimit të disa faqeve me Olsibot, besoj se në mënyrë automatike do na kursente shumë kohë. Un i kam bërë ridrejtim tek stampa, gjithsesi do ishte më mirë të mos figuroj emri përdorues në një faqe WikiProjekti. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 14 janar 2016 22:53 (CET) * Faqet në kategorinë [[:Kategoria:WikiProjekti Finlanda|WikiProjekti Finlanda]]: stampa <code><nowiki>{{Përdoruesi:Liridon/WPFinlanda}}</nowiki></code> të zëvendësohet me <code><nowiki>{{WPFinlanda}}</nowiki></code> * Faqet në kategorinë [[:Kategoria:WikiProjekti Islanda|WikiProjekti Islanda]]: stampa <code><nowiki>{{Përdoruesi:Liridon/WPIslanda}}</nowiki></code> të zëvendësohet me <code><nowiki>{{WPIslanda}}</nowiki></code> ::<span style="white-space:nowrap;">[[File:Yes check.svg|20px|Done]]&nbsp;'''U bë'''</span> --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 14 janar 2016 23:41 (CET) ::: Faleminderit Olsi --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 15 janar 2016 12:17 (CET) ==Vijat Papilare== :::Olsi të lumtë je aktiv , por faqen qe me grise kishe te drejte sepse pasi klikova per ti krijuar një faqe të re , desha vetëm ta provoja a po mundesha edhe e shkrova "ASF"(kotas) , rishikoje artikullin. -- [[Përdoruesi:Kurioziteti123|Kurioziteti123]] ([[Përdoruesi diskutim:Kurioziteti123|diskutimet]]) 19 janar 2016 22:51 (CET) Pershendetje Kurioziteti123! Here tjeter, kur deshiron te provosh dicka, te keshilloj te shtypesh butonin ''Parapamje'' kur teston dicka. Artikulli duket mire, por ka nevoje per referenca, strukturim, kategorizim dhe lidhje nderwiki. Nese do te kesh nevoje per ndihme, mund te me pyesesh ne cdo cast. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 19 janar 2016 22:56 (CET) :[[Përdoruesi:Kurioziteti123|Kurioziteti123]], mos valle e ke kopjuar artikullin nga libri ''Kriminilastika'' qe ke shenuar aty? --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 19 janar 2016 23:04 (CET) : Olsi përkundrazi të them të drejten skam dasht me lan artikullin pa referenca , se veq 1 paragraf i vogël është aty -- [[Përdoruesi:Kurioziteti123|Kurioziteti123]] ([[Përdoruesi diskutim:Kurioziteti123|diskutimet]]) 20 janar 2016 12:26 (CET) ::Ne rregull atehere, te lumte! Do te te keshilloja qe artikujt t'i ndash ne seksione dhe te mos ngarkosh me figura ne Commons se pashe se kishe ngarkuar disa figura dhe te ishin fshire, dhe me shume mundesi do te te bllokojne pas kesaj figure qe ngarkove tani, pasi eshte pa licence. Mundohu te gjesh artikullin ne anglisht (ose ne ndonje gjuhe tjeter) dhe te shikosh nese ka atje figura dhe po te njejtat figura vendosi ketu. Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 20 janar 2016 00:33 (CET) == Falenderim == Faleminderit per privilegjin, shpresoi te mos jete i komplikuar ne perdorim.--[[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 17 shkurt 2016 20:43 (CET) :Ndoshta do ta kesh pak te veshtire ta perdoresh si fillim, sidomos ne rastet kur ka shume redaktime ne pritje per tu kontrolluar ne nje artikull te vetem, por besoj se do ia marresh doren pak nga pak. --[[Përdoruesi:Olsi|<span style="color: #329ea8; text-shadow: 1px 3px 3px rgba(0, 0, 0, 0.2);">Olsi</span>]] <small>(''[[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|<span style="color: #329ea8; text-shadow: 1px 3px 3px rgba(0, 0, 0, 0.2);">diskutimet</span>]]'')</small> 17 shkurt 2016 21:19 (CET) == Kush i ka vendosur keta Liridon dhe Olsi te editojne faqet? == Kush i ka autorizuar keta Olsi dhe Liridon te editojne faqet e wikipedias ne shqip? A mund ta di publiku se kush jane keta? Cfare ekspertize kane? Ju faleminderit per pergjigjen. ==Help== Hi Olsi. As administrator, can you please help us against vandalism carried on by User K9re11 who has been attacking on several wikis our page https://sq.wikipedia.org/wiki/Immagine_%26_poesia for weeks? He has been putting a ''delete'' templete everywhere. How can we stop him? Thanks ---[[Përdoruesi:Aeron10|Aeron10]] ([[Përdoruesi diskutim:Aeron10|diskutimet]]) 31 mars 2016 07:33 (CEST) == The Wikipedia Adventure == Përshëndetje Olsi, si je? Kam filluar të përkthej projektin [[Wikipedia:The Wikipedia Adventure|The Wikipedia Adventure]] nga versioni i [[:en:Wikipedia:The Wikipedia Adventure|enwiki]], mirëpo dicka ka problem ose më mungon ndonjë modul, dhe js skripta nuk ekzekutohet për të nxjerrë dritaret pop-up ose nuk i lexon parametrat nga url. Kur të kesh pak kohë të lirë hidhi një sy, [[Wikipedia:The Wikipedia Adventure/Index|ky është indeksi i faqeve]] të krijuara deri tash.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 11 prill 2016 23:50 (CEST) :Pershendetje Liridon! Duke pare Special:Version, per [[Special:Version|Wikipedian shqiptare]] dhe ate [[:en:Special:Version|angleze]], vura re se kjo e fundit kishte shtojcen (extension) [[:mw:Extension:GuidedTour|GuidedTour]], shtojce te cilen e kishte edhe Wikipedia serbe, kineze etj. por jo Wikipedia shqiptare, prandaj mendoj se ky eshte shkaku se perse nuk dalin dritaret pop-up. Nuk e di ne fakt si mund te kerkohet qe te perfshihet edhe te Wikipedia jone kjo shtojce pasi ky projekt (TWA) duket shume interesant. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 12 prill 2016 00:57 (CEST) ::Bera nje [https://phabricator.wikimedia.org/T132412 kerkese ne phabricator], shpresoj ta shtojne. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 12 prill 2016 01:22 (CEST) :::Mesa duket duhet konsensusi i komunitetit. [[Wikipedia:Kuvendi#Aktivizimi i shtojces (extension) GuidedTour]]. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 12 prill 2016 02:30 (CEST) ::::Faleminderit për ndihmën Olsi. Shpresoj shtojca ta zgjidhë problemin, konsensusi është i lehtë.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 12 prill 2016 09:43 (CEST) ::::Olsi, faleminderit përsëri, e kishin instaluar sot shtojcën, dhe e testova dhe pash se e zgjidhi problemin e dritareve.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 14 prill 2016 18:54 (CEST) == Opcioni per citim ne toolbar == Pershendetje Olsi, a mundesh te lutem me ndihmu ne instalimin e opcionit per citim ne toolbar? Do t'na ndihmonte shume ne referencimin me te mire te Wikipedias shqip. Flm! --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 13 prill 2016 20:07 (CEST) :Pershendetje Arianit! E shtova si opsion, por eshte akoma anglisht. Neser do te kontrolloj stampat per te pare nese jane ne rregull dhe do te bej edhe perkthimin. Mesazhet per perkthim jane [[MediaWiki:RefToolbarMessages-en.js|ketu]]. Nese deshiron t'i perkthesh mund te vendosesh tekstin e perkthyer ne faqen e diskutimit. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 13 prill 2016 22:27 (CEST) ::Bukur! Të premten në mbrëmje do të ndihmoj në përkthim. Faleminderit! --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 14 prill 2016 09:52 (CEST) :::Më duket se ky ndryshim, ka bërë problem artikujve të futbollistëve, dhe janë mbi 900 faqe në këtë kategori [[:Kategoria:Pages with script errors]] qe u ka shkaktuar probleme në referenca. Shtova disa nën-faqe që ishin ''required*'' te Moduli Citation, mirëpo përsëri ka probleme.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 14 prill 2016 23:00 (CEST) ::::Tani duhet te jete gjithcka ne rregull. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 15 prill 2016 02:07 (CEST) U bë përkthimi. Integroje të lutem. Flm! --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 16 prill 2016 15:08 (CEST) :<span style="white-space:nowrap;">[[File:Yes check.svg|20px|Done]]&nbsp;'''U bë'''</span> --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 16 prill 2016 18:39 (CEST) axzm1843s90ixisr1qs1j6d1rqgc0a0 0 181986 3006816 2587677 2026-07-07T09:29:50Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006816 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Sandra Bagarić | other_names = | image = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|5|4|1974|df=yes}} | birth_place = [[Zenica]], [[Bosnja dhe Hercegovina]] | death_date = | death_place = | occupation = Aktore, këngëtare operash | years_active = 1992–present }} '''Sandra Bagarić''' (e lindur më 5 prill të vitit 1974) është një këngëtare operash dhe aktore [[Kroatët|kroate]]. Ajo ka lindur në [[Zenica]], [[Bosnja dhe Hercegovina]] , ku dhe ndoqi Shkollë të Lartë për Muzikën. Ajo vazhdoi studimet e saj muzikore në Sarajevë, por për shkak të luftës u zhvendos në Zagreb në vitin 1992. Në Zagreb ajo mori pjesë në Akademinë e Muzikës. Ajo ka kënduar në shumë opera, duke përfshirë ''Madame Troubadur'', ''Grofica Marica'', ''Šišmiš'', ''Boccaccio'' dhe ''Tko pjeva zlo ne misli''. Ajo ka marrë pjesë në [[Croatia_in_the_Eurovision_Song_Contest_2007|Dora 2007]], së bashku me [[Kraljevi_ulice|''Kraljevi ulice'']]. Ata performuan ''"Pjesma za novčić"'' dhe e fituan vendin e dytë. == Filmografia == === Rolet në televizion === {| class="wikitable cx-highlight" !Viti !Film !Roli !Shënim |- |2002 |''Obećana zemlja'' |TV seri |- |2007 |''[[Naša_mala_klinika|Naša mala klinika]]'' |Gospođa |Episodi:"Sve crno" |- |2008 |''[[Zabranjena_ljubav|Zabranjena ljubav]]'' |Eleonora Šarić |Rol në 15 episode |- |2015-2016 |''[[Samo ti pričaj]]'' |Dubravka Jakšić | |} === Dublime === {| class="wikitable" !Viti !Film !Roli !Shënim |- |2013 |''[[Legends_of_Oz:_Dorothy's_Return|Legjendat e Oz: Dorothy e Kthimit]]'' |Kina Princess |Dublimi me zë në kroatisht |} == Referimet == * escdaily.com. [https://archive.today/20130122081649/http://escdaily.com/articles/8838 Croatia: Results of the second heat] * EZadar (3 July 2008). [http://www.ezadar.hr/clanak/sandra-bagaric-u-pagu-sam-zaprosila-svog-supruga Sandra Bagarić: U Pagu sam zaprosila svog supruga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160410164307/http://www.ezadar.hr/clanak/sandra-bagaric-u-pagu-sam-zaprosila-svog-supruga |date=10 prill 2016 }} (Croatian) [[Kategoria:Lindje 1974]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] jlijhehswdwvuz3srh8kjbbbjp3tllb 1 181987 3006817 1995878 2026-07-07T09:29:50Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006817 wikitext text/x-wiki {{CEE Spring 2016| user=Liridon | topic=Gratë |topic2=Kulturën | country=Kroacisë }} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Sandra Bagarić]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1995877 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://archive.is/20130122081649/http://escdaily.com/articles/8838 te http://escdaily.com/articles/8838 Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 08:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Sandra Bagarić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006816 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160410164307/http://www.ezadar.hr/clanak/sandra-bagaric-u-pagu-sam-zaprosila-svog-supruga për lidhjen http://www.ezadar.hr/clanak/sandra-bagaric-u-pagu-sam-zaprosila-svog-supruga. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2026 11:29 (CEST) 3ou0o1lbxkiwrk04strwd1m9ah932bu 4 196848 3006536 3004808 2026-07-06T13:56:29Z MediaWiki message delivery 56618 /* Tech News: 2026-28 */ pjesë e re 3006536 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Wikipedia:Buletini Teknik/styles.css" /> <div class="header"> <div class="main-grid"> <div>[[Skeda:Wiki-tech-logo.svg|100px|link=|alt=Stema e Buletinit Teknik]]</div> <div><div class="title">Buletini Teknik</div></div> <div>{{Archives|style=display:unset; float:none; margin:auto; padding:0; background:none; border:none;|image=none|auto=short|age=3|bot=MajavahBot}}</div> </div> <div class="details"> Këtu gjenden informacione për zhvillimet më të fundit teknike. Faqja përditësohet automatikisht nga [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] sa herë që kemi lajmërime të reja.<br><br>Nëse dëshironi që lajmërime të tilla t'i merrni dhe në faqen tuaj personale të diskutimit, mund të abonoheni duke ndjekur udhëzimet [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|këtu]].<br><br>Nëse faqja ndryshon në të ardhmen, sigurohuni që përveç lidhjes më lart, të bëni dhe ndryshimin e nevojshëm te faqja [[m:Distribution list/Technical Village Pumps distribution list|këtu]]. </div> {{Shortcut|WP:BT}} </div> __TOC__ {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Wikipedia:Buletini Teknik/Arkivi %(counter)d |algo = old(3d) |counter = 2 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} <section begin="dritare" /> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 korrik 2026 15:56 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> jfqdv6c4ub2bp8gx0a4ohc81kzd3vxh 1 213999 3006748 2869920 2026-07-07T06:19:30Z Smallem 126080 Rregullim i gabimit missing-end-tag (balancim i formatimit të cituar, pa ndryshim përmbajtjeje) – përmes Claude AI 3006748 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Ramiz Cërnica/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} --[[Përdoruesi:AferditaH|AferditaH]] ([[Përdoruesi diskutim:AferditaH|diskutimet]]) 9 prill 2017 14:30 (CEST) Te artikulli i Ramiz Cernices, eshte zhdukur teksti i nentitullit "Veprimtaria". Nuk po e kuptoj perse. Ju lutem ta riktheni tekstin. Ju falemnderit! --Koka 9 prill 2017 15:02 (CEST) ...........eshte grisi faqja RAMIZ CERNICA (Përmbajtje jo-enciklopedike: përmbajtja ishte: "==''JETA DHE VEPRIMTARIA PATRIOTIKE E TRIBUNIT TË POPULLIT – RAMIZ CERNICA (1903-1979)'' == ''Shpalime kujtimesh të Kadri..."== dhe i vetmi redaktor ishte...) NGa admn. me 9 prill 2017 00:52 Olsi (Diskuto | kontribute)'' --[[Përdoruesi:AferditaH|AferditaH]] ([[Përdoruesi diskutim:AferditaH|diskutimet]]) 10 prill 2017 13:36 (CEST)Ju lutem rikthejeni tekstin gjersa te perpilohet nje tekst i ri. Mandej ka mundesi te perpunohet gjithe artikulli. Per kete duhet te angazhohet ndonje historian. Prandaj nevojitet edhe kohe. Kishte qene mire provizorisht te mbetet ky tekst gjersa te perpilohet teksti i ri. jdv61ha659nfc653vsiejrwtmbhz46a 3006756 3006748 2026-07-07T06:29:48Z Smallem 126080 Mbyllje e kursivit te vendi i duhur duke shndërruar thonjëzën në apostrofa – përmes Claude AI 3006756 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Ramiz Cërnica/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} --[[Përdoruesi:AferditaH|AferditaH]] ([[Përdoruesi diskutim:AferditaH|diskutimet]]) 9 prill 2017 14:30 (CEST) Te artikulli i Ramiz Cernices, eshte zhdukur teksti i nentitullit "Veprimtaria". Nuk po e kuptoj perse. Ju lutem ta riktheni tekstin. Ju falemnderit! --Koka 9 prill 2017 15:02 (CEST) ...........eshte grisi faqja RAMIZ CERNICA (Përmbajtje jo-enciklopedike: përmbajtja ishte: "==''JETA DHE VEPRIMTARIA PATRIOTIKE E TRIBUNIT TË POPULLIT – RAMIZ CERNICA (1903-1979)'' == ''Shpalime kujtimesh të Kadri...''== dhe i vetmi redaktor ishte...) NGa admn. me 9 prill 2017 00:52 Olsi (Diskuto | kontribute) --[[Përdoruesi:AferditaH|AferditaH]] ([[Përdoruesi diskutim:AferditaH|diskutimet]]) 10 prill 2017 13:36 (CEST)Ju lutem rikthejeni tekstin gjersa te perpilohet nje tekst i ri. Mandej ka mundesi te perpunohet gjithe artikulli. Per kete duhet te angazhohet ndonje historian. Prandaj nevojitet edhe kohe. Kishte qene mire provizorisht te mbetet ky tekst gjersa te perpilohet teksti i ri. qqx27lykivb944p6an75cntbku2yfk8 3006759 3006756 2026-07-07T06:46:18Z Smallem 126080 Heqje e thonjëzës së tepërt hapëse (") te citimi i përmbajtjes së grisur – përmes Claude AI 3006759 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Ramiz Cërnica/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} --[[Përdoruesi:AferditaH|AferditaH]] ([[Përdoruesi diskutim:AferditaH|diskutimet]]) 9 prill 2017 14:30 (CEST) Te artikulli i Ramiz Cernices, eshte zhdukur teksti i nentitullit "Veprimtaria". Nuk po e kuptoj perse. Ju lutem ta riktheni tekstin. Ju falemnderit! --Koka 9 prill 2017 15:02 (CEST) ...........eshte grisi faqja RAMIZ CERNICA (Përmbajtje jo-enciklopedike: përmbajtja ishte: ==''JETA DHE VEPRIMTARIA PATRIOTIKE E TRIBUNIT TË POPULLIT – RAMIZ CERNICA (1903-1979)'' == ''Shpalime kujtimesh të Kadri...''== dhe i vetmi redaktor ishte...) NGa admn. me 9 prill 2017 00:52 Olsi (Diskuto | kontribute) --[[Përdoruesi:AferditaH|AferditaH]] ([[Përdoruesi diskutim:AferditaH|diskutimet]]) 10 prill 2017 13:36 (CEST)Ju lutem rikthejeni tekstin gjersa te perpilohet nje tekst i ri. Mandej ka mundesi te perpunohet gjithe artikulli. Per kete duhet te angazhohet ndonje historian. Prandaj nevojitet edhe kohe. Kishte qene mire provizorisht te mbetet ky tekst gjersa te perpilohet teksti i ri. 4ojdz8h0lc3q8we7b53nl8tdebfytcm 0 216795 3006616 3003385 2026-07-06T16:51:54Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006616 wikitext text/x-wiki {{Infobox Grand Prix race report |Type = F1 |Country = China |Grand Prix = Chinese |Details ref =<ref>{{cite web|url=http://www.fia.com/en-GB/mediacentre/pressreleases/f1releases/2009/Pages/f1_preview_chn.aspx|title=Chinese Grand Prix Preview|date=2009-04-13|publisher=Fédération Internationale de l'Automobile|access-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090417005806/http://www.fia.com/en-GB/mediacentre/pressreleases/f1releases/2009/Pages/f1_preview_chn.aspx|archive-date=17 prill 2009|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> |Image = Shanghai International Racing Circuit track map.svg |Caption = |Date=19 April |Year=2009 |Official name = 2009 Formula 1 Chinese Grand Prix |Race_No = 3 |Season_No = 17 |Location= [[Shanghai International Circuit]]<br />[[Shanghai]], [[People's Republic of China]] |Course = Permanent racing facility |Course_mi = 3.387 |Course_km = 5.451 |Distance_laps = 56 |Distance_mi = 189.559 |Distance_km = 305.066 |Weather = Rain |Attendance = 120,000 (Weekend)<ref>{{Cite web|url=http://usa.chinadaily.com.cn/sports/2016-04/23/content_24775634.htm|title=Shanghai F1: A glass half full or half empty?[1]&#124;chinadaily.com.cn|website=usa.chinadaily.com.cn|accessdate=25 nëntor 2022}}</ref> |Pole_Driver = [[Sebastian Vettel]] |Pole_Team = [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]] |Pole_Time = 1:36.184 |Pole_Country = Germany |Fast_Driver = [[Rubens Barrichello]] |Fast_Team = [[Brawn GP|Brawn]]-[[Mercedes-Benz HighPerformanceEngines|Mercedes]] |Fast_Time = 1:52.592 |Fast_Lap = 42 |Fast_Country = Brazil |First_Driver = [[Sebastian Vettel]] |First_Team = [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]] |First_Country = Germany |Second_Driver = [[Mark Webber (racing driver)|Mark Webber]] |Second_Team = [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]] |Second_Country= Australia |Third_Driver = [[Jenson Button]] |Third_Team = [[Brawn GP|Brawn]]-[[Mercedes-Benz HighPerformanceEngines|Mercedes]] |Third_Country = UK |Lapchart = {{F1Laps2009|CHN}} |Next_round=2009 Bahrain Grand Prix|Previous_round=2009 Malaysian Grand Prix }} '''Çmimi i madh i Kinës 2009''' (zyrtarisht '''VI Chinese Grand Prix''') ishte një garë e [[Formula Një]] e zhvilluar më 19 prill 2009 në [[Cirkuiti Ndërkombëtar i Shangait|Cirkuitin Ndërkombëtar të Shangait]], [[Shangai]], [[Kina|Kinë]]. Ishte gara e tretë e [[Kampionati Botëror i Formula Një 2009|sezonit 2009 të Formula Një]], një ndryshim nga vitet e kaluar, ku gara është zhvilluar përherë nga fundi i sezonit. [[Sebastian Vettel]] me [[Red Bull Racing|Red Bull]] fitoi garën pasi u nis nga pol pozita. Fitorja dhe pol pozita ishin të parat në historinë e ekipit Red Bull.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8006717.stm|title=Vettel seals first Red Bull win|trans-title=Vettel vulos fitoren e parë të Red Bull|publisher=BBC Sport|language=en|date=19 prill 2009|accessdate=20 prill 2009|author=Chris Whyatt|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090420012117/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8006717.stm|archivedate=20 prill 2009}}</ref> Në vendin e dytë u rendit piloti tjetër i Red Bull, [[Mark Webber]], i ndjekur nga dyshja e [[Brawn GP]], [[Jenson Button]] dhe [[Rubens Barrichello]]. Pilotët e [[Team McLaren|McLaren]], [[Heikki Kovalainen]] dhe [[Lewis Hamilton]] përfunduan në vendin e pestë dhe të gjashtë, duke lënë mbrapa pilotin e [[Toyota F1|Toyotës]] [[Timo Glock]], dhe [[Sébastien Buemi]] të [[Scuderia Toro Rosso]]. ==Raporti== ===Sfondi=== Para zhvillimit të garës, [[Jenson Button]] i [[Brawn GP]] kryesonte renditjen e përgjithshme për pilotë me 15 pikë, 5 më shumë se shoku i skuadrës [[Rubens Barrichello]], i cili kishte 1.5 pikë më shumë se [[Jarno Trulli]] i vendit të tretë.<ref name="kampionati">{{Cite web|url=https://www.statsf1.com/en/2009/malaisie/championnat.aspx|title=Malaysia 2009 - Championship • STATS F1|trans-title=Malajzia 2009 - Kampionati • Statistikat F1|website=www.statsf1.com|language=en|access-date=19 mars 2019}}</ref> Në renditjen për konstruktorë, Brawn GP kryesonte me 25 pikë, 8.5 pikë më shumë se [[Toyota F1|Toyota]], e cila ndiqej nga [[BMW në Formula Një|BMW Sauber]] dhe [[Renault në Formula Një|Renault]] me nga 4 pikë.<ref name="kampionati"/> Para fillimit të garës, Gjykata Ndërkombëtare e Apelit të [[Fédération Internationale de l'Automobile]] (FIA) konfirmoi sërisht ligjshmërinë e modelit të difuzorëve të makinave Brawn GP, [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] dhe Toyota.<ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2009/SPORT/04/15/brawn.decision/index.html|title=Brawn GP win F1 legal battle over diffusers|trans-title=Brawn GP fiton betejën ligjore të F1 në lidhje me difuzorët|publisher=CCN.com|language=en|date=15 prill 2009|accessdate=14 maj 2019|archive-date=14 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514105819/http://edition.cnn.com/2009/SPORT/04/15/brawn.decision/index.html|url-status=dead}}</ref> Pas këtij vendimi, Renault dhe [[Team McLaren|McLaren]] vendosën që të përmirsonin modelet e tyre të difuzorëve për këtë garë.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/2009/apr/15/jenson-button-renault-diffuser|title=Renault set to join Brawn after failing to beat them|trans-title=Renault gati t'i bashkohet Brawn pasi dështuan që t'a mposhtin|publisher=The Guardian|language=en|date=15 prill 2009|accessdate=14 maj 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8002297.stm|title=Renault & McLaren change diffuser|trans-title=Renault & McLaren ndryshojnë difuzorin|publisher=BBC Sport|language=en|author=Sarah Holt|location=Shanghai|date=16 prill 2009|accessdate=14 maj 2019}}</ref> Kjo ishte një lëvizje e nxituar nga të dy ekipet, sidomos nga ana e Renault, që e kreu ndryshimin te makina e [[Fernando Alonso]]s një ditë para garës.<ref>{{cite news|url=https://www.autosport.com/f1/news/74561/renault-fits-interim-diffuser-for-alonso|title=Renault fits interim diffuser for Alonso|trans-title=Renault vendos një difuzor të përkohshëm për Alonson|publisher=Autosport.com|language=en|author=Jonathan Noble|date=18 prill 2009|accessdate=14 maj 2019}}</ref> [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] njftoi se i kishte hequr detyrat e operacioneve në pistë menaxherit të ekipit, duke e zëvëndësuar në këtë rol me inxhinjerin e garës [[Chris Dyer]].<ref>{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/motoringMotorSportsNews/idUKLD64319220090413|title=Motor racing-Struggling Ferrari alter pit personnel|trans-title=Ferrari në vështirësi ndryshon stafin|date=13 prill 2009|work=Reuters UK|publisher=Thomson Reuters|language=en|author=Mark Meadows|accessdate=16 prill 2009|archive-date=23 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200123015253/https://uk.reuters.com/article/motor-racing-ferrari/motor-racing-struggling-ferrari-alter-pit-personnel-idUKLD64319220090413|url-status=dead}}</ref> Ky ndryshim u bë pasi ekipi italian kishte dështuar të merrte pikë në dy garat e para të sezonit.<ref>{{cite news|url=https://www.autosport.com/f1/news/74449/baldisserri-gets-factory-role-in-reshuffle|title=Baldisserri gets factory role in reshuffle|trans-title=Baldisserri merr rol në fabrikë në ndryshim|publisher=Autosport.com|language=en|author=Jonathan Noble|date=13 prill 2009|accessdate=14 maj 2019}}</ref> Ekipi gjithashtu deklaroi se të dy pilotët e saj [[Kimi Räikkönen]] dhe [[Felipe Massa]], nuk do t'a përdornin më sistemin KERS në gara, kjo për arsye sigurie.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8001866.stm|title=Ferrari abandon Kers for China GP|trans-title=Ferrari braktis sistemin Kers për Çmimin e madh të Kinës|publisher=BBC Sport|language=en|date=16 prill 2009|accessdate=14 maj 2019}}</ref> Nga ana tjetër [[BMW në Formula Një#BWM Sauber|BMW Sauber]] deklaroi se piloti i saj [[Robert Kubica]] do t'a përdorte sistemin KERS për herë të parë gjatë praktikës së të premtes. Polaku nuk e kishte përdorur sistemin në dy garat e para për shkak të shqetësimeve me peshën shtesë që sistemi do t'i jepte makinës, që do t'i sillte disavantazh pilotit.<ref>{{cite news|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,12433_5194919,00.html|title=Teams differ on KERS use|trans-title=Ekipet ndryshojnë rreth përdorimit të KERS-it|date=16 prill 2009|publisher=Sky Sports|language=en|accessdate=16 prill 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090419160601/http://www.skysports.com/story/0%2C19528%2C12433_5194919%2C00.html|archivedate=19 prill 2009}}</ref> Megjithatë, Kubica e ndaloi përdorimin e sistemit pas përfundimit të praktikës së të premtes, ashtu siç bëri edhe ekipi Renault, duke e reduktuar ekipet që përdorin KERS-in në vetëm tre.<ref>{{cite news|url=https://www.autosport.com/f1/news/74563/more-teams-ditch-kers-for-china|title=More teams ditch KERS for China|trans-title=Më shumë ekipe e heqin KERS-in për Kinën|publisher=Autosport.com|language=en|author=Jonathan Noble|date=18 prill 2009|accessdate=14 maj 2019}}</ref> Ekipet dhe pilotët italianë shfaqën mbështetjen e tyre për viktimat e tërmetit të [[Lakvila]]s përmes aktivitetit bamirës ''[[Abruco|Abruzzo]] nel cuore'' (Abruco në zemrën time); kjo iniciativë u udhëhoq nga [[Jarno Trulli]] dhe [[Giancarlo Fisichella]].<ref name="abruzzo">{{cite web|url=http://www.crash.net/Formula+One/News/145465/1/bourdais_returns_str_to_top_ten_in_shanghai.html|title=Bourdais returns STR to top ten in Shanghai|trans-title=Bourdais rikthen STR në dhjetëshen e parë në Shanghai|date=17 prill 2009|publisher=Crash.net|language=en|accessdate=18 prill 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090420175122/http://www.crash.net/Formula%2BOne/News/145465/1/bourdais_returns_str_to_top_ten_in_shanghai.html|archivedate=20 prill 2009}}</ref> Ferrari shfaqi shkrimin ''Abruzzo nel cuore'' në makinat e tyre kurse Trulli vendosi stemën e qytetit në kaskën e tij.<ref>{{cite web|url=http://www.f1sa.com/index.php?option=com_content&task=view&id=12420&Itemid=219|title=Ferrari Formula One team puts it in perspective|trans-title=Ferrari i Formula Një e vendos në prespektivë|date=18 prill 2009|publisher=F1SA|language=en|accessdate=18 prill 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090422202133/http://www.f1sa.com/index.php?option=com_content&task=view&id=12420&Itemid=219|archivedate=22 prill 2009}}</ref> Makinat [[Scuderia Toro Rosso|Toro Rosso]] garuan me mesazhin ''Vicini All'Abruzzo''.<ref name="abruzzo" /> ===Praktika dhe kualifikueset=== {{quote box|quote="Makina menjëherë më dukej më mirë. Ndjeva më shumë qëndrueshmëri dhe forcë shtytëse nga fillimi. Pa dyshim kemi bërë një hap para për këtë garë. Makina duket më e fortë në kthesa dhe mendoj se kemi një bazë shumë pozitiive për pjesën e mbetur të fundjavës. Dalja ime e parë ishte shumë e qëndrueshme".|source=[[Lewis Hamilton]], rreth paraqitjes së makinës së tij gjatë praktikës së të premtes<ref name="friquotes">{{cite news|url=http://www.formula1.com/news/headlines/2009/4/9190.html|title=Friday practice – selected team and driver quotes|trans-title=Praktika e së premtes – citimet e zgjedhura të pilotëve dhe ekipeve|date=17 prill 2009|work=Formula1.com|publisher=Formula One Administration Ltd.|language=en|accessdate=19 prill 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090419194914/http://www.formula1.com/news/headlines/2009/4/9190.html|archivedate=19 prill 2009}}</ref>|width=35%|align=right}} Tre seanca praktike u mbajtën para garës; dy të parat u zhvilluan të premten më 17 prill, secila nga 1 orë e 30 minuta, kurse seanca e tretë u zhvillua të shtunën në mëngjes dhe zgjati 60 minuta. Kampioni i botës në fuqi, [[Lewis Hamilton]], ishte piloti më i shpejtë në praktikën e parë, duke lënë mbrapa makinat Brawn të Jenson Button dhe Rubens Barrichellos. Piloti tjetër i [[Team McLaren|McLaren]] dhe shoku i skuadrës i Hamilton, [[Heikki Kovalainen]], ishte i katërti më i shpejti.<ref>{{cite news|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,12433_5198452,00.html|title=Hamilton sets early pace|trans-title=Hamilton vendos shpejtësinë e hershme|date=17 prill 2009|work=Sky Sports|publisher=BSkyB|language=en|accessdate=19 prill 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090420015508/http://www.skysports.com/story/0%2C19528%2C12433_5198452%2C00.html|archivedate=20 prill 2009}}</ref> Makina [[McLaren MP4-24]] e Hamilton, e cila ishte pajisur me një difuzor të ri të përkohshëm dhe hundë të re, regjistroi kohën 1:37.334, rreth një të dhjetën e sekondës më i shpejtë se Button, e vendosur në minutat e fundit të seancës.<ref>{{cite news|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/74515|title=Hamilton sets the early pace in China|trans-title=Hamilton vendos shpejtësinë e hershme në Kinë|author=Simon Strang|date=17 prill 2009|work=Autosport.com|publisher=Haymarket Publications|language=en|accessdate=19 prill 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090417234814/http://www.autosport.com/news/report.php/id/74515|archivedate=17 prill 2009}}</ref> [[Mark Webber]] me [[Red Bull Racing|Red Bull]] u rendit i pesti, kurse pilotët e Toyotës Trulli dhe [[Timo Glock]] u renditën respektivisht në vendin e gjashtë dhe të tetë. [[Fernando Alonso]], [[Nico Rosberg]] dhe [[Sébastien Bourdais]] plotësuan dhjetë vendet e para të seancës së parë.<ref name="practice results">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/results/7920913.stm|title=Chinese grand prix practice results|trans-title=Rezultatet e praktikës të Çmimit të madh të Kinës|work=BBC Sport|publisher=BBC|language=en|accessdate=19 prill 2009|date=14 prill 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090420040216/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/results/7920913.stm|archivedate=20 prill 2009}}</ref> Në seancën e dytë të zhvilluar në mbasditen e së premtes, Button ishte piloti më i shpejtë, i ndjekur nga Rosberg dhe Barrichello. Pilotët e Red Bull, Mark Webber dhe [[Sebastian Vettel]], të cilët kryesuan renditjen në fazat e hershme të praktikës, u renditën respektivisht në vendin e katërt dhe të pestë.<ref>{{cite news|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/74518|title=Button edges Rosberg in second practice|trans-title=Button para Rosberg në praktikën e dytë|author=Simon Strang|date=17 prill 2009|work=Autosport.com|publisher=Haymarket Publications|language=en|accessdate=19 prill 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090420093411/http://www.autosport.com/news/report.php/id/74518|archivedate=20 prill 2009}}</ref> Makinat Toyota sërisht dhanë një paraqitje pozitive; Glock u rendit i gjashti kurse Trulli i teti, duke u ndarë nga [[Kazuki Nakajima]] i Williamsit në vendin e shtatë. Dy makinat McLaren nuk arritën të përsërisnin rezultatet e seancës së parë, duke u renditur në vendin e nëntë dhe trembëdhjetë respektivisht me Kovalainen dhe Hamilton.<ref name="practice results" /> Rosberg ishte më i shpejti në seancën e tretë të praktikës të shtunën në mëngjes. Gjermani, i cili rrëshkiti dhe doli nga pista në minutat e para të seancës, regjistroi kohën 1:36.133, duke qënë në krye të renditjes. Ai u ndoq nga Trulli dhe Hamilton.<ref>{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/formulaOneNews/idUKIndia-39110120090418|title=Rosberg exits gravel to set quickest time in China|trans-title=Rosberg del në zhavorr dhe vendos kohën më të shpejtë në Kinë|date=18 prill 2009|work=Reuters UK|publisher=Thomas Reuters|language=en|accessdate=19 prill 2009|archive-date=23 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200123015226/https://uk.reuters.com/article/idUKIndia-39110120090418|url-status=dead}}</ref> Button u rendit i pesti i ndjekur nga piloti i Renault, [[Nelson Piquet, Jr.]], i cili regjistroi kohën e pestë më të shpejtë. SHoku i Piquet dhe piloti tjetër i Reanult, Alonso, makina e së cilit ishte pajisur me difuzor të ri dhe sistemin KERS, arriti një rezultat negativ, duke regjistruar kohën e 19të më të shpejtë.<ref>{{cite news|url=http://www.formula1.com/news/headlines/2009/4/9196.html|title=Final practice – Rosberg makes amends for Williams|trans-title=Praktika e fundit – Rosberg bën ndryshimin për Williams|date=18 prill 2009|work=Formula1.com|publisher=Formula One Administration Ltd.|language=en|accessdate=19 prill 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090421105814/http://www.formula1.com/news/headlines/2009/4/9196.html|archivedate=21 prill 2009}}</ref> Piloti i BWM Sauber, [[Robert Kubica]], i cili kishte hequr sistemin KERS për këtë seancë, përmirsoi dukshëm rezultatet e tij krahasuar me dy seancat e mëparshme.<ref name="practice results" /> Makina [[Toyota TF109]] e Timo Glock pati probleme me kutinë e marsheve në fazat e para të seancës dhe j'u desh t'a ndryshonte në kohë për provat zyrtare. Kjo gjë i shkaktoi një penalitet me pesë pozicione.<ref>{{cite web|url=http://www.crash.net/Formula+One/News/145482/1/glock_to_suffer_grid_penalty.html|title=Glock to suffer grid penalty|trans-title=Glock do të pësoj penalitet në nisje|date=18 prill 2009|work=Crash.net|publisher=Crash Media Group|language=en|accessdate=20 prill 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090426150641/http://www.crash.net/Formula%2BOne/News/145482/1/glock_to_suffer_grid_penalty.html|archivedate=26 prill 2009}}</ref> [[Skeda:Renault 2 China 09.jpg|parapamje|majtas|[[Fernando Alonso]] kualifikua i dyti me [[Renault F1|Renaultin]] e tij duke treguar shenja përmirësimi.]] Seanca kualifikuese në mbasditen e së shtunës u nda në tre pjesë. Sebastian Vettel arriti pol pozitën e dytë në karrierë – dhe të parën me ekipin Red Bull – në përfundim të seancës.<ref>{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/UK_MOTORSPORT/idUKSP39927720090418?sp=true|title=Vettel on pole for Chinese Grand Prix|trans-title=Vettel në pol pozitë për Çmimin e madh të Kinës|author=Nick Mulvenney|date=18 prill 2009|work=Reuters UK|publisher=Thomas Reuters|language=en|accessdate=19 prill 2009|archive-date=23 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200123015229/https://uk.reuters.com/article/uk-motor-racing-prix-vettel/vettel-on-pole-for-chinese-grand-prix-idUKSP39927720090418?sp=true|url-status=dead}}</ref> Vettel, i cili kreu vetëm një xhiro të shpejtë në dy pjesët e fundit të kualifikueseve, kjo për shkak të një problemi në makinë, la në vendin e dytë Alonson me dy të dhjetat e sekondës në seancën e fundit.<ref>{{cite news|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/74570|title=Vettel gives Red Bull first F1 pole|trans-title=Vettel i jep Red Bullit pol pozitën e parë në F1|author=Matt Beer|date=18 prill 2009|work=Autosport.com|publisher=Haymarket Publications|language=en|accessdate=19 prill 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090419224351/http://www.autosport.com/news/report.php/id/74570|archivedate=19 prill 2009}}</ref> Piloti tjetër i Red Bull, Mark Webber, u rendit i treti, i ndjekur nga dy makinat Brawn GP të Barrichellos dhe Button. [[Kimi Räikkönen]], pas një paraqitje negative në praktikë, siguroi pozicionin e tetë mbrapa Jarno Trullit dhe Rosberg respektivisht në vendin e shtatë dhe të gjashtë. Hamilton dhe piloti i Toro Rossos [[Sébastien Buemi]] plotësuan dhjetë vendet e para të nisjes.<ref name="quali results">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/results/7921027.stm|title=Chinese Grand Prix qualifying results|trans-title=Rezultatet e kualifikueseve të Çmimit të madh të Kinës|work=BBC Sport|publisher=BBC|language=en|accessdate=20 prill 2009|date=14 prill 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090420213422/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/results/7921027.stm|archivedate=20 prill 2009}}</ref> [[Nick Heidfeld]], Heikki Kovalainen, Felipe Massa, Timo Glock dhe Kazuki Nakajima plotësuan vendet 11–15. Pilotët e eliminuar në pjesën e parë të kualifikueseve ishin Sébastien Bourdais, Nelson Piquet, Jr., Robert Kubica, [[Adrian Sutil]] dhe Giancarlo Fisichella, që zunë vendet 16–20. Për shkak të penalitetit me pesë pozicione, Glock ra në vendin e 19të, duke bërë që Nakajima, Bourdais, Piquet, Kubica dhe Sutil të fitonin nga një pozicion secili.<ref name="starting grid">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/results/7921086.stm|title=Chinese Grand Prix starting grid|trans-title=Nisja e Çmimit të madh të Kinës|work=BBC Sport|publisher=BBC|language=en|accessdate=20 prill 2009|date=14 prill 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090421234822/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/results/7921086.stm|archivedate=21 prill 2009}}</ref> ===Gara=== [[Skeda:Red Bull 3 China 09.jpg|parapamje|djathtas|Vettel fitoi garën e dytë në karrierë dhe të parën me Red Bull.]] Robert Kubica dhe Timo Glock e nisën garën nga bokset. Tetë xhirot e para të garës u zhvilluan në regjimin e makinës së sigurisë për shkak të shiut të rëndë. Sutil, Rosberg dhe Alonso kryen pit stopin e tyre të parë me makinën e sigurisë në pistë, duke përfunduar në prapavijë pas rifillimit të garës. Lewis Hamilton bëri një nisje pozitive të garës dhe parakaloi pilotët Jarno Trulli dhe Kimi Räikkönen, para se të rrëshkiste në xhiron e 12të dhe të zbriste në pozicionin e 10të. Ndërkohë, Jenson Button parakaloi shokun e skuadrës Barrichello për pozicionin e tretë pasi braziliani mori kthesën gjerë. Trulli dhe Räikkönen ishin të ngadaltë në xhirot e para të garës dhe përfunduan në prapavijë. Hamilton bëri progres sërisht dhe renditej i i shtati në xhiron e 11të, para se të bënte një tjetër gabim dhe të humbiste një pozicion. Webber kreu pit stopin e parë të programuar në xhiron e 14të, kurse Vettel e kreu një xhiro më pas. Në atë pikë të garës, Button kryesonte garën dhe ndiqej nga Barrichello, Vettel, Buemi, [[Felipe Massa|Massa]] dhe Webber. [[Skeda:Mark Webber 2009 China 2.jpg|parapamje|majtas|[[Mark Webber]] plotësoi garën e përkryer të Red Bullit duke u renditur në vendin e dytë. Për [[Australia|australianin]] ishte podiumi i tretë në karrierë.]] Në xhiron e 17të, Kubica përplasi Trullin në kthesën e fundit të pistës.<ref>{{cite web|url=https://www.crash.net/f1/news/145542/1/battle-scarred-trulli-kubica-lament-dangerous-chinese-gp|title=Trulli and Kubica lament 'dangerous' Chinese GP|trans-title=Trulli dhe Kubica qajnë Çmimin e madh 'të rrezikshëm' të Kinës|publisher=Crash.net|language=en|date=19 prill 2009|accessdate=16 maj 2019}}</ref> [[Polonia|Polaku]] dëmtoi hundën e makinës kurse Trulli pjesën e prapme, duke bërë që italiani të zvarritej një xhiro deri sa shkoi në bokse. Ky aksident solli edhe makinën e sigurisë për herë të dytë për të hequr papastërtitë në pistë. Duke shmangur makinën e ngadaltë të Trullit, kjo për shkak të aksidentit, Vettel pësoi një aksident të lehtë me Buemi, i cili dëmtoi hundën e makinës në vazhdim. Kjo gjë e detyroi zviceranin të shkonte në bokse për të zëvëndësuar hundën, sëbashku me dy pilotët e Brawn GP dhe Sutil, i cili në atë pikë kreu pit stopin e dytë dhe sipas parashikimeve të fundit. Felipe Massa pësoi një problem elektrik gjatë kohës së makinës së sigurisë në pistë duke ndaluar.<ref>{{cite web|url=https://www.racefans.net/2009/04/20/chinese-grand-prix-facts-stats/|title=2009 Chinese Grand Prix facts and stats|trans-title=Faktet dhe statistikat e Çmimit të madh të Kinës 2009|publisher=Racefans.net|language=en|author=Keith Collantine|date=20 prill 2009|accessdate=15 prill 2009}}</ref> Pas rifillimit të garës, Sébastien Bourdais rrëshkiti dhe humbi disa pozicione. Gara vazhdoi me Vettel në krye i ndjekur nga Button, Webber, Räikkönen, Hamilton, Barrichello, Kovalainen dhe Buemi, i cili plotësoi dhjetë vendet e para. Në xhiron e 28të, Piquet u aksidentua dhe dëmtoi hundën e makinës, megjithatë ai arriti të vazhdonte garën. Një xhiro më pas, Button humbi kohën e frenimit gjatë një kthese, duke humbur pozicionin ndaj Webber. Megjithatë, australiani gaboi gjithashtu pas marrjes gjerë të një kthesë, duke lejuar britanikun të rimerrte pozicionin e dytë. [[Skeda:Jenson Button 2009 China.jpg|parapamje|djathtas|Jenson Button ruajti kreun e renditjes për pilot, edhe pse me më pak pikë diferencë, duke përfunduar në vendin e tretë.]] Hamilton kreu pit stopin e tij të vetëm të programuar në xhiron e 33të, i ndjekur nga shoku i skuadrës Kovalainen një xhiro më pas. Vettel hyri në xhiron e 37të kurse Webber dy xhiro më pas, kurse makinat Brawn qëndruan në pistë deri në xhirot 42 (Button) dhe 43 (Barrichello). Buemi ishte piloti i fundit që kryeu pit stop të programuar, në xhiron e 45të, dhe në përfundim të asaj xhiro renditja ishte: Vettel, Webber, Button, Barrichello, Hamilton, Kovalainen, Sutil dhe Heidfeld. Nico Rosberg kishte vendosur goma të mesme në pit stopin e tij të dytë, por kjo zgjedhje doli e gabuar pasi gjermani rrëshkiti, duke bërë që të hynte në bokse sërisht për të vendosur goma të trasha për shi. Hamilton vazhdoi me gabimet e tij në garë, duke humbur dy pozicione në favor të Kovalainen dhe Sutil. Në xhiron e 51të, Sutil u përplas rëndë para kthesës 5, duke përfunduar garën.<ref>{{cite web|url=https://indianautosblog.com/f1-2009-force-indias-sutil-crashes-out-at-6th-place-with-less-than-10-laps-to-finish-at-china-p11265|title=F1 2009- Force India's Sutil crashes out at 6th place with less than 10 laps to finish at China|trans-title=F1 2009 - Sutil i Force India përplaset në vendin e 6të me 10 xhiro nga përfundimi në Kinë|publisher=Indian Autos Blog|language=en|author=Shrawan Raja|date=19 prill 2009|accessdate=15 prill 2009}}</ref> Heidfeld j'u desh të shmangte gomën e makinës së Sutil që kishte kërcyer dhe ishte futur në pistë, duke bërë që të humbiste dy pozicione ndaj Glock dhe Buemi. Vettel e mbajti kryesimin deri në fund të garës, duke fituar Çmimin e madh të dytë në karrierë; për Red Bullin ishte fitorja e parë në histori. Në vendin e dytë u rendit piloti tjetër i Red Bullit, Mark Webber, i cili arriti rezultatin më të mirë në karrierë. Button plotësoi vendin e fundit të podiumit, duke arritur podiumin e tretë rresht. Barrichello u rendit i katërti, i ndjekur nga Kovalainen, Hamilton, Glock dhe Buemi. Shtatëmbëdhjetë pilot u klasifikuan, përfshirë edhe Sutil, që pavarësisht se u përplas, kishte kryer më shumë se 90% të garës. ===Pas garës=== Në podium gjatë ceremonisë ndodhi një ngatërresë, kur himni kombëtar britanik "[[God Save the Queen]]" u vendos për ekipin fitues [[Red Bull Racing|Red Bull]], në vend të himnit kombëtar austriak "[[Land der Berge, Land am Strome]]".<ref>{{cite web|url=http://ollief1.com/shanghai-2009-was-the-national-anthem-wrong-on-todays-podium/|title=Shanghai 2009: Was The National Anthem Wrong On Today’s Podium?|trans-title=Shangai 2009: Ishte himni kombëtar gabim në podiumin e sotëm?|publisher=ollief1.com|language=en|author=Oliver White|date=19 prill 2009|accessdate=16 maj 2009|archive-date=29 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029135712/http://ollief1.com/shanghai-2009-was-the-national-anthem-wrong-on-todays-podium/|url-status=dead}}</ref> Red Bull është me seli në Mbretërinë e Bashkuar, por është regjituar në autoritetin e garimit me liçensë austriake, për shkak se pronarët e ekipit janë austriak.<ref>{{cite web|url=https://www.motor1.com/news/15117/china-plays-wrong-anthem-to-mark-rbr-win/|title=China plays wrong anthem to mark RBR win|trans-title=Kina luan himnin e gabuar për të shënuar fitoren e RBR|publisher=motor1.com|language=en|author=Oliver White|date=19 prill 2009|accessdate=16 maj 2009}}</ref> Kur Vettel fitoi garën e dytë të Red Bullit në [[Çmimi i madh i Britanisë 2009|Çmimin e madh të Britanisë 2009]], ky gabim u korrigjua. ==Klasifikimi== ===Kualifikueset=== ''Makinat që përdorin sistemin KERS janë të shënuara me'' "‡" {| class="wikitable" style="font-size: 95%" !Poz !Nr !Piloti !Konstruktori !P1 !P2 !P3 !Nisja |- !1 |15 |{{flamuri|Gjermania}} [[Sebastian Vettel]] |[[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]] |1:36.565 |'''1:35.130''' |'''1:36.184''' |1 |- !2 |7 |{{flamuri|Spanja}} [[Fernando Alonso]] |[[Renault F1|Renault]] |1:36.443 |1:35.803 |1:36.381 |2 |- !3 |14 |{{flamuri|Australia}} [[Mark Webber]] |[[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]] |1:35.751 |1:35.173 |1:36.466  |3 |- !4 |23 |{{flamuri|Brazili}} [[Rubens Barrichello]] |[[Brawn GP|Brawn]]-[[Mercedes-Benz HighPerformanceEngines|Mercedes]] |1:35.701 |1:35.503 |1:36.493  |4 |- !5 |22 |{{flamuri|Britania e Madhe}} [[Jenson Button]] |[[Brawn GP|Brawn]]-[[Mercedes-Benz HighPerformanceEngines|Mercedes]] |'''1:35.533''' |1:35.556 |1:36.532  |5 |- !6 |9 |{{flamuri|Italia}} [[Jarno Trulli]] |[[Toyota F1|Toyota]] |1:36.308 |1:35.645 |1:36.835 |6 |- !7 |16 |{{flamuri|Gjermania}} [[Nico Rosberg]] |[[WilliamsF1|Williams]]-[[Toyota F1|Toyota]] |1:35.941 |1:35.809 |1:37.397  |7 |- !8 |4 |{{flamuri|Finlanda}} [[Kimi Räikkönen]] |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |1:36.137 |1:35.856 |1:38.089 |8 |- !9 |1‡ |{{flamuri|Britania e Madhe}} [[Lewis Hamilton]] |[[Team McLaren|McLaren]]-[[Mercedes-Benz HighPerformanceEngines|Mercedes]] |1:35.776 |1:35.740 |1:38.595 |9 |- !10 |12 |{{flamuri|Zvicra}} [[Sébastien Buemi]] |[[Scuderia Toro Rosso|Toro Rosso]]-[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |1:36.284 |1:35.965 |1:39.321 |10 |- !11 |6‡ |{{flamuri|Gjermania}} [[Nick Heidfeld]] |[[BMW Sauber]] |1:36.525 |1:35.975 | |11 |- !12 |2‡ |{{flamuri|Finlanda}} [[Heikki Kovalainen]] |[[Team McLaren|McLaren]]-[[Mercedes-Benz High Performance Engines|Mercedes]] |1:36.646 |1:36.032 | |12 |- !13 |3 |{{flamuri|Brazili}} [[Felipe Massa]] |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |1:36.178 |1:36.033 | |13 |- !14 |10 |{{flamuri|Gjermania}} [[Timo Glock]] |[[Toyota F1|Toyota]] |1:36.364 |1:36.066 | |19 |- !15 |17 |{{flamuri|Japonia}} [[Kazuki Nakajima]] |[[WilliamsF1|Williams]]-[[Toyota F1|Toyota]] |1:36.673 |1:36.193 | |14 |- !16 |11 |{{flamuri|Franca}} [[Sébastien Bourdais]] |[[Scuderia Toro Rosso|Toro Rosso]]-[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |1:36.906 | | |15 |- !17 |8 |{{flamuri|Brazili}} [[Nelson Piquet, Jr.]] |[[Renault F1|Renault]] |1:36.908 | | |16 |- !18 |5 |{{flamuri|Polonia}} [[Robert Kubica]] |[[BMW Sauber]] |1:36.966 | | |17 |- !19 |20 |{{flamuri|Gjermania}} [[Adrian Sutil]] |[[Force India]]-[[Mercedes-Benz High Performance Engines|Mercedes]] |1:37.669 | | |18 |- !20 |21 |{{flamuri|Italia}} [[Giancarlo Fisichella]] |[[Force India]]-[[Mercedes-Benz High Performance Engines|Mercedes]] |1:37.672 | | |20 |- !colspan="8" style="text-align:center" |Burimi:<ref>{{cite web|title=2009 FORMULA 1 CHINESE GRAND PRIX - Qualifying Results|trans-title=Çmimi i madh i Kinës Formula 1 2009 - Rezultatet e kualifikueseve|url=http://www.formula1.com/results/season/2009/821/6614/|work=formula1.com|language=en|accessdate=28 dhjetor 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140608091129/http://www.formula1.com/results/season/2009/821/6614/|archivedate=8 qershor 2014}}</ref> |} *{{note|1|1}}[[Timo Glock]] mori një penalitet me pesë pozicione për shkak se ndryshoi kutinë e marsheve gjatë praktikës së të shtunës.<ref name="Glock">{{cite news|url=http://www.gpupdate.net/en/f1-news/210464/5-place-grid-penalty-for-glock/|title=5-place grid penalty for Glock|trans-title=Penalitet me 5 pozicione në nisje për Glock|work=gpupdate.net|language=en|date=18 prill 2009|accessdate=29 janar 2011}}</ref> ===Gara=== [[Skeda:Rubens Barrichello 2009 China.jpg|parapamje|djathtas|Rubens Barrichello u rendit i katërti si dhe vendosi xhiron më të shpejtë të garës.]] {| class="wikitable" style="font-size:95%" |- !Poz !Nr !Piloti !Konstruktori !Xhiro !Koha/Tërhequr !Nisja !Pikë |- !1 |  15 || {{flamuri|Gjermania}} '''[[Sebastian Vettel]]''' || '''[[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]]''' |56 |1:57:43.485 |1 |'''10''' |- !2 |  14 || {{flamuri|Australia}} '''[[Mark Webber]]''' || '''[[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault F1|Renault]]''' |56 | +10.970 |3 |'''8''' |- !3 | 22 || {{flamuri|Britania e Madhe}} '''[[Jenson Button]]''' || '''[[Brawn GP|Brawn]]-[[Mercedes-Benz HighPerformanceEngines|Mercedes]]''' |56 | +44.975 |5 |'''6''' |- !4 | 23 || {{flamuri|Brazili}} '''[[Rubens Barrichello]]''' || '''[[Brawn GP|Brawn]]-[[Mercedes-Benz HighPerformanceEngines|Mercedes]]''' |56 | +1:03.704 |4 |'''5''' |- ! 5 | 2‡ || {{flamuri|Finlanda}} '''[[Heikki Kovalainen]]''' || '''[[Team McLaren|McLaren]]-[[Mercedes-Benz HighPerformanceEngines|Mercedes]]''' |56 | +1:05.102 |12 |'''4''' |- ! 6 | 1‡ || {{flamuri|Britania e Madhe}} '''[[Lewis Hamilton]]''' || '''[[Team McLaren|McLaren]]-[[Mercedes-Benz HighPerformanceEngines|Mercedes]]''' |56 | +1:11.866 |9 |'''3''' |- ! 7 | 10 || {{flamuri|Gjermania}} '''[[Timo Glock]]''' || '''[[Toyota F1|Toyota]]''' |56 | +1:14.476 |19 |'''2''' |- ! 8 | 12 || {{flamuri|Zvicra}} '''[[Sébastien Buemi]]''' || '''[[Scuderia Toro Rosso|Toro Rosso]]-[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' |56 | +1:16.439 |10 |'''1''' |- ! 9 | 7 || {{flamuri|Spanja}} [[Fernando Alonso]] || [[Renault F1|Renault]] |56 | +1:24.309 |2 | |- ! 10 | 4 || {{flamuri|Finlanda}} [[Kimi Räikkönen]] || [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |56 | +1:31.750 |8 | |- ! 11 | 11 || {{flamuri|Franca}} [[Sébastien Bourdais]] || [[Scuderia Toro Rosso|Toro Rosso]]-[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |56 | +1:34.156 |15 | |- ! 12 | 6‡ || {{flamuri|Gjermania}} [[Nick Heidfeld]] || [[BMW Sauber]] |56 | +1:35.834 |11 | |- ! 13 | 5 || {{flamuri|Polonia}} [[Robert Kubica]] || [[BMW Sauber]] | 56 | +1:46.853 |17 | |- ! 14 | 21 || {{flamuri|Italia}} [[Giancarlo Fisichella]] || [[Force India]]-[[Mercedes-Benz HighPerformanceEngines|Mercedes]] |55 | +1 xhiro |20 | |- ! 15 | 16 || {{flamuri|Gjermania}} [[Nico Rosberg]] || [[WilliamsF1|Williams]]-[[Toyota F1|Toyota]] |55 | +1 xhiro |7 | |- ! 16 | 8 || {{flamuri|Brazili}} [[Nelson Piquet Jr.]] || [[Renault F1|Renault]] |54 | +2 xhiro |16 | |- ! 17 | 20 || {{flamuri|Gjermania}} [[Adrian Sutil]] || [[Force India]]-[[Mercedes-Benz HighPerformanceEngines|Mercedes]] |50 |Aksident |18 | |- ! Tër | 17 || {{flamuri|Japonia}} [[Kazuki Nakajima]] || [[WilliamsF1|Williams]]-[[Toyota F1|Toyota]] |43 | Kutia e shpejtësisë |14 | |- ! Tër | 3 || {{flamuri|Brazili}} [[Felipe Massa]] || [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 20 | Probleme elektrike |13 | |- ! Tër | 9 || {{flamuri|Italia}} [[Jarno Trulli]] || [[Toyota F1|Toyota]] | 18 | Aksident |6 | |- !colspan="8" style="text-align:center" |Burimi:<ref>{{cite web|title=2009 FORMULA 1 CHINESE GRAND PRIX - Race Results|trans-title=Çmimi i madh i Kinës Formula 1 2009 2009 - Rezultatet e garës|url=http://www.formula1.com/results/season/2009/821/|work=formula1.com|language=en|accessdate=28 dhjetor 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141124221836/http://www.formula1.com/results/season/2009/821/|archivedate=24 nëntor 2014}}</ref> |} ==Renditja e kampionatit pas garës== {| style="width:100%; background:transparent;" | style="width:50%; vertical-align:top;" | '''Renditja e pilotëve''' {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- ! ! {{Tooltip|Poz.|Pozicioni}} ! Piloti ! Pikë |- | [[Skeda:1rightarrow blue.svg|10px]] | style="text-align:center;" | 1 | {{flamuri|Mbretëria e Bashkuar}} [[Jenson Button]] | style="text-align:right;" | 21 |- | [[Skeda:1rightarrow blue.svg|10px]] | style="text-align:center;" | 2 | {{flamuri|Brazili}} [[Rubens Barrichello]] | style="text-align:right;" | 15 |- | [[Skeda:1uparrow green.svg|10px]] 13 | style="text-align:center;" | 3 | {{flamuri|Gjermania}} [[Sebastian Vettel]] | style="text-align:right;" | 10 |- | [[Skeda:1rightarrow blue.svg|10px]] | style="text-align:center;" | 4 | {{flamuri|Gjermania}} [[Timo Glock]] | style="text-align:right;" | 10 |- | [[Skeda:1uparrow green.svg|10px]] 4 | style="text-align:center;" | 5 | {{flamuri|Australia}} [[Mark Webber]] | style="text-align:right;" | 9.5 |- ! colspan="4" | Burimi:<ref name="champ">{{Cite web|url=https://www.statsf1.com/en/2009/chine/championnat.aspx|title=China 2009 - Championship • STATS F1|trans-title=Kina 2009 - Kampionati • Statistikat F1|website=www.statsf1.com|language=en|access-date=14 mars 2019}}</ref> |} | style="width:50%; vertical-align:top;" | '''Renditja e konstruktorëve''' {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" |- ! ! {{Tooltip|Poz.|Pozicioni}} ! Konstruktori ! Pikë |- | [[Skeda:1rightarrow blue.svg|10px]] | style="text-align:center;" | 1 | {{flamuri|Mbretëria e Bashkuar}} [[Brawn GP|Brawn]]-[[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] | style="text-align:right;" | 36 |- | [[Skeda:1uparrow green.svg|10px]] 5 | style="text-align:center;" | 2 | {{flamuri|Austria}} [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Renault në Formula Një|Renault]] | style="text-align:right;" | 19.5 |- | [[Skeda:1downarrow red.svg|10px]] 1 | style="text-align:center;" | 3 | {{flamuri|Japonia}} [[Toyota F1|Toyota]] | style="text-align:right;" | 18.5 |- | [[Skeda:1uparrow green.svg|10px]] 4 | style="text-align:center;" | 4 | {{flamuri|Mbretëria e Bashkuar}} [[McLaren]]-[[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] | style="text-align:right;" | 8 |- | [[Skeda:1downarrow red.svg|10px]] 2 | style="text-align:center;" | 5 | {{flamuri|Gjermania}} [[BMW në Formula Një|BMW Sauber]] | style="text-align:right;" | 4 |- ! colspan="4" | Burimi:<ref name="champ"/> |} |} * <small>'''Shënim:''' Vetëm pesë pozicionet e para në secilën renditje janë përfshirë.</small> == Referime == {{reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{commonscat|2009 Chinese Grand Prix|Çmimi i madh i Kinës 2009}} *[https://www.f1-fansite.com/f1-result/results-2009-formula-1-grand-prix-china/ Rezultatet e garës] te F1-fansite.com [[Kategoria:Çmimi i madh i Kinës]] [[Kategoria:Gara të sezonit 2009 në Formula Një]] rmpcm4ixpz58dp78s0dceot1m5p5ole 0 217718 3006533 2952238 2026-07-06T13:33:47Z Kommajetz 161967 duplikata 3006533 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Ura e Kurt Pashës]] 4frtxj1coy07yqn5mcx44uqbd1ctius 3 219355 3006826 2772071 2026-07-07T11:32:00Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006826 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Arkivi}} {{Përdoruesi diskutim:Liridon/arkivi}} ==French communes== Hi, Liridon, thank you for welcoming me and also for the work you did on the French communes, creating around 5% of the 36.000. What happened to the coordonates of the communes? In the beginning, they were good and then, something happened and every commune got the localisation of the following one. I've corrected several hundreds, putting the new région in the same time. Do you plan to add more communes? The beginning is good so it's frustrating it stops at B. You've created also some Overseas communes. I think they shouldn't have the "France template" as they're completely out of the map. I think they should have their template of their own with a local map. I'll try to create such a template but, if I fail, I'll ask you some help if you allow me. Have a nice day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 30 nëntor 2016 09:53 (CET) :Hi @[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], thanks for contributing in sqwiki. I've used 2015 dumb data of enwiki, and some of communes have old administration subdivisions. :*Can you tell me exactly what is wrong with coordinates, and I'll try to fix it ?? :*Yes I plan to add more communes, but gradually, lets say 1000-1500 articles/semiannually, since we are small wiki (62000 articles :D) and if I add 36000 articles about French communes that will be then 35-40% of all articles we have. Maybe, in my next step I should create larger communes of each letter (A-Z). :*I can help you with template of Overseas communes, I'll see if I create one tonight or tomorrow. Best. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 30 nëntor 2016 14:14 (CET) :::Hi again. Yeah, the régions changed on 01/01/2016, also most of the cantons but cantons aren't a priority as they are almost useless (just used for elections). :::As I'm fixing the régions, I also fix the coordonates but avoiding it in the future would be awesome. I guess a bug happened and after a moment, coordonates of commune A are the ones from commune A+1 or A-1. I'll show you an exemple I didn't fix yet. :::[[Avançon, Ardennes]] is a commune in the Ardennes, near the belgian border. Its coordonates show it as a commune of Corse (Corsica), near Italy. In fact, those coordonates are the ones from [[Avapessa]], a commune from Corse that has coordonates close from Belgium. :::[[Barsac, Drôme]] has the coordonates of [[Barst]] which has the coordonates of [[Bartenheim]] which has the coordonates of [[Bart, Doubs]] etc. :::I found rather funny your sentence about too many French communes. I remember people complaining 10 years ago on the wp:fr that when they were surfing randomly, they didn't stop to arrive on french communes. Some wanted to erase the communes ))). :::I checked on other wp how they did with the overseas communes. The communes from the DOM have exactly the same pattern than metropolitan ones. The only change is the localization map that shows the island instead of France. TOM follow a different template as their administrative organization is different. So, I guess, changing the map for the 5 DOM should be a nice step, we'll see about the TOM in a second part. :::I propose that, in your next batch, you finish the "A" (there is a big hole between Al... and Ar...), maybe finish the "B" and create the pages about préfectures and sous-préfectures that may be more important articles. On my side, as I understood the pattern you follow, I'll create some stubs following it when I'll be working on an article on other wp like I did on [[Andrest]] that didn't have infobox. I'll try to add some other european communes to dilute the french ones ;-) [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 30 nëntor 2016 14:52 (CET) Hello Liridon. I created [[Ahéville]] with recent datas. I put (2013) after the population to give the year but it is written between the number and "banorë" which is not a good place, it should be after it or under with a line "year of census". This line could be added to every templates giving population, it's also interesting for the maintenance as it shows articles needing updates. When you'll have some time, could you add this line at least to the French commune template. Then, I'll try to put it to other templates when needed. Thank you for all your work. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 5 dhjetor 2016 12:00 (CET) :Sorry, I couldn't do any of fixes during weekend, because of Wiki conference we had in Albania. I hope to find time in next one, I have to fix almost all templates about settlements, including french municipalities. Meanwhile, if you have time and know how to fix, feel free to do it with English/French labels, then other users will translate it.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 6 dhjetor 2016 10:39 (CET) ::Hello Liridon, please tell [[Përdoruesi:Mr Robot|Mr Robot]] to be more careful: he (it) ;-) changed Mars to mars to everything, so names of cities like Mont-de-Marsan, Villeneuve-de-Marsan or Marson have been changed too, loosing their M to a vulgar m. Take care. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 5 shkurt 2017 18:22 (CET) :::Hello {{ping|Birdie}}, is my fault, because Mr Robot is my bot, and the replacements that he did weren't suppose for that category, but I forgot to reset settings, and when I saw it was too late. I reverted some edits, hope to find more free time to check if there are more edits to revert.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 5 shkurt 2017 19:57 (CET) ::::Yeah, I saw it was your pet. )) This is not a big problem as all the articles are stubs and need to be checked and improved. I'll correct the wrong changes about the french communes when I'll see some. Do you know why the ''Emblema_foto'' doesn't appear in the infobox? E.g. in [[Avize]] where you put it but it doesn't show. Have a nice evening. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 5 shkurt 2017 21:22 (CET) :::::Fixed it, now works properly. There were some mistakes in template parameters. Thanks for your help and suggestions.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 6 shkurt 2017 12:19 (CET) ::::::Thank you, it's nice to see the coats of arms, it looks less stub. Another little problem: the time zone. On the cantons, I was able to change the time zones from the overseas territories (it was +1 like in Mainland) but, on the communes, I don't see where to change it. Also, I saw you put maps from the islands )). But, when I added the coordonates, the (useless) French map appeared also, is it a way to avoid it in this case (like saying no standard map when the coordonates are out of the map)? Look at [[Baie-Mahault]]. Thank you again for all the improvements you do. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 6 shkurt 2017 23:47 (CET) :::::::Bonsoir Liridon. As I work on the cantons to have more blue links on the communes' pages, I found there were two pages for just one canton: [[Bellevue (Brest)]] and [[Kantoni Brest-Bellevue]]. Could you erase [[Bellevue (Brest)]] that doesn't follow the "kantoni... " pattern and eventually add the history to [[Kantoni Brest-Bellevue]] so the contributions wouldn't vanish? Have a nice evening. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 9 shkurt 2017 17:30 (CET) ::::::::Hello Liridon. As I had filled all the cantons' pages from the Qarku Yssingeaux, I created the page of the arrondissement. Can you please check the writing (I must have done mistakes). I didn't create the category page as you'll see as it's worthless to create a category with a wrong writing. The page is there : [[Qarku Yssingeaux]]. Thank you for your corrections, it'll make me able to create others following your edited page when I'll have finished all the cantons from other arrondissements. Have a nice day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 16 shkurt 2017 14:26 (CET) ==Name== Hi i want to ask you if i can make a new account and edit in wiki shqip? cant change my name so i dont want my name to be on wiki. [[Përdoruesi:Kadribistrica|Kadribistrica]] ([[Përdoruesi diskutim:Kadribistrica|diskutimet]]) 5 dhjetor 2016 14:31 (CET) :Anytime, you can rename yourself here [ [[Speciale:GlobalRenameRequest]] ]. If you make new account, then your history in wiki, your edits, will stay on old account. If you rename, they will be transferred in new one.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 6 dhjetor 2016 10:44 (CET) New account [[Përdoruesi:IsaBoletinii|IsaBoletinii]] ([[Përdoruesi diskutim:IsaBoletinii|diskutimet]]) 16 dhjetor 2016 03:29 (CET) ==Miratimi i disa ndryshimeve të vogla== A mund t'i miratosh ndryshimet e mëposhtme të lutem: *https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Stampa:Ismail_Kadare&oldid=1679388&diff=cur *https://sq.wikipedia.org/wiki/Ridvan_Dibra *https://sq.wikipedia.org/wiki/Milan_Kundera --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 14 dhjetor 2016 00:46 (CET) :{{mes|ube}}. @[[Përdoruesi:Udha|Udha]] i kam kontrolluar ka disa dite, por paskam harruar tju tregoj.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 18 dhjetor 2016 23:17 (CET) ::Përshëndetje. A mund t'i miratosh edhe këto ndryshime në artikullin e Kadaresë? [[Ismail_Kadare]] dhe [[https://sq.wikipedia.org/wiki/Mo_Yan]]? --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 6 mars 2017 23:04 (CET) ::::Përshëndetje. A mund t'i miratosh edhe këto ndryshime? 1. [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kush_e_solli_Doruntin%C3%ABn_(roman)&diff=prev&oldid=1738342 Kush e solli Doruntinen?] 2. [https://sq.wikipedia.org/wiki/Pallati_i_%C3%ABndrrave Pallati i endrrave] 3. Artikulli i Kadarese --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 10 korrik 2017 18:26 (CEST) :::::{{mes|ube}}. {{re|Udha}} Ju shtova privilegjet e Kontrolluesit, prej tash edhe ju mund te kontrolloni / miratoni ndryshimet. Pune te mbare.[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 10 korrik 2017 21:48 (CEST) == Pershendetje,Kush do me ndihmoje si te perkthej automatikisht nje tekst qe nuk eshte ne gjuhe shqipe ne Wikipedia ?! == Pres pergjigje {{unsigned|Rubin123}} :Secili nga Wikipedianët. Ka disa mënyra për të mësuar, një është nëpërmjet këshillave që mund tju japim ne, dhe e dyta janë udhëzuesit që ju mësojnë hap-për-hap se si të veproni: :# [[Wikipedia:Kujdestari i artikujve|Kujdestari i artikujve]] - do t'iu ndihmojë përgjatë procesit të krijimit të një artikulli të ri në Wikipedia :# [[Wikipedia:The_Wikipedia_Adventure|Aventura e Wikipedias]] - është një formë argëtuese që ju mëson për një orë se ti redaktoni wikipedian :--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 18 dhjetor 2016 23:16 (CET) == Ngarkimi i skedave == Përshëndetje Liridon, shoh se linku për ngarkimin e skedave dërgon direkt në Commons, ndërsa mua më nevojitet të ngarkoj një skedë non-free që është një kopertinë albumi muzikor [https://en.wikipedia.org/wiki/File:Oxygene_album_cover.jpg]. Si duhet t'ia bëj? Të falemnderit. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 19 dhjetor 2016 00:42 (CET) :Përshëndetje @[[User:Aeternus|Λeternus]], për shkak të një numri të madh të fotove të palicencuara dhe që shkelnin të drejtat e autorit, sqwiki-t ju hoq kjo mundësi që përdoruesit të ngarkojnë lokalisht foto, por ne si administratorë e kemi ende këtë mundësi. Sapo e ngarkova këtu [[:Skeda:Oxygene album cover.jpg]]. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 19 dhjetor 2016 10:48 (CET) ::Të falemnderit. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 19 dhjetor 2016 11:16 (CET) == Pershendetje == Liridon Pershendetje . Uroj te jeni mire.Quhem Roland ,Roland Bademi (Petrela ) do doja te di,dicka me teper ne lidhje me publikimet ne kete Web. Si mundet te krijohet nje faqe ,ku munde , te arkivosh psh. Prejardhjen apo trungun falmiljar nga ku eshte prejardhja.Dhe kjo te mbetet historikisht e tiposur ne kete faqe enciklopedike te historise. ( nese behet fjale per nje web te kesaje natyre nese nuk e kam kuptuar gabimisht) Do doja sinjqerisht ndihmen Tuaj ne lidhje me temen ne fjale ,nese do keni kenaqesine dhe durimin te me shpjegoni dicka rreth kesaje teme. Disa kohe me pare ,u beme preh e disimformimit nga njerez qe kishin si qellim te na pergojoni.Arsye nga me te ndryshmet,duke filluar qe nga ato me banle per arsye trashgimishe e deri tek dallimet racore.Gje per te cilin ndjeja vehten shum te indinjuar dhe mora mundimin te beja dicka ne lidhje me kete teme. Dikur kisha shkruajtur dhe ketu : Hello roland bademi, Thank you for creating a book with PediaPress! We're processing your order. Order Information Item Qty Subtotal FAMIJLA BADEMI (PETRELA) https://pediapress.com/books/show/30b659161b23a22199e934e9d1d67/ Binding: Hardcover, Interior: Color 1 xx.xx € Shipping x.xx € Total Price xx.xx € shumat e shkruajtura i fshiva une Do ishte kenaqesi nga ana ime nese do kisha mundesine te komunikoja me Ju Me respekt Roland Bademi (Petrela) roland_badeni@hotmail.com www.newsalb.com --{{unsigned|ROLAND BADEMI (PETRELA)}} ::Përshëndetjeje {{re|ROLAND BADEMI (PETRELA)}}, kjo që kërkoni ju është e pamundur në Wikipedia. Wikipedia shqip është një version në gjuhën shqipe i Wikipedias, që është një enciklopedi e lirë, dhe botërore, por jo lokale e shqiptarëve ose e Shqipërisë. Për historinë e familjes, trungut, degëzimeve familjare mund të ketë webfaqe të specifikuara në internet. Nuk kam se si tju ndihmoj. Gjithë të mira. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 21 dhjetor 2016 18:59 (CET) == Admin action == Hi Liridon! Can you delete files that are in Commons [[Speciale:LidhjetKëtu/Template:NowCommons]]? [[Speciale:Kontributet/85.181.255.243|85.181.255.243]] 22 dhjetor 2016 17:18 (CET) == 78.66.239.141 == Pershendetje Sapo e kqyra se ka shume kategori ne lidhje me Provincat e Italisë, pse ka shume kategori ne lidhje me kete? - {{Unsigned IP|78.66.239.141}} :Së pari, herën tjetër krijoni seksion te ri kur dëshironi të shtoni pyetje (jeni gjatë kohë në wiki, janë rregulla bazike). Së dyti, un nuk jam në mendjen tënde të dijë për cilin artikull e keni fjalën, lër një link për referencë.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 23 dhjetor 2016 23:13 (CET) == Reverting my edit with no check == Tungjatjeta! Nuk flas shqip. [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Lista_e_Monumenteve_n%C3%AB_Shqip%C3%ABri&oldid=prev&diff=1695306 It is about this change.] I removed the three monument because they are not located in Kukës (which the section is about), but in Kurbin and are already listed on the page under Kurbin! [[Përdoruesi:Pasztilla|Pasztilla]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasztilla|diskutimet]]) 27 dhjetor 2016 16:48 (CET) :Do you speak English? Did you understand what I said above, and do you understand the result of reverting my edit again and again? Tani, kjo është keq! Monumente nga Kurbin janë nën titullin '''Kukës'''. [[Përdoruesi:Pasztilla|Pasztilla]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasztilla|diskutimet]]) 27 dhjetor 2016 16:57 (CET) :Hey {{re|Pasztilla}} fixed it, my mistake.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 27 dhjetor 2016 17:00 (CET) ::Faleminderit shumë! [[Përdoruesi:Pasztilla|Pasztilla]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasztilla|diskutimet]]) 27 dhjetor 2016 17:00 (CET) ==Luis Gavarito== Pershendetje perdoruesi Liridon ju lutem a mund te me ndihmoni rreth artikullit [[Luis Gavarito]] per t'i sistemuar referencat si dhe per ngakruar nje skede ne kete artikull e mirepres ndihmen tuaj me rrespekte [[Përdoruesi:Poisoner master|Poisoner master]] ([[Përdoruesi diskutim:Poisoner master|diskutimet]]) 9 janar 2017 01:31 (CET) :Përshëndetje {{re|Poisoner master}}, artikulli duket në rregull me referencat, gjithsesi besoj se me kohë do mësosh se si ti përdorësh më mirë ato, ndërsa ka edhe faqe ndihmëse që të rekomandoj ti hedhësh një sy [[Ndihmë:Burimi i informacionit]]. Vendosa një infobox dhe skedë në artikull, nëse të duhet ndihmë tjetër, lirisht pyet. Punë të mbarë.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 9 janar 2017 12:43 (CET) Ju faleminderit shume me qe me ndihemuat shume rrespekt [[Përdoruesi:Poisoner master|Poisoner master]] ([[Përdoruesi diskutim:Poisoner master|diskutimet]]) 9 janar 2017 17:36 (CET) == Request == Hello. Could you create the article [[:en:Foreign relations of Azerbaijan]] in Albanian? Thank you. == Pershendetje == Sapo krijova nje faqe ne wikipedia mbi kompanine G.S.E. Security dhe ju e fshite, arsyeja ishte reklamim! Nderkohe qe une ndoqa te njejten metode shkrimi si nje faqe tjeter aktuale ne wikipedia dhe ajo nuk eshte fshire, e imja pse u fshi? Faleminderit !-{{unsigned|KondiKambo}} :Përshëndetje {{re|KondiKambo}} :Së pari artikulli juaj ishte anglisht, dhe nëse dëshironi anglisht atëherë krijoni atë në [[:en:|Wikipedian angleze]]. Përndryshe, jo të gjithë artikujt janë të shkruar mirë, prandaj ne çdo ditë po mundohemi që ti përmirësojmë ose fshijmë ato që që nuk plotësojnë kushtet themelore. Ju lutem bazohuni më shumë në rregullat, një ndër faqet të cilat mund të kuptoni se për cilat kompani mund të shkruhet është kjo faqe:[[Wikipedia:Kujdestari i artikujve/Shqueshmëria e kompanisë|Shqueshmëria e kompanisë]]. Gjithë të mira.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 10 janar 2017 15:16 (CET) ok faleminderit. Mire do te ishte ju te me ndihmonit ta nis, nese ke mundesi sigurisht !-{{unsigned|KondiKambo}} :Po, por nëse do i plotëson kushtet nga [[Wikipedia:Kujdestari i artikujve/Shqueshmëria e kompanisë|Shqueshmëria e kompanisë]], përndryshe ashtu sic përmendet në rregullore se ''"Janë të pakta kompanitë apo korporatat që janë të përshtatshme për tu përfshirë në Wikipedia.Në botë ka me miliona kompani por më pak se një e dhjeta e një përqind të këtyre kompanive janë mjaftueshëm të shquara për tu marrë në konsideratë në Wikipedia."''--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 10 janar 2017 16:29 (CET) ==Píñar== Pse ku ne wikipedia angleze nuk po e qet artikullin [[Píñar]], ndersa ne gjuhen shqipe po. Ku osht problemi? Kur po hyje se pari ne gjuhen angleze, nuk po ma qet. Por pastaj po ma qet. Shpresoj qe po me kuptoni.-{{Unsigned IP|78.66.239.141}} :Nuk ju kuptoj.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 10 janar 2017 21:24 (CET) == ckemi == na ndimon dod me na nje program te mire ?? == Clean-up needed == Just found a duplicate: [[Nivicë-Bubar]] & [[Nivicë]] – can you combine these articles into one? Falemeinderit shumë --[[Përdoruesi:Albinfo|Albinfo]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinfo|diskutimet]]) 17 janar 2017 18:51 (CET) :Thanks {{re|Albinfo}}.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 17 janar 2017 19:24 (CET) ==Vishvanatha== po sanskritishtja, apo meqe eshte gjuhe klasike nuk ia kemi kodin [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 24 janar 2017 21:41 (CET) :{{re|Flladimi}}Mirë që ma kujtove, <s>edhe pse ashtu sic the ti që nuk e kemi kodin për këto gjuhë të lashta, gjeta një zgjidhje, dhe kodi i përdorimit në sqwiki do jetë "sanskritisht", stampa që thirret në këtë rast është {{tl|Lang-sanskritisht}}</s>.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 24 janar 2017 22:27 (CET) :Gabimi im, gjuha kishte kod dhe është '''sa''', por un nuk munda të gjej atë më herët.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 24 janar 2017 22:34 (CET) ==Varun Dhawan== I dashur Liridon, ju lutem shikoni artikullin [[Nikolai Noskov]], [[Paranoja]], [[Teka]], [[I frymë heshtjen]], [[Pa titulluar]], [[Në herë në qiell]] dhe [[Shah Rukh Khan]]. Nuk është një për ju: ju do të jetë në gjendje të bëjë një artikull në lidhje me aktorin [[Varun Dhawan]] ose [[Jackie Shroff]]? Nëse ju bëni këtë artikull, unë do të jetë shumë mirënjohës! Ju faleminderit! --[[Speciale:Kontributet/89.110.22.62|89.110.22.62]] 28 janar 2017 14:42 (CET) == Keni grisur Faqen Perla == Ju keni grisur faqen Perla. Unë kisha shtuar të dhëna rreth revistës që botohet në Shqipëri prej 21 vjetësh. Është në gjuhën shqipe dhe është një revistë kulturore-shkencore. A mund ta di arsyen? {{Unsigned|Eltoni77}} :{{re|Eltoni77}} për cilin artikull është fjala ?--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 30 janar 2017 15:48 (CET) == Request to review a page in sq.wikibooks == Hello Liridon! Could you please review the page [[:b:Periudha klasike dhe helenistike]]? It seems like vandalised page with some meaningful text, but I cannot be sure. If you have the time, please review the history too [https://sq.wikibooks.org/w/index.php?title=Periudha_klasike_dhe_helenistike&action=history]. Thank you in advance. Regards.[[Përdoruesi:Ah3kal|Ah3kal]] ([[Përdoruesi diskutim:Ah3kal|diskutimet]]) 14 shkurt 2017 17:18 (CET) :Hi {{re|Ah3kal}}, yes it's vandalized page. Unfortunately I don't have administrator rights in sq.wikibooks, please delete it.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 14 shkurt 2017 17:24 (CET) ::I deleted the page. Thank you. I'm available to help with any admin actions you need in the sq wikis that are under global sysop jurisdiction.[[Përdoruesi:Ah3kal|Ah3kal]] ([[Përdoruesi diskutim:Ah3kal|diskutimet]]) 14 shkurt 2017 17:41 (CET) ==Women in Red invitation== {| style="border: 1px solid gray; background-color: #FFFFFF;" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | |rowspan="2" | |style="padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | [[File:Women in Red logo.svg|right|70px]] <big>Welcome to... '''[[w:en:Wikipedia:WikiProject Women in Red/Meetup/37|Women's History Month multi-language online editathon]]'''<br/>Facilitated by '''[[w:en:Wikipedia:WikiProject Women in Red|Women in Red]]'''</big> |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | *March 2017 [[File:AF Mark 1.png|70px|right]][[File:La mujer que nunca conociste logo 2017.jpg|right|70px]] *Featuring: "Art+Feminism" and "The Women You Have Never Met" *We hope you will help to improve coverage of women on Wikipedia *Contribute '''in your own language''' *Inform your communities of the need for their support. ''<small>Apologies for cross-posting and sending in English<br/>(To subscribe: [[w:en:Wikipedia:Meetup/Women in Red/Invite/List|Women in Red/English language list]] and [[w:en:Wikipedia:WikiProject Women in Red/Outreach/International list|Women in Red/international list]]. Unsubscribe: [[w:en:Wikipedia:Meetup/Women in Red/Invite/Opt-out|Women in Red/Opt-out list]])</small>'' |}--[[Përdoruesi:Ipigott|Ipigott]] ([[Përdoruesi diskutim:Ipigott|diskutimet]]) 19 shkurt 2017 09:49 (CET) == Request == Hello. Could you create the article [[:en:Culture of Azerbaijan]] in Albanian Wikipedia? Thank you. [[Speciale:Kontributet/31.200.22.41|31.200.22.41]] 27 shkurt 2017 23:03 (CET) :Do you have article of [[:en:Culture of Albania|Culture of Albania]]?? If you like we can collaborate, and at same time to write articles for each other. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 28 shkurt 2017 10:40 (CET) == Mbi rikthimin e komentit tim mbi shkollimin e Erion Veliajt == Përshëndetje Liridon! Së pari, dua ta nis me një pyetje lidhur me profesionin tuaj: Ç'profesion keni apo në ç'degë jeni diplomuar? Nisur nga i kthimi mbrapsht i komentit tim, më duhet të deduktoj se ju nuk jeni i diplomuar në shkencat historike, të cilat kanë pjesën e tyre në atë çka quhet "enciklopedi" (në të përgjithshmen), madje do të thosha se kanë pjesën e luanit në të, për shkakun e thjeshtë se studion atë çka kemi qenë e çka jemi. Më lejoni t'ju them se edhe publicistika vetë, kur na ofron fakte, është një nga burimet e mirëfillta që historia shfrytëzon për të sendërtuar një punim shkencor, i cili më pas, me të mirat dhe të këqijat e tij do të bëhet pashmangshëm pjesë e "enciklopedisë", apo të së përgjithshmes. Më lejoni që me modesti t'ju them se shpjegimi juaj ju ka futur në një qerthull të mbyllur (rreth vicioz), kur përmendi togfjalëshin "hulumtim gazetaresk". Ai është thjesht një koment që shfrytëzon jo vetëm publicistikën, por edhe materiale të tjera për të bërë biografinë e dikujt. Jetëshkrimi është histori, i nderuar zotëri dhe historia nuk është gazetareske! {{unsigned|Albanian111}} :{{re|Albanian111}} Un jam i diplomuan në shkencat kompjuterike. Nuk jam i fushës së shkencave historike, dhe as me gazetarinë dhe publicistikën nuk kam lidhje, dhe nuk e di se si i kanë rregullat, por di rregullat/principet që ndjek wikipedia, që nuk është një mjet ku ti publikon artikuj por ku shkruan për atë që tashmë është e publikuar, ku nuk analizon çështjet por i referohesh analizave të botuara nga specialistë të fushës specifike. Për këtë, dhe për eksperiencën që kam, komuniteti më ka dhënë privilegjet administrues dhe burokrat, që të mbrojë këto rregulla të vendosura nga ky komunitet. Unë përsëri i qëndroj asaj që kam thënë para disa muajsh, dhe nëse e lexon me vëmendje kam thënë se duhet të përmblidhet, që do të thotë se nuk është pa vlerë. Gjithë të mira.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 12 mars 2017 12:05 (CET) == grisje faqeje == [[Përdoruesi:Bej dhurate|Bej dhurate]] ([[Përdoruesi diskutim:Bej dhurate|diskutimet]]) 27 mars 2017 00:26 (CEST) Përshëndetje Liridon [[Përdoruesi:Bej dhurate|Bej dhurate]] ([[Përdoruesi diskutim:Bej dhurate|diskutimet]]) 27 mars 2017 00:26 (CEST) Uroj të mirë. Po të shkruaj sepse nuk e kam të qartë arsuen e grisjes së faqes Bej Dhurate. [[Përdoruesi:Bej dhurate|Bej dhurate]] ([[Përdoruesi diskutim:Bej dhurate|diskutimet]]) 27 mars 2017 00:26 (CEST) Ky është shkrimi që më del: 25 mars 2017 11:37 Liridon (Diskuto | kontribute) grisi faqen Bej dhurate (përmbajtja ishte: '{{DISPLAYTITLE:Bej Dhurate}} '''[http://www.bejdhurate.com/ "Bëj Dhuratë"]''' është një nismë nga disa të rinj shqipëtar, në vitin 2008, me synimin për ti afruar njerëzit me '''artin''', me format e saj të ndr...') [[Përdoruesi:Bej dhurate|Bej dhurate]] ([[Përdoruesi diskutim:Bej dhurate|diskutimet]]) 27 mars 2017 00:26 (CEST) Të lutem a mund të kem një sqarim më të qartë? [[Përdoruesi:Bej dhurate|Bej dhurate]] ([[Përdoruesi diskutim:Bej dhurate|diskutimet]]) 27 mars 2017 00:26 (CEST) Falemiderit. :{{re|Bej dhurate}} ashtu sic edhe po thoni, pra eshte nje nisme dhe jo dicka shume e njohur ose qe ka njohje te gjere, dhe qe ju po mundoheni ta promovoni, dhe promovimi eshte ne kundershtim me rregullat e Wikipedias. Arsyeja e dyte, konflikt interesi, pasi ju po shkruani per organizaten/nismenu tuaj, dhe kjo eshte ne kundershtim me rregullat e Wikipedias. Lexo me shume [ [[Wikipedia:Kujdestari i artikujve/Shqueshmëria e kompanisë|Shqueshmëria]] ].--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 27 mars 2017 12:53 (CEST) == Artikulli Genti deçka == Pershendetje Liridon. Uroj qe te jeni mire. Para disa ditesh kam krijuar nje artikull te ri ne lidhje me Genti Deçka, aktor, rregjizor dhe njeri i artit ne Shqiperi. Ka disa dite qe artikulli eshte ne shqyrtim, ju lutem mund ta kontrolloni/ korrigjoni ne menure qe te aprovohet nga komuniteti i wikipedias. Ju falenderoje per bashkpunimin dhe kontributin tuaj Gjithe te mirat :Pershendetje {{re|Komisaridrites}}, artikulli [[Genti Deçka]] u shqyrtua, edhe pse ende ka nevoje per ca permiresime.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 6 prill 2017 14:11 (CEST) == Përshëndetje == Mirëmbrëma , ju përshëndes të gjithëve. Do të dëshiroja të bëja disa ndryshime dhe shtesa me rëndësi (në energjinë e ripërtëritshme kryesisht, e më gjerë). Kam përshtypjen se ato pak informacione që ekzistojnë janë marrë direkt nga një përkthim i një faqeje tjetër dhe madje pa asnjë lloj redaktimi janë vendosur ne shqip. Më vjen mirë që këtë iniciativë vullnetare e kanë përqafuar me kënaqësi dhjetra e ndoshta qindra mijëra njerëz në mbarë botën , sepse për ndryshe nuk do të ishte bërë e mundur kjo platformë dhe funksioni i saj, por nuk do të ishte më mirë sikur administratorët të kujdeseshin pak më shumë në thelbin, kuptimin dhe formulimin e fjalisë në shqip? Shpesh disa fraza dalin jasht konteksti e janë të pakuptueshme. Sidoqoftë përgëzime të gjithëve për punën e paqme . Ju uroj vec suksese.[[Përdoruesi:Natashapipi|Natashapipi]] ([[Përdoruesi diskutim:Natashapipi|diskutimet]]) 11 prill 2017 00:33 (CEST) :Përshëndetje {{re|Natashapipi}} :Nëse mendoni që artikujt kanë nevojë për përmirësime, atëherë lirisht ndryshoni dhe bëni ato më të kuptueshme për gjuhën shqipe. Komuniteti i Wikipedias në botë është i madh, por ai shqiptar është i vogël dhe si pasoj mungon mendimi kritik, dhe rishikimi i nevojshëm për të mbajtur cilësinë në nivel. Ashtu si kontribuuesit, edhe administratorët janë vullnetarë, dhe secili punon me dëshirë. Unë ju rekomandoj që të na bëni me dije neve, ose në faqen e diskutimit të këtyre artikujve, ose të përmirësoni ato kur hasni këto raste.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 11 prill 2017 10:21 (CEST) == Just a little help to [[Marne (Italia)]] == Hi, dearest Liridon, how are you? Me very fine! Please, can you read this page I've opened? It will need just to translate the red link. I don't know the name in Albanian, sorry. Thanks a lot for your grat help, have a nice week end!!! [[Përdoruesi:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Përdoruesi diskutim:Rei Momo|diskutimet]]) 28 prill 2017 10:38 (CEST) :{{ping|Rei Momo}} you're welcome. Fixed it, and some other lang/gramar mistakes.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 28 prill 2017 10:53 (CEST) :: Grazie mille, have a nice week end!!! [[Përdoruesi:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Përdoruesi diskutim:Rei Momo|diskutimet]]) 28 prill 2017 11:04 (CEST) == [[Kisha famullitare e Shën Bartolomeut]] == Hi, dearest Liridon, heow are you? Here it's still cold and Spring comes slowly... I opened this page and I asksome little help, please, just 5 minutes of your time: * Can you translate something for ''Historiku'' form English Wikipedia? * Is it ok to open a new category ''Knisha në Italië''? * Why the ''Infobox'' speaks ''Invalid designation''? Thanks a lot for your great help, and I'll be pleased to help you in Italian and Portuguese! [[Përdoruesi:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Përdoruesi diskutim:Rei Momo|diskutimet]]) 10 maj 2017 11:25 (CEST) :Hi {{re|Rei Momo}}, same weather here :). I created a category [[:Kategoria:Kisha në Itali]]. The template you are using is for Historical Sites and Cultural Heritage not for religious buildings. I'll create new template for religion buildings and translation during weekend. Best. [[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 11 maj 2017 13:46 (CEST) :: Grazie mille - Thanks a lot !!!! See you soon, have a nice day. [[Përdoruesi:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Përdoruesi diskutim:Rei Momo|diskutimet]]) 11 maj 2017 14:53 (CEST) ::: Thnanks a lot for your wonderful translation!!! Have a nice Suday. If you need help in Italian or Portuguese, I'm here... [[Përdoruesi:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Përdoruesi diskutim:Rei Momo|diskutimet]]) 14 maj 2017 14:10 (CEST) == Psee == Qka pi prek do rregulla qe i kam shtu te rrethi aty qe e kam qit tangjenden edhe do tjera ti i ke marr edhe i ke shly mos gabo mi shly mo.{{unsigned|Mr.Pervizaj}} :Nëse nuk janë të shkruara siç duhet dhe në kundërshtim me rregullat e Wikipedias shqip, përsëri do i prek/shlyj.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 23 maj 2017 11:21 (CEST) == Periudha e publikimit == Pershendetje Liridon! Para disa javesh kam redaktuar nje faqe duke i shtuar disa informacione me teper. Keto informacione jane marre direkt nga familjaret e personit. Pyetja ime eshte: sa kohe zgjat shqyrtimi i shkrimit tim? Nuk kam marre asnje pergjigje dhe, duke qene se ky eshte kontributi im i pare, nuk jam mjaft e qarte per menyren si funksionon kontrollimi i tektit, sa kohe merr publikimi dhe si mund te futem ne komunikim me personat qe jane direkt pergjegjes per tekstet e shkruara nga une. Shpresoj te me ndihmosh sado pak. --[[Përdoruesi:Klaudia Madhi|Klaudia Madhi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klaudia Madhi|diskutimet]]) 10 qershor 2017 16:59 (CEST) :Pershendetje {{re|Klaudia Madhi}} nuk ka një kohë të caktuar për miratim, varësisht kur do e shohë një vullnetar/përdorues që ka privilegje për të kontrolluar ato ndryshime. Nëse bëhet fjalë për artikullin [[Guri Madhi]], unë sapo i miratova ndryshimet, por ke kujdes, pasi nuk ka asnjë referencë. Komunikimi me familjen nuk do të thotë diçka më shumë, besueshmëri ose vërtetësi të fakteve. Mundohu të gjesh referenca për artikullin në mediat e botuara, ose online(tv, gazeta). Nëse ju duhet ndihmë lirisht më kontakto. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 10 qershor 2017 18:03 (CEST) == pershendetje == eshte e mundur per te krijuar nje profil apo te shkruajme nje historik per nje person te caktuar?{{Unsigned|Kadri Morinaj}} :{{re|Kadri Morinaj}} Po, varësisht nëse plotëson kushtet e shqueshmërisë, pra sa i njohur është ky person. Lexo më shumë këtu : [[Wikipedia:Kujdestari i artikujve/Shqueshmëria e biografisë]]. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 12 qershor 2017 13:30 (CEST) -- Atehere te kam shkruar dhe nje here dje per Z.kadri morinaj eshte presidenti i komanise me te madhe te sigurimeve Eurosig ne shqiperi. Njihet per kontributin e tij ne institucione fetare, arsimore, ne fushen e reklamave dhe ne bamiresine qe ai ben cdo dite te jetes se tij.Per kete mendojme se ka vlera te medha ne keto fusha.Drejton nje prej kompanive me te medha ne shqiperi per sigurimet. shikueshmeria patjeter qe do jete e madhe.jemi ne pritje nga ana juaj nese mund te prezantojme apo jo.{{Unsigned|Kadri Morinaj}} :{{re|Kadri Morinaj}} në rregull, filloje, por duhet të shkruhet në mënyrë neutrale dhe me referenca. "shikueshmeria" pak rëndësi ka, "shqueshmëria" është sa i shquar/i njohur është personi dhe a ja vlen të shkruhet për të.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 14 qershor 2017 12:19 (CEST) h7cz6dcxlzudfnrgurx17qoepmz5p0h 0 226539 3006635 2980157 2026-07-06T20:34:12Z Vyolltsa 129213 3006635 wikitext text/x-wiki {{Short description|Romanciere dhe psikiatre algjeriane}} {{Infobox writer | name = Yamina Méchakra | image = Yamina Méchakra.jpeg | caption = Yamina Méchakra | birth_date = 1949 | birth_place = [[Meskiana]], [[Algjeria|Algjeri]] | death_date = 19 maj 2013 | death_place = [[Algjeri (qytet)|Algjer]], [[Algjeria|Algjeri]] | occupation = Romanciere, psikiatre | nationality = Algjeriane | alma_mater = [[Universiteti i Algjerit]] | genre = Letërsi artistike }} '''Yamina Méchakra''' (1949– 2013) ishte një noveliste dhe psikiatre algjeriane.<ref>{{Cite web|url=http://oxfordindex.oup.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100146186|language=en|title=Kopje e arkivuar|access-date=30 tetor 2017|archive-date=2 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190702161710/https://oxfordindex.oup.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100146186|url-status=dead}}</ref> ==Jeta e hershme== Méchakra lindi në vitin 1949 në Meskiana në Aures veriore në Algjeri. Në moshën nëntë vjeçare, ajo filloi të shkruante; duke mbajtur shënime në një "ditar" që u rrit me kalimin e kohës. Dy ngjarje shënuan thellësisht fëmijërinë e saj: babai i saj u torturua nga francezët gjatë Luftës Civile Algjeriane para syve të saj, të ekspozuar në rrugë, të lidhur me fuçinë e një tanku.<ref>https://books.google.al/books?id=0iVpAwAAQBAJ&redir_esc=y</ref><ref>{{Cite web|url=https://ojs.geneseo.edu/index.php/praxis/article/viewFile/1516/950|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=30 tetor 2017|language=en|archive-date=18 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160418214823/https://ojs.geneseo.edu/index.php/praxis/article/viewFile/1516/950}}</ref> Pak më shumë dihet për jetën e saj, megjithëse Kateb Yacine shkroi në parathënien e librit të saj se ajo kishte një "jetë mizore dhe të trazuar".<ref>https://books.google.al/books?id=QCffwUlk4BEC&redir_esc=y</ref>{{refn|name=|group=shënime|Kateb Yacine shkroi parathënien e '' La Grotte éclatée '' dhe i tha se Méchakra ia kushtoi romanin babait të saj ndërsa shkruante: "Ajo lindi në prag të kryengritjes. Kur dëgjon të flasë për luftë, për herë të parë , ajo mendon se është një stuhi. Në gjuhën arabe popullore, 'guirra', do të thotë si një stuhi dhe një luftë revolucionare, një shpërthim i natyrës."<ref}} ==Karriera== Mekakra filloi të shkruante romanin e saj të parë në vitin 1973, duke studiuar psikiatri në Universitetin e Algjerisë. Teza e saj universitare në letërsi ishte e përkushtuar ndaj Apuleius of Madaurus.} Në Algjer, ajo u takua me Kateb Yacine para largimit të tij për në Romë dhe Paris. Yamina Méchakra ndoqi me shkrim stilin e Yachine, i cili dha këshilla dhe udhëzime të zgjeruara. Ajo kishte nevojë të rishkruante tri herë për të përfunduar librin e saj të parë dhe "La Grotte éclatée" u botua në vitin 1979.<ref>https://books.google.al/books?id=QKRnAgAAQBAJ&redir_esc=y</ref> Yamina Mechakra argumentoi se gratë ishin burimi i kombit dhe themelimi i një shteti të pavarur.<ref>{{cite journal|title=Ecrire femme|trans-title=Writing Woman|last=Mechakra|first=Yamina|language=fr|oclc=949070766|pages=44–47|journal=Expressions algériennes}}</ref> Duke iu referuar mbretëreshës Berber njohur si La Kahina,<ref>https://www.worldcat.org/title/ecrire-femme/oclc/949070766</ref> Kateb Yacine titulloi parathënien e tij të romanit si '' Fëmijët e Kahinës''. Ndërsa ajo vazhdoi të shkruante gjatë viteve të ardhshme, por nuk publikoi asgjë, duke i besuar një gazetari se ajo humbi dorëshkrimet e saj. Në vitin 1997, kur ajo trajtoi një djalë të ri si psikiatër, ajo u frymëzua duke shkruar romanin e saj të dytë '' Arris '', e cila u botua në vitin 1999.<ref>https://books.google.al/books?id=QCffwUlk4BEC&redir_esc=y</ref> Yamina Mechakra është gjithashtu një autore e përkushtuar që mbështeti rëndësinë e një revolucioni kulturor në Algjeri në procesin e dekolonizimit. ==Vdekja== Ajo vdiq në Algjeri më 19 maj 2013, në moshën 64 vjeçare, pas një sëmundjeje të gjatë. Më 20 maj 2013, në Pallatin e Kulturës u mbajt një memorial,<ref>The Moufdi Zakaria Palace of Culture is an exhibition and conference palace located on the plateau of Annasser in the town of Kouba, Algeria, named after Moufdi Zakaria, the Algerian poet, author of the Kassaman Algerian anthem. The site overlooks the city of Algiers.</ref> dhe ajo u varros të njëjtën ditë në varrezat e Sidi Yahia.<ref>https://www.djazairess.com/fr/apsfr/303143{{Lidhje e vdekur}}</ref> ==Punimet== * {{cite journal|title=Ecrire femme|trans-title=Gruaja që shkruan|last=Mechakra|first=Yamina|oclc=949070766|pages=44–47|journal=Expressions algériennes|language=fr}} * {{cite book|title=La Grotte éclatée|trans-title=Shpella e eksploduar|others=series: Lettres du Sud|year=1979|location=Alger|publisher=SNED|language=fr|oclc=464501613}}<ref name="pears01">{{cite journal|url=https://ojs.geneseo.edu/index.php/praxis/article/viewFile/1516/950|title=Women Warriors and the Search for Identity in Post-colonial Algeria: La Grotte éclatée by Yamina Mechakra|last=Pears|first=Pamela|volume=14|number=1/2 Spring, Fall|language=en|year=2002|journal=Phoebe: Journal of Literature and Art|accessdate=2016-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160418214823/https://ojs.geneseo.edu/index.php/praxis/article/viewFile/1516/950|archive-date=18 prill 2016|url-status=dead}}</ref><ref>https://muse.jhu.edu/article/431716</ref>--> * {{cite book|title=Arris: roman|publisher=Marsa|language=fr|location=Paris|year=1999|oclc=44479653}} * {{cite book|title=Arris: roman, suivi du supplément collectif|trans-title=Arris: Novel, followed by collective supplement|publisher=Marsa|location=Paris|year=2000|language=fr|others=series: Algérie littérature/action|oclc=948996415}} ==Shënime== <references group="shënime" /> == Referime == {{Reflist}} ==Ndërlidhje të jashtme== *[http://www.academia.edu/6280028/Yamina_Mechakra_Untranslated ''Yamina Mechakra Untranslated''], written by Jill Jarvis and published by Academia, Inc. *[http://fh.oxfordjournals.org/content/21/3/372.short Remnants of Empire in Algeria and Vietnam: Women, Words and War] review by Claire Eldridge, University of St Andrews. Oxford Journals, Arts & Humanities (French History), volume 21, issue 3, pp.&nbsp;372–373. [[Kategoria:WikiProjekti Gratë]] [[Kategoria:WikiProjekti Women in Red]] sgieb6825ptrxxix5bc91e9n4th1b3s 0 226626 3006673 1790916 2026-07-07T00:16:32Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Kalaja e Xhaxhajt]] 3006673 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Kalaja e Xhaxhajt]] spm44zckrcqhcoh9gdlcmipeodtn2zw 0 236064 3006678 2953598 2026-07-07T02:42:57Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006678 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Rame Lahaj | image = Portrait of Rame Lahaj 3.jpg | caption = Portret i Rame Lahajt | birth_date = {{Birth date and age|03|11|1983}} | birth_place = [[Istogu|Istog]], Kosovë | occupation = Tenor operistik | years_active = 2010-sot }} '''Rame Lahaj''' (lindur më 3 nëntor 1983) është një [[Opera|tenor operistik]] shqiptar nga Kosova. Ndër rolet e tij më të spikatura janë Alfredo ([[La traviata|La Traviata]]), Duca di Mantova ([[Rigoletto]]) dhe Rodolfo ([[La bohème|La Bohème]]). Lahaj konsiderohet si një ndër artistët e parë kosovarë të operës, i cili ka interpretuar në teatrot më të mirënjohur të botës, duke ndarë skenën me legjenda të operës si [[Placido Domingo]], i cili më vonë e nderoi atë me çmimin e Konkursit Botëror të Operës “Operalia”. Gjatë dekadës së parë në profesionin e tij, Lahaj shfaqet në skenat më prestigjioze të teatrove të operës. Duke përfshirë në këtë rast Opera House Covent Garden, Paris National Opera, Moscow Bolshoi Theater, Gran Teatre del Liceu, Arena di Verona, Opera Australia Sydney, Los Angeles Opera, Teatro Real-Madrid, Deutsche Oper Berlin, StaatsoperBerlin, Haus Für Mozart-Salzburg, Semperoper Dresden, Royal Albert Hall, Opera Tel Aviv, Teatro Massimo di Palermo dhe shumë të tjerë. == Jeta dhe formimi muzikor == Rame Lahaj u lind në Istog të Kosovës. Ai u rrit në një familje joartistike prej tetë fëmijësh. Lahaj ishte vetëm 15 vjeç kur nisi [[Lufta e Kosovës|Lufta në Kosovë]]. Ai ia dedikon të gjithë suksesin nënës së tij Hale Lahaj.<ref>{{cite web|date=5 mars 2022|title=Interview with Rame Lahaj|url=https://operalife.it/interview-with-rame-lahaj/|access-date=8 tetor 2022|website=OperaLife|language=en}}</ref> Deri vonë, muzika nuk ishte pjesë e jetës së Lahajt. Ai u diplomua në [[Universiteti i Arteve, Tiranë|Universitetin e Arteve të Tiranës]] në vitin 2008. Pas diplomimit, Lahaj punoi si drejtor artistik në kanalin [[RTV21]] në Kosovë nga viti 2009 deri në vitin 2010, duke mos qenë ndërkohë aktiv në muzikë. Në moshën 21 vjeçare, ai filloi formimin e tij muzikor profesional në Kosovë dhe më vonë në Tiranë, Shqipëri. Lahaj ka debutuar për herë të parë me rolin e Alfredo-s (La Traviata) në festivalin Eutin Festspiele në vitin 2010. Aktualisht ai punon me mjeshtrin vokal Jean Bernard Thomas, me të cilin është fokusuar në teknikën Garcían-e të trajnimit vokal. == Karriera == Lahaj pati debutimin e tij profesional në festivalin Eutin Festspiele në rolin e Alfredo Germont nga opera La Traviata.<ref>{{cite web|title=Rame Lahaj, Tenor|url=https://www.operabase.com/artists/rame-lahaj-14392/performances/en|access-date=8 tetor 2022|website=Operabase|language=en}}</ref> Roli i tij i ardhshëm do të ishte Macduff nga opera Macbeth, e cila u zhvillua në Hungarian State Opera në Budapest. Lahaj filloi ta zgjeronte repertorin e tij gjithashtu në skenën gjermane, me performanca të shumta premierë. Tenori u shfaq në [[Dortmundi|Dortmund]] me një tjetër rol me peshë në repertorin e tij, Rodolfo nga [[La bohème|La Bohème]]. Në vitin 2012 ai u ftua të performonte në National Opera në [[Lion]] të Francës si pjesë e produksionit të operës I Puritani. Në të njëjtin vit, ai interpretoi në rolin e Rodolfo-s nga La Bohème në National Opera de Montpellier. Karriera e tij në Itali filloi pas debutimit të tij me rolin Duca di Mantova (Rigoletto) në Teatro Massimo të Palermos. Sezoni 2013/14 e çoi atë në teatro si Semperoper Dresden dhe Deutsche Oper Berlin me rolin Duca di Mantova (Rigoletto), dhe në Hamburg State Opera me rolin Alfredo (La Traviata). Performanca e Lahajt në rolin e Rodolfo-s (La Bohème) në [[The Royal Albert Hall]]<ref>{{cite web|date=18 shtator 2013|title=Raymond Gubbay and the Royal Albert Hall present La Bohème|url=https://www.royalalberthall.com/about-the-hall/news/2013/september/raymond-gubbay-and-the-royal-albert-hall-present-la-boheme/|access-date=8 tetor 2022|website=Royal Albert Hall|language=en}}</ref> gjatë sezonit 2014/15.<ref>{{cite web|date=15 mars 2014|title=Kosovo tenor succeeds in London|url=https://top-channel.tv/english/kosovo-tenor-succeeds-in-london/|access-date=8 tetor 2022|website=Top Channel|language=en}}</ref> Tenori u shfaq në kanale të medias dhe radio si BBC Channels. Lahaj interpretoi rolin e Duca di Mantova (Rigoletto) në teatrin La Monnaie Opera në [[Brukseli|Bruksel]] dhe [[Haus für Mozart]] në [[Salcburgu|Salzburg]].<ref>{{cite web|title=Rame Lahaj|url=https://www.salzburger-landestheater.at/de/personen/rame-lahaj.html|access-date=8 tetor 2022|website=Salzburger Landestheater|language=de}}</ref> Ai u konsiderua si një figurë ideale e Dukës, jo vetëm nga ana vokale por edhe nga ajo interpretative.<ref>{{cite web|date=30 tetor 2014|title=Vom Tod und dem Mädchen - der neue Rigoletto des Salzburger Landestheaters|url=https://bachtrack.com/de_DE/kritik-rigoletto-kelley-inverardi-nakamura-oktober-2014|access-date=8 tetor 2022|website=Bachtrack.com|language=de}}</ref> Warsaw National Opera ishte gjithashtu pjesë e programit të tij, me dy rolet e tij të preferuara të momentit, Duca di Mantova dhe Alfredo.<ref>{{cite web|title=Teatr Wielki - Polish National Opera|url=https://teatrwielki.pl/en/search/?q=rame+lahaj|access-date=8 tetor 2022|website=Teatr Wielki|language=en}}</ref> Një nga debutimet pasuese të artistit ishte roli Pinkerton ([[Madama Batërflaj|Madama Butterfly]]), interpretuar në Puccini Festival në Torre Del Lago, Itali.<ref>{{cite web|date=21 gusht 2014|title=60e Festival Puccini à Torre del Lago|url=https://www.podcastjournal.net/60e-Festival-Puccini-a-Torre-del-Lago_a17427.html|access-date=8 tetor 2022|website=Podcast Journal|language=fr}}</ref> Një sezon më vonë, ai u ftua të interpretonte të njëjtin rol në teatrin Opera Las Palmas në Spanjë.<ref>{{cite web|title=MADAMA BUTTERFLY - Puccini|url=https://teatroperezgaldos.es/evento/madama-butterfly-puccini/298|access-date=8 tetor 2022|website=Teatro Pérez Galdós|language=es}}</ref> Gjatë vitit 2015 Lahaj zgjeroi performancat e tij ndërkombëtare duke përfshirë skenën e [[Sydney Opera House]] në Australi,<ref>{{cite web|date=30 qershor 2015|title=La Traviata|url=https://www.theguardian.com/culture/2015/jun/30/la-traviata|access-date=8 tetor 2022|website=[[The Guardian]]|language=en}}</ref> ku interpretoi personazhin e Alfredo-s ([[La Traviata]]). Thuhet se në debutimin e tij në Australi, Lahaj “Figurë e gjallë. Zëri i tij jo vetëm ishte mjaftueshëm i fuqishëm për të depërtuar deri në fundin e sallës, por ishte gjithashtu i butë dhe mjaftueshëm elastik për të transmetuar nuancat e gjendjes së tij shpirtërore, thellësisht të trazuara”.<ref>{{cite web|date=10 korrik 2015|title=Plush costumes and lavish sets make up for musical shortfalls in Opera Australia’s La traviata|url=https://bachtrack.com/de_DE/review-traviata-opera-australia-sydney-july-2015|access-date=8 tetor 2022|website=Bachtrack.com|language=en}}</ref> Në vitin 2016 ai u emërua këngëtar lirik në konkursin më të madh operistik “Operalia” të Placido Domingo-s, i cili u mbajt në Meksikë. Ky sezon shënoi gjithashtu debutimin e tij në Paris National Opera me rolin Edgardo (Lucia di Lammermoor),<ref>{{cite web|title=Rame Lahaj, Ténor|url=https://www.operadeparis.fr/artistes/rame-lahaj|access-date=8 tetor 2022|website=Opéra National de Paris|language=fr}}</ref> ku performoi gjithashtu rolin e Alfredo-s (La Traviata) përkrah Placido Domingo dhe Marina Rebeka. Gjatë sezonit 2017/18, ai interpretoi rolin e Alfredo-s (La Traviata) në teatrin Bolshoi në Moskë, ku po ashtu interpretoi dhe rolin e Rodolfo-s (La Bohème). Lahaj vijoi me Alfredo-n në Berlin State Opera dhe Opéra national de Paris. Më tej vazhdoi me Duca di Mantova (Rigoletto) në Finnish National Opera, Helsinki<ref>{{cite web|title=Rigoletto - GIUSEPPE VERDI|url=https://oopperabaletti.fi/en/repertoire-and-tickets/rigoletto/|access-date=8 tetor 2022|website=Ooppera Baletti|language=en|archive-date=8 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008195932/https://oopperabaletti.fi/en/repertoire-and-tickets/rigoletto/|url-status=dead}}</ref> me Kasper Holten. Ai ishte pjesë e koncertit Verdi Opera Night në [[Arena di Verona]]<ref>{{cite web|date=27 gusht 2018|title=Tag: Rame Lahaj|url=https://ierioggidomaniopera.com/tag/rame-lahaj/|access-date=8 tetor 2022|website=IERI,OGGI,DOMANI,OPERA!|language=it|archive-date=8 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008194429/https://ierioggidomaniopera.com/tag/rame-lahaj/|url-status=dead}}</ref> dhe po ashtu në turnetë e koncerteve ndërkombëtare, ndër të tjerë me Angela Gheorghiu-n në Korenë e Jugut. Angazhimet e Lahajt në sezonin 2018/19 përfshijnë performancën e tij të parë si Pinkerton (Madama Butterfly) në teatrin Gran Teatre de Liceu de Barcelona.<ref>{{cite web|title=L'òpera més popular de Puccini, 'Madama Butterfly', al Liceu|url=https://www.liceubarcelona.cat/en/node/12660|access-date=8 tetor 2022|website=Liceu Barcelona|language=fr|archive-date=8 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008194430/https://www.liceubarcelona.cat/en/node/12660|url-status=dead}}</ref> Alfredo (La Traviata) në [[Los Angeles Opera]] me regji të [[Marta Domingo]], dirigjuar nga James Conlon. Si Alfredo, Lahaj “u dallua si një mëtues bindës dhe i zjarrtë, i cili vërtitet rreth emocionesh të turbullta”.<ref>{{cite web|date=3 qershor 2019|title=An Art Deco Traviata with all the Trimmings|url=https://seenandheard-international.com/2019/06/an-art-deco-traviata-with-all-the-trimmings/|access-date=8 tetor 2022|website=Seen and Heard International|language=en}}</ref> Në këtë sezon Lahaj rikthehet në teatrin Bolshoi me rolin Alfredo (La Traviata) dhe një produksion të ri të La Bohème (Rodolfo).<ref>{{cite web|title=Rame Lahaj - Tenor|url=https://2011.bolshoi.ru/en/persons/opera/3601/|access-date=8 tetor 2022|website=Bolshoi Opera|language=en}}</ref> Ai vazhdoi me këtë rol në Staatsoper Unter den Linden në Berlin.<ref>{{cite web|title=Rame Lahaj|url=https://www.staatsoper-berlin.de/en/kuenstler/rame-lahaj.1965/|access-date=8 tetor 2022|website=Staatsoper Unter den Linden|language=de}}</ref> Lahaj vulos këtë sezon duke performuar Te Deum nga Bruckner në [[Borusan Istanbul Philharmonics]]<ref>{{cite web|date=8 mars 2018|title=BIPO AGAIN STAR-STUDDED IN THE NEW SEASON|url=https://www.borusansanat.com/en/media-room_6/news_37/news_bipo-again-star-studded-in-the-new-season_62/|access-date=8 tetor 2022|website=Borusan Sanat|language=en}}</ref> dhe në kremtimin e 100 – vjetorit të Latvian National Opera.<ref>{{cite web|date=18 nëntor 2018|title=100 Years of the Latvian National Opera|url=https://www.opera.lv/en/production/100-years-of-the-latvian-national-opera/|access-date=8 tetor 2022|website=Latvian National Opera and Ballet|language=en}}</ref> Gjatë këtij sezoni ai interpretoi gjithashtu melodramën nga Gaetano Donizetti, L’Elisir d’amore në [[Teatro Real Madrid]].<ref>{{cite web|title=Rame Lahaj: entradas, biograffia, fotos y noticias|url=https://teatromadrid.com/rame-lahaj|access-date=8 tetor 2022|website=Teatro Madrid|language=es}}</ref> Me pandeminë, ai nisi sezonin 2020/21 në Opera Australia Sydney me rolin e Alfredo-s, ku “arriti të mishëronte në mënyrë mjeshtërore naivitetin e një të riu i cili do të binte shkujdesur në dashuri me një grua të shoqërisë”.<ref>{{cite web|date=11 prill 2021|title=Opera Australia 2021 Review: La Traviata|url=https://operawire.com/opera-australia-2021-review-la-traviata/|access-date=8 tetor 2022|website=OperaWire|language=en}}</ref> Ky produksion është transmetuar tashmë në shumë kinema të botës.<ref>{{cite web|title=La Traviata on Sydney Harbour 2021|url=https://opera.org.au/events/cinema-tv-radio/la-traviata-on-sydney-harbour/|access-date=8 tetor 2022|website=Opera Australia|language=en}}</ref> Në vitin 2021, pas 10 vitesh në skenë, Lahaj debutoi me një rol të ri, atë të Mario Cavaradossi nga opera Toska të Giacomo Puccini-t, në [[Teatro Petruzzelli]]<ref>{{cite web|title=Tosca – Giacomo Puccini|url=https://www.fondazionepetruzzelli.it/eventi/tosca-giacomo-puccini/|access-date=8 tetor 2022|website=Fondazione Petruzzelli|language=it|archive-date=8 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008194431/https://www.fondazionepetruzzelli.it/eventi/tosca-giacomo-puccini/|url-status=dead}}</ref> ku ndau skenën, ndër të tjerë, me [[Ailyn Pérez]] ,[[Franco Vassallo]] dhe [[Giampaolo Bisanti]]-n si dirigjent. Ai u bashkua sërisht në skenë me Placido Domingo-n në Elbphilharmonie, Hamburg.<ref>{{cite web|date=3 tetor 2022|title=PLÁCIDO DOMINGO|url=https://www.elbphilharmonie.de/de/programm/placido-domingo/17942|access-date=8 tetor 2022|website=ELBPHILHARMONIE HAMBURG|language=de|archive-date=8 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008194430/https://www.elbphilharmonie.de/de/programm/placido-domingo/17942|url-status=dead}}</ref> == Role operistike == * Alfredo, La traviata (Verdi) * Duke of Mantua, Rigoletto (Verdi) * Macduff, Macbeth (Verdi) * Rodolfo, La Bohème (Puccini) * Mario Cavaradossi, Tosca (Puccini) * Pinkerton, Madama Butterfly (Puccini) * Rinuccio, Gianni Schicchi (Puccini) * Edgardo, Lucia di Lammermoor (Donizetti) * Nemorino, L'elisir d'amore (Donizetti) * Faust, Faust (Charles Gounod) * Ferrando, Così fan tutte (Wolfgang Amadeus Mozart) * Werther, Werther (Jules Massenet) == Angazhime të tjera == “Rame Lahaj International Opera Festival” u themelua në vitin 2021 duke synuar lidhjen e skenës kosovare me atë ndërkombëtare. Koncerti “Rame Lahaj & Friends” u krijua me idenë për t’u zhvilluar në një Festival dhe Fondacion të përqëndruar veçanërisht tek artistët e rinj, artin e tyre dhe kulturën kosovare në përgjithësi. Gjithsesi objektivi kryesor ishte promovimi i shtetit kosovar dhe artistëve të tij në një publik më të gjerë ndërkombëtar. “Rame Lahaj International Opera Festival” u kthye në ngjarjen e parë rajonale dhe kombëtare e cila kishte si bazë vetëm natyrën operistike. Ky festival mbahet në një vend i cili nuk ka asnjë teatër opere apo traditë të gjerë të operistike. Me ndihmën e fondacionit “Rame Lahaj Foundation”, Lahaj synon të mbështesë talentet e reja dhe studentët më të mirë të RLIOF duke i’u ofruar atyre masterclass-e ose bursa studimi jashtë vendit. == Çmime dhe nderime == Rame Lahaj ka marrë vlerësime të shumta ku një ndër më të rëndësishmet është “Operalia”. Më tej, atij i’u dha Medalja e Përvjetorit të 10-të të Pavarësisë nga Presidenti i Republikës së Kosovës, me pikësynim “Afrimin e Kosovës me skenën ndërkombëtare nëpërmjet artit të operas”. Veçanërisht, ai u nderua nga Kryeministri i Kosovës dhe gjithashtu u shpall Ambasador Botëror i Kosovës. == Referime == {{reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * {{YouTube|UC588zv3QJ2hQyJOP8TPWJHw|Rame Lahaj}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Kosovë]] [[Kategoria:Tenorë]] [[Kategoria:Këngëtarë opere]] [[Kategoria:Lindje 1983]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Burimi]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Arteve në Tiranë]] mqw6bqyrnd29be86a4dx8oiap9nldcp 1 236065 3006679 2689431 2026-07-07T02:42:58Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006679 wikitext text/x-wiki {{WAK2018}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Rame Lahaj]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2543459 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221008195932/https://oopperabaletti.fi/en/repertoire-and-tickets/rigoletto/ për lidhjen https://oopperabaletti.fi/en/repertoire-and-tickets/rigoletto/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 prill 2023 06:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Rame Lahaj]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2562355 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221008194430/https://www.liceubarcelona.cat/en/node/12660 për lidhjen https://www.liceubarcelona.cat/en/node/12660. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 qershor 2023 00:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Rame Lahaj]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2628865 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221008194430/https://www.elbphilharmonie.de/de/programm/placido-domingo/17942 për lidhjen https://www.elbphilharmonie.de/de/programm/placido-domingo/17942. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 dhjetor 2023 17:05 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Rame Lahaj]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2689430 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221008194429/https://ierioggidomaniopera.com/tag/rame-lahaj/ për lidhjen https://ierioggidomaniopera.com/tag/rame-lahaj/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 shtator 2024 10:39 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Rame Lahaj]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006678 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221008194431/https://www.fondazionepetruzzelli.it/eventi/tosca-giacomo-puccini/ për lidhjen https://www.fondazionepetruzzelli.it/eventi/tosca-giacomo-puccini/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2026 04:42 (CEST) p2xiqrsagzboxim79gsettcit4ayyvw 0 237732 3006573 3001420 2026-07-06T16:41:38Z Smallem 126080 Heqje e trashjes së panevojshme (''') brenda titujve të seksioneve – përmes Claude AI 3006573 wikitext text/x-wiki Hanet, bujtinat, Odat shqiptare per pritje te musafireve dhe percjellje te udhetareve, turisteve kanë qene qytetrimi i hershem i transfersales: Shkup-PriZeren- Prishtine,Sofije-Nish dhe janë ngritur e ndërtuar udhekryqeve me te frekuentuara, pergjatë rrugëve të trafikut (komunikacionit urban ose në qendrat e banuara për t’u shërbyer udhëtarëve, tregetareve dhe karvanëve me kafshë. Ato bëheshin nga mjediset e fjetjes dhe të shërbimeve ushqimore per njerez dhe kafshet qe perdoreshin per bartje. Pranë tyre ngriheshin punishte për nevojat e kafshëve, vathe, banjo, Dyqanet. Pran bujtinave edhe'''Mejhanet''' - ''Pijetoret-Kafenet'', ishin që nga themelimi i qytetit(kazave), ishin edhe '''Mejhanet''', sipas të dhënave të kohës, që nga fillimi i shek. [[XX]], në qytetin e [[Gjilani|Gjilanit]] kishte gjithsej [[18]] Mejhane.<ref>{{cite book|last1=Selmani|first1=Aliriza|title=Gjilani Qendër e Anamoravës|date=2015|publisher=Pika 5A|location=Gjilan|isbn=978-9951-621-04-5}}</ref> [[Skeda:Hoteli Kristal, Gjilan.jpg|parapamje|[[Hoteli Kristal, Gjilan.jpg|Hoteli Kristal, Gjilan| është një hotel i hershem në Gjilan i cili pozicionohet në qendër të qytetit me hapesire unike shumë të mirë dhe cilësi të ruajtur ndertimi hotelerie, qe dikur quhej Europa]]]] Në qytete, zakonisht ishin pranë pazareve. Planimetria më karakteristike e haneve ishte një oborr i brendshëm me ndërtesa dykatëshe përreth. Kati përdhes përdorej për stalla e depo ndërsa në ballin nga rruga, për dyqane. Në katin e sipërm ishin dhomat e fjetjes, me një galeri të hapur ndaj oborrit. Pajisjet e dhomave të haneve ishin tepër të varfra. ===Hanet-Bujtinat në [[Gjilan]]=== Ne qytetin e [[Gjilan]]it me rrethine krahas zhvillimi i tregtisë së jashtme shtroi nevojën edhe për objekte hoteliere-hane në qytete ose pranë rrugëve, ku do të strehoheshin tregtarët dhe kafshët bartëse, si të vetmet mjete transportuese të mallrave. Hanet për nga funksioni u përngjanin përafërsisht hoteleve të tanishme, apo ishin një lloj hoteli primitiv. Pos objektit me dhoma për fjetje e pushim të udhëtarëve e tregtarëve, hanet kishin depot për vendosjen e mallit, që silleshin pë ditë tregu, sidomos për ditët e panaireve, oborret për qerre me hapësirë të gjerë, të rrethuara me mure 2-3 metra të larta dhe dyer të mëdha, stalla për kafshët, ushqimit për to etj. Në afërsi të haneve shpesh ndodheshin edhe krojet hamami hyres dhe nallbane-hania e usta Hasanit për mbathjen e kafshëve me patoki. Në qytetin e [[Gjilani|Gjilanit]] kishte shumë hane në të kaluarën por më të njohurit ishin: '''Hani i Andon Maskatarit''', '''Hani i Vesel Sllakocit''', '''Hani i Usta Rexhepit''', '''Honi i usta Hasanit''', etj.<ref>{{cite book|last1=Selmani|first1=Aliriza|title=Gjilani Qendër e Anamoravës|date=2015|publisher=Pika 5A|location=Gjilan|isbn=978-9951-621-04-5}}</ref> [[Skeda:Hani_i_Haraçise_01.jpg|djathtas|parapamje|300x300px|Një lloj i Hanit]] == Referime == <references /> == Lidhje te jashtme == * [http://experiencekosovo.com/ Experience Kosovol] [[Kategoria:Objekte publike në qytetin e Gjilanit]] [[Kategoria:Turizmi në Shqipëri]] [[Kategoria:Turizëm]] [[Kategoria:Kosovë]] [[Kategoria:Hotelieri]] [[Kategoria:Kulturë]] 4t1d9e1l3ps2ypdxc5zxp9cbp5ybq42 3 238765 3006768 2902521 2026-07-07T07:06:24Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006768 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="color: #329ea8; text-shadow: 1px 3px 3px rgba(0, 0, 0, 0.2);">Përdoruesi diskutim:Olsi</span>}} {{#ifexist:Përdoruesi:Olsi/{{LOCALDAY}} {{LOCALMONTHNAME}}|<div style="background-color:#CB0000; border:2px solid #FFFF00; padding:0.5em; width:100%;"> {{Përdoruesi:Olsi/Festa e Flamurit}}| }} {{Përdoruesi:Olsi/Koka}} <div style="margin-bottom: 5px; padding: 5px; border: 1px solid; border-color: #CCCCCC; background: #e2f2df"> <div style="margin-top:20px; margin-right:70px">{{Archives|root=Përdoruesi diskutim:Olsi}}</div> </div> __TOC__ == Participate in the Ibero-American Culture Challenge! == Hi! [[:m:Iberocoop|Iberocoop]] has launched a translating contest to improve the content in other Wikipedia related to Ibero-American Culture. We would love to have you on board :) Please find the contest here: https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Translating_Ibero_-_America/Participants_2016 Hugs!--[[Përdoruesi:Anna Torres (WMAR)|Anna Torres (WMAR)]] ([[Përdoruesi diskutim:Anna Torres (WMAR)|diskutimet]]) 10 maj 2016 16:40 (CEST) ==Kategoria e fituesve në CEE Spring== Përshëndetje [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], Jam shumë e lumtur që si pjesë e grupit koordinues të CEE SPpring 2016 t'ju lajmëroj që ju jeni fituesi i kategorive: '''Kontribuesi që ka shtuar më shumë byte''' dhe '''Kontribuesi që shkruan të paktën një artikull për secilin shtet pjesëmarrës'''. Në emër të gjithë personave që ndihmuan që ky projekt të zhvillohet ju falenderoj për kontributin e dhënë. Për të tërhequr dhuratën e fituar do jemi në kontakt të vazhdueshem sapo dhurata të mbërrije/blihet nga Wikimedia e Polonisë. Për çdo pyetje na kontaktoni në [[Wikipedia diskutim:Wikimedia CEE Spring 2016|faqen e diskutimit]] ose në mailing listen e Wikipedia Albania-<wikipedia-sq{ @ }lists.wikimedia.org>. Faleminderit, -- [[Përdoruesja:Margott|Greta]] :Shume faleminderit [[Përdoruesja:Margott|Greta]]! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 11 qershor 2016 01:40 (CEST) == WALUG (votimi për rregulloren) == Përshëndetje Olsi, [[Wikipedia:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedians of Albanian Language User Group]] është një grup i wikimedianëve shqiptarë tashmë i njohur nga Fondacioni i Wikimedias, që aktualisht po përpilon rregulloren/strategjinë e funksionimit. Propozimet, votimi dhe diskutimi për [[Wikipedia_diskutim:Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group#Vizioni_2|Vizionin e User Grupit]] është deri më 23:59 CEST 3 korrik 2016. Jeni i ftuar të jepni propozime/ide ose të votoni për propozimet e dhëna.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2016 00:10 (CEST) == someja meja hej pershendetje wkikipedia eshte e mrekullueshme por edhe e pa besueshme sepse eshte nje gje e veqant ju dua shum mirupafshim--[[Përdoruesi:Someja meja|Someja meja]] ([[Përdoruesi diskutim:Someja meja|diskutimet]]) 23 korrik 2016 20:29 (CEST):) <3 someja meja == someja meja == Përshëndetje Olsi, Jam shumë e lumtur që ju kemi ketu se bashku ne wikipedia shqip ju dua shum someja meja--[[Përdoruesi:Someja meja|Someja meja]] ([[Përdoruesi diskutim:Someja meja|diskutimet]]) 23 korrik 2016 20:35 (CEST) :Shumë faleminderit Someja meja, edhe ne ju duam shumë! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 23 korrik 2016 21:35 (CEST) == sueda eda == mirdita ju falendseroj qe me keni pranuar ne wikipeian shqip OLSI ju prshendes nga SUEDA EDA--sueda ismaili 31 korrik 2016 11:52 (CEST) == Anketa e CEE Spring 2016 == [[File:Logo CEE-t.png|right|170px]] Përshëndetje, pjesëmarrës i '''CEE Spring 2016'''! Organizatorët ndërkombëtar të garës kërkojnë nga ju të kompletoni anketën rreth garës. Është shumë e shkurtër. Kjo na jep neve disa statistika dhe na ndihmon që të bëjmë garën e ardhshme më të mirë. '''Ju lutem kompletoni anketën këtu: https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_eLP1PKZWjSpIi45''' Best regards, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 10 shtator 2016 15:28 (CEST) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-participants&oldid=15897871 --> == Përshëndetje == Olsi , po të pyes lidhur me artikullin e ri të cilin e krijova me emrin [[Teqeja e Helvetive]] , ti e grise atë me komentin se është jo enciklopedike , burimi është marrë nga një libër mbi Kosovën Perëndimore ! Gjithë të mirat . :Pershendetje! Artikulli qe grisa une nuk ishte shkruar ne nje permbajtje enciklopedike, nuk tregonte se cfare ishte Teqeja e Helvetive, por tregonte si mund te shkohej atje dhe referencat nuk ishin vendosur si duhet. Kur citohet nje liber, pervec titullit te librit, duhet te shkruhet edhe autori, faqja dhe ISBN. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 27 mars 2017 23:25 (CEST) == ORES extension == Pershendetje, dua te kerkoj instalimin e [[mediawikiwiki:Extension:ORES|ekstensionit ORES]] e cila mundeson identifikimin e vandalizmit dhe llogarite cilesise e artikujve duke mesuar permes AI. Do t'vendosi ty si kontakt teknik. Me njofto nese ke hezitime ose nese kjo duhet te diskutohet me gjere ne komunitet. [[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 2 prill 2017 09:48 (CEST) :Pershendetje Arianit! Extensions mund te aktivizohen vetem ne [https://phabricator.wikimedia.org/ phabricator] nese ka nje konsensus nga komuniteti, prandaj besoj se kjo ceshtje duhet diskutuar edhe ne Kuvend me te gjithe komunitetin. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 9 prill 2017 01:44 (CEST) ==Kerkese== --[[Speciale:Kontributet/185.171.61.133|185.171.61.133]] 13 prill 2017 18:28 (CEST) Nga --[[Përdoruesi:AferditaH|AferditaH]] ([[Përdoruesi diskutim:AferditaH|diskutimet]]) 10 prill 2017 13:36 (CEST)Ju lutem rikthejeni tekstin [[Ramiz Cernica]]- nga [[Kadri Hamili]] gjersa te perpilohet nje tekst i ri. Mandej ka mundesi te perpunohet gjithe artikulli. Per kete duhet te angazhohet ndonje historian. Prandaj nevojitet edhe kohe. Kishte qene mire provizorisht te mbetet ky tekst gjersa te perpilohet teksti i ri. Pershendetje! Si administrator qe jini ju kerkoj qe te beni te pa aksesueshme nga te gjithe redaktoret te faqes Gramoz Ruçi pasi eshte shkuar ne menyre te njeanshme dhe me urrejtje. [[Përdoruesi:Arensi|Arensi]] ([[Përdoruesi diskutim:Arensi|diskutimet]]) 11 korrik 2017 13:33 (CEST) == Flag Përdorues automatikisht tė kontrolluar == Hi! I am active globally in the fight against vandalism and administrator in some Wikimedia projects. Here I made thirty annulment of vandalism. But my changes for verification Propagate Changes are marked as to be verified and therefore need a user that occurs. With the flag my annulment would be marked autopatrolled changes also minimizes the amount of time to review the changes. If you have no opposition you could assign me flag Përdorues automatikisht tė kontrolluar? Thanks and regards. --[[Përdoruesi:Samuele2002|Samuele2002]] ([[Përdoruesi diskutim:Samuele2002|diskutimet]]) 18 prill 2017 22:15 (CEST) :Done, thank you for your contributions! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 19 prill 2017 00:21 (CEST) ::Thank very much :) --[[Përdoruesi:Samuele2002|Samuele2002]] ([[Përdoruesi diskutim:Samuele2002|diskutimet]]) 19 prill 2017 00:32 (CEST) == Revert == Olsi, desha te te njoftoj qe bera nje revert te nje editimi, [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Skeda%3A-Gjeneral_Ndrea_Prendi.jpg&type=revision&diff=1550426&oldid=1083598 kete], pasi nuk pashe aresye per grisje, po te lutem me thuaj nese kam bere gabim. Me te mira! --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 2 nëntor 2017 00:17 (CET) :E shoh qe s'je aktiv, pra do pres edhe nje jave per pergjigje, pastaj do bej revert nese nuk ndonje aresye te posacme per cuarjet per grisje te ketyre fotove. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 2 nëntor 2017 00:45 (CET) ::Pershendetje 1l2l3k! Mire do te ishte t'i benit revert redaktimit, pasi te kishit lexuar pergjigjen time te pakten. Eshte e vertete se nuk kam dhene nje arsye per grisje per foton ne fjale por mendoj se kuptohet se per cfare duhet te griset ajo foto. Asaj foto i mungon autori, burimi, licenca dhe per kete arsye eshte shkelje e te drejtave te autorit. Megjithate, arsyeja u vendos tani dhe ngarkuesi i fotos u lajmerua. Nese nuk shtohen te dhenat e kerkuara per pese dite, fotoja do te griset.--[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 2 nëntor 2017 19:04 (CET) :::Ok, e kuptova, dhe te me falesh, po mendova qe je inaktiv. Ne pergjithesi, mendoja t'i coja te [[Wikipedia:Vota_për_grisje|faqja e votimit]] gjithe fotot qe ti ke cuar per grisje pasi dua te pastroj [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Faqe_p%C3%ABr_grisje backlog-un e faqeve], po nese ngarkuesit jane njoftuar, atehere mund t'i fshij vete. Gjithsesi, shoh qe jo gjithe perdoruesit qe kane ngarkuar, jane njoftuar. A mund t'i njoftosh te lutem? E fundit, nuk jam i sigurt per disa stampa, dhe mendoj qe ndihma jote do ishte e cmueshme, po gjithsesi, sipas kohes qe ke: jeta reale eshte me e rendesishme sesa wiki. Gjithe te mirat. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 2 nëntor 2017 19:10 (CET) ::::Ato foto qe une kam cuar per grisje jane shume pak ne krahasim me te gjitha fotot pa licence qe duhen fshire, prandaj mendoj se duhet nje diskutim ne lidhje me kete ceshtje, edhe pse keto foto plotesojne kushtet per grisje te shpejte (pa diskutim), por meqenese kane vite qe perdoren ne Wikipedia, ndoshta duhet nje diskutim. Une besoj se do te jem inaktiv dhe per ca kohe, por sa i perket stampave qe jane ne ate kategori, shiko <nowiki>https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:LidhjetKëtu/Stampa:Emri_i_stampes</nowiki> dhe nese nuk lidhet asnje faqe tek ajo stampe, nuk ka problem nese griset, per raste te tjera mund te diskutosh me adminet e tjere apo me komunitetin. Gjithe te mirat!--[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 2 nëntor 2017 19:26 (CET) == Pse nuk ma lejon faqen Julian Habibaj? == T'a siguroj që është më i shquar se Klodian Arbëri! [[Përdoruesi:Saiwan9|Saiwan9]] ([[Përdoruesi diskutim:Saiwan9|diskutimet]]) 28 nëntor 2017 23:34 (CET) :Shquarsia vleresohet nga ekzistenca e burimeve dytesore te pavarura nga vete personi. Nuk e di kush eshte Klodian Arberi, por nese ai ka artikull dhe nuk eshte i shquar, artikulli i tij do te fshihet gjithashtu. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 28 nëntor 2017 23:41 (CET) ::Klodian Arbëri ështe futbollist në Superligën shqiptare dhe përmendet në http://www.worldfootball.net/player_summary/klodian-arberi/ dhe http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.klodian.arberi.53432.en.html . --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 28 nëntor 2017 23:43 (CET) :::Përse ma bëre sekrete gjithë punën që e kisha ndertuar, si mund t'a redaktoj kur nuk ka asgjë. Nuk më dukesh profesionist [[Përdoruesi:Saiwan9|Saiwan9]] ([[Përdoruesi diskutim:Saiwan9|diskutimet]]) 28 nëntor 2017 23:59 (CET) ::::Mund ta redaktosh faqen tek [[Përdoruesi:Saiwan9/Julian Habibaj]]. Permbajtjen qe kishe ta kthej une. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 29 nëntor 2017 00:01 (CET) Na i thuaj kushtet që nuk plotëson pra! [[Përdoruesi:Saiwan9|Saiwan9]] ([[Përdoruesi diskutim:Saiwan9|diskutimet]]) 29 nëntor 2017 00:21 (CET) :{{Ping|Saiwan9}} Per subjektin ne fjale duhet te ekzistojne disa burime dytesore te pavarura nga subjekti ne fjale, pra ne kete rast, te pavarura nga Julian Habibaj ne menyre qe ai te kete nje artikull ne Wikipedia. Gjithashtu artikujt ne Wikipedia nuk bazohen mbi hulumtime vetjake, por mbi [[Wikipedia:Identifikimi i burimeve të besueshme|burime te besueshme]] si dhe duhet te jene [[Wikipedia:NPOV|neutrale]]. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 29 nëntor 2017 00:31 (CET) ::Mua më duket më tepër se neutrale si faqe. [[Përdoruesi:Saiwan9|Saiwan9]] ([[Përdoruesi diskutim:Saiwan9|diskutimet]]) 29 nëntor 2017 00:34 (CET) :::Ashtu eshte, por nuk mjafton nje kusht, duhen plotesuar te gjitha kushtet dhe ju lutem mos krijoni seksione te reja, por pergjigjuni direkt ketu poshte. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 29 nëntor 2017 00:38 (CET) ::::{{Ping|Saiwan9}} A mund te me thoni se cfare lidhjeje keni me Julian Habibajn qe deshironi te shkruani kaq shume per te? --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 29 nëntor 2017 00:40 (CET) Në rrethin tim shoqëror edhe për ata që e njofin fushën e gjinekologjisë në Shqipëri është shumë i njohur. Ju mund të keni edituar 4000 faqe Wikipedia në shqip, por mos kujtoni se i dini të gjitha! [[Përdoruesi:Saiwan9|Saiwan9]] ([[Përdoruesi diskutim:Saiwan9|diskutimet]]) 29 nëntor 2017 00:54 (CET) :Atehere ju keni konflikt interesi dhe nuk ju keshillohet te shkruani per personin ne fjale, nderkohe mund te shkruani artikuj te tjere ne Wikipedia. Nese personi eshte mjaftueshem i shquar, do te vije dikush tjeter te shkruaje per te. Gjithsesi, ceshtjen e artikullit do ta diskutoj dhe me administratoret e tjere, por ne kete gjendje qe eshte artikulli nuk e besoj se do te behet gje. Gjithashtu, se sa di une, eshte pune per mua dhe nuk ka ndonje rendesi ne Wikipedia. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 29 nëntor 2017 01:04 (CET) ::Ja ku i ke burimet nga faqe serioze: https://www.researchgate.net/scientific-contributions/58834662_Julian_Habibaj [[Përdoruesi:Saiwan9|Saiwan9]] ([[Përdoruesi diskutim:Saiwan9|diskutimet]]) 29 nëntor 2017 01:00 (CET) :::Nqs konflikt interesi mund t'a quash se jemi nga i njëjti qytet, nuk e di. Unë kam dashur të plotësoj me aq sa di njerzit e shquar të qytetit tim, meqë nuk je i informuar, këtu po të tregoj një mjek austriak https://de.m.wikipedia.org/wiki/Michael_Gnant, i cili ka një faqe Wikipedia,pse? Sepse austriakët dhe gjermanët e vlerësojnë punën e mjekut. Se sa di ti nuk mund të quhet më puna jote, kur po na i përdor dijet e tua për të fshirë faqet që krijojmë direkt. Ajo që bëre është kundra çdo rregulli e ligji që mund të ketë Wikipedia. E fshive para se të kisha mbaruar punën. Në faqen e wikipedias së gjuhës angleze janë shumë më serioz! [[Përdoruesi:Saiwan9|Saiwan9]] ([[Përdoruesi diskutim:Saiwan9|diskutimet]]) 29 nëntor 2017 01:24 (CET) ::::Te kerkoj ndjese per punen e konfliktit te interesit, ishte nje keqkuptim nga ana ime. Gjithsesi, une nuk ta fshiva komplet faqen, por te dhashe mundesi ta permiresoje ate diku tjeter, por ti po vazhdoje ta krijoje serish artikullin. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 29 nëntor 2017 01:27 (CET) Nese deshiron mund ta shkruash artikullin ne gjuhen angleze, nese ata ta pranojne, nuk do te kesh asnje pengese nga ana ime ketu, madje do ta perkthej une vete artikullin. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 29 nëntor 2017 01:34 (CET) == GNG == Pashe qe po beje [[Përdoruesi:Olsi/Livadhi|kete]] dhe do doja qe te shihje pak hyrjen [[WP:VPG|ketu]] dhe linket qe futa (nese mund te te ndihmojne). Me te mira. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 29 nëntor 2017 00:13 (CET) :Faleminderit 1l2l3k! U bene kohe pa nje politike mbi shquarsine ne Wikipedia dhe mendova ta perkthej ngadale-ngadale dhe qe me pas te mund te diskutohet dhe te permiresohet nese duhet permiresuar dicka, sikur nuk shkon tu tregojme te tjereve rregullat e Wikipedias angleze. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 29 nëntor 2017 00:31 (CET) == Julian Habibaj == Faqen e Julian Habibaj e keni nominuar për grisje për shkak mosshquarsue, mund të më shpjegoni ky mjek nga Ulqini, ç'a shquarsie më të madhe ka? https://sq.m.wikipedia.org/wiki/Gani_Karamanaga [[Përdoruesi:Saiwan9|Saiwan9]] ([[Përdoruesi diskutim:Saiwan9|diskutimet]]) 30 nëntor 2017 21:10 (CET) :{{Ping|Saiwan9}} Te drejten per te nominuar nje artikull per grisje e ka cdokush, keshtu qe nese mendon se ai artikull duhet te griset mund ta cosh te [[WP:VPG]] per diskutim. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 1 dhjetor 2017 15:51 (CET) == E ke gabim == Unë nuk kam fare dëshirë t'a çoj për grisje, se në fund të fundit mjekët janë shumë të nderuar dhe personalisht mendoj se Wikipedia nuk është se bën ndonjë reklamë, ajo funksionon si një Enciklopedi, ai që ka dëshirë kontrollon për kuriozitet. Ktu kemi futbollista të ekipeve që nuk i njeh askush, nuk kemi mjek që në fund të fundit janë lodhur shumë më shumë dhe çdokush duhet t'i njohin. Në wikipedian e gjuhës gjermane kursesi nuk i çojnë për grisje mjekët gjerman, të cilëve u ndërtohet një faqe në wikipedia. Unë të dhashë një shembull se si mjekët lejohen në Wikipedia, ti që nuk i do nominoi për grisje te gjithë se s'kanë shquarsi, kanë më shumë shquarsi futbollistat e Lushnjes. N.q.s je ktu jo për t'a ndërtuar wikipedian, por për t'a shkatërruar atë, vazhdo grisi të gjithë. [[Përdoruesi:Saiwan9|Saiwan9]] ([[Përdoruesi diskutim:Saiwan9|diskutimet]]) 1 dhjetor 2017 16:05 (CET) == Ftese për Wiki Weekend Tirana 2017== Komuniteti i Open Labs zhvillojnë për të katërtin vit rradhazi [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wiki_Weekend_Tirana_2017 Wiki Wekeend Tirana 2017] me qëllimin për të pasuruar artikujt në gjuhën shqipe në Wikipedia. Ky aktivitet do të zhvillohet gjatë fundjavës së dytë të dhjetorit, përkatësisht në datat 9 dhe 10 dhjetor, ku pjesëmarrësit do të mblidhen në ambientet e Open Labs Hackerspace (Tiranë) në një program që kombinon puntoritë (workshops) me prezantimet nga wikipedianët nga Tirana, Elbasani, Durrësi, Prishtina, Gjilani, Zyrihu etj. Do të ketë gjithashtu workshope/editathons të ndryshme rreth Wikidata, Wiki Loves Maps, Wikiprojekti LGBT dhe Wikimedia Commons. Wiki Weekend synon që të ndërtohen ura bashkëpunimi me wikimedianë të tjerë nga vendi dhe rajoni, të inspirohen wikimedianë të rinj që të bashkohen me komunitetin, të njihet publiku me projektet e Wikimedias, të organizohen editathone dhe të rritet ndërgjegjësimi i mediave lokale dhe institucioneve rreth rëndësisë së ndarjes së dijes përmes projekteve të lidhura me platformat dhe kulturën bashkëpunuese wiki. Aktiviteti fillon në 9:30 dhe mbaron në 16:00 (të shtunën dhe të dielën). Ju ftojme të bashkoheni në abientet e [https://openlabs.cc/ Open Labs]. --[[Përdoruesi:Nafie shehu|Nafie shehu]] ([[Përdoruesi diskutim:Nafie shehu|diskutimet]]) 7 dhjetor 2017 21:57 (CET) == English-speaking Albanian admin needed == Can an administrator from this project who speaks good English please take a look at the discussion [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Administrators%27_noticeboard/Incidents#Anti-Muslim_comments here], and comment on the underlying conversation in Albanian which is the subject of the complaint? Thanks. [[Përdoruesi:Beyond My Ken|Beyond My Ken]] ([[Përdoruesi diskutim:Beyond My Ken|diskutimet]]) 9 dhjetor 2017 02:27 (CET) == Luftë editimesh == Përshëndetje i nderuar. Përdoruesi Hatake e ka zakon të bëjë lufta editimesh: [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Babagjysh&offset=&limit=500&action=history Rasti 1: 11 reverts breda një ore në faqen e një përdoruesi për t'i rikthyer fyerjet që ia largonin] [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Lufta_Civile_1943-1944&action=history Rasti 2] [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Jup_Kazazi&action=history Rasti 3] [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Rauf_Fico&action=history Rasti 4: 14 reverts]. ::Është e dyta herë sot që i njëjti përdorues po bën luftë editimesh në artikullin e Trebeshinës. Edhe një herë është bllokuar për luftë editimesh në këtë artikull.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 dhjetor 2017 00:58 (CET) == Bllokime, ip qe perkojne dhe llogaria e perdoruesit Biber == Tungjatjeta mik. Ti mund te analizosh ip-te sa te duash, mirepo kjo nuk zhben faktin qe mund te jene dy persona me akses te disafishte dhe me burime te njejta. Kjo nuk eshte gje e matshme ne nivel as stili, as burimesh, se mundet qe dy personat te bashkendajne biblioteken dhe per mos ta zgjatur, jane vellezer. Porse edhe ti bashke me [[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] dhe [[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] nuk shihni dot pertej kalbjes prej burokrati qe ju ka zene qe te dalloni punen e bere me interes vetem enciklopedik dhe mburojes politike qe nje parazit i mundeson nje informacioni qe ka per synim te divulgohet. Me apatine tuaj jeni po aq fajtore sa perdoruesi shkerdhate Udha ne mbajtjen peng [[Haxhi Lleshi|te]] [[Enver Hoxha|disa]] [[Ismail Kadare|artikujve]] [[Skënderbeu|te]] [[Titulli "Hero i Popullit" në Shqipëri|cilet]] kane burime '''me bollek''' qe te trajtohen çiltersisht. Hajt kalbje te mbare --[[Speciale:Kontributet/79.106.126.251|79.106.126.251]] 12 shkurt 2018 12:38 (CET) :Pershendetje, keto jane rregullat e Wikipedias, ne nuk kemi nga ta dime, se nga nje IP dhe nga nje kompjuter po redakton vetem nje person, apo dy persona te cilet na qenkan vellezer. Nese vellai yt deshiron te redaktoje nga e njejta IP eshte i lire ta beje nje gje te tille por duke mos u perfshire ne debatet ku ti je perfshire dhe duke mos bere lufte redaktimesh ne artikujt qe ti ke redaktuar. Per me teper, Biberi dhe IP-te qe kam bllokuar kane perdorur nje fjalor aspak te denje. Ketu nuk jemi per te ofenduar te tjeret, por per te bashkepunuar per te shkruar nje enciklopedi, kur ta kuptosh kete, mund te vish ketu perseri. Persa kohe perdoruesit apo IP-te do te fokusohen te sulmet personale, nuk do te lejohen te jene pjese e ketij projekti. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 12 Shkurt 2018 23:29 (CET) fulxd8fy136827qugwrv1l5bn23qtjc 0 239305 3006545 2931336 2026-07-06T15:30:01Z ~2026-38440-00 190001 /* Jetëshkrimi */ 3006545 wikitext text/x-wiki '''Rushen Golemi ('''1935-2018) ishte një kirurge shqiptare dhe deputete në parlament.<ref name="Sleeman2001">{{cite book|author=Elizabeth Sleeman|title=The International Who's Who of Women 2002|url=https://books.google.com/books?id=6J8xDWDqOkEC&pg=PA210|year=2001|publisher=Psychology Press|isbn=978-1-85743-122-3|pages=210–}}</ref> ==Jetëshkrimi== Rushen Golemi Kazanxhi lindi në [[Durrës]] me 16 korrik, 1935 ne nje familje me origjine nga Golëmi, Gjirokaster. Në vitin 1957 përfundoi shkëlqyeshëm studimet në degën Mjekësi në Tiranë. Me kërkesën e saj i jepet specialiteti i kirurgjisë dhe fillon punën si kirurge në spitalin Civil të Tiranës në 1957. Është e para femër e diplomuar që merr specialitetin e kirurgut.<ref name="Sleeman2001"/><ref name="Durres Lajm">{{cito lajm|last1=Durres Lajm|title=Kush ishte Rushen Golemi, e para mjeke kirurge në Shqipëri|url=https://durreslajm.al/aktualitet/kush-ishte-rushen-golemi-e-para-mjeke-kirurge-ne-shqiperi|accessdate=28 shkurt 2018|date=27 shkurt 2018|archive-date=29 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029141801/https://durreslajm.al/aktualitet/kush-ishte-rushen-golemi-e-para-mjeke-kirurge-ne-shqiperi|url-status=dead}}</ref> Në 1959-1960 punoi për afro një vit si kirurge në [[Peshkopi]]. Nga viti 1963 e deri sa doli në pension, punoi si pedagoge në Fakultetin e Mjekësisë të [[Universiteti i Tiranës|Universitetit të Tiranës]] në lëndën e Kirurgjisë së Përgjithshme. Gjatë gjithë kohës është marrë me specializimin e mjekëve kirurgë si dhe me kualifikimin e tyre si nga ana teorike, ashtu dhe praktike. Në vitin 1959 u angazhua dhe aplikoi gjerësisht narkozën endotrakeale me frymëmarrje të drejtuar. Në vitin 1974 mori nën drejtim Kirurgjinë e Përgjithshme, pasi ky specialitet ndahet nga ai i Kirugjisë Kardio-Vaskulare dhe filloi ekzaminimet radiologjike me kontrast të sistemit kardio-vaskular duke dhënë më pas, ndihmesën e saj në operacionet e zemrës dhe të enëve të gjakut nën drejtimin dhe bashkëpunimin e Prof. [[Petrit Gaçe]]. Ishte gjithashtu nismëtare e mjekimit modern të djegieve të plastikave të ndryshme. U thellua në mjekimin e sëmundjeve endokrinale dhe në ndërhyrje kirurgjikale në to, veçanërisht në gjendrat tiroide. Gjatë viteve 1964-1974 shërbeu si konsulente për çështjet kirugjikale pranë Institutit Pediatrik në Tiranë. Në 1991 u zgjodh deputete e [[Partia Demokratike e Shqipërisë|Partisë Demokratike]] në të parin parlament pluralist pas diktaturës komuniste, duke vazhduar të kontribuojë si deputete edhe në legjislaturën pasuese. U angazhohet në komisionin parlamentar të politikës së jashtme, dhe atij të lirive të të drejtave të njeriut. Ishte gjithashtu anëtare e Delegacionit pranë [[Këshilli i Evropës|Këshillit të Evropës]]. U nda nga jeta më 27 shkurt 2018.<ref name="Opinion">{{cito lajm|last1=Opinion|title=Ndahet nga jeta Rushen Golemi, ish deputete e Kuvendit të Shqipërisë|url=http://opinion.al/ndahet-nga-jeta-rushen-golemi-ish-deputete-e-kuvendit-te-shqiperise/|accessdate=28 shkurt 2018|agency=Opinion.al|date=28 shkurt 2018}}</ref> ===Publikime=== *Bashkëautore e tekstit të ” KIRURGJISE SË PERGJITHSHME” *Autore e librit :”DESMURGIA” ==Nderime== Për punën e saj 40-vjeçare është nderuar me: *Medaljen: ” Në shërbim të Popullit” në 1981 *Urdhrin e “Punës të Klasit të Parë” në 1990 *Urdhrin : “Mjeshtër i Madh” në 2006 == Referime == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Golemi, Rushen}} [[Kategoria:Mjekë shqiptarë]] [[Kategoria:Kirurgë shqiptarë]] [[Kategoria:Deputetë të Kuvendit të Shqipërisë]] [[Kategoria:Lindje 1935]] [[Kategoria:Vdekje 2018]] [[Kategoria:Mjeke shqiptare]] m9jx2fjt8x49k21kshvcj6zo2ll27q5 1 243210 3006738 2986834 2026-07-07T06:14:12Z Smallem 126080 Rregullim i gabimit missing-end-tag (mbyllje formatimi/kutie diskutimi, pa ndryshim përmbajtjeje) – përmes Claude AI 3006738 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Rrethi i Hasit/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} <div style="border-top: 1px solid red; margin: 10px 0;"></div> = Rrethi i Hasit = '''Krahina e Hasit ''' shtrihet në të djathtë të lumenjve Drin I Bardhë dhe Drin I Bashkuar, në veri të qytetit të [[Rrethi i Kukësit|Kukësit]] me të cilin I ndan një vijë kufitare prej 44 km <ref>Guidë Mjedisore Turistike,Qendra ''Integrim dhe Zhvillim Demokratik'',Kukes,Adresa ''Dituria'' fq. 100</ref> ndahet pothuajse përgjysmë prej kufirit politik të vendosur padrejtësisht me 1913, prandaj vetëm një pjesë e fshatrave ndodhen brenda territorit të shtetit shqiptar, të tjerët shkojnë me [[Kosovo|Kosovën]]. === Pozita Gjeografike === Shtrihet në mes gjerësive gjeografike veriore 42° 05’ 45" në Fshatin Brrud dhe 42° 17’ 57" në veri në majën e Krajlicës si dhe në gjatësinë gjeografike lindore 20° 13’ 11" në Kosturr (Bregu i Drinit) dhe 20° 32’ 50" në majën e Pashtrikut në lindje <ref>[http://www.kqk.gov.al/ndarja-administrative/has | Ndarja administrative e rrethit te Hasit]</ref>. Gjatësia e vijës kufitare është 85,8 km. Nga jugu Hasi kufizohet me Lumën (prej së cilës e ndan Drini I Bardhë) dhe me Malziun ( I ndan Drini I Bashkuar). Në perëndim lumi I vogël I Skatinës (14 km vijë kufitare) e ndan nga Bytyci dhe Berisha e[[Malësia e Gjakovës| Malësisë së Gjakovës]]. Në verilindje krahina etnografike e Hasit shkon deri afër [[Gjakova|Gjakovës]] (e ndan lumi Erenik). Në lindje [[Drini i Bardhë]] e veçon nga Podrimja dhe Vrrini I [[Prizren|Prizrenit]]. Që nga viti 1913 Hasi I Shqipërisë formon një njësi më vete administrative me qendër Krumë<ref>Hoxha Shefqet,Fjalë e Shprehje nga Krahina e Hasit, Geer Tiranë 2007,ISBN 978-00043-38-52-8 fq.170</ref>. === Ndarja në zona === Rrethi I Hasit ka gjithsej 30 zona kadastrale<ref>Meçaj Nasip, Maxhun Dida, Botimet Toena Tirane 2004, ISBN 99927 1 847 1 , Qarku i Kukësit fq.47</ref> dhe përfshin 30 katunde me një sipërfaqe të përgjithshme 36850 ha ose 393 km². Malësia e Hasit bën pjesë në Albanidet e brendshme, në zonën tektonike [[Rrethi i Mirditës|Mirdita]], në territoret nga formacione kryesisht magmatike dhe më pak nga gëlqerorët, në nënzonën veriore të zonës klimatike mesdhetare paramalore, në pellgun e Drinit. ==== Vendbanimet e Rrethit të Hasit ==== Vendbanimet e Rrethit të Hasit brenda kufirit shqiptar janë: Brrud, Myç, Pus i Thatë, Gjinaj, Pogaj, Shalqin, Kishaj, Cahan, Mujaj, Vlahën, Nikoliq, Golaj, Qarr, Dobrunë, Letaj, Zgjeç, Perollaj, Helshan, Kostur, Likeni i Kuq, Zahrisht, Krumë, Vranisht, Tregtan, Metaliaj<ref>Hoxha Shefqet,Fjalë e Shprehje nga Krahina e Hasit, Geer Tiranë 2007, ISBN 978-00043-38-52-8 fq.166</ref>. === Relievi === Relievi I Hasit është kryesisht I ulët malor pasi lartësitë (400-800m) zënë 66% të sipërfaqes dhe pjesërisht malor ku majat më të larta janë Pashtriku(1989m), Kunora(1512m). Në pjesën verilindore relievi zbutet me disa kodrina e fushëza gjatë bregut të Drinit të Bardhë. Ka disa qafa si ajo e Erës (1100m) që lidh pellgun e Krumës me atë të Vlahnës dhe Qafa e Mullarëve (1220m) që lidh Hasin e Brijës me Hasin e Rrafshit. Në bazë të relievit gjeografik Hasi ndahet në 3 pjesë Brija, Guri dhe Rrafshi që së bashku njihen zakonisht me emrin Hasi I Thatë. Dallohet për larmishmëri të formave të relievit si gropa e Krumës, rrafshi I Planit, Bregu I Vlahnës deri tek qafat dhe majat më të larta. Ka një sipërfaqe pyjore 23200 ha, sipërfaqe të zhveshur 760 ha, sipërfaqe të punueshme dhe urbane 8500 ha, kullota dhe livadhe 4430 ha dhe sipërfaqe jo-produktive 8361 ha<ref> Meçaj Nasip,Qarku i Kukësit,Botimet Toena Tirane 2004,ISBN 99927 1 847 1 fq 45.</ref>. Lartësia mesatare e Malësisë së Hasit është 662 m mbi nivelin e detit dhe rritet nga perëndimi drejt lindjes si dhe nga juglindja drejt verilindjes. Malet e njësisë veriperëndimore, duke u nisur nga Pashtriku në qendër, ndahen në dy vargmale<ref>Domi Ali,Të njohim vendlindjen,Shtëpia Botuese e Librit Shkollor Tiranë 1980. fq.20 </ref>. * Vargmali Pashtrik-Krajlicë. * Vargmali Pashtrik-Tregtan. === Hidrografia === [[Skeda:Vrella.jpg|thumb|Lumi i Krumes]] Hasi ka një rrjet të pasur lumor i cili karakterizohet nga përrenj të vegjël që furnizohen kryesisht nga reshjet e shiut dhe të dëborës. Furnizimi I këtyre lumenjve nga burimet nëntokësore është I pakët ndaj edhe prurjet e tyre kanë një diferencë të madhe në varësi të stinës, janë të rrëmbyeshëm dhe tejbartës të materialeve të ngurta. Rëndësia e tyre është e lartë për mirëqenien, furnizimin me ujë të pijshëm dhe vaditjen në zona të ndryshme. Nga periudha 1945-1990 Hasi gjithashtu trashëgoi një pasuri të madhe ujore sic janë numri I madh i rezervuarëve të lidhur me një rrjet të gjerë kanalizimesh. Sipërfaqja ujore e rrethit të Hasit përbëhet nga 24 rezervuare që ujitin 23% të tokës bujqësore. Gjithashtu përshkohet nga disa përrenj më I madhi I të cilëve është Kruma<ref>Domi Ali,Të njohim vendlindjen,Shtëpia Botuese e Librit Shkollor Tiranë 1980. fq.36</ref>, gjatësia e të cilit llogaritet të jetë 6 km, me shumë degëzime, që derdhet në Drinin e bashkuar. Shumë të rëndësishme janë gjithashtu edhe vrella e Brrudit, Domaj<ref>Domi Ali,Të njohim vendlindjen,Shtëpia Botuese e Librit Shkollor Tiranë 1980. fq.37</ref> dhe vrella e Harhullës që furnizojnë me ujë të pijshëm fshatrat përkatës. Disa nga përrenjtë e [[Rrethi i Hasit|rrethit të Hasit]] janë përroi I Skatinës (14 km), I Vlahnës (13 km ), Rosmanit (11 km), Shirzës, Spahisë, dhe Tërshanës<ref>Meçaj Nasip, Maxhun Dida, Botimet Toena Tirane 2004, ISBN 99927 1 847 1 , Qarku i Kukësit fq.136</ref> . Rëndësi të madhe ka edhe kufizimi me [[Liqeni i Fierzës]] që do të thotë një pasuri shumë e madhe ujore për fshatrat Zahrisht, Metaliaj duke ndikuar fuqishëm në zhvillimin e turizmit sidomos në fshatin e Zahrishtit ku shihet prespektivë edhe në sektorin e peshkimit. === Klima === Malësia e Hasit bën pjesë në klimën mesdhetare paramalore veriore. Në vitet 1969-1970 u ngrit stacioni metorologjik në Krumë i cili merrej jo vetëm me studimin e të dhënave meterologjike të atmosferës por edhe me temperaturën e tokës në thellësi<ref>Domi Ali,Të njohim vendlindjen,Shtëpia Botuese e Librit Shkollor Tiranë 1980. fq.27</ref>. Temperatura mesatare vjetore arrin 11.4°C në Krumë. Në shpërndarjen mujore të temperaturave vërehet se janari është muaji më I ftohtë me vlerë mesatare 0.4-0.9°C<ref>Domi Ali,Të njohim vendlindjen,Shtëpia Botuese e Librit Shkollor Tiranë 1980. fq.33</ref>. Minimumet absolute të kësaj zone takohen gjithashtu në muajin janar, kur kanë arritur në -19°C në qytetin e Krumës por shtrirja e tyre kap gjith periudhën tetor-prill. Temperaturat më të larta takohen gjatë muajit korrik me mesatare 21°C-22°C për stacionin e Krumës. Maksimalja absolute është shënuar në qytetin e Krumës në muajin korrik 38.6°C. Malësia bën pjesë në territoret që marrin reshje nën mesataren e vendit. Kjo sepse ajo rrethohet nga perëndimi me male të larta, në të cilat shkarkohet pjesa më e madhe e lagështirës së masave ajrore të lagështa që vijnë nga perëndimi e jugperëndimi. Mesatarisht bien 900-1000 mm reshje në vit. Ato kanë regjime mesdhetare të çrregullta 60-65% e tyre bien në gjysmën e ftohtë te vitit. === Pyjet === [[File:Pyjet ne Has.jpg|thumb|Pyje të reja në rrethin e Hasit|173x173px]] Rethi I Hasit ka një sipërfaqe pyjore gjithsej 23200 ha me vëllim 1117000 metër kub të cilët ndahen në: *Pyje prodhues 13790 ha me vëllim 839000 metër kub. *Pyje mbrojtës 9410 ha me vëllim 338000 metër kub. *Pyjet e këtij rrethi dallohen për një larmishmëri të lëndës drusore si ah (2220 ha), dushk (17120 ha), panjë (360 ha), frashër (100 ha), shkozë (1200 ha), shqeme (70 ha), bush (530 ha), lajthi (70 ha) dhe lloje të tjera (1530 ha )<ref> Meçaj Nasip,Qarku i Kukësit,Botimet Toena Tirane 2004,ISBN 99927 1 847 1 fq 49.</ref>. Siç shihet pasuritë pyjore janë vërtet të mëdha krahasuar me sipërfaqen e përgjithshme të rrethit por duhet theksuar se keq-menaxhimi ka quar në shpërdorim të lëndës drusore dhe dëmtim të shumë zonave me vlera të larta jo vetëm materiale por edhe turistike e historike. === Pasurite nëntokësore === Rrethi I Hasit ka pasuri të shumta minerare<ref>Meçaj Nasip,Qarku i Kukësit,Botimet Toena Tirane 2004,ISBN 99927 1 847 1 fq. 105,106,107</ref> përbëhet nga shkëmbinj gëlqerorë, magmatikë dhe metamorfikë kjo lidhet me pasuritë e shumta minerare në këtë zonë. Sasia më e madhe e kromit njihet në Vlahën dhe vendburimi lokalizohet në masivin ofiolitik [[Rrethi i Tropojës|Tropojë]]-Has duke u lidhur me vend-burimet e Kam-Tropojës për nga lokalizmi dhe tregu me Qafë Prushin. Në masivin e Vlahnës ndodhen rreth 2700000 ton rezerva Cr me pastërti 18%-38%. Miniera e Qafë Perollit<ref>Meçaj Nasip,Qarku i Kukësit,Botimet Toena Tirane 2004,ISBN 99927 1 847 1 fq. ,106</ref> njihet për një sasi prej 560000 ton Cr me pastërti 26%-40% ( njësoj me minierën e Vlahnës për nga lokaliteti). Sipas studimeve në Golaj gjenden rreth 4.5 milion ton rezerva bakër të pashfrytëzuara edhe për shkak të mos-funksionimit të minierës. Fshatrat Vranisht, Vlahën dhe së fundmi Cahan njihen për nëntokë të pasur me Fe-Ni. === Burimet turistike === [[File:Pashtrik1.jpg|thumb|Mali i Pashtrikut]] Rrethi I Hasit është një zonë e panjohur turistike sigurisht për shkak të investimeve të pakta në këtë fushë por edhe mungesës së vëmendjes dhe promovimit të pjesëve me rëndësi të madhe studimore. Sipas Ministrisë së Mjedisit [http://mjedisi.gov.al] biodiversiteti është I veçantë në zona të ndryshme dhe sipas studimeve ka edhe bimë endemike në malin e Pashtrikut. Ndonëse në hapësirë shumë të vogël në Has ka potenciale të mëdha për zhvillimin e turizmit të gjelbër, të bardhë, ujor, kulturor e gastronomik. Njihen 30 monumente natyrore siç është Ahishtja e Likenit të Kuq dhe 30 ha rezervë natyrore e menaxhuar<ref>[http://www.mjedisi.gov.al/files/userfiles/widgets_zonat_e_mbr/RRJETI_I_ZONAVE_TE_MBROJTURA_NE_SHQIPERI_MARS-20141.pdf],zonat e mbrojtura ne Shqiperi.</ref> Tej Drini i bardhë VKM nr.102, datë 15.01.1996. Zona të mbrojtura <ref>Meçaj Nasip,Qarku i Kukësit,Botimet Toena Tirane 2004,ISBN 99927 1 847 1 fq.23</ref>, me vedim të këshillit të ministrave nr.676 datë 20/12/2002 janë: Shpella Tindëlluese, Shpella në Mazrrek, Sofër dhe shpella e Dajçit, Vrella e Krumës, Brrudit, Domaj, Harhullës, Maja e Qytezës dhe Pisha e Gjinajve. * Mali i Pashtrikut <ref>Guidë Mjedisore Turistike,Qendra ''Integrim dhe Zhvillim Demokratik'',Kukes,Adresa ''Dituria'' fq. 101</ref>, kjo është zona më e famshme e Hasit që dallon për kullotat, shpellat, bimët dhe kafshët e rralla endemike. Ofron gjithashtu peizazhe të bukura, ajër të pastër dhe destinacion veror për turistë. Përmendet për pyjet me biodiversitet të theksuar sidomos në Gadhan, Cahan dhe Kishaj. Nga lartësia duket rrafshnalta e Dukagjinit ku qyteti i Gjakovës duket mes fushave pa fund. Nga krahu tjetër duket liqeni i Fierzës dhe më tej qyteti i lashtë i Prizrenit. Mali i Pashtrikut qëndron mes 4 qyteteve, shkëmbinjtë e mëdhenj gëlqeror i japin një pamje të bukur dhe në lartësinë më të madhe të malit shtrihet një gropë që quhet ''Hurdha e Madhe''. Në lartësinë 1700 m mbi nivelin e detit është kroi i Dragovodit i cili dallohet për ujin e tij të akullt. Në majë të Pashtrikut është ''Vorri i mirë'' një vend shumë i vizituar pelegrinazhi në muajin gusht. * Bjeshkët e Krumës <ref>Guidë Mjedisore Turistike,Qendra ''Integrim dhe Zhvillim Demokratik'',Kukes,Adresa ''Dituria'' fq. 102</ref>, ofrojnë peizazhe të bukura dhe destinacion relaksi, destinacione pelegrinazhi, shpella objekte natyrore dhe arkeologjike , ngjitje alpiniste në Majën e qytezës që është vendi më i njohur turistik. Ngjitja bëhet nga Cahani. * Shpella e Pëllumbave <ref>Guidë Mjedisore Turistike,Qendra ''Integrim dhe Zhvillim Demokratik'',Kukes,Adresa ''Dituria'' fq. 105</ref> gjendet në malin e Pashtrikut, në kufirin mes fshatrave Vlahën, Dobrunë dhe Grenicë 1300 m mbi nivelin e detit, pranë pikës kufitare të Gurit të Bardhë. Përbën një shpellë karstike në gëlqerorë mbi 30 m e gjatë, 11 m e gjerë, 5 m e lartë ku ka shum pëllumba të egër nga vjen edhe emri. * Shpella me oborr <ref>Guidë Mjedisore Turistike,Qendra ''Integrim dhe Zhvillim Demokratik'',Kukes,Adresa ''Dituria'' fq. 105</ref> gjendet pranë Krumës, 700 m mbi nivelin e detit. E formuar nga karsti në gëlqerorë, është mbi 40 m e gjatë, 4-5 m e gjerë, dhe e lartë 8-10 m. Ende e pa eksploruar plotësisht është edhe shpella e Dajçit e ngjashme me shpellën e Pëllumbave. * Shpella që tingëllon në Mazrrek <ref>Guidë Mjedisore Turistike,Qendra ''Integrim dhe Zhvillim Demokratik'',Kukes,Adresa ''Dituria'' fq. 106</ref> gjendet në fshatin Mazrrek rreth 600 m mbi nivelin e detit. E formuar nga karsti në gëlqerorët, njihet pak. Fillon me një pus karstik mbi 50 m të thellë dhe 10-20 m të gjerë. Emrin e ka marrë nga tingëllimi i gurëve që hidhen në të. * Maja e Qytezës <ref>Guidë Mjedisore Turistike,Qendra ''Integrim dhe Zhvillim Demokratik'',Kukes,Adresa ''Dituria'' fq. 106</ref> gjendet afër Krumës rreth 800 m mbi nivelin e detit. Përfaqëson një maje gëlqerori mbi territorin përreth. Aty janë gjetur mbetje të një vendbanimi human të vjetër. * Burimi i Krumës <ref>Guidë Mjedisore Turistike,Qendra ''Integrim dhe Zhvillim Demokratik'',Kukes,Adresa ''Dituria'' fq. 106</ref> gjendet pranë Krumës rreth 480 m mbi nivelin e detit. Burimi karstik del ne rrëzën e rrëpirës, në kontaktin gëlqerorë-argjile. Ka prurje 600 l/sec . * Gurra e Domajve <ref>Guidë Mjedisore Turistike,Qendra ''Integrim dhe Zhvillim Demokratik'',Kukes,Adresa ''Dituria'' fq. 107</ref> gjendet afër fshatit Domaj, Has 400 m mbi nivelin e detit. Burimi del në kontaktin litologjiko-tektonik, gëlqerorë-terrigjenorë me prurje 300 l/sec. * Burimet e Brrudit <ref>Guidë Mjedisore Turistike,Qendra ''Integrim dhe Zhvillim Demokratik'',Kukes,Adresa ''Dituria'' fq. 108</ref> gjenden afër fshatit Brrud, 450 m mbi nivelin e detit. Janë vetëm dy burime pasi të tjerët u mbuluan nga liqeni i Fierzës. * Pisha e Gjinajve <ref>Guidë Mjedisore Turistike,Qendra ''Integrim dhe Zhvillim Demokratik'',Kukes,Adresa ''Dituria'' fq. 108</ref> është dru 300 vjeçar, afër fshatit Gjinaj, 740 m mbi nivelin e detit, në formë kërpudhe të kurorës, lartësi 20 m dhe diametër të trungut 1 m. * Ahishtja e Likenit të Kuq <ref>Guidë Mjedisore Turistike,Qendra ''Integrim dhe Zhvillim Demokratik'',Kukes,Adresa ''Dituria'' fq. 109</ref> me një sipërfaqe 12 ha. Është pranë fshatit Likeni i Kuq, 300-370 m mbi nivelin e detit buzë liqenit të Fierzës. Është pyll ahu i zhvilluar shumë më poshtë lartësisë normale të arealit të ahut në vendin tonë dhe kjo e bën të veçantë dhe shumë interesant. Drurët e ahut kanë lartësi 25-28 m, diametër të trungjeve 35-57 m dhe moshë 80-150 vjet. * Shpella e Dajçit <ref>Guidë Mjedisore Turistike,Qendra ''Integrim dhe Zhvillim Demokratik'',Kukes,Adresa ''Dituria'' fq. 109</ref> ndodhet rreth 10 km në lindje të Krumës. Gjendet në lagjen Dajç të fshatit Mujaj. Ka qenë e banuar qysh në epokën e bronzit, hekurit dhe deri në antikitetin e hershëm. Këtë e dëshmojnë objektet e zbuluara në shpellë si: shpata, thika, qeramika etj. === Kruma === [[File:Qyteti_i_Krumes.jpg|thumb|Qyteti i Krumës]]Gropa e Krumës shtrihet në pjesën qëndrore të Hasit dhe ka origjnë tektonike. Në pamje të përgjithshme ajo ka formën e një amfiteatri të madh natyror, të rrethuar nga relievi gjysëm malor e kodrinor<ref>Domi Ali,Të njohim vendlindjen,Shtëpia Botuese e Librit Shkollor Tiranë 1980. fq.60</ref> që hapet gjerësisht nga jugperëndimi në luginën e lumit Drin. Ka një sipërfaqe prej 227 km² dhe lartësi mesatare 400-500 m mbi nivelin e detit <ref>Gjeografia e Shqipërisë dhe Trevave,Tiranë 2013,ISBN 978-99956-29-88-5 fq.127</ref>. Pak më ndryshe është relievi I pjesës veriperëndimore të gropës së Krumës mes fshatrave Helshan e Perollaj ku merr një karakter kodrinor më të theksuar. Shpati juglindor ka një thyerje të menjëhershme të pjerrësisë për shkak të diferencimit litologjik dhe tektonik. Shpati verilindor mes majës së Tregtanit e rrethit të Kasolles, përfaqëson një rrëpirë me thyerje karbonike. Si rezultat I copëtimit intensiv tektoniko-eroziv ai është ndarë në një sërë gropash e lugjesh. Shpati veriperëndimor mes fshatrave Kurpal e Helshan, përfaqëson një reliev të zhvillluar ultrabazik të shkatërruar me ndryshim hipsometrik 200-250 m më poshtë se relievet e zhvilluara karbonike. ==== Qyteti i Krumës ==== Qyteti I Krumës<ref>Meçaj Nasip,Qarku i Kukësit,Botimet Toena Tirane 2004,ISBN 99927 1 847 1 fq.156</ref>, është një qendër mjaft e vjetër administrative, ish qendër e prefekturës Kosova që nga viti 1920 më vonë qendër e nënprefekturës. Qyteti shtrihet rrëzë malit të Pashtrikut dhe rrethohet nga kodra të gjelbëruara. Eshtë ndërtuar në një terren që luhatet nga 6° deri në 11°, në krahun e djathtë të rrugës nacionale Kukës-Bajram Curri. Ka një plan rregullues të qytetit me sistem rrugor kënddrejtë, me sipërfaqe 150 ha dhe sipërfaqe banimi 60 ha. Qendra zhvillohet në mes të qytetit dhe në të janë të kompozuara ndërtesat social-kulturore e administrative kryesore të rrethit dhe njihet si një zonë me rëndësi të madhe kulturore. Kruma është vendi ku nisi [[Lëvizjet antiqeveritare në Shqipëri|Revolucioni i Qershorit]] pasi më 24/5/1924 [[Bajram Curri]] sulmoi forcat e [[Mbreti Zogu I|Ahmet Zogut]] duke shënuar fitoren e parë. === Pllaja e Hasit === Ka një sipërfaqe prej 126 km², shtrihet në skajin juglindor të malësisë dhe ka lartësi mesatare 900-1000 m mbi nivelin e detit. Përbëhet nga gëlqerorët dhe dallohet për diferencimin më të madh tektonik në krahasim me njësitë e tjera<ref>Gjeografia e Shqipërisë dhe Trevave,Tiranë 2013,ISBN 978-99956-29-88-5 fq.127</ref>. Kjo pllajë është modeluar mbi një pllakë karbonike të vendosur mbi shkëmbinjtë ultrabazikë me gjerësi dhe trashësi më të madhe tek maja e Pashtrikut (1989 m mbi nivelin e detit). Dukuria karakteristike e saj është zhvillimi I proceseve karstike duke quar në formimin e formave deri në përmasat e uvaleve. Në verilindje të pllajës ngrihet një reliev gati tipik alpin që përfaqësohet nga kurrizi malor Pashtrik-Maja e Kunorës. === Demografia === Kërkimet arkeologjike kanë dëshmuar se krahina e Hasit ruan shum dëshmi lashtësie dhe se ka qenë e banuar mjaft herët<ref>Hoxha Shefqet,Fjalë e Shprehje nga Krahina e Hasit, Geer Tiranë 2007,ISBN 978-00043-38-52-8 fq.169</ref>. Pikat arkeologjike me interes janë pikasur në Dajç ku dallohen qartë tumat si dhe Shpella e Dajçit që mendohet ti përkasë një periudhe mes shekujve III dhe I para erës sonë. Me rëndësi janë 2 kala mesjetare, ajo e [[Lekë Dukagjini|Lekë Dukagjinit]] aty ku derdhet Kruma në Dri dhe kalaja e Kosturit sepse e para lidhet me emrin e një bashkëluftëtari të [[Skanderbeg|Skënderbeut]] sic është Lek Dukagjini. Pjesa më e madhe e popullsisë së sotme të Hasit konsiderohet e ardhur, sepse banorët e hershëm siç duket qenë larguar për shkaqe nga më të ndryshmet përfshirë edhe proçesin e myslimanizimit. Këta banorë u terhoqën më në thellësi të vendit, në [[Rrethi i Mirditës|Mirditë]],[[Rrethi i Matit| Mat]], [[Dibër]] po edhe brigjet e detit Adriatik. Banesat në Has kanë qenë zakonisht të tipit kullë. Për cilësite e banorëve të Hasit kemi një të dhënë të vitit 1911 nga frati Franceskan MIhaevise I cili shkruan: “Njerëzit e kësaj krahine janë fenomenalë, kryelartë dhe të vrazhdë, ndonëse janë tmerrësisht të varfër, janë me shtat të hedhur dhe sy të zjarrtë, ballet e lartë e mustaqe përdredhur. Krahina e Hasit pavarësisht ndryshimeve të vogla është një njësi etnografike mendjenaltë me një unitet etnokulturor si në fushën e kulturës, materiale dhe atë të besimit. ==== Strehimi i Shqiptareve nga Kosova në zonën e Hasit ==== Në mesin e prillit 1999 Hasi kishte më pak se 22000 banorë, 4942 familje dhe mbi 23000 banorë të dëbuar nga trojet e tyre etnike në Kosovë. Më shumë se 20000 banorë u strehuan në familjet hasjane dhe vetëm një pjesë e vogël u strehua në qendra kolektive e kampe si në xhaminë e Krumës 1000 njerëz, në mjediset e ish pularisë dhe në kampin e ngritur në komunën Fajza nga qeveria franceze. Konkretisht në rrethin e Hasit me 15 prill 1999 gjendja ishte si më poshtë: * Bashkia Krumë numëronte 1016 familje dhe 6500 banorë nga Kosova të strehuar. * Komuna Golaj numëronte 693 familje dhe 8393 banorë nga Kosova të strehuar. * Komuna Gjinaj numeronte 93 familje dhe 1163 banorë nga Kosova të strehuar. * Komuna Fajza numëronte 340 familje dhe 2000 banorë nga Kosova të strehuar. Qendrat kolektive në rrethin e Hasit në këtë periudhë kishin mbi 3500 banorë të shpërngulur dhe sipas situatës konkrete në të gjithë rrethin kishte mbi 23000 banorë të shpërngulur nga Kosova <ref>Cengu Besmir,Përmasat e mbijetesës,Kukës 2003,NGLB "KOSOVA"-Prizren fq 287-288</ref>. ==== Demografia ne vitet 2001-2005 ==== Sipas [[Instat]] në vitin 2001 popullsia totale ishte 19660 banorë nga të cilët 49.3% ishin meshkuj (9686 meshkuj) dhe 50.7% femra (9974 femra) me llogaritje 97 meshkuj për 100 femra. Popullsia e Hasit paraqitej kryesisht fshatare me 16445 banorë që jetojnë në fshat 84.6% dhe 3215 banorë që jetonin në qytet 16.4%. Në vitin 1989 popullsia numërohej 21881 banorë dhe pritej që në vitin 2000 të ishte 27834 por për shkak të emigrimit masiv popullsia jo vetëm që nuk ishte rritur por kishte rënë në 19660 banorë. Dendësia llogaritej në 50.2 banorë per km². Numëroheshin 578 lindje në vit dhe 71 vdekje me një shtesë rreth 507 banorë. Lindshmëria ishte 29.4 për 1000 banorë dhe vdekshmëria 3.61 për 1000 banorë që do të thotë një shtesë natyrore prej 25.79 për 1000 banorë<ref>Meçaj Nasip,Qarku i Kukësit,Botimet Toena Tirane 2004,ISBN 99927 1 847 1 fq.60,61</ref>. *Në 2005 popullsia e rrethit të Hasit ishte 21451 banorë. ==== Censusi 2011 ==== * Në komunën Fajza rezultonin 3491 banorë. * Në komunën Gjinaj rezultonin 1106 banorë. * Në komunën Golaj rezultonin 6187 banorë. * Në bashkinë Krumë rezultonin 6006 banorë. Popullsia e Hasit ishte 16790 banorë sipas censusit <ref>[http://www.instat.gov.al/media/195829/8__Kukës.pdf],censusi për Qarkun Kukës</ref> onelacj3mxh7h8gk2713pjyz48oktlp 0 260465 3006602 3003110 2026-07-06T16:51:41Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006602 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Marco Materazzi | image = Marco Materazzi - Inter Mailand (1).jpg | image_size = 230 | caption = Materazzi në 2009 | fullname = Marco Materazzi | birth_date = {{birth date and age|19|8|1973|df=y}} | birth_place = [[Lecce]], Itali | height = 1.93 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Qëndër-mbrojtës]] | currentclub = | youthyears1 = 1988–1990 | youthclubs1 = [[S.S. Lazio|Lazio]] | youthyears2 = 1990–1991 | youthclubs2 = [[A.C.R. Messina|Messina Peloro]] | youthyears3 = 1991–1993 | youthclubs3 = Tor di Quinto | years1 = 1990–1991 | clubs1 = [[A.C.R. Messina|Messina]] | caps1 = 1 | goals1 = 0 | years2 = 1991–1993 | clubs2 = Tor di Quinto | caps2 = 12 | goals2 = 0 | years3 = 1993–1994 | clubs3 = [[S.C. Marsala|Marsala]] | caps3 = 25 | goals3 = 4 | years4 = 1994–1995 | clubs4 = [[Trapani Calcio|Trapani]] | caps4 = 13 | goals4 = 2 | years5 = 1995–1998 | clubs5 = [[Perugia Calcio|Perugia]] | caps5 = 47 | goals5 = 7 | years6 = 1996–1997 | clubs6 = → [[Carpi FC 1909|Carpi]] (huazim) | caps6 = 18 | goals6 = 7 | years7 = 1998–1999 | clubs7 = [[Everton F.C.|Everton]] | caps7 = 25 | goals7 = 1 | years8 = 1999–2001 | clubs8 = [[Perugia Calcio|Perugia]] | caps8 = 51 | goals8 = 15 | years9 = 2001–2011 | clubs9 = [[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] | caps9 = 184 | goals9 = 18 | years10 = 2014–2016 | clubs10 = [[Chennaiyin FC|Chennaiyin]] | caps10 = 7 | goals10 = 0 | totalcaps = 405 | totalgoals = 55 | nationalyears1 = 2001–2008 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] | nationalcaps1 = 41 | nationalgoals1 = 2 | manageryears1 = 2014–2016 | managerclubs1 = [[Chennaiyin FC|Chennaiyin]] | club-update = | nationalteam-update = | medaltemplates = {{MedalCountry|{{ITA}}}} {{MedalSport|Futboll i burrave}} {{MedalCompetition |[[FIFA Kupa e Botës]]}} {{Medal|Winner|[[2006 FIFA Kupa e Botës|Gjermani 2006]]|}} }} '''Marco Materazzi''' (<small>Italisht:</small> [[Gjuha italiane|[ˈmarko mateˈrattsi]]]; lindur më 19 gusht 1973) është një trajner italian futbolli dhe ish [[futbolli]]st profesionist. Në fillimet e karrierës së tij, Materazzi luajti me disa ekipe të [[Serie B]] dhe [[Serie C]], si dhe me [[Everton F.C.|Evertonin]] në [[Premier League]]. Ai pati edhe dy qëndrime te [[Perugia Calcio|Perugia]] (1995–98 dhe 1999–2001) kurse në vitin 2001 u transferua te [[F.C. Internazionale Milano|Interi]] për 10 milion [[Euro|€]]. Në nivel klubesh, ai ka fituar disa trofe madhor me Interin, përfshirë pesë [[Serie A|kampione]] rresht nga viti 2006 e deri në 2010, një [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligë Kampionesh]], një [[FIFA Kupa e Botës për Klube|Kupë Bote për Klube]], katër [[Coppa Italia|Kupa Italie]] si dhe katër [[Supercoppa Italiana|Superkupa Italie]].<ref>The Matrix – Marco Materazzi: {{cite web|url=http://lazymanscalcio.tumblr.com/post/18215957095/the-matrix|title=Kopje e arkivuar|language=en|url-status=deviated|access-date=28 shkurt 2019|archivedate=3 dhjetor 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203063129/http://lazymanscalcio.tumblr.com/post/18215957095/the-matrix}}</ref> Materazzi zhvilloi 41 paraqitje për Italinë nga debutimi i tij në vitin 2001 e deri në 2008, duke luajtur në dy edicione të Kupës së Botës dhe Kampionatit Evropian. Ai ishte një nga lojtarët kyç të finales së [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2006]] kundër Francës, duke shënuar golin e barazimit me kokë, si dhe, në kohën shtesë, u godit me kokë nga [[Zinedine Zidane]], i cili për këtë veprim u ndëshkua me karton të kuq.<ref name="Fjalët e sakta"/> Italia fitoi Kupën e Botës në gjuajtjet e penalltive, ku Materazzi shënoi në tentativën e tij. Një figurë polemizuese dhe provokuese e futbollit, ai njihej për stilin e lojës agresiv dhe fizik si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]], si dhe për markimin e fortë, ndërhyrjet e rënda. Këto tipare bën që ai të merrte më shumë se 60 kartona të verdhë dhe 25 kartona të kuq gjatë karrierës së tij.<ref>{{cite web|url=https://www.serpentsofmadonnina.com/2011/7/18/3211758/marco-materazzi-a-bandieria-among-bandierie|title=Marco Materazzi: A Bandieria Among Bandierie|trans-title=Marco Materazzi: Një bandierë mes bandierave|publisher=Serpents of Madonnina|language=en|date=18 korrik 2011|accessdate=19 tetor 2018|archive-date=19 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181019164000/https://www.serpentsofmadonnina.com/2011/7/18/3211758/marco-materazzi-a-bandieria-among-bandierie|url-status=dead}}</ref> Për shkak të temperamentit, zakonit për të nxituar dhe ndërhyrjeve të forta, ai është përfshirë në disa zënka me lojtarët kundërshtarë në fushë gjatë karrierës,<ref name="Materazzi">{{cite web|author1=Aldo Cazullo|title=Materazzi|url=http://archiviostorico.corriere.it/2006/luglio/11/Materazzi_co_9_060711008.shtml|website=www.corriere.it|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|accessdate=14 shtator 2014}}</ref> duke bërë që të krahasohej me mbrojtësin tjetër italian [[Pasquale Bruno]].<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/2004/b/sezioni/sport/calcio/serie_a/brunotunnel/brunotunnel/brunotunnel.html|title="O' animale resto sempre io una volta aspettai Lerda..."|trans-title="Jam ende kafsha që një herë e një kohë prita për Lerdën..."|publisher=La Repubblica|language=it|author1=Emanuele Gamba|date=3 shkurt 2004|accessdate=4 maj 2015}}</ref> ''[[The Times]]'' e renditi Materazzin të 45tin në listën e tyre të 50 futbollistëve më të vështirë në histori.<ref>{{cite web|title=Top 50 Hardest Footballers|trans-title=50 futbollistët më të vështirë|url=http://www.empireonline.com/forum/printable.asp?m=1554851|publisher=Empire Online|language=en|url-status=dead|access-date=28 shkurt 2019|archive-date=19 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019002225/http://www.empireonline.com/forum/printable.asp?m=1554851}}</ref> ==Karriera me klube== ===Vitet e hershme=== Materazzi filloi karrierën e tij futbollistike me ekipin e të rinjëve të [[S.S. Lazio|Lazios]] dhe më pas të [[F.C. Messina Peloro|Messina Peloros]] nga viti 1990 e deri në 1991.<ref>{{cite web|url=https://www.alpha59.it/news/50/la-carriera-di-marco-materazzi.html|title=LA CARRIERA DI MARCO MATERAZZI|trans-title=Karriera e Marco Materazzit|publisher=alpha59.it|language=it|date=3 mars 2018|accessdate=1 mars 2019|archive-date=24 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180824205559/https://www.alpha59.it/news/50/la-carriera-di-marco-materazzi.html|url-status=dead}}</ref> Ai i shpenzoi vitet e para të karrierës në ligat e ulëta të futbollit italian, duke luajtur me ekipin amator Tor di Quinto (1991–92), me ekipin e [[Serie C]]2 [[S.C. Marsala 1912|Marsala]] (1993–94), dhe ekipin e Serie C1 [[A.S.D. Trapani Calcio|Trapani]] (1994–95), duke humbur me këtë të fundit një ngjitje historike në [[Serie B]] pasi humbën ndeshjen e play-off ndaj [[S.S. Gualdo|Gualdo]]. [[Perugia Calcio|Perugia]] e [[Serie B]] e bleu Materazzin për herë të parë në vitin 1995,<ref name="Jeta e hershme"/> por ai luajti një pjesë të sezonit 1996–97 në huazim te [[Carpi F.C. 1909|Carpi]]. Ai më pas shpenzoi sezonin 1998–99 në [[Anglia|Angli]] te [[Everton F.C.|Evertoni]],<ref>{{cite web|url=https://www.toffeeweb.com/players/profiles/Materazzi.php|title=Marco Materazzi central defender|trans-title=Qëndër mbrojtësi Marco Materazzi|publisher=ToffeeWeb.com|language=en|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> ku mori karton të kuq tre herë në 27 paraqitje, si dhe shënoi dy herë: kundër [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]] në kampionat<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football-barmby-sparks-everton-deluge-1071633.html|title=Barmby sparks Everton deluge|trans-title=Barmby ndez përmbytjen e Evertonit|publisher=[[The Independent]]|language=en|author=Neil Bramwell|location=Londër|date=17 shkurt 1999|accessdate=9 nëntor 2009}}</ref> dhe [[Huddersfield Town F.C.|Huddersfield Town]] në Kupën e Ligës.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football-dacourt-drives-everton-through-1200301.html|title=Dacourt drives Everton through|trans-title=Dacourt dërgon Evertonin më tej|publisher=The Independent|language=en|author=Phill Shaw|location=Londër|date=23 shtator 1998|accessdate=9 nëntor 2009}}</ref><ref name="gazzetta"/> Materazzi u rikthye te Perugia në vitin 1999, dhe shënoi 12 gola, përfshirë 7 me penallti, në [[2000–01 Serie A|sezonin 2000–01]] në [[Serie A]], duke thyer rekordin e [[Daniel Passarella|Daniel Passarellës]] për numrin e golave të shënuar nga një mbrojtës në një sezon të Serie A.<ref name="gazzetta"/> ===Internazionale=== ====2001–2004: Debutimi dhe polemikat==== [[Skeda:Materazzi maglia.jpg|parapamje|majtas|250px|Fanella me numër 23 e Materazzit]] Materazzi u ble nga [[F.C. Internazionale Milano|Interi]] në korrik 2001 për 10 milion €.<ref>{{cite web|url=http://www2.raisport.rai.it/news/sport/calcio/200107/17/3b54a7f001fa6/|title=Difensore cannoniere all'Inter|trans-title=Mbrojtësi golashënues te Interi|publisher=Rai Sport|language=it|date=17 korrik 2001|accessdate=13 tetor 2018|archive-date=24 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180824205554/http://www2.raisport.rai.it/news/sport/calcio/200107/17/3b54a7f001fa6/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sportspundit.com/soccer/players/107-marco-materazzi|title=Marco Materazzi|publisher=Sports Pundit|language=en|accessdate=1 mars 2019}}</ref> Ai mori fanellën me numrin 23 dhe bëri debutimin e tij zyrtar më 26 gusht në ndeshjen hapëse të [[2001–02 Serie A|kampionatit]] ndaj ish ekipit të tij [[A.C. Perugia|Perugia]].<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/online/calcio_partite/inteperu/inteperu/inteperu.html|title=Kallon e Vieri da favola, decolla l'Inter di Cuper|trans-title=Kallon dhe Vieri përralë, Interi i Cuperit niset|publisher=Repubblica.it|language=it|date=26 gusht 2001|accessdate=13 tetor 2018}}</ref> Goli i tij i parë për Interin erdhi në ndeshjen e dytë kundër [[Parma F.C.|Parmës]]: ai shënoi brënda 10 minutash me ndeshjen që u mbyll në barazim 2–2 jashtë fushe.<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/online/calcio_partite/parmainter/parmainter/parmainter.html|title=Il Tardini si conferma, campo stregato per l'Inter|trans-title=Tardini konfirmohet si fushë e mallkuar për Interin|publisher=Repubblica.it|language=it|date=9 shtator 2001|accessdate=13 tetor 2018}}</ref> Ai gjithashtu luajti tetë herë në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]] të [[2001–02 Kupa UEFA|atij sezoni]], me ndeshjen debutuese e cila erdhi më 20 shtator në fitoren 3–0 ndaj [[Rumania|rumunëve]] të [[SR Brașov|Brașov]].<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2001/matches/round=1551/match=68273/index.html|title=Internazionale 2-0 Brașov|publisher=UEFA.com|language=en|date=20 shtator 2001|accessdate=13 tetor 2018}}</ref> Materazzi luajti 23 ndeshje në kampionat, përfshirë edhe në ndeshjen e fundit vendimtare ndaj Lazios që i kushtoi Interit titullin;<ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2002/maggio/06/Inter_paga_grande_illusione_ga_0_0205061470.shtml|title=L' Inter paga la grande illusione|trans-title=Inter paguan iluzionin e madh|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=6 maj 2002|accessdate=13 tetor 2018}}</ref> ai ishte protagonist i një episodi polemizues pas vërshëllimës finale pasi u përfshi në një debat të tensionuar me lojtarët kundërshtar, debat ky i cili u bë edhe fizik.<ref name="Materazzi23">{{cite web|url=http://www.repubblica.it/online/calcio/materazzi/materazzi/materazzi.html|title=Materazzi, lite con Nesta: "Vi ho fatto vincere il titolo"|trans-title=Materazzi, sherr me Nestën: "Të fitova titullin"|publisher=Repubblica.it|language=it|date=6 maj 2002|accessdate=13 tetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2002/maggio/06/Moratti_prende_con_Lazio_ga_0_0205061424.shtml|title=Moratti se la prende con la Lazio|trans-title=Moratti nevrikoset me Lazion|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=6 maj 2002|accessdate=13 tetor 2018}}</ref> Ai u filmua nga kamerat duke i bërtitur kapitenit të Lazios [[Alessandro Nesta]], të cilit i tha: "Unë të fitova titullin", duke iu referuar fitores së Perugias në javën e fundit ndaj [[Juventus F.C.|Juventusit]] në vitin 2000 që i hapi rrugën Lazios drejt titullit.<ref name="Materazzi23"/> Në [[2002–03 Serie A|sezonin e ardhshëm]], Materazzi zhvilloi 33 paraqitje në të gjitha kompedicionet, përfshirë 13 në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]], ku debutoi më 14 gusht 2002 në një barazim pa gola kundër [[Sporting CP]].<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2002/matches/round=1635/match=70011/index.html|title=Sporting CP 0-0 Internazionale|publisher=UEFA.com|language=en|date=14 gusht 2002|accessdate=13 tetor 2018}}</ref> Sezoni [[2003–04 Serie A|2003–04]] i Materazzit u karakterizua nga dëmtimet, përfshirë edhe një të pësuar më 25 nëntor gjatë humbjes 5–1 në [[San Siro]] ndaj [[Arsenal F.C.|Arsenalit]] në ndeshjen e fazës së grupeve të Ligës së Kampioneve; ky dëmtim e mbajtë jashtë fushave për dy muaj.<ref name="Pezullimi">{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=129970.html#inter+miss+materazzi|title=Inter to miss Materazzi|trans-title=Inter do të humbasë Materazzin|publisher=UEFA.com|language=en|date=27 nëntor 2003|accessdate=15 tetor 2018}}</ref> Ai ishte sërisht në qëndër të polemikave në fillim të vitit 2004 për sjelle të dhunshme ndaj [[Bruno Cirillo]]s të Sienës. Kjo ndodhi më 1 shkurt 2004 në një ndeshje që u fitua 4–0 nga Interi.<ref>{{cite web|url=http://www.legaseriea.it/it/serie-a/match-report/2003-04/UNICO/UNI/19/INTSIE|title=Inter 4-0 Robur Siena|publisher=Lega Serie A|language=it|date=1 shkurt 2004|accessdate=14 tetor 2018|url-status=deviated|archivedate=19 gusht 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200819040054/http://www.legaseriea.it/it/serie-a/match-report/2003-04/UNICO/UNI/19/INTSIE}}</ref> Materazzi (i cili nuk luajti në ndeshje) u ballafaqua me Cirillon në dhomat e zhveshjes dhe filloi ta ofendonte. Ai gjithashtu e goditi në fytyrë, duke i çarë buzën.<ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2004/febbraio/02/Materazzi_dato_pugno__ga_10_040202066.shtml|title="Materazzi mi ha dato un pugno"|trans-title=«Materazzi më dha një grusht»|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Graziano Mirko|author2=Capone Antonello|date=2 shkurt 2004|accessdate=14 tetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/2004/b/sezioni/sport/calcio/serie_a/matestangata/matestangata/matestangata.html|title=Cirillo: "Prima gli insulti, poi il pugno", Materazzi rischia una lunga squalifica|trans-title=Cirillo: "Në fillim ofendimet, më pas grushtin", Materazzi rrezikon një skualifikim të gjatë|publisher=Reppublica.it|language=it|location=Milano|date=2 shkurt 2004|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Pasi incidenti u denoncua, gjykatësi sportiv Maurizio Laudi e pezulloi Materazzin deri më 29 mars,<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/primi_piani/calcio/2004/pp_1.0.289804258.shtml|title=Materazzi fermo fino al 29 marzo|trans-title=Materazzi pezullohet deri më 29 mars|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|location=Milano|date=3 shkurt 2004|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> gjë që do të thoshte se ai do të humbiste tetë ndeshje me klubin dhe një me kombëtaren.<ref>{{cite web|url=https://www.eurosport.com/football/campionato-italiano/2003-2004/materazzi-in-brawl_sto541746/story.shtml|title=Materazzi faces ban for post-match brawl|trans-title=Materazzi përballet me pezullimin për sherrin pas ndeshjes|publisher=Eurosport|work=Reuters|language=en|date=2 shkurt 2004|accessdate=14 tetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://theworldgame.sbs.com.au/materazzi-i-was-provoked|title=Materazzi: I was provoked|trans-title=Materazzi: Mua më provokuan|publisher=The World Game|language=en|date=22 prill 2014|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Përveç pezullimeve në kompedicionet brënda Italisë, Materazzi gjithashtu u pezullua nga [[UEFA]] për dy ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]].<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=147670.html|title=Materazzi suspended for UEFA Cup|trans-title=Materazzi pezullohet për Kupën UEFA|publisher=UEFA.com|language=en|date=24 shkurt 2004|accessdate=15 tetor 2018}}</ref> Inter gjithashtu u gjobit me 5,000 €.<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/2004/b/sezioni/sport/calcio/serie_a/marzo29/marzo29/marzo29.html|title=Materazzi fermo fino ad aprile, 5000 euro di multa all'Inter|trans-title=Materazzi pezullohet deri në prill, 5000 euro gjobë për Interin|publisher=Reppublica.it|language=it|date=3 shkurt 2004|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Materazzi kërkoi falje për incidentin, duke thënë se ai "u soll keq" dhe se "reagoi në mënyrë të keqe", duke shtuar se nuk do ta apelonte këtë pezullim.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11860/2290669/materazzi-apologises-to-cirillo|title=Materazzi apologises to Cirillo|trans-title=Materazzi i kërkon falje Cirillos|publisher=Sky Sports|language=en|author=Nadia Carminati|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> ====2004–2008: Suksesi në Itali me Mancinin==== Në korrik 2004, në fillim të [[2004–05 Serie A|sezonit 2004–05]], stoli i Interit iu besua trajnerit [[Roberto Mancini]], me të cilin – në sezonin e parë – Materazzi humbi vendin në formacionin titullar.<ref>{{cite web|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2005/01/07/mancini-ok-materazzi-non-voleva-insultare-me.html|title=Mancini: Ok Materazzi, non voleva insultare me|trans-title=Mancini: Materazzi në rregull, ai nuk donte të më ofendonte|publisher=Repubblica.it|language=it|location=Livorno|date=7 janar 2005|accessdate=15 tetor 2018}}</ref> Në sezonin e ardhshëm ai luajti më shumë,<ref>{{cite web|url=https://it.eurosport.com/calcio/amichevoli/2005/funziona-la-doppia-inter_sto747019/story.shtml|title=Funziona la doppia Inter|trans-title=Inter dopio funksionon|publisher=Eurosport|language=it|date=27 korrik 2005|accessdate=15 tetor 2018}}</ref> duke qënë edhe lojtari i vetëm italian i cili shënoi gol në atë sezon. Më 5 mars 2006, Materazzi shënoi një gol me kokë në minutën e 89të kundër [[A.S. Roma|Romës]] për t'i dhënë ekipit të tij një pikë dhe për t'i thyer vendasve rekordin e 11 ndeshjeve rresht me fitore.<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/2006/c/sezioni/sport/calcio/serie_a/28giornata/romainter/romainter.html|title=Materazzi beffa la Roma al 90', Sfuma la dodicesima vittoria|trans-title=Materazzi tall Roma në 90 ', Shpërdëron fitoren e 12të|publisher=Repubblica.it|language=it|location=Romë|date=5 mars 2006|accessdate=15 tetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/22097/materazzi-earns-inter-point-in-rome|title=Materazzi earns Inter point in Rome|trans-title=Materazzi i jep Interit pikë në Romë|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=5 mars 2006|accessdate=15 tetor 2018|url-status=deviated|archivedate=15 tetor 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015114607/https://www.inter.it/en/news/22097/materazzi-earns-inter-point-in-rome}}</ref> Ai e përfundoi sezonin 2005–06 duke zhvilluar 39 paraqitje në të gjitha kompedicionet. Materazzi firmosi një kontratë të re në gusht 2006 që do ta mbante në [[Milano]] deri në qershor 2010.<ref>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/news/2006-08-04/materazzi-extends-inter-contract/1230522|title=Materazzi extends Inter contract|trans-title=Materazzi zgjat kontratën me Interin|publisher=ABC News|language=en|date=3 gusht 2006|accessdate=13 tetor 2018}}</ref> Në fund të vitit, ai ishte i nominuar për çmimin [[UEFA Skuadra e Vitit]] sëbashku me shokun e skuadrës [[Fabio Grosso]].<ref name="Nominim">{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/24907/uefa-team-of-2006-grosso-matrix-on-list|title=UEFA team of 2006: Grosso, Matrix on list|trans-title=UEFA ekipi i 2006: Grosso, Matrix në listë|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=6 dhjetor 2006|accessdate=15 tetor 2018|url-status=deviated|archivedate=15 tetor 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015114553/https://www.inter.it/en/news/24907/uefa-team-of-2006-grosso-matrix-on-list}}</ref> [[2006–07 Serie A|Sezoni 2006–07]] e pa Materazzin të shënonte 10 gola, duke qënë mbrojtësi me më shumë gola në Serie A.<ref>{{Cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/stats/scorers/_/league/ita.1/year/2006/italian-serie-a?cc=5901|title=Italian Serie A Goal Scoring Leaders – 2006–07|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=1 mars 2019|archive-date=2 janar 2013|archive-url=https://archive.today/20130102230403/http://soccernet.espn.go.com/stats/scorers/_/league/ita.1/year/2006/italian-serie-a?cc=5901|url-status=dead}}</ref> Disa nga golat më të shquar ishin si ai në fitoren 4–3 në [[Derby della Madonnina]] kundër [[A.C. Milan|Milanit]],<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Squadre/Milan/Primo_Piano/2006/10_Ottobre/28/prederby.shtml|title=Milan-Inter 3-4|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|location=Milano|date=28 tetor 2006|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> një rrofeshatë kundër [[A.C.R. Messina|Messinës]] dhe një dopietë ndaj [[A.C. Siena|Sienës]] më 23 prill që i hapi rrugë titullit të 15të në historinë e Interit pesë ndeshje nga përfundimi.<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/2006/12/sezioni/sport/calcio/serie_a/giornata-16/inter-messina/inter-messina.html|title=Materazzi inventa la rovesciata, l'Inter firma un bel record|trans-title=Materazzi shpik rrofeshatën, Inter firmos një rekord të mirë|publisher=Repubblica.it|language=it|location=Milano|date=17 dhjetor 2006|accessdate=14 tetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/2311629/Materazzi-secures-early-title-for-Inter.html|title=Materazzi secures early title for Inter|trans-title=Materazzi i siguron Interit titullin herët|publisher=[[The Daily Telegraph]]|language=en|author=Astrid Andersson|date=23 prill 2007|accessdate=23 prill 2014}}</ref> Për performancat e tij gjatë sezonit, Materazzi u shpall [[Serie A Mbrojtësi i vitit]].<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/28510/materazzi-wins-footballers-association-award|title=Materazzi wins footballers' association award|trans-title=Materazzi fiton çmimin e shoqatës së futbollistëve|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=29 janar 2008|accessdate=15 tetor 2018|url-status=deviated|archivedate=15 tetor 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015114610/https://www.inter.it/en/news/28510/materazzi-wins-footballers-association-award}}</ref> [[Skeda:Marco Materazzi - Inter Mailand (2).jpg|parapamje|djathtas|240px|Materazzi gjatë një seance stërvitore]] Materazzi humbi pjesën e parë të [[2007–08 Serie A|sezonit 2007–08]] për shkak të një dëmtimi të pësuar në grrumbullim me kombëtaren, duke u detyruar të qëndronte jashtë deri në nëntor 2007.<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/2007/11/sezioni/sport/calcio/serie_a/giornata-13/inter-atalanta/inter-atalanta.html|title=Inter, Suazo e Cruz fanno tutto facile, Poi l'Atalanta mette paura: 2-1|trans-title=Inter, Suazo dhe Cruz bëjnë gjithçka të lehtë, më pas Atalanta i fut frikën: 2-1|publisher=Reppublica.it|language=it|location=Milano|date=24 nëntor 2007|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Më vonë në shkurt 2008, Materazzi zhvilloi një paraqitje negative në ndeshjen e parë të raundit të 16-tave të Ligës së Kampioneve ndaj [[Liverpool F.C.|Liverpoolit]], duke marrë një karton të kuq në minutën e 30të, me Interin që u mposht 2–0 në [[Anfield]].<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/liverpool-vs-inter/97342|title=Late show eases Rafa pressure|trans-title=Shfaqja e vonë lehtëson presionin mbi Rafën|publisher=Sky Sports|language=en|author=James Dall|date=20 shkurt 2008|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Paraqitja e tij u kritikua edhe nga shokët e ekipit pas përfundimit të ndeshjes.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2292303/Inter-Milan-players-turn-on-Marco-Materazzi.html|title=Inter Milan players turn on Marco Materazzi|trans-title=Lojtarët e Interit i kthehen Marco Materazzit|publisher=Telegraph.co.uk|language=en|author=Malcolm Moore|location=Romë|date=21 shkurt 2008|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Drejt fundit të sezonit, gjatë barazimit 2–2 ndaj Sienës,<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/it/news/2/serie-a/2008/05/11/692352/inter-siena-2-2-nerazzurri-raggiunti-per-due-volte-e|title=Inter-Siena 2-2: Nerazzurri raggiunti per due volte. E Materazzi sciupa il penalty-scudetto|trans-title=Inter-Siena 2-2: Nerazzurri kapen dy herë. Dhe Materazzi shpërdoron penalltinë e Scudettos|publisher=Goal.com|language=it|date=11 maj 2008|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Materazzi debatoi me sulmuesin argjentinas [[Julio Ricardo Cruz|Julio Cruz]] se kush do të gjuante një penallti.<ref name="Penalltia"/> Në fund ishte Materazzi ai që e goditi por tentativa e tij u prit me lehtësi nga portieri kundërshtar [[Alex Manninger]].<ref name="Penalltia"/> Ishte hera e parë që nga viti 2001 që Materazzi kishte humbur penallti. Ky barazim i humbi mundësinë Interit për të fituar kampionatin një ndeshje para përfundimit të sezonit. Pas ndeshjes, zgjedhja për të gjuajtur penalltinë u kritikua nga trajneri Roberto Mancini, kurse vetë Materazzi kërkoi falje, duke thënë se Cruz duhej të ishte ai që të merrte përsipër penalltinë.<ref name="Penalltia">{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/idINIndia-33527620080512|title=Inter's Materazzi apologises for taking penalty|trans-title=Materazzi i Interit kërkon falje për marrjen përsipër të penalltisë|publisher=Reuters.com|language=en|date=12 maj 2008|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Inter, megjithatë, fitoi kampionatin për herë të tretë rresht pas një fitore 2–0 ndaj [[Parma F.C.|Parmës]] në ndeshjen e fundit të sezonit me Materazzin i cili kontriboi duke luajtur 90 minuta të plota.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2008/may/19/internazionale.europeanfootball|title=Inter's blushes spared as Ibrahimovic earns his redemption|trans-title=Turpi i Interit kursehet me Ibrahimović që merr shpagimin e tij|publisher=The Guardian|language=en|date=19 maj 2008|accessdate=18 maj 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2008/05/18/italy/serie-a/parma-fc/fc-internazionale-milano/501458/|title=Parma vs. Internazionale 0 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=18 maj 2008|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Ai e përfundoi sezonin me 23 ndeshje në Serie A, 4 Në Coppa Italia, 1 në Supercoppa Italiana dhe 3 në Ligën e Kampioneve, duke koleksionuar gjithsej 33 paraqitje. ====2008–2011: Vitet e fundit dhe trofe të tjerë==== Vera e vitit 2008 pa mbërritjen e trajnerit portugez [[José Mourinho]], i cili nuk e pa Materazzin si titullar, duke bërë që shtatlarti italian të përfundonte në stol.<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/2009/05/speciale/altri/inter-vince-scudetto/pagellone-scudetto/pagellone-scudetto.html|title=Julio Cesar e Maicon fondamentali, Cambiasso decisivo, bene Santon|trans-title=Júlio César dhe Maicon themelor, Cambiasso vendimtar, Santon mirë|publisher=Repubblica.it|language=it|author=Gianni Piva|date=17 maj 2009|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Përveç kësaj, sezoni i tij u prish edhe nga dëmtimet e shumta, duke bërë që të zhvillonte vetëm 8 ndeshje.<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en/news/1707/inter/2008/12/10/1004791/marco-materazzi-fractures-cheekbone|title=Inter Defender Materazzi Fractures Cheekbone|trans-title=Mbrojtësi i Interit Materazzi pëson frakturë në faqe|publisher=Goal.com|language=en|author=Adam Scime|date=10 dhjetor 2008|accessdate=14 tetor 2018|archive-date=14 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181014204000/http://www.goal.com/en/news/1707/inter/2008/12/10/1004791/marco-materazzi-fractures-cheekbone|url-status=dead}}</ref> Ai shënoi golin e parë në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] më 4 nëntor në barazimin 3–3 ndaj [[Anorthosis Famagusta FC|Anorthosis]] në ndeshjen e katërt të Grupit B.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/30190/champions-league-anorthosis-3-3-inter|title=Champions League: Anorthosis 3-3 Inter|trans-title=Liga e Kampioneve: Anorthosis 3-3 Inter|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=4 nëntor 2008|accessdate=14 tetor 2018|url-status=deviated|archivedate=14 tetor 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181014165311/https://www.inter.it/en/news/30190/champions-league-anorthosis-3-3-inter}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en/news/1716/champions-league/2008/11/04/948412/player-ratings-anorthosis-3-3-inter|title=Player Ratings: Anorthosis 3-3 Inter|trans-title=Vlerësimet e lojtarëve: Anorthosis 3-3 Inter|publisher=Goal.com|language=en|author=Anthony Sormani|date=4 nëntor 2008|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Materazzi fitoi [[Serie A|kampionatin]] e tij të katërt më 17 maj 2009 pas një fitore 3–0 kundër Sienës.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2009/may/18/serie-a-inter-jose-mourinho|title=Jose Mourinho makes Ibrahimovic sweat for his goal as Inter celebrate scudetto in style|trans-title=Jose Mourinhon bën Ibrahimovic të djersisë për golin e tij me Interin që feston scudetton me stil|publisher=The Guardian|language=en|author=Paolo Bandini|date=18 maj 2009|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Pavarësisht se luajti pak, ai sërisht u vlerësua nga presidenti i klubit [[Massimo Moratti]] i cili tha se Matarezzi "luajti mirë sa herë që u thirr në sezonin e kaluar", kurse trajneri Mourinho tha se dëshironte që Materazzi të ishte pjesë e ekipit të tij.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/news/newsid=837298.html#/evergreen+materazzi+extends+inter+stay|title=Evergreen Materazzi extends Inter stay|trans-title=Jetëgjati Materazzi zgjat qëndrimin te Interi|publisher=UEFA.com|language=en|date=10 qershor 2009|accessdate=15 tetor 2018}}</ref> [[Skeda:Marco Materazzi - Inter Mailand (3).jpg|parapamje|majtas|200px|Materazzi në aksion për Interin]] Në qershor 2009, Materazzit iu ofrua një marrëveshje e re nga Interi deri në qershor 2012.<ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/07/02/inter.milan.materazzi.motta/index.html|title=Veteran Materazzi handed new Inter deal|trans-title=Veteranit Materazzi i ofrohet një marrëveshje e re|publisher=CNN|language=en|date=2 korrik 2009|accessdate=13 tetor 2018|archive-date=14 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181014091314/http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/07/02/inter.milan.materazzi.motta/index.html|url-status=dead}}</ref> Ai u përdor pak gjatë [[Sezoni 2009–10 i F.C. Internazionale Milano|sezonit 2009–10]], duke zhvilluar vetëm 20 ndeshje në të gjitha kompeticionet. Në janar 2010, ai operoi meniskun e gjurit të tij të djathtë duke qëndruar jashtë fushave për një muaj.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=941521.html|title=Materazzi leaves hole in Inter defence|trans-title=Materazzi lë një vrimë në mbrojtjen e Interit|publisher=UEFA.com|language=en|date=11 janar 2010|accessdate=13 tetor 2018}}</ref> Materazzi ishte një zëvëndësues në kohën shtesë për Interin në [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2010|finalen e UEFA Ligës së Kampioneve 2010]] kundër [[FC Bayern München|Bayern München]], duke zëvëndësuar [[Diego Milito]]n i cili shënoi të dy golat e suksesit 2–0 në [[Madrid]].<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/33968/champions-league-final-bayern-munich-0-2-inter|title=Champions League final: Bayern Munich 0-2 Inter|trans-title=Finalja e Ligës së Kampioneve: Bayern Munich 0-2 Inter|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=22 maj 2010|accessdate=13 tetor 2018|url-status=deviated|archivedate=14 tetor 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181014091410/https://www.inter.it/en/news/33968/champions-league-final-bayern-munich-0-2-inter}}</ref> Përveç kësaj, Inter siguroi edhe ''[[Scudetto]]n''<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en-us/news/86/italy/2010/05/16/1927554/siena-0-1-inter-diego-milito-secures-scudetto-for-nerazzurri|title=Siena 0-1 Inter: Diego Milito Secures Scudetto For Nerazzurri|trans-title=Siena 0-1 Inter: Diego Milito i siguron Nerazzurrëve Scudetton|publisher=Goal.com|language=en|author=Adam Scime|date=16 maj 2010|accessdate=13 tetor 2018}}</ref> për të pestin sezon rresht,<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2010/may/16/inter-milan-win-serie-a|title=Internazionale take fifth successive Serie A title with win at Siena|trans-title=Internazionale merr titullin e pestë rresht të Serie A me një fitore në Siena|publisher=The Guardian|language=en|date=16 maj 2010|accessdate=13 tetor 2018}}</ref> si dhe [[Finalja e Coppa Italia 2010|Coppa Italian]]<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en-india/news/2177/coppa-italia/2010/05/06/1910660/inter-1-0-roma-diego-milito-wins-the-coppa-italia-for-the|title=Inter 1-0 Roma: Diego Milito Wins The Coppa Italia For The Nerazzurri|trans-title=Inter 1-0 Roma: Diego Milito i fiton Nerazzurëve Kupën e Italisë|publisher=Goal.com|language=en|author=Subhankar Mondal|date=6 maj 2010|accessdate=13 tetor 2018|archive-date=7 maj 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100507132645/http://www.goal.com/en-india/news/2177/coppa-italia/2010/05/06/1910660/inter-1-0-roma-diego-milito-wins-the-coppa-italia-for-the|url-status=dead}}</ref> për të plotësuar [[Tripleta (futboll)|tripletën]].<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1490968.html|title=Inter join exclusive treble club|trans-title=Inter i bashkohet klubit eksluziv të tripletës|publisher=UEFA.com|language=en|date=22 maj 2010|accessdate=13 tetor 2018}}</ref> Ai e filloi [[2010–11 Serie A|sezonin 2010–11]] duke hyrë si zëvëndësues në minutat e fundit të fitores 3–1 në shtëpi ndaj Romës në finalen e [[Supercoppa Italiana]].<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/memberassociations/association=ita/news/newsid=1516658.html|title=Two-goal Eto'o fires Inter to more glory|trans-title=Eto'o me dy gola i jep Interit më shumë lavdi|publisher=UEFA.com|language=en|date=22 gusht 2010|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Ndeshja e parë në kampionat për Materazzin erdhi në nëntor ku ai luajti si titullar në derbi kundër Milanit për shkak të mungesës së argjentinasit [[Walter Samuel]]; ai shkaktoi penallti në minutën e 4të për një ndërhyrje të gabuar ndaj [[Zlatan Ibrahimović]], i cili më vonë gjatë ndeshjes, e goditi në stomak Materazzin me stil kung-fu duke e hedhur në tokë.<ref name="Dëmtimi1">{{cite web|url=http://www.goal.com/en/news/3194/video/2010/11/15/2214843/video-zlatan-ibrahimovic-sends-marco-materazzi-to-hospital|title=VIDEO: Zlatan Ibrahimovic Sends Marco Materazzi To Hospital With A Kung-Fu Kick|trans-title=Video: Zlatan Ibrahimovic dërgon Marco Materazzin në spital me një goditje kung-fu|publisher=Goal.com|language=en|date=15 nëntor 2010|accessdate=14 tetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/news/y=2010/m=11/news=materazzi-taken-hospital-after-ibra-clash-1334644.html|title=Materazzi taken to hospital after Ibra clash|trans-title=Materazzi dërgohet në spital pas përplasjes me Ibrën|publisher=FIFA|language=en|date=15 nëntor 2010|accessdate=14 tetor 2018|archive-date=14 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181014165128/https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/news/y=2010/m=11/news=materazzi-taken-hospital-after-ibra-clash-1334644.html|url-status=dead}}</ref> Inter humbi ndeshjen 1–0.<ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2010/11/14/italy/serie-a/fc-internazionale-milano/ac-milan/990066/|title=Internazionale vs. Milan 0 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=14 nëntor 2010|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Pas përfundimit të takimit, trajneri i ekipit [[Rafael Benítez]] qetësoi situatën duke thënë se dëmtimi i Materazzit "nuk duhet serioz".<ref name="Dëmtimi1"/> Ai u rikthye në aksion dy javë më vonë duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 5–2 në shtëpi ndaj Parmës.<ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/en/news/35129|title=Inter-Parma: 5-2, Stankovic starts and finishes|trans-title=Inter-Parma: 5-2, Stankovic e nis dhe e përfundon|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|date=29 nëntor 2010|accessdate=14 tetor 2018|url-status=deviated|archivedate=14 tetor 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181014204146/https://www.inter.it/en/news/35129}}</ref> Në dhjetor, Materazzi ishte pjesë e ekipit për turnamentin [[FIFA Kupa e Botës për Klube 2010]]; ai qëndroi në stol në të dyja takimet me Interin që triumfoi, duke koleksionuar titulin e 5të për vitin 2010.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=254488/match=300140542/match-report.html|title=Internazionale on top of the world|trans-title=Internazionale në krye të botës|publisher=FIFA.com|language=en|date=18 dhjetor 2010|accessdate=14 tetor 2018|archive-date=25 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180625052030/https://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=254488/match=300140542/match-report.html|url-status=dead}}</ref> Materazzi u largua nga Interi në korrik 2011 pasi nuk iu ofrua një kontratë e re, duke mbyllur aventurën e tij në San Siro me 270 paraqitje në të gjitha kompedicionet dhe 15 trofe të fituar,<ref name="inter.it"/> dhe pak kohë më pas, deklaroi pensionimin nga sporti.<ref>{{cite web|url=https://www.sportsnet.ca/soccer/materazzi-inter/|title=Report: Materazzi leaving Inter after season|trans-title=Raporti: Materazzi largohet nga Interi pas sezonit|publisher=Sportsnet.ca|language=en|date=20 qershor 2011|accessdate=13 tetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://intermilanfansworldwide.wordpress.com/2011/07/21/a-salute-to-marco-materazzi-tutti-pazzi-per-materazzi/|title=A Salute to Marco Materazzi|trans-title=Një përshëndetje Marco Materazzit|publisher=Inter fans|language=en|date=21 korrik 2011|accessdate=13 tetor 2018|url-status=deviated|archivedate=14 tetor 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181014091653/https://intermilanfansworldwide.wordpress.com/2011/07/21/a-salute-to-marco-materazzi-tutti-pazzi-per-materazzi/}}</ref> Ai më pas u emërua ambasor i klubit. Më pas, ai akuzoi trajnerin e ekipin [[Leonardo Araújo|Leonardo]] duke thënë se "ia punoi pas krahut", duke cituar brazilianin si arsyen e largimit të tij nga klubi.<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en/news/10/italian-football/2011/07/20/2583194/marco-materazzi-hits-out-at-former-inter-coaches-leonardo-rafael-|title=Marco Materazzi hits out at former Inter coaches Leonardo & Rafael Benitez|trans-title=Marco Materazzi sulmon ish trajnerët e Interit Leonardo & Rafael Benitez|publisher=Goal.com|language=en|author=Salvatore Landolina|date=20 korrik 2011|accessdate=14 tetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en/news/10/italy/2012/04/22/3053177/leonardo-stabbed-me-in-the-back-two-or-three-times-claims|title=Leonardo stabbed me in the back two or three times, claims Materazzi|trans-title=Leonardo ma punoi mbrapa krahëve dy ose tre herë, pretendon Materazzi|publisher=Goal.com|language=en|author=Mark Doyle|date=22 prill 2012|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Ai gjithashtu i hodhi akuza presidentit Massimo Moratti, duke thënë se ai nuk e mbrojti ndaj Leonardos.<ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2011/luglio/20/MATERAZZI_tradito_Leonardo_ora_Inter_ga_10_110720426.shtml|title=MATERAZZI "Io tradito da Leonardo ma ora l' Inter l' ho tatuata sul cuore"|trans-title=Materazzi «U tradhëtova nga Leonardo dhe tani kam Interin tatuazh në zemrën time»|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Elefante Andrea|date=20 korrik 2011|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> ===Chennaiyin FC=== Më 22 shtator 2014, Materazzi firmosi si lojtar-trajneri i [[Chennaiyin FC]] në [[Indian Super League 2014|sezonin përurues]] të [[Super Liga Indiane|Super Ligës Indiane]].<ref>{{cite web|title=Fans accord Marco Materazzi a warm welcome|trans-title=Tifozët i japin Marco Materazzit një mirëseardhje të ngrohtë|url=http://www.indiansuperleague.com/news/389-fans-accord-marco-materazzi-a-warm-welcome|publisher=ISL|language=en|accessdate=22 shtator 2014|url-status=deviated|archivedate=22 shtator 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140922193812/http://www.indiansuperleague.com/news/389-fans-accord-marco-materazzi-a-warm-welcome}}</ref> Materazzi firmosi një kontratë për dy sezone me klubin për 1 milion $ çdo sezon.<ref>{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/sport/Elano-is-Chennais-Marquee/2014/09/19/article2438488.ece|title=Elano is Chennai´s Marquee|trans-title=Elano është lojtari marquee i Chennait|publisher=INDIAN Express|language=en|accessdate=19 shtator 2014|archive-date=21 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140921044922/http://www.newindianexpress.com/sport/Elano-is-Chennais-Marquee/2014/09/19/article2438488.ece|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/indian-super-league/top-stories/Marco-Materazzi-to-manage-Chennai-Titans/articleshow/42334829.cms|title=Marco Materazzi to manage Chennai Titans|trans-title=Marco Materazzi do të drejtojë titanët Chennai|publisher=Times of India|language=en|accessdate=12 shtator 2014}}</ref> Materazzi nuk vendosi të luante në ndeshjen hapëse të sezonit më 15 tetor, me ekipin që fitoi 2–1 kundër [[FC Goa]] me protagonist brazilianin [[Elano]] i cili shënoi me goditje dënimi.<ref>{{cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/isl-chennaiyin-fc-vs-fc-goa-live-indian-super-league-match-4-nehru-stadium/1/395917.html|title=ISL: Record-breaking Chennaiyin FC romp to 2–1 win over FC Goa|trans-title=ISL: Chennaiyin rekord-thyese fiton 2–1 kundër FC Goa|accessdate=15 tetor 2014|publisher=[[India Today]]|language=en|author=Raj Rohan|date=15 tetor 2014}}</ref> Gjashtë ditë më vonë në ndeshjen e parë në shtëpi, Chennaiyin mposhti [[Kerala Blasters]] 2–1, por katër ditë më pas ata humbën për herë të parë duke u mposhur nga [[Delhi Dynamos]] 4–1. Në ndeshjen e katërt të sezonit, Materazzi e vendosi veten titullar për herë të parë, duke kontribuar në triumfin 5–1 ndaj [[Mumbai City FC|Mumbai City]].<ref>{{cite news|last1=Suchindran|first1=Aravind|title=Elano, Mendoza shine as Chennai trounce Mumbai 5–1|trans-title=Elano dhe Mendoza shkëlqejnë me Chennain që shpartallon Mumbain 5–1|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/indian-super-league/top-stories/Elano-Mendoza-shine-as-Chennai-trounce-Mumbai-5-1/articleshow/44967343.cms|accessdate=31 tetor 2014|publisher=[[The Times of India]]|language=en|date=28 tetor 2014}}</ref> Më 28 nëntor, ai solli në ekip ish shokun e ekipit kombëtar [[Alessandro Nesta]], i cili doli nga pensionimi për të firmosur deri në fund të sezonit.<ref>{{cite news|last1=Davies|first1=Jack|title=Alessandro Nesta comes out of retirement to join Indian Super League side Chennaiyin|trans-title=Alessandro Nesta del nga pensionimi për tu bashkuar me ekipin e Superligës Indiane Chennaiyin|url=http://www.goal.com/en-gb/news/2892/transfer-zone/2014/11/28/6601801/alessandro-nesta-comes-out-of-retirement-to-join-indian|accessdate=30 nëntor 2014|publisher=Goal.com|language=en|date=28 nëntor 2014}}</ref> Chennaiyin e përfundoi sezonin e rregullt me 14 ndeshje në vendin e parë, kurse Materazzi zhvilloi 6 paraqitje. Në ndeshjet play-off për përfundimin e sezonit, ekipi u eliminua në kohën shtesë të gjysëm-finales nga Kerala Blasters. Në fund të [[Indian Super League 2015|sezonit 2015]], në të cilin Materazzi udhëhoqi ekipin drejt titullit të parë kampion, kontrata e tij skadoi.<ref>{{cite news|title=Ready to extend contract: Materazzi|trans-title=Gati për të zgjatur kontratën: Materazzi|url=http://www.thehindu.com/sport/football/indian-super-league-2015-finals-isl-2015-finals-ready-to-extend-contract-chennaiyin-fc-head-coach-materazzi/article8011414.ece|accessdate=21 dhjetor 2015|publisher=The Hindu|language=en|date=21 dhjetor 2015}}</ref> Në përfundim të [[Indian Super League 2016|sezonit 2016]], u lajmërua se Materazzi nuk do të rikthehej në klub për sezonin 2017.<ref>{{cite news|title=Chennaiyin Statement|trans-title=Deklaratë e Chennaiyin|url=http://chennaiyinfc.com/chennaiyin-fc-club-statement-on-marco-materazzi/|accessdate=6 mars 2017|publisher=Chennaiyin FC|language=en|date=6 mars 2017|archive-date=7 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307050450/http://chennaiyinfc.com/chennaiyin-fc-club-statement-on-marco-materazzi/|url-status=dead}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== ===Debutimi dhe Kupa e Botës 2002=== Materazzi bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja italiane e futbollit|ekipin kombëtar të Italisë]] më 25 prill 2001 në një ndeshje miqësore të fituar 1–0 kundër [[Kombëtarja afrikanojugore e futbollit|Afrikës së Jugut]].<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/africa/1294939.stm|title=Italy edge out South Africa|publisher=BBC Sport|language=en|date=25 prill 2001|accessdate=20 tetor 2018}}</ref> Ai zhvilloi dy paraqitje gjatë fushatës kualifikuese: kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Huganrisë]] dhe [[Kombëtarja gjeorgjiane e futbollit|Gjeorgjisë]]. Në finalet e turnamentit [[2002 FIFA Kupa e Botës|Kupa e Botës 2002]], Materazzi u përdor si zëvëndësues i mbrojtësve Alessandro Nesta dhe [[Fabio Cannavaro]]. Ai zhvilloi vetëm një ndeshje në turnament si zëvëndësues i Nestës në humbjen 2–1 ndaj [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]] në fazën e grupeve; në minutën e 90të, ai dërgoi një top të gjatë por të lehtë në zonën kundërshtare me synimin për të arritur te [[Filippo Inzaghi|Inzaghi]], por askush nuk e preku dhe përfundoi në rrjetë, por ky gol u anullua nga gjyqtari [[Graham Poll]] i cili pretendoi se Inzaghi kishte tërhequr një lojtar kundërshtar nga fanella.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2002/jun/09/worldcupfootball2002.sport23|title=Italy are offline|trans-title=Italia është jashtë linje|publisher=The Guardian|language=en|author1=Simon Kuper|date=9 qershor 2002|accessdate=14 dhjetor 2015}}</ref> Materazzi u kritikua për markimin e tij në të dy golat e pësuar nga Italia.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/italy_v_croatia/default.stm|title=Croatia punish Italy|trans-title=Kroacia ndëshkon Italinë|publisher=BBC|language=en|date=8 qershor 2002|accessdate=14 dhjetor 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/online/mondiali2002/itacrpag/itacrpag/itacrpag.html|title=Male Materazzi e Maldini, Non brilla Totti, bene Vieri|trans-title=Materazzi dhe Maldini keq, Totti nuk shkëlqen, Vieri mirë|publisher=Reppublica.it|language=it|author=Massimo Vincenzi|date=8 qershor 2002|accessdate=14 dhjetor 2015}}</ref> ===UEFA Euro 2004=== Pavarësisht një pezullimi të gjatë me Interin,<ref name="Pezullimi"/> Materazzi gjithsesi u thirr nga trajneri [[Giovanni Trapattoni]] për të luajtur në [[UEFA Euro 2004]],<ref>{{cite web|url=https://www.worldsoccer.com/news/trapattoni-names-italy-squad-for-euro-2004-55531|title=Trapattoni names Italy squad for EURO 2004|trans-title=Trapattoni emëron ekipin e Italisë për Euro 2004|publisher=World Soccer|language=en|date=19 maj 2004|accessdate=20 tetor 2018}}</ref> ku ai ishte në stol në dy ndeshjet e para të grupit, por luajti si titullar në ndeshjen e tretë kundër [[Kombëtarja bullgare e futbollit|Bullgarisë]] në vend të të pezulluarit Fabio Cannavaro, me Italinë që përmbysi rezultatin për të fituar 2–1; në pjesën e parë, Materazzi u gjyqua se kishte ndërhyrë gabimisht ndaj sulmuesit kundërshtar [[Dimitar Berbatov]] brënda zonës, duke shkaktuar penallti, të cilën [[Martin Petrov]] e shënoi me sukses. Pavarësisht fitores, Italia u eliminua nga grupi, për shkak të diferencën negative në përballjet direkte me [[Kombëtarja daneze e futbollit|Danimarkën]] dhe [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedinë]], që kishin sasi pikësh të njëjta me ''Azzurrët''.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/euro_2004/3787525.stm|title=Italy 2–1 Bulgaria|trans-title=Italia 2–1 Bullgaria|publisher=BBC|language=en|date=23 qershor 2004|accessdate=14 dhjetor 2015}}</ref> Materazzi luajti ndeshjen e parë si kapiteni i Italisë më 17 nëntor 2004 në një fitore 1–0 në miqësoren ndaj [[Kombëtarja finlandeze e futbollit|Finlandës]], duke marrë edhe një karton të verdhë.<ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_match.php?id=2688|title=Football MATCH: 17.11.2004 Italy v Finland|trans-title=Ndeshje futbolli: 17.11.2004 Italia v Finlanda|publisher=EU-Football.info|language=en|accessdate=20 tetor 2018}}</ref> Ndeshja e dytë dhe e fundit si kapiten i Materazzit me fanellën e Italisë erdhi më 30 mars 2005 në një tjetër ndeshje miqësore, këtë herë ndaj [[Kombëtarja islandeze e futbollit|Islandës]], ku ai luajti vetëm në pjesën e parë.<ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_match.php?id=3097|title=Football MATCH: 30.03.2005 Italy v Iceland|trans-title=Ndeshje futbolli: 30.03.2005 Italia v Islanda|publisher=EU-Football.info|language=en|accessdate=20 tetor 2018}}</ref> ===Kupa e Botës 2006=== [[Skeda:Marco Materazzi.jpg|parapamje|majtas|Materazzi në 2006, gjatë FIFA Kupës së Botës në Gjermani]] Materazzi u zgjodh në ekipin prej 23 lojtarësh nga trajneri [[Marcelo Lippi]] për [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2006]] e cila ishte turnamenti i tretë madhor i tij.<ref>{{cite web|url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2006/0515/204699-italy/|title=Lippi names Italy 23 for Germany|trans-title=Lippi emëron 23 të Italisë për Gjermaninë|publisher=rte.ie|language=en|date=14 qershor 2007|accessdate=20 tetor 2018}}</ref> Ai e nisi turnamentin si lojtar rezervë, por dëmtimi që Alessandro Nesta pësoi në ndeshjen e fazës së grupeve ndaj [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republikës Çeke]] i hapi rrugën Materazzit,<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2006/jun/26/worldcup2006.sport9|title=Business as usual for Italy despite concern over Nesta|trans-title=Puna e zakoshme për Italinë pavarësisht shqetësimit për Nestën|publisher=The Guardian|language=en|author=Russell Thomas|date=26 qershor 2006|accessdate=20 tetor 2018}}</ref> i cili dhuroi impakt të menjëherëshëm duke shënuar me kokë si dhe u zgjodh edhe lojtari i ndeshjes.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/4853358.stm|title=Czech Republic 0–2 Italy|trans-title=Republika Çeke 0–2 Italia|publisher=BBC|language=en|date=22 qershor 2006|accessdate=14 dhjetor 2015}}</ref> Ai mori një karton të kuq në ndeshjen e raundit të 16-tave ndaj [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australisë]] për një ndërhyrje të gabuar ndaj [[Mark Bresciano]],<ref>{{cite web|url=https://www.foxsports.com.au/football/italy-legend-marco-materazzi-discusses-2006-world-cup-in-exclusive-interview-for-fox-sports/news-story/4bd76b9c83f41df117058b4df05ccfc9?sv=f96affe74ac5765f10211b71df50184b|title=Italy legend Marco Materazzi discusses 2006 World Cup in exclusive interview for Fox Sports|trans-title=Legjenda e Italisë Marco Materazzi diskuton Kupën e Botës 2006 në një intervistë eksluzive për Fox Sports|publisher=Fox Sports|language=en|date=26 gusht 2012|accessdate=20 tetor 2018}}</ref> por gjithsesi Italia fitoi 1–0; ai u pezullua për ndeshjen çerek-finale ndaj [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukrainës]], që u fitua nga italianët 3–0.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/4991534.stm|title=Italy 1–0 Australia|trans-title=Italia 1–0 Australia|publisher=BBC|language=en|date=26 qershor 2006|accessdate=14 dhjetor 2015}}</ref> Në [[Finalja e 2006 FIFA Kupës së Botës|finale]] kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], Materazzi bëri një ndërhyrje të gabuar ndaj [[Florent Malouda]]s duke shkaktuar penallti, të cilën [[Zinedine Zidane]] e shënoi. Ai dhuroi sërisht impakt në ndeshje duke shënuar golin e barazimit me kokë pas një goditje këndi të ekzekutuar nga [[Andrea Pirlo]] nga e djathta. Pasi ndeshja kaloi në kohën shtesë, Materazzi dhe Zidane u përfshinë në një ballafaqim në minutën e 110të, kur Materazzi e ofendoi verbalisht kundërshtarin francez si dhe i mbajti edhe fanellën kurse Zidane po përpiqej të largohej; e cila në fund u mbyll me një goditje me kokë nga Zidane në gjoksin e Materazzit. Për këtë veprim, Zidane u ndëshkua me karton të kuq.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2014/mar/11/world-cup-moments-zinedine-zidane-head-butt|title=World Cup stunning moments: Zinedine Zidane's head-butt|trans-title=Momentet shtangëse të Kupës së Botës: Goditja me kokë e Zinedine Zidane|publisher=The Guardian|language=en|author=Ian McCourt|date=25 mars 2018|accessdate=20 tetor 2018}}</ref> Ndeshja më pas kaloi te penalltitë. Materazzi shënoi penalltinë e dytë të Italisë që në fund triumfoi 5–3 për të fituar trofeun e katërt të FIFA Kupës së Botës.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/4991652.stm|title=Italy 1–1 France (aet)|trans-title=Italia 1–1 Franca (pksh)|publisher=BBC|language=en|author1=Jonathan Stevenson|date=9 korrik 2006|accessdate=14 dhjetor 2015}}</ref> Pas finales, ai ballafaqim rezuloi në një polemikë të madhe pasi Zidane akuzoi Materazzin se i kishte ofenduar nënën dhe motrën. Përveç kësaj, Materazzi kishte pranuar se e kishte kapur nga fanella Zidanen, kurse francezi në mënyrë humoristike i kishte thënë: ''Nëse do fanellën time, ta jap pas ndeshjes''. Materazzi më pas zbuloi çfarë i tha: ''Preferisco la puttana di tua sorella'' (''Preferoj motrën tënde kurvë''),<ref name="Fjalët e sakta">{{cite news|url=https://insporti.com/materazzi-zbulon-cfare-tha-zidane-ne-boterorin-2006/|title=Materazzi zbulon çfarë i tha Zidane në Botërorin 2006|publisher=Insporti.com|language=sq|date=4 mars 2018|accessdate=19 shkurt 2019|url-status=deviated|archivedate=8 janar 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200108040330/https://insporti.com/materazzi-zbulon-cfare-tha-zidane-ne-boterorin-2006/}}</ref> që solli reagimin e Zidanes.<ref>{{cite news|url=https://gazetablic.com/cfare-tha-materazzi-zidanit-para-se-ky-fundit-e-goditi-ate-e-zbulon-vet-ai/|title=Çfarë i tha Materazzi Zidanit para se ky i fundit e goditi, atë e zbulon vet ai|publisher=Gazeta Blic|language=sq|accessdate=19 shkurt 2019|url-status=deviated|archivedate=8 janar 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200108040338/https://gazetablic.com/cfare-tha-materazzi-zidanit-para-se-ky-fundit-e-goditi-ate-e-zbulon-vet-ai/}}</ref> Tre tabloide britanike ''[[Daily Star (Mretëria e Bashkuar)|Daily Star]]'', ''[[Daily Mail]]'' dhe ''[[The Sun (Mretëria e Bashkuar)|The Sun]]'', kishin spekulluar se Materazzi kishte quajtur Zidanen ''djali i një kurve terroriste''. Materazzi i paditi të tre tabloidet, spekullimet e të cilave u rrëzuan më pas.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/media/2008/apr/07/pressandpublishing.medialaw|title=Zidane headbutt victim wins Star apology|trans-title=Viktima e goditjes me kokë nga Zidane fiton faljen nga Daily Star|publisher=The Guardian|author=Chris Tryhorn|language=en|date=7 prill 2008|accessdate=2 mars 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2009/feb/06/marco-materazzi-zinedine-zidane-the-sun-libel|title=Materazzi wins British libel damages over Sun's claims about Zidane headbutt|trans-title=Materazzi fiton gjyqin rreth shpirjeve dhe pretendimeve të The Sun rreth goditjes me kokë nga Zidane|publisher=The Guardian|language=en|date=6 shkurt 2000|accessdate=2 mars 2019}}</ref> [[FIFA]] më pas e dënoi Materazzin me dy ndeshje si dhe e gjobiti me 5,000 [[Franga zvicerane|franga zvicerane]]. Sëbashku me [[Luca Toni]]n, Materazzi ishte golashënuesi më i mirë i Italisë me dy gola; ai gjithashtu fitoi 14 duele gjatë turnamentit.<ref name="simpatia">{{cite web|url=http://www.blitzquotidiano.it/sport/italia-2006-campioni-del-mondo-grosso-jolly-cannavaro-buffon-voto-simpatia-75-1883864/|title=Home Sport Italia 2006: campioni del mondo. Grosso jolly, Cannavaro e Buffon muro: voto simpatia 7,5|trans-title=Italia 2006: kampionët e botës. Grosso xhol, Cannavaro dhe Buffon mur: votë simpatike 7,5|publisher=BlitzQuotidiano.it|language=it|author1=Antonio Sansonetti|date=6 qershor 2014|accessdate=3 korrik 2016}}</ref> ===UEFA Euro 2008=== Nën drejtimin e trajnerit [[Roberto Donadoni]], Materazzi luajti vazhdimisht gjatë kualifikueseve të Euro 2008, kjo edhe falë tërheqjes të Alessandro Nestës nga kombëtarja.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/idINIndia-28769420070801|title=Italy's Nesta retires from international game|trans-title=Nesta i Italisë pensionohet nga loja ndërkombëtare|publisher=Reuters.com|language=en|author=Mark Meadows|location=Milano|date=1 gusht 2007|accessdate=20 tetor 2018}}</ref> Në turnamentin e [[UEFA Euro 2008|Euro 2008]],<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2008/may/28/italy.euro2008.squad|title=Italy squad for Euro 2008|trans-title=Ekipi i Italisë për Euro 2008|publisher=The Guardian|language=en|date=28 maj 2008|accessdate=20 tetor 2018}}</ref> ai luajti si titullar në humbjen 3–0 ndaj [[Kombëtarja holandeze e futbollit|Holandës]] por u zëvëndësua në minutën e 54të; kjo rezultoi të ishte paraqitja e tij e fundit me Italinë, dhe gjatë pjesës së mbetur të turnamentit, Materazzi u zëvëndësua nga [[Giorgio Chiellini]].<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2008/jun/09/euro2008.euro2008groupc2|title=Euro 2008: Holland v Italy – as it happened|trans-title=Euro 2008: Holanda v Italia – si ndodhi|publisher=The Guardian|language=en|author1=Paolo Bandini|date=10 qershor 2008|accessdate=14 dhjetor 2015}}</ref> Pas rikthimit në Lippit si trajner i kombëtares, Materazzi nuk u thirr më.<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/2008/07/sezioni/sport/calcio/nazionale/lippi-presenta/prime-convocazioni/prime-convocazioni.html|title=Lippi richiama Gilardino e si tiene Del Piero|trans-title=Lippi rithërret Gilardinon dhe ka Del Pieron|publisher=Reppublica.it|language=it|author=Gianluca Moresco|location=Romë|date=16 gusht 2008|accessdate=20 tetor 2018}}</ref> Gjithsej ai luajti 41 ndeshje dhe shënoi 2 gola.<ref name="EU-Football.info"/> ==Profili i lojtarit== Materazzi ishte një [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]] agresiv, fizik dhe me ndërhyje të forta, i cili njihej për markimin e fortë që i bënte kundërshtarëve.<ref name="Materazzi"/> Ai konsiderohej si një nga mbrojtësit më të mirë të gjeneratës së tij, dhe lavdërohej nga dy nga trajnerët më të respektuar të botës së futbollit, [[Marcello Lippi]] dhe [[José Mourinho]], me të cilët u bë shok i ngushtë.<ref>{{cite web|url=https://futaa.com/article/40491/why-i-cried-when-jose-left--materazzi|title=Why I cried when Jose left - Materazzi|trans-title=Pse qava kur Jose u largua - Materazzi|publisher=Futaa.com|language=en|author=Akinbode Oguntuyi|date=14 nëntor 2012|accessdate=2 mars 2019|archive-date=17 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180317193109/http://www.futaa.com/article/40491/why-i-cried-when-jose-left--materazzi|url-status=dead}}</ref> Materazzi lavdërohej nga trajnerët për rrezikshmërinë e tij në luftën në ajër, duke qënë një rrezik madhor për mbrojtjet kundërshtare, pavarësisht se ai vetë ishte mbrojtës.<ref name="gazzetta"/> Aftësitë e tij të shënimit bënë që ai të thyente rekordin për numrin e golave të shënuar nga një mbrojtës në një sezon të Serie A, e cila u vendos në [[2000–01 Serie A|sezonin 2000–01]].<ref name="gazzetta">{{cite web|title=I difensori e il vizio del gol Facchetti il top, poi Matrix|trans-title=Mbrojtësit dhe vesi i golit Facchetti në krye, më pas Matrix|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/26-10-2009/i-difensori-vizio-gol--601754131334.shtml|publisher=[[Gazzetta dello Sport]]}|language=it|accessdate=14 shtator 2014}}</ref> Ai gjithashtu ishte i saktë nga goditjet e dënimit dhe penalltitë, si dhe zotëronte një gjuajtje të fuqishme nga distanca.<ref name="gazzetta"/> Përveç këtyre tipareve, Materazzi kishte aftësi teknike të mira dhe kontroll të sigurtë, dhe njihej për topat e gjatë që i jepte sulmuesve.<ref name="Materazzi"/> Gjatë kohës së tij te Interi, Materazzi mori edhe pseudonimin ''Matrix''.<ref>{{cite web|url=http://www.inter.it/aas/news/reader?N=43308&L=it|title=Foto: Marco Materazzi, Matrix|publisher=inter.it|language=it|date=26 dhjetor 2008|accessdate=19 gusht 2016|url-status=deviated|archivedate=19 gusht 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200819040107/https://www.inter.it/it/news/2008/12/26/foto-marco-materazzi-matrix.html}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.calciogazzetta.it/altro/la-storia-di-un-campione-trattata-da-calcio-gazzetta/storie-di-calcio-marco-matrix-materazzi/|title=[Storie di Calcio] Marco "Matrix" Materazzi|trans-title=[Historitë e futbollit] Marco “Matrix” Materazzi|publisher=calciogazzetta.it|language=it|date=21 qershor 2017|accessdate=20 tetor 2018|archive-date=20 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181020094937/http://www.calciogazzetta.it/altro/la-storia-di-un-campione-trattata-da-calcio-gazzetta/storie-di-calcio-marco-matrix-materazzi/|url-status=dead}}</ref> ==Jeta personale== Marco Materazzi ka lindur në [[Lecce]], ku babai i tij, [[Giuseppe Materazzi|Giuseppe]], një futbollist profesionist, luante në atë kohë me ekipin e qytetit, [[U.S. Lecce]].<ref name="Jeta e hershme">{{cite web|url=https://thesefootballtimes.co/2018/09/10/the-violence-and-victory-of-marco-materazzi/|title=The violence and the victory of Marco Materazzi|trans-title=Dhuna dhe fitorja e Marco Materazzit|publisher=These Football Times|language=en|author=Christopher Weir|date=10 shtator 2018|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> Giuseppe gjithashtu ka qënë edhe trajner dhe ka drejtuar ekipe si [[Pisa Calcio|Pisa]], [[S.S. Lazio|Lazio]], [[Sporting Clube de Portugal|Sporting CP]] dhe [[Tianjin Teda F.C.|Tianjin Teda]]. Mamaja e Materazzit vdiq kur ai ishte 15 vjeç.<ref name="Jeta e hershme"/> Motra e tij, Monia, u martua me Maurizio Maestrellin, i cili ishte djali i ish trajnerit [[Tommaso Maestrelli]]; Maurizio vdiq më 28 nëntor 2011.<ref>{{cite web|url=http://www.fcinter1908.it/in-evidenza/il-calcio-piange-maurizio-maestrelli/|title=Il calcio piange Maurizio Maestrelli|trans-title=Futbolli vajton Maurizio Maestrellin|publisher=fcinter1908.it|language=it|author=Lorenzo Roca|date=29 nëntor 2011|accessdate=19 tetor 2018}}</ref> Vëllai i tij Matteo është një agjent futbolli. Siç kishte deklaruar edhe babai i tij, Marco u rrit duke bërë tifo për Lazion.<ref>{{cite web|url=http://www.tifonet.it/notizie/materazzi-e-i-tifosi-laziali-amore-finito-22311|title=Materazzi e i tifosi laziali: amore finito?|trans-title=Materazzi dhe tifozët e Lazios: dashuri e mbaruar?|publisher=tifo-net.it|language=it|date=14 maj 2007|accessdate=19 tetor 2018}}</ref> Në shtator 2007, ai publikoi autobiografinë e tij e quajtur "Una vita da guerriero" (Një jetë si një luftëtar) që ishte shkruajtur nga gazetarët Andrea Elefante (nga ''[[La Gazzetta dello Sport|Gazzetta dello Sport]]'') dhe Roberto De Ponti (nga ''[[Corriere della Sera]]'').<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Squadre/Inter/Primo_Piano/2007/08_Agosto/31/Libromatbis.shtml|title=Materazzi si racconta in un libro|trans-title=Materazzi i treguar në një libër|publisher=La Gazetta dello Sport|language=it|date=8 gusht 2007|accessdate=19 tetor 2018}}</ref> Materazzi u martua më 23 qershor 1997 me Danielën, dhe sëbashku kanë tre fëmijë: Annën, Daviden dhe Gianmarcon.<ref>{{cite web|url=http://www.golssip.it/wags/calciatori-in-famiglia/marco-materazzi-un-anniversario-davvero-speciale-21-anni-di-matrimonio/|title=Marco Materazzi, un anniversario davvero speciale: "21 anni di matrimonio"|trans-title=Marco Materazzi, një përvjetor vërtet i veçant: "21 vite martesë"|publisher=Golssip.it|language=it|date=23 qershor 2018|accessdate=18 tetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.inter.it/it/news/30777/materazzi-a-raggi-x-io-e-i-miei-figli|title=Materazzi a 'Raggi X': "Io e i miei figli"|trans-title=Materazzi te Raggi X: Unë dhe fëmijët e tij|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=it|date=28 dhjetor 2005|accessdate=19 tetor 2018|url-status=deviated|archivedate=26 gusht 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180826004949/https://www.inter.it/it/news/30777/materazzi-a-raggi-x-io-e-i-miei-figli}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== Burimi:<ref name="inter.it">{{cite web|url=https://www.inter.it/en/archivio_giocatore/G0717|title=Marco Materazzi|website=inter.it|publisher=F.C. Internazionale Milano|language=en|accessdate=19 tetor 2018}}</ref><ref name="Soccerway">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/coaches/marco-materazzi/59/|title=Marco Materazzi|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=25 dhjetor 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.scoresway.com/?sport=soccer&page=person&id=59|title=Marco Materazzi|publisher=Scoresway|language=en|accessdate=14 tetor 2018|archive-date=14 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181014130133/http://www.scoresway.com/?sport=soccer&page=person&id=59|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.calcio.com/profilo_giocatori/marco-materazzi/|title=Marco Materazzi|publisher=Calcio.com|language=it|accessdate=14 tetor 2018|archive-date=14 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181014130202/http://www.calcio.com/profilo_giocatori/marco-materazzi/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|Kontinenti !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="1"|[[A.C.R. Messina|Messina]] |[[1990–91 Serie B|1990–91]] |rowspan="1"|[[Serie B]] |1||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |rowspan="3"|Tor di Quinto |1991–92 |rowspan="2"|[[Serie D]] |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- |1992–93 |12||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||12||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !12!!0!!0!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!12!!0 |- |rowspan="1"|[[S.C. Marsala 1912|Marsala]] |1993–94 |rowspan="1"|[[Serie D]] |25||4||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||25||4 |- |rowspan="1"|[[Trapani Calcio|Trapani]] |1994–95 |rowspan="1"|[[Serie C]] |13||2||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||13||2 |- |rowspan="4"|[[A.C. Perugia Calcio|Perugia]] |[[1995–96 Serie B|1995–96]] |rowspan="1"|[[Serie B]] |1||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |[[1996–97 Serie A|1996–97]] |rowspan="1"|[[Serie A]] |14||2||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||14||2 |- |[[1997–98 Serie B|1997–98]] |rowspan="1"|[[Serie B]] |33||5||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||5 |- !colspan="2"|Gjithsej !47!!7!!2!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!49!!7 |- |rowspan="1"|[[Carpi F.C. 1909|Carpi]] (huazim) |1996–97 |rowspan="1"|[[Serie C]] |18||7||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||7 |- |rowspan="1"|[[Everton F.C.|Everton]] |[[1998–99 Premier League|1998–99]] |rowspan="1"|[[Premier League]] |27||1||6<ref group="lower-alpha">Dy ndeshje në [[FA Cup]], katër ndeshje dhe një gol në [[EFL Cup]]</ref>||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||2 |- |rowspan="3"|[[A.C. Perugia Calcio|Perugia]] |[[1999–2000 Serie A|1999–2000]] |rowspan="2"|[[Serie A]] |21||3||2||0||1<ref group="lower-alpha" name="INT">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Kupa Intertoto|UEFA Kupën Intertoto]]</ref>||0||colspan="2"|—||24||3 |- |[[2000–01 Serie A|2000–01]] |30||12||2||0||1<ref group="lower-alpha" name="INT"/>||0||colspan="2"|—||33||12 |- !colspan="2"|Gjithsej !51!!15!!4!!0!!2!!0!!colspan="2"|—!!57!!15 |- |rowspan="11"|[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]] |[[2001–02 Serie A|2001–02]] |rowspan="10"|[[Serie A]] |23||1||1||0||8<ref group="lower-alpha" name="UEF">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]</ref>||1||colspan="2"|—||32||2 |- |[[2002–03 Serie A|2002–03]] |20||1||0||0||13<ref group="lower-alpha" name="UCL">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]</ref>||0||colspan="2"|—||33||1 |- |[[2003–04 Serie A|2003–04]] |14||3||0||0||4<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||18||3 |- |[[2004–05 Serie A|2004–05]] |26||0||5||0||9<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||colspan="2"|—||40||0 |- |[[2005–06 Serie A|2005–06]] |22||2||6||0||10<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA">Një ndeshje në [[Supercoppa Italiana]]</ref>||0||39||2 |- |[[2006–07 Serie A|2006–07]] |28||10||2||0||6<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA"/>||0||39||10 |- |[[2007–08 Serie A|2007–08]] |23||1||4||0||3<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA"/>||0||33||1 |- |[[2008–09 Serie A|2008–09]] |8||0||2||0||5<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||1||0||0||15||1 |- |[[2009–10 Serie A|2009–10]] |12||0||4||0||4<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||0||0||20||0 |- |[[2010–11 Serie A|2010–11]] |8||0||1||0||1<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||0||1<ref group="lower-alpha" name="ITA"/>||0||11||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !184!!18!!25!!0!!63!!2!!4!!0!!276!!20 |- |rowspan="1"|[[Chennaiyin FC|Chennaiyin]] |[[Indian Super League 2014|2014]] |rowspan="1"|[[Indian Super League]] |7||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||7||0 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !385!!55!!37!!1!!65!!2!!4!!0!!491!!58 |} <references group="lower-alpha"/> ===Kombëtarja=== Burimi:<ref>{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/3371/Marco_Materazzi.html|title=Marco Materazzi|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmerman|accessdate=25 dhjetor 2015}}</ref><ref name="EU-Football.info">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=13247|title=Marco Materazzi - national football team player|publisher=EU-Football.info|language=en|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=8|[[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] |2001||4||0 |- |2002||5||0 |- |2003||1||0 |- |2004||8||0 |- |2005||7||0 |- |2006||10||2 |- |2007||4||0 |- |2008||2||0 |- !colspan=2|Gjithsej!!41!!2 |} ====Golat me kombëtaren==== ''Rezultatet e Italisē të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Materazzi.''<ref name="EU-Football.info"/> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Marco Materazzi |- !scope=col|Nr. !scope=col data-sort-type=date|Data !scope=col|Vendi !scope=col|Ndsh !scope=col|Kundërshtari !scope=col|Goli !scope=col|Rezultati !scope=col|Kompeticioni |- !scope=row|1 |22 qershor 2006||[[Volksparkstadion]], [[Hamburg]], Gjermani||align=center|29||{{flamuri|Republika Çeke}} [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republika Çeke]]||align=center|1–0||align=center|2–0||[[2006 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupa e Botës 2006]] |- !scope=row|2 |9 korrik 2006||[[Olympiastadion (Berlin)|Olympiastadion]], [[Berlin]], Gjermani||align=center|32||{{flamuri|Franca}} [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]]||align=center|1–1||align=center|1–1 {{small|(5–3 p)}}||Finalja e FIFA Kupë së Botës 2006 |} ===Si trajner=== {{updated|2 dhjetor 2016}}<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.co.uk/marco-materazzi/profil/trainer/36626|title=Marco Materazzi|publisher=Transfermarkt.co.uk|language=en|accessdate=2 mars 2019}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center" |- ! rowspan="2" |Ekipi ! rowspan="2" |Komb. ! rowspan="2" |Viti ! colspan="5" |Rekordi |- !N!!F!!B!!H!!% Fit |- | align="left" |[[Chennaiyin FC|Chennaiyin]] |{{flamuri|India}} |2014–2016 {{WDL|47|19|12|16}} |- | colspan=3 | '''Gjithsej karriera''' {{WDL|47|19|12|16}} |} ==Trofe== ===Si lojtar=== ====Klube==== ;[[F.C. Internazionale Milano|Internazionale]]<ref name="Soccerway"/> * [[Serie A]]: [[2005–06 Serie A|2005–06]], [[2006–07 Serie A|2006–07]], [[2007–08 Serie A|2007–08]], [[2008–09 Serie A|2008–09]], [[2009–10 Serie A|2009–10]] * [[Coppa Italia]]: [[2004–05 Coppa Italia|2004–05]], [[2005–06 Coppa Italia|2005–06]], [[2009–10 Coppa Italia|2009–10]], [[2010–11 Coppa Italia|2010–11]] * [[Supercoppa Italiana]]: [[Supercoppa Italiana 2005|2005]], [[Supercoppa Italiana 2006|2006]], [[Supercoppa Italiana 2008|2008]], [[Supercoppa Italiana 2010|2010]] * [[UEFA Liga e Kampioneve]]: [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2010|2009–10]] * [[FIFA Kupa e Botës për Klube]]: [[Finalja e FIFA Kupës së Botës për Klube 2010|2010]] ====Kombëtarja==== ;[[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]]<ref name="Soccerway"/> * [[FIFA Kupa e Botës]]: [[2006 FIFA Kupa e Botës|2006]] ====Personale==== * [[Mbrojtësi i Vitit i Serie A]]: 2007 * [[European Sports Media#ESM Ekipi i vitit|ESM Ekipi i vitit]]: 2006–07 * [[FIFPro World XI]] Nominim: 2006, 2007<ref name="Nominim"/> ===Si trajner=== ====Klube==== * [[Super Liga Indiane]]: [[Super Liga Indiane 2015|2015]] ===Urdhëra=== :*[[Skeda:Friedrich Order.png|majtas|50px]] [[Komiteti Olimpik Kombëtar Italian|CONI]]: ''Kollarja e Artë e Meritave Sportive'': 2006<ref>{{cite web|url=http://www.coni.it/it/news/primo-piano/49-primo-piano-2006/2935-coni-_consegna_dei_collari_d&rsquo%3Boro_e_dei_diplomi_d&rsquo%3Bonore-_premia_il_presidente_del_consiglio_romano_prodi-_diretta_tv_su_rai_2.html|title=Coni: Consegna dei Collari d'Oro e dei Diplomi d'Onore. Premia il Presidente del Consiglio Romano Prodi. Diretta Tv su Rai 2|publisher=Coni.it|language=it|date=16 tetor 2006|accessdate=23 dhjetor 2016|archive-date=24 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161224094737/http://www.coni.it/it/news/primo-piano/49-primo-piano-2006/2935-coni-_consegna_dei_collari_d%26rsquo%3Boro_e_dei_diplomi_d%26rsquo%3Bonore-_premia_il_presidente_del_consiglio_romano_prodi-_diretta_tv_su_rai_2.html|url-status=dead}}</ref> :*[[Skeda:Ufficiale OMRI BAR.svg|majtas|50px]] Klasi 4të / Oficer: ''[[Urdhrat italiane të meritës|Ufficiale Ordine al Merito della Repubblica Italiana]]'': (2006)<ref name="4th class">{{cite web|url=http://www.quirinale.it/elementi/Onorificenze.aspx?pag=810&qIdOnorificenza=&cognome=&nome=&daAnno=1800&aAnno=2014&luogoNascita=&testo=&ordinamento=2|title=ONORIFICENZE – 2006|website=quirinale.it|language=it|date=12 dhjetor 2006|url-status=dead|access-date=2 mars 2019|archive-date=10 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160110195241/http://www.quirinale.it/elementi/Onorificenze.aspx?pag=810&qIdOnorificenza=&cognome=&nome=&daAnno=1800&aAnno=2014&luogoNascita=&testo=&ordinamento=2}}</ref> == Referime == {{reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons}} *[http://www.marcomaterazzi.it/ Uebfaqja zyrtare] *[https://www.inter.it/en/archivio_giocatore/G0717 Profili zyrtar te Inter] *[https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/1352-marco-materazzi Profili dhe statistikat] te Football Database {{Serie A Mbrojtësi i vitit|state=collapsed}} {{DEFAULTSORT:Materazzi, Marco}} {{Artikull i përkryer|dita = 01|muaj = 05|viti = 2020}} [[Kategoria:Lindje 1973]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren italiane]] [[Kategoria:Futbollistë në Perugia Calcio]] [[Kategoria:Futbollistë në Carpi F.C. 1909]] [[Kategoria:Futbollistë në Everton F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano]] [[Kategoria:Futbollistë në Chennaiyin FC]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie B]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në 2002 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2004]] [[Kategoria:Futbollistë në 2006 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2008]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampioneve]] [[Kategoria:Trajnerë italianë futbolli]] hxeze4jkaxme3p2oisehmpftotgqdq9 0 261362 3006609 3004172 2026-07-06T16:51:47Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006609 wikitext text/x-wiki '''Pedagogjia pragmatiste''' është një drejtim pedagogjik i cili u paraqit në [[SHBA|Shtetet e Bashkuara të Amerikës]] në fund të shekullit XIX dhe në fillim të shekullit XX gjersa me kalimin e kohës është përhapur edhe në vende tjera. Pedagogjia pragmatiste mbështetet tek [[Pragmatizmi|filozofia pragmatiste]] prej të cilës edhe rrjedh si drejtim pedagogjik. Themelues dhe përfaqësues kryesor i pedagogjisë pragmatiste konsiderohet pedagogu amerikan [[John Dewey]]. Përfaqësues të tjerë janë edhe [[William Heard Kilpatrick]], [[Nel Noddings]], [[Richard Rorty]], etj. Ky drejtim ka për bazë konceptin e punës, veprimin (pragma), i cili e përcakton pozitën e individit, nxënësit në shkollë. Esencën e pedagogjisë pragmatiste e shprehin thëniet: ''[[Të nxënët nëpërmjet veprimit|Të nxënët nëpërmjet veprimit]]'' (Learning by doing), ''Arsimi është jetë'' (Education is life), ''Shkolla është bashkësi'' (School is society), etj. <ref>[[Xheladin Murati]]:Pedagogjia e përgjithshme. Logos - A, Shkup, 1998, fq. 119 - 121.</ref> <ref>[[Shefik Osmani]]: Fjalor i pedagogjisë. 8 Nëntori, Tiranë, 1983, fq. 544 - 545. </ref> <ref>[[Leon Zhlebnik]]: Histori e përgjithshme e shkollave dhe ideve pedagogjike. Prishtinë, 1964, fq. 214 - 227 </ref> == Shih edhe == * [[Pedagogjia]] * [[John Dewey]] * [[Pragmatizmi]] * [[Etika pragmatike]] == Referime == [[Kategoria:Lëvizje dhe drejtime pedagogjike]] [[Kategoria:Pragmatizëm]] [[Kategoria:John Dewey]] fkv9c6wx3q9arzgbn55pusqsoidpa7r 0 261576 3006675 2997009 2026-07-07T00:47:31Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006675 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Amazon_CIAT_(2).jpg|parapamje| Pamje ajrore e Amazon , pranë Manaus ]] '''Pylli i Amazones''' ( portugalisht : ''{{Lang|pt|Floresta Amazônica}}'' ose ''{{Lang|pt|Amazônia}}'' ; {{Lang-es|Selva Amazónica}}, ''{{Lang|es|Amazonía}}'' ose zakonisht ''{{Lang|es|Amazonia}}'' ; Frëngjisht ; Holandez), i njohur gjithashtu në gjuhën angleze si '''Amazonia''' ose '''Xhungla Amazone''' , është një pyll i gjelbër me lëng në Amazon biome që mbulon pjesën më të madhe të Amazon basenit të [[Amerika Jugore|Amerikës së Jugut]] . Ky pellg përfshin {{Convert|7,000,000|km²}}, nga të cilat {{Convert|5,500,000|km²}} janë të mbuluara nga rainforest. Ky rajon përfshin territorin që i përket nëntë kombeve. Pjesa më e madhe e pyjeve gjendet në Brazil , me 60% të pyjeve të shiut, ndjekur nga Peru me 13%, Kolumbi me 10% dhe me sasi të vogla në [[Venezuela|Venezuelë]] , [[Ekuadori|Ekuador]] , [[Bolivia|Bolivi]] , [[Guajana]] , [[Surinami|Suriname]] dhe [[Guajana Franceze]]. Shtetet ose departamentet në katër vende përmbajnë " [[Amazonas]] " në emrat e tyre. Amazon përfaqëson më shumë se gjysmën e pyjeve të mbetura të planetit,<ref>{{Cito web|url=http://www.worldwildlife.org/places/amazon|title=WNF: Places: Amazon|accessdate=4 qershor 2016}}</ref> dhe përfshin traktin më të madh dhe më të biodiversitetit të pyjeve tropikale në botë, me rreth 390 miliardë pemë individuale të ndara në 16,000 lloje.<ref name="eurekalert.org">{{Cito web|url=http://www.eurekalert.org/pub_releases/2013-10/fm-fms101413.php|title=Field Museum scientists estimate 16,000 tree species in the Amazon|website=Field Museum|date=17 tetor 2013|accessdate=18 tetor 2013|archive-date=7 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191207091818/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2013-10/fm-fms101413.php|url-status=dead}}</ref> == Etimologji == Emri ''Amazon'' thuhet të lindë nga një luftë Francisco de Orellana luftoi me Tapuyas dhe fiseve të tjera. Gratë e fisit luftuan së bashku me burrat, siç ishte rasti i tyre.<ref name="taylor1898">{{Cite book|first=Isaac|last=Taylor|year=1898|title=Names and Their Histories: A Handbook of Historical Geography and Topographical Nomenclature|publisher=Rivingtons|location=London|url=https://books.google.com/?id=vqgYAAAAIAAJ&pg=PA44|accessdate=12 tetor 2008|isbn=978-0-559-29668-0}}</ref> Orellana rrjedh nga emri ''Amazonas'' nga [[amazona]] e [[Mitologjia Greke|mitologjisë greke]] , e përshkruar nga [[Herodoti]] dhe [[Diodori|Diodorus]] .<ref name="taylor1898" /> == Historia == === Natyrore === Rainforest gjasa formuar gjatë epokës [[Eoceni|Eocene]]. U shfaq pas një reduktimi global të temperaturave tropikale kur [[Oqeani Atlantik]] u zgjerua mjaftueshëm për të siguruar një klimë të ngrohtë dhe të lagët në pellgun e Amazonës. Rainforest ka qenë në ekzistencën për të paktën 55 milion vjet, dhe pjesa më e madhe e rajonit ka mbetur pa [[Savana|savanë]] të tipit biomes të paktën deri në moshën akull aktuale , kur klima ishte e thata dhe Savanna më e përhapur.<ref name="morley">{{Cite book|first=Robert J.|last=Morley|year=2000|title=Origin and Evolution of Tropical Rain Forests|url=https://archive.org/details/originevolutiono0000morl|publisher=Wiley|isbn=978-0-471-98326-2}}</ref><ref name="ptors359">{{Cite journal|last=Burnham|first=Robyn J.|last2=Johnson, Kirk R.|year=2004|title=South American palaeobotany and the origins of neotropical rainforests|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society|volume=359|issue=1450|pages=1595–1610|doi=10.1098/rstb.2004.1531|pmc=1693437|pmid=15519975}}</ref> Pas ngjarjes së zhdukjes së kretak-Paleogjenit , zhdukja e [[Dinozauri|dinozaurëve]] dhe klima e lagësht mund të ketë lejuar që rainforest tropikale të përhapet në të gjithë kontinentin. Nga 66-34 &nbsp; [[Viti|Mya]] , rainforest shtrihet deri në jug deri në 45 °. Ndryshimet klimatike gjatë 34 milion viteve të fundit kanë lejuar që rajonet e savanës të zgjerohen në tropikët. Gjatë Oligocenit , për shembull, rainforest shtriu një grup relativisht të ngushtë. Ajo u zgjerua përsëri gjatë Miocenit të Mesëm , pastaj u tërhoq në një formim kryesisht në brendësi në maksimumin e fundit akullnajor.<ref>{{Cite journal|last=Maslin|first=Mark|last2=Malhi, Yadvinder|last3=Phillips, Oliver|last4=Cowling, Sharon|year=2005|title=New views on an old forest: assessing the longevity, resilience and future of the Amazon rainforest|url=http://earth.leeds.ac.uk/ebi/publications/Maslin_2005.pdf|journal=Transactions of the Institute of British Geographers|volume=30|issue=4|pages=477–499|doi=10.1111/j.1475-5661.2005.00181.x|archive-url=https://web.archive.org/web/20081001191320/http://earth.leeds.ac.uk/ebi/publications/Maslin_2005.pdf|archive-date=1 tetor 2008|access-date=25 shtator 2008|url-status=dead}}</ref> Megjithatë, rainforest ende arriti të lulëzojë gjatë këtyre periudhave akullnajore , duke lejuar mbijetesën dhe evoluimin e një diversiteti të gjerë [[Lloji (biologji)|speciesh]].<ref name="yadvinder">{{Cite book|first=Yadvinder|last=Malhi|last2=Phillips, Oliver|year=2005|title=Tropical Forests & Global Atmospheric Change|url=https://archive.org/details/tropicalforestsg0000unse|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-856706-6}}</ref> [[Skeda:Campo12Foto_2.JPG|majtas|parapamje| Pamje ajrore e Amazon rainforest. ]] Gjatë [[Eoceni|gjysmës së Eocenit]] , besohet se pellgu i kullimit të Amazonës ishte ndarë përgjatë mesit të kontinentit nga Purus Arch. Uji në anën lindore shkonte drejt Atlantikut, ndërsa në ujërat perëndimore rrjedh drejt [[Oqeani Paqësor|Paqësorit]] në të gjithë pellgun e Amazonas. Ndërsa malet e [[Andet|Andeve]] u ngritën, megjithatë, u krijua një pellg i madh që rrethoi një liqen; i njohur tani si Pellgut Solimões. Brenda 5-10 të fundit &nbsp; milion vjet, ky ujë akumulues shpërtheu përmes Purus Arch, duke u bashkuar me rrjedhën e Lindjes drejt Atlantikut.<ref>{{Cite journal|last=Costa|first=João Batista Sena|last2=Bemerguy, Ruth Léa|last3=Hasui, Yociteru|last4=Borges, Maurício da Silva|year=2001|title=Tectonics and paleogeography along the Amazon river|journal=Journal of South American Earth Sciences|volume=14|issue=4|pages=335–347|bibcode=2001JSAES..14..335C|doi=10.1016/S0895-9811(01)00025-6}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Milani|first=Edison José|last2=Zalán|first2=Pedro Victor|year=1999|title=An outline of the geology and petroleum systems of the Paleozoic interior basins of South America|url=http://www.episodes.org/backissues/223/199-205%20Milani.pdf|journal=[[Episodes (journal)|Episodes]]|volume=22|issue=3|pages=199–205|archive-url=https://web.archive.org/web/20081001191320/http://www.episodes.org/backissues/223/199-205%20Milani.pdf|archive-date=1 tetor 2008|access-date=25 shtator 2008|url-status=dead}}</ref> Ekzistojnë dëshmi se ka pasur ndryshime të rëndësishme në vegjetacionin e Amazon rainforest gjatë 21,000 viteve të fundit përmes Maksimumit të Fundit të Glacialit (LGM) dhe deglaciimit të mëvonshëm. Analizat e depozitave të sedimenteve nga Amazon paleolakes basenit dhe nga Amazon Fan tregojnë se reshjet në pellg gjatë LGM ishte më e ulët se për momentin, dhe kjo ishte pothuajse me siguri lidhur me mbuluar me lagështi të lagur me bimësi tropikale në basenit.<ref name="Colinvaux1">{{Cite journal|last=Colinvaux|first=Paul A.|last2=Oliveira|first2=Paulo E. De|year=2000|title=Palaeoecology and climate of the Amazon basin during the last glacial cycle|journal=Journal of Quaternary Science|volume=15|issue=4|pages=347–356|bibcode=2000JQS....15..347C|doi=10.1002/1099-1417(200005)15:4<347::AID-JQS537>3.0.CO;2-A}}</ref> Megjithatë, ka debat rreth asaj se sa e gjerë ishte kjo reduktim. Disa shkencëtarë argumentojnë se rainforest u reduktua në refugia të vogla të izoluara të ndara nga pyjet e hapura dhe grassland;<ref name="VanDerHammen">{{Cite journal|last=Van Der Hammen|first=Thomas|last2=Hooghiemstra|first2=Henry|year=2000|title=Neogene and Quaternary history of vegetation, climate, and plant diversity in Amazonia|journal=Quaternary Science Reviews|volume=19|issue=8|pages=725|bibcode=2000QSRv...19..725V|citeseerx=10.1.1.536.519|doi=10.1016/S0277-3791(99)00024-4}}</ref> shkencëtarë të tjerë argumentojnë se rainforest mbetur kryesisht paprekur, por zgjeruar më pak në veri, jug dhe lindje se është parë sot.<ref name="Colinvaux2">{{Cite journal|last=Colinvaux|first=P.A.|last2=De Oliveira, P.E.|last3=Bush, M.B.|date=janar 2000|title=Amazonian and neotropical plant communities on glacial time-scales: The failure of the aridity and refuge hypotheses|journal=Quaternary Science Reviews|volume=19|issue=1–5|pages=141–169|bibcode=2000QSRv...19..141C|doi=10.1016/S0277-3791(99)00059-1}}</ref> Ky debat është provuar të jetë i vështirë për t'u zgjidhur, sepse kufizimet praktike të punës në rainforest nënkuptojnë se marrja e mostrave të të dhënave është anashkaluar nga qendra e pellgut të Amazonit dhe të dy shpjegimet mbështeten në mënyrë të arsyeshme nga të dhënat në dispozicion. ==== Pluhrat nga Shkretetira e Saharase ne Amazona ==== Më shumë se 56% e pluhurit që mbillen në pyllin e Amazonës vjen nga depresioni i Bodélé në [[Çadi|Çadin e]] veriut në shkretëtirën e [[Saharaja|Saharasë]]. Pluhur përmban [[Fosfori|fosfor]] , i rëndësishëm për rritjen e bimëve. Pema vjetore e Saharës zëvendëson sasinë e njëjtë të fosforit të larë çdo vit në tokën e Amazonës nga shirat dhe përmbytjet.<ref>{{Cite journal|last=Yu|first=Hongbin|year=2015|title=The fertilizing role of African dust in the Amazon rainforest: A first multiyear assessment based on data from Cloud-Aerosol Lidar and Infrared Pathfinder Satellite Observations|journal=Geophysical Research Letters|volume=42|issue=6|pages=1984–1991|bibcode=2015GeoRL..42.1984Y|doi=10.1002/2015GL063040}}</ref> Deri në 50 milion ton pluhur Sahara në vit po lulëzojnë në të gjithë [[Oqeani Atlantik|Oqeanin Atlantik]] .<ref name="eureka">" [http://www.eurekalert.org/pub_releases/2006-12/acft-dtg122806.php Pluhuri për shpërthim] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210507004030/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2006-12/acft-dtg122806.php |date=7 maj 2021 }} ". ''EurekAlert!'' . AAAS. 28 dhjetor 2006. URL-ja e qasur 2006-12-29.</ref><ref>{{Cite journal|last=Koren|first=Ilan|last2=Kaufman|first2=Yoram J|last3=Washington|first3=Richard|last4=Todd|first4=Martin C|last5=Rudich|first5=Yinon|last6=Martins|first6=J Vanderlei|last7=Rosenfeld|first7=Daniel|display-authors=1|year=2006|title=The Bodélé depression: a single spot in the Sahara that provides most of the mineral dust to the Amazon forest (abstract)|url=http://www.iop.org/EJ/abstract/1748-9326/1/1/014005|journal=[[Environmental Research Letters]]|volume=1|issue=1|pages=014005|bibcode=2006ERL.....1a4005K|doi=10.1088/1748-9326/1/1/014005|access-date=2007-01-01}}</ref> [https://www.youtube.com/watch?t=13&v=ygulQJoIe2Y&ab_channel=NASAGoddard ^{NASA Video}] [https://www.youtube.com/watch?t=13&v=ygulQJoIe2Y&ab_channel=NASAGoddard] ^. Sateliti CALIPSO i NASA-s ka matur sasinë e pluhurit të transportuar nga era nga Sahara në Amazon: mesatarisht 182 milionë tonë pluhur janë nxjerrë nga Sahara çdo vit, në 15 gradë gjerësi perëndimore, mbi {{Convert|1,600|mi|km}} mbi Oqeanin Atlantik (disa pluhur bien në Atlantik), pastaj në 35 gradë gjatësi perëndimore në bregun lindor të Amerikës së Jugut, 27.7 milion ton (15%) e pluhurit bien mbi pellgun Amazon, 132 milion ton pluhur mbeten në ajër, 43 milionë tonë pluhur janë të fryrë nga era dhe bien në Detin e Karaibeve, e kaluara 75 gradë gjerësi perëndimore.<ref>[https://www.nasa.gov/content/goddard/nasa-satellite-reveals-how-much-saharan-dust-feeds-amazon-s-plants NASA 2015-02-22 Sateliti i NASA zbulon Sa Saucaran Pluhuri ushqen Bimët Amazon]</ref> CALIPSO përdor një gjetës lazer për të skanuar atmosferën e Tokës për shpërndarjen vertikale të pluhurit dhe aerosoleve të tjera. CALIPSO rregullisht ndjek gjurmët e pluhurit Sahara-Amazon. CALIPSO ka matur variacionet në sasinë e pluhurit të transportuar - një rënie prej 86 përqind midis sasisë më të lartë të pluhurit të transportuar në vitin 2007 dhe më të ulëtit në vitin 2011. Një mundësi që shkakton variacion është Sahel , një rrip i tokës gjysmë të thatë në kufirin jugor të Saharës. Kur sasia e shiut në Sahel është më e lartë, vëllimi i pluhurit është më i ulët. Reshjet më të larta mund të rritin më shumë bimësinë në Sahel, duke lënë më pak rërë të ekspozuar ndaj erërave për t'u fryrë.<ref>{{Cito web|url=https://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2015/29apr_amazondust/|title=Desert Dust Feeds Amazon Forests – NASA Science|website=nasa.gov}}</ref> === Aktiviteti njerëzor === [[Skeda:Índios_isolados_no_Acre_5.jpg|djathtas|parapamje| Anëtarët e një fisi të pakontrolluar të hasur në shtetin [[Brazili|brazilian]] të [[Acre (shtet)|Akrës]] në vitin 2009. ]] Bazuar në prova [[Arkeologjia|arkeologjike]] nga një gërmim në Caverna da Pedra Pintada , banorët e njeriut u vendosën së pari në rajonin Amazon, të paktën 11.200 vjet më parë.<ref>{{Cite journal|last=Roosevelt|first=A.C.|last2=da Costa|first2=M. Lima|last3=Machado|first3=C. Lopes|last4=Michab|first4=M.|last5=Mercier|first5=N.|last6=Valladas|first6=H.|last7=Feathers|first7=J.|last8=Barnett|first8=W.|last9=da Silveira|first9=M. Imazio|date=19 prill 1996|title=Paleoindian Cave Dwellers in the Amazon: The Peopling of the Americas|url=https://archive.org/details/sim_science_1996-04-19_272_5260/page/373|journal=Science|volume=272|issue=5260|pages=373–384|bibcode=1996Sci...272..373R|doi=10.1126/science.272.5260.373}}</ref> Zhvillimi i mëvonshëm çoi në vendbanimet e para-prehistorike përgjatë periferisë së pyllit nga AD 1250, gjë që shkaktoi ndryshime në mbulimin e pyjeve .<ref>{{Cite journal|last=Heckenberger|first=Michael J.|last2=Kuikuro, Afukaka|last3=Kuikuro, Urissapá Tabata|last4=Russell, J. Christian|last5=Schmidt, Morgan|last6=Fausto, Carlos|last7=Franchetto, Bruna|date=19 shtator 2003|title=Amazonia 1492: Pristine Forest or Cultural Parkland?|url=https://archive.org/details/sim_science_2003-09-19_301_5640/page/1710|journal=Science|volume=301|issue=5640|pages=1710–1714|bibcode=2003Sci...301.1710H|doi=10.1126/science.1086112|pmid=14500979}}</ref> [[Skeda:Fazenda_Colorada.jpg|majtas|parapamje| Gjeoglyphs në tokë të shpyllëzuar në Amazon rainforest, Acre. ]] Për një kohë të gjatë, mendohej se rainforest Amazon ishte vetëm ndonjëherë populluar pak, pasi ishte e pamundur për të mbështetur një popullsi të madhe përmes [[Bujqësia|bujqësisë]] dhënë tokës të varfër. Arkeologu Betty Meggers ishte një përkrahës i shquar i kësaj ideje, siç përshkruhet në librin e saj ''Amazonia: Njeriu dhe kultura në një parajsë të falsifikuar''. Ajo pohoi se një densitet popullsie prej {{Convert|0.2|PD/km2}} është maksimumi që mund të mbrohet në rainforest përmes gjuetisë, me bujqësinë e nevojshme për të pritur një popullsi më të madhe.<ref>{{Cite journal|last=Meggers|first=Betty J.|date=19 dhjetor 2003|title=Revisiting Amazonia Circa 1492|url=https://archive.org/details/sim_science_2003-12-19_302_5653/page/2067|journal=Science|volume=302|issue=5653|pages=2067–2070|doi=10.1126/science.302.5653.2067b|pmid=14684803}}</ref> Megjithatë, gjetjet [[Antropologjia|antropologjike të]] kohëve të fundit kanë sugjeruar se rajoni ishte në fakt i populluar dendur. Rreth 5 milionë njerëz mund të kenë jetuar në rajonin e Amazon në vitin 1500, të ndara midis vendbanimeve të dendura bregdetare, siç është ajo në Marajo dhe banorëve të brendshëm.<ref name="park">{{Cite book|title=Tropical Rainforests|last=Chris C. Park|page=108|year=2003|publisher=Routledge|url=https://books.google.com/books?id=4WQf6RZAiKcC&pg=PA108&lpg=#v=onepage&q&f=false|isbn=978-0-415-06239-8}}</ref> Deri në vitin 1900, popullsia kishte rënë në 1 milion dhe në fillim të viteve 1980 ishte më pak se 200,000.<ref name="park" /> Europian i parë që udhëtoi gjatësinë e [[Lumi i Amazonës|lumit Amazon]] ishte Francisco de Orellana në 1542.<ref>{{Cite book|last=Smith|first=A|title=Explorers of the Amazon|url=https://archive.org/details/explorersofamazo00smit|publisher=University of Chicago Press|location=Chicago|year=1994|isbn=978-0-226-76337-8}}</ref> ''Historitë'' e ''panatyrshme të'' BBC-së paraqesin dëshmi se Orellana, në vend që të ekzagjeronte pretendimet e tij siç mendohej më parë, ishte e saktë në vëzhgimet e tij se një qytetërim kompleks po lulëzonte përgjatë Amazonit në vitet 1540. Besohet se qytetërimi më vonë u shkatërrua nga përhapja e sëmundjeve nga Evropa, të tilla si lisi .<ref name="bbc">{{Cito web|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b0122njp|title=Unnatural Histories – Amazon|publisher=''BBC Four''}}</ref> Që nga viti 1970, të shumta [[Gjeoglifi|geoglyphs]] janë zbuluar në tokën shpyllëzuar takim në mes të AD 1-1250, çuar më tej pretendimet rreth para-kolumbian qytetërimeve.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2012/01/15/world/americas/land-carvings-attest-to-amazons-lost-world.html?_r=1|title=Once Hidden by Forest, Carvings in Land Attest to Amazon's Lost World|last=Simon Romero|date=14 janar 2012|newspaper=The New York Times}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Martti Pärssinen|last2=Denise Schaan|last3=Alceu Ranzi|year=2009|title=Pre-Columbian geometric earthworks in the upper Purús: a complex society in western Amazonia|url=http://antiquity.ac.uk/ant/083/ant0831084.htm|journal=Antiquity|volume=83|issue=322|pages=1084–1095|doi=10.1017/s0003598x00099373|access-date=27 mars 2019|archive-date=3 nëntor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141103001115/http://antiquity.ac.uk/ant/083/ant0831084.htm|url-status=dead}}</ref> Ondemar Dias është akredituar me zbulimin e parë të geoglyphs në 1977, dhe Alceu Ranzi është kredituar për të çuar përpara zbulimin e tyre pas fluturimit mbi [[Acre (shtet)|Acre]] .<ref name="bbc"/><ref>{{Cite journal|last=Junior|first=Gonçalo|date=tetor 2008|title=Amazonia lost and found|url=http://revistapesquisa.fapesp.br/en/2009/10/20/amazonia-lost-and-found-2/|journal=Pesquisa (ed.220)|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812211320/http://revistapesquisa.fapesp.br/en/2009/10/20/amazonia-lost-and-found-2/|archive-date=12 gusht 2014|url-status=dead}}</ref> ''Historitë'' e ''panatyrshme të'' BBC-së paraqitën dëshmi se rainforest Amazon, në vend se të ishte një shkretëtirë e pacenuar, është formuar nga njeriu për të paktën 11,000 vjet nëpërmjet praktikave të tilla si kopshtari pyjor dhe ''preta terren'' .<ref name="bbc" /> Preta Terra është gjetur mbi zonat e mëdha në pyll Amazon; dhe tani është pranuar gjerësisht si një produkt i menaxhimit të tokës indigjene. Zhvillimi i kësaj toke pjellore lejoi bujqësinë dhe silvikulturën në mjedisin e mëparshëm armiqësor; që do të thotë se pjesë të mëdha të Amazon rainforest ndoshta janë rezultat i shekujve të menaxhimit njerëzor, në vend se të natyrshme ndodhin siç është menduar më parë.<ref>The influence of human alteration has been generally underestimated, reports Darna L. Dufour: "Much of what has been considered natural forest in Amazonia is probably the result of hundreds of years of human use and management." "Use of Tropical Rainforests by Native Amazonians," ''BioScience'' 40, no. 9 (October 1990):658. For an example of how such peoples integrated planting into their nomadic lifestyles, see {{Cite journal|last=Rival|first=Laura|year=1993|title=The Growth of Family Trees: Understanding Huaorani Perceptions of the Forest|url=https://archive.org/details/sim_man-uk_1993-12_28_4/page/635|journal=Man|volume=28|issue=4|pages=635–652|doi=10.2307/2803990|jstor=2803990}}</ref> Në rajonin e fisit Xingu , mbetjet e disa prej këtyre vendbanimeve të mëdha në mes të pyjeve Amazonës u gjetën në vitin 2003 nga Michael Heckenberger dhe kolegët e Universitetit të Floridës. Mes tyre ishin dëshmitë e rrugëve, urave dhe plazheve të mëdha. Më 3 shtator 1989, Varig Flight 254 u rrëzua në Amazon, duke vrarë 13 nga 54 njerëzit në bord.<ref>https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19890903-0</ref> Më 26 shtator 2006, Gol Transportes Aéreos Flight 1907 , një Boeing 737-800, u përplas me një trashëgimtar Legacy 600 mbi amazon. Avion jetësor u ul në mënyrë të sigurtë, por fluturimi 1907 humbi kontrollin, u ndërpre në mes të ajrit dhe u rrëzua në amazon, duke vrarë të gjithë 154 vetë në bord.<ref>https://aviation-safety.net/database/record.php?id=20060929-0</ref> == Biodiversiteti == [[Skeda:Giant_Waxy_Monkey_Frog.jpg|parapamje| Shpyllezimi kërcënon shumë [[Lloji|specie]] të bretkosave pemë, të cilat janë shumë të ndjeshme ndaj ndryshimeve mjedisore (foto: bretkocë gjethe gjigante ) ]] [[Skeda:Ara_macao_-_two_at_Lowry_Park_Zoo.jpg|majtas|parapamje|238x238px| Shafran i kuq , i cili është indigjen ndaj tropikëve amerikanë. ]] Pyjet tropikale të lagura janë bioma më e pasur e llojeve, dhe pyjet tropikale në Amerikë janë vazhdimisht më shumë specie të pasura sesa pyjet e lagura në Afrikë dhe Azi.<ref name="Turner 2001">Turner, I.M. 2001. ''The ecology of trees in the tropical rain forest''. [[Cambridge University Press]], Cambridge. {{ISBN|0-521-80183-4}}</ref> Si trakti më i madh i rainforest tropikale në Amerikë, rainforests Amazonian kanë [[Biodiversiteti|biodiversitetit të]] pashembullt. Një në dhjetë lloje të njohura në botë jeton në Amazon rainforest.<ref>{{Cito web|url=http://www.worldwildlife.org/wildplaces/amazon/index.cfm|title=Amazon Rainforest, Amazon Plants, Amazon River Animals|publisher=[[World Wide Fund for Nature]]|accessdate=6 maj 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080517160541/http://worldwildlife.org/wildplaces/amazon/index.cfm|archivedate=17 maj 2008<!--DASHBot-->}}</ref> Kjo përbën mbledhjen më të madhe të [[Bimët|bimëve të]] gjalla dhe [[Lloj|specieve]] të [[Kafsha|kafshëve]] në [[Bota|botë]] . Rajoni është shtëpi për rreth 2.5 &nbsp; milion [[Llojet|lloje]] insektesh ,<ref>{{Cito web|url=http://travel.mongabay.com/brazil/brazil_amazon_index.htm|title=Photos / Pictures of the Amazon Rainforest|publisher=Travel.mongabay.com|accessdate=18 dhjetor 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081217091934/http://travel.mongabay.com/brazil/brazil_amazon_index.htm|archivedate=17 dhjetor 2008 <!--DASHBot-->}}</ref> dhjetëra mijëra bimë, dhe rreth 2,000 zogj dhe [[Gjitari|gjitarë]]. Deri më sot, në rajon janë klasifikuar shkencërisht më së paku 40,000 specie bimore, 2,200 peshq ,<ref name="AlbertReis2011">{{Cite book|last=James S. Albert|last2=Roberto E. Reis|title=Historical Biogeography of Neotropical Freshwater Fishes|url=http://www.ucpress.edu/book.php?isbn=9780520268685|accessdate=28 qershor 2011|date=8 mars 2011|publisher=University of California Press|page=308|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110630102154/http://www.ucpress.edu/book.php?isbn=9780520268685|archivedate=30 qershor 2011 <!--DASHBot-->}}</ref> 1,294 zogj, 427 gjitarë, 428 amfibë dhe 378 zvarranikë.<ref name="Da Silva 2005">{{Cite journal|last=Da Silva|last2=Jose Maria Cardoso|display-authors=etal|year=2005|title=The Fate of the Amazonian Areas of Endemism|url=https://archive.org/details/sim_conservation-biology_2005-06_19_3/page/689|journal=Conservation Biology|volume=19|issue=3|pages=689–694|doi=10.1111/j.1523-1739.2005.00705.x}}</ref> Një në pesë prej të gjitha llojeve të shpendëve gjenden në rainforest Amazon, dhe një në pesë lloje të peshkut jetojnë në lumenj dhe përrenj Amazonian. Shkencëtarët kanë përshkruar në mes 96,660 dhe 128,843 lloje jovertebrorë vetëm në [[Brazili|Brazil]] .<ref name="Lewinsohn 2005">{{Cite journal|last=Lewinsohn|first=Thomas M.|last2=Paulo Inácio Prado|date=qershor 2005|title=How Many Species Are There in Brazil?|url=https://archive.org/details/sim_conservation-biology_2005-06_19_3/page/619|journal=Conservation Biology|volume=19|issue=3|pages=619–624|doi=10.1111/j.1523-1739.2005.00680.x}}</ref> Biodiversiteti i specieve bimore është më i larti në Tokë me një studim të vitit 2001 që gjen një kilometër katror katror (62 &nbsp; hektarë) e pyllit ekuadoriane mbështet më shumë se 1.100 specie të drurit.<ref>{{Cite journal|last=Wright|first=S. Joseph|date=12 tetor 2001|title=Plant diversity in tropical forests: a review of mechanisms of species coexistence|journal=Oecologia|volume=130|issue=1|pages=1–14|bibcode=2002Oecol.130....1W|doi=10.1007/s004420100809|pmid=28547014}}</ref> Një studim i vitit 1999 zbuloi se një katror katror (247 akra) i Amazon rainforest mund të përmbajë rreth 90.790 ton bimë të gjalla. Biomasa mesatare e bimëve vlerësohet në 356 &nbsp; ± &nbsp; 47 ton për hektar.<ref>{{Cite journal|last=Laurance|first=William F.|last2=Fearnside, Philip M.|last3=Laurance, Susan G.|last4=Delamonica, Patricia|last5=Lovejoy, Thomas E.|last6=Rankin-de Merona, Judy M.|last7=Chambers, Jeffrey Q.|last8=Gascon, Claude|date=14 qershor 1999|title=Relationship between soils and Amazon forest biomass: a landscape-scale study|url=https://archive.org/details/sim_forest-ecology-and-management_1999-06-14_118_1-3/page/127|journal=Forest Ecology and Management|volume=118|issue=1–3|pages=127–138|doi=10.1016/S0378-1127(98)00494-0}}</ref> Deri më tani, rreth 438,000 specie bimësh me interes ekonomik dhe social janë regjistruar në rajon, me shumë më tepër mbetje për t'u zbuluar ose kataloguar.<ref>{{Cito web|url=http://www.travelsouth-america.com/amazon.html|title=Amazon Rainforest|publisher=South AmericaTravel Guide|accessdate=19 gusht 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080812021245/http://www.travelsouth-america.com/amazon.html|archivedate=12 gusht 2008}}</ref> Numri i përgjithshëm i llojeve të [[Pema|drunjëve]] në rajon vlerësohet në 16,000.<ref name="eurekalert.org"/> [[Skeda:Bauhinia_guianensis,_mature_liana_(9340889588).jpg|parapamje|232x232px| Një gjigant, liana bundled në Brazilin perëndimor ]] Sipërfaqja e gjetheve të gjelbra të bimëve dhe pemëve në rainforest varion nga rreth 25% si rezultat i ndryshimeve sezonale. Lë të zgjerohet gjatë sezonit të thatë kur rrezet e diellit janë në maksimum, pastaj i nënshtrohen abscisimit në sezonin e lagësht me re. Këto ndryshime sigurojnë një ekuilibër të karbonit ndërmjet fotosintezës dhe frymëmarrjes.<ref>{{Cite journal|last=Mynenia, Ranga B.|display-authors=etal|date=13 mars 2007|title=Large seasonal swings in leaf area of Amazon rainforests|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=104|issue=12|pages=4820–4823|bibcode=2007PNAS..104.4820M|doi=10.1073/pnas.0611338104|pmc=1820882|pmid=17360360}}</ref> Amazona përmban disa specie që mund të përbëjnë një rrezik. Ndër krijesat më të mëdha grabitqare janë kaimani i zi , jaguari , puma dhe [[anakonda]]. Në lumin, ngjalat elektrike mund të prodhojnë një goditje elektrike që mund të trullos ose të vrasë, ndërsa [[Piranja|piranha]] është e njohur për të kafshuar dhe plagosur njerëzit.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/6259946.stm|title=Piranha 'less deadly than feared'|date=2 korrik 2007|access-date=2 korrik 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070707045045/http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/6259946.stm|archive-date=7 korrik 2007 <!--DASHBot-->|work=BBC News}}</ref> Llojet e ndryshme të bretkosave me shigjetë helmojnë sekretin e toksinave [[Alkaloidet|alkaloide]] lipofilike përmes mishit të tyre. Ekzistojnë gjithashtu parazite të shumta dhe vektorë të sëmundjes. Shkop Vampire banojnë në rainforest dhe mund të përhapin virusin e [[Tërbimi|tërbimit]].<ref>{{Cite journal|last=da Rosa|last2=Elizabeth S. T.|display-authors=etal|date=gusht 2006|title=Bat-transmitted Human Rabies Outbreaks, Brazilian Amazon|journal=Emerging Infectious Diseases|volume=12|issue=8|pages=1197–1202|doi=10.3201/eid1708.050929|pmc=3291204|pmid=16965697}}</ref> [[Malaria]] , ethet e verdha dhe ethet e dengutit gjithashtu mund të kontraktohen në rajonin e Amazon. {{Clear}} == Shpyllëzimi == [[Skeda:Operação_Hymenaea,_Julho-2016_(29399454651).jpg|parapamje|219x219px|Shpyllëzimi në shtetin Maranhao të Brazilit, 2016]] [[Skeda:Sugarcane Deforestation, Bolivia, 2016-06-15 by Planet Labs.jpg|parapamje|219x219px| Shpyllëzimi në [[Bolivia]], 2016 ]] [[Shpyllëzimi]] është shndërrimi i zonave pyjore në zonat jo të pyllëzuara. Burimet kryesore të shpyllëzimit në Amazon janë zgjidhja njerëzore dhe zhvillimi i tokës.<ref>{{Cite book|last=Various|editor-last=Bierregaard, Richard|title=Lessons from Amazonia: The Ecology and Conservation of a Fragmented Forest|url=https://archive.org/details/lessonsfromamazo0000unse|year=2001|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-08483-2}}</ref> Para fillimit të viteve 1960, qasja në brendësi të pyjeve ishte shumë e kufizuar, dhe pylli mbeti i paprekur.<ref name="autogenerated3">{{Cite journal|last=Kirby, Kathryn R.|last2=Laurance, William F.|last3=Albernaz, Ana K.|last4=Schroth, Götz|last5=Fearnside, Philip M.|last6=Bergen, Scott|last7=M. Venticinque, Eduardo|last8=Costa, Carlos da|year=2006|title=The future of deforestation in the Brazilian Amazon|url=http://philip.inpa.gov.br/publ_livres/Preprints/2006/Futures-Amazon.pdf|journal=Futures|volume=38|issue=4|pages=432–453|citeseerx=10.1.1.573.1317|doi=10.1016/j.futures.2005.07.011|access-date=27 mars 2019|archive-date=22 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180722043255/http://philip.inpa.gov.br/publ_livres/Preprints/2006/Futures-Amazon.pdf|url-status=dead}}</ref> Fermat e krijuara gjatë viteve 1960 u bazuan në kultivimin e kulture dhe metodën e prerjes dhe djegies. Megjithatë, kolonistët nuk ishin në gjendje të menaxhonin fushat e tyre dhe të korrat për shkak të humbjes së pjellorisë së tokës dhe invadimit të farërave të këqija.<ref name="watkins_griffiths">Watkins dhe Griffiths, J. (2000). Shkatërrimi i Pyjeve dhe Bujqësia e Qëndrueshme në Amazonën Braziliane: një përmbledhje e Letërsisë (Disertacioni i Doktoraturës, The University of Reading, 2000). Disertacion Abstracts International, 15-17</ref> Tokat në Amazon janë produktive për një periudhë të shkurtër kohe, kështu që fermerët vazhdimisht lëvizin në zona të reja dhe pastrojnë më shumë tokë.<ref name="watkins_griffiths" /> Këto praktika bujqësore çuan në shpyllëzimin dhe shkaktuan dëme të mëdha mjedisore.<ref>{{Cite book|first=M.|last=Williams|author-link=Michael Williams (geographer)|year=2006|title=Deforesting the Earth: From Prehistory to Global Crisis|publisher=The University of Chicago Press|edition=Abridged|location=Chicago|isbn=978-0-226-89947-3}}</ref> Shpyllëzimi është i konsiderueshëm dhe zonat e pastruara nga pyjet janë të dukshme për syrin e lirë nga hapësira e jashtme. Në vitet 1970, ndërtimi filloi në autostradën Trans Amazonian. Kjo autostradë përbënte një kërcënim të madh për Pyllin e Amazonas.<ref>{{Cito web|url=http://kanat.jsc.vsc.edu/student/lind/main.htm|title=Impacts and Causes of Deforestation in the Amazon Basin|website=kanat.jsc.vsc.edu|access-date=27 mars 2019|archive-date=15 qershor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130615075208/http://kanat.jsc.vsc.edu/student/lind/main.htm|url-status=dead}}</ref> Autostrada ende nuk ka përfunduar, duke kufizuar dëmet mjedisore. Mes viteve 1991 dhe 2000, zona e përgjithshme e pyjeve të humbura në Amazon u rrit nga {{Convert|415000|to|587000|km2|sqmi}}, me shumicën e pyjeve të humbura duke u bërë kullota për kafshët.<ref name="CIFOR2004">Qendra për Hulumtime Ndërkombëtare Pyjore (CIFOR) (2004)</ref> Shtatëdhjetë për qind e tokës së pyllëzuar më parë në Amazon, dhe 91% e tokës që janë shpyllëzuar që nga viti 1970, janë përdorur për kullota të bagëtive.<ref>{{Cite book|last=Steinfeld, Henning|last2=Gerber, Pierre|last3=Wassenaar, T.D.|last4=Castel, Vincent|year=2006|accessdate=19 gusht 2008|url=http://www.fao.org/docrep/010/a0701e/a0701e00.htm|title=Livestock's Long Shadow: Environmental Issues and Options|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations|isbn=978-92-5-105571-7|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080726214204/http://www.fao.org/docrep/010/a0701e/a0701e00.htm|archivedate=26 korrik 2008 <!--DASHBot-->}}</ref><ref>{{Cite book|last=Margulis|first=Sergio|year=2004|title=Causes of Deforestation of the Brazilian Amazon|work=World Bank Working Paper No. 22|publisher=The World Bank|location=Washington, DC|isbn=978-0-8213-5691-3|url=http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/WDSP/IB/2004/02/02/000090341_20040202130625/Rendered/PDF/277150PAPER0wbwp0no1022.pdf|accessdate=4 shtator 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080910042549/http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/WDSP/IB/2004/02/02/000090341_20040202130625/Rendered/PDF/277150PAPER0wbwp0no1022.pdf|archivedate=10 shtator 2008 <!--DASHBot-->}}</ref> Aktualisht, Brazili është prodhuesi i dytë më i madh botëror i [[Soja|sojeve]] pas Shteteve të Bashkuara. Hulumtimet e reja megjithatë, të kryera nga Leydimere Oliveira et al., Kanë treguar se më shumë rainforest është regjistruar në Amazon, aq më pak reshje arrin zonën dhe kështu më të ulët jepnin për hektar bëhet. Pra, përkundër perceptimit popullor, nuk ka pasur përparësi ekonomike për Brazilin nga prerjet e zonave të pyjeve të shiut dhe konvertimin e tyre në fusha pastorale.<ref>{{Cite web|url=http://www.whrc.org/news/pressroom/PR-2013-Coe-IOP-ERL_No-win_situation_for_agricultural_expansion_in_the_Amazon.html|title=Research paper of Leydimere Oliveira on the amazon|url-status=dead|access-date=27 mars 2019|archive-date=3 gusht 2013|archive-url=https://archive.today/20130803160638/http://www.whrc.org/news/pressroom/PR-2013-Coe-IOP-ERL_No-win_situation_for_agricultural_expansion_in_the_Amazon.html}}</ref> Nevojat e fermerëve të sojeve janë përdorur për të justifikuar shumë nga projektet e transportit të diskutueshme që aktualisht janë duke u zhvilluar në Amazon. Dy autostrada e parë hapën me sukses rainforest dhe çuan në rritjen e zgjidhjes dhe shpyllëzimit. Norma mesatare vjetore e shpyllëzimit nga 2000 në 200 ishte 18% më e lartë se në pesë vitet e mëparshme.<ref>Barreto, P.; Souza Jr. C.; Noguerón, R.; Anderson, A. & Salomão, R. 2006. [http://www.imazon.org.br/publicacoes/publicacao.asp?id=357 ''Human Pressure on the Brazilian Amazon Forests''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170128204215/http://imazon.org.br/publicacoes/publicacao.asp?id=357 |date=28 janar 2017 }}. [[Imazon]]. Retrieved September 28, 2006. (The [http://www.imazon.org.br/ Imazon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040901054620/http://www.imazon.org.br/ |date=1 shtator 2004 }} web site contains many resources relating to the Brazilian Amazonia.)</ref> Megjithëse shpyllëzimi ka rënë ndjeshëm në Amazonë braziliane midis viteve 2004 dhe 2014, ka patur një rritje deri në ditët e sotme.<ref>{{Cito web|url=http://www.obt.inpe.br/prodes/prodes_1988_2009.htm|title=INPE: Estimativas Anuais desde 1988 até 2009|website=inpe.br|access-date=27 mars 2019|archive-date=30 nëntor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101130124244/http://www.obt.inpe.br/prodes/prodes_1988_2009.htm|url-status=dead}}</ref> Që nga zbulimi i rezervuarëve të lëndëve djegëse fosile në rainforest Amazon, aktiviteti i shpimit të naftës është rritur në mënyrë të vazhdueshme, duke u rritur në Amazonun Perëndimor në vitet 1970 dhe duke sjellë një bum tjetër shpimi në vitet 2000.<ref>{{Cito web|url=https://www.livescience.com/46319-oil-drilling-contaminated-amazon.html|title=Oil Drilling Contaminated Western Amazon|website=livesciences.com}}</ref> Ndërsa kompanitë e naftës duhet të krijojnë operacionet e tyre duke hapur rrugë nëpër pyje, të cilat shpesh kontribuojnë në shpyllëzimin në rajon.<ref>{{Cito web|url=http://wwf.panda.org/knowledge_hub/where_we_work/amazon/amazon_threats/other_threats/oil_and_gas_extraction_amazon/|title=Oil and Gas Extraction in the Amazon|website=wwf.panda.org}}</ref> <gallery class="center"> Skeda:DeforestationinBrazil2.jpg|<nowiki> </nowiki>Vëzhgimi satelitor i NASA-s për shpyllëzimin në shtetin Mato Grosso të Brazilit. Transformimi nga pyjet në fermë është e dukshme nga zonat e sheshta të pjerrta në zhvillim. Skeda:Fires and Deforestation on the Amazon Frontier, Rondonia, Brazil - August 12, 2007.jpg|<nowiki> </nowiki>Zjarret dhe shpyllëzimi në shtetin e [[Rondônia]] . Skeda:Fires and Deforestation on the Amazon Frontier, Rondonia, Brazil - September 30, 2007.jpg|<nowiki> </nowiki>Një pasojë e pastrimit të pyjeve në Amazon: tym i trashë që varet mbi pyll. </gallery><gallery class="center"> Skeda:Deforestation of Rainforest.jpg|<nowiki> </nowiki>Ndikimi i shpyllëzimit në habitatin natyror të pemëve </gallery>{{Clear}} == Konservimi dhe ndryshimi i klimës == [[Skeda:Amazon_CIAT_(5).jpg|djathtas|parapamje|259x259px| Rainforest Amazon ]] Ambientalistët janë të shqetësuar për humbjen e biodiversitetit që do të rezultojë nga [[Shpyllëzimi|shkatërrimi i pyjeve]] , si dhe lirimi i karbonit që gjendet brenda vegjetacionit, gjë që mund të përshpejtojë [[Ndryshimet klimatike|ngrohjen globale]] . Pyjet Amazonian me gjelbërim të përjetshëm përbëjnë rreth 10% të produktivitetit primar tokësor në botë dhe 10% të dyqaneve të karbonit në ekosisteme<ref name="Melillo">{{Cite journal|last=Melillo|first=J.M.|last2=McGuire, A.D.|last3=Kicklighter, D.W.|last4=Moore III, B.|last5=Vörösmarty, C.J.|last6=Schloss, A.L.|date=20 maj 1993|title=Global climate change and terrestrial net primary production|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1993-05-20_363_6426/page/234|journal=Nature|volume=363|issue=6426|pages=234–240|bibcode=1993Natur.363..234M|doi=10.1038/363234a0}}</ref> - të rendit prej 1.1 &nbsp; × &nbsp; 10 ¹¹ ton metrikë karboni.<ref name="Tian">{{Cite journal|last=Tian|first=H.|last2=Melillo, J.M.|last3=Kicklighter, D.W.|last4=McGuire, A.D.|last5=Helfrich III, J.|last6=Moore III, B.|last7=Vörösmarty, C.J.|date=korrik 2000|title=Climatic and biotic controls on annual carbon storage in Amazonian ecosystems|journal=Global Ecology and Biogeography|volume=9|issue=4|pages=315–335|doi=10.1046/j.1365-2699.2000.00198.x}}</ref> Pyjet amazoniane vlerësohen të kenë akumuluar 0.62 &nbsp; ± &nbsp; 0.37 ton karbon për hektar në vit midis 1975 dhe 1996.<ref name="Tian" /> Një model kompjuterik i [[Ndryshimi i klimës|ndryshimeve klimatike të]] ardhshme të shkaktuara nga emetimet e gazrave serrë tregon se rainforest Amazon mund të bëhet i paqëndrueshëm në kushtet e reshjeve të reshjeve të ashpra dhe temperaturave të rritura, duke çuar në një humbje pothuajse të plotë të mbulimit të pellgut të shiut në basen deri në vitin 2100.<ref>Cox, Betts, Jones, Spall dhe Totterdell. 2000. [http://www.nature.com/uidfinder/10.1038/35041539 "Përshpejtimi i ngrohjes globale për shkak të reagimeve të ciklit të karbonit në një model të klimës së bashkuar"] . ''[[Nature (journal)|Natyra]]'' , 9 nëntor 2000. (kërkohet abonimi)</ref><ref name="Radford">Radford, T. 2002. [https://www.theguardian.com/climatechange/story/0,,782526,00.html "Bota mund të jetë duke u ngrohur edhe më shpejt"] . ''Ruajtësi'' .</ref><ref>Cox, Betts, Jones, Spall dhe Totterdell. 2000. [http://www.nature.com/uidfinder/10.1038/35041539 "Përshpejtimi i ngrohjes globale për shkak të reagimeve të ciklit të karbonit në një model të klimës së bashkuar"] . ''[[Nature (journal)|Natyra]]'' , 9 nëntor 2000. (kërkohet abonimi)</ref><ref name="Radford"/> Megjithatë, simulimet e ndryshimit të klimës së basenit të Amazonit në shumë modele të ndryshme nuk janë konsistente në vlerësimin e tyre për ndonjë përgjigje të reshjeve, duke filluar nga rritjet e dobëta në ulje të forta.<ref name="IPCC">[[John T. Houghton|Houghton, J.T.]] ''et al.'' 2001. [http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/384.htm "Climate Change 2001: The Scientific Basis"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060507133759/http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/384.htm |date=7 maj 2006 }} . Intergovernmental Panel on Climate Change.</ref> Rezultati tregon se rainforest mund të kërcënohet edhe pse shekulli i 21 nga ndryshimet klimatike përveç shpyllëzimit. Në vitin 1989, ambientalisti CM Peters dhe dy kolegë thanë se ka stimul ekonomik si dhe biologjik për të mbrojtur rainforest. Një hektar në Amazon është llogaritur të ketë një vlerë prej $ 6820 nëse pyll i paprekur është korrur në mënyrë të qëndrueshme për fruta dhe lëndë drusore; $ 1000 nëse është e qartë për drurin komercial (jo korrur në mënyrë të qëndrueshme); ose 148 dollarë, nëse përdoren si kullota për kafshët.<ref name="Peters">{{Cite journal|last=Peters|first=C.M.|last2=Gentry|first2=A.H.|last3=Mendelsohn|first3=R. O.|year=1989|title=Valuation of an Amazonian forest|journal=Nature|volume=339|issue=6227|pages=656–657|bibcode=1989Natur.339..655P|doi=10.1038/339655a0}}</ref> Ndërsa territoret indigjene vazhdojnë të shkatërrohen nga shpyllëzimi dhe ekokidi , siç janë Amazona peruane<ref name="Dean">Dekani, Bartolomeu. (2003) Fuqia shtetërore dhe popujt indigjenë në amazonë peruan: një dekadë e humbur, 1990-2000. Në ''Politikën e Etnicitetit Popujt Indigjenë në Shtetet Latino Amerikane'' [[David Maybury-Lewis]] , Ed. [[Harvard University Press]]</ref> komunitetet e reshjeve të reshjeve të popujve indigjenë vazhdojnë të zhduken, ndërsa të tjerët, si Urarina vazhdojnë të luftojnë për të luftuar për mbijetesën e tyre kulturore dhe fatin e tyre territoret pyjore. Ndërkohë, marrëdhënia midis primateve jo-njerëzore në jetesën dhe simbolizmin e popujve të Amerikës Jugore në ultësirën indigjene, ka fituar vëmendje më të madhe, siç kanë bërë edhe etno-biologjia dhe përpjekjet për ruajtjen e komunitetit . Nga viti 2002 deri në vitin 2006, toka e konservuar në pyjet e Amazonës është pothuajse trefishuar dhe normat e shpyllëzimit kanë rënë deri në 60%. Rreth {{Convert|1000000|km2|acre}} janë vënë në një lloj ruajtjeje, e cila shton deri në një sasi të tanishme prej {{Convert|1730000|km2|acre}}.<ref>{{Cite journal|last=Cormier|first=L.|date=16 prill 2006|title=A Preliminary Review of Neotropical Primates in the Subsistence and Symbolism of Indigenous Lowland South American Peoples|url=http://eea.anthro.uga.edu/index.php/eea/article/view/10/11|journal=Ecological and Environmental Anthropology|volume=2|issue=1|pages=14–32|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221153337/http://eea.anthro.uga.edu/index.php/eea/article/view/10/11|archive-date=21 dhjetor 2008|access-date=4 shtator 2008|url-status=dead}}</ref> <gallery class="center"> Skeda:Greenhouse Gas by Sector.png|<nowiki> </nowiki>Emetimi antropogenik i gazeve serë të ndara sipas sektorëve për vitin 2000. Skeda:September Smoke Over the Amazon from 2005-2008.png|<nowiki> </nowiki>Aerosols mbi Amazon çdo Shtator për katër stinë të djegur (2005 deri në 2008). Shkalla e [[Aerosol|aerosolit]] (e verdhë në të kuqërremtë të kuqërremtë) tregon sasinë relative të grimcave që thithin dritën e diellit. Skeda:Roots by cesarpb.jpg|<nowiki> </nowiki>Rrënjët ajrore të mangrovës së kuqe në një lumë amazonian. </gallery>{{Clear}} Një studim i vitit 2009 zbuloi se një 4° C rritja e temperaturave globale deri në 2100 do të vriste 85% të pyjeve të Amazonit, ndërsa një rritje e temperaturës prej 3 &nbsp; ° C do të vriste rreth 75% të Amazon.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/environment/2009/mar/11/amazon-global-warming-trees|title=Amazon could shrink by 85% due to climate change, scientists say|last=David Adam|date=2009-03-11|work=the Guardian}}</ref> [[Shpyllëzimi|Deforestation]] në rajonin Amazon rainforest kanë ndikim negativ në klimën lokale. Kjo ishte një nga arsyet kryesore që shkaktojnë Thatësirat e rënda të 2014-2015 në [[Brazili|Brazil]]<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/cities/2017/nov/28/sao-paulo-water-amazon-deforestation|title=The Amazon effect: how deforestation is starving São Paulo of water|last=Watts|first=Jonathan|date=2017-11-28|access-date=8 nëntor 2018|agency=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://forestsnews.cifor.org/26559/the-science-is-clear-forest-loss-behind-brazils-drought?fnl=en|title=The science is clear: Forest loss behind Brazil’s drought|last=Verchot|first=Louis|date=2015-01-29|access-date=8 nëntor 2018|agency=Center for International Forestry Research (CIFOR)|archive-date=9 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809145533/https://forestsnews.cifor.org/26559/the-science-is-clear-forest-loss-behind-brazils-drought?fnl=en|url-status=dead}}</ref> Kjo është për shkak se lagështia nga pyjet është e rëndësishme për reshjet në [[Brazili|Brazil]] , [[Paraguaji|Paraguaj]] , [[Argjentina|Argjentinë]] . Gjysma e reshjeve në zonën e Amazonës prodhohet nga pyjet.<ref>{{Cite journal|last=E. Lovejoy|first=Thomas|last2=Nobre|first2=Carlos|date=2018-02-21|title=Amazon Tipping Point|journal=Science Advances|volume=4|issue=2|pages=eaat2340|bibcode=2018SciA....4.2340L|doi=10.1126/sciadv.aat2340|pmc=5821491|pmid=29492460}}</ref> === Ndjesia në distancë === [[Skeda:Afternoon_Clouds_over_the_Amazon_Rainforest.jpg|parapamje| Ky imazh zbulon se si pylli dhe [[atmosfera]] bashkëveprojnë për të krijuar një shtresë uniforme të reve të kokumit . ]] Përdorimi i ndjen remotely dhënave është duke u përmirësuar në mënyrë dramatike njohurive të basenit Amazon ruajtësve. Duke pasur parasysh objektivitetin dhe uljen e kostove të analizës së mbulimit të tokës me bazë satelitore, duket e mundshme që teknologjia e largët ndijimit do të jetë një pjesë integrale e vlerësimit të shkallës dhe dëmtimit të shpyllëzimit në pellg.<ref>{{Cite journal|last=Wynne, R.H.|last2=Joseph, K.A.|last3=Browder, J.O.|last4=Summers, P.M.|year=2007|title=A Preliminary Review of Neotropical Primates in the Subsistence and Symbolism of Indigenous Lowland South American Peoples|url=http://eea.anthro.uga.edu/index.php/eea/article/viewArticle/23|journal=International Journal of Remote Sensing|volume=28|issue=6|pages=1299–1315|bibcode=2007IJRS...28.1299W|doi=10.1080/01431160600928609|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221153625/http://eea.anthro.uga.edu/index.php/eea/article/viewArticle/23|archive-date=21 dhjetor 2008|access-date=4 shtator 2008|url-status=dead}}</ref> Për më tepër, ndjesia e largët është mënyra më e mirë dhe ndoshta vetëm e mundshme për të studiuar Amazon në një shkallë të madhe.<ref>{{Cite journal|last=Asner|first=Gregory P.|last2=Knapp, David E.|last3=Cooper, Amanda N.|last4=Bustamante, Mercedes M.C.|last5=Olander, Lydia P.|date=qershor 2005|title=Ecosystem Structure throughout the Brazilian Amazon from Landsat Observations and Automated Spectral Unmixing|journal=Earth Interactions|volume=9|issue=1|pages=1–31|bibcode=2005EaInt...9g...1A|doi=10.1175/EI134.1}}</ref> Përdorimi i ndjeshmërisë së largët për ruajtjen e Amazonës po përdoret gjithashtu nga fiset indigjene të pellgut për të mbrojtur tokat e tyre fisnore nga interesat komerciale. Përdorimi i pajisjeve dhe programeve [[GPS|GPS me]] dorë si [[Google Earth]] , anëtarët e fisit Trio, të cilët jetojnë në rainforests e Surinamit jugor, përshkruajnë tokat e tyre stërgjyshore për të ndihmuar në forcimin e pretendimeve të tyre territoriale.<ref>Isaacson, Andy. 2007. Me ndihmën e GPS, fiset amazoniane rimarrin pyjet shiut. Wired 15.11: https://www.wired.com/science/planetearth/magazine/15-11/ps_amazon</ref> Aktualisht, shumica e fiseve në Amazon nuk kanë kufij të përcaktuar qartë, duke e bërë më të lehtë për sipërmarrjet komerciale të targetojnë territoret e tyre. Për të përcaktuar me saktësi biomasën e Amazon dhe emetimet pasuese të karbonit, klasifikimi i fazave të rritjes së pemëve në pjesë të ndryshme të pyllit është vendimtar. Në vitin 2006, Tatiana Kuplich organizoi pemët e Amazonës në katër kategori: (1) pyll i pjekur, (2) pyll rigjenerues [më pak se tre vjet], (3) pyll rigjenerues [nga tre deri në pesë vjet të rilindjes], dhe 4) rigjenerimi i pyjeve [njëmbëdhjetë deri në tetëmbëdhjetë vjet të zhvillimit të vazhdueshëm].<ref>{{Cite journal|last=Kuplich|first=Tatiana M.|date=tetor 2006|title=Classifying regenerating forest stages in Amazônia using remotely sensed images and a neural network|url=https://archive.org/details/sim_forest-ecology-and-management_2006-10-01_234_1-3/page/n8|journal=Forest Ecology and Management|volume=234|issue=1–3|pages=1–9|doi=10.1016/j.foreco.2006.05.066}}</ref> Hulumtuesi përdori një kombinim të radarit të hapjes sintetike (SAR) dhe Thematic Mapper (TM) për të vendosur në mënyrë të saktë pjesët e ndryshme të Amazonit në një nga katër klasifikimet. === Ndikimi i thatësirës së Amazon në shekullin e 21-të === Në vitin 2005, pjesët e basenit të Amazonit përjetuan thatësira më të keq në njëqind vjet<ref>{{Cito web|url=http://www.ens-newswire.com/ens/oct2005/2005-10-24-05.asp|title=Amazon Drought Worst in 100 Years|website=www.ens-newswire.com}}</ref> dhe kishte indikacione se 2006 mund të ketë qenë viti i dytë i njëpasnjëshëm i thatësirës.<ref>[https://www.theguardian.com/world/2006/jul/17/brazil.topstories3 Thatësira kërcënon pishinën e Amazon - Kushtet ekstreme të ndjerë për vitin e dytë] , Paul Brown, ''The Guardian'' , 16 Korrik 2006. Marrë 23 Gusht 2014</ref> Një artikull i 23 korrikut 2006 në gazetën britanike ''The Independent'' raportoi rezultatet e Qendrës së Hulumtimit të Hullit të Boshtit , duke treguar se pylli në formën e tanishme mund të mbijetonte vetëm tre vjet të thatësirës.<ref>[http://news.independent.co.uk/environment/article1191932.ece "Amazon rainforest 'could become a desert'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081016132128/http://news.independent.co.uk/environment/article1191932.ece |date=16 tetor 2008 }}, ''[[The Independent]]'', July 23, 2006. Retrieved September 28, 2006.</ref><ref>[https://www.independent.co.uk/environment/dying-forest-one-year-to-save-the-amazon-408926.html "Dying Forest: Një vit për të shpëtuar Amazon"] , ''The Independent'' , 23 korrik 2006. Marrë 23 gusht 2014.</ref> Shkencëtarët në Institutin Kombëtar të Kërkimeve Amazoniane të Brazilit argumentuan në artikullin se kjo përgjigje ndaj thatësirës, së bashku me efektet e shpyllëzimit në klimën rajonale, po e shtyjnë rainforest drejt një " pika kthese " ku do të fillonte të humbiste në mënyrë të pakthyeshme. Ai arriti në përfundimin se pylli është në prag të [[Savana|shndërrimit]] në [[Savana|savan]] ose [[Shkretëtira|shkretëtirë]] , me pasoja katastrofike për klimën e botës. Sipas Fondit Botëror për Natyrën , kombinimi i ndryshimeve klimatike dhe shpyllëzimi rritë efektin e tharjes së pemëve të ngordhura që karburanton zjarret në pyje .<ref>[http://wwf.panda.org/wwf_news/?64220 "Klima ndryshon një kërcënim për Amazon rainforest, paralajmëron WWF"] , [[World Wide Fund for Nature|World Wide Fund për Natyrën]] , 22 mars 2006. Marrë 23 gusht 2014.</ref> Në vitin 2010, Pylli i Amazonas pati një tjetër thatësirë të rëndë, në disa mënyra më ekstreme sesa thatësira e vitit 2005. Rajoni i prekur ishte përafërsisht {{Convert|1160000|sqmi|km2}} të pyjeve të shiut, krahasuar me {{Convert|734000|sqmi|km2}} në vitin 2005. Thatësira e vitit 2010 kishte tre epicentra ku vdiq bimësia, ndërsa në vitin 2005, thatësira u fokusua në pjesën jugperëndimore. Gjetjet janë botuar në revistën Science. Në një vit tipik, Amazon absorbon 1.5 gigatons dioksid karboni; gjatë vitit 2005 u liruan 5 gigatona dhe në vitin 2010 u liruan 8 gigatona.<ref>[http://www.bitsofscience.org/2010-amazon-drought-record-866/ 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190327191653/http://www.bitsofscience.org/2010-amazon-drought-record-866/ |date=27 mars 2019 }} Sasia e [http://www.bitsofscience.org/2010-amazon-drought-record-866/ thatësirës Amazon: 8 Gt ekstra CO2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190327191653/http://www.bitsofscience.org/2010-amazon-drought-record-866/ |date=27 mars 2019 }} , Rolf Schuttenhelm, ''Bits Of Science'' , 4 shkurt 2011. Marrë nga 23 gusht 2014</ref><ref>[https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-12362111 "Thatësira Amazon" e rëndë "në 2010, duke ngritur frikën e ngrohjes"] , BBC News, 3 shkurt 2011. Marrë nga 23 gusht 2014</ref> Thatësira të tjera të rënda kanë ndodhur në vitin 2010, 2015 dhe 2016.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/environment/climate-consensus-97-per-cent/2017/aug/03/study-finds-human-influence-in-the-amazons-third-1-in-100-year-drought-since-2005|title=Study finds human influence in the Amazon's third 1-in-100 year drought since 2005|last=Abraham|first=John|date=3 gusht 2017|work=the Guardian}}</ref> == Shiko gjithashtu == {{Div col}} * [[Amanyé]] * [[Amazon Conservation Association]] * [[Amazon Conservation Team]] (ACT) * [[Amazonian manatee]] * [[Amazon Surveillance System]] (Sistema de Vigilância da Amazônia) * [[Amazon Watch]] * [[Atlantic Forest]] * [[Bandeirantes]] * [[Coordinator of Indigenous Organizations of the Amazon River Basin]] (COICA) * [[Jungle]] * [[List of plants of Amazon Rainforest vegetation of Brazil]] * [[Rainforest Action Network]] * [[Rainforest Alliance]] * [[Rainforest Foundation Fund]] * [[Save the Amazon Rainforest Organisation]] (STARO) * [[Tapiche Ohara's Reserve]] {{Div col end}} == Leximi më tej == * Bunker, SG (1985) ''Nënhvillimi i Amazon: nxjerrja, shkëmbimi i pabarabartë dhe dështimi i shtetit modern''. Universiteti i Illinois Press. * Cleary, David. (2000) "Drejt një Historiku Mjedisor të Amazonit: Prej historisë deri në shekullin e nëntëmbëdhjetë". ''Studimi i Kërkimeve të Amerikës Latine'' 36: 2, 64-96 * Dean, Warren . (1976) ''Rio Claro: Një sistem bimësh të plantacioneve, 1820-1920''. Stanford University Press. * Dean, Warren. (1997) ''Brazili dhe lufta për gome: një studim në historinë mjedisore''. Cambridge University Press. * Hecht, Susanna dhe Alexander Cockburn (1990). ''Fati i Pyllit: Zhvilluesit, shkatërruesit dhe mbrojtësit e Amazonës''. Nju Jork: Harper Përvjetor. * Hochstetler, K. dhe M. Keck (2007) ''Greening Brazil: aktivizmi mjedisor në shtetin dhe shoqërinë''. Duke University Press. * Revkin, A. (1990) ''Sezoni i Djegur: Vrasja e Chico Mendes dhe Lufta për Amazon Rain Forest''. Houghton Mifflin. * Wade, Lizzie. (2015). " [http://news.sciencemag.org/archaeology/2015/02/drones-and-satellites-spot-lost-civilizations-unlikely-places Dronët dhe satelitët kanë humbur qytetërimet në vende të pamundura] ". ''Shkenca (Shoqata Amerikane për Avancimin e Shkencës) ,'' {{Doi|10.1126/science.aaa7864}} * Weinstein, Barbara (1983) Bumi i gomës Amazon 1850-1920. Stanford University Press. * {{Cite journal|last=Sheil|first=D.|last2=Wunder, S.|year=2002|title=The value of tropical forest to local communities: complications, caveats, and cautions|url=http://www.consecol.org/vol6/iss2/art9|journal=Conservation Ecology|volume=6|issue=2|page=9|doi=10.5751/ES-00458-060209|access-date=27 mars 2019|archive-date=11 tetor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081011021123/http://www.consecol.org/vol6/iss2/art9|url-status=dead}} * [https://www.pbs.org/journeyintoamazonia/ Udhëtimi në Amazoni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201105231752/http://www.pbs.org/journeyintoamazonia/ |date=5 nëntor 2020 }} * [http://rainforests.mongabay.com/amazon/ Amazon: Rainforest më i madh në botë] * [http://www.panda.org/amazon/ WWF në rainforest Amazon] * [https://web.archive.org/web/20070422031910/http://www.amazonia.org.br/english/ Amazonia.org.br] Përditësim i përditshëm i përditshëm i të dhënave të Amazon në internet, i mbajtur nga Miqtë e Tokës - Amazon braziliane. * [https://web.archive.org/web/20071011031047/http://www.amazonia.org/ amazonia.org] Zhvillimi i Qëndrueshëm në Rezervën Ekstraktë të Baixo Rio Branco - Rio Jauaperi - Amazon braziliane. * [http://arquivo.pt/wayback/20090713084548/http://news.mongabay.com/news-index/amazon1.html Amazon rainforest News] Përditësime origjinal të lajmeve në Amazon. * [http://www.amazon-rainforest.org/ Amazon-Rainforest.org] Informacione rreth rainforest Amazon, njerëzit e saj, vendet e interesit, dhe se si të gjithë mund të ndihmojë. * [https://web.archive.org/web/20090327024044/http://www.eci.ox.ac.uk/news/events/070320presentations.php Konferenca: Ndryshimi i klimës dhe fati i Amazonës]. Podkastet e bisedimeve të dhëna në Kolegjin Oriel , Universiteti i Oksfordit, 20-22 mars 2007. * Viçi i [[Balena gungaçe|valëzuar i balenave]] [https://www.radionz.co.nz/news/world/383351/dead-humpback-whale-discovered-in-amazon-jungle në Amazon] == Referime == <references group="" responsive=""></references> [[Kategoria:Amerikë Jugore]] [[Kategoria:Brazilianë]] [[Kategoria:Regjionet e Brazili]] [[Kategoria:Historia e peruse]] [[Kategoria:Lumi i Amazone]] [[Kategoria:Bimesia e Amazones]] [[Kategoria:Wikipedia:Copyright]] [[Kategoria:Flavio]] [[Kategoria:Hima]] [[Kategoria:Pyjet e Amazones]] [[Kategoria:Brazili]] [[Kategoria:Prush]] [[Kategoria:Gropaj]] [[Kategoria:Allgjate]] bq5wdf73j9apn7tlfhsmj3nlfc4o8i9 1 266008 3006676 2997010 2026-07-07T00:47:33Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006676 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Pylli i Amazones/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pylli i Amazonës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2670133 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141103001115/http://antiquity.ac.uk/ant/083/ant0831084.htm për lidhjen http://antiquity.ac.uk/ant/083/ant0831084.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 qershor 2024 15:12 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pylli i Amazonës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2697825 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200809145533/https://forestsnews.cifor.org/26559/the-science-is-clear-forest-loss-behind-brazils-drought?fnl=en për lidhjen https://forestsnews.cifor.org/26559/the-science-is-clear-forest-loss-behind-brazils-drought?fnl=en. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 shtator 2024 01:55 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pylli i Amazonës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2725924 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191207091818/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2013-10/fm-fms101413.php për lidhjen http://www.eurekalert.org/pub_releases/2013-10/fm-fms101413.php. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210507004030/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2006-12/acft-dtg122806.php për lidhjen http://www.eurekalert.org/pub_releases/2006-12/acft-dtg122806.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 dhjetor 2024 04:09 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pylli i Amazonës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2809972 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201105231752/http://www.pbs.org/journeyintoamazonia/ për lidhjen https://www.pbs.org/journeyintoamazonia/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 qershor 2025 01:22 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pylli i Amazonës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2866972 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20040901054620/http://www.imazon.org.br/ për lidhjen http://www.imazon.org.br/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 tetor 2025 07:29 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pylli i Amazonës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2997009 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180722043255/http://philip.inpa.gov.br/publ_livres/Preprints/2006/Futures-Amazon.pdf për lidhjen http://philip.inpa.gov.br/publ_livres/Preprints/2006/Futures-Amazon.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 qershor 2026 11:13 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pylli i Amazonës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006675 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170128204215/http://imazon.org.br/publicacoes/publicacao.asp?id=357 për lidhjen http://www.imazon.org.br/publicacoes/publicacao.asp?id=357. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2026 02:47 (CEST) dc2j90hyn9adjzch5ya8jrle9xrqch5 1 266036 3006628 2778579 2026-07-06T19:57:31Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006628 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Paris Saint-Germain F.C./Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{Projekti Futbolli}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Paris Saint-Germain F.C.]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006627 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200823113357/https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/content/50-ans-aux-origines-du-club-412-histoire-retro për lidhjen https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/content/50-ans-aux-origines-du-club-412-histoire-retro. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 korrik 2026 21:57 (CEST) pa7yxyfp4q8fx4lessx0aebynlvmcri 1 266147 3006707 3002034 2026-07-07T04:17:56Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Adrian Bakalli/Arkivi 1]] 3006707 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Adrian Bakalli/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adrian Bakalli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3001944 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160307105246/https://playerhistory.com/player/2589/ për lidhjen http://www.playerhistory.com/player/2589/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 qershor 2026 14:24 (CEST) jx6qn2vodeghfj63xymbdux86cndkub 1 266150 3006709 3000509 2026-07-07T04:18:16Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Adriano Correia Claro/Arkivi 1]] 3006709 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Adriano Correia Claro/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} nwuivhrljqizr9ah3l6v8pnaeeypfyy 1 266168 3006711 3000513 2026-07-07T04:18:36Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Agra/Arkivi 1]] 3006711 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Agra/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} noajg3vd525qtswelnbiykk3wezj01t 1 266195 3006713 3001954 2026-07-07T04:18:56Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Aleksander Graham Bell/Arkivi 1]] 3006713 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Aleksander Graham Bell/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Aleksander Graham Bell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3001953 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110706165757/http://www.bellhomestead.ca/Pages/default.aspx për lidhjen http://www.bellhomestead.ca/Pages/default.aspx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 qershor 2026 15:44 (CEST) gyw9dtzrbbod257k2k4cimg1j2rygzf 1 266263 3006715 3000534 2026-07-07T04:19:16Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Andrija Mohoroviçiq/Arkivi 1]] 3006715 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Andrija Mohoroviçiq/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 3nd66f550fe7b2wn2pa8in513ybfxyh 1 266287 3006717 3000538 2026-07-07T04:19:36Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Arabia Saudite/Arkivi 1]] 3006717 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Arabia Saudite/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} rwupyrblpeyn33nml2zyrghsc45ac6x 1 266867 3006719 3000903 2026-07-07T04:20:07Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Fatehpur Sikri/Arkivi 1]] 3006719 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Fatehpur Sikri/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 0wdu2t8bekps80bbvz42v6bbv1xgmhh 1 268551 3006752 2372322 2026-07-07T06:26:24Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006752 wikitext text/x-wiki == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Robert Knepper]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1995686 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20080221175727/http://www.robertknepperfans.com/ te http://www.robertknepperfans.com/ Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 07:39 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Robert Knepper]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2038985 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090326232922/http://robknepper.bb-fr.com/portal.htm për lidhjen http://robknepper.bb-fr.com/portal.htm. *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180805232253/http://robert-knepper.com/ për lidhjen http://www.robert-knepper.com/. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 shtator 2019 10:34 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Robert Knepper]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2372321 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20081221110415/http://www.denverpost.com/movies/ci_7476084 për lidhjen http://www.denverpost.com/movies/ci_7476084. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090402064944/http://www.fox.com/prisonbreak/bios/bio_knepper.htm për lidhjen http://www.fox.com/prisonbreak/bios/bio_knepper.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 dhjetor 2021 01:07 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Robert Knepper]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006751 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151105201847/http://www.cynbythesea.com/Press/interviews/Knepper.html për lidhjen http://www.cynbythesea.com/Press/interviews/Knepper.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2026 08:26 (CEST) 7t8fawolkez10yf0p7fqfdau8p95ulg 0 269662 3006672 2000221 2026-07-07T00:16:27Z Xqbot 13749 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Ura e Kurt Pashës]] 3006672 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Ura e Kurt Pashës]] 4frtxj1coy07yqn5mcx44uqbd1ctius 1 269808 3006721 3000905 2026-07-07T04:21:40Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Ana Mato/Arkivi 1]] 3006721 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Ana Mato/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 8dhhrvfqs563xbtrm152myh1e166usq 1 271336 3006634 2785344 2026-07-06T20:33:13Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006634 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Patrick Ochs/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Patrick Ochs]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006633 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161001045827/http://www.eintracht-archiv.de/ochs.html për lidhjen http://www.eintracht-archiv.de/ochs.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 korrik 2026 22:33 (CEST) fl588l9zk8l7kdnmv1e2du8r9a2rmgx 3 273955 3006780 2976482 2026-07-07T07:16:24Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006780 wikitext text/x-wiki == Hysen Aliu Tërpeza == "Ju përshendes te gjithve për angazhimet qe keni bër,respekte nga gjyshi im si trashigimtar me emer hyseni! Une personalisht ne familjen tone qe jemi 4 nipat e hysen tërpezes unë si nje trashigimëtar qe e gezoj emrin e gjyshit tim hysen tërpezës jam i lindur me 25.05.1969 që shkollen fillore kam mbaruar ne vitin 1982 ne fsh.tërpezë emri im ishte i trashiguar nga nëna e hysen tërpezës qe ishte gjithmonë ne mallë te djalit te vete qe kishte lëne kosovën gjat viteve 1945 nje kontekst: une hyseni si ne femijërin time ku ne moshen 14 vjeqare gjyshi im hysen tërpeza kishte qëllim te me mirrte ne stamboll te turqis ku ishte ai ne ate kohë aty une ne rinin time nuk e kisha njohur apo nuk e kisha pare ne ndonje foto qe ta njihsha gjyshim tim, pastaj kalova dhe shkova tek gjyshi ne stamboll qe ne ate kohe.me kishte derguar tek gjyshi nje person nga fshati greme nga komuna e ferizajit dhe me takoi sebashku me gjyshin tim une ne ate kohe isha shum i ri me vite por mu dha rasti te rrija me të plot 8 vite ndërkohe filloi te me tregonte nga fillimi tmerret qe kishte perjetuar si ai si mbar familja jone, si pik e pare me tregoi se nuk kishte dëshiren qe une te vazhdoj nje shkollim qe e kishim te padrejte qe të na mësonin shkollimin, ish komunist, ishte i lumtur qe me kishte pran vetes qdo dite dhe natë me kshillonte dhe me tregonte per tmerret e popullit ne kosove si dhe per familjen tonë me trengonte edhe mallin per kosovën keto ishin mes nesh dhe jo me ndonjë liber.unë nuk mundëm ta kuptoi kët tmerr në gjitha keto vuajtje nga regjimi serb nga keta sllav,nga viti 1945 që ishim pos (4) antarë ne ket shtepi arritem te bëhemi (19) veta për (74) vite.mirpo më erdhi rasti mua si nip i hysen tërpezes qe ta takoi ne stamboll edhe disa kusherinj.kishëm takuar ahmet tërpezën edhe haki tërpëzen qe qëndruan 10 ditë aty me gjyshin tim,ishin luftetar te perbashkët dhe bisedonin per lufterat qe kishin bër,gjat vitev 1945,unë ndegjova boll nga gjyshi im dhe shokët e tij,për masakrat dhe luftrat te polullit shqipëtar më shekuj,nuk luftuam per nji pasuri, por luftuam per qeshtjen kombëtare për nji popull të bashkuar ethnikisht të pastër kosovë e shqiperi të perbashkët.dhe u munduam plot (54) vite, jashtë atdheut nuk dallova as kënd nga familja ime, porë gjith kosova ishte nji familje per mua,se eshte derdhur gjak ne ato toka shqiptare.si ne mbar kosovën.edhe hotë grut plav guci tetov kumanov preshev kercov bujanovc leskovc deri ne nish.qe mbetën tokat e shprazura edhe varrezat e stergjysherve e gjyersherve tanë në ato vise,mirpo fati ynë ashtu kaloi.toka nuk perfaqson njerzi.por njerzit perfaqsoin token.bëhen ne tri lloj luftrash,ai qe kap pushkën kurse ai qe kontribon tjetra ai qe jep gjakun per kombë,kurse te ne ne kosovë gjitha keto vende ishin lar me gjak.ne ket familje qe ështe djali i hysen tërpezës.para kesaj shtepie qe eshte ndertuar ne vitin 1970 deri me sot ështe kjo shtepi.kishte lenë nji amanet gjyshi im, kishte thanë ( kom dy fjal nji porosi edhe nese vdes ne mërgim ne dheun e huaj i apeloi rinis te kosovës qe eshrat e mi mos te mi lanë ne dheun e huaj por let mi sjellin ne kosov apo në shqiperi)vazhdim. Një kontest të dhenë përsonalisht nga nipi i hysen tërpezes.nuk me vretë ndergjegjëja ime pse shenoi nji realitet apo me deshmi.pas te gjitha ketyre vujtjev, qe kaluan me dekada te tëra jon deshmit edhe videot qe,e vlerson historia shum ikan par nga njerzit.te tera keto qe ndoshta edhe sikan ditur jon deshmi dhe dalin ne shenj puplike dhe ne medjat te terat.që lete ndegjoin gjith opinjoni për nji.hero qe kushtoi ter jeten per qeshtjen kombëtare.edim qe sot ka arrit mes nesh nji diplomaci mes nesh ku njerzit kan arrit me shkollim te lart ku kemi maxhistra historianta njerzi intelektual.kan arritur me nji diplomaci te mir ne kosovë.kurse shpifjet msheftësirat qe bëjn ne ditet e liris te vendit.kjo eshte nji mos durim tek un.un nuk jom i shkolluar as nuk jom intelektual as historiant as magjister por jom njeri i thjesht me (8)vite shkollim. Mirpo keto ishin disa tema apo shenime te vuajtjeve tona familjare,edini qe hysen tërpeza eshte kthyer ne vendlindje ne vitin 1999 pas ( 54) vitev ne kosovën e lirë.fal ushtëris qlirimtëare te kosoves dhe forcav te armatusura te shtetev te bashkuara te amerikes.ai arriti qellimin qe te kthehej ne kosovë qe kishte djegur malli per token e kosovës fakti qe ishte derdhur gjaku per lirin e vendit ton jo pos sot por me qindra vite vetum te jemi te lirë ne kosovën te shtrejt.hysen tërpeza ishte i vetum qe erdhi ne kosovë pas sa vitesh por jo me shoket te cilet ishin vrar apo shumica te egzekutuar me terror serbisllav.pjesa tjetër e shokve te luftes kishin vdekur rrugve te mërgimit qe kan derdhur eshrat e tyre ne tokat e huaja.kurse edhe ketu nuk arriti te shifte dikand qe kishte mbetur nga vitet 1945 te mbar njerzit si nga te gjitha vendet e ndryshme erdhen per ta vizituar hysen tërpezen.sikur edhe nëna edhe gruja ti qe kishin vdekur nëna kishte vdekur ne vitin 1983 kurse gruja kishte vdekur ne vitin 1992.mirpo edhe pse erdhi ne kosovën e lir kosovën e shtrejt.nuk ishte ne atë vend ku ishin, djegur shtepit tona, por me nji shtepi tjeter ku kishim marr at koh.por ne fund erdhi te familja sa ishim shum apo pak.gjyshi erdhi te djali vet sahiti edhe te (4) nipat e ti ku ishim pos (8 )veta ne shtepi ishte nji gezim i jashtë zakonshum te jetës te kthehet prindi pas (54) vitesh.mirpo kuptohet lotet ishin mes nesh pa ndalur.sa qe i perket disa fetyrav apo disa instucionev apo ndonji lloj subjekti partiak,qe ne nuk kishim ber luften per partit politike.por per nji kosovë te lir.per keta njerzi dote jet shenimi ne vijim qe sa kontribuan për hysen tërpezën.vazhdon.(9)në vijimë kohen e vdekjes së heroit te kombit hysen tërpeza me 23 qershor 2002 hysen tërpeza.si kaloi jeta tij nga ardhja ne kosovë 1999 deri në vdekje 2002!edhe pse shifni ket tubim madhështor të vdekjës të hysen tërpezes me 23 qershor 2002 hysen tërpeza erdhi në vendlindje pas (54) vitesh erdhi nga shqipëria per kosovë të cilët e sollen ne vendlindje "u-q-k-ja forcat tona heroit qe derdhën gjakun për kosovën e lir.si me aleatet te sh.b.a-ja n-a-t-o.ja.që keta deshmor jon mesin e zemrav tona, si ata qe dhan jeten si te tjeret qe sot jon te gjall.realiteti-apo drejtsia kan nji d.m.th.un nuk po shenoi pse mundem por me nji realitet.erdhen mbajten te gjith nji tubim madhështor nga gjitha vendet e kosovës dhe nga diaspora.për të gjithë keta porsonalitete kemi nji nderë qe pritën me mijra njerzi.hysen tërpeza nuk ishte pos i familjes tonë por ishte nji figur te nji heroi të mbarë popullit shqipetar.vdekja hysen tërpezes ishte ne vitin (2002) me urdhera te luftetarve te u-q-k.vendosen që ta vorrosin ne varrezat e deshmorve ne qytetin e vitis.me urdhresa nga prishtina si dhe nga ushtaret e u-q-k-s ishte selami dhe gani neziri.kjo eshtë merita tyre.kush nuk i ka ditur leti din tash te gjitha.hysen tërpeza kishin menduar se ka ardhur me gjith ameriken ketu.jo hysen tërpeza është ardhur ne kosovë me (700 fr) zvicrrane nuk i,kishte interesuar pasuria pos atdheu qe te jemi te lir.hysen tëpeza ndrroi jet me nji odë ton te vjetër.pse mos te me lejon ndergjegjëja ta thom kët.se shum e nipa e sternipa e daj u bëren te hysen tërpezës.pos per qeshtjen e interesev.anuk ështe nji turpë qe shenoi ket edhe mjeket edhe barnat te cilet ju kan dashtë kem pagu me pare.anu keshtë turpi me i madh që sot qe bahen (19) vite pas vdekjes nuk lan nji emër të nji rruge ne komunen e vitisë anuk turprohen që nji penzion te ja ndajn personal familjes te hysen tërpezës anuk ështe nji turpë qe kishte leter shkrim me vulën e ushtris qlirimtare te kosovës qe nuk duhet te nderpritet rryma ne odën e keti heroi.sot ja kan nderpreh që mos të ken rrym.nuk ështe nji turpë per ne me vite eshtë bër e keqja për nji emër të shkollës në tërpez.gjith zurën vende toka kush ka mujtur.kush pergjegjet për nji vorrë te heroit ne viti-së pse ndan te gjithve toka pse anashkaluan vorrin e hysen tëpezës.ne nuk luftuam për uzurpime te tokav ne luftuam për nji qlirim kombëtar.anuk ështe nji turp nji nip ti.mos te marrin me nji pun ta punësoin.un nuk di per kënd luftuam apo shkriu jeten (54) vite.por si ne fund ket kontest qe shenoi falë njerziv që ishin ne diaspor ku ishte hysen tëpeza qe kan nderu kan rrespektu shum.se mos te ishin ata njerzi.nuk dote munde te jetonte as (tri) dit jasht atdheut.pra besoi se ky shenim per shum njerzi nuk vlen.por ky eshte realiteti!(7) unë nuk mundëm ta kuptoi kët tmerr në gjitha keto vuajtje nga regjimi serb nga keta sllav,nga viti 1945 që ishim pos (4) antarë ne ket shtepi arritëm te bëhemi (19) veta për (74) vite.mirpo më erdhi rasti mua si nip i hysen tërpezës qe ta takoi ne stamboll edhe disa kusherinj.kishëm takuar ahmet tërpezën edhe haki tërpezën qe qëndruan 10 ditë aty me gjyshin tim,ishin luftetar te perbashkët dhe bisedonin per luftërat qe kishin bër,gjat vitev 1945,unë ndegjova boll nga gjyshi im dhe shokët e tij,për masakrat dhe luftrat te polullit shqipetar më shekuj,nuk luftuam per nji pasuri, por luftuam per qeshtjen kombëtare për nji popull të bashkuar ethnikisht të pastër kosovë e shqipri të perbashkët.dhe u munduam plot (54) vite, jashtë atdheut nuk dallova as kend nga familja ime, porë gjith kosova ishte nji familje per mua,se eshte derdhur gjak ne ato toka shqipetare.si ne mbar kosoven.edhe hotë grut plav guci tetov kumanov preshev kercov bujanovc leskovc deri ne nish.qe mbeten tokat e shprazura edhe varrezat e stergjysherve e gjyershrve tanë në ato vise,mirpo fati ynë ashtu kaloi.toka nuk perfaqson njerzi.por njerzit perfaqsoin token.bëhen ne tri lloj luftrash,ai qe kap pushkën kurse ai qe kontribon tjetra ai qe jep gjakun per kombë,kurse te ne ne kosov gjitha keto vende ishin lar me gjak.ne ket familje qe ështe djali hysen tërpezes.para kesaj shtepie qe eshte ndertuar ne vitin 1970 deri me sot eshte kjo shtepi.kishte lenë nji amanet gjyshi im, kishte than ( kom dy fjal nji porosi edhe nese vdes ne mërgim ne dheun e huaj i apeloi rinis te kosovës qe eshrat e mi mos te mi lini ne dheun e huaj por let mi sjellin ne kosovë apo shqiperi)vazhdim.hysen aliu.(6) pasi qe kaluam nje kohë ne ate vend per nje strehim te rend me 2 femijet filloi pak situata te normalizohej me ish serbo sllavet por shtepi tona nuk kishim sepse i kishin djegur edhe ozurpuar tokat tona prandaj me rrefente gjyshi se per djalin isufin pasi ishim ne itali 4 vite mora vesh se e kishin egzekutuar por prap u perpiqte te me thoshte se nuk ishim pos ne ashtu me tortura por gjith populli ishte ne mjerim ku kishin egzekutuar shum ne vende te kosovës apo nga fshatrat e aferta ku jetonim ne por gjeja me e rend ishte qe pos nje mashkull kishim ne shtepi pos djalin sahitin si femij.u perpoqën qe ta ruajn si syt e ballit ate djal qe mos te shuhet e ter familja jon qe i ruajten nëna dhe gruaja e tij djalin dhe vajzen me tregonte mua nuk dishim me per familjen se ku gjendën ne kishim leshuar kosovën ne vitin 1945 ku na transformuan ne qdo vende si nga greqia italia pastaj ne amerik ku jetova aty 29 vite mirpo pse ishte nje stabilitet ne komunizem te rrejshëm ne si familje nuk kishim te drejta si nga punsimi apo shkollimi e me shum kontrollime te shumta familjës djali ishte rritur nen mjerime ne copa buke kishte mbushur vite per martes ishte tmerr qe dikush te jepte robin ne kete familje ashtu te ndjekur politikisht familja kundër regjimit serbo sllav mirpo djali qe ishtr martuar nga nje fis i fhatit koshare te ferizajit qe kishin dhenë robin e familjes bujare nga sef kosharja ishte martuar ne vitin 1965 mbas nje kohe morra vesh ashtu per djal edhe me mundesit mora aty ne tërpeze nje oborr, per familje dikun nga viti 1966 qe te stabilizohën nena e gruja dhe dy femit djali sahiti dhe vajza nazlia pos 4 veta ishin ne ate shtepi nuk dua te permendi njerzi me emra edhe pse i di keta se kush ishte nga shqiptarët qe punonin per komunizem dhe ishin kunder nesh.nejse u ktheva nga amerika per ne stamboll me nje takim te par me familje pas 27 vitev ku per here te pare takova nanen djalin dhe vajzen me disa kusherinj gruas nuk ju kishte lejuar nje dokument te ishte e lir te me takon mua pas disa vitesh takova edhe gruan por ishte nje tmerr kur tregonte rrefimet torturat te medha nuk mundësha te jam i qet nuk mundesha te flija i qet pos kujtimeve dhe mjerimeve te familjës une e dija këte te pret burrin 40 vite eshte tmerr per te qe tja ruante djalin filloi gruaja nderkoh te mosë te verbohet me dy sytë te lotuar dy grat ne shpi nëna dhe gruaja pos djali qe u martua femij qe eshte shtuar ne kete familje kur e perkunde djepin e nje femije te djalit gruaja pos qante me lot te saj filloi qe edhe buken kur e ngrente ne vend te prekte ne pijat per tu ushqyher prekte ne sofer se nuk shifte nga syt vazhdim.(6) pasi qe kaluam nje kohe ne ate vend per nje strehim te rend me 2 femijet filloi pak situata te normalizohej me ish serbo sllavet por shtepi tona nuk kishim sepse i kishin djegur edhe ozurpuar tokat tona prandaj me rrefente gjyshi se per djalin isufin pasi ishim ne itali 4 vite mora vesh se e kishin egzekutuar por prap u perpiqte te me thoshte se nuk ishim pos ne ashtu me tortura por gjith populli ishte ne mjerim ku kishin egzekutuar shum ne vende te kosoves apo nga fshatrat e aferta ku jetonim ne por gjeja me e rend ishte qe pos nje mashkull kishim ne shtepi pos djalin sahitin si femij.u perpoqen qe ta ruajn si syt e ballit ate djal qe mos te shuhet e ter familja jon qe i ruajten nena dhe gruaja e tij djalin dhe vajzen me tregonte mua nuk dishim me per familje se ku gjenden ne kishim leshuar kosoven ne vitin 1945 ku na transformuan ne qdo vende si nga greqia italia pastaj ne amerik ku jetova aty 29 vite mirpo pse ishte nje stabilitet ne komunizem te rrejshem ne si familje nuk kishim te drejta si nga punsimi apo shkollimi e me shum kontollime te shumta familjes djali ishte rritur nen mjerime ne copa buke kishte mbushur vite per martes ishte tmerr qe dikush te jepte robin ne kete familje ashtu te ndjekur politikisht familja kunder regjimit serbo sllav mirpo djali qe ishtr martuar nga nje fis i fhatit koshare te ferizajit qe kishin dhene robin e familjes bujare nga sef kosharja ishte martuar ne vitin 1965 mbas nje kohe morra vesh ashtu per djal edhe me mundsit mora aty ne terpeze nje oborr per familje dikun nga viti 1966 qe te stabilizohen nena e gruja dhe dy femit djali sahiti dhe vajza nazlia pos 4 veta ishin ne ate shtepi nuk dua te permendi njerzi me emra edhe pse i di keta se kush ishte nga shqiptaret qe punonin per komunizem dhe ishin kunder nesh.nejse u ktheva nga amerika per ne stamboll me nje takim te par me familje pas 27 vitev ku per here te pare takova nanen djalin dhe vajzen me disa kusherinj gruas nuk ju kishte lejuar nje dokument te ishte e lir te me takon mua pas disa vitesh takova edhe gruan por ishte nje tmerr kur tregonte rrefimet torturat te medha nuk mundesha te jam i qet nuk mundesha te flija i qet pos kujtimeve dhe mjerimeve te familjes une e dija kete te pret burrin 40 vite eshte tmerr per te qe tja ruante djalin filloi gruaja nderkoh te mos shihte te verbohet me dy syte te lotuar dy grat ne shpi nana dhe gruaja pos djali qe u martua femij qe eshte shtuar ne kete familje kur e perkunde djepin e nje femije te djalit gruaja pos qante me lot te saj filloi qe edhe buken kur e ngrente ne vend te prekte ne pjat per tu ushqyher prekte ne sofer se nuk shihte nga syt,vazhdim.(5) pasi nje nate qe pushoi kufoma e isufut 12 vjeqar qe e ruanin disa kusheri ne shtepin e bafti fazliut te nesermen moren ta vorrosin djalin pasi e vorrosen pas 4 dite erdhi udb-ja serbo qetnike nga gjilani dhe deshten ta nxjerrin kufomen e te riut 12 vjeqar.nena e hysen terpezes nje grua trimresh e cila nuk kishte frike nga ata barbar serb qe ishin te shoqeruar me disa shqipetar qe punonin per sllavet te pamoralshem u tha kjo nuk ka nevoj ta nxjerni djalin nga dheu.ju jeni ata te cilet ja moret jeten keti femiu prandaj nuk e nxoren se keto ishin sekretet e udb -se jugosllave edhe pse ishim ne shtepi te huaja 12 vite ku 4 vite qendruam ne shtepin e ali arifit kurse t vite ne shtepin e bafti fazlis dhe 4 vite ne shtepin e jakup azizit ne terpeze plot 12 vite ne nje rrefim te jetes te rend ne shtepin e jakup azizit ku rrinim aty si ne kohet me te veshtira ai nie burr i cili ka qene dinjitet kombtar dhe trim mirrte buk per ne qe te na ushqente por kishte hasur ne qetniket e paftyr e pamoralshem dhe e ndaluan ne rrug i than se ku e qoni kete ushqim thot per te ngren familja ata i than se ti buk i qon familjes se ballistit hysen terpezes dhe i bien me kondakun e pushkes ne gjoks qe shum nje koh kishte ankuar nga dhimbja ku nxirrte edhe gjak nga goja nuk harrohen kta njerz patriota ishte koh e veshtir te mbanin te mbanin dikend nga robet e nje ballisti si hysen terpeza.ishte nje koh e ftoht dimri ku u leshua gruaja e hysen terpezes nga burgu ishte nje grya fisnike trimresh qe ishte nga sllatina motra apo bija e shaipit e sinan sllatines se frangve ajo u lirua me djalin 5 vjeqar sahitin kishte lene edhe vajzen 9 vjeqare nazlien ne shtepi erdhi ne terpeze po sa erdhi ishte dhene fjale nga udb-ja serbe qe mos ta linin aty kjo grua e hysen terpezes qe ishte e lodhur e rraskapitur nga burgjet ter kohen e lodhur me trishtimet qe pat ajo kjo grua qe se kishte par ma isufin qe ja kishin mbytur ne spitalin e gjilanit me lotet esaj mori sahitin dhe vajzen nazlien qe nje kohe prap se prap mos te guxonte te rrinte ne terpeze por morri rruge ne at dimer te dhjetorit ne ate bore te madhe e veshur me tesha me grima nje kemb mbath e nje zbath qe keshtu edhe femit i kishte qe kishin thene se do te shkonte ne ballanc te nje familje gjeja te sigurt ti shpetonte vetem dy femijet mori rrugen dhe shkoi ne ballanc mirpo nuk e pranuan brenda thoshte se mora rrugen per sllakofc edhe aty nuk e pranuan filloi te ecte ne fshatin zllatar edhe aty nuk e kishin pranuar se gruaja e hysen terpezes.emra nuk dua te ceku se kush jan kta njerz te ktyre fshatrav qe nuk e lan mbrenda ishte kthyer prap ne terpeze qe ishte lodhur me sa kilometra duke ecur ne kemb kishte lene femijet sepse ishte lodhur duke i bartur ne krah njeri nga fshati nuk kishte vend ne shtepi ai ishte rexhepi rrahmanit por e kishte pranuar dhe e futi ne ahur ku mbante lopet thot se kur hyra aty nga i ftohtu madh qe ishtr jasht mu duk vetja si te kisha pas hyr ne pallat. Vazhdim.hysen aliu(4) pasi qe më tregoi per at bunar ku kishte kufoma te vdekurve shqiptar qe kishin ber serbosllavet.unë u largov dhe mora 2 fmit pran vetes qe i mbashum ne prehnin tim.nder koh pas disa ditesh,djalin tim isufin ma morri nga dora nji truproje shqiptar kriminel gjakpirs i shqiptarve qe punonte per udben jugusllave.nuk dua ta cekë me emer por nga fshati ishte i rrethit ferizajit fshati pleshin.mori djalin dhe per 2 kambet me kok te posht per ta gjuajtur ne at bunar,djali nga friga nga trishtimi si nji fmi rreth 12 vjeqar mori traum shum te rand qe edhe u smua shum.zemra ime vajtonte si per evladin.njeri nga te burgosurit shkoi ja nxorr nga dora ati gjakpirsit.mirpo ati i ran me kondakun e pushkes edhe qe e pergjaken atë, nder koh edhe e kishin egzekutuar krejt at burr.nga friga djali isufi qe kishte marr traum ishte smurë dhan nji urdher qe ta dergonin ne gjilan kinse per nji sherim.kur ma morren djalin nga duart e mija mu kput zemra edhe shpresat e jetes si nena per evladin.e derguan ne gjilan.pa i mbushur plot 1 muaj kishte marr djali nji leter dhe nji laps qe te shkruante nënes se vet.kur e pan barbaret serbë qetnik ashtu djalin edhe ikan bertit,udhan nji urdher qe ta ekzekutonin ket djal te ballistit se eshte djali hysen terpezes.nder koh kishin dhen nji enikcion per ekzekutim.dhe isufi ndrroi jet 12 vjeqar.ju than qe ta mirrte dikush kufomen e djalit mirpo disa burra qe ishin gjithmon te pa friguar dhe nuk dote harrohen keta trima edhe pse sjon ma ket jet por kan len brezat e tyre.shkuan me kuaj me kerr edhe e morren djalin isufin kufomen e ti 12 vjeqar.e prun ne terpez te nëna hysen terpezes.edhe pse nuk kishim shtepi tonen jetonim ne shpija te huja.morem kufomen shtinem me nji dhom dhe mbuluam djalin.qe kishte mbet pos djali tjeter sahiti 4 vjeqar.kjo shtepi, eshte ne foto me nji x te kuq ku eshte egzekutuar isufi.vazhdim!3.. Pasi që u bë nji luftë e rrept ne kosov.me shokë qe ishim per te drejtat tona.si shkurt u detyruam ta lshoim kosoven, qe kishte te vrar por edhe ishim te vrar nga ne.me keta shokë te karadak llap e gollak.nga thuja gjitha viset shqiptare,u arratisem te gjith ne greqi fakti se ishte rand per ne ishte synimi yn te jemi ne shqipri.ku ishte ajo e mir ne tokat shqiptare por fati ynë,qe armet tona gjat gjith kohes i derzuam ne greqi.prap se prap te nji shtet qe nuk ishim te knaqur.se ashtu ishin lidhjet si greqia edhe jugosllavija.nji rezhim te ndyr,un si i ri qe isha bera nji pytje qe nuk dishum ashtu.kur ju morret at rrug per drejta kombtare ne vitet 1945 me gjitha ato tmerre vuajtje ishim ne pos, 5 antar ne shpi,kur se deri me tani ne ket vit 1984 jemi pos 9 antar ishte baba i im, nana gjyshja 3 vllezer dhe 3 motra.gjithsej 9 antar.mirpo filloi te me tregonte se lufta eshte luft,nuk jeni pos ju me tha biri im po te gjith shoket e luftes jon ashtu.por filloi te me tregonte morrem rrugen jasht tokav shqiptare,shtepit naj kishin djegur vllaun mbulova me dheun e zi ne bjeshket e dernagllaves.ketu naj morren robet qe ishim 5 antar dhe nder ta disa nga kusherinj dhe shum tjer.i internuan ne burgun e gjilanit.ku aty i burgosen 5 muaj me malltretime pa buk pa veshje pa uj te gjitha tmerret si bon udba serbe.pas kesaj kohe i liruan dhe qe te shkoin ne shpit e tyre, ku ne mes rruges te tjeret i liruan kurse gruen time me 2 fmit isufin dhe sahitin i transformuan ne burgun e feeizajit.ku aty ishte nji tmerr shum i rand ne mesin e 60 burrav te burgosur ishim pos 2 gra aty njera ishte nga rrethina e ferizajit por ajo nga nji smundje apo ishte ne ditet e veta ate e liruan kurse un mbeta e vetmuar me 2 fmit plot 6 muaj,sahiti ishte at koh dikund 4 vjeqar kurse isufi dikund 11 vjeqar.nga disa nga te burgosurit me njofshin qe jom gruja e hysen terpezes mirpo ishte nji tmerr per mua shum ishte ftoft shum veshje jo fmija nga ftofti shum keq kishin te ftoft buk jo nuk kishim copa te bukes fjetje jo ishte beton si burg i diktaturantav serbosllav ishte gjeja me e rand se vuajshin nga smundjet na mbulonin edhe morrat ne at burg.u dashke ti pastroja fmit uj nuk kishte se ku ishte nji bunar aty edhe nji litar me nji enë apo si lloj tazav dashta te mbushi pak uj qe fmit ishin keq.kur u afrova te marr uj nji nga ata burrat qe me njofke mua u afrua dhe me tha mos mbush uj ketu se nuk mundesh se i ter ky bunar eshte me njerz e gjak.vazhdim!2. Gjdo koh qe me fliste keto ngjarje te jetes son,ndegjoja më vemendje,mirpo nder koh ardhëshin shok te ti nga gjitha viset si edhe nga kosova,ata bisedonin per qeshtjen kombtare per nji ideal kombtar se si te jet nji bashkim kombetar.un nuk munedhesha ti kuptoi te gjitha ku ishte synimi i tyre per bashkimin e trojev shqiptare.edhe pse flisnim ne gjuhen ton tradicionale besoi se e kuptoni, jo si ne gjuhen e sotme te re.mirpo kishem nji keshill nga gjyshi, që te gjitha mi tregonte por mos te flas apo te permendi njerzi me inciale apo me emer e mbi emer,si pik e par me tregonte per vuajtjet tona familjare nga viti 1945.ku pushka e par e ti kishte krisur ne kullen ku kishim jetuar atë kohë.me tregonte se nuk kishte pajtuar me rezhimin komunist,dhe ashtu qe te gjith shoket te cilet ishin aktiv per qeshtje kombtare u bashkuan.un gjdo dit ka ndegjoja gjyshin me keto fjal,zura te emocionhem shum se nuk e kishem ditur vuajtjet tona.per te gjitha luftrat te me hershme qe mi tregoi.me tregonte ne vitet 1945 kur ishin djegur shtepit tona 5 her nga turqit nga bullgarer si serbia e 1 si e dyda.dhe internimet te familjes nga 1918 nga kosova qe kishin internu.(pozhoravec)ne (leskovc) si deri ne.( edirne) të turqis.por nga koha kur kishim filluar luftren ne kosov kunder rezhimit serb nga diktatura serbo qetnike dhe me disa shqiptar heronj te tyre.pa emer.nuk na lan vend as kund.se kishin ber nder 1456 fshatra shqiptare ne kosov vrasje egzekutime mnyra ma barbare.ne shtepin ton me rrefente gjyshi ishin pos nëna gruja me 3 fmit.qe kishte 2 djemt sahitin isufin dhe vajzen nazlien.gjithsej 5 antar.per vllaun e qe ja kishin vra ne malet e dernagllaves.ne vitin 1945,vllau ishte ademi.kurse keta 5 antaret te tjer vuajten shum nga ishkumunistet.mirpo kishim vendos me tregonte gjyshi o vdekje o liri.vazhdim!1. Une personalisht ne familjen tone qe jemi 4 nipat e hysen terpezes une si nje trashigimtar qe e gezoj emrin e gjyshit tim hysen terpezes jam i lindur me 25.05.1969 qe shkollen fillore kam mbaruar ne vitin 1982 ne fsh.terpeze emri im ishte i trashiguar nga nena e hysen terpezes qe ishte gjithmone ne mall te djalit te vete qe kishte lene kosoven gjat viteve 1945 nje kontekst: une hyseni si ne femijerin time ku ne moshen 14 vjeqare gjyshi im hysen terpeza kishte qellim te me merrte ne stamboll te turqis ku ishte ai ne ate kohr aty une ne rinin time nuk e kisha njohur apo nuk e kisha pare ne ndonje foto qe ta njihsha gjyshim tim pastaj kalova dhe shkova tek gjyshi ne stamboll qe ne ate kohe me.pat derguar tek gjyshi nje person nga fshati greme nga komuna e ferizajit dhe me takoi sebashku me gjyshin tim une ne ate kohe isha shum i ri me vite por mu dha rasti te rrija me te plot 8 vite nderkohe filloi tr me ttegonte nga fillimi tmerret qe kishte perjetuar si ai si mbar familja jone si pik e pare me ttregoi se nuk kishte deshiren qe une tr vazhdoj nje shkollim qe e kishim te padrejte qe te na mesonin shkollimin ish komunist ishte i lumtur qe me kishte pran vetes qdo dite dhe nate me kshillonte dhe me tregonte per tmerret e popullit ne kosove si dhe per familjen tone me ttrengonte edhe mallin per kosoven keto ishin mes nesh dhe jo ne ndonje liber.me respekt nipi i hysen tërpezes. == Hysen Aliu Tërpeza == "Kjo faqe eshte konfirmuar mes Hysen Aliu Tërpez respekt per komunitetin dhe per shenimet ne ket faqe zyrtare! == Hysen Aliu Tërpeza == Loti Shqipës [[Përdoruesi:Hysen Aliu Tërpeza|Hysen Aliu Tërpeza]] ([[Përdoruesi diskutim:Hysen Aliu Tërpeza|diskutimet]]) 20 shkurt 2020 23:29 (CET) Hysen Aliu Tërpeza [[Përdoruesi:Hysen Aliu Tërpeza|Hysen Aliu Tërpeza]] ([[Përdoruesi diskutim:Hysen Aliu Tërpeza|diskutimet]]) 20 shkurt 2020 23:46 (CET) Lotët e Shqipës Hysen Aliu Terpeza 25 shkurt 2020 17:34 (CET) == Hysen Aliu == Tërpeza gjatë viteve 1910-1945-2019 Hysen Aliu Terpeza 25 shkurt 2020 17:33 (CET) == Vëmendje == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], duhet rishikuar kjo përmbajtje. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 30 nëntor 2025 13:54 (CET) :Çfarë të bëjmë konkretisht?, paska përmbajtje për të shkruar një libër, nëse veç nuk është marrë nga një libër. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 30 nëntor 2025 21:59 (CET) ::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], mbase mund të ndihmosh me rastin. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 00:57 (CEST) smvas8ktav66pfz4op5d6cxuh431avc 0 277675 3006578 3001601 2026-07-06T16:50:50Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006578 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Ace of Base|image=[[Skeda:Ace_of_Base_Members_1992-2007.jpg|250px]]|titulli=|years_active={{M|1990}} – {{M|2012}}|origin=[[Göteborg]], [[Suedi]]|instrumenti=|genre=[[Dance-pop]]<br />[[Europop]]<br />[[Eurodance]]|label=[[Island Records|Island]]|current_members=[[Jonas Berggren]] <br /> [[Ulf Ekberg]] <br /> [[Klara Mei|Clara Hagman]]<br />Julia Williamson|past_members=[[Linn Berggren]] <br /> [[Jenny Berggren]]|website=[http://www.aceofbase.com/ www.aceofbase.com]}}'''Ace of Base''' ishte një nga bandat më të famshme [[Suedia|Suedeze]] e [[1990]]. Me meloditë e tyre duke përzier [[Pop]] dhe [[Dance]] së bashku me tekstet e tyre tërheqëse ata arritën të arrinin numrin një në të gjithë botën. [[Albumi i muzikës|albumi]] i tij më i suksesshëm është '' [[Happy Nation]] '' (1993), një nga albumet më të shitur të debutimeve të të gjitha kohërave, dhe u certifikua nëntë herë platin në Shtetet e Bashkuara. Grupi lëshoi katër albume në studio midis 1992 dhe 2002, duke shitur mbi 30 milion kopje në të gjithë botën, duke e bërë atë grupin e tretë më të suksesshëm suedez të të gjitha kohërave, pas [[ABBA]] dhe [[Roxette]] . Formimi i tyre origjinal u integrua nga Ulf "Buddha" Ekberg, dhe dy motra dhe një vëlla, Jonas "Joker" Berggren, Malin "Linn" Berggren dhe Jenny Berggren. Pas largimit zyrtar të këngëtares Linn në 2007, grupi kreu një seri koncertesh në Evropë dhe Azi midis 2007 dhe 2009, përpara se Jenny të largohej nga grupi për të nisur karrierën e saj solo. Jonas dhe Ulf rekrutuan dy këngëtare të reja: Clara Hagman dhe Julia Williamson. Formacioni i ri filloi në Shtator 2010 prodhimi i tyre i parë i quajtur "[[The Golden Ratio]]". Në janar 2015 ata lëshuan një rimartim të 4 albumeve të tyre ([[The Sign (albumi Ace of Base)|The Sign]], [[The Bridge (albumi Ace of Base)|The Bridge]], [[Cruel Summer (Ace of Base album)|Cruel Summer]] dhe [[Da Capo (Ace of Base album)|Da Capo]]) në të gjithë botën të cilat janë në dispozicion vetëm në formatin e shkarkueshëm. Secili disk ka një udhë shtesë. Më 6 Mars 2015 ata publikuan një album të ri (CD, vinyl dhe mp3 format) të quajtur '' Gurë të fshehur '', i cili është një përmbledhje e demos dhe B fytyrave të grupit të bëra nga anëtarët origjinalë nga fillimet e tyre deri në 2002 kur u publikuan Albumi i fundit në studio ''Da Capo'' nga anëtarët origjinalë. Të gjitha gjurmët u zgjodhën nga vetë Ulf dhe Jonas. == Biografia == === Fillimi === "Ace of Base" përbëhet nga vëllezërit Berggren: [[Jonas Berggren]] (përbërje, kitarë dhe tastierë), [[Linn Berggren|Malin Linn Berggren]] (zëri, tastiera, kompozicioni) dhe [[Jenny Berggren]] (zë, përbërje), përveç [[Ulf Ekberg]] (Buda) (përbërja, tastierat, goditja). Që në moshë të re Berggrenët u përfshinë me muzikë. Përkundër faktit se prindërit e tyre (Göran dhe Birgitta) nuk e praktikonin atë profesionalisht, çdo fundjavë me fëmijët e tyre ata luanin piano dhe krijonin rezultate. Qëllimi kryesor i Jonas, më i vjetër i Berggrenit, ishte formimi i një bande. Ai kishte studiuar muzikë dhe për këtë arsye kishte ditur të luante shumë instrumente, duke kaluar orë të tëra në dhomën e gjumit të tij duke krijuar melodi dhe duke bërë modele që mbaheshin në skedar në një regjistrues të vogël të mjekut, ndërsa aftësitë muzikore të motrave Berggren ishin formuar në shkollë dhe në shkollë. kori i një kishe në [[Gothenburg]]. === Teknike Noir === Para viteve 1990 Jonas kishte një projekt specifik muzikor; Teknike Noir. Emri është marrë nga një shenjë e klubit të natës që shfaqet në filmin e parë [[Terminator]]. Ajo u formua në 1986-1987 dhe fillimisht ishte një treshe e formuar nga Johnny Lindén dhe Nicklas Tränk, së bashku me Jonas Berggren. Në nevojë për një mbështetje shumë më të fortë vokale, Jonas u propozoi motrave të tij që të ishin inputi kryesor në zëra, ata ranë dakord dhe së bashku u mbyllën në bodrumin e shtëpisë për të filluar punën për këngë të reja. Ndërsa Jenny dhe Linn u përfshinë më shumë në grup, muzika mori një tingull më të ndritshëm, më ritmik. Meloditë [[Techno Music|Techno]] që ata përjetuan sollën në jetë këngët e para që vëllezërit kompozuan, duke përfshirë "Hear Me Calling" (dikur quheshin "Hipnotized"), "I ri dhe Krenar" dhe "Vetëm Kaosi" Këngë të thjeshta që u përfshinë më vonë në albumin e tyre të parë zyrtar si Ace Of Base. Në vitin 1989 Nicklas Tränk u largua nga grupi për të punuar në TV dhe animacion 3-D, ndërsa Johnny Lindén vendosi të përqëndrohet në karrierën e tij si stilist grafik.<ref>{{Cita web|url=http://www.jennyberggren.net/ace-of-base/|título=Ace of Base – The Jenny Source|fechaacceso=20 de enero de 2019|idioma=de-CH|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20190121064433/http://www.jennyberggren.net/ace-of-base/|fechaarchivo=21 janar 2019}}</ref> Pastaj Jonas, drejtuesi i grupit, filloi të fërkonte shpatullat me disa muzikantë të rinj suedezë, duke tërhequr vëmendjen e tij tek një në veçanti, Ulf Ekberg. Ulf ishte një muzikant i ri amator që kishte një projekt vallëzimi së bashku me një vajzë. Në gusht 1990, Jonas Berggren ishte brenda disa orësh duke luajtur me grupin e tij në një festival shumë të madh të Edinburgh. Në të njëjtin festival, menjëherë në një skenë tjetër, Rolling Stones interpretoi para 100,000 njerëzve, ndërsa grupi Jonas (Tech Noir) performoi në një nga fazat kryesore për 2,000 njerëz. Problemi ishte se njëri prej anëtarëve të grupit pësoi një fobi skenike, nuk ishte në gjendje të merrej me emocione dhe nuk pranoi të luante pak para atij koncerti jashtëzakonisht të rëndësishëm. Kështu Jonas i kërkoi mikut të tij Ulf që ta zëvendësonte. Më parë, Ulf kishte punuar me Jonas si një sesion dhe muzikant regjistrimi në studio, por që nga atëherë të dy kanë punuar së bashku. Ace of Base është grupi më i suksesshëm në botë. Në 1997, dokumentari Ace of Base "Historia jonë" lëshoi videoklipe të grupit kur ata luanin Tech Noir në diskotekat lokale në Gothenburg në 1990. Ju mund të shihni një Jonas Berggren të dobët, energjik Ulf Ekberg duke vallëzuar dhe xhiruar, dhe Linn dhe Jenny veshur të njëjtin stil të veshjes dhe flokët (kaçurrelë dhe të zezë) Diçka shumë kurioze pasi Linn ishte parë gjithmonë bjonde.<ref>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/watch?v=9kOv6enhUII|título=technoir clip from Our Story original Ace Of Base}}</ref> === Ace Of Base === Stili muzikor i Tech Noir ndryshonte gjatë punës së kompozicionit të bërë nga Ulf dhe Jonas. Grupi gjurmoi stilin e tyre muzikor duke përdorur ndikime reggae për t'u përfshirë në ritmin e kërcimit të pop-it. Në fillim të vitit 1991, grupi ndryshoi emrin nga Tech Noir në Ace of Base. Arsyeja ishte sepse njerëzit kishin probleme në shqiptimin dhe shqiptimin e emrit, dhe ishte edhe një grup tjetër në Suedi që e quajti atë. Ekzistojnë shumë versione se si lindi ky emër i ri, por edhe vetë anëtarët e grupit nuk janë të qarta. Ajo që dihet është se emri është shpikur nga Ulf Ekberg dhe fillimisht ka lindur duke iu referuar akseve në kuvertë - të cilat janë 4 (si anëtarë të grupit) - dhe një tkurrje e fjalës "bodrum" që do të thotë bodrum në Anglisht (vend ku ata kompozuan këngët e tyre të para) deri në '' bazë '' dhe prej aty lind ACE OF BASE, që në thelb do të thotë '' AKSIMI I BAZAVE ''. === MegaRecords === Pas regjistrimit të demos me këngë origjinale, përfshirë "All That She Wants", grupi shkoi në Stokholm, ku vizituan të gjitha kompanitë kryesore të regjistrimit. Askush nuk tregoi interes. (Jonas më vonë kujtoi se dikush i shpjegoi atij se këngët ishin "shumë të dukshme, shumë të thjeshta"). Nuk funksionoi në vendin e tyre, kështu që grupi vendos të udhëtojë në [[Kopenhagen]], [[Danimarkë]] dhe të provojë fatin e tyre atje. Kështu ndodhi që një etiketë e re e quajtur [[MegaRecords]] po rekrutonte artistë të rinj dhe pasi dëgjoi demonstratat e suedezëve ata u mahnitën dhe nuk nguruan t'i bënin ata të nënshkruanin një kontratë. === Denniz Pop === Gjatë prodhimit të albumit të parë në [[Tuff Studios]], Ace of Base takon [[Denniz Pop]] një prodhues të famshëm suedez, i cili deri në atë kohë kishte punuar me artistë me famë botërore si Dr. Alban. Grupi i dha atij një demo kasetë të "All That She Wants" (e titulluar më parë "Z. Ace"), kjo ishte mbërthyer në radion e makinës së tij për një kohë të gjatë, përtacia e tij për të rregulluar atë mosfunksionim përfitoi Ace Nga Base pasi ishte e vetmja gjë që Denniz mund të dëgjonte gjatë kursit të përditshëm nga shtëpia e tij në [[studiot Cheiron]], ku ai punoi; prodhuesi vendosi të punojë me bandën për një projeksion ndërkombëtar duke prodhuar për momentin vetëm atë demo të cilën ai vendosi të jepte një emër më të përshtatshëm dhe lindi "[[All That She Wants]]" për LP. === Beqaret === "Wheel Of Fortune" ishte e vetmja e vetme e lëshuar nga Ace of Base, pritjet u vendosën që ai të futej në tabelë, por single nuk arriti të bëjë tabelat për Danimarkën. Ishte rikthimi i tretë i single-it kur godet radion dhe shijen e publikut, duke u konsoliduar falë faktit që ata regjistruan një video që u vlerësua shumë për thjeshtësinë e ekzekutimit të saj dhe, në të njëjtën kohë, për kompleksitetin e kuptimit të tij. Simboli arriti shpejt numrin 2 në chartet daneze dhe MegaRecords së shpejti vendosën të publikojnë një teke të dytë: "[[All That She Wants]]", e cila ishte në rrugën e saj për tu bërë një këngë shumë e njohur dhe do të ishte letra e sigurt që Ace of Base do të luante për ta bërë veten të njohur. Kompania financoi një video dhe beqarja u publikua në gjysmën e parë të 1992, me një strategji të mirë promovuese. Single arriti numrin një në të gjitha renditjet dhe kanalet e televizionit evropian, duke qëndruar për javë me radhë në pozicionet më të larta. Në këtë mënyrë [[LP]] [[Happy Nation]] është hedhur në të gjithë kontinentin me shitje që tejkaluan pritjet e kompanisë. Fitimet filluan të hynin dhe MegaRecords ishte e lumtur. Ndërkohë në Jug të [[Evropës]] Ace of Base theu rekordin me "All That She Wants", video filloi të transmetohet nga [[MTV]]. Beqaret “Happy Nation” u konsolidua si numri një në tabelat evropiane. === Arista Records === Ace of Base nuk ishin të njohura në [[Shtetet e Bashkuara]]. MegaRecords u përpoq t'i bënte ata të punojnë duke treguar potencialin e madh të grupit, por ata nuk patën sukses. [[Clive Davis]], pronar i [[Arista Records]], një nga kompanitë më të mëdha të regjistrimit në Shtetet e Bashkuara dhe Azinë, ishte me pushime në Evropë duke lundruar në [[Mesdheun]] në jahtin e tij, kur ai akordoi në MTV dhe shikoi Ace of Base për herë të parë. Sapo ai zbarkoi në Kopenhagë, ai shkoi në MegaRecords dhe pyeti për të drejtat për një shpërndarje masive në pjesën tjetër të botës së Ace of Base. "All That She Wants" u lëshua së bashku me LP [[Shenjën]] nën të drejtat dhe shitjet e Arista u rritën shumë në numrin një në grafikët [[Billboard]]. Ace of Base nënshkruan kontratë me Arista Records për të lëshuar një album botëror debutues. === Ndjesia e re suedeze === [[The Sign]] është emri i dhënë për albumin debutues të grupit suedez, prodhuar nga Denniz Pop dhe i regjistruar në [[Cheiron Studios]]. Shenja është në thelb versioni amerikan i "Happy Nation" me tre këngë të reja: "Don't Turn Around", "The Sign" dhe "Living In Danger", dhe versionet e ristastruar të "Voulez-Vous Danser" dhe "Happy Nation", dhe për Evropën dhe Kanada albumi lëshohet nën emrin [[Happy Nation US Version]], me të njëjtat këngë nga The Sign plus një bonus të quajtur “Hear Me Calling” dhe këngë të tjera nga LP e vjetër, pa marrë në konsideratë rrugën e shkurtër “Dimensioni i thellësisë”, e cila është vetëm një udhë instrumentale. === Happy Nation Happy Dollars === Albumi debutues shiti 23 milion kopje dhe u vulos në Guinness World Record si "Albumi i parë më i shitur në botë". Ace Of Base u kurorëzuan ABBA e re, grupi arriti çmime të shumta në të gjithë botën, për të përmendur disa: 6 [[World Music Awards]], 3 [[Billboard Awards]], 3 çmime në [[American Music Awards]], 2 [[BMI]], disa [[Grammy]] Evropë, dhe dy nominime në Amerikën e Veriut [[Grammy]]. Më 2 Prill 1994 Ace Of Base thyen tabelat [[Billboard]], duke arritur albumin dhe beqar njëkohësisht në numrin një ("The Sign"). "Don't Turn Around", kopertina e parë e bërë nga grupi, dhe "Living In Danger", vazhdojnë me suksesin e grupit, duke marrë përsëri numrin një në renditjen botërore, albumi tashmë arriti në 8 milion kopje të shitura vetëm në Shtetet e Bashkuara. === Fansat që vrasin === Më 27 Prill 1994, Manuela Behrendt, një fanse e grupit Suedez, dukshëm e mërzitur psikikisht, sulmoi Jenny-in me thikë ndërsa flinte në dhomën e saj. Jenny u zgjua nga një i huaj i cili vuri një thikë në qafë dhe e detyroi të shkonte në dhomën e gjumit të prindërve të saj. Ishin ata që arritën të mbanin vajzën 21-vjeçare gjermane, e cila u arrestua nga policia suedeze me akuzën e dhunimit në shtëpi. Brigitta Wenneber-Berggren, nëna e Jenny, mori një prerje në njërën prej duarve gjatë luftës që bëri me agresorin për të hequr armën. "Fanatiku" nuk mund të vinte këmbë përsëri në Suedi për pesë vjet pas vuajtjes së dënimit me burg. === Kalimi i urës === [[The Bridge]] Ishte albumi i dytë nga grupi suedez, një album që përmbledh kompozime nga të katër anëtarët. Ata secili kontribuan në tre kompozime të ngurta dhe albumi u promovua pothuajse kudo në botë. Falë beqareve "Lucky Love" të publikuara në Shtator 1995, "Beautiful Life" dhe "Never Gonna Say I'm Sorry" në 1996, albumi arriti të shiste më shumë se 5 milion kopje. Në shkurt 1996 grupi u paraqit në [[XXXVII Viña del Mar International Song Festival]] me disa të meta teknike, por arriti të kënaqë publikun. === Linn jashtë vëmendjes === Për vitin 1997 ata u thirrën për të performuar në [[World Music Awards]] për të qenë grupi më i shitur [[Skandinav]] në botë. Banda interpretoi "Ravine" në skenë, por diçka nuk shkoi. Vetëm Jenny ishte para dhe motra e saj Linn ishte në tastierë duke bërë korët me syze të zeza që mbulonin gjysmën e fytyrës së saj. Linn u hoq nga skena pas performancës dhe që prej asaj kohe nuk është më pjesë e imazhit të grupit. Banda njoftoi se anëtarja bjonde po kapërcen [[stresin]] të ashpër. === Lule për një kthim === Gjatë vitit 1998 grupi lëshoi në të gjithë Evropën [[Flowers (albumi Ace of Base|Flowers]] albumi i tyre i tretë, i cili përfshin hitin "Life Is A Flower", një sukses në tabelat e kontinentit të vjetër; e ndjekur nga "Cruel Summer", një version i grupit të viteve 80 'Pop [[Bananarama]], një teke që gjithashtu ndihmoi në lansimin e albumit në Amerikë nën emrin e të njëjtit single. Duke u mbështetur në suksesin, grupi regjistron një version të veçantë të versionit së bashku me një Boy-Band Francez të quajtur [[Alliage]], i cili ndihmon për ta bërë beqarin një hit në Francë dhe për të arritur një audiencë më të re që nuk e dinte Ace of Base. Pas suksesit të regjistruar nga "Life is a Flower" dhe "Cruel Summer", në Evropë "Travel To Romantis", "Always Have, Always Will" dhe "Cecilia" janë lëshuar si beqare që nuk arritën të barazojnë lojën ajrore dhe shitjet nga dy teke të mëparshme. Në Amerikë publikohen dy prerje promovuese (përveç "Cruel Summer") këngët "Kurdo që të jesh afër meje" dhe "Everytime it Rains", të dy kaluan pa u vënë re nga publiku masiv. Për një kohë grupi vendos të bëjë pushime dhe të rindërtojë jetën e tyre personale, Jonas kthehet në shtëpi me gruan e tij Birthe Haughland dhe dy fëmijët e tyre, Ulf iu përkushtua fërkimit të shpatullave me biznesin e shfaqjes evropiane, ku takoi modelen Johanna Aybar, dhe u martua, Ulf dhe Johanna aktualisht kanë tre fëmijë. Ndërkohë, Jenny dhe burri i saj i tanishëm Jakob Petrén filluan të punojnë për kisha duke bërë muzikë, koncerte bamirësie dhe madje Jenny bashkëpunuan me zë me muzikantë të tjerë nga Evropa. === Diskografia === {| class="wikitable" !align="center"|An !align="center"|Titlu !align="center" valign="top" width="40"|<small>SHBA</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>UK</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>Kanada</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>Suedia</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>Brazili</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>Danimarka</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>Norvegjia</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>Finlanda</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>Gjermania</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>Zvicra</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>Austria</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>Spanja</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>Franca</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>Hollanda</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>Irlanda</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>Japonia</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>Australia</small> !align="center" valign="top" width="40"|<small>NZ</small> |- |align="center"|1993 |align="center"|"[[All That She Wants]]" !align="center"|#2 !align="center"|#1 !align="center"|#2 !align="center"|#3 !align="center"|#1 !align="center"|#1 !align="center"|#2 !align="center"|#1 !align="center"|#1 !align="center"|#1 !align="center"|#1 !align="center"|#1 !align="center"|#2 !align="center"|#4 !align="center"|#2 !align="center"|#1 !align="center"|#1 !align="center"|#3 |- |align="center"|1993 |align="center"|"[[Wheel of Fortune (Ace of Base song)|Wheel Of Fortune]]" |align="center"|— !align="center"|#20 |align="center"|— !align="center"|#3 |align="center"|#2 !align="center"|#2 !align="center"|#1 |align="center"|— !align="center"|#4 !align="center"|#5 !align="center"|#6 !align="center"|#21 !align="center"|#2 !align="center"|#5 !align="center"|#18 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |-bgcolor="#d9edff" |align="center"|1993 |align="center"|'''''[[Happy Nation]]''''' |align="center"|— |align="center"|'''#21''' |align="center"|— |align="center"| |align="center"|'''#3''' |align="center"|'''#1''' |align="center"|'''#1''' |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|'''#2''' |align="center"|'''#3''' |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|'''#5''' |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |align="center"|1993 |align="center"|"[[Happy Nation (song)|Happy Nation]]" |align="center"|— !align="center"|#40 |align="center"|— !align="center"|#4 |align="center"| |align="center"| !align="center"|#6 |align="center"| !align="center"|#7 !align="center"|#23 !align="center"|#6 |align="center"| !align="center"|#1 !align="center"|#5 |align="center"| |align="center"| !align="center"|#80 !align="center"|#22 |- |align="center"|1993 |align="center"|"[[Waiting for Magic]]" |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#2 |align="center"|— |align="center"|#4 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |align="center"|1993 |align="center"|"[[The Sign (song)|The Sign]]" !align="center"|#1 !align="center"|#2 !align="center"|#1 !align="center"|#2 !align="center"|#1 !align="center"|#3 !align="center"|#5 |align="center"|— !align="center"|#1 !align="center"|#4 !align="center"|#3 !align="center"|#1 !align="center"|#5 !align="center"|#3 !align="center"|#2 |align="center"|— !align="center"|#1 !align="center"|#1 |- |-bgcolor="#d9edff" |align="center"|1993 |align="center"|'''''[[Happy Nation#The Sign|Happy Nation (U.S. Version)]]''''' |align="center"|— |align="center"|'''#1''' |align="center"|— |align="center"|'''#3''' |align="center"|'''#1''' |align="center"|— |align="center"|'''#13''' |align="center"|— |align="center"|'''#1''' |align="center"|'''#8''' |align="center"|'''#3''' |align="center"|'''#5''' |align="center"|'''#1''' |align="center"|'''#2''' |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|'''#9''' |align="center"|'''#1''' |- |-bgcolor="#d9edff" |align="center"|1993 |align="center"|'''''[[Happy Nation#The Sign|The Sign]]''''' |align="center"|'''#1''' |align="center"|— |align="center"|'''#1''' |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|'''#3''' |align="center"|— |align="center"|— |- |align="center"|1994 |align="center"|"[[Don't Turn Around]]" !align="center"|#4 !align="center"|#5 !align="center"|#1 !align="center"|#2 !align="center"|#2 !align="center"|#9 |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#6 !align="center"|#14 !align="center"|#8 |align="center"|— !align="center"|#17 !align="center"|#7 !align="center"|#8 |align="center"|— !align="center"|#11 !align="center"|#8 |- |align="center"|1994 |align="center"|"[[Living in Danger]]" !align="center"|#20 !align="center"|#18 !align="center"|#4 !align="center"|#15 !align="center"| |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#24 !align="center"|#26 !align="center"|#19 |align="center"|— !align="center"|#36 !align="center"|#27 !align="center"|#12 |align="center"|— |align="center"|'''#30''' |align="center"|— |- |align="center"|1995 |align="center"|"[[Lucky Love]]" !align="center"|#30 !align="center"|#20 !align="center"|#2 !align="center"|#1 !align="center"|#1 !align="center"|#2 !align="center"|#12 !align="center"|#1 !align="center"|#13 !align="center"|#19 !align="center"|#14 !align="center"|#6 !align="center"|#9 !align="center"|#16 |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#11 !align="center"|#12 |- |-bgcolor="#d9edff" |align="center"|1995 |align="center"|'''''[[The Bridge (Ace of Base album)|The Bridge]]''''' |align="center"|'''#29''' |align="center"|'''#66''' |align="center"|'''#13''' |align="center"|'''#1''' |align="center"|'''#5''' |align="center"| |align="center"|'''#20''' |align="center"|'''#2''' |align="center"|'''#8''' |align="center"|'''#4''' |align="center"|'''#10''' |align="center"|'''#42''' |align="center"|'''#3''' |align="center"|'''#17''' |align="center"|— |align="center"|'''#16''' |align="center"|'''#46''' |align="center"|'''#28''' |- |align="center"|1995 |align="center"|"[[Beautiful Life (këngë nga Ace of Base)|Beautiful Life]]" !align="center"|#15 !align="center"|#15 !align="center"|#1 !align="center"|#22 !align="center"|#1 !align="center"|#2 |align="center"|— !align="center"|#3 !align="center"|#20 !align="center"|#33 !align="center"|#24 |align="center"|— !align="center"|#10 !align="center"|#27 !align="center"|#12 |align="center"|— !align="center"|#11 !align="center"|#44 |- |align="center"|1996 |align="center"|"[[Never Gonna Say I'm Sorry]]" !align="center"|#106 |align="center"|— !align="center"|#53 !align="center"|#4 |align="center"| !align="center"|#12 |align="center"|— !align="center"|#17 !align="center"|#44 |align="center"|— !align="center"|#38 |align="center"|— !align="center"|#41 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#79 |align="center"|— |- |align="center"|1998 |align="center"|"[[Life Is a Flower]]" |align="center"|— !align="center"|#5 |align="center"|— !align="center"|#5 |align="center"| !align="center"|#2 !align="center"|#20 !align="center"|#3 !align="center"|#20 !align="center"|#18 !align="center"|#15 !align="center"|#7 !align="center"|#16 !align="center"|#40 !align="center"|#19 |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#29 |- |-bgcolor="#d9edff" |align="center"|1998 |align="center"|'''''[[Flowers (Ace of Base album)|Flowers]]''''' |align="center"|— |align="center"|'''#15''' |align="center"|— |align="center"|'''#5''' |align="center"|'''#6''' |align="center"|— |align="center"|'''#12''' |align="center"|'''#2''' |align="center"|'''#3''' |align="center"|'''#1''' |align="center"|'''#15''' |align="center"|'''#38''' |align="center"|'''#16''' |align="center"|'''#50''' |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|'''#217''' |align="center"|— |- |align="center"|1998 |align="center"|"[[Cruel Summer]]" !align="center"|#10 !align="center"|#8 !align="center"|#5 !align="center"|#13 |align="center"| !align="center"|#4 |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#25 !align="center"|#21 !align="center"|#28 |align="center"|— !align="center"|#24 !align="center"|#55 |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#59 !align="center"|#40 |- |-bgcolor="#d9edff" |align="center"|1998 |align="center"|'''''[[Cruel Summer (Ace of Base album)|Cruel Summer]]''''' |align="center"|'''#101''' |align="center"|— |align="center"|'''#23''' |align="center"|— |align="center"| |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|'''#14''' |align="center"|— |align="center"|— |- |align="center"|1998 |align="center"|"[[Whenever You're Near Me]]" !align="center"|#76 |align="center"|— !align="center"|#71 |align="center"|— |align="center"|#57 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |align="center"|1998 |align="center"|"[[Travel to Romantis]]" |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|#20 |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#61 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |align="center"|1998 |align="center"|"[[Always Have Always Will|Always Have, Always Will]]" |align="center"|— !align="center"|#12 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"| !align="center"|#47 !align="center"|#29 !align="center"|#15 |align="center"| |align="center"| !align="center"|#78 !align="center"|#15 |align="center"|— !align="center"|#61 |align="center"|— |- |align="center"|1999 |align="center"|"[[Everytime It Rains]]" |align="center"|— !align="center"|#22 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |align="center"|1999 |align="center"|"[[C'est La Vie (Always 21)]]" |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#38 |align="center"|— !align="center"|#10 |align="center"|— !align="center"|#11 !align="center"|#64 !align="center"|#100 |align="center"|— !align="center"|#1 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |-bgcolor="#d9edff" |align="center"|1999 |align="center"|'''''[[Singles of the 90s|Singles Of The 90s]]''''' |align="center"|— |align="center"|'''#62''' |align="center"|— |align="center"|'''#36''' |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|'''#35''' |align="center"|'''#29''' |align="center"|'''#21''' |align="center"|'''#14''' |align="center"|'''#32''' |align="center"|'''#24''' |align="center"|'''#25''' |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|'''#23''' |align="center"|'''#244''' |align="center"|— |- |align="center"|2000 |align="center"|"[[Hallo Hallo (Ace of Base song)|Hallo Hallo]]" |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#12 !align="center"|#99 |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#21 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |-bgcolor="#d9edff" |align="center"|2000 |align="center"|'''''[[Greatest Hits (Ace of Base album)|Greatest Hits]]''''' |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |align="center"|2002 |align="center"|"[[Beautiful Morning]]" |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#14 |align="center"|— !align="center"|#18 |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#38 !align="center"|#32 !align="center"|#47 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |-bgcolor="#d9edff" |align="center"|2002 |align="center"|'''''[[Da Capo (Ace of Base album)|Da Capo]]''''' |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|'''#25''' |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|'''#40''' |align="center"|— |align="center"|'''#48''' |align="center"|'''#23''' |align="center"|'''#61''' |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|'''#10''' |align="center"|— |align="center"|— |- |align="center"|2002 |align="center"|"[[The Juvenile]]" |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#78 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |align="center"|2003 |align="center"|"[[Unspeakable (song)|Unspeakable]]" |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— !align="center"|#45 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|#17 !align="center"|#97 |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |align="center"|2015 |align="center"|"[[Hidden Gems (Ace of Base)|Hidden Gems Album 2015]]" |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| !align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |- |-bgcolor="#d9edff" |align="center"|2020 |align="center"|'''''[[Hidden Gems Vol.2(Ace of Base)|Hidden Gems Vol.2 Album]]''''' |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |} == Referimet == [[Kategoria:Grupe të viteve 1990]] [[Kategoria:Grupet muzikore të themeluara në vitin 1987]] [[Kategoria:Grupe muzikore pop]] [[Kategoria:Grupe muzikore suedeze]] pi5mnklbd7bdj3ijo1hihekbryz0tq3 0 277807 3006623 2987923 2026-07-06T19:41:16Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006623 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Photovoltaik_Dachanlage_Hannover_-_Schwarze_Heide_-_1_MW.jpg|parapamje| Panele diellore të montuara në një çati]] [[File:Heroid Shehu Bajgore, Maja e Bajrakit 100 0734.jpg|thumb|Panele diellore në [[Maja e Bajrakut|Majen e Bajrakut]], [[Kosovë]]]] '''Paneli diellor''' ose thjesht '''paneli solar''' është një montim i qelizave fotovoltaike në një kornizë energjetike solare. Panelet diellore përdorin [[rrezet e diellit]] si burim energjie për të gjeneruar [[Elektriciteti|elektricitet me]] rrymë direkte. Një koleksion i moduleve PV quhet një panel PV dhe një sistem panelesh PV quhet një ''grup panelesh''. Vargjet e një sistemi fotovoltaik furnizojnë me [[Energjia solare|energji elektrike diellore pajisjet]] elektrike. == Historiku == [[Skeda:Children_of_the_Sun_Solar_Initiative_(48132850231).jpg|parapamje| Punëtorët instalojnë panele diellore në çati të objekteve për banim]] Në vitin 1839, aftësia e disa materialeve për të krijuar një ngarkesë elektrike nga ekspozimi i dritës u vëzhgua për herë të parë nga Alexandre-Edmond Becquerel.<ref>{{Cite journal|date=prill 2009|title=April 25, 1954: Bell Labs Demonstrates the First Practical Silicon Solar Cell|url=http://www.aps.org/publications/apsnews/200904/physicshistory.cfm|journal=APS News|publisher=American Physical Society|volume=18|issue=4}}</ref> Megjithëse këto panele diellore fillestare ishin shumë joefikase edhe për pajisjet e thjeshta elektrike, ato u përdorën si një instrument për të matur dritën.<ref>{{Cite web|last=Christian|first=M|title=The history of the invention of the solar panel summary.|url=https://www.energymatters.com.au/panels-modules/|access-date=25 janar 2019|website=Engergymatters.com|publisher=Energymatters.com}}</ref> Vëzhgimi nga Becquerel nuk u përsërit deri në vitin 1873, kur Willoughby Smith zbuloi se ngarkesa mund të shkaktohej nga goditja e dritës nga seleniumi. Pas këtij zbulimi, William Grylls Adams dhe Richard Evans Day botuan vepr;n me titull "Veprimi i dritës në selen" në vitin 1876, duke përshkruar eksperimentin që ata përdorën për të përsëritur rezultatet e Smith.<ref>{{Cite journal|date=prill 2009|title=April 25, 1954: Bell Labs Demonstrates the First Practical Silicon Solar Cell|url=http://www.aps.org/publications/apsnews/200904/physicshistory.cfm|journal=APS News|publisher=American Physical Society|volume=18|issue=4}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.aps.org/publications/apsnews/200904/physicshistory.cfm "April 25, 1954: Bell Labs Demonstrates the First Practical Silicon Solar Cell"]. ''APS News''. American Physical Society. '''18''' (4). April 2009.</cite></ref><ref>{{Cite journal|last=Adams|first=William Grylls|last2=Day|first2=R. E.|date=1 janar 1877|title=IX. The action of light on selenium|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London|language=en|volume=167|pages=313–316|doi=10.1098/rstl.1877.0009|issn=0261-0523|doi-access=free}}</ref> Në vitin 1881, Charles Fritts krijoi panelin e parë diellor komercial, i cili u raportua nga Fritts si "i vazhdueshëm, konstant dhe me forcë të konsiderueshme jo vetëm nga ekspozimi ndaj dritës së diellit, por edhe ndaj dritës së zbehtë, të shpërndarë të ditës".<ref>{{Cite news|last=Meyers|first=Glenn|date=31 dhjetor 2014|title=Photovoltaic Dreaming 1875--1905: First Attempts At Commercializing PV|work=cleantechnica.com|publisher=Sustainable Enterprises Media Inc.|agency=CleanTechnica|url=https://cleantechnica.com/2014/12/31/photovoltaic-dreaming-first-attempts-commercializing-pv/|access-date=7 shtator 2018}}</ref> Megjithatë, këto panele diellore ishin shumë joefikase, veçanërisht në krahasim me termocentralet me qymyr. Në vitin 1939, Russell Ohl krijoi modelin e qelizave diellore që përdoret në shumë panele diellore moderne. Ai e patentoi dizajnin e tij në vitin 1941.<ref>{{Cite web|last=Ohl|first=Russell|date=27 maj 1941|title=Light-sensitive electric device|url=https://patents.google.com/patent/US2402662|access-date=7 shtator 2018|website=Google}}</ref> Në vitin 1954, ky dizajn u përdor për herë të parë nga Bell Labs për të krijuar qelizën e parë diellore të [[Silici|silikonit komercialisht të zbatueshme.]]<ref name=":0">{{Cite journal|date=prill 2009|title=April 25, 1954: Bell Labs Demonstrates the First Practical Silicon Solar Cell|url=http://www.aps.org/publications/apsnews/200904/physicshistory.cfm|journal=APS News|publisher=American Physical Society|volume=18|issue=4}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.aps.org/publications/apsnews/200904/physicshistory.cfm "April 25, 1954: Bell Labs Demonstrates the First Practical Silicon Solar Cell"]. ''APS News''. American Physical Society. '''18''' (4). April 2009.</cite></ref> Në vitin 1957, Mohamed M. Atalla zhvilloi procesin e pasivimit të sipërfaqes së silikonit nga oksidimi termik në Bell Labs.<ref>{{Cite book|last=Black|first=Lachlan E.|url=https://core.ac.uk/download/pdf/156698511.pdf|title=New Perspectives on Surface Passivation: Understanding the Si-Al2O3 Interface|date=2016|publisher=Springer|isbn=9783319325217|page=13}}</ref><ref name="Lojek">{{Cite book|last=Lojek|first=Bo|url=https://archive.org/details/historysemicondu00loje_697|title=History of Semiconductor Engineering|date=2007|publisher=[[Springer Science & Business Media]]|isbn=9783540342588|pages=[https://archive.org/details/historysemicondu00loje_697/page/n128 120]& 321–323|url-access=limited}}</ref> Procesi i pasivimit të sipërfaqes asokohe ka qenë kritik për efikasitetin e qelizave diellore .<ref>{{Cite book|last=Black|first=Lachlan E.|url=https://core.ac.uk/download/pdf/156698511.pdf|title=New Perspectives on Surface Passivation: Understanding the Si-Al2O3 Interface|date=2016|publisher=Springer|isbn=9783319325217}}</ref> == Përmbledhje == [[Skeda:From_a_solar_cell_to_a_PV_system.svg|parapamje| Prej një qelizë diellore në një sistem PV]] Modulet fotovoltaike përdorin energjinë e dritës ([[Fotoni|fotonet]]) nga Dielli për të gjeneruar energji elektrike nëpërmjet efektit fotovoltaik . Shumica e moduleve përdorin qeliza silikoni kristalor të bazuara në vafer ose qeliza me shtresë të hollë . Anëtari strukturor (mbartës i ngarkesës) i një moduli mund të jetë ose shtresa e sipërme ose shtresa e pasme. Qelizat duhet të mbrohen nga dëmtimet mekanike dhe lagështia. Shumica e moduleve janë të ngurtë, por disponohen edhe ato gjysmë fleksibël të bazuara në qeliza me shtresë të hollë. Qelizat zakonisht lidhen elektrikisht në seri, njëra me tjetrën me tensionin e dëshiruar dhe më pas paralelisht për të rritur rrymën. Fuqia (në [[Watt|vat]]) e modulit është prodhimi matematikor i [[Diferenca potenciale|tensionit]] (në [[Volti|volt]]) dhe [[Rryma elektrike|rrymës]] (në [[Amperi|amper]]) të modulit. Specifikimet e prodhimit për panelet diellore janë marrë në kushte standarde, të cilat nuk janë kushtet reale të funksionimit ndaj të cilave ekspozohen panelet diellore në vendin e instalimit.<ref>{{Cite journal|last=Kifilideen|first=Osanyinpeju|last2=Adewole|first2=Aderinlewo|last3=Adetunji|first3=Olayide|last4=Emmanuel|first4=Ajisegiri|year=2018|title=Performance Evaluation of Mono-Crystalline Photovoltaic Panels in Funaab,Alabata, Ogun State, Nigeria Weather Condition|journal=International Journal of Innovations in Engineering Research and Technology|volume=5|issue=2|pages=8–20}}</ref> Një kuti bashkimi PV është ngjitur në pjesën e pasme të panelit diellor dhe funksionon si ndërfaqja e tij e daljes. Lidhjet e jashtme për shumicën e moduleve fotovoltaike përdorin lidhës MC4 për të lehtësuar lidhjet e lehta kundër motit me pjesën tjetër të disa sistemeve. Mund të përdoret gjithashtu një ndërfaqe USB e energjisë.  Lidhjet elektrike të moduleve bëhen në seri për të arritur tensionin e dëshiruar të daljes ose paralelisht për të siguruar një aftësi të dëshiruar rryme (amper) të panelit diellor ose të sistemit PV. Telat përçues që heqin rrymën nga modulet kanë madhësinë sipas vlerësimit aktual dhe mund të përmbajnë argjend, bakër ose metale të tjera kalimtare jomagnetike përçuese. [[Dioda|Diodat]] anashkaluese mund të inkorporohen ose përdoren nga jashtë, në rast të hijes së pjesshme të modulit, për të maksimizuar prodhimin e pjesëve të modulit ende të ndriçuara.  Panelet diellore përdorin gjithashtu korniza metalike të përbëra nga komponentë mbajtëse, kllapa, forma reflektori dhe koritë për të mbështetur më mirë strukturën e panelit. Çdo modul vlerësohet sipas [[Rryma e vazhduar|fuqisë së tij dalëse DC]] në kushtet standarde të provës (STC) dhe për këtë arsye fuqia dalëse në terren mund të ndryshojë. Fuqia zakonisht varion nga 100 në 365 [[Watt|Watts]] (W). Efikasiteti i një moduli përcakton sipërfaqen e një moduli me të njëjtin rezultat të vlerësuar{{Snd}}një modul 8% efikas 230 W do të ketë dyfishin e sipërfaqes së një moduli 230 W me efikasitet 16%. Disa module diellore të disponueshme në treg tejkalojnë efikasitetin 24%.<ref>{{Cite web|last=Ulanoff|first=Lance|date=2 tetor 2015|title=Elon Musk and SolarCity unveil 'world's most efficient' solar panel|url=https://mashable.com/2015/10/02/elon-musk-solarcity-new-solar-panel/#Y3BehZNL7iqr|access-date=9 shtator 2018|website=[[Mashable]]}}</ref><ref>{{Cite web|last=da Silva|first=Wilson|date=17 maj 2016|title=Milestone in solar cell efficiency achieved|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2016/05/160517121811.htm|access-date=9 shtator 2018|website=[[ScienceDaily]]|quote=A new solar cell configuration developed by engineers at the University of New South Wales has pushed sunlight-to-electricity conversion efficiency to 34.5% -- establishing a new world record for unfocused sunlight and nudging closer to the theoretical limits for such a device.}}</ref> Aktualisht, shkalla më e mirë e arritur e konvertimit të dritës së diellit (efikasiteti i modulit diellor) është rreth 21.5% në produktet e reja tregtare<ref>{{Cite web|date=25 korrik 2014|title=SunPower e20 Module|url=http://us.sunpower.com/homes/products-services/solar-panels/e-series/|access-date=19 dhjetor 2021|archive-date=1 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701144231/http://us.sunpower.com/homes/products-services/solar-panels/e-series/|url-status=dead}}</ref> zakonisht më e ulët se efikasiteti i qelizave të tyre të izoluara. Modulet diellore më efikase të prodhuara në masë  kanë vlera të densitetit të fuqisë deri në 175 W/m ² (16,22 W/ft ² ).<ref>{{Cite web|title=HIT® Photovoltaic Module|url=http://www.panasonic.com/business/pesna/includes/pdf/eco-construction-solution/HIT_Power_220A_Datasheet.pdf|access-date=25 nëntor 2016|publisher=Sanyo / Panasonic}}</ref> Shkencëtarët nga Spectrolab, një degë e [[Boeing]], kanë raportuar zhvillimin e qelizave diellore me shumë lidhje me një efikasitet prej më shumë se 40%, një rekord i ri botëror për qelizat diellore fotovoltaike.<ref>KING, R.R., et al., Appl. Phys. Letters 90 (2007) 183516.</ref> Shkencëtarët e Spectrolab parashikojnë gjithashtu se qelizat diellore të përqendrimit mund të arrijnë efikasitet më shumë se 45% ose edhe 50% në të ardhmen, me efikasitet teorik që janë rreth 58% në qelizat me më shumë se tre kryqëzime. Faktori i kapacitetit të paneleve diellore është i kufizuar kryesisht nga [[Gjerësia gjeografike|gjerësia]] gjeografike dhe ndryshon ndjeshëm në varësi të mbulesës së reve, pluhurit, gjatësisë së ditës dhe faktorëve të tjerë. Në [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut|MB]] faktori i kapacitetit sezonal varion nga 2% (dhjetor) në 20% (korrik), me faktor mesatar vjetor të kapacitetit 10-11%, ndërsa në [[Spanja|Spanjë]] vlera arrin në 18%.<ref>{{Cite web|last=Mearns|first=Euan|date=2015-10-20|title=UK Solar PV Vital Statistics|url=http://euanmearns.com/uk-solar-pv-vital-statistics/|access-date=2021-07-14|website=Energy Matters|language=en-US|archive-date=21 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151021061428/http://euanmearns.com/uk-solar-pv-vital-statistics/|url-status=dead}}</ref> Globalisht, faktori i kapacitetit për parqet PV në shkallë të shërbimeve ishte 16.1% në vitin 2019.<ref>{{Cite web|title=Solar PV capacity factor globally 2020|url=https://www.statista.com/statistics/799330/global-solar-pv-installation-cost-per-kilowatt/|access-date=2021-07-14|website=Statista|language=en}}</ref> Në vitin 2018, pesë prodhuesit kryesorë të moduleve diellore në botë për sa i përket kapacitetit të transportit gjatë vitit kalendarik 2018 ishin Jinko Solar, JA Solar, Trina Solar, Longi Solar dhe Canadian Solar.<ref>{{Cite web|date=23 janar 2019|title=Top 10 solar module suppliers in 2018|url=https://www.pv-tech.org/editors-blog/top-10-solar-module-suppliers-in-2018|access-date=2019-10-24|website=PV Tech|language=en}}</ref> Në Shqipëri prodhuesi më i njohur i paneleve diellore është kampania Panele Besi,<ref>https://acp.al/company-listing/company/1502/Panele-Besi/</ref> ndërsa në Kosovë prodhuesi më i njohur i paneleve diellore është kompania Jaha Solar nga [[Fushë Kosova]].<ref>{{Cite web|url=https://greenkosovo.com/sq/artikulli-1/|title=Kopje e arkivuar|access-date=19 dhjetor 2021|archive-date=19 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211219115116/https://greenkosovo.com/sq/artikulli-1/|url-status=dead}}</ref> == Shih edhe == * [[Energjia]] * [[Energjia solare]] * [[Qelizat fotovoltaike]] * [[Energjia e ripërtëritshme]] * [[Prodhimi i Energjise Solare]] * [[Energjia diellore në Shqipëri]] == Referime == [[Kategoria:Energji diellore]] hs7n8s4s4iwm6fress8kd4dqkn1zp2x 0 278105 3006589 3001888 2026-07-06T16:51:01Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006589 wikitext text/x-wiki '''Edsilia Francisca Rombley''' (lindur më 13 shkurt 1978) është një këngëtare dhe prezantuese televizive holandeze. Ajo filloi karrierën e saj më 1995, si anëtare e grupit të vajzave holandeze Dignity. Rombley filloi karrierën e saj solo më 1996, pasi fitoi talent show-in holandez ''Soundmixshow'', më vonë fitoi në ''[[:en:European_Soundmix_Show|European Soundmix Show]]'' për dy vite radhazi. {{Infobox musical artist|Background=solo_singer|instrument=|label=|lindja=13 shkurt 1978 në [[Amsterdam]], [[Holandë]]|zhanri=Pop, R&B|profesioni=Këngëtare, prezantuese|vite aktiv=1995-akoma|foto=Edsilia Rombley - Persfoto 2 - Fotografie Nico Swartz (klein).jpg|titulli=Rombley në vitin 2009|foto_madhësia=250px}} Më 1998, Rombley fitoi ''Nationaal Songfestival 1998'' dhe përfaqësoi [[Holanda|Holandën]] në [[Festivali Evropian i Këngës 1998|Festivalin Evropian të Këngës 1998]] me këngën "Hemel en aarde", duke u vendosur në vendin e katërt. Ajo më vonë përfaqësoi Holandën në [[Festivali Evropian i Këngës 2007|Festivalin Evropian të Këngës 2007]] me këngën "On Top of the World", por nuk u kualifikua në finale. Në vitin 2009, Rombley organizoi sezonin e parë të njërës nga shfaqjet e talenteve të famshëm holandez ''Beste Zangers'', dhe tani do të bashkëprezantojë [[Festivali Evropian i Këngës 2020|Festivalin Evropian të Këngës 2020]] në [[Roterdami|Rotterdam]]. == Biografia == Rombley lindi në 13 shkurt 1978 në [[Amsterdami|Amsterdam]] në [[Holanda|Holandë]]. Prindërit e saj ishin nga [[Aruba]] dhe Curaçao (Antillat [[Antilet Holandeze|Hollandeze]]). == Diskografia == == Referimet == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == * {{Imdb emri|1488114|name=Edsilia Rombley}} * {{Official website|http://www.edsiliarombley.nl/}} (në holandisht) {{Start box}} {{s-bef|before=[[Mrs. Einstein]]<br>me ''[[Niemand heeft nog tijd]]''}} {{s-ttl|title=[[Holanda në Festivalin Evropian të Këngës]]|years=[[Festivali Evropian i Këngës 1998|1998]]}} {{s-aft|after=[[Marlayne]]<br>me ''[[One Good Reason]]''}} {{s-bef|before=[[Treble]]<br>me ''[[Amambanda]]''}} {{s-ttl|title=[[Holanda në Festivalin Evropian të Këngës]]|years=[[Festivali Evropian i Këngës 2007|2007]]}} {{s-aft|after=[[Hind Laroussi|Hind]]<br>me ''[[Your Heart Belongs to Me]]''}} {{Succession box|before={{flagicon|Israel}} {{small|[[Erez Tal]], [[Bar Refaeli]], [[Assi Azar]] dhe [[Lucy Ayoub]]}}|title=[[:en:List of Eurovision Song Contest presenters|Prezantuesit e Festivalit Evropian të Këngës]]<br><small>(me [[Chantal Janzen]] dhe [[Jan Smit (singer)|Jan Smit]])</small>|years=[[Festivali Evropian i Këngës 2020|2020]]|after=-}} {{s-end}} [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1978]] [[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës 2020]] kh2ofzb74svdqj1t14rqgsqdn3bvh2w 0 279482 3006593 3001188 2026-07-06T16:51:31Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006593 wikitext text/x-wiki {{hulumtim vetjak}} [[Skeda:Shën Joan Pagëzori, Pararendësi.jpg|parapamje|Joan Pagëzori dhe Pararendësi. Vepër e Onufrit, shek. XVI. Tempera në dru. Kremtohet më 7 Janar.]] '''Gjon Pagëzori'''/'''Shën Prodhrom'''<ref>[https://shs.hal.science/halshs-00400432/file/de_Rapper_2009_Religion_on_the_border.pdf Religion on the border: Sanctuaries and festivals in post-communist Albania]. fq. 2.</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=qdifAAAAMAAJ&q=%22Sh%C3%ABn+Prodhrom%22&dq=%22Sh%C3%ABn+Prodhrom%22 Revue de geographie, vol. 10]. fq. 214.</ref> ([[Hebraishtja|hebr]]. ''Johanan ben Zaharja (Joani [i biri] i Zaharisë)'', {{lang-ar|يحيى بن زكريا‎‎}} '''[[Jahja]] ibën Zeqirija''') është një ndër figurat qendrore të [[Mandeizmi]]t, [[Krishterimi]]t, [[Islami]]t dhe [[Ungjilli|Ungjijve]]. Shën Joani (geg. ''Gjon'') (emri ''Joan'' vjen nga heb. ''“Yohanan” - Perëndia është mëshirëplotë”'') njihet gjithashtu edhe si “Pararendësi” (nga gr. Προδρομος Prodhromos), pra ai që “shkon (rend) përpara dhe hap rrugën” (Matth. 11:10), dhe si “Pagëzori (nga gr. Βαπτιστης ''Baptistis)'' ”, sepse pagëzoi [[Krishti]]n, me të Cilin kishte dhe lidhje farefisnore. Vetë Krishti tha për Joanin se ai është më i madhi ndër profetët (Matth. 11:9,11). Në [[Kisha Ortodokse Lindore‎|Kishat Ortodokse]], kjo figurë zë vend pas Hyjlindëses Mari, prandaj edhe [[Ikonat|ikona]] e tij vendoset gjithnjë pranë ikonës së Krishtit dhe Hyjlindëses Mari. Në [[Kisha|kishën]] [[Kisha katolike romake|katolike]] dita e [[24 qershor]]it është festa përkujtimore e lindjes së Joan (Gjon) Pagëzorit. Ai është [[Shenjtori|shenjt]] i kishës ortodokse dhe katolike. Jeta dhe [[Predikimi|predikimet]] e tij ndërthuren vazhdimisht me veprën e [[Jezusi|Jisu Krishtit]]. == Ngjizja e pazakontë dhe lindja e Joanit == I ati i Joanit ishte Zaharia, kryeprift në Tempullin e Solomonit në [[Jeruzalemi|Jeruzalem]], ndërsa e ëma, Elisabeta, ishte kushërirë e Virgjëreshës Mari. Të dy ishin shumë shpresëtarë të devotshëm, e megjithatë kishin arritur në një moshë të shkuar, pa bërë dot asnjë fëmijë, megjithëse gjatë gjithë jetës ishin lutur shumë për një djalë. Një ditë, teksa Zaharia, teksa po shërbente në Tempull, duke blatuar temjan në Shenjtëroren e Shenjtëroreve, iu shfaq Kryeengjëlli Gabriel (i njëjti engjëll, i cili iu shfaq edhe Marisë 6 muaj më pas, për t’i lajmëruar se ishte përzgjedhur për të sjellë në botë Mesinë, Krishtin, e shumëpritur).<ref>{{Cite book|title=Sinaksari, Jeta e Shenjtorëve të Kishës Orthodhokse, Vëllimi I Shtator - Tetor|last=Heromonak|first=Makarios|publisher=Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë|year=2014|isbn=978 - 9928 - 4251 - 0 - 2|location=Tiranë|pages=229-230}}</ref> Gabrieli i tha: “''Lutja jote u dëgjua, edhe gruaja jote, Elisabeta, do të të lindë djalë, dhe do ta quash emrin e tij Joan. Edhe ti do të kesh gëzim e ngazëllim; dhe shumë njerëz do të gëzohen për lindjen e tij. Se do të jetë i madh përpara Zotit... dhe me Frymë të Shenjtë do të mbushet nga barku i së ëmës''” (Lluk. 1.13-15). Zaharia dhe gruaja e tij ishin të dy të moshuar, kështu që dyshoi, për një çast, të vërtetën e fjalëve të engjëllit. Por kur do Perëndia, kapërcehet rregulli i natyrës. Në këtë mënyrë, Gabrieli i tha se do të ishte pa gojë derisa të lindte fëmija, dhe kjo si një ndëshkim, për pabesinë e tij. Kur djali lindi dhe erdhi koha për t’i vënë emrin, në ditën e tetë, Zaharia shkroi në një dërrasë emrin “Joan”, dhe atëherë i erdhi goja, sipas fjalëve të [[Engjëlli|engjëllit]].<ref>Nicon Patrinacos, A Dictionary of Greek Orthodoxy, Hellenic Heritage Publications, Pleasantville, NY, 10570, 1987, fq 17-18</ref> == Jeta dhe vepra == [[Skeda:Joan Pararendësi dhe Pagëzori..jpg|parapamje|369x369px|Joan Pararendësi dhe Pagëzori. Kremtohet më 7 Janar.]] Joani u tërhoq në [[Shkretëtira|shkretëtirë]], ku jetoi si [[Asketizmi|asket]], duke u përkushtuar në [[Lutja|lutje]]. Rroba e tij ishte e ashpër, e bërë nga lëkura e devesë, dhe ushqehej me karkaleca e mjaltë të egër. Rreth vitit 27 pas Krishtit doli nga shkretëtira dhe shkoi në brigjet e lumit Jordan, ku filloi të thërriste njerëzit në pendim: “'''''Pendohuni, se u afrua Mbretëria e qiejve'''''” (Mt. 3:2) dhe t’i pagëzonte.<ref>Nicon Patrinacos, A Dictionary of Greek Orthodoxy, Hellenic Heritage Publications, Pleasantville, NY, 10570, 1987, fq. 218</ref> Pagëzimi i Joanit ishte më i lartë se pastrimet e përshkruara nga Ligji për njollosjet e trupit (Lev. 15). Nuk jepte faljen e mëkateve por, duke dënuar sjelljen e tyre të pabesë dhe paudhësitë me afrimin e Gjykimit hyjnor, i çonte në njohjen e mëkateve të tyre, që të pendoheshin dhe të përgatitnin zemrat që të kërkonin Atë që kishte pararendur Joani''.''<ref>{{Cite book|title=Sinaksari - Jeta e Shenjtorëve të Kishës Orthodhokse, V.III Janar - Shkurt|last=Hieromonak|first=Makarios|publisher=Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë|year=2016|isbn=978 - 9928 - 4377 - 3 - 0|location=Tiranë|pages=93}}</ref> ''Unë nuk jam Krishti, po se jam dërguar përpara atij.'' (Joani 3:28). “''Unë ju pagëzoj me ujë, tha ai duke pasur parasysh pagëzimin; por Ai që vjen pas meje është më i fortë se unë, të cilit nuk jam i zoti t’i mbaj sandalet (d.m.th. të shpjegojë misterin e bashkimit të hyjnisë dhe të njerëzimit); Ai do të [[Pagëzimi|pagëzojë]] me Shpirtin e Shenjtë dhe me zjarr''” ([https://www.bible.com/bible/292/MAT.3.AL Matth. 3:11-12]; [https://www.bible.com/bible/292/LUK.3.AL Lluk. 3:16]; [https://www.bible.com/bible/292/MRK.1.AL Mark. 1:8]). Jisui erdhi gjithashtu tek Joani e i kërkoi ta pagëzonte. Fillimisht, Joani hezitoi të pagëzonte atë, të cilin e njohu dhe e shpalli si ''Qengjin e [[Perëndia|Perëndisë]], që mban mëkatet e botës'', por Jisui i tha: “''Lëre tani, sepse kështu duhet të përmbushim çdo drejtësi''.” (Matth. 3:15). Gjatë pagëzimit të Jisuit, një zë u dëgjua prej qiellit, i cili e dëshmoi Jisuin si Birin e Tij të dashur, dhe Shpirti i Shenjtë u shfaq në formë pëllumbi. Këtu kemi shfaqjen e Trinisë së Shenjtë: Perëndia Atë nëpërmjet zërit qiellor, Biri në personin e Jisu Krishtit, dhe Shpirti i Shenjtë në formë pëllumbi.<ref>Hieromonak Makarios, Sinaksari - Jeta e Shenjtorëve të Kishës Orthodhokse, V.III Janar - Shkurt, bot. Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë, Tiranë 2016.</ref> I dërguar nga Perëndia si zëri në shkretëtirë, për të shpallur dhe për të përgatitur ardhjen e Krishtit, Joani i jep fund misionit të tij duke pagëzuar Jisu Krishtin në Jordan: ''“Ky pra, gëzimi im u mbush. Ai duhet të shtohet dhe unë të pakësohem...''” ([https://www.bible.com/bible/292/JHN.3.AL Joan 3:30]). Joani nuk pati frikë të thërriste në pendim si të varfrit, ashtu edhe të pasurit, përfshirë sundimtarin Herod Antipa, i cili njihej për imoralitetin e tij, pasi kishte marrë për grua Herodiadën, gruan e të vëllait të vdekur, Filipit. Për këtë arsye Herodiada e urrente Joanin dhe donte të hakmerrej, sapo të gjente rastin. [[Skeda:Piero della Francesca 045.jpg|parapamje|200px|Pagëzimi i Jezusit nga Gjoni në [[Jordan]]. ''[[Piero dela Françeska]]'' ]] == Vdekja == Herodi shtroi një gosti me rastin e ditëlindjes së tij, ku ftoi gjithë parinë e Galilesë. Gjatë gostisë, bija e Herodiadës kërceu një valle me të cilën i mahniti të gjithë të pranishmit e në mënyrë të veçantë Herodin, i cili, i entuziazmuar, i premtoi vajzës: ''Kërko çfarë të duash dhe unë do të jap deri në gjysmën e mbretërisë sime''. E nxitur nga e ëma, ajo i kërkoi kokën e Joan Pagëzorit. Mbreti nuk mund që ta refuzonte premtimin që pati dhënë , dhe urdhëroi prerjen e kokës së tij. Pas kësaj ngjarjeje, nxënësit e Joanit shkuan për të varrosur trupin e tij (Matth. 14:11). Kurse Herodiada, dha urdhër ta varrosnin kokën në një vend të padenjë, afër pallatit të Herodit në Makerontë. Besohet se u varros në Sebasti të Samarisë, por u zhvarros më 362 nga Julian Apostati, dhe reliket e tij u shpërndanë në vende të ndryshme të botës. == Nderimi i tij == [[Kisha ortodokse lindore]] e përkujton këtë shenjtor në ditë të ndryshme të vitit, si:  '''[[23 Shtator]]''' (Ngjizjen), '''[[24 Qershor]]''' (Lindjen), '''[[7 janar|7 Janar]]''' (Mbledhjen në nderim të tij - festa kryesore), '''[[29 Gusht|29 gusht]]''' (Prerja e kryes) etj.<ref>{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/448907184/Kalendari-i-Vogel-2020|title=Kalendari Kremtues Ortodoks 2020}}</ref> Shën Joani nderohet me fjalime, me shërbesa himnologjike, me kisha, me ikona dhe emrat e besimtarëve. Derivate të emrit Joan janë: Jani, Jovani, Gjoni, Xhovani, Xhoni etj. ==== Himnologjia për shenjtin ==== Etërit dhe himnografët e Kishës kanë hartuar shërbesa liturgjike në nderim të shën Joan Pagëzorit, për ngjarjet e ndryshme të jetës së tij. Në shqip, disa nga këto shërbesa janë përkthyer nga Imzot Theofan Noli<ref>Libri Liturgjik “Kremtore e Kishës Orthodhokse”, përkthyer nga greqishtja në shqip nga Imzot Theofan Noli, Boston, Mass, 1947, fq. 497 - 510</ref>. ==== Përlëshorja ==== ''“I drejti kujtohet kudo me këngë, po ty tarrin'' ''dëshmimi i Krishtit, o Pararendës dhe Pagëzor.'' ''Se vërtet’ u tregove më i nderuari i Profetëve'' ''se u vlerësove për nderin të pagëzosh të paralajmëruarin'' ''Përandaj pra, u mundove për të vërtetën'' ''dhe me gëzim lëçite në mes të ferrit'' ''Se Krishti si njeri u çfaq mbi dhe'' ''I cili ngre [[Gjynahu|mëkatin]] e botës, dhe na fal përgjithnjë'' ''mëshirë dhe shpëtim.”''<ref>Libri Liturgjik “Kremtore e Kishës Orthodhokse”, përkthyer nga greqishtja në shqip nga Imzot Theofan Noli, Boston, Mass, 1947, fq. 498</ref> == Shiko edhe == * [http://www.saint.gr/110/saint.aspx Oρθόδοξος συναξαριστής, Σύναξη του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου και Βαπτιστού] * [[orthodoxwiki:John_the_Forerunner|Orthodox Wiki - John the Forerunner]] * [https://web.archive.org/web/20200411102918/https://www.orthodoxalbania.net/index.php/al/besimi-orthodhoks/besimi-orthodhoks-2/adhurimi Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë - Adhurimi] * [https://www.oca.org/saints/lives/2019/01/07/100109-synaxis-of-the-holy-glorious-prophet-forerunner-and-baptist-john OCA] * [https://www.scribd.com/document/448907184/Kalendari-i-Vogel-2020 Kalendari kremtues Ortodoks 2020] == Referime == * The Synaxarion: The Lives of the Saints of the Orthodox Church, Volume VI: July, August, Translated from French by: Mother Maria (Rule) and Mother Joanna (Burton), ISBN: 978-960-518-305-9, 2008. * Nicon Patrinacos, A Dictionary of Greek Orthodoxy, Hellenic Heritage Publications, Pleasantville, NY, 10570, 1987. * Hieromonak Makarios, Sinaksari - Jeta e Shenjtorëve të Kishës Orthodhokse, V.I Shtator - Tetor, bot. Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë, Tiranë 2014. * Hieromonak Makarios, Sinaksari - Jeta e Shenjtorëve të Kishës Orthodhokse, V.III Janar - Shkurt, bot. Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë, Tiranë 2016. * Libri Liturgjik “Kremtore e Kishës Orthodhokse”, përkthyer nga greqishtja në shqip nga Imzot Theofan Noli, Boston, Mass, 1947. * [https://www.bible.com/bible/292/MAT.INTRO1.AL Bibla Shqip 2018 "Së bashku", Dhiata e Re, Ungjilli i Mattheut (bible.com)] * [https://www.bible.com/bible/292/MRK.INTRO1.AL Bibla Shqip 2018 "Së bashku", Dhiata e Re, Ungjilli i Markut (bible.com)] * [https://www.bible.com/bible/292/LUK.INTRO1.AL Bibla Shqip 2018 "Së bashku", Dhiata e Re, Ungjilli i Llukait (bible.com)] * [https://www.bible.com/bible/292/JHN.INTRO1.AL Bibla Shqip 2018 "Së bashku", Dhiata e Re, Ungjilli i Joanit (Gjonit) (bible.com)] == Referime == {{Reflist|30em}} [[Kategoria:Shenjtorë katolikë romakë|Gjon Pagëzori]] [[Kategoria:Shenjtorë ortodoksë|Gjon Pagëzori]] [[Kategoria:Figura biblike]] [[Kategoria:Besëlidhja e Re]] [[Kategoria:Gjon Pagëzori]] fivyjruhqb24nhadamml6t4hspdqqbd 3 279869 3006773 2231117 2026-07-07T07:11:54Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006773 wikitext text/x-wiki Lutfi coka/Apel!Të ndryshojmë politikën të shumë vjetruar,në këtë shekull të RI! Asnjë fe nuk nuk e ka kryer rolin e sajë në shënjtërimin e njerëzve.Asnjë popull nuk ka krijuar një edukatë të mirëfillt.As shteti në qeverisjen e tij nuk ka realizuar drejtësinë e mirëAqenjen e plotë midis njerëzve . Asnjë politike nuk ka harmonizuar dijen me shkencën,edukatën me edukimin,zhvillimin me mirëqenjen e njerëzve. Kur mendoi dhe analizoj luftën politike pozitë –opozitë në ekranet e televizionit , kur ke në dorë gazetat e shumta me çfarë lloj-lloj maskarellëku të shkruar në to,kur dëgjon polemikat e analistëve në emisione,kur dëgjon debate deri në grushte në kafene midis njerëzve të papunë,kur dëgjon debatet në parlament , kur ballafaqohesh me kontrastet e jetës sociale te jetës njerëzore e shumë e shumë të tjera,nuk gjen më motive për jetën dhe të zen turpi, pse jami ne njerëz dhe,aq më tepër pse na ka falë zoti mend më shumë se ato!….. E logjika e njeriut të urtë e të menḉur të ḉon atje larg shumë larg se kjo shoqëri mizere e ndërtuar nga këta politikanë të vjetër në shekullin e ri, duhen larguar ,nuk durohen më tutje.Grabitën sa deshen,shkatrruan cdo gjë,u pasuruan dhe ,pasi janë ngopur me pasuri marramendëse,nuk u ka metë aftësi drejtuese e komanduese për shekullin e ri.Pra duhen gjetur njerëzit që i kërkonte Diogjeni,me qiri në dorë në mes të qytetit dhe në mes të ditës. Ҫdo njeri duhet të gjykojë dhe të arsyetojë se ḉdo fenomen që shohim është një mesazh për ne.Të gjitha fetë kanë misionin e tyre që t’i japin njeriut hapësirë shpirtërore,tolerancë njerëzore,t’i zbusin e t’i afrojnë njeri me tjetrin,të shtojnë dashurinë dhe respektin reciprok midis tyre.Partitë përfaqësojnë e përkrahin shtresat e tyre.Atë e realizojnë nëpërmejt propogandës e programeve të tyre. Ҫ’po ndodh sot me fetë e partite!? Si fetë ashtu dhe partitë në vend që t’i afrojnë njerëzit,po i përḉajnë deri në ekstrem. Në vend që të krijojnë mirëqenje për të gjithë,po krijojnë ekstreme varfërije e pasurije. Në vend që krijojnë kulturë njerëzore të komunikimit,po kultivojnë dhe edukojnë një dialog antinjerëzore. Në vend që te tjetri të kërkosh të gjesh pozitiven,kërkohet vetëm të zbulosh negative dhe atë t’a errësosh deri në maksimum.Në vend që njerëzimi të jetojë një jetë të qete,të sigurtë,e të lumtur,po jeton trazira,pasiguri,terror e papunësi.Në vend që njerëzit të përqafojnë shkencën e punën,artin e kulturën,miqësi e argëtim,po përjetojnë strese,grindje,urrejtje,vrasje,varfëri e mjerim të tejskanshëm.Ndonëse shumë vonë,ti pastrojmë me vote këto figura shumë të urryera ,shumë të vjetruara,që na shkatërruan superstrukturën shpirtërore.Ky shekull i ri kërkon zhvillimin e vonuar me politikanë të ri me energji pozitiv, me vision të qartë e largpamës për një zhvillim real e trasformues në çdo fushë. Lutfi coka == Lideret dhe virusi == Lutfi coka/”Vëllim me pozi për virusin e ri” Për ju kryeministra Kancelarë e presidentë, Investime bëni det Për të shetitur ndër planet.! Për ju politikanë Udhëheqës Partie Na tmeruat ne, Na bëtë me hije! Për ju shkencëtarë E idelog të mirë, Në sherbim të politikës Dualët jashtë etikës! Është një OBSH Lavdia e botës, Doli një virus E nxori jashtë lojës! Tërë investimet Që bëtë për ushtrinë, I dhat popullit forcë Me vra njeriu ,Njerinë! Thoni është luftë Lufta ligje ka, Në sulm përpara!? Këthim mbrapa ska!?... Sot në këtë luftë Shprehim habinë, Mbrapa këtheu! Futu në karantinë! Ky virus i vogël Nuk shihet me sy, E tronditi botën E bëri lesh e li! Ky virus i vogël Shihet në mikroskop, Liderët e botës I hodhi në shok! Liderë e politikanë Shprehin habinë Ku virus i vogël Na futi në karentinë! Ku janë shkencëtarët Me teori Atomi. Një virus i vogël Në karentinë i solli. Po ju milardierë Me shumë pasuri, Ua uli kokën Ky virus i ri! Një ushtri e modernizuar Që nga pushka te Atomi, Anjë herë nuk mendoje Virusi të nxjerrë jashtë loje! Ju elitë e politikanë Udhëheqës shteti e partie, Sa të jeni në karentinë Mendoni shumë për njerëzinë! Si i varfëri,si i pasuri Si i urti, si i forti, Prandaj virusi mbiu Me luftuar padrejtësinë! Ju liderë të botës mbarë Vendosni gishtin kokës, Për shëndetin e njerëzimi Para se t’i dalë tymi! Ju liderë në krye të botës Investoni për njerëzinë Se do dal virus i ri Do ju vras një e nga një! Lutfi Coka Bota sot! Botë basen i vdekjesh Botë plot varre, Botë plot bisha Botë me hijena! Botë ,gropë e pushtuar Me terrin e zi shoqëruar, Botë gropë e helmuar Prej virusit coptuar!? Pse një botë e pushtuar Njerëzimi kërkon lirinë! Sa do jemi të raskapitur Nga virusi i papritur. Është një botë e plagosur Të përçarë e sikletosur, Për një gjë më vjen mirë Për liderët në karentinë! Ju punonjës të shëndetsisë Jeni kalorës legjendarë, Do shtegtoni nëpër vite Si yje shpëtimtarë! Për ju politikanë! Pa kutim u bë jeta Koha po fluturon, Shumë plagë u hapën Mjerimi e vuajtja gofon! E thellë është vuajtja Në shtëpi qëndron gjatë, Endërroj ditë të mira Ditë pa shtengatë. Rrugë të mbyllura Dështimi botës, Dhimbja e zgjatur Për njerëzit e tokës. Me ne filloi karentina Më e keqja njerëzore, Me ide e gënjeshtra Kjo botë njerzore! Në burgun e heshtjes Kam burgosur dhimbjen, Nuk është kohë rebelimi Por kohë Kurvërimi!? Kjo Botë e madhe Ka rënë në mjerim, Ka rënë skamje E plot trishtim! Ra në shtypje E plot trishtim, Për atë krenari T’a errësoi virusi i zi! Jemi shtet në rrethim Nga virusi në karentinë, Jemi të dënuar ditë e natë Pa vendim në gjykatë!? Ju punonjës të shëndetsisë Ju heronjët e njerzimit, Në front të luftës keni mbetur Të vetëm dhe të patrembur. Jeni heronjë të kohës sonë Legjendarë në këtë luftë Që shkruani historinë, Po shpëtoni mijëra jetë, Në front të luftës qetë-qetë! Juve lufta ju ka ngarkuar, Jeni vetëm duke luftuar, Se populli me qeverinë Janë futur në karentinë!! Ju heronjë të shëndetësisë Do shtegtoni nëpër vite, Si kalorësit e lashtësisë Në kohë moderne ,në kohë të zisë! Po si shkëmb prej graniti Ju qëndroni si urugan, Nëpër dhomat e izolimit Shpresë e vetme e njerëzimit! Ruaju virusit! Është mikrob që nuk shihet Nëpër skuta bën vrojtim, Kur gjenë “portë”ai hidhet. S’ka mëshirë don ushqim! Asnjëherë ai nuk shihet Por si kafshë,por si dreq, Në errësirë ai nuk shihet, Për ne!?,.. është fatkeq! Tani virusi me lehtësi Përkëdhel bishtin e tij, Na plagosi edhe shpirtin Na kufizojë edhe dritën! Kjo bishë,ky gjarpër Ky dreq e ligësirë, Erdhi në këtë botë, Vetëm për keq, jo për mirë! Ku e ke origjinën!?... O virus i zi!? Kokën në Amerikë Bishtin në Azi!? Ti virus nuk je bishë Por je dreq me birë, Terrorin e mbjellur Në botën e shkrehur!? S’kam të drejtë!... S’kam të drejtë T’i drejtohem botës, T’i them, ç’ka në planet Për çfarë!?,…haj medet!? Tani shpëtim ka Edhe jetën kam, Por në karentinë Pa lulevere jam! Jeta po shkrumohet Si shkrumohet hiri, Ne vuajmë tragjedinë E dimë ne, akoma më mirë. Të poshtëruar Të dërmuar, Të varfër apo Rob Virusi po godet me top! Pa u ngutur Shpejt i ngritur, Virusi na sakatoi Në humnerë një botë e çoi! Desha të fluturoj I heshtur nëpër botë, S’kam ç’tju them tjetër, Edhe hartë edhe shkop! Pse Kështu? Ka varre,s’ka dëshmorë Botë e vdekur,botë e gjorë, Shpresojmë përfundimi Pas vuajtes ,vjen gëzimi! Po ku janë ato “krala” Udhëheqës të botës mbarë, Ju kujtojmë gjërë e gjatë Për to malli na ka marrë! Ky virus na dha mësim Mos mallkoni në dinë e fe, Mjafton një urim Mos të pafsha në karentinë!?. Nëpër net që ka bota Këto ditë që sjell Europa, Nëpër terr shumë viruse Hapin varre,hapin puse. Hapi sytë plot mërzi Errësirë në gjithë botën, Me zemër lus Zotin Shpëto njeriun,shpëto Botën! Flas me vete e çaj hall Fantazoi nëpër Glob, Ku janë të fortit Që s’shihen dot!?... Jemi në shekullin e atomit Kjo më duket si përrallë, Si kjo botë e zhvilluar Është mbushur me plagë.! Hënë e bukur plot me rreze Hape dritën të shikosh Këtë virus bimë të keqe Me turpësi, qeveritë i mposht!? Ditët në karentinë Me vuajtje kalohen, Rob ishim ,Rob dhe sot Për nesër ,e din një zot!? Bota sot! Botë basen vdekjesh Botë plot varre, Botë plot bisha Botë plot hijena! Botë gropë e pushtuar Me terr të zi mbuluar, Botë,gropë e helmuar Prej virusit coptuar! Pse gropë e pushtuar Njeriu kërkon lirinë Sa do jesh e raskapitur Nga virusi i papritur. U bëre botë e plagosur E përçarë ,e vetmuar. Bëni sikur na ndihmoni Por më shumë na ligështoni!. Je një botë e plagosur E përçarë e sikletosur Po një gjë nuk e dimë Liderë të jan ë në karentinë. Pa kuptim ecën jeta Koha po fluturon Shumë plagë u hapën Mjerime vuajtje gufon! E thellë është vuajtja Në shtëpi qëndruar gjatë, Ëndërrojmë ditë të mira Ditë pa shtërngatë. Me ne filloi karentina Më e keqja njerëzore Me ide e gënjeshtra Kjo botë mizore. Në burgun e heshtjes Kemi burgosur dhimbjen Nuk është kohë rebelimi Por kohë kurvërimi!. Kjo botë e madhe Rënë në mjerim Ke rënë në skamje Plot me vajtim Ke rënë në shtypje E plot trishtim Për at krenari Ta errësoi virusi I zi! Për shëndetësinë Ju punonjës të shëndetësisë Ju heronjë të njerzimit Në front të luftës keni mbetur, Të vetmuar e t’patrembur! Jeni heronje të kohës sonë Ju po shkruani histori Po shpëtoni mijra jetë, Në llogore qetë-qetë. Juve lufta ju ka ngarkuar Të vetmuar tu luftuar Se populli me qeverinë Janë future në karentinë, Ju yje të shëndetësisë Do shtegtoni nëpër vite Si kalorsit e lashtësisë, Në kohë modern,në kohë të zisë! Porsi shkëmb prej graniti Ju qëndroni urugan Në dhomat e izolimit, Shpresë e vetme e njerëzimit! Ju trimat e shëndetësisë Jeni kalorës legjendarë Do shëndritni nëpër vite Si yje shpëtimtarë! Për virusin shkatrrimtarë Është i vogël e nuk shihet Nëpër skuta bën vrojtim Kur gjen “Portë” ai hidhet S’ka mëshirë ai don ushqim Asnjëherë nuk shihet Porsi kafshë por si dreq Në errësirë ainkuk shihet Për ne është fatkeq. Tani virusi me lehtësi Po përkëdhel bishtin e tij Na plagosi shpirtin Na errësoi dritën. Kjo ‘’bishë”’ky gjarpër Ky dreq e ligështirë Erdhi në këtë botë Vetëm për keq e jo për mirë. Ku e ke vrimen O virusi I zi, Kokën në Amerikë Bishtin në Azi! Ku është Politika? Nëpër net që ka bota Këto ditë që sjell Europa Hapi varre hapin gropa. Hai sytë plot mërzi Shetis dhe botën Nuk shoh gjë tjeter Vec varre vec gropën! Flas me vete e qaj hall Fantazoi nëpër glob Ku janë të fortit Që nuk duken dot.. Jemi në shekullin e Atomit Kjo më duket përrallë Si një virus I tërbuar Botën e ka futë në radhë. Ka varre s’ka dëshmorë Botëe vdekur bote e gjorë Shpresojme te perfundimi Pas vuajtjes vjen gëzimi. Dua të shohë politikanët Që kapërdisen në kohë paqe, E tani nuk qajnë njerëzinë Por mendojnë për pasu == Poeme kushtuar fisit "Jashari" == Lutfi coka/ “Jasharët” Epopea e lavdishme e Kosovës Mendim për Jasharët a keni? Se kush janë a e dini? Shumë e thjeshtë kjo punë Për Jasharët u tregj unë. Shumë fjalë venë e vijnë Do lexoni historinë Janë “Fis” farë flori Me rrënjë në lashtësi. Eshte një fis i vërtetë Nder,respekt e epitet Ngriti lart trimërinë Sinonim ka mençurinë.,,, I guximit e besnikërisë Qëndresa e Atdhetarisë Ngriti lart gjithë botën Për t’i dhënë jetë Kosovës. Janë njerëz si të gjithë Dallim kanë nga veçoritë Epopenë kur ta lexoni Për Jasharët do mësoni. Nëse Atdheu rënkon Edhe trima kërkon Dalin nga fushë e male Me plumbat hedhin valle. Kur kosovën shkeli vandali Ngrihen si dallgë e furtunë mali Për të drejtën rebelohen Te Serbi nuk dorëzohen. Për Kosovë e vatan Gur themeli e taban, Besë e trimëri dhuruan Me pushkë kala ndërtuan! Kur merr frymë liria Demokraci e popullsia Pa sforco e pa bujë Gjakun e derdhën lumë. Përdhunimi e urrejtja Të nxjerrin nga vetvetja Në beteja sa mali peshojnë Me pushkën që këndojnë. Janë si gurra burim i mirë Dalin në luftë me dëshirë Si në dasëm ata shkojnë Vdekjen e nënvleftësojnë. Kush perpiqet t’na pushtojë E me dhunë t’na nënshtroj E sa shumë e shtron terrorin Vdekja e prêt okupatorin. Kur thërret liria e jeta Vdekjen e preferojnë Edhe nënat trimëresha Nuk qajnë por këndojnë. Rritur në Kosovë për kushtrim Nuk pranuan kurrë nënshtrim Nënat kosovare i kan rritur Për luftë i kanë pregatirur. Në Kosovë toka e rëndë Jasharët u bashkuan me këngë Me pushkë e jataganë Të gjithë u bënë komandant. Kosovarja sokoleshë Bashkë më burrat trimëreshë U ndriti prehri e feqiri Lindën trima prej floriri. Bac jashari e ka qëndisur Nënat Jashare e kanë ujdisur, Geni u solli magjinë Brez pas brezi trimërinë. Kur Jasharë vijnë në jetë Janë si engjuj të vërtetë Në orinjinë trima me fletë Me dorë i ulin retë. Zjarrin e shuajn me gjakun Shokëve ua marrin hakun Djem trima e trimërisë Më të mirët e Shqipërisë. Drita e diellit dhe e hënës I rrit qumshti i nënës Ai qumshtë që i jep djalit Rrjedh në dammar të vatanit. Jasharët trima me fletë Me shikim përpijnë retë Rritur në halle të mëdha Nëna Jashare bukur tha: “Vuan Kosova e Shqipëria Biro dil nga shtëpia Është nder për ne Të dhurosh jetën për Atdhe. Çohuni trima pushkën rrembe Pa fitore mos u kthe Të nderoni trimërinë Jashare Per Kosovën hallemadhe. Luftoni me shokë e shoqe Kurrë mos u nënshtro Bëhuni trima e burrë Për Kosovë e flamurë.” Gjithë Jasharët djem të ri Janë flori mbi flori I rrit Kosova barë Hëna lart dielli i tharë. Të jeni çelik trima e burrë Mos tradhëtoni kosovën kurrë Ndizeni vendi në zjarr e flakë Për të rënët merrni hak. Jasharët bijë të Kosovës Si djalëria e Shqipërisë U bënë shqiponjë e luanë Barutin me grusht e hanë. Janë trima të paepur Gjakun ta marrin në vetull Se kanë vetëm Jasharë Por e terë Kosova mbarë. E kanë fjalën besë burri Betuar para flamurit Për këtë qiell e dhe Do japni jetën si me le. Kur Serbi na pushtoi Kosovën e robëroi Por Jasharët s’durojnë huqe Këmishëzezën e bënë teë kuqe. Jasharët jetë e dritë kërvani Po njëlloj si vatani Kur serbi e pushtoj Ngrihen Jasharët e çlirojnë. janë Jasharet trima me fletë Djegin shtëpinë përpijnë retë Për liri janë të etur Të marrin gjakun në vetull. Janë bijë të Kosovës Yjendritur i lirisë Ndezën Kosovën flakë e zjarr Dhe e mposhtën Serbi mbarë. I rriti Kosova kurorë I kapnin plumbat me dorë Dhe luftuan dhemb për dhemb Serbin e shkelën me këmbë. Janë gjak i paprishur Nga lulet janë ngjizur Në gjak kanë trimërinë Për Kosovë e për Shqipëri. Mbi tela hodhën gunën Me gjoks pritnin fërtunën Kush i ka këto cilësi Janë Jasharët plot safi. Janë njerëz të rrallë Sa granit e strall Për Kosovë sypafjetur Vdekjen e mbanin nën sqetull. Si shkëmbenjët e Drenicës Mrekulli dhe e shqipërisë S”janë njerëz por luanë Serbi e hëngrën me dhëmbë. Sypatrembur për atdhe Në shpirt Jashrëve u ka mbi Djem të Kosovës së lirë Bëjnë kurorë për të mirë. Në luftë ishin shqiponjë Lart në qiell fluturojnë Puthin der e prak gjithë Kosova është jatak. Sy patrembur në Atdhe Shpirti i tyre përmbi re Djemtë e Kosovës së lirë Bijtë e shqipes më të mirë. Fitorja ngadhnimtare Dashuri atdhetare Është ortek shkëmb malor Heroizmi popullor. Jasharët si dallgë deti Si vullkani si termeti Nuk u tërhoqën nga rrëmeti Sikur të bëhëj kiameti. Për kosovë Atdhe të lirë Këputën hekur e zingjir E kthyen tufanin në urugan U trondit Europa u bë cunam! Zemrat jashartë mëdha Gjokset i kanë si kala Nuk i trmbi dallga as deti As vullkani as tërmeti. Jasharët botën lajmërojnë Deri në vdekje luftojmë Jemi një e të pandarë Na pushtove të bejmë varrë. Dje Jasharët ishin betuar Popullit për t’i trguar O do sjellim botë të re O asnjë s’mbetet nga ne. Ku eshtë parë e dëgjuar Pushtuesi që të ka pushtuar Të ka vrarë e masakruar Me dhunë të ka ofenduar. Të ka mohuar lirinë Të ka djegur shtëpinë Të ka vrarë e të ka prerë Të ka lënë djepin djerrë. E këto palo njeri E merr e fut në shtëpi Është apo nuk është çudi Ndodh vetë në Shqipëri. Ta marrë vesh bota mbarë Jasharët janë Shqiptarë Te populli e atdhjeu Morën forcë nga Skënderbeu. Jasharët si nënshtruan Tiranit i vunë flak I vunë Dushmanit Qoftë i ri apo plak. E merr hakun gjak per gjak! Kur ecin njerrerrin shkëndija Në shpirt u qëndron lavdia Ndaj kujdes Serbia Me opinga ndezin zjarrë. Nuk janë trima të marrë Port ë djegur e të vrarë I drejton mencuria Vatani-besa dashuria Para botës deklaroi: “Nuk jam korb i gjunjëzuar Por shqiponjë dhe e lirë Fluturojmë në hapësirë”. Jemi Jasharët që dundim dhenë Në Drenicë kemi folenë Zemra kosovës Jasharët ishim Shpirtin zjarr-hekur e kishim. Lumja ti moj Kosovë Për traditë e histori Me Jashrët djem të rrallë Kombit tonë i rri në ballë. 792gu27fgde0kgtbymmuw9dkklsy0kh 0 280090 3006646 2956666 2026-07-06T21:11:36Z Aeternus 1492 3006646 wikitext text/x-wiki '''''Black Mirror: Bandersnatch''''' është një film interaktiv i vitit 2018 në serinë e antologjisë fantastiko-shkencor ''[[Black Mirror]]'' . Është shkruar nga Charlie Brooker dhe drejtuar nga David Slade . [[Netflix]] publikoi filmin e pavarur në 28 Dhjetor 2018. Në ''Bandersnatch'', shikuesit marrin vendime për personazhin kryesor, programuesin e ri Stefan Butler ( Fionn Whitehead ), i cili është duke përshtatur një roman në një video lojë në 1984. Personazhet e tjerë janë Mohan Thakur ( Asim Chaudhry ) dhe Colin Ritman ( Will Poulter ), të dy punojnë në një kompani video lojrash , babai i Butler, Peter ( Craig Parkinson ), dhe terapisti i Butler, Dr. Haynes ( Alice Lowe ). Brook dhe prodhuesi ekzekutiv Annabel Jones u afrua nga Netflix për bërjen e një filmi interaktiv në maj 2017, gjatë së cilës kohë Netflix kishte disa projekte ndërvepruese për fëmijët në zhvillim. Vështirësia për të shkruar skenarin jo-linear çoi në krijimin e një programi të quajtur Branch Manager për Netflix; natyra unike e përmbajtjes kërkonte përshtatje në përdorimin e memories cache të platformës. Xhirimet dhe prodhimi zgjatën më shumë sesa për episodet tipike ''Black Mirror''. Një tweet i cili u fshi shpejt nga një llogari e Netflix për lëshimin e ''Bandersnatch'' çoi në spekulime të përhapura të mediave përgjatë gjithë dhjetorit, të cilat Netflix nuk pranoi t'i komentojë. Traileri për ''Bandersnatch'' u publikua në 27 dhjetor 2018, një ditë para se të publikohej filmi. Pritja kritike për filmin ishte përgjithësisht pozitive, megjithëse disa gjetën se natyra interaktive ishte shumë e këndshme për një narrativë të duhur ''Mirror Black (pasqyra e zezë)'' . Në vitin 2019, episodi fitoi dy çmime Emmy, duke përfshirë edhe çmimin e shkëlqyer të Televizionit të Filmit . == Përmbledhje == === Prezantimi === ''Bandersnatch'' prezantohet si një film interaktiv. Nje film qe i shpjegon shikuesit se si të bëjnë zgjedhje. Ata kanë dhjetë sekonda për të bërë zgjedhje, nderkohe merret një vendim i paracaktuar.<ref name="wired">{{Cito web|last=Rubin|first=Peter|date=28 dhjetor 2018|title=How The Surprise New Interactive ''Black Mirror'' Came Together|url=https://www.wired.com/story/black-mirror-bandersnatch-interactive-episode/|url-status=live|accessdate=28 dhjetor 2018|website=Wired (magazine){{!}}Wired|language=en}}</ref> Sapo të mbarojë një sekuencë e filmit, shikuesit i jepet një mundësi që të kthehet prapa dhe të bëjë një zgjedhje tjetër.<ref name="ign">{{Cito web|last=Griffin|first=David|date=28 dhjetor 2018|title=Netflix's Black Mirror: Bandersnatch Review|url=https://ign.com/articles/2018/12/28/netflixs-black-mirror-bandersnatch-review|url-status=live|accessdate=28 dhjetor 2018|website=IGN|language=en}}</ref> Shikimi mesatar është 90 minuta, megjithëse rruga më e shpejtë përfundon pas 40 minutash.<ref name="variety interview">{{Cito web|last=Roettgers|first=Janko|date=28 dhjetor 2018|title=Netflix Takes Interactive Storytelling to the Next Level With 'Black Mirror: Bandersnatch'|url=https://variety.com/2018/digital/news/netflix-black-mirror-bandersnatch-interactive-1203096171/|url-status=live|accessdate=28 dhjetor 2018|website=Variety (magazine){{!}}Variety|language=en}}</ref><ref name="thr">{{Cito web|last=Strause|first=Jackie|date=28 dhjetor 2018|title='Black Mirror' Interactive Film: Inside the 2-Year Journey of 'Bandersnatch'|url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/black-mirror-bandersnatch-netflixs-interactive-film-explained-1171486|url-status=live|accessdate=28 dhjetor 2018|website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Janë 150 minuta pamjet unike të ndara në 250 segmente.<ref name="wired uk">{{Cito web|last=Reynolds|first=Matt|date=28 dhjetor 2018|title=The inside story of Bandersnatch, the weirdest Black Mirror tale yet|url=https://www.wired.co.uk/article/bandersnatch-black-mirror-episode-explained|url-status=live|accessdate=28 dhjetor 2018|website=Wired UK|language=en}}</ref> IGN raporton se sipas Netflix, ka pesë përfundime "kryesore", me variante brenda secilit përfundim; mbarime të tilla mund të jenë të ndërlidhura me kredi, të ngjashme me episodet e tjera të ''Mirror Black'' .<ref name="thr endings2">{{Cito web|last=Strause|first=Jackie|date=30 dhjetor 2018|title='Black Mirror' Bosses Unpack the Multiple 'Bandersnatch' Endings|url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/black-mirror-bandersnatch-endings-explained-1171556|url-status=live|accessdate=30 dhjetor 2018|website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Producenti Russell McLean tha se ka midis dhjetë dhe dymbëdhjetë mbaresa, disa prej të cilave janë më të paqarta si përfundimet në krahasim me të tjerët, dhe sipas regjisorit David Slade, ka disa përfundime të "vezëve të arta" që mund të marrin shumë kohë para se shikuesit të kuptojnë si t’i arrish ato.<ref name="thr endings">{{Cito web|last=Strause|first=Jackie|date=29 dhjetor 2018|title='Black Mirror's' Interactive Film: How to Navigate 'Bandersnatch'|url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/black-mirror-bandersnatch-charlie-brooker-talks-interactive-movie-1171496|url-status=live|accessdate=29 dhjetor 2018|website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Asnjë përfundim nuk konsiderohet "i përshkruar" mbi asnjë tjetër, sipas prodhuesve ekzekutiv Charlie Brooker dhe Annabel Jones, veçanërisht pasi ata menduan se disa përfundime nuk ishin vërtet përfundime në kuptimin tradicional. Në shumicën e rasteve, kur shikuesi arrin një fund, filmi interaktiv i jep lojtarit mundësinë për të ribërë një zgjedhje të fundit kritike për të qenë në gjendje të eksplorojë këto përfundime, ose ata mund të shikojnë në mënyrë alternative kreditë e filmit.<ref name="wired">{{Cito web|url=https://www.wired.com/story/black-mirror-bandersnatch-interactive-episode/|title=How The Surprise New Interactive ''Black Mirror'' Came Together|website=[[Wired (magazine)|Wired]]|last=Rubin|first=Peter|date=28 dhjetor 2018|accessdate=28 dhjetor 2018}}</ref> Në disa raste, i njëjti segment është i arritshëm në mënyra të ndryshme, por do ta paraqesë shikuesin me zgjedhje të ndryshme bazuar në mënyrën e arritjes së segmentit.<ref>{{Cito web|last=Allen|first=Ben|date=28 dhjetor 2018|title=How many endings does Black Mirror's interactive film Bandersnatch have?|url=https://www.radiotimes.com/news/on-demand/2018-12-28/bandersnatch-black-mirror-how-many-endings/|url-status=live|accessdate=28 dhjetor 2018|website=Radio Times|language=en}}</ref> Në raste të tjera, sythe të caktuara i drejtojnë shikuesit drejt një narrative specifike, pavarësisht zgjedhjeve që ata bëjnë.<ref name="O'Connor">{{Cito web|last=O'Connor|first=Roisin|date=28 dhjetor 2018|title=What happened when we watched the Black Mirror film, Bandersnatch|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/bandersnatch-live-updates-black-mirror-netfix-latest-decisions-endings-interactive-stefan-choices-a8701701.html|url-status=live|accessdate=28 dhjetor 2018|website=The Independent|language=en}}</ref> Disa përfundime mund të bëhen të pamundura për t'u arritur bazuar në zgjedhjet e bëra nga shikuesi, përveç nëse vendosin të rifillojnë filmin.<ref name="thr endings2">{{Cito web|url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/black-mirror-bandersnatch-endings-explained-1171556|title='Black Mirror' Bosses Unpack the Multiple 'Bandersnatch' Endings|first=Jackie|last=Strause|date=30 dhjetor 2018|accessdate=30 dhjetor 2018|website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Ky veprim do të fshijë të gjithë informacionin e ruajtur në lidhje me opsionet që ata kishin zgjedhur gjatë shikimit të episodit në atë pajisje.<ref>{{Cito web|last=Butler|first=Bethone|date=29 dhjetor 2018|title=What to know about 'Black Mirror: Bandersnatch,' the Netflix choose-your-own-adventure story|url=https://www.washingtonpost.com/arts-entertainment/2018/12/29/what-know-about-black-mirror-bandersnatch-netflix-choose-your-own-adventure-story/|url-status=live|accessdate=29 dhjetor 2018|website=The Washington Post|language=en}}</ref> === Komploti === [[Skeda:ZXSpectrum48k.jpg|djathtas|parapamje| ''Bandersnatch'' përqendrohet në epokën e "BritSoft" të fillimit të viteve 1980 në Mbretërinë e Bashkuar, ku kompjuterat e lirë shtëpiakë si ZX Spectrum lejuan njerëzit të programojnë dhe shesin video lojërat e tyre. ]] Në Angli në korrik 1984, një programues i ri Stefan Butler ( Fionn Whitehead ) ëndërron të adaptojë një libër " zgidh vetë aventurën tënde " të quajtur Bandersnatch nga shkrimtari tragjik Jerome F. Davies ( Jeff Minter ) në atë që shpreson se do të jetë një video lojë aventureske revolucionare . Stefan prodhon lojën për kompaninë e video lojërave  Tuckersoft, e cila drejtohet nga Mohan Thakur ( Asim Chaudhry ) dhe punëson krijuesin e famshëm të lojës Colin Ritman ( Will Poulter ). Stefanit i është dhënë zgjedhja e pranimit ose refuzimit të ndihmës nga kompania në zhvillimin e lojës. Nëse Stefani pranon, Colin thotë se ai zgjodhi "rrugën e gabuar". Loja është lëshuar muaj më vonë dhe është kritikuar si " projektuar nga komiteti ". Stefan konsideron të provojë përsëri, dhe filmi kthehet në ditën e ofertës, shikuesit po i jepet e njëjta zgjedhje. Përndryshe, Stefani fillon të punojë një lojë vetë nga dhoma e gjumit, duke marrë një afat nga Thakur në mënyrë që Tuckersoft  ta botojë atë për shitje të Krishtlindjeve. Duke luftuar me të metat e softuerit të lojës, Stefani bëhet gjithnjë e më i stresuar dhe armiqësor ndaj babait të tij Peter ( Craig Parkinson ). Gjatë gjithë kësaj periudhe, Stefan bën vizita tek Dr. R. Haynes '( Alice Lowe ) për terapi. Shikuesi mund ta ketë sqaruar Stefanin te Dr Haynes për vdekjen e nënës së tij kur ishte pesë vjeç: Peter kishte fshehur lepurin e tij loder, duke besuar se djemtë në moshën e tij nuk duhet të luajnë me kukulla, dhe refuzimi i Stefanit detyroi  nënën e tij të merrte një tren, ai e hutoi dhe e vrau. Që nga Stefani, pasi ndihet përgjegjës për vdekjen e saj, dhe sheh plotësimin e përshtatjes së Bandersnatch, një prej librave që ai zotëronte, si një mjet për të shlyer vdekjen e saj. Dr. Haynes përshkruan ilaçin e Stefanit, të cilin shikuesi mund ta zgjedhë ose ta marrë ose t'i hidhte në tualet. Shikuesi mund ta ketë bërë Stefanin të pranojë një ftesë në banesën e Colin, ku jeton me të dashurën e tij Kitty ( Tallulah Haddon ) dhe vajzën e mitur Pearl. Aty, dyshja marrin haluçinogjene, dhe Colin flet për programet sekrete të kontrollit të mendjes së qeverisë, afatet alternative dhe rrugët e ndryshme. Për të demonstruar teoritë e tij mbi realitetet alternative, Colin i kërkon Stefanit, përmes shikuesit, të përcaktojë se cili prej tyre duhet të hidhet nga ballkoni. Nëse Stefani hidhet, ai vdes dhe loja përfundon nga Tuckersoft dhe vlerësohet dobët. Nëse Colin hidhet, i gjithë takimi mbetet të jetë një ëndërr, por Colin do të mungojë në mënyrë misterioze në skenat e ardhshme. Ndërsa afati i fundit për t'ia dorëzuar lojën Thakur, me gabime të çuditshme që janë ende të pranishme në lojë, Stefani fillon të ndiejë se po kontrollohet nga forcat e jashtme. Stefani e gjen jetën e tij duke pasqyruar atë të Davies, duke parë imazhe të përsëritura të një simboli "shtegu degëzimi", i cili në dukje çoi  Davies të vrasë gruan e tij. Ndërsa fillon të sëmuret mendërisht dhe të përpiqet të luftojë kundër agjentit të padukshëm që kontrollon veprimet e tij, shikuesi ka mundësi të shumta për t’i shpjeguar Stefanit që e ka kontrolluar atë, përfshirë këtu që ata janë duke marrë këto vendime për të përmes shërbimit Netflix në shekullin XXI . Shikuesi mund të zbulojë një kasafortë të mbyllur që përmban lepurin e vjetër të lodrave të Stefanit, ose dokumente rreth tij që monitorohen si pjesë e një eksperimenti. Ka përfundime të shumta të mundshme, nga të cilat më poshtë janë vetëm një listë e pjesshme. Stefani mund të zgjedhë të luftojë terapisten e tij gjatë një seance, pas së cilës zbulohet se ai është në një grup filmi dhe se "babai" i tij është një aktor tjetër. Një grup zgjedhjesh e çon Stefanin në moshën pesë vjeçare duke shikuar vetën e tij në pasqyrë  (AJ Houghton) për të "vdekur" me nënën e tij në lagje, duke bërë që trupi i Stefanit të vdiste papritmas në të tashmen. Në shtigje të tjera, shikuesi ka mundësinë që ta bëjë Stefanin të vrasë babanë e tij, pastaj ta varrosë ose ta presë trupin e babait të tij. Varrosja e trupit çon në atë që Stefani të burgoset para lëshimit të lojës. Pritja dhe mos tregimi i doktoreshë Haynes për vrasjen çon në lëshimin e suksesshëm të lojës, por Stefani shkon në burg menjëherë pas kësaj dhe të gjitha kopjet e lojës rikujtohen dhe shkatërrohen. ==Produksioni== ===Muzika=== Muzika e ''Black Mirror: Bandersnatch'' u kompozua nga Brian Reitzell. Filmi gjithashtu përdori edhe këngë të viteve 1980, duke përfshirë "Relax" nga Frankie Goes to Hollywood, "O Superman" nga Laurie Anderson, "Too Shy" nga [[Kajagoogoo]], "Hold Me Now" nga The Thompson Twins, dhe "Here Comes the Rain Again" nga Eurythmics. == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Filma]] 8cv05nq2q6t6k1l0vqq6cfodgw9565w 3006647 3006646 2026-07-06T21:16:09Z Aeternus 1492 3006647 wikitext text/x-wiki {{italic title}} '''''Black Mirror: Bandersnatch''''' është një film interaktiv i vitit 2018 në serinë e antologjisë fantastiko-shkencor ''[[Black Mirror]]''. Është shkruar nga Charlie Brooker dhe drejtuar nga David Slade. [[Netflix]] publikoi filmin e pavarur në 28 Dhjetor 2018. Në ''Bandersnatch'', shikuesit marrin vendime për personazhin kryesor, programuesin e ri Stefan Butler ( Fionn Whitehead ), i cili është duke përshtatur një roman në një video lojë në 1984. Personazhet e tjerë janë Mohan Thakur ( Asim Chaudhry ) dhe Colin Ritman ( Will Poulter ), të dy punojnë në një kompani video lojrash , babai i Butler, Peter ( Craig Parkinson ), dhe terapisti i Butler, Dr. Haynes ( Alice Lowe ). Brook dhe prodhuesi ekzekutiv Annabel Jones u afrua nga Netflix për bërjen e një filmi interaktiv në maj 2017, gjatë së cilës kohë Netflix kishte disa projekte ndërvepruese për fëmijët në zhvillim. Vështirësia për të shkruar skenarin jo-linear çoi në krijimin e një programi të quajtur Branch Manager për Netflix; natyra unike e përmbajtjes kërkonte përshtatje në përdorimin e memories cache të platformës. Xhirimet dhe prodhimi zgjatën më shumë sesa për episodet tipike ''Black Mirror''. Një tweet i cili u fshi shpejt nga një llogari e Netflix për lëshimin e ''Bandersnatch'' çoi në spekulime të përhapura të mediave përgjatë gjithë dhjetorit, të cilat Netflix nuk pranoi t'i komentojë. Traileri për ''Bandersnatch'' u publikua në 27 dhjetor 2018, një ditë para se të publikohej filmi. Pritja kritike për filmin ishte përgjithësisht pozitive, megjithëse disa gjetën se natyra interaktive ishte shumë e këndshme për një narrativë të duhur ''Mirror Black (pasqyra e zezë)'' . Në vitin 2019, episodi fitoi dy çmime Emmy, duke përfshirë edhe çmimin e shkëlqyer të Televizionit të Filmit . == Përmbledhje == === Prezantimi === ''Bandersnatch'' prezantohet si një film interaktiv. Nje film qe i shpjegon shikuesit se si të bëjnë zgjedhje. Ata kanë dhjetë sekonda për të bërë zgjedhje, nderkohe merret një vendim i paracaktuar.<ref name="wired">{{Cito web|last=Rubin|first=Peter|date=28 dhjetor 2018|title=How The Surprise New Interactive ''Black Mirror'' Came Together|url=https://www.wired.com/story/black-mirror-bandersnatch-interactive-episode/|url-status=live|accessdate=28 dhjetor 2018|website=Wired (magazine){{!}}Wired|language=en}}</ref> Sapo të mbarojë një sekuencë e filmit, shikuesit i jepet një mundësi që të kthehet prapa dhe të bëjë një zgjedhje tjetër.<ref name="ign">{{Cito web|last=Griffin|first=David|date=28 dhjetor 2018|title=Netflix's Black Mirror: Bandersnatch Review|url=https://ign.com/articles/2018/12/28/netflixs-black-mirror-bandersnatch-review|url-status=live|accessdate=28 dhjetor 2018|website=IGN|language=en}}</ref> Shikimi mesatar është 90 minuta, megjithëse rruga më e shpejtë përfundon pas 40 minutash.<ref name="variety interview">{{Cito web|last=Roettgers|first=Janko|date=28 dhjetor 2018|title=Netflix Takes Interactive Storytelling to the Next Level With 'Black Mirror: Bandersnatch'|url=https://variety.com/2018/digital/news/netflix-black-mirror-bandersnatch-interactive-1203096171/|url-status=live|accessdate=28 dhjetor 2018|website=Variety (magazine){{!}}Variety|language=en}}</ref><ref name="thr">{{Cito web|last=Strause|first=Jackie|date=28 dhjetor 2018|title='Black Mirror' Interactive Film: Inside the 2-Year Journey of 'Bandersnatch'|url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/black-mirror-bandersnatch-netflixs-interactive-film-explained-1171486|url-status=live|accessdate=28 dhjetor 2018|website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Janë 150 minuta pamjet unike të ndara në 250 segmente.<ref name="wired uk">{{Cito web|last=Reynolds|first=Matt|date=28 dhjetor 2018|title=The inside story of Bandersnatch, the weirdest Black Mirror tale yet|url=https://www.wired.co.uk/article/bandersnatch-black-mirror-episode-explained|url-status=live|accessdate=28 dhjetor 2018|website=Wired UK|language=en}}</ref> IGN raporton se sipas Netflix, ka pesë përfundime "kryesore", me variante brenda secilit përfundim; mbarime të tilla mund të jenë të ndërlidhura me kredi, të ngjashme me episodet e tjera të ''Mirror Black'' .<ref name="thr endings2">{{Cito web|last=Strause|first=Jackie|date=30 dhjetor 2018|title='Black Mirror' Bosses Unpack the Multiple 'Bandersnatch' Endings|url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/black-mirror-bandersnatch-endings-explained-1171556|url-status=live|accessdate=30 dhjetor 2018|website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Producenti Russell McLean tha se ka midis dhjetë dhe dymbëdhjetë mbaresa, disa prej të cilave janë më të paqarta si përfundimet në krahasim me të tjerët, dhe sipas regjisorit David Slade, ka disa përfundime të "vezëve të arta" që mund të marrin shumë kohë para se shikuesit të kuptojnë si t’i arrish ato.<ref name="thr endings">{{Cito web|last=Strause|first=Jackie|date=29 dhjetor 2018|title='Black Mirror's' Interactive Film: How to Navigate 'Bandersnatch'|url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/black-mirror-bandersnatch-charlie-brooker-talks-interactive-movie-1171496|url-status=live|accessdate=29 dhjetor 2018|website=The Hollywood Reporter|language=en}}</ref> Asnjë përfundim nuk konsiderohet "i përshkruar" mbi asnjë tjetër, sipas prodhuesve ekzekutiv Charlie Brooker dhe Annabel Jones, veçanërisht pasi ata menduan se disa përfundime nuk ishin vërtet përfundime në kuptimin tradicional. Në shumicën e rasteve, kur shikuesi arrin një fund, filmi interaktiv i jep lojtarit mundësinë për të ribërë një zgjedhje të fundit kritike për të qenë në gjendje të eksplorojë këto përfundime, ose ata mund të shikojnë në mënyrë alternative kreditë e filmit.<ref name="wired">{{Cito web|url=https://www.wired.com/story/black-mirror-bandersnatch-interactive-episode/|title=How The Surprise New Interactive ''Black Mirror'' Came Together|website=[[Wired (magazine)|Wired]]|last=Rubin|first=Peter|date=28 dhjetor 2018|accessdate=28 dhjetor 2018}}</ref> Në disa raste, i njëjti segment është i arritshëm në mënyra të ndryshme, por do ta paraqesë shikuesin me zgjedhje të ndryshme bazuar në mënyrën e arritjes së segmentit.<ref>{{Cito web|last=Allen|first=Ben|date=28 dhjetor 2018|title=How many endings does Black Mirror's interactive film Bandersnatch have?|url=https://www.radiotimes.com/news/on-demand/2018-12-28/bandersnatch-black-mirror-how-many-endings/|url-status=live|accessdate=28 dhjetor 2018|website=Radio Times|language=en}}</ref> Në raste të tjera, sythe të caktuara i drejtojnë shikuesit drejt një narrative specifike, pavarësisht zgjedhjeve që ata bëjnë.<ref name="O'Connor">{{Cito web|last=O'Connor|first=Roisin|date=28 dhjetor 2018|title=What happened when we watched the Black Mirror film, Bandersnatch|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/bandersnatch-live-updates-black-mirror-netfix-latest-decisions-endings-interactive-stefan-choices-a8701701.html|url-status=live|accessdate=28 dhjetor 2018|website=The Independent|language=en}}</ref> Disa përfundime mund të bëhen të pamundura për t'u arritur bazuar në zgjedhjet e bëra nga shikuesi, përveç nëse vendosin të rifillojnë filmin.<ref name="thr endings2">{{Cito web|url=https://www.hollywoodreporter.com/live-feed/black-mirror-bandersnatch-endings-explained-1171556|title='Black Mirror' Bosses Unpack the Multiple 'Bandersnatch' Endings|first=Jackie|last=Strause|date=30 dhjetor 2018|accessdate=30 dhjetor 2018|website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Ky veprim do të fshijë të gjithë informacionin e ruajtur në lidhje me opsionet që ata kishin zgjedhur gjatë shikimit të episodit në atë pajisje.<ref>{{Cito web|last=Butler|first=Bethone|date=29 dhjetor 2018|title=What to know about 'Black Mirror: Bandersnatch,' the Netflix choose-your-own-adventure story|url=https://www.washingtonpost.com/arts-entertainment/2018/12/29/what-know-about-black-mirror-bandersnatch-netflix-choose-your-own-adventure-story/|url-status=live|accessdate=29 dhjetor 2018|website=The Washington Post|language=en}}</ref> === Komploti === [[Skeda:ZXSpectrum48k.jpg|djathtas|parapamje| ''Bandersnatch'' përqendrohet në epokën e "BritSoft" të fillimit të viteve 1980 në Mbretërinë e Bashkuar, ku kompjuterat e lirë shtëpiakë si ZX Spectrum lejuan njerëzit të programojnë dhe shesin video lojërat e tyre. ]] Në Angli në korrik 1984, një programues i ri Stefan Butler ( Fionn Whitehead ) ëndërron të adaptojë një libër " zgidh vetë aventurën tënde " të quajtur Bandersnatch nga shkrimtari tragjik Jerome F. Davies ( Jeff Minter ) në atë që shpreson se do të jetë një video lojë aventureske revolucionare . Stefan prodhon lojën për kompaninë e video lojërave  Tuckersoft, e cila drejtohet nga Mohan Thakur ( Asim Chaudhry ) dhe punëson krijuesin e famshëm të lojës Colin Ritman ( Will Poulter ). Stefanit i është dhënë zgjedhja e pranimit ose refuzimit të ndihmës nga kompania në zhvillimin e lojës. Nëse Stefani pranon, Colin thotë se ai zgjodhi "rrugën e gabuar". Loja është lëshuar muaj më vonë dhe është kritikuar si " projektuar nga komiteti ". Stefan konsideron të provojë përsëri, dhe filmi kthehet në ditën e ofertës, shikuesit po i jepet e njëjta zgjedhje. Përndryshe, Stefani fillon të punojë një lojë vetë nga dhoma e gjumit, duke marrë një afat nga Thakur në mënyrë që Tuckersoft  ta botojë atë për shitje të Krishtlindjeve. Duke luftuar me të metat e softuerit të lojës, Stefani bëhet gjithnjë e më i stresuar dhe armiqësor ndaj babait të tij Peter ( Craig Parkinson ). Gjatë gjithë kësaj periudhe, Stefan bën vizita tek Dr. R. Haynes '( Alice Lowe ) për terapi. Shikuesi mund ta ketë sqaruar Stefanin te Dr Haynes për vdekjen e nënës së tij kur ishte pesë vjeç: Peter kishte fshehur lepurin e tij loder, duke besuar se djemtë në moshën e tij nuk duhet të luajnë me kukulla, dhe refuzimi i Stefanit detyroi  nënën e tij të merrte një tren, ai e hutoi dhe e vrau. Që nga Stefani, pasi ndihet përgjegjës për vdekjen e saj, dhe sheh plotësimin e përshtatjes së Bandersnatch, një prej librave që ai zotëronte, si një mjet për të shlyer vdekjen e saj. Dr. Haynes përshkruan ilaçin e Stefanit, të cilin shikuesi mund ta zgjedhë ose ta marrë ose t'i hidhte në tualet. Shikuesi mund ta ketë bërë Stefanin të pranojë një ftesë në banesën e Colin, ku jeton me të dashurën e tij Kitty ( Tallulah Haddon ) dhe vajzën e mitur Pearl. Aty, dyshja marrin haluçinogjene, dhe Colin flet për programet sekrete të kontrollit të mendjes së qeverisë, afatet alternative dhe rrugët e ndryshme. Për të demonstruar teoritë e tij mbi realitetet alternative, Colin i kërkon Stefanit, përmes shikuesit, të përcaktojë se cili prej tyre duhet të hidhet nga ballkoni. Nëse Stefani hidhet, ai vdes dhe loja përfundon nga Tuckersoft dhe vlerësohet dobët. Nëse Colin hidhet, i gjithë takimi mbetet të jetë një ëndërr, por Colin do të mungojë në mënyrë misterioze në skenat e ardhshme. Ndërsa afati i fundit për t'ia dorëzuar lojën Thakur, me gabime të çuditshme që janë ende të pranishme në lojë, Stefani fillon të ndiejë se po kontrollohet nga forcat e jashtme. Stefani e gjen jetën e tij duke pasqyruar atë të Davies, duke parë imazhe të përsëritura të një simboli "shtegu degëzimi", i cili në dukje çoi  Davies të vrasë gruan e tij. Ndërsa fillon të sëmuret mendërisht dhe të përpiqet të luftojë kundër agjentit të padukshëm që kontrollon veprimet e tij, shikuesi ka mundësi të shumta për t’i shpjeguar Stefanit që e ka kontrolluar atë, përfshirë këtu që ata janë duke marrë këto vendime për të përmes shërbimit Netflix në shekullin XXI . Shikuesi mund të zbulojë një kasafortë të mbyllur që përmban lepurin e vjetër të lodrave të Stefanit, ose dokumente rreth tij që monitorohen si pjesë e një eksperimenti. Ka përfundime të shumta të mundshme, nga të cilat më poshtë janë vetëm një listë e pjesshme. Stefani mund të zgjedhë të luftojë terapisten e tij gjatë një seance, pas së cilës zbulohet se ai është në një grup filmi dhe se "babai" i tij është një aktor tjetër. Një grup zgjedhjesh e çon Stefanin në moshën pesë vjeçare duke shikuar vetën e tij në pasqyrë  (AJ Houghton) për të "vdekur" me nënën e tij në lagje, duke bërë që trupi i Stefanit të vdiste papritmas në të tashmen. Në shtigje të tjera, shikuesi ka mundësinë që ta bëjë Stefanin të vrasë babanë e tij, pastaj ta varrosë ose ta presë trupin e babait të tij. Varrosja e trupit çon në atë që Stefani të burgoset para lëshimit të lojës. Pritja dhe mos tregimi i doktoreshë Haynes për vrasjen çon në lëshimin e suksesshëm të lojës, por Stefani shkon në burg menjëherë pas kësaj dhe të gjitha kopjet e lojës rikujtohen dhe shkatërrohen. ==Produksioni== ===Muzika=== Muzika e ''Black Mirror: Bandersnatch'' u kompozua nga Brian Reitzell. Filmi gjithashtu përdori edhe këngë të viteve 1980, duke përfshirë "Relax" nga Frankie Goes to Hollywood, "O Superman" nga Laurie Anderson, "Too Shy" nga [[Kajagoogoo]], "Hold Me Now" nga The Thompson Twins, dhe "Here Comes the Rain Again" nga Eurythmics. == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Filma]] k1c5t3l32is3vzrq13ukq2dqfr29001 0 280206 3006726 2956680 2026-07-07T05:26:12Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006726 wikitext text/x-wiki {{Infobox shkencëtar|birth_name=Rediet Abebe|birth_date={{birth year and age|1991}}|image=Dr. Rediet Abebe.webp|image_size=350px|alma_mater={{hlist|[[Cornell University]] (Ph.D., M.S.)|[[Harvard University]] (M.S., B.A.)|[[University of Cambridge]] (M.A.)}}|birth_place=[[Addis Ababa]], [[Ethiopia]]|fields={{hlist|[[artificial intelligence]]|[[algorithms]]|[[computer science]]|[[social inequality|inequality]]}}|awards={{hlist|[[Harvard Society of Fellows]] (2019)|[[Innovators Under 35|MIT Technology Review Innovators Under 35]] (2019)}}|work_institutions={{hlist|[[Harvard University]]|[[Cornell University]]|[[University of Cambridge]]}}|doctoral_advisor=[[Jon M. Kleinberg]]|known_for=Mechanism Design for Social Good (MD4SG)<br /> [[Applications of artificial intelligence#AI for Good|AI for social good]]}} '''Rediet Abebe''' ( Amharic : ረድኤት አበበ) është një [[Shkencëtari i kompjuterit|shkencëtare e kompjuterave]] Etiopase [[Shkencëtari i kompjuterit|që]] punon në fushat e [[Algoritmi|algoritmeve]] dhe [[Inteligjenca artificiale|inteligjencës artificiale]] . Ajo është një Junior Fellow në Harvard Society of Fellows .<ref>{{Cito web|url=https://socfell.fas.harvard.edu/listed-term-0/|title=Current and Former Junior Fellows|website=Harvard Society of Fellows|accessdate=2019-10-09|archive-date=30 mars 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250330051430/https://socfell.fas.harvard.edu/listed-term-0|url-status=dead}}</ref> Hulumtimi i saj zhvillon teknika algoritmike dhe llogaritëse për të zbutur [[Pabarazia|pabarazinë]] socio-ekonomike.<ref>{{Cito web|url=https://events.technologyreview.com/video/watch/rediet-abebe-pioneers-tr35-2019/|title=Meet the Innovators Under 35|website=MIT Technology Review|accessdate=2019-10-10}}</ref> Ajo bashkë-themeloi ''Dizajnin e Mekanizmit për të Mirën Sociale'' (MD4SG), një iniciativë kërkimore shumë-institucionale dhe ndërdisiplinore që punon për të përmirësuar mundësitë për komunitetet me disavantazh historik.<ref name=":3">{{Cito web|url=http://md4sg.com/|title=Mechanism Design for Social Good|website=md4sg.com|accessdate=2019-10-09}}</ref> Ajo është gjithashtu një avokate e diversitetit dhe përfshirjes në informatikë dhe është bashkëthemeluese e ''Black in AI'' .<ref>{{Cito web|url=https://blackinai.org/|title=Black in AI|website=blackinai.org|accessdate=2019-10-09|archive-date=19 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819061805/https://blackinai.github.io/|url-status=dead}}</ref> == Jeta dhe edukimi i hershëm == Abebe lindi dhe u rrit në [[Addis Ababa]], [[Etiopia|Etiopi]] .<ref name=":0">{{Cito web|url=http://events.technologyreview.com/video/watch/rediet-abebe-mechanism-design-social-good/|title=Mechanism Design for Social Good – MIT Technology Review|website=MIT Technology Review Events|accessdate=2019-10-09}}</ref> Ajo u arsimua në Kurrikulën Kombëtare Etiopiane në Shkollën Nazareth përpara se të fitonte një bursë të bazuar në merita të dhënë për katër studentë nga vendi për të marrë pjesë në Shkollën e Komunitetit Ndërkombëtar të Addis Ababa kur ishte në klasën e tetë.<ref name=":">{{Cito web|url=http://leversinheels.com/featured/how-ethiopias-rediet-abebe-is-using-algorithms-and-ai-to-address-socio-economic-inequality/#.XZ69ZXVKjDp|title=How Ethiopia's Rediet Abebe is using algorithms and AI to address socio-economic inequality|website=Levers in Heels|date=25 prill 2018|accessdate=2019-10-09|archive-date=22 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200222130403/http://leversinheels.com/featured/how-ethiopias-rediet-abebe-is-using-algorithms-and-ai-to-address-socio-economic-inequality/#.XZ69ZXVKjDp|url-status=dead}}</ref> Abebe u bashkua me [[Harvard University|Universitetin e Harvardit]] ku mori një diplomë Bachelor të Arteve në [[Matematika|matematikë]] dhe më vonë një diplomë Master i Shkencave në matematikë të aplikuar . Si studente, ajo ishte bashkëautore e letrave kërkimore në matematikë, fizikë dhe shëndet publik.<ref>{{Cite journal|last=Harding|first=Charles|last2=Pompei|first2=Francesco|last3=Burmistrov|first3=Dmitriy|last4=Welch|first4=H. Gilbert|last5=Abebe|first5=Rediet|last6=Wilson|first6=Richard|year=2015|title=Breast Cancer Screening, Incidence, and Mortality Across US Counties|url=https://jamanetwork.com/journals/jamainternalmedicine/fullarticle/2363025|journal=JAMA Internal Medicine|volume=175|issue=9|pages=1483–9|doi=10.1001/jamainternmed.2015.3043|pmid=26147578|access-date=2019-10-09}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Trifunovic|first=Luka|last2=Dial|first2=Oliver|last3=Trif|first3=Mircea|last4=Wootton|first4=James R.|last5=Abebe|first5=Rediet|last6=Yacoby|first6=Amir|last7=Loss|first7=Daniel|year=2012|title=Long-Distance Spin-Spin Coupling via Floating Gates|journal=Physical Review X|volume=2|issue=1|pages=011006|arxiv=1110.1342|bibcode=2012PhRvX...2a1006T|doi=10.1103/PhysRevX.2.011006}}</ref> Ajo mbaroi masterin e saj nga Harvard SEAS, duke kryer hulumtime me David C. Parkes. Pas kolegjit, ajo ndoqi [[Universiteti i Kembrixhit|Universitetin e Kembrixhit]] si një studiuese e Harvard-Kembrixhit.<ref>{{Cito web|url=https://harvardmagazine.com/2013/07/cambridge-scholars|title=Cambridge Scholars|website=Harvard Magazine|date=17 qershor 2013|accessdate=2019-10-10}}</ref> Ajo ishte Guvernatorja William Shirley Scholar në Pembroke College .<ref>{{Cito web|url=https://hcs.uraf.harvard.edu/former-scholars|title=The Harvard-Cambridge Scholarships – Former Scholars|website=The Harvard-Cambridge Scholarships|accessdate=2019-10-09|archive-date=28 korrik 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240728200357/https://hcs.uraf.harvard.edu/former-scholars|url-status=dead}}</ref> Ajo përfundoi Mathematics Tripos dhe kreu një Master të Studimeve të Avancuara në matematikë të pastër nën mbikëqyrjen e Imre Leader . Në vitin 2015, Abebe filloi doktoraturën e saj në [[Shkenca kompjuterike|shkencat kompjuterike]] në [[Cornell University|Universitetin Cornell]] si hulumtuese në shkencën teorike kompjuterike dhe [[Inteligjenca artificiale|inteligjencën artificiale]] (AI), me fokus aplikimet e tyre në drejtësi dhe mirëqenie sociale. Ajo u këshillua nga Jon Kleinberg.<ref>{{Cito web|url=http://www.cs.cornell.edu/home/kleinber/|title=Jon Kleinberg – Home Page|website=Cornell University|accessdate=2019-10-10}}</ref> Abebe ishte gruaja e parë e me ngjyrë që përfundoi një doktoraturë për shkencat kompjuterike në Cornell.<ref>{{Cito web|url=https://cornellsun.com/2019/11/17/last-week-rediet-abebe-presented-her-thesis-in-december-she-will-be-the-first-black-woman-to-receive-a-ph-d-in-computer-science-at-cornell/|title=In December, Rediet Abebe Will Become the First Black Woman to Receive a Ph.D. in Computer Science at Cornell|website=The Cornell Sun|accessdate=2019-10-09}}</ref> == Kërkimet dhe karriera == Hulumtimi i Abebe zhvillon teknika në [[Inteligjenca artificiale|AI]] dhe [[Algoritmi|algoritme]] për të përmirësuar mundësitë për komunitetet historikisht në disavantazh.<ref name=":0"/> Punimi i saj duke përdorur pyetjet e kërkimit për të kuptuar nevojat e informacionit mbi shëndetin në Afrikë është një nga veprat e para të njohura për përdorimin e një rrjeti të madh dhe analiza të bazuara në media sociale për të studiuar shëndetin në të gjitha 54 vendet në Afrikë.<ref>{{Cito web|url=https://cacm.acm.org/careers/226876-grad-student-leads-group-on-algorithms-and-ai-for-social-good/fulltext|title=Grad Student Leads Group on Algorithms and AI for Social Good|date=2019-08-16|website=Communications of the ACM|language=en|accessdate=2019-10-09|archive-date=19 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819061810/https://cacm.acm.org/careers/226876-grad-student-leads-group-on-algorithms-and-ai-for-social-good/fulltext|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cito web|url=https://www.forbes.com/sites/jessicabaron/2019/04/24/search-data-for-public-health-in-africa/#3b47e53448eb|title=New Research Uses Search Data To Understand Public Health Needs|date=2019-08-16|website=Forbes|language=en|accessdate=2019-10-09}}</ref><ref>{{Cito web|url=https://venturebeat.com/2019/04/18/how-ai-researchers-used-bing-search-results-to-reveal-disease-knowledge-gaps-in-africa/|title=How AI researchers used Bing search results to reveal disease knowledge gaps in Africa|date=2019-08-16|website=VentureBeat|language=en|accessdate=2019-10-09|archive-date=30 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200930050105/https://venturebeat.com/2019/04/18/how-ai-researchers-used-bing-search-results-to-reveal-disease-knowledge-gaps-in-africa/|url-status=dead}}</ref> Gjatë gjithë vitit 2019 Abebe shërbeu në Institutin Kombëtar të Grupit të Punës së Shëndetit në [[Inteligjenca artificiale|UA]] së bashku ekspertë të AI, përfshirë Kate Crawford, [[Dina Katabi]], Daphne Koller dhe Eric Lander .<ref name=":2">{{Cito web|url=https://www.acd.od.nih.gov/working-groups/ai.html|title=ACD Working Group on Artificial Intelligence|website=NIH Advisory Committee to the Director|language=en|accessdate=2019-10-09|archive-date=9 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191009211845/https://acd.od.nih.gov/working-groups/ai.html|url-status=dead}}</ref> Grupit të punës i ishte ngarkuar të zhvillonte një raport gjithëpërfshirës dhe rekomandime, të cilat u miratuan njëzëri nga Komiteti Këshillëdhënës dhe Drejtorit të Përgjithshëm të NIH, Francis Collins . Abebe u zgjodh si një Junior Fellow në Harvard Society of Fellows në 2019.<ref>{{Cito web|url=https://cyber.harvard.edu/people/rediet-abebe|title=Rediet Abebe|date=2019-08-16|website=Berkman Klein Center|language=en|accessdate=2019-10-09}}</ref> Ajo është bashkëpunëtorja e dytë Junior me një Ph.D. dhe shkencëtarja e parë femër e kompjuterave që do të përfshihej në këtë shoqëri.<ref>{{Cito web|url=https://socfell.fas.harvard.edu/listed-field-0/|title=Current and Former Junior Fellows|website=Harvard Society of Fellows|accessdate=2019-10-09|archive-date=17 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190717173518/https://socfell.fas.harvard.edu/listed-field-0|url-status=dead}}</ref> === Dizajnimi i mekanizmit për mirëqenien sociale === Në 2016 Abebe bashkë-themeloi nismën e Diyjnimit të Mekanizmit për Mirëqenien Sociale (MD4SG), një koleksion kërkimi shumë-disiplinor që përdor algoritmet dhe hartimin e mekanizmit për të trajtuar pabarazinë. MD4SG organizon një seri me workshops që thekson punën dhe lidh komunitetin e studiuesve të angazhuar për përdorimin e algoritmeve për të përmirësuar mirëqenien e shoqërisë. Abebe u nderua si pionere në Inovatorët Nën 35 vjeç të MIT Technology Review 2019 pjesërisht për punën e saj bashkë-themeluese MD4SG.<ref>{{Cito web|url=http://events.technologyreview.com/video/watch/rediet-abebe-pioneers-tr35-2019/|title=Meet the Innovators Under 35 – MIT Technology Review|website=MIT Technology Review Events|accessdate=2019-10-09}}</ref> === Black in AI === Abebe bashkë-themeloi ''Black in AI'', një rrjet prej 1.500 studiuesish që punojnë në [[Inteligjenca artificiale|AI]], me Timnit Gebru, në vitin 2016.<ref>{{Cito web|url=https://twitter.com/forbes/status/1099141957950099457?lang=en|title=Rediet Abebe, Co-Founder of Black in AI, talks about the need for more diversity in AI job roles, and why she founded her own organization|last=Forbes|date=2019-02-22|website=@forbes|language=en|accessdate=2019-10-09}}</ref><ref>{{Cito web|url=https://cyber.harvard.edu/people/rediet-abebe|title=Rediet Abebe|date=2019-08-16|website=Berkman Klein Center|language=en|accessdate=2019-10-09}}</ref> Organizata organizon seminare vjetore në Konferencën për Sistemet e Përpunimit të Informacionit Neural (NeurIPS) dhe ofron rrjetëzim dhe mundësi bashkëpunimi. Nëpërmjet Black in AI, Abebe ka udhëhequr programe të tilla si një program mentorimi për aplikimin e të diplomuarve për të cilin ajo u nderua në listën 2019 Bloomberg 50 si një për t'u parë.<ref>{{Cito web|url=https://www.bloomberg.com/features/2018-bloomberg-50/|website=www.bloomberg.com|accessdate=2019-10-09}}</ref> Në [[Cornell University|Universitetin Cornell]], Abebe është përfshirë në mentorimin e studentëve nga grupe të nën-përfaqësuara. Gjatë kohës së saj në [[Cornell University|Universitetin Cornell]], ajo ndihmoi në përpjekjet që çuan në një numër të paparë studentësh nga studentë të minoriteteve të nën-përfaqësuara që të regjistroheshin në programin e doktoraturës në shkencat kompjuterike.<ref name=":1">{{Cito web|url=https://gradschool.cornell.edu/announcements/2019-diversity-inclusion-distinguished-award-winners/|title=2019 Diversity & Inclusion Distinguished Award Winners : Graduate School|website=gradschool.cornell.edu|accessdate=2019-10-09}}</ref> == Referime == <references /> [[Kategoria:Shkencëtare kompjuterike]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1991]] cfqyy2bjswe4e48zkwk9a6a78knr2w6 0 289134 3006577 3003140 2026-07-06T16:41:59Z Smallem 126080 Heqje e trashjes së panevojshme (''') brenda titujve të seksioneve – përmes Claude AI 3006577 wikitext text/x-wiki {{Faqe për grisje}} [[Familja Rashiti Kokaj]] Hetem Rushiti  ([[Hetë Koka]]) lindi më 1898, në fshatin [[Kokaj]] të komunës së [[Gjilani|Gjilanit]]. Babai i tij,  Rashiti një i përmendur për burrëri dhe bujari, vdiq herët, në moshën , i ra hise që shumë i ri të kujdeset për familjen, ndonëse ishte djali më i madh i familjes, ndërsa kishte edhe dy vëllezër më të rinj, Muharremin, Destanin  dhe Idrizin, të cilët e përkrahën pa rezervë në luftën e tij të drejtë., më 1917-18, mori pjesë në luftimet mbi trupat serbo-bullgsre  të Kopilaqës . Pasardhësit e tashtii jetojnë në Kumanovë, Preshevës, kurse të Muharremit bija e vetme në Tueqi, të cilët së bashku me pasardhësit përbëjnë bërthamën  kryesore të kësaj familjeje në fshatin Kokaj (Rashiti) dhe Idrizit djali i vetëm Ismailu në Gjilan. Heta ishte i martuar dy herë me  gtuan e parë nga Somolica, kishte dy djel, Ajetin dhe Vehbiun,  pasi i vdes gruaja si bijë e vetme nga fshati Somolicë, trashigojnë biijtë  pasurin  edhe tokat në Kokaj. Martohet me gruan e dytë Mireshi afër Gjilanit,  me të cilën patën .dy djel: Mustafën dhe Ramizn  Babai Rshiti i cili  pos Hetës, kishte edhe tre fëmijë: Muharremin , Idrizin, Destanin  dhe një Vajzën. Djali i madh, Hetemi, ishte kujdestari i shtëpisë, pasiqë  më tepër ishte i angazhuar në zhvillimet të luftës kaçake 1922-24, dhe luftëra gati të pandërprera. Krah të djathtë në të gjitha luftërat,  kishte vëllain e dytë, Muharremin, i cili shquhej për aftësitë e jashtëzakonshme luftarake, megjithëse bashkëluftëtarë në periudha të caktuara i kishte edhe vëllezërit Idrisin dhe  djemtë, Ajetin dhe Vebiiun,  djemtë Hetës,  për një kohë tri vjeçare kan qëndruar në male Karadakut 1944-47, dhe më tepër ka qenë i angazhuar në logjistikë ushtarake, duke siguruar ushqim dhe veshmbathje. Tanimë nuk jeton asnjëri nga tre fëmijët dhe vajza e Hetës, të cilët megjithatë kanë lënë shumë djem e vajza  pas vetes. '''Burgosja dhe denimi me vdekje''' Më shumë bëri jetë kaçaku sesa qëndroi në shtëpi. Atij si kujtohej se sa i ri i ra hise jeta me “pushkë në krah” deri kah çereku i dytë pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] e burgosën në Gjilan dhe e dënuan me pushkatim pastaj i kthehet denim në 35 vjet burg.  I mbajti mbi 10 vjet dhe vdiq në rrethana të dyshimta. Edhe Muharremi, porsi vëllai Hetemi,u dënua me 25 vjet burg dhe vdiq në burgun e Nishit. (Heta, si përgjegjës i forcave shqiptare në nënprefekturën e Gjilanit, ku ndodhi vrasja dhe arrestimet e grupit në Livoç, pas depërtimit nga Serbia në vitin 1943). Hetë  Koka ishte një nga udhëheqësit e forcave shqiptare në nënprefekturën e Gjilanit, përgjegjës për zonën kufitare rreth lumit Morava, në zonën e Lluqanit,  ku plagoset vëllai i tij, [[Idriz Rashiti]], i cili vdesë gjatë tërheqjes, në Miresh dhe varroset në Gjilan, ku jetonte me familjen e tij.<span class="reference" id="cite_ref-2"></span> * Hetë Koka i kishte shkuar jeta në luftëra duke u përballur me trupat e armatës së tretë serbe(1917-te), e pastaj duke e lëshuar vendin e pushtuar nga asqeriae huaj, luftoi nga Lluqani e deri në [[Beteja e Kikës|Majën e Kikës]], si një nga zonat e luftës(28 korrik 1944, si një nga komandantët lokal. Heta, si i ri, ndjente mbi supe pushtimin e sundimin e ri italiano-gjerman 1941-44, kryepolic nënprefekturen e [[Gjilanit]],zona kufitare, pika ne [[Pogragja (Gjilan)|Pogragje]] * Më shumë bëri jetë kaçaku sesa qëndroi në shtëpi. Atij si kujtohej se sa i “ri i ra hise”, tere jeta me ˈpushke e krahu, mire e dinte as vetë ku e kur po varet pushka e krahut, deri kah çereku i dytë pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]]. * Muharrem Rushit Koka dhe Hetem Rushiti(Hetë Koka) në gusht të vitit 1947 u burgosën në Gjilan dhe u dënua me 13 vjet burg, i mbajti 7 vjet. Muharremi, porsi vëllau Hetemi i denura me 35 vjetë burg, vdiq në burgun e Nishit, si përgjegjës i forcave shqiptare nënprefekturën e Gjilanit, ku ndodhi vrasja dhe arrestimet e grupit në Livoçë pas depërtimit nga Serebia në vitin 1943. '''Të plagosur''' * Të plagosur nga fshati Kokaj gjatë Luftës II botërore: * '''Jonuz Halit Haziri''' u plagos në nëntor të vitit 1944 në Dukagjin. Me moshë 33 vjeçar. Pjesëtar i shumëfishtë i rradhëve ushtarake të grupimit SS dhe Brigada nacional-çlirimtare të Kosovës. '''Të burgosur''' * 7. Ajet Rushiti në tetor të vititi 1946 u dënua me 13 vjet burg në Mitrovicën e Sremit, i mbajti 10 vjet burg. Jetoi nga viti 1975 në fshatin Leran. * 8.Vehbi Hetë – Kokaj më tetor të vitit 1946 u dënua 6 vjet burg në [[Prishtina|Prishtinë]]. I mbajti 1,5 vjet në Prishtinë, kurse 1 vit në Mitrovicë. Me moshë ishte 17 vjeç. Jetoi pas Aksionit të Armëve i shpërngulur në Kumanovë (Sipas kujtesës së Vehbi Etem Rushitit, i lindur më 2 shtator 1929 në fshatin Kokaj, jetoi në Kumanovë që nga viti 1971, i cili rrëfeu për ekzekutimet dhe torturat e rënda fizike ndaj familjes Rushiti) '''Të likuiduar''' * 9.Mustafë Hetem Rashiti pas një përleshje më dy udbash gjatë arrestimit të tij në Remnik që shkuan ta burgosnin. Por, Mustafa i vrau të (dy udbashët) dhe doli në mal me Hasan Alijën e Remnikut. Ata u vranë me tradhti në vendkalimin kufitar te Bistrica të Prizrenit. Mustafa ishte 21 vjeç i shkolluar në Tiranë. Varri nuk i dihet. * 9.Rabije (shoqja e Mustafës) Kokaj, më shtator 1951 në Zhur të Prizrenit u masakrua nga UDB`ja bashkë me të shoqin Mustafë Etemin. Ishte 20 vjeçe. Varri nuk i dihet. Hasan Alija-Remniku më shtator 1951 në [[Zhuri|Zhur]] të Prizrenit u kap dhe u vra nga UDB`ja mashkë me Mustafën dhe Rabijën. Me moshë ishte 48 vjeç. Varri nuk i dihet.Të vrarë me atë aksion kanë mbetur edhe. Agush Metaj Bresalci u bra në shtator 1951 në Zhur të Prizrenit së bashku me personat e lartpërmendur. Me moshë 35 vjeçar. Qibrije Agush Bresalci u vra nga UDB`ja në shator të vitit 1951 në vendkalimin kufitar te lumi Bistrica të Prizrenit. Vëllai i Mustafës Ramiz H. Rashiti si përkahës i grupin e parë politik që operonte në Karadakun e atyre viteve, e kaloi jetën e tij si emigrant politik i internuar në Gjermani. * '''Të humburë:''' * Qemajl Haqif Zeqiri i lindur me 1938 në Kokaj, duke u kthyer për pushim nga shërbimi ushtarak vdes aksidentalisht pasiqë treni Express nuk ndalet në Tasaj, ai hidhet nga treni dhe godet shtyllën nga merrë plagë vdekjeprurëse.Aksidenti pasoi pasiqë ushtarët që kishin prejardhjen nga kufizohej pas termetit katastrofal të Shkupit më 1963. Nga Stacioni i trenit në Preshevë edhe trupi i tij bartet në Shkup dhe përzihet sëbashku me trupat e viktimave të paidentifikume të termetit, varroste në Shkup. Varri as sot nuk i dihet. ==Dëshmorët, martirët e të plagosurit e luftës së fundit në Kosovë dhe Kosovën lindore 1999-2000== * 13.[[Arben Ramadani]] i lindur më 13 qershor 1981 në [[Kokaj]]. Ishte pjesëtar i UÇK-së pas luftës së Kosovë iu bashkua rradhëve të luftëtarëve të Lirisë në Kosovën Lindore dhe me me 19 maj(2000), gjatë kalimit të zonës kufitare me armatim qëllohet për vdekje nga plumbat e armikut. Ashtu të plagosur, shokët e tërheqin deri në pikën Apokalips e [KFOR]-it në Pogragjë. Përkundër përpjekjeve të KFOR-it për t`ia shpëtuar jetën në Sojevë - Ferzaj, sytë e tij perëndojnë përgjithmonë për të mos vdekur kurrë. Sot eshtërat e tij pushojnë në vendlindjen e tij, <ref>https://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191028193142/https://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012 |date=28 tetor 2019 }} |Shtegtim në histori : (rrëfimi për Kokajt prej vitit 1842 deri në 2012) / (monografi për Kokajt) / [[Nijazi Ramadani]]. - [[Gjilani|Gjilan]] - [[SH.B. Rrjedha|Rrjedha]], 2012. - 196 f.111</ref> * 10. Rabit (Tahir) Dalipi, nga fshati Kokaj, mosha 48 vjeçar, babai 8 fëmijëve, i vrar me 6 prill 1999, nga paramilitarët serb në [[Llocë]], duke u kthyer në shtëpi në Kokaj pasi që një ditë më pare ishin larguar nënbreshrin e armëve nga forcat militare serbe. * 11.Avdi (Selver) Rexhepi, mosha 22 vjeçar i vrar me 6 prill 1999, nga paramilitarët serb në [[Llocë]], duke u kthyer së bashku me Rabitin (dhe dy moshatarët e tij të fshatit Llocë) në shtëpi në Kokaj pasi që një ditë më pare ishin larguar nënbreshrin e armëve nga forcat militare serbe. * Invalid i luftes, Qemajl Jakup Zeqiri-[[Kokaj]] i lindur më 1979,[[Gjilan]] pjesëtar i '''Brigadës 128, operacioni "Shigjeta" të UÇK-së''' të Zonës së Pashtrikut, i plagosur në maj 1999, gjatë luftimeve pas thyrjes së kufirit shqiptaro-kosovarë. '''Invalid i luftës së UÇK-së'''. '''Të rënët dhe martirët e Luftës II Botërore 1943-1945/51/57''' * Hazir (Ramadan) Haziri * Rifat (Qazimi) Ismajli * Rrustem (Dalip) Rrustemi * Idriz Rashit-'''Koka''' * Daut Dauti-Kokaj * Mustafë Koka - Rushiti '''Të arestuarit, të burgosurit, të denuarit dhe të torturuar nga Sigurimi serb-jugosllav pas ngjarjeve të pranverës së '81/shit për veprimtari ilegale nga fshati Kokaj''': * Alejdin Rrahmani * Ismajl Idriz Rashiti * Nijazi Ramadani * Nexhat Rrustemi '''Të internuar 1941/45''' * Asllan Aziz Azizi, Gjermani ku edhe vdiq. * Haqif Zeqiri * Jonuz Halit-Haziri == LUFTA E UÇK-se 1997200== Qemajl Jakup Zeqiri – Qemajl Kokaj i lindur më 1979, (djali i madh i Jakupit të Haqif Kokës, edhe Haqifi ishte rob lufte si pjesëtar i Batalonit shqiptar "SS-Skenderbeg", pastaj i mobilizuar dhe i plagosur në Brigadat e UNÇ të Kosovës 1944), Qemajli në filim të vitit 1999, iu bashkua rradhëve të UÇK-së së bashku me Arbenin(tash më dëshmor i kësaj lufte), Agronin(nip iu Kokajve nga Gosponica), Arifin, Miftarin, Llukmanin, si pjesëtar i Brigadës 128, operacioni "Shigjeta" të UÇK-së të Zonës së Pashtrikut, i plagosur në maj 1999, gjatë luftimeve pas thyrjes së kufirit shqiptaro- kosovarë. Invalid i luftës së UÇK-së. Edhe xhaxhai i Qemajlit, emrin e të cilit e mba me krenari veterani dhe invalidi i luftës së fuindit, Qemajli. Arif J.Arifi- djali i vogël i Jasharit të Sinanit, i lindur në vitin 1973 në Kokaj, ku e krey Shkollën fillore në vendlindje, të mesmë Ndërtimtari e lartë në SHM ”Memet Isai”, Gjilan, shkollimin univerzitar në Fak. Edukimit, Qendra në Gjilan, dega juridike. Në Gjilan prej kur edhe jeton me familjen e tij, në Lagjen Arbëria. Arifi sikur shumë të tjerë iu përgjegj thirrjes së atdheut në fund të vitit 1998 dhe në fillim të vitit 1999 u rreshtua në rradhet e luftëtarëve të lirisë, pjesëtar i UÇK-së, Zona e Kardakut dhe e Llapit. Gjatë kohës sa shërbeu ishte i pa ndar me Llukman . Llukman M.Ismajlin – djali i katërt i Muharremit të Rahmanit, sikur shumë të tjerë iu përgjegj thirrjes së atdheut (FQ.91) në fund të vitit 1998 dhe në fillim të vitit 1999 u rreshtua në rradhet e luftëtarëve të lirisë. Në u inkuadua në radhet e UÇK-së, pjesëtar i Zonës së Llapit dhe të Karadakut. Pas përfundimit të luftës u inkuadrua në pjesën reserve të TMK-së deri me shpërbërjen e saj dhe formimin e trupave të FSK-së. Tash punon si korir në SHMUltë.”A.Ajeti”, Gjilan. Shefki Xh. Behluli - djali i tretë I Xaferit, i lindur në vitin 191968 në Kokaj, ku e krey Shkollën fillore në vendlindje, deri më shpërthimin e luftës ishte jashtë Kosovës në Gjermani dhe Zvicërr, iu përgjegj thirrjes së atdheut në fillim të vitit 1999 u rreshtua në rradhet e luftëtarëve të lirisë, pjesëtar i UÇK-së. Jeton dhe punon në Gjilan, prej kur edhe jeton me familjen e tij, në Lagjen Arbëria. ''' Lufta II Boterore ''' Aziz Azizi, Gjermani ku edhe vdiq. Rexhep Ilaz Rrustemi, Internuar në Gjermani 1941- 1945, kryetar i pare i Komunes se Pogragjes, Rrethi i Gjilanit. Haqif Zeqiri, Jonuz Halit-Haziri, Xhavit Hamit Sahiti, Fetah Sinani. TË HUMBUR: Qemajl Haqif Zeqiri i lindur me 1938 në Kokaj. Në vitin 1964, kishte shkuar për të kryer shërbimin e obliguar ushtarak, pasiqë kishte pasur një operacion ishte lajmëruar se i takon zones së goditur nga tërmeti të Shkupit të vitit 1963 dhe ishte liruar për të pasur një vizitë familjes (fq.92+ së tij në Kokaj. Qemajli, duke u kthyer për pushim nga shërbimi ushtarak psoi aksidentalisht pasi që treni ''Express'' nuk ndalet në Tasaj, ai hidhet nga treni dhe godet shtyllën nga merr plagë vdekjepruse. Aksidenti pasoi pasiqë ushtarët që kishin prejardhjen nga kufizohej pas tërmetit katastrofat të Shkupit më 1963. Nga Stacioni i trenit në Preshevë edhe trupi i tij bartet në Shkup dhe përzihet së bashku me trupat eviktimave të paidentifikuara të tërmetit, varroste në Shkup. Varri as sot nuk i dihet. ===VDEKJET TRAGJIKE E KURBETÇARËVE === <ref>[[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/sq/b/bc/MONOGRAFIA_FINALE.pdf|NIJAZI{{Lidhje e vdekur}} RAMADANI SHTEGTIM NË HISTORI (RRËFIMI PËR KOKAJT 1842- 2012) (MONOGRAFIA) ]]</ref> Haki Emin Halit –Hakiu ishte i biri i dytë i Eminit, i lindur më 938, vdes tragjikisht në një fatëkeqësi trafiku afër Leskocit (te ura) gjatë kthimit prej Gjermanisë, ku ishte duke punuar jashtë vendit. Hakiu me atë rast ishte me një shok të tij, duke u kthyer për pushim në vendlindje, kur u rrokullis nga ura, duke përmbyllur jetën e tij, ende pa arritur në shtëpi. Varroste në Gjilan, ku jetonte me gruan dhe dy fëmijët e tij. '''Asllan H. Azizi''' u lind në vitin 1947 nga babai Halit dhe nëna Feride në katundin Kokaj. Asllani ishte fëmija i parë në familjen e ngushtë, ndërsa i treti i vëllezërve Hasan dhe Halit Azizit. E emruan sipas vëllait të tyre Asllanit të vdekur në Gjermani. Gjatë jetës së tij, Asllani jetoi një kohë në katundin Kokaj pastaj në Gjilan . Në fashtin fqinj në Llocë kreu shkollën katërklasëshe, por kur erdhei koha të vazhdoi shkollimin prindërit nuk e lejuan ta vazhdojë shkollimin. Ky fakt Asllanin e mundoi gjatë tërë jetës së tij.Në moshën 20 vjeçare Asllani u martua me Zymrijen nga Lloca me të cilën pati katër fëmijë: Eminen, Feimen, Halitin dhe Valbonën. Asllani në fillim të viteve si shumë bashkëf-shatarë të tij u detyrua të punojë përkohësisht jasht vendit. ( Francë). Pastaj u kthye në vend për ta vazhduar jetën në fshat, ku u mor me punët e bujqësisë në fshat. Jeta e vështirë në fshat e detyroi që të shpërngulet nga katundi në vitin 1980 dhe u vendos në lagjen Arbëria në Gjilan . Posa u ven-dos në venbanimin e ri u mundua të punësohët. Arriti të punësohet përkohsisht si zëvendësim. I paknaqur me gjendjen ekonomike dhe pë të ardhmen, u detyrua prapë të kërkojë punë jashtë vendit, kësaj radhe në Zvicërr. Punoi në ndërtimtari deri në fillim të vjeshtës kur në rreth-ana edhe sot jo të njohura mirë ndërroi jetë në vëndin e punës, pikërisht në orët e paraditës të 14 tetorit të vitit 1982. '''Në fatkeqësi natyrore:Ruzhdi Rahim Rrustemi 1932 – 64''' Ruzhdi Rrustemi u lind më 1932 nga babai Rahimi dhe nëna Qelebija në katundin Kokaj. Ruzhdiu ishte fëmija i dytë në familje dhe kishte një vëlla më të madh, Avdylin. Lumturia e kësaj familje nuk zgjati shumë pasiqë në moshën 2 vjeçare Ruzhdiut i vdes nëna. Më vonë, në moshën 7 vjeç-are, i vdes edhe babai. Ruzhdiu, bashkë me vëllain Avdylin, mbetën nën përkujdesjen e familjarëve dhe banorëve të katundit, që u janë shumë mirënjohës. Këta dy të ri, ndonëse u rritën pa prindër, nuk u mungoi dashuria, edukata dhe vullneti për të ecur përpara në jetë.Gjatë jetës së tij Ruzhdiu jetoi dhe punoi në katundin Kokaj. Në moshën 20 vjeçare Ruzhdiu u martua me Pashijen, me të cilën pati 2 fëmijë binjak, Rahimin që tashmë jeton, dhe Pashien e vogël e cila në vitin e parë të jetës vdiq. Gruaja e Ruzhdiut, Pashia, vdiq menjëherë pas lindjes dhe nuk arriti të shijojë dashurinë amnore. Ajo vdiq në mungesën e përkujdesit mjeksor. Pas vdekjes së Pashies, Ruzhdiu martohet me Lutfijen, gruan e tij të dytë. Edhe me të pati një djalë që nuk jetoi. Ai u nda edhe me Lutfije dhe u martua me Shahën me të cilën jetoi deri në fund të jetës. Përkundër fatkeqësisë dhe jetës së vështirë arriti të jetë i lumtur pranë birit të tij Rahimit që e donte dhe kujdesej shumë për të. Ruzhdiu humbi jetën nga një fatkeqësi natyrore. Më 23 qershor të vitit 1964 atë e goditit vetëtima derisa po punonte në arë. Kjo ishte dita kur familja jonë përjetoi dhembje dhe pik-ëllim. Pas vdekjes së tij, vëllai Avdyli së bashku me bashkë-shorten Hanifen e morën nën kujdes të birin Rahimin dhe gjatë gjithë jetës ata i ofruan dashuri dhe kujdes të barabartë me fëmijët e tyre. Rahimi trashëgimtari i vetëm i Ruzhdiut, është i martuar dhe ka 4 fëmijë. '''Vdekje aksidentale në moshën 40 vjeçare''' - Baki Xhemail – Ramadani – I lindur më 1943, djali i madh i Xhemailit dhe i nanes Dudijesë, qysh heret filloi t’ia mendoi hallet vetës dhe familjes së tij, ndonëse në moshën 7 vjeëare i vdiq babai. Ai sëbashku me vëllaun Nuhiun dhe motren Hamiden u rritë nën përkujdesjen e nënës Dudie dhe xhaxhait Qahilit. Në moshën 16 vjeçare pati një ngatërres për rrugë der sa shkonte te halla e tij, te Rushtajt, dhe u detyrua të përdorë armën për vetëmbrojtje, që kishte trashëguar nga familja. Për këtë rast u dënua me 18 muaj heqje lirie me kusht, por pasiqë më vonë u muar në shërbimin ushtarak dhe prej andej përcjellët për në vuajtje të denimit në burgun [[Sllovenska Kradisht]]. Pas vuajtjes së denimit rikthehet në përmbylljen e shërbimit të obligueshëm ushtarak, dhe pastaj i kthehet familjes në Kokaj deri sa pati një aksident tragjik në malin e tij, në Llapushnicë duke i siguruar dritë për dimrin e vitit 1984. Bakiu i la tri vajza ( Mihrijen, Sevdijen dhe Eminen) dhe djalin Xhemailin që kishte trashëguar emrin e gjyshit të tij. Xhemaili tash jeton me familjen gjshtë anëtarësh në hyrje të Malishevës së Gjilanit. Lendime me pasoja fatal në fatkeqësi trafiku: Zahir Qahil Ramadani (1950-2010) Zahiri u lind më 1950 në katundin Kokaj, i cili qysh në moshë të re me 1967, kishte pësuar në aksident trafiku gjatë kthimit me tren Beograd- Preshevë (Tasan) nga kurbeti, ku ishte duke punuar në sezonin veror. Në rrethana të panjohura sa ishte duke fjetur kishte përfunduar në hyrje të një tuneli pranë hekurudhës. Pasi që gjendet gati gjysmë i vdekur hospitalizohet në spitalin Ushtarak të Beogradit, pastaj edhe të Prishtinës e Shkupit.Me këtë rast kishte marrë lendime të renda trupore (fizike dhe trauma psikike). Edhe pse gjendja shëndetësore ishte përmirësuar, ai jetoi me pasojat e fatkeqësisë deri në ditën e ndarjes nga jeta më 12 janar, ( tre muaj pa i mbushur 60 vjet jetë). Zahiri nuk ishte i martuar dhe nuk la trashëgimtar. ==Literatura== Dr. Muhamet Pirraku '''Mulla idriz Gjilani -Mbrojtja Kombëtare e Kosovës Lindore''', Prishtine Libri ''Shtegtim në histori'' ''Monografia për Kokajt 1842-2012'',f.112-145 dhe fq.143-149, bot. [[SH.B. Rrjedha]], [[Prishtinë]], [[2012]] <ref>[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/sq/b/bc/MONOGRAFIA_FINALE.pdf|Shtegtim në histori : (rrëfimi për Kokajt prej vitit 1842 deri në 2012) / (monografi për Kokajt) / Nijazi Ramadani. - Gjilan - Rrjedha, 2012. - 196 f.111]{{Lidhje e vdekur}}</ref> ==REFERENCAT== [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqipëria etnike]] [[Kategoria:Njerëz nga Gjilani]] [[Kategoria:Lista]] [[Kategoria:Kokaj]] 2juv05atk3z7shid38lo1yc1ocfxokh 1 289372 3006558 2258086 2026-07-06T16:19:52Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006558 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Njësia administrative Libonik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2123921 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120322215634/http://www.aac-al.org/komuna_info.php?idk=1724&idr=19&idq=7&l=a për lidhjen http://www.aac-al.org/komuna_info.php?idk=1724&idr=19&idq=7&l=a. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 qershor 2020 21:40 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Njësia administrative Libonik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2258085 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120322215634/http://www.aac-al.org/komuna_info.php?idk=1724&idr=19&idq=7&l=a për lidhjen http://www.aac-al.org/komuna_info.php?idk=1724&idr=19&idq=7&l=a. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 tetor 2021 20:43 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Njësia administrative Libonik]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006557 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20251007215255/https://iam.org.al/bashkia-maliq/ për lidhjen https://iam.org.al/bashkia-maliq/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 korrik 2026 18:19 (CEST) k3pidrxe18jnao4d21rae5xkgpcudxh 0 290044 3006643 2982317 2026-07-06T20:45:01Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006643 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Paulo Dybala | image = 2017 FRIENDLY MATCH RUSSIA v ARGENTINA - Paulo Dybala 01.jpg | image_size = | caption = Dybala me [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentinën]] (2017) | fullname = Paulo Bruno Exequiel Dybala<ref>{{cite web|url=http://www.juventus.com/en/news/news/2015/dybala-sets-sights-on-silverware.php|title=Dybala sets sights on silverware|trans-title=Dybala vështron drejt trofeve|publisher=Juventus F.C.|language=en|date=14 korrik 2015|accessdate=10 gusht 2015}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|15|11|1993|df=y}}<ref>{{cite web|url=https://tournament.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|title=2018 FIFA World Cup Russia: List of players: Argentina|trans-title=FIFA Kupa e Botës Rusi 2018: Lista e lojtarëve: Argjentina|publisher=FIFA|language=en|format=PDF|page=1|date=10 qershor 2018|accessdate=10 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619164139/https://tournament.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF|archive-date=19 qershor 2018|url-status=dead}}</ref> | birth_place = Laguna Larga, Córdoba, Argjentinë | height = 1.77 m<ref name="profilo">{{cite web|url=http://www.juventus.com/it/squadre/prima-squadra/attaccanti/paulo-dybala/index.php|title=Paulo Dybala|publisher=Juventus F.C.|language=en|accessdate=1 korrik 2020}}</ref> | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] / [[Mesfushori (futboll)|Mesfushor sulmues]] | currentclub = [[A.S. Roma|Roma]] | clubnumber = 21 | youthyears1 = 2003–2011 | youthclubs1 = [[Instituto Atlético Central Córdoba|Instituto]] | years1 = 2011–2012 | clubs1 = [[Instituto Atlético Central Córdoba|Instituto]] | caps1 = 38 | goals1 = 17 | years2 = 2012–2015 | clubs2 = [[U.S. Città di Palermo|Palermo]] | caps2 = 89 | goals2 = 21 | years3 = 2015–2022 | clubs3 = [[Juventus F.C.|Juventus]] | caps3 = 154 | goals3 = 82 | years4 = 2022– | clubs4 = [[A.S. Roma|Roma]] | caps4 = 53 | goals4 = 25 | nationalyears1 = 2015– | nationalteam1 = [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]] | nationalcaps1 = 38 | nationalgoals1 = 3 | club-update = 26 maj 2024 | nationalteam-update = 29 mars 2023 }} '''Paulo Bruno Exequiel Dybala''' (<small>Spanjisht: </small>[[Gjuha spanjolle|[ˈpawlo ðiˈβala]]]; lindur më 15 nëntor 1993) është një [[futbolli]]st profesionist [[Argjentina|argjentinas]] i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] për klubin italian [[A.S. Roma|Roma]] dhe [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|kombëtaren argjentinase]]. Dybala konsiderohet si një nga lojtarët më të vlefshëm të botës dhe ka pseudonimin "La Joya" (Xhevahiri) për falë stilit të lojës krijues, shpejtësisë, talentit, teknikës dhe instiktit për gol.<ref>{{cite web|url=http://www.lmcordoba.com.ar/nota.php?ni=71388|title=Los maestros de la 'joya'|trans-title=Mjeshtrat e "Xhevahirit"|publisher=La Mañana Cordoba|language=es|author=Marcos Villalobo|date=10 tetor 2011|accessdate=1 qershor 2015|archive-url=https://archive.today/20121230031329/http://www.lmcordoba.com.ar/nota.php?ni=71388|archive-date=30 dhjetor 2012|url-status=dead}}</ref> Tifozët e Palermos e quajnë "U Picciriddu" (Fëmij ose Djali në dialektin siçilian) për shkak se ai ishte i vogël kur firmosi me [[U.S. Città di Palermo|Palermon]].<ref>{{cite news|url=http://www.tuttosport.com/news/calcio/serie-a/juventus/2018/10/12-48555805/dybala_u_picciriddu_ecco_com_e_nato_il_soprannome/|title=Dybala «u picciriddu»: ecco com'è nato il soprannome|trans-title=Dybala "fëmija": ja si ka lindur pseudonimi|publisher=Tutto Sport|language=it|date=12 tetor 2018|access-date=18 janar 2020}}</ref> ==Jeta e hershme== Dybala ka lindur në [[Laguna Larga]], provinca e Córdobës, Argjentinë.<ref name="The Cordoba Connection">{{cite web|url=http://www.espnfc.us/blog/espn-fc-united-blog/68/post/2948827/the-cordoba-connection-paulo-dybala-faces-franco-vazquez-luciano-vietto-in-champions-league|title=The Cordoba Connection: Dybala faces Vazquez, Vietto in Champions League|trans-title=Lidhja e Cordobës: Dybala do të përballet me Vazquez dhe Vietto në Ligën e Kampioneve|publisher=ESPN FC|language=en|author1=Nick Dorrington|date=13 shtator 2016|access-date=12 janar 2017}}</ref> Gjyshi i tij, Bolesław Dybała, ishte nga fshati [[Kraśniów]] në Poloni; ai u largua nga vendlindja e tij drejt Argjentinës në [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore]].<ref name="Metà polacco e metà italiano"/><ref name="dybala_newmessi">{{cite news|url=http://sport.onet.pl/pilka-nozna/inne-ligi/paulo-dybala-nowy-messi-z-polskimi-korzeniami,1,5080257,wiadomosc.html|publisher=Sport.onet|language=pl|title=Paulo Dybala – "nowy Messi" z polskimi korzeniami|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120405234500/http://sport.onet.pl/pilka-nozna/inne-ligi/paulo-dybala-nowy-messi-z-polskimi-korzeniami%2C1%2C5080257%2Cwiadomosc.html|archive-date=5 prill 2012}}</ref> Disa nga familjarët e tij u zhvendosën në [[Kanadaja|Kanada]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46867871|title=Paulo Dybala: How the Argentine 'Gladiator' went from rough diamond to Juventus 'jewel'|trans-title=Paulo Dybala: Si u bë 'Gladiatori' argjentinas nga diamant i fortë në 'xhevahirin' e Juventusit|publisher=BBC Sport|language=en|author=Martin Mazur|date=17 janar 2019|access-date=18 janar 2019}}</ref> Dybala ka gjithashtu një origjinë të pjesshme italiane nga stërgjyshja nga ana e mamasë, e cila ishte nga [[Napoli|Provinca e Napolit]].<ref name="Metà polacco e metà italiano">{{cite web|url=http://www.mediagol.it/palermo/dybala-meta-polacco-e-meta-italiano-spiego/|title=DYBALA: "Metà polacco e metà italiano, spiego"|trans-title=Dybala: "Gjysëm polak dhe gjysëm italian, ju shpjegoj"|website=MediaGol.it|language=it|date=29 nëntor 2014|access-date=12 janar 2017}}</ref><ref name="noitalian">{{cite news|url=https://www.football-italia.net/77547/dybala-%E2%80%98no-italian-feeling%E2%80%99|title=Dybala: 'No Italian feeling'|trans-title=Dybala: 'Skam ndjenë italiane'|date=24 dhjetor 2015|access-date=24 dhjetor 2015|publisher=Football Italia|language=en}}</ref><ref name="dybala_italian">{{cite news|url=http://corrieredelmezzogiorno.corriere.it/napoli/notizie/sport/2012/12-luglio-2012/-scatta-raduno-rosanero-25-convocati-assente-giustificato-talento-dybala-201985057485.shtml|title=Scatta raduno rosanero: 25 convocati, assente giustificato Dybala|trans-title=Nis mitingu i Rosanero: 25 të thirrur, Dybala mungon i justifikuar|publisher=Il Corriere del Mezzogiorno|language=it|date=12 korrik 2012|access-date=12 janar 2017|archive-date=2 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140502002150/http://corrieredelmezzogiorno.corriere.it/napoli/notizie/sport/2012/12-luglio-2012/-scatta-raduno-rosanero-25-convocati-assente-giustificato-talento-dybala-201985057485.shtml|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/Nazionale/2014/articoli/1052202/nazionale-conte-vuole-dybala-in-azzurro.shtml|title=Nazionale, Conte vuole Dybala in azzurro|trans-title=Kombëtarja, Conte do Dybēn|website=Sport Mediaset|language=it|date=26 nëntor 2014|access-date=2 tetor 2015|archive-date=6 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151006004440/http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/Nazionale/2014/articoli/1052202/nazionale-conte-vuole-dybala-in-azzurro.shtml|url-status=dead}}</ref> ==Karriera me klube== ===Instituto de Córdoba=== Në fillimet e karrierës së tij, Dybala fitoi pseudonimet ''"La Joya"'' dhe ''"El pibe de la pensión"''.<ref name="dybala_lajoya">{{cite news|url=http://www.ole.com.ar/instituto/Joya-bien_0_674932859.html|title=La Joya está bien|trans-title=La Joya është mirë|publisher=Olè|language=es|date=2 prill 2012|access-date=1 korrik 2012|archive-date=24 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924053654/http://www.ole.com.ar/instituto/Joya-bien_0_674932859.html|url-status=dead}}</ref><ref name="dybala_elpibedelapension">{{cite news|url=http://www.lmcordoba.com.ar/nota.php?ni=64071|publisher=I'm Cordoba|language=es|title=El pibe de la pensión|date=1 gusht 2012|access-date=23 tetor 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402181712/http://www.lmcordoba.com.ar/nota.php?ni=64071|archive-date=2 prill 2015}}</ref> Ai bëri debutimin e tij si profesionist në [[Primera B Nacional]] (divizioni i dytë argjentinas) për klubin e qytetit të lindjes [[Instituto Atlético Central Córdoba]] në moshën 17 vjeçare.<ref name="dybala_player2">{{cite news|url=http://www.institutoatleticocentralcordoba.com/index.php?option=com_joomleague&func=showPlayer&p=2&pid=59&Itemid=|publisher=Instituto Atletico Central Cordoba|language=es|title=Paulo Dybala player 2|date=1 gusht 2012|access-date=23 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110915051053/http://www.institutoatleticocentralcordoba.com/index.php?option=com_joomleague&func=showPlayer&p=2&pid=59&Itemid=|archive-date=15 shtator 2011|url-status=dead}}</ref> Gjithsej, ai luajti 40 ndeshje me klubin duke shënuar 17 gola;<ref name="SW"/> ai u bë lojtari më i ri që shënon gol, duke thyer rekordin e [[Mario Kempes]]. Dybala u bë gjithashtu lojtari i parë që luan 38 ndeshje rresht në një ligë profesionale të Argjentinës, duke thyer një tjetër rekord të Kempes, si dhe u bë lojtari i parë që shënon dy tregolësha në një sezon. Dybala gjithashtu shënoi në gjashtë ndeshje rresht, dy më shumë se sa mbajtësi i këtij rekordi.<ref name="dybala_record">{{cite news|url=http://mundod.lavoz.com.ar/futbol/dybala-pibe-records|title=Dybala, el pibe de los récords|trans-title=Dybala, fëmija i rekordeve|publisher=MundoD|language=es|date=27 mars 2012|access-date=27 mars 2012}}</ref> ===Palermo=== [[Skeda:Paulo Dybala - 2015 - US Città di Palermo (corner kick).jpg|parapamje|majtas|Dybala duke ekzekutuar një goditje këndi për [[U.S. Città di Palermo|Palermon]] në vitin 2015.]] Më 29 prill 2012, presidenti i [[Palermo F.C.|U.S. Città di Palermo]], [[Maurizio Zamparini]], njoftoi blerjen e Dybalës duke deklaruar: "Kemi marrë Paulo Dybalën – [[Sergio Agüero]]n e ri".<ref name="dybala_aguero">{{cite news|url=http://www.corrieredellosport.it/serie_a/palermo/2012/04/28-236116/Zamparini%3A+%C2%ABPreso+Dybala.+%C3%88+il+nuovo+Aguero%C2%BB|title=Zamparini: "Preso il nuovo Aguero"|trans-title=Zamparini: "Kemi marr Agueron e ri"|publisher=Corriere dello Sport|language=it|date=28 prill 2012|access-date=1 qershor 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304114849/http://www.corrieredellosport.it/serie_a/palermo/2012/04/28-236116/Zamparini:+%C2%ABPreso+Dybala.+%C3%88+il+nuovo+Aguero%C2%BB|archive-date=4 mars 2016}}</ref> Megjithatë, në të njëtën ditë, sekretari i përgjithshëm i Institutos, José Teaux, deklaroi se njeriu i kishte kishte kryer negociatat me Palermon nuk e kishte lejen për të shitur Dybalën. Pavarësisht kësaj, më 20 korrik, Palermo lëshoi një komunikatë ku njoftoi transferimin e Dybalës në një kontratë katër-vjeçare.<ref name="dybala_signed">{{cite news|url=http://palermocalcio.it/it/1213/news/scheda.php?id=26948|publisher=US Città di Palermo|language=it|title=DYBALA HA FIRMATO|trans-title=DYBALA ka firmosur|date=20 korrik 2012|access-date=20 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120722191623/http://palermocalcio.it/it/1213/news/scheda.php?id=26948|archive-date=22 korrik 2012|url-status=dead}}</ref> Sipas dosjes financiare të klubit, shuma e transferimit ishte 8,64 milion €.<ref>U.S. Città di Palermo S.p.A. ''bilancio'' (raporti financiar dhe llogaritë) më 30 qershor 2013, PDF e blerë nga [[Camera di Commercio, Industria, Agricoltura e Artigianato|C.C.I.A.A.]] italiane (në italisht)</ref> Dybala debutoi me klubin në një ndeshje të Serie A kundër Lazios. Ai shënoi dy golat e parë në Itali më 2 nëntor 2012 në fitoren 2–0 në shtëpi kundër [[U.C. Sampdoria|Sampdorias]].<ref>{{cite web|url=http://www.legaseriea.it/en/serie-a-tim/match-report/-/match-report/Palermo-Sampdoria/47894|title=Palermo 2 - 0 Sampdoria - legaseriea.it|website=legaseriea.it|language=it|access-date=17 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20130205162720/http://www.legaseriea.it/en/serie-a-tim/match-report/-/match-report/Palermo-Sampdoria/47894|archive-date=5 shkurt 2013|url-status=dead}}</ref> Dybala u dallua gjatë sezonit 2014–15 me Palermon, duke regjistruar dhjetë që në pjesën e parë të sezonit, duke formuar një dyshe të suksesshme sulmi me bashkëkombasin argjentinas [[Franco Vázquez]]. Performancat e tij bënë që ai të ishte objektiv i disa klubeve të mëdha në Evropë.<ref>{{cite web|url=https://eurosport.yahoo.com/football/serie-a/top-goalscorers.html|title=Football - Serie A - Standing - Top Scorers - 2014-2015 - - Yahoo! Eurosport|website=yahoo.com|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141228193641/https://eurosport.yahoo.com/football/serie-a/top-goalscorers.html|archive-date=28 dhjetor 2014}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 13 gola dhe 10 asiste, duke qënë një nga asistuesit më të mirë të kampionatit.<ref name="espnfc.com">{{cite web|url=http://www.espnfc.com/italian-serie-a/12/statistics/assists?season=2014|title=Serie A 2014-15 Statistics: Assists|trans-title=Statistikat e Serie A 2014-15: Asistet|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=1 qershor 2015}}</ref> ===Juventus=== Më 4 qershor 2015, [[Juventus F.C.|Juventus]] njoftoi transferimin e Dybalës për 32 milion € (plus 8 milion € bonuse të ndryshme), me argjentinasin i cili firmosi një kontatë pesë-vjeçare.<ref>{{cite web|url=http://www.juventus.com/wps/wcm/connect/67da102b-88b0-4926-a001-60324f1a22fc/comunicato+04062015+dybala+eng.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=67da102b-88b0-4926-a001-60324f1a22fc|title=Agreement with Palermo for the acquisition of the player Paulo Dybala|trans-title=Marrëveshje me Palermon për blerjen e lojtarit Paulo Dybala|date=3 qershor 2015|access-date=4 qershor 2015|publisher=Juventus F.C.|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20150605120843/http://www.juventus.com/wps/wcm/connect/67da102b-88b0-4926-a001-60324f1a22fc/comunicato+04062015+dybala+eng.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=67da102b-88b0-4926-a001-60324f1a22fc|archive-date=5 qershor 2015|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/32870748|title=Paulo Dybala: Juventus sign striker from Palermo for £23m|trans-title=Paulo Dybala: Juventus blen sulmuesin nga Palermo për 23 milion £|date=4 qershor 2015|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=5 qershor 2015}}</ref> Atij j'u fanella me numrin 21, e cila ishte mbajtur së fundmi nga [[Andrea Pirlo]], i cili ishte larguar gjatë verës.<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en/news/10/italy/2015/07/14/13576762/dybala-juventus-the-perfect-club-for-me|title=Paulo Dybala: Juventus is the perfect club for me|trans-title=Paulo Dybala: Juventus është klubi i përkryer për mua|publisher=Goal.com|language=en|date=14 korrik 2015|access-date=15 korrik 2015}}</ref> ====2015–2018:Transferimi dhe tre dopieta titujsh në Itali==== Më 8 gusht, ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 61 të në vend të [[Kingsley Coman]] në ndeshjen e [[Supercoppa Italiana 2015|Superkupës Italiane]] kundër [[S.S. Lazio|Lazios]]. Ai shënoi golin e dytë të ndeshjes në minutën e 73të me Juventusin që fitoi 2–0 në [[Shanghai]].<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/italian-super-cup/match/427876/juventus-lazio/report|title=Dybala and Mandzukic score as Juventus beat Lazio for Super Cup|trans-title=Dybala dhe Mandzukic shënojnë, Juventus mposht Lazion për Superkupën|publisher=ESPN FC|language=en|date=8 gusht 2015|access-date=12 gusht 2015}}</ref> Më 30 gusht, Dybala shënoi golin e parë në kampionat për Juventusin në humbjen 2–1 në transfertë kundër Romës.<ref>{{cite web|url=http://www.legaseriea.it/it/serie-a-tim/match-report/2015-16/UNICO/UNI/2/ROMJUV|title=Roma 2 – Juventus 1|publisher=Lega Serie A.it|language=it|date=30 gusht 2015|access-date=17 dhjetor 2015|archive-date=1 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201070325/http://www.legaseriea.it/it/serie-a-tim/match-report/2015-16/UNICO/UNI/2/ROMJUV|url-status=dead}}</ref> Në 16 ndeshjet e para me ''bardhezinjtë'', Dybala regjistroi gjashtë gola dhe dy asiste në të gjitha kompeticionet, duke pasur një mesatare një gol çdo 151 minuta, e cila ishte më e lartë se mesataret e [[Alessandro Del Piero]]s dhe [[Carlos Tevez]]it në sezonet e tyre debutue. Në historinë e klubit, vetëm [[Roberto Baggio]] kishte pasur një mesatare më të lartë shënimi se sa Dybala në sezonin debutues.<ref>{{cite web|url=http://gazzettaworld.gazzetta.it/news/serie-a/juventus/dybala-best-players/|title=Dybala keeping pace with Juventus' best|trans-title=Dybala duke mbajtur ritmin e më të mirëve të Juventusit|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=en|author1=Ogo Sylla|date=16 nëntor 2015|access-date=18 prill 2016}}</ref> Dybala shënoi golin e tij të parë në [[Coppa Italia|Kupën e Italisë]] më 16 dhjetor në suksesin 4–0 kundër rivalëve të qytetit [[Torino F.C.|Torino]].<ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/77223/coppa-four-star-juve-crush-toro|title=Coppa: Four-star Juve crush Toro|trans-title=Kupa: Juvja me katër yje shkatërron Torinon|publisher=Football Italia|language=en|date=16 dhjetor 2015|access-date=16 dhjetor 2015}}</ref> Më 23 shkurt 2016, ai shënoi golin e tij të parë në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] në barazimin 2–2 në shtëpi kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në ndeshjen e parë të raundit të 16-tave të kompeticionit.<ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/80308/dybala-juve-can-do-it|title=Dybala: 'Juve can do it!'|trans-title=Dybala: 'Juve mund t'ja dali'|publisher=Football Italia|language=en|date=23 shkurt 2016|access-date=23 shkurt 2016}}</ref> Më 15 mars, një ditë para ndeshjes së kthimit, Juventus konfirmoi se Dybala do të mungonte për shkak të mbingarkesës së edemës së muskulit të tij të majtë të shputës së këmbës.<ref>{{cite web|url=http://app.football-italia.net/?referrer=http%3A%2F%2Fwww.football-italia.net%2F81340%2Fdybala-marchisio-miss-bayern-juve#article/footballitalia-81340|title=Dybala, Marchisio miss Bayern-Juve|trans-title=Dybala dhe Marchisio do të humbasin Bayern-Juve|publisher=Football Italia|language=en|date=15 mars 2016|access-date=15 mars 2016|archive-date=22 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220422042757/http://app.football-italia.net/?referrer=http%3A%2F%2Fwww.football-italia.net%2F81340%2Fdybala-marchisio-miss-bayern-juve#article/footballitalia-81340|url-status=dead}}</ref> Ai u rikthye në aksion më 20 mars në fitoren 4–1 në kampionat kundër Torinos,<ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/81592/line-ups-torino-juventus|title=Line-ups: Torino-Juventus|trans-title=Formacionet: Torino-Juventus|publisher=Football Italia|language=en|date=20 mars 2016|access-date=20 mars 2016}}</ref> por pësoi një tjetër dëmtim, duke bërë që të zëvëndësohej.<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.us/juventus/story/2848719/dybala-close-to-juventus-comeback-against-old-club-palermo|title=Paulo Dybala ready for Juventus return against old club Palermo|trans-title=Paulo Dybala gati të rikthehet për Juventusin kundër ish klubit të vjetër Palermo|publisher=ESPN FC|language=en|date=12 prill 2016|access-date=18 prill 2016}}</ref> Më 21 prill, Dybala shënoi dy gola në triumfin 3–0 kundër Lazios, duke arritur në 16 gola në 31 ndeshje në kampionat, si dhe duke arritur golin e 20të në të gjitha kompeticionet.<ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Juventus/21-04-2016/juve-dybala-16-gol-meglio-baggio-trezeguet-raggiunge-ibra-platini-150318698836.shtml|title=Juve, Dybala a 16 gol: meglio di Baggio e Trezeguet, raggiunge Ibra e Platini|trans-title=Juve, Dybala 16 gola: më mirë se Biaggio dhe Trezeguet, arrin Ibrën dhe Platinin|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=21 prill 2016|access-date=21 prill 2016}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 23 gola në të gjitha kompeticionet, përfshirë 19 në Serie A, me Juventusin që fitoi një tjetër kampionat.<ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/84331/juve-celebrate-sign-five|title=Juve celebrate in the sign of Five|trans-title=Juventus feston me shenjën e pesës|publisher=Football Italia|language=en|date=14 maj 2016|access-date=14 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fourfourtwo.com/news/juventus-5-sampdoria-0-dybala-double-wraps-season-style#:jcIJ3WG-+s8bVA|title=Juventus 5 Sampdoria 0: Dybala double wraps up season in style|trans-title=Juventus 5 Sampdoria 0: Dopieta e Paulo Dybalës e mbyll sezonin me stil|publisher=FourFourTwo|language=en|date=14 maj 2016|access-date=14 maj 2016}}</ref> [[Skeda:Dybala 2017 (edited).jpg|parapamje|upright|Dybala me [[Juventus F.C.|Juventusin]] në vitin 2017.]] Pas largimit në verë të [[Paul Pogba]] te [[Manchester United F.C.|Manchester United]], Dybalës j'u ofrua fanella me numrin 10 nga klubi, por ai e refuzoi, duke zgjedhur të mbante numrin e tij aktual.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.com/en/news/juve-dybala-turns-down-the-number-10-jersey-from-del-piero-to-po-729257|title=Juve, Dybala turns down the number 10 jersey. From Del Piero to Pogba it's the end of an era|trans-title=Juve, Dybala refuzon fanellën me numrin 10. Nga Del Piero te Pogba është fundi i një epoke|publisher=Calciomercato|language=en|author=Marco Demicheli|date=5 shtator 2016|access-date=6 shtator 2016|archive-date=13 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160913163016/http://www.calciomercato.com/en/news/juve-dybala-turns-down-the-number-10-jersey-from-del-piero-to-po-729257|url-status=dead}}</ref> Pasi trajneri [[Massimiliano Allegri]] vendosi të ndryshonte formacion, duke kaluar në 4–2–3–1, sezoni i ri e pa Dybalën të luante më poshtë në një rol organizatori mbrapa blerjes së re [[Gonzalo Higuaín]]. Ky ndërrim i rolit bëri që Dybala të shënonte më pak gola, për shkak se ai tashmë kishte edhe detyra mbrojtëse në fushë.<ref>{{cite web|url=https://www.thescore.com/news/1371095|title=Why Barcelona will regret overlooking Dybala as Neymar's replacement|trans-title=Pse Barcelona do pendohet për anashkalimin që i bëri Dybalës si zëvëndësuesi i Neymarit|publisher=The Score|language=en|author1=Anthony Lopopolo|date=12 shtator 2017|access-date=27 shtator 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/juventus/story/3100793/juventus-paulo-dybala-says-i-dont-want-to-be-the-new-messi|title=Juventus' Paulo Dybala insists 'I don't want to be the new Messi'|trans-title=Paulo Dybala i Juventusit këmbëngul 'Nuk dua të bëhem Messi i ri'|publisher=ESPN FC|language=en|date=10 prill 2017|access-date=27 shtator 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/club/juventus/111/blog/post/2963954/as-dybala-and-higuain-learn-to-coexist-allegri-must-get-creativity-from-rest-of-juventus|title=As Dybala and Higuain learn to coexist, Juventus need goals from elsewhere|trans-title=Me Dybalën dhe Higuainin që po mësohen të bashkëjetojnë, Juventusi ka nevoj për gola nga dikush tjetër|publisher=ESPN FC|language=en|author1=Mina Rzouki|date=1 tetor 2016|access-date=27 shtator 2017}}</ref> Pasi hasi vështirësi për të shënuar në fillim të sezonit, Dybala realizoi golin e parë të sezonit 2016–17 më 27 shtator në fitoren 4–0 kundër [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve.<ref>{{cite web|url=https://www.thescore.com/news/111290|title=Watch: Dybala nets absolute screamer as Juventus crushes Dinamo Zagreb|trans-title=Shiko: Dybala shënon super gol, Juventus shkatërron Dinamo Zagrebin|publisher=The Score|language=en|author1=Gianluca Nesci|date=27 dhjetor 2016|access-date=8 dhjetor 2016}}</ref> Goli i tij i parë në Serie A erdhi më 2 tetor në fitoren 3–0 në transfertë kundër [[Empoli F.C.|Empolit]].<ref>{{cite web|url=https://sports.yahoo.com/news/empoli-0-juventus-3-dybala-122322896.html|title=Empoli 0 Juventus 3: Dybala, Higuain on target in comfortable victory|trans-title=Empoli 0 Juventus 3: Dybala, Higuain shënojnë në fitoren komode|publisher=Yahoo.com|language=en|date=2 tetor 2016|access-date=8 dhjetor 2016|archive-date=7 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807185912/https://sports.yahoo.com/news/empoli-0-juventus-3-dybala-122322896.html|url-status=dead}}</ref> Më 11 prill, Dybala shënoi një dopietë në ndeshjen e parë çerek-finale të Ligës së Kampioneve, duke udhëhequr Juventusin drejtë një fitoreje 3–0 në [[Torino]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/39542727|title=Juventus 3–0 Barcelona|publisher=BBC Sport|language=en|author1=Phil Dawkes|date=11 prill 2017|access-date=27 shtator 2017}}</ref> Dy ditë më pas, ai firmosi një kontratë të re me klubin deri në qershor 2022.<ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/101060/official-dybala-renews-juventus|title=Official: Dybala renews with Juventus|trans-title=Zyrtare: Dybala rinovon me Juventusin|publisher=Football Italia|language=en|date=13 prill 2017|access-date=13 prill 2017}}</ref> Më 3 qershor, Dybala luajti si titullar në [[Finalja e UEFA Ligës së Kampioneve 2017|finalen e UEFA Ligës së Kampioneve]] ku Juventusi u mposht 4–1 nga kampioni në fuqi [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]], duke humbur mundësinë për të plotësuar një ''[[Tripleta (futboll)|tripletë]]'' historike.<ref name="Guardian">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2017/jun/03/juventus-real-madrid-champions-league-final-match-report|title=Real Madrid and Cristiano Ronaldo see off Juventus to win Champions League|trans-title=Real Madrid dhe Cristiano Ronaldo mposhtin Juventusin për të fituar Ligën e Kampioneve|publisher=[[The Guardian]]|language=en|date=3 qershor 2017|access-date=3 qershor 2017}}</ref> Më 4 gusht 2017, Dybala ishte një nga tre finalistët për çmimin "Sulmuesi i Sezonit 2016–17 i UEFA Ligës së Kampioneve".<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2490056.html|title=UEFA Champions League positional awards shortlists|trans-title=Lista e nominimeve të çmimeve të pozicioneve të UEFA Ligës së Kampioneve|website=uefa.com|publisher=UEFA|language=en|date=4 gusht 2017|access-date=15 gusht 2017}}</ref> Pesë ditë më vonë, Juventus konfirmoi se Dybala do të merrte fanellën me numrin 10.<ref>{{cite web|url=http://www.juventus.com/en/news/news/2017/dybala-10.php|title=Dybala 10|website=juventus.com|publisher=Juventus F.C.|language=en|date=9 gusht 2017|accessdate=9 gusht 2017}}</ref> Argjentinasi e nisi sezonin e ri 2017–18 më 13 gusht në ndeshjen e [[Supercoppa Italiana 2017|Superkupës Italiane]] kundër Lazios; dy golat e tij nuk ishin të mjaftueshme për Juventusin që u mposht 3–2.<ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Juventus/13-08-2017/supercoppa-juventus-lazio-0-0-immobile-sfida-higuain-210982361279.shtml|title=Supercoppa, Juventus-Lazio 2-3, Murgia decide in pieno recupero|trans-title=Superkupa, Juventus-Lazio 2-3, Murgia vendos në kohën shtesë|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 gusht 2017|access-date=13 gusht 2017}}</ref> Dy ditë më pas, ai u rendit i gjashti për çmimin UEFA Lojtari më i mirë në Evropë 2017.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/insideuefa/about-uefa/news/newsid=2492844.html|title=Buffon, Messi and Ronaldo on Player of the Year shortlist|trans-title=Buffon, Messi dhe Ronaldo në listën e Lojtarit të Vitit|website=uefa.com|publisher=UEFA|language=en|date=15 gusht 2017|access-date=15 gusht 2017}}</ref> Më 26 gusht, Dybala shënoi tregolëshin e parë në [[Serie A]] në fitoren 4–2 kundër [[Genoa C.F.C.|Genoas]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41062113|title=Genoa 2-4 Juventus|publisher=BBC Sport|language=en|date=26 gusht 2017|access-date=27 gusht 2017}}</ref> Ai shënoi një tjetër tregolësh më 17 shtator në fitoren 3–1 kundër [[U.S. Sassuolo Calcio|Sassuolos]]; kjo ishte ndeshja e tij e 100të për Juventusin në të gjitha kompeticionet.<ref>{{cite web|url=http://www.juventus.com/en/news/news/2017/dybala-masterclass-at-the-mapei.php|title=Dybala masterclass at the Mapei|trans-title=Kryevepër e Dybalës në Mapei|website=juventus.com|publisher=Juventus F.F.|language=en|date=17 shtator 2017|access-date=18 shtator 2017}}</ref> Më 11 mars 2018, Dybala shënoi të dy golat e fitores 2–0 kundër [[Udinese Calcio|Udineses]] në shtëpi, duke regjistruar golin e 100të si profesionist.<ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Juventus/11-03-2018/juve-udinese-dybala-fa-paura-dipende-tutto-noi-250851105440.shtml|title=Juventus-Udinese, Dybala fa paura: "Dipende tutto da noi"|trans-title=Juventus-Udinese, Dybala frikson: "Gjithçka varet nga ne"|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Jacopo Gerna|date=11 mars 2018|access-date=11 mars 2018}}</ref> Ai luajti ndeshjen e tij të 150të në Serie A në barazimin pa gola kundër [[S.P.A.L. 2013|SPAL]] më 17 mars.<ref>{{cite web|url=http://www.juventus.com/en/news/news/2018/spal-juve-talking-points.php|title=Spal-Juve: Talking points|trans-title=Spal-Juve: Pikat për t'u diskutuar|website=juventus.com|publisher=Juventus F.C.|language=en|date=18 mars 2018|access-date=18 mars 2018}}</ref> ====2018–2022: Vështirësitë dhe rikthimi në formë==== [[Skeda:Juventus vs. FC Zenit Saint Petersburg, 2 November 2021 34.jpg|parapamje|majtas|Dybala në aksion për Juventusin, 2 nëntor 2021.]] Më 1 shtator 2018, Dybala luajti ndeshjen e tij të 100të me Juventusin në fitoren 2–1 kundër [[Parma F.C.|Parmës]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutat e fundit.<ref>{{cite web|url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2018/08/30/serie-a-calendario-orari-come-vedere-terza-giornata.html|title=Calendario Serie A, la terza giornata: orari, programma partite e come vederle|trans-title=Kalendari, Serie A, java e 3të: orari, ndeshjet e programuara dhe si ti shikoni ato|publisher=Sky Sport Italia|language=it|date=30 gusht 2018|access-date=2 shtator 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/01-09-2018/parma-juventus-1-2-gol-mandzukic-gervinho-matuidi-290650448057.shtml|title=Parma-Juventus 1-2: gol di Mandzukic, Gervinho e Matuidi|trans-title=Parma-Juventus 1-2: golat ngs Mandzukic, Gervinho dhe Matuidi|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Luca Bianchin|date=1 shtator 2018|access-date=2 shtator 2018}}</ref> Ai shënoi tregolshin e tij të parë në Ligën e Kampioneve në fitoren 3–0 kundër [[BSC Young Boys|Young Boys]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/128798/dybala-i-wanted-game|title=Dybala: 'I wanted a game like this'|trans-title=Dybala: 'E doja një ndeshje si kjo'|publisher=Football Italia|language=en|date=2 tetor 2018|accessdate=2 tetor 2018}}</ref> Në ndeshjen e rradhës në fazën e grupeve kundër Manchester United, ai shënoi golin e vetëm të fitores minimale 1–0 në [[Old Trafford]].<ref>{{cite news|url=https://www.skysports.com/football/man-utd-vs-juventus/401859|title=Manchester United 0–1 Juventus|publisher=Sky Sports|language=en|author=Pete Hall|date=24 tetor 2018|access-date=14 dhjetor 2018}}</ref> Me mbërritjen e yllit portugez [[Cristiano Ronaldo]], Dybala u aktivizua shpesh jashtë pozicionit të tij të preferuar, duke u zhvendosur më poshtë nga trajneri Allegri gjatë sezonit 2018–19; si pasojë e këtij ndërrimi, si dhe disa dëmtimeve dhe vështirësive me trajnerin, forma e Dybalës ra në mënyrë drastike gjatë këtij sezoni.<ref name="swap">{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/11667/11774327/paulo-dybala-to-man-united-how-juventus-forward-would-fit-in-at-old-trafford|title=Paulo Dybala to Man United: How Juventus forward would fit in at Old Trafford|trans-title=Paulo Dybala te Man United: Si do të përshtatej sulmuesi i Juventusit në Old Trafford|publisher=Sky Sports|language=en|author=Peter Smith|date=1 gusht 2019|access-date=24 nëntor 2019}}</ref> Kjo bëri që ai të shënonte vetëm pesë gola në 30 ndeshje në kampionat si dhe 10 gola në 42 ndeshje në të gjitha kompeticionet.<ref name="plug">{{cite web|url=https://www.thescore.com/chlg/news/1808823|title=Report: Juve pulled plug on Dybala's move to Tottenham|trans-title=Raporti: Juve i vuri veton kalimit të Dybalës te Tottenhami|publisher=The Score|language=en|author=Gianluca Nesci|date=8 gusht 2019|access-date=24 nëntor 2019}}</ref> Pavarësisht kësaj, Juventus u shpall kampione e Italisë sërisht. Pas një sezoni zhgënjyes, Dybala ishte i lidhur fillimisht me një kalim në [[Premier League|Premier Ligë]] te Manchester United dhe [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]], por ai përfundimisht qëndroi te Juventus për sezonin 2019–20.<ref name="swap"/><ref name="plug"/><ref name="reason">{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/news/paulo-dybala-juventus-tottenham-man-utd-reason-he-did-not-want-join|title=Paulo Dybala reveals the reason he didn't want to join Manchester United or Tottenham this summer|trans-title=Paulo Dybala zbulon arsyen se pse nuk deshte të bëhej pjesë e Manchester United ose Tottenhamit këtë verë|publisher=FourFourTwo|language=en|date=9 tetor 2019|access-date=24 nëntor 2019}}</ref> Edhe pse ai nuk pritej të ishte titullar në formacionin e trajnerit të ri [[Maurizio Sarri]], Dybala e fitoi vendin e titullarit falë performancave të tij; ai shënoi golin e parë të sezonit 6 tetor 2019 në fitoren 2–1 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] në [[San Siro|Giuseppe Meazza]]. Kjo fitore bëri që Juventusi të kalonte ''Zikaltrit'' në renditje.<ref name="reason"/><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/49939525|title=Inter Milan 1–2 Juventus|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 tetor 2019|access-date=24 nëntor 2019}}</ref> Më 7 dhjetor, ai luajti ndeshjen e tij të 200të për Juventusin në të gjitha kompeticionet në humbjen 3–1 në [[Stadio Olimpico]] kundër Lazios.<ref>{{cite web|url=https://espanol.eurosport.com/futbol/dybala-disputa-su-200-partido-con-el-juventus_sto7568113/story.shtml|title=Dybala disputa su 200 partido con el Juventus|trans-title=Dybala arrin 200 ndeshje me Juventusin|publisher=Eurosport|language=es|date=8 dhjetor 2019|access-date=9 dhjetor 2019}}</ref> Në [[Finalja e Coppa Italia 2020|finalen e Kupës së Italisë]] kundër [[S.S.C. Napoli|Napolit]] më 17 qershor, pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazim pa gola, Dybala humbi penalltinë e parë të Juventusit në gjuajtjet e penalltive, me gjuajtjen e tij që u prit nga [[Alex Meret]]; Napoli në fund do të fitonte ndeshjen 4–2.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/154624/coppa-napoli-beat-juventus-penalties|title=Coppa: Napoli beat Juventus on penalties|trans-title=Kupa: Napoli mposht Juventusin me penallti|publisher=Football Italia|language=en|date=17 qershor 2020|accessdate=17 qershor 2020}}</ref> Në fund të sezonit, Dybala u shpall [[Çmimet e Serie A|Lojtari më i mirë i Serie A]] për sezonin 2019–20.<ref name="Serie A Awards 2019–20">{{cite web|date=4 gusht 2020|title=GLI MVP DELLA STAGIONE 2019/2020|trans-title=Më të mirët e sezonit 2019/20|url=http://www.legaseriea.it/uploads/default/attachments/comunicati/comunicati_m/8418/files/allegati/8514/cs_65_-_mvp_stagione_2019-2020.pdf|access-date=4 gusht 2020|publisher=Lega Serie A|language=it|archive-date=7 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807015229/http://www.legaseriea.it/uploads/default/attachments/comunicati/comunicati_m/8418/files/allegati/8514/cs_65_-_mvp_stagione_2019-2020.pdf|url-status=dead}}</ref> Ai e mbylli sezonin me 11 gola dhe 6 asiste, duke ndihmuar Juventusin të fitonte ''[[Scudetto]]n'' për të nëntin vit rresht.<ref>{{Cite web|date=13 gusht 2020|title=MVP: Paulo Dybala|url=https://www.ultimouomo.com/mvp-paulo-dybala/|access-date=16 tetor 2020|website=L'Ultimo Uomo|language=it}}</ref> Dybala luajti ndeshjen e parë të sezonit 2020–21 më 20 tetor në ndeshjen hapëse të Juventusit në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve kundër [[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në pjesën e dytë me Juventusin që fitoi 2–0.<ref>{{cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/championsleague/champions-dinamo-kiev-juve-0-2-decide-tutto-una-doppietta-di-morata_24432064-202002a.shtml|title=Champions, Dinamo Kiev-Juve 0-2: decide tutto una doppietta di Morata|trans-title=Liga e Kampioneve, Dinamo Kiev-Juve 0-2: vendos gjithçka një dopietë e Morattës|publisher=Sportmediaset.it|language=it|date=20 tetor 2020|access-date=20 tetor 2020}}</ref> Goli i tij i parë i sezonit erdhi më 4 nëntor në fitoren 4–1 kundër [[Ferencvárosi TC|Ferencváros]] po në fazën e grupeve.<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2029410--ferencvaros-vs-juventus/|title=Ferencváros-Juventus &#124; UEFA Champions League|website=uefa.com|publisher=UEFA|language=en|date=4 nëntor 2020|accessdate=4 nëntor 2020}}</ref> Pasi qëndroi jashtë fushave për disa muaj për shkak të një dëmtimi, Dybala u rikthye më 7 prill 2021,<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/164630/injury-updates-mckennie-and-dybala|title=Injury updates on McKennie and Dybala|trans-title=Përditësim mbi dëmtimet e McKennie dhe Dybalës|publisher=Football Italia|language=en|date=7 prill 2021|accessdate=7 prill 2021}}</ref> duke shënuar golin e fitores në suksesin 2–1 kundër Napolit në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/SerieA/match/158610|title=Juventus 2 - 1 Napoli|publisher=Football Italia|language=en|date=7 prill 2021|accessdate=7 prill 2021}}</ref> Më 12 maj, ai shënoi në fitoren 3–1 në transfertë kundër Sassuolos, duke arritur në kuotën e 100 gola me Juventusin;<ref>{{Cite web|date=12 maj 2021|title=Ronaldo and Dybala bring up 100th Juventus goals|trans-title=Ronaldo dhe Dybala arrijnë 100 gola me Juventusin|url=https://www.sportsmax.tv/index.php/football/international/item/81922-ronaldo-and-dybala-bring-up-100th-juventus-goals|access-date=12 maj 2021|website=SportsMax|language=en|archive-date=12 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512234708/https://www.sportsmax.tv/index.php/football/international/item/81922-ronaldo-and-dybala-bring-up-100th-juventus-goals|url-status=dead}}</ref> ai u bë lojtari i parë jo-evropian që e arrin këtë gjë.<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en-us/news/ronaldo-becomes-fastest-player-to-reach-100-juventus-goals/1ie2lnhyz7z1c1ka0qv1rzwi9t|title=Ronaldo becomes fastest player to reach 100 Juventus goals|trans-title=Ronaldo bëhet lojtari më i shpejtë që arrin 100 gola me Juventusin|website=Goal.com|language=en|date=12 maj 2021|accessdate=12 maj 2021}}</ref> Më 21 mars 2022, zyrtari i klubit [[Maurizio Arrivabene]] njoftoi se kontrata e Dybalës që përfundonte në fund të sezonit nuk do të rinovohej, duke cituar ndryshimin e projektit të klubit pas mbërritjes së sulmuesit serb [[Dušan Vlahović]].<ref>{{cite news|title=Paulo Dybala To Leave Juventus In Summer After Contract Not Renewed|trans-title=Paulo Dybala do të largohet nga Juventusi në verë pasi kontrata nuk j'u rinovua|url=https://sports.ndtv.com/football/paulo-dybala-to-leave-juventus-in-summer-after-contract-not-renewed-2835473|access-date=17 maj 2022|agency=Agence France-Presse|via=NDTV|language=en|date=21 mars 2022|archive-date=10 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221210111722/https://sports.ndtv.com/football/paulo-dybala-to-leave-juventus-in-summer-after-contract-not-renewed-2835473|url-status=dead}}</ref> Më 15 maj, Dybala njoftoi në rrjetet sociale se ai do të largohej nga Juventusi në përfundim të sezonit.<ref>{{Cite web|date=15 maj 2022|title=Paulo Dybala confirms Juventus departure at end of season|trans-title=Paulo Dybala konfirmon largimin nga Juventusi në përfundim të sezonit|url=https://www.espn.in/football/soccer-transfers/story/4666593/paulo-dybala-confirms-juventus-departure-at-end-of-season|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220516031018/https://www.espn.in/football/soccer-transfers/story/4666593/paulo-dybala-confirms-juventus-departure-at-end-of-season|archive-date=16 maj 2022|access-date=18 maj 2022|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Ai luajti ndeshjen e tij të fundit me klubin një ditë më pas kundër Lazios, duke u aktivizuar për 78 minuta para se të zëvëndësohej nga [[Martin Palumbo]], për të cilën mori një duartrokitje në këmbë nga i gjithë stadiumi.<ref>{{Cite web|date=16 maj 2022|title=Esordio Palumbo: prima in maglia Juve per il classe 2002|trans-title=Debuton Palumbo: e para me fanellën e Juves për lojtarin e klasit 2002|url=https://www.juventusnews24.com/esordio-palumbo-prima-squadra-juve-lazio-dybala-under-23/|access-date=16 maj 2022|website=Juventus News 24|author=Redazione JuventusNews24|language=it}}</ref> ===Roma=== Më 20 korrik 2022, Dybala u transferua te Roma në një marrëveshje tre-vjeçare.<ref>{{cite web|url=https://www.news.oversport.tv/vjen-edhe-zyrtarizimi-paulo-dybala-firmos-per-tre-sezone-me-romen/|title=Vjen edhe zyrtarizimi, Paulo Dybala firmos për tre sezone me Romën|website=news.oversport.tv|language=sq|date=20 korrik 2022|accessdate=23 korrik 2022|archive-date=23 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220723204946/https://www.news.oversport.tv/vjen-edhe-zyrtarizimi-paulo-dybala-firmos-per-tre-sezone-me-romen/|url-status=dead}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== [[Skeda:2017 FRIENDLY MATCH RUSSIA v ARGENTINA - Paulo Dybala 02.jpg|parapamje|upright=0.6|Dybala duke luajtur me Argjentinën kundër [[Kombëtarja ruse e futbollit|Rusisë]] në vitin 2017.]] Dybala kishte mundësi për të luajtur me [[Kombëtarja polake e futbollit|Poloninë]] dhe [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italinë]] për shkak të origjinës së familjes së tij, por ai deklaroi se ndihej argjentinas dhe do të përfaqësonte [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentinën]].<ref>{{cite news|url=http://www.corrieredellosport.it/calcio/serie_a/palermo/2014/11/29-386072/Italia,+Dybala+dice+no%3A+%C2%ABGrazie+Conte,+ma+sogno+l'Argentina%C2%BB|publisher=Corriere dello Sport|language=it|title=Italia, Dybala dice no: "Grazie Conte, ma sogno l'Argentina"|trans-title=Italia, Dybala thotë jo: "Faleminderit Conte, por ëndërroj Argjentinën|date=29 nëntor 2014|access-date=30 nëntor 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402141637/http://www.corrieredellosport.it/calcio/serie_a/palermo/2014/11/29-386072/Italia%2C%2BDybala%2Bdice%2Bno%3A%2B%C2%ABGrazie%2BConte%2C%2Bma%2Bsogno%2Bl%27Argentina%C2%BB|archive-date=2 prill 2015}}</ref> Ai deklaroi në një intervistë: "Unë ndihem 100% argjentinas, nuk do të ndihesha i lumtur në një kombëtare që nuk do e ndjeja, të dëgjoj një himn që nuk është i imi, dhe të vesh ngjyrat që nuk më përkasin mua."<ref name="noitalian" /> Dybala u thirr në [[Kombëtarja argjentinase nën-17 e futbollit|kombëtaren argjentinase nën-17]] për të marrë pjesë në Lojërat Pan Amerikane 2011, por megjithatë ai nuk mori pjesë. Më 19 korrik 2012, ai u thirr për herë të parë nga [[Kombëtarja argjentinase nën-20 e futbollit|ekipi kombëtar nën-20]] por e refuzoi ftesën. Më 23 shtator 2015, Dybala u thirr për herë të parë në [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|kombëtaren e të rriturve]] nga trajneri [[Gerardo Martino]],<ref>{{cite news|url=http://www.ole.com.ar/seleccion/Tata-pipon_0_1435656723.html|title=El Tata no está pipón|website=Olé.com|language=es|date=22 shtator 2015|access-date=23 shtator 2015|archive-date=17 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180617165939/https://www.ole.com.ar/seleccion/Tata-pipon_0_1435656723.html|url-status=dead}}</ref> por debutimi i tij erdhi 13 tetor në ndeshjen kualifikuese të Kupës së Botës 2018 kundër [[Kombëtarja paraguajiane e futbollit|Paraguajit]]; ai u aktivizua si zëvëndësues në minutën e 75të në vend të [[Carlos Tevez]].<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.us/world-cup-qualifying-conmebol/match/431629/paraguay-argentina/report|title=Argentina draw with Paraguay, still winless in World Cup qualifying|trans-title=Argjentina barazon me Paraguajit, ende pa fitore në kualifikueset e Kupës së Botës|publisher=ESPN FC|language=en|date=13 tetor 2015|access-date=3 dhjetor 2015}}</ref> Në maj 2016, ai nuk ishte pjesë e listës përfundimtare me 23 lojtarë për turnanentin [[Copa América Centenario]].<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/argentina/story/2876914/carlos-tevez-paulo-dybala-left-off-argentinas-copa-america-squad|title=Carlos Tevez, Paulo Dybala left off Argentina's Copa America squad|trans-title=Carlos Tevez, Paulo Dybala lihen jashtë ekipit të Argjentinës për Copa American|publisher=ESPN FC|language=en|date=20 maj 2016|access-date=31 maj 2016}}</ref> Edhe pse Juventus këmbënguli se do t'a linin Dybalën të merrte pjesë në Lojërat Olimpike në [[Rio de Janeiro]], ai u përfshi në listën fillestare me 35 lojtarë për turnamentin më 24 maj;<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.us/argentina/story/2880138/argentina-call-up-paulo-dybala-for-olympics-against-juventus-wishes|title=Argentina call up Paulo Dybala for Olympics against Juventus' wishes|trans-title=Argjentina thërret Paulo Dybalën për Lojërat Olimpike kundër dëshirës së Juventusit|publisher=ESPN FC|language=en|date=25 maj 2016|access-date=1 qershor 2016}}</ref> megjithatë, ai u la jashtë listës përfundimtare.<ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/90695/dybala-%E2%80%98no-barcelona-interest%E2%80%99|title=Dybala: 'No Barcelona interest'|trans-title=Dybala: 'Ska interesim nga Barcelona'|publisher=Football Italia|language=en|date=31 gusht 2016|access-date=6 shtator 2016}}</ref> Më 1 shtator 2016, Dybala u përjashtua me karton të kuq në fitoren 1–0 kundër [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguajit]] në kualifikueset e Kupës së Botës 2018.<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/en/football/international-football/2016/09/03/57cb0456ca47413d418b459e.html|title=Dybala reassured by Messi after calamitous red card|trans-title=Dybala qetësohet nga Messi pas kartonit të kuq|publisher=Marca|language=en|date=3 shtator 2016|access-date=6 shtator 2016}}</ref> Më 13 qershor 2017, ai asistoi golin e [[Joaquín Correa]]s në fitoren 6–0 jashtë fushe kundër [[Kombëtarja singaporase e futbollit|Singaporit]] në një ndeshje miqësore.<ref>{{cite web|url=http://www.beinsports.com/en/football/news/singapore-0-argentina-6-dream-debut-for-gom-1/567940|title=Singapore 0 Argentina 6: Dream debut for Gomez in Sampaoli's bold experiment|trans-title=Singapori 0 Argjentina 6: Debutim ëndërrash për Gomez në eksperimentin e guzimshëm të Sampaolit|publisher=Bein Sports|language=en|date=13 qershor 2017|access-date=12 tetor 2018|archive-date=1 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191201033706/https://www.beinsports.com/en/football/news/singapore-0-argentina-6-dream-debut-for-gom-1/567940|url-status=dead}}</ref> Në maj 2018, Dybala ishte një nga 35 futbollistët e thirrur nga [[Jorge Sampaoli]] për [[2018 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës 2018]] në [[Rusia|Rusi]];<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en-gb/news/revealed-every-world-cup-2018-squad-23-man-preliminary-lists/oa0atsduflsv1nsf6oqk576rb|title=Revealed: Every World Cup 2018 squad - 23-man & preliminary lists & when will they be announced?|trans-title=Zbulohen: Çdo ekip i Kupës së Botës 2018 - lista paraprake & me 23 lojtar & dhe kur do të publikohen|publisher=Goal.com|language=en|access-date=17 qershor 2018}}</ref> ai ishte gjithashtu edhe pjesë e listës finale me 23 lojtarë.<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/world-cup/argentina-world-cup-squad-paulo-dybala-mauro-icardi-a8362096.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/football/world-cup/argentina-world-cup-squad-paulo-dybala-mauro-icardi-a8362096.html|archive-date=25 maj 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Argentina World Cup squad: Paulo Dybala included but Mauro Icardi misses out on 23-man group for Russia|trans-title=Ekipi i Argjentinës për Kupën e Botës: Paulo Dybala përfshihet por Mauro Icardi humbet në grupin me 23 lojtarë për në Rusi|publisher=The Independent|language=en|date=21 maj 2018|access-date=17 qershor 2018}}</ref> Dybala debutoi për herë të parë në një Kupë Bote më 21 qershor në ndeshjen e dytë të Argjentinës në fazën e grupeve, duke u aktivizuar si zëvëndësues në minutën e 68të në vend të [[Enzo Pérez]] në humbjen 3–0 kundër [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]].<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2018/06/21/sports/world-cup/argentina-vs-croatia-lionel-messi.html|title=Croatia Buries Argentina's World Cup Hopes in a Deep Hole|trans-title=Kroacia varros shpresat e Argjentinës për Kupën e Botës në një vrimë të thellë|publisher=The New York Times|language=en|author1=Tariq Panja|date=21 qershor 2018|access-date=23 qershor 2018}}</ref> Kjo ishte ndeshje e vetme që ai luajti me këtë turnament, me Argjentinën që u eliminua në raundin e 16-tave nga [[Kombëtarja franceze e futbollit|Franca]], e cila në fund do të shpallej fituese e edicionit.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/live/football/43976007|title=France 4-3 Argentina|trans-title=Franca 4–3 Argjentina|publisher=BBC Sport|language=en|author=Emlyn Begley|date=30 qershor 2018|access-date=30 qershor 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2018/06/30/france-vs-argentina-world-cup-2018-live-score-lionel-messi-latest/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2018/06/30/france-vs-argentina-world-cup-2018-live-score-lionel-messi-latest/|archive-date=12 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Kylian Mbappe destroys Argentina to send Lionel Messi and co home in World Cup thriller|trans-title=Kylian Mbappe shkatërron Argjentinën dhe dërgon Lionel Messin me komani në shtëpi|publisher=The Telegraph|language=en|author1=Sam Wallace|date=1 qershor 2018|access-date=1 korrik 2018}}{{cbignore}}</ref> Më 20 nëntor 2018, Dybala shënoi golin e parë për Argjentinën në fitoren 2–0 në ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikës]].<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/international/lionel-messi-argentina-mauro-icardi-paulo-dybala-mexico-friendly-lionel-scaloni-video-a8644151.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/football/international/lionel-messi-argentina-mauro-icardi-paulo-dybala-mexico-friendly-lionel-scaloni-video-a8644151.html|archive-date=25 mars 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Lionel Messi void filled by Mauro Icardi and Paulo Dybala as Argentina enjoy friendly win over Mexico|trans-title=Zbrastia e Lionel Messit mbushet nga Mauro Icardi dhe Paulo Dybala, Argjentina shijon fitoren në miqësoren kundër Meksikës|publisher=The Independent|language=en|date=21 nëntor 2018|access-date=21 nëntor 2018}}</ref> Në maj 2019, ai u përfshi nga trajneri [[Lionel Scaloni]] në listën paraprake me 40 futbollistë,<ref>{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/football/copa-america-2019-argentina-announce-40-man-preliminary-squad-for-the-tournament|title=Copa America 2019: Argentina announce 40-man preliminary squad for the tournament|trans-title=Copa América 2019: Argjentina njofton skuadrën paraprake me 40 futbollistë për turnamentin|publisher=Sport Skeeda|language=en|author1=Nidhun Thankachan|date=19 maj 2019|access-date=21 maj 2019}}</ref> dhe më pas në listën finale me 23 futbollistë për [[Copa América 2019]].<ref>{{cite web|url=https://www.si.com/soccer/2019/05/21/argentina-copa-america-squad-roster-messi-aguero-dybala-scaloni|title=Messi Leads Argentina's Copa America Squad; Icardi Omitted|trans-title=Messi udhëheq ekipin e Argjentinës për Copa American; Icardi përjashtohet|publisher=Sports Illustrated|language=en|author1=Avi Creditor|date=21 maj 2019|access-date=21 maj 2019}}</ref> Në ndeshjen e fundit në fazën e grupeve kundër [[Kombëtarja katarase e futbollit|Katarit]] më 23 qershor, Dybala asistoi golin e Agüeros pasi kishte ardhur në fushë si zëvëndësues në vend të [[Lautaro Martínez]]; Argjentina fitoi ndeshjen 2–0 dhe përparoi në fazën me eliminim direkt.<ref>{{cite web|url=https://www.beinsports.com/en/copa-america-2019/video/copa-america-2019-qatar-0-2-argentina-match-r/1224974|title=Copa America 2019 - Qatar 0-2 Argentina - Match Report|trans-title=Copa América 2019 - Katar 0-2 Argjentina - Raporti i ndeshjes|publisher=Bein Sports|language=en|date=23 qershor 2019|access-date=24 qershor 2019|archive-date=23 qershor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190623235835/https://www.beinsports.com/en/copa-america-2019/video/copa-america-2019-qatar-0-2-argentina-match-r/1224974|url-status=dead}}</ref> Në ndeshjen për vendin e tretë kundër [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]] më 6 korrik, Dybala luajti ndeshjen e parë si titullar në këtë dhe shënoi një gol me Argjentinën që fitoi ndeshjen 2–1 dhe medaljen e bronzit.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.co.uk/football/copa-america/0/blog/post/3894006/messis-red-card-overshadows-argentinas-encouraging-win-and-chiles-end-of-an-era|title=Messi's red card overshadows Argentina's encouraging win and Chile's end of an era|trans-title=Kartoni i kuq i Messit mbulon fitoren inkurajuese të Argjentinës dhe fundin e epokës së Kilit|publisher=ESPN FC|language=en|author=Tim Vickery|date=6 korrik 2019|access-date=7 korrik 2019}}</ref> Më 1 qershor, Dybala shënoi një nga golat e fitores 3–0 të Argjentinës kundër [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italisë]] në [[Finalissima 2022]].<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/finalissima/news/0276-1549514538ab-f782a73cf733-1000--argentina-outclass-italy-in-finalissima/|title=Italy 0-3 Argentina: South American champions cruise to Finalissima glory|trans-title=Italia 0-3 Argjentina: Kampionët e Amerikës së Jugut lundrojnë drejtë lavdisë së Finalissimas|website=uefa.com|publisher=UEFA|language=en|date=1 qershor 2022|access-date=2 qershor 2022}}</ref> ==Profili i lojtarit== ===Stili i lojës=== Dybala është një lojtar i shkathët, elegant, i shpejtë, i cili ka aftësi teknike të shkëlqyera dhe balancë të mirë.<ref name="evolution and devolution"/><ref name="uefa.com">{{cite web|url=http://www.uefa.com/memberassociations/association=ita/news/newsid=2243658.html|title=UEFA.com's weekly wonderkid: Paulo Dybala|trans-title=Djaloshi i artë javor i UEFA.com: Paulo Dybala|website=uefa.com|publisher=UEFA|language=en|author1=Paolo Menicucci|access-date=1 qershor 2015|date=9 maj 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calciomercato/13-12-2011/mercato-non-solo-tevez-juve-guarin-napoli-dybala-804018294216.shtml|title=Mercato, non solo Tevez Juve-Guarin, Napoli-Dybala|trans-title=Merkato, jo vetëm Tevez Juve-Guarin, Napoli-Dybala|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Giulio Di Feo|date=13 dhjetor 2011|access-date=16 shkurt 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.palermomania.com/read_articolo.php?page=11&id=1219|title=GATTUSO: "C'è tanto entusiasmo, colpito da Dybala. Dal mercato mi aspetto ..."|trans-title=Gattuso: "Ka shumë entuziazëm, goditja e Dybalës. Nga merkato pres..."|language=it|access-date=16 shkurt 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://corrieredelmezzogiorno.corriere.it/napoli/notizie/sport/2012/19-aprile-2012/palermo-occhi-puntati-paulo-dybala-2004143967576.shtml|title=Palermo, occhi puntati su Paulo Dybala|trans-title=Palermo, sytë te Paulo Dybala|publisher=Il Corriere della Sera|language=it|author=Salvatore Lo Iacono|date=19 prill 2012|access-date=16 shkurt 2015|archive-date=22 shtator 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922054622/https://corrieredelmezzogiorno.corriere.it/napoli/notizie/sport/2012/19-aprile-2012/palermo-occhi-puntati-paulo-dybala-2004143967576.shtml|url-status=dead}}</ref><ref name="Inter, ecco baby Dybala">{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calciomercato/Estero/14-01-2012/inter-ecco-baby-dibala-arouca-fiorentina-81152124.shtml|title=Inter, ecco baby Dybala Arouca alla Fiorentina?|trans-title=Inter, ja baby Dybala Arounca nga Fiorentina?|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Luca Calamai|date=14 janar 2012|access-date=16 shkurt 2015}}</ref> Ai gjithashtu njihet për gjuajtjet e fuqishme dhe të sakta nga distanca, driblimin, qëndrueshmërinë dhe kontrollin e topit në zona të hapsirë të kufizuar.<ref name="Inter, ecco baby Dybala"/><ref>{{cite web|url=http://www.sportsnet.ca/soccer/paulo-dybala-juventus-serie-uefa-champions-league-real-madrid-argentina/|title=Names in the news: Dybala the crown jewel of Juventus|trans-title=Emrat në lajme: Dybala xhevahiri i kurorës së Juventusit|publisher=Sportsnet.ca|language=en|author1=John Molinaro|date=31 maj 2017|access-date=27 shtator 2017}}</ref><ref name="Paulo Dybala, 17 gol per stregare il Palermo"/> Përveç kësaj, Dybala është i aftë të mposhtë lojtarët kundërshtar në duele një-kundër-një, si dhe të ruajë topin kur është me kurriz nga porta.<ref name="Paulo Dybala, 17 gol per stregare il Palermo">{{cite web|url=http://www.corrieredellosport.it/talent_scout/2012/04/29-236415/Paul+Dybala,+17+gol+per+stregare+il+Palermo+|title=Paulo Dybala, 17 gol per stregare il Palermo|publisher=Il Corriere dello Sport|trans-title=Paulo Dybala, 17 gola për të magjepsur Palermon|language=it|author=Stefano Chioffi|date=29 prill 2012|access-date=16 shkurt 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141216091204/http://www.corrieredellosport.it/talent_scout/2012/04/29-236415/Paul+Dybala,+17+gol+per+stregare+il+Palermo+|archive-date=16 dhjetor 2014}}</ref> Dybala është gjithashtu një lojtar shumë efikas në kundër-sulme,<ref name="Paulo Dybala, 17 gol per stregare il Palermo"/> kjo falë shpejtësisë me top, pozicionimit dhe inteligjencës, si dhe shpesh herë ka mposhtur kurthin e pozicionit jashtë lojë gjatë kundër-sulmeve.<ref name="Scouting Report">{{cite web|url=http://www.espnfc.us/blog/scouts-notebook/78/post/2165111/scouting-report-palermo-paulo-dybala|title=Scouting Report: Palermo's Dybala to become better than Lionel Messi?|trans-title=Raport skauti: A do të bëhet Dybala i Palermos më i mirë se Lionel Messi?|publisher=ESPN FC|language=en|author1=Nick Norrington|date=26 nëntor 2014|access-date=11 janar 2016}}</ref><ref name="blank">{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2017/matches/round=2000783/match=2019297/postmatch/report/|title=Juventus and Sevilla draw a blank|trans-title=Juventus dhe Sevilla barazojnë|website=uefa.com|publisher=UEFA|language=en|date=15 shtator 2016|access-date=23 mars 2017}}</ref> Dybala është një lojtar shumë puntor, i cili njihet për staminën dhe kontributin që ofron në mbrojtje kur ekipi i tij nuk është nën zotërimin e topit.<ref name="Paulo Dybala, 17 gol per stregare il Palermo"/><ref name="elite">{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/paulo-dybala-is-juventus-striker-poised-to-join-lionel-messi-and-cristiano-ronaldo-among-the-game-s-a6827006.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/paulo-dybala-is-juventus-striker-poised-to-join-lionel-messi-and-cristiano-ronaldo-among-the-game-s-a6827006.html|archive-date=25 maj 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Paulo Dybala: Is Juventus striker poised to join Lionel Messi and Cristiano Ronaldo among the game's elite?|trans-title=Paulo Dybala: A është sulmuesi i Juventusit i destinuar t'i bashkohet Lionel Messit dhe Cristiano Ronaldos mes lojtarëve elitar të lojës?|publisher=The Independent|language=en|author1=Peter Coates|date=22 janar 2016|access-date=23 mars 2017}}</ref> Dybala është një lojtar i cili krijon raste shënimi për shokët e ekipit si dhe shënon vetë, kjo falë pasimeve të sakta, vizionit, kombinimeve me shokët e ekipit, aftësisë për t'i krijuar hapsira shokëve të ekipit si dhe falë gjuajtjeve të fuqishme dhe të sakta nga brënda dhe jashtë zone me të dyja këmbët.<ref name="Scouting Report"/><ref name="blank"/><ref name="elite"/><ref name="How Juventus miss Dybala">{{cite web|url=http://www.football-italia.net/93796/how-juventus-miss-dybala|title=How Juventus miss Dybala|trans-title=Juventus do ta ndjej mungesën e Dybalës|publisher=Football Italia|language=en|author1=Gaby McKay|date=2 nëntor 2016|access-date=23 mars 2017}}</ref> Pavarësisht se është lojtar shtatshkurtër, Dybala është i aftë të shënoj edhe gola me kokë, kjo falë shkathtësisë brënda zonës kundërshtare dhe aftësisë që ka për t'i marrë kohën mbrojtësve kundërshtar.<ref name="Inter, ecco baby Dybala"/><ref name="Paulo Dybala, 17 gol per stregare il Palermo"/><ref>{{cite web|url=https://www.thescore.com/news/127820|title=3 reasons Juventus outclassed Barcelona in Turin|trans-title=3 arsye pse Juventus tejkaloi Barcelonën në Torino|publisher=The Score|language=en|author1=Gianluca Nesci|date=11 prill 2017|access-date=27 shtator 2017}}</ref> Dybala është gjithashtu një ekzekutues i saktë i goditjeve të lira dhe penalltive.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2325221.html|title=Messi and Pirlo in one? Dybala driving Juventus up Serie A|trans-title=Messi dhe Pirlo në një? Dybala duke drejtuar Juventusin drejtë Serie A|website=uefa.com|publisher=UEFA|language=en|author=Paolo Menicucci|date=18 janar 2016|access-date=18 janar 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.tuttosport.com/news/calcio/serie-a/juventus/2015/07/03-2140008/allegri_ha_gi_decisoi_tiratori_scelti_della_juve/?cookieAccept|title=Allegri ha già deciso i tiratori scelti della Juve|trans-title=Allegri tashmë ka vendosur ekzekutuesit e goditjeve standarte të Juventusit|publisher=Tuttosport|language=it|author=Camillo Forte|date=3 korrik 2015|access-date=18 janar 2016}}</ref> Pavarësisht talentit si futbollist, mentaliteti i tij, vazhdimësia dhe aftësitë si udhëheqës janë vënë në pikëpyetje shumë herë nga media.<ref>{{cite web|url=http://www.espn.com/soccer/club/juventus/111/blog/post/3180386/juventus-need-leadership-from-paulo-dybala-to-reach-their-goals|title=Juventus need leadership, consistency from Paulo Dybala to reach their goals|trans-title=Juventus ka nevojë për lidership, vazhdimësi nga Paulo Dybala për të arritur golat e tyre|publisher=ESPN FC|language=en|author=Mina Rzouki|date=15 gusht 2017|access-date=10 shkurt 2019}}</ref> ===Pozicioni=== Pozicioni kryesor i Dybalës është [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]], por ai mund të mbulojë çdo pozicion ofensiv në fushë; ai e nisi karrierën e tij duke luajtur si anësor i majtë te Instituto në Argjentinë,<ref name="evolution and devolution">{{cite web|url=https://www.calciomercato.com/en/news/the-evolution-and-devolution-of-paulo-dybala-48639|title=The evolution and devolution of Paulo Dybala|trans-title=Evolucioni dhe devolucioni i Paulo Dybalës|publisher=Calciomercato.com|language=en|author=Kaustubh Pandey|date=24 shkurt 2019|access-date=15 shtator 2019|archive-date=25 shkurt 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190225123943/https://www.calciomercato.com/en/news/the-evolution-and-devolution-of-paulo-dybala-48639|url-status=dead}}</ref> por që pas kalimit në Itali ai u vendos në disa pozicione të ndryshme sulmuese, përfshirë sulmues kryesor, qëndër-sulmues dhe sulmues i dytë. Përveç këtyre roleve, ai ka mbuluar edhe role të tjera si [[Mesfushori|mesfushor sulmues]], sulmues i brëndshëm i djathë dhe sulmues i fshehur, i quajtur ndryshe "fallco 9".<ref name="evolution and devolution"/><ref name="How Juventus miss Dybala" /><ref name="Dybala tra Sivori e Tevez">{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Juventus/18-01-2016/juve-dybala-sivori-tevez-messi-disse-di-noi-140306136476.shtml|title=Juve, Dybala tra Sivori e Tevez. E Messi disse: "È uno di noi"|trans-title=Juve, Dybala midis Savorit dhe Tevezit. Dhe Messi thotë: "Është një nga ne"|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Mirko Graziano|date=18 janar 2016|access-date=18 janar 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.us/italian-serie-a/12/blog/post/2685838/paulo-dybala-eased-into-life-at-juventus-by-allegri|title=Paulo Dybala coming along slowly at Juventus, but does Allegri know best?|trans-title=Paulo Dybala është duke u përshtatur ngadalë te Juventus, por a di Allegri më mirë|publisher=ESPN FC|language=en|author1=James Horncastle|date=28 tetor 2015|access-date=23 mars 2017}}</ref><ref name="faccio tutto">{{cite web|url=http://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/juventus/2016/11/25/news/juventus_dybala_a_tutto_campo_esterno_punta_trequartista_per_allegri_faccio_tutto_-152808183/|title=Juventus, Dybala: "Esterno, punta, trequartista. Per Allegri faccio tutto"|trans-title=Juventus, Dybala: "Anësor, qëndror, organizator. Për Allegrin i bëj të gjitha"|publisher=La Repubblica|language=it|author1=Timothy Ormezzano|date=25 nëntor 2016|access-date=23 mars 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://sport.sky.it/calcio/serie-a/2017/02/16/juventus-dybala-ruolo-statistiche-verso-palermo.html|title=Dybala all'attacco, manca solo la Joya del gol|trans-title=Dybala në sulm, mungon vetëm kënaqësia e golit|publisher=Sky Sport Italia|language=it|author1=Claudio Barbieri|date=17 shkurt 2017|access-date=23 mars 2017}}</ref> Në disa raste të rralla, ai ka luajtur edhe si anësor i tërhequr në krahun e djathë, duke prerë në qëndër dhe duke gjuajtur topin me hark me këmbën e tij të preferuar të majtë.<ref name="Inter, ecco baby Dybala" /><ref name="Paulo Dybala, 17 gol per stregare il Palermo" /><ref name="faccio tutto" /> Në disa raste të tjera, Dybala ka pasur një rol të lirë në fushë si sulmues, duke pasur lirinë të zhvendosej në të dyja krahët ose të tërheqej poshtë në mesfushë.<ref name="evolution and devolution"/> Falë angazhimit në fushë dhe aftësive si organizator, trajneri Allegri e ka aktivizuar edhe si mesfushor qëndror, e njohur në Itali me termin ''"mezzala"''.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/112101/allegri-%E2%80%98juventus-can-win-or-draw%E2%80%99|title=Allegri: 'Juventus can win or draw'|trans-title=Allegri: 'Juventus mund të fitojë ose barazojë'|publisher=Football Italia|language=en|date=30 tetor 2017|access-date=28 janar 2019}}</ref> Në vitin 2018, Allegri e quajti atë një mesfushor të kudondodhur (tuttocampista në italisht).<ref>{{cite web|url=http://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/juve/2018/11/30-50539240/juventus_allegri_e_vero_che_dybala_segna_meno_ma_deve_fare_il_tuttocampista/?cookieAccept|title=Juventus, Allegri: "E' vero che Dybala segna meno ma deve fare il tuttocampista"|trans-title=Juventus, Allegri: "Është e vërtet që Dybala shënon pak, por ai duhet të bëjë rolin e mesfushorit të kudondodhur|publisher=Il Corriere dello Sport|language=it|date=30 nëntor 2018|access-date=13 dhjetor 2018}}</ref> Një tjetër pozicion në të cilin Dybala është aktivizuar është në rolin e organizatorit të tërhequr.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Juventus/19-03-2019/champions-ajax-juve-quattro-moduli-allegri-ma-qual-migliore-33042363174.shtml|title=Champions, Ajax-Juve: quattro moduli per Allegri, ma qual è il migliore?|trans-title=Liga e Kampioneve, Ajax-Juve: katër module për Allegrin, por kush është më i miri?|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=19 mars 2019|access-date=20 mars 2019|archive-date=20 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190320122327/https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Juventus/19-03-2019/champions-ajax-juve-quattro-moduli-allegri-ma-qual-migliore-33042363174.shtml|url-status=dead}}</ref> ===Krahasimet=== Stili i lojës i Dybalës është krahasuar me atë bashkëkombasve të tij [[Sergio Agüero]],<ref name="dybala_aguero" /> [[Javier Pastore]],<ref>{{cite web|url=http://palermo.repubblica.it/sport/2012/07/26/news/dybala_il_bomber_con_la_faccia_da_bambino_pronto_a_fare_innamorare_il_barbera-39741197/|title=Dybala, il bomber con la faccia da bambino pronto a fare innamorare il "Barbera"|trans-title=Dybala, bomberi me fytyrë fëmije gati t'a bëjë "Barberën" të bie në dashuri me të|publisher=La Repubblica|language=it|author=Massimo Norrito|date=26 korrik 2012|access-date=16 shkurt 2015}}</ref> [[Carlos Tevez]],<ref>{{cite web|url=http://www.fourfourtwo.com/news/dybala-aims-emulate-tevez-success-juve#:vuI0ftcVq4w4MA|title=Dybala aims to emulate Tevez success at Juve|trans-title=Dybala synon të imitoj suksesin e Tevezit te Juvja|publisher=Four Four Two|language=en|date=7 dhjetor 2015|access-date=15 dhjetor 2015}}</ref> [[Omar Sívori]],<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.com/en/news/horncastle-juventus-new-leader-why-paulo-dybala-should-be-given--105198|title=Horncastle: Juventus' new leader? Why Paulo Dybala should be given the No.10 shirt|trans-title=Horncastle: Udhëheqësi i ri i Juventusit? Pse Paulo Dybalës duhet t'i jepet fanella me numrin 10|publisher=Calciomercato.com|language=en|author1=James Horncastle|date=17 dhjetor 2015|access-date=16 janar 2016|archive-date=15 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210115184937/https://www.calciomercato.com/en/news/horncastle-juventus-new-leader-why-paulo-dybala-should-be-given--105198|url-status=dead}}</ref> [[Diego Maradona]],<ref>{{cite web|url=http://www.espn.com/soccer/argentina/story/3141386/paulo-dybala-not-the-new-diego-maradona-not-as-good-as-people-say-pele|title=Paulo Dybala not the new Maradona, 'not as good as people say' - Pele|trans-title=Paulo Dybala nuk është Maradona i ri, 'nuk është aq i mir sa thonë njerëzit' - Pele|publisher=ESPN FC|language=en|date=10 qershor 2017|access-date=5 korrik 2018}}</ref> dhe [[Lionel Messi]],<ref name="uefa.com" /> si dhe ish lojtarëve italian [[Vincenzo Montella]],<ref name="dybala_montella">{{cite news|url=http://livesicilia.it/2012/07/14/dybala-il-grande-colpo-lo-monaco-erede-di-montella|title=Dybala: il grande colpo, Lo Monaco: "Erede di Montella"|trans-title=Dybala: goditja e madhe, Lo Monaco: "Trashëgimtari i Montellës"|publisher=Live Sicilia|language=it|date=14 korrik 2012|access-date=9 maj 2015}}</ref> [[Alessandro Del Piero]],<ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Juventus/15-11-2015/juventus-dybala-vola-ritmo-top-meglio-tevez-del-piero-130941261327.shtml|title=Juventus, Dybala vola a ritmo dei top: meglio di Tevez e di Del Piero|trans-title=Juventus, Dybala fluturon në ritmin e majës: më mirë se Tevez dhe Del Piero|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author=Fabiana Della Valle|date=16 nëntor 2015|access-date=26 janar 2016}}</ref> [[Roberto Baggio]];<ref>{{cite web|url=http://www.sportnotizie24.it/news/opinioni/47340/paulo-dybala-come-il-primo-roberto-baggio|title=Paulo Dybala come il "primo" Roberto Baggio|trans-title=Paulo Dybala si Roberto Baggio "i parë"|publisher=Sport Notizie 24|language=it|author1=Ivan Zazzaroni|date=14 dhjetor 2015|access-date=15 dhjetor 2015|archive-date=22 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222111745/http://www.sportnotizie24.it/news/opinioni/47340/paulo-dybala-come-il-primo-roberto-baggio|url-status=dead}}</ref> ky i fundit në vitin 2017 e përshkroi Dybalën si numrin 10 më të mirë në të ardhmen.<ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/96689/baggio-dybala-future|title=Baggio: 'Dybala is the future'|trans-title=Baggio: 'Dybala është e ardhmja'|publisher=Football Italia|language=en|date=10 janar 2017|access-date=12 janar 2017}}</ref> Në rininë e tij, Dybala konsiderohej si një talentët më të mëdhenjë në botë;<ref name="blank" /><ref name="elite"/><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=2199779.html|title=Argentinian strikers making a mark in Europe|trans-title=Sulmuesit argjentinas duke lënë shenjë në Evropë|website=uefa.com|publisher=UEFA|language=en|author1=Majid Mohamed|date=30 janar 2015|access-date=23 mars 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fourfourtwo.com/features/fourfourtwos-best-100-football-players-world-2016-50-41|title=FourFourTwo's Best 100 Football Players in the World 2016: 50-41|trans-title=100 lojtarët më të mirë në botë të FourFourTwo për vitin 2016|publisher=FourFourTwo|language=en|author1=Greg Lea|author2=Andy Murray|author3=Tom Kundert|author4=Andrew Gibney|author5=David Cartlidge|author6=Alex Hess|author7=Simon Harrison|author8=Adam Digby|date=29 nëntor 2016|access-date=23 mars 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.beinsports.com/us/soccer/galleries/top-10-soccer-players-under-25/126641|title=TOP 10 SOCCER PLAYERS UNDER 25|trans-title=10 lojtarët më të mirë të futbollit nën moshën 25 vjeç|publisher=beIN Sports|language=en|date=29 tetor 2015|access-date=23 mars 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.sbnation.com/soccer/2016/10/18/13079752/juventus-lyon-2016-uefa-champions-league-paulo-dybala|title=Paulo Dybala is already a superstar|trans-title=Paulo Dybala tanimë është një superyll|publisher=SB Nation|language=en|author1=Conor Dowley|date=18 tetor 2016|access-date=23 mars 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10108268/top-100-players-of-2015-where-do-lionel-messi-and-cristiano-ronaldo-rank|title=Top 100 players of 2015: Where do Lionel Messi and Cristiano Ronaldo rank?|trans-title=100 lojtarët më të mirë të vitit 2015: Ku renditen Lionel Messi dhe Cristiano Ronaldo?|publisher=Sky Sports|language=en|author1=James Walker-Roberts|author2=Patrick Surlis|date=31 dhjetor 2015|access-date=23 mars 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.foxsports.com/soccer/story/paulo-dybala-has-quietly-become-one-of-europes-best-players-101816|title=Paulo Dybala has quietly become one of Europe's best players|trans-title=Paulo Dybala është bërë në mënyrë të qetë një nga lojtarët më të mirë të Evropës|publisher=Fox Sports|language=en|author1=Aaron West|date=15 nëntor 2016|access-date=23 mars 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.us/argentina/story/2834867/dybala-proud-of-argentine-teammate-lionel-messis-praise|title=Paulo Dybala proud of Argentine teammate Lionel Messi's praise|trans-title=Paulo Dybala është krenar për lavdërimin që shoku i ekipit te Argjentina Lionel Messi i ka bërë|publisher=ESPN FC|language=en|date=21 mars 2016|access-date=23 mars 2017}}</ref> në vitin 2014, ''[[Don Balón]]'' e emëroi argjentinasin si një nga 100 talentët më të mirë të lindur në vitin 1993.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercatonews.com/2014/11/19/la-top-101-dei-giovani-piu-promettenti-di-don-balon-quanti-italiani/|title=La Top 101 dei giovani più promettenti di 'Don Balon': quanti italiani!|trans-title=101 talentët më të dalluar të 'Don Balon': sa italianë!|publisher=Calcio Mercato News|language=it|date=19 nëntor 2014|access-date=25 janar 2016|archive-date=22 shtator 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922005830/https://www.calciomercatonews.com/2014/11/19/la-top-101-dei-giovani-piu-promettenti-di-don-balon-quanti-italiani/|url-status=dead}}</ref> ===Festimi i golit=== Sa herë që shënon gol, Dybala ka festimin e tij autentik që quhet "maska"; në lidhje me këtë festim, ai ka komentuar: "Xhesti i maskës që bëjë unë është më shumë një mesazh se sa një festim goli. Është një maskë ideale që gladiatorët e përdorin për të luftuar. Ideja e kësaj festimi goli lindi në [[Doha]] kundër Milanit, pasi humbëm Superkupën.<ref>{{cite web|url=https://www.football-italia.net/131707/dybala-very-lucky-play-juve|title=Dybala 'very lucky' to play for Juve|trans-title=Dybala 'shumë me fat' që luan me Juven|publisher=Football Italia|language=en|date=7 dhjetor 2018|access-date=31 dhjetor 2018}}</ref> ==Jeta personale== Dybala mori pasaportën italiane më 13 gusht 2012,<ref name="Dybala è cittadino italiano">{{cite web|author1=Alessio Alaimo|date=14 gusht 2012|title=ESCLUSIVA TMW - Palermo, Dybala è cittadino italiano|trans-title=Eksluzive nga TMW - Palermo, Dybala është shtetas italian|url=http://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/esclusiva-tmw-palermo-dybala-e-cittadino-italiano-376629|access-date=12 janar 2017|publisher=TuttoMercatoWeb.com|language=it}}</ref> si pjesë e procesit të nevojshëm për të kryer transferimin e tij te Palermo;<ref name=":0">{{Cite news|title=Paulo Dybala a striking new option for Argentina|trans-title=Paulo Dybala një opsion i ri në sulm për Argjentinën|url=https://www.irishtimes.com/sport/soccer/champions-league/paulo-dybala-a-striking-new-option-for-argentina-1.3069073|access-date=28 gusht 2020|newspaper=The Irish Times|author=Jonathan Wilson|language=en}}</ref> kjo gjë u bë për shkak se [[Federata Italiane e Futbollit]] lejonte vetëm dy lojtarë jo-evropian të ishin të regjistuar në klubet e [[Serie A]].<ref>{{Cite web|title=Foreign player cap for Serie A|trans-title=Rregullat e Serie A për lojtarët e huaj|url=https://www.skysports.com/football/news/11095/6243648/foreign-player-cap-for-serie-a|access-date=28 gusht 2020|website=Sky Sports|language=en}}</ref> Dybala fillimisht kërkoi të merrte pasaportën polake falë origjinës së gjyshit të tij, por burokracitë dhe procesi ishin të ndërlikuara.<ref name=":0" /> Dybala ka disa tatuazhe në trupin e tij: dy shirita në krahun e majtë, një tatuazh arab si dhe një kurorë futbolli në këmbë.<ref>{{Cite web|url=https://tattooino.com/sportsmen/paulo-dybalas-tattoos/|title=Paulo Dybala's Tattoos|trans-title=Tatuazhet e Paulo Dybalës|publisher=Tattooino|language=en|date=11 qershor 2018|access-date=14 janar 2020|archive-date=14 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114102116/https://tattooino.com/sportsmen/paulo-dybalas-tattoos/|url-status=dead}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|30 qershor 2020}}<ref name="SW">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/paulo-dybala/201072/|title=Paulo Dybala|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=1 korrik 2020}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Europa]] !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |[[Instituto Atlético Central Córdoba|Instituto de Córdoba]] |[[2011–12 Primera B Nacional|2011–12]] |[[Primera B Nacional]] |38||17||0||0||colspan="2"|—||2<ref group="lower-alpha">Të gjitha ndeshjet në fazën play-off e rënjes/ngjitjes</ref>||0||40||17 |- |rowspan="4"|[[U.S. Città di Palermo|Palermo]] |[[2012–13 Serie A|2012–13]] |[[Serie A]] |27||3||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||28||3 |- |[[2013–14 Serie B|2013–14]] |[[Serie B]] |28||5||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||30||5 |- |[[2014–15 Serie A|2014–15]] |[[Serie A]] |34||13||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||13 |- !colspan="2"|Gjithsej !89!!21!!4!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!93!!21 |- |rowspan="8"|[[Juventus F.C.|Juventus]] |[[2015–16 Serie A|2015–16]] |rowspan="7"|[[Serie A]] |34||19||4||2||7<ref group="lower-alpha" name="UCL">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]</ref>||1||1<ref group="lower-alpha" name="ITA">Ndeshje në [[Supercoppa Italiana]]</ref>||1||46||23 |- |[[2016–17 Serie A|2016–17]] |31||11||5||4||11<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||4||1<ref group="lower-alpha" name="ITA"/>||0||48||19 |- |[[2017–18 Serie A|2017–18]] |33||22||4||1||8<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||1||1<ref group="lower-alpha" name="ITA"/>||2||46||26 |- |[[2018–19 Serie A|2018–19]] |30||5||2||0||9<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||5||1<ref group="lower-alpha" name="ITA"/>||0||42||10 |- |[[2019–20 Serie A|2019–20]] |27||10||4||2||7<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||3||1<ref group="lower-alpha" name="ITA"/>||1||39||16 |- |[[2020–21 Serie A|2020–21]] |20||4||1||0||5<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||1||0||0||26||5 |- |[[2021–22 Serie A|2021–22]] |29||10||4||2||5<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||3||1<ref group="lower-alpha" name="ITA"/>||0||39||15 |- !colspan="2"|Gjithsej !210!!82!!24!!11!!53!!18!!6!!4!!293!!115 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !282!!105!!23!!9!!42!!14!!7!!4!!354!!132 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== [[Skeda:Paulo Dybala 2022.jpg|parapamje|257x257px|Dybala duke luajtur me Argjentinën në vitin 2022.]] {{updated|18 nëntor 2019}}<ref name="NFT">{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/60899.html|title=Paulo Dybala|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmermann|accessdate=7 prill 2018}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="5"|[[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]] |2015||3||0 |- |2016||3||0 |- |2017||6||0 |- |2018||6||1 |- |2019||11||1 |- !colspan=2|Gjithsej!!29!!2 |} ==Trofe== ===Klube=== ;Palermo<ref name="SW"/> * [[Serie B]]: [[2013–14 Serie B|2013–14]] ;Juventus<ref name="SW"/> * [[Serie A]]: [[2015–16 Serie A|2015–16]], [[2016–17 Serie A|2016–17]], [[2017–18 Serie A|2017–18]], [[2018–19 Serie A|2018–19]], [[2019–20 Serie A|2019–20]] * [[Coppa Italia]]: [[2015–16 Coppa Italia|2015–16]], [[2016–17 Coppa Italia|2016–17]], [[2017–18 Coppa Italia|2017–18]], [[2020–21 Coppa Italia|2020–21]] * [[Supercoppa Italiana]]: [[2015 Supercoppa Italiana|2015]], [[2018 Supercoppa Italiana|2018]] ===Kombëtarja=== ;Argjentina * [[CONMEBOL–UEFA Kupa e Kampioneve]]: [[Finalissima 2022|2022]]<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/61653337|title=Italy 0–3 Argentina: Messi and Di Maria shine in impressive Finalissima win|trans-title=Italia 0–Argjentina: Messi dhe Di Maria shkëlqejnë në fitoren mbreslënëse në Finalissima|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 qershor 2022|access-date=2 qershor 2022}}</ref> *[[FIFA Kupa e Botës]]: [[2022 FIFA Kupa e Botës|2022]] == Referime == {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons}} *[https://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=250086333/profile/index.html Paulo Dybala] – Rekordi në kompeticionet e [[UEFA]]-s *[https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/148984 Profili] te Football Database [[Kategoria:Lindje 1993]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë argjentinas]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren argjentinase]] [[Kategoria:Futbollistë në Instituto Atlético Central Córdoba]] [[Kategoria:Futbollistë në U.S. Città di Palermo]] [[Kategoria:Futbollistë në Juventus F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në A.S. Roma]] [[Kategoria:Futbollistë në Primera B Nacional]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie B]] [[Kategoria:Futbollistë në 2018 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] d1gfnzarzr3u6hb8qokluowalnbvsun 1 290396 3006644 2987067 2026-07-06T20:45:02Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006644 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Paulo Dybala/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{Projekti Futbolli}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Paulo Dybala]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006643 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220922005830/https://www.calciomercatonews.com/2014/11/19/la-top-101-dei-giovani-piu-promettenti-di-don-balon-quanti-italiani/ për lidhjen http://www.calciomercatonews.com/2014/11/19/la-top-101-dei-giovani-piu-promettenti-di-don-balon-quanti-italiani/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 korrik 2026 22:45 (CEST) 5fv9iyn21lpm11xowhggiwzu5by629x 1 291671 3006741 2849271 2026-07-07T06:14:14Z Smallem 126080 Rregullim i gabimit missing-end-tag (mbyllje formatimi/kutie diskutimi, pa ndryshim përmbajtjeje) – përmes Claude AI 3006741 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Te dhena ekstra nga duplikati == {{collapse top|Duke shkurtuar, qe mos bezdisin njeri.--[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 16 korrik 2018 22:49 (CEST)}} Bektashizmi filloi të përhapet në Shqipëri pas pushtimit të saj nga Perandoria Osmane. Me gjithë këtë, në Shqipëri si në të gjitha vendet e tjera të Ballkanit - Bektashizmi nuk u përhap menjëherë, por dalëngadalë me durim dhe urtësi. Një nga pengesat më të mëdha ishte çështja e gjuhës. Misionarët bektashinj ishin Turq dhe Persianë dhe nuk dinin gjuhë tjetër perveç gjuhëve të tyre. Teqe Bektashi në Gjakovës Bektashizmi është një sekt mistik i Fesë Islame që u themelua nga Hunqar Haxhi Bektash Veliu. Haxhi Bektashi bazat e këtij sekti i mori nga Misticizmi Islam, të adoptuara nga i Madhi Ali, i cili u frymëzua nga Profeti Muhamed. Haxhi Bektashi lindi në Nishapur të Horasanit në Persi në vitin 1248 pas Krishtit. Ai rridhte nga një familje e madhe persiane që në atë kohë qeveriste një pjesë të madhe të vendit. Kur arriti në moshë madhore, pasi i ati i tij ndërroi jetë Haxhi Bektashi nuk pranoi të zinte vendin e mbetur vakant që i përkiste si trashëgim dhe iu përgjegj popullit me këto fjalë: "Dashuria ndaj zotit është për mua froni më i lartë" i këshilluar nga udhëheqësi i tij shpirteror Hoxha Ahmed Jaseviu ai shkon ne Anatoli për të drejtuar njerëzit në rrugën e mbarësisë dhe përsosmërisë. Para se të shkonte në Anatoli ai vizitoi tyrbenë e të Madhit Ali në Nexhef të Irakut, mauzeoleumin e Profetit Muhamed në Medinë dhe varret e Profetëve të tjerë në Palestinë, Damask dhe Halep. Shkoi gjithashtu edhe në Mekë për të plotësuar urdhërin e Haxhillëkut Islam, pas të cilit morri edhe titullin Haxhi. Haxhi Bektashi arriti në Anatoli në vitin 1281 në vendin e quajtur Suluxhe Kara Ujuk, që më vonë mori emrin e tij, Haxhi Bektash. Ky vend ndodhet në pjesën veri-lindore të Turqisë së sotme. Pas një viti, pikërisht në 1282, Haxhi Bektashi themeloi të parën Teqe Bekatshiane në botë. Në të njëjtën kohë organizoi edhe ceremonitë e shërbesave fetare dhe vuri në zbatim rregulla që zbatohen me rigorozitet edhe sot në Teqetë Bektashiane. Bektashizmi filloi të përhapej me shpejtësi në të gjithë Turqinë, fama e Haxhi Bektashit ariti deri në Oborrin e Sulltan Orhanit, i cili u nis ta vizitojë. Nga biseda me Haxhi Bektashin, Sulltan Orhani i tha: "Burrë i vërtetë, fjala juaj më bëri aq përshtypje sa nuk më vjen të largohem" ndërsa Haxhi Bektashi iu përgjegj: "Po të jesh shpirtërisht me mua, edhe në Jemen të jesh, je pranë meje. Po të mos jesh shpirtërisht me mua, edhe pranë meje të jesh, je në Jemen". Haxhi Bektash Veliu jetoi 93 vjet dhe ndërroi jetë në vitin 1341 pas Krishtit. U varros me një ceremoni madhështore në Teqenë që vetë themeloi e cila mban emrin e tij. Porosia e tij e fundit për besnikët e vet ishte kjo: "Ne ikim, por misioni ynë mbetet gjithnjë i gjallë dhe i pavdekshëm". Këta misionarë u dërguan në Shqipëri dhe në vende të tjera të Ballkanit, për herën e parë, nga qendra e madhe bektashiane e Dimotekës. Punuan me takt dhe zgjuarsi dhe kështu mundën të zinin vend në Shqipëri. Me gjithë këtë, në fillim ndeshën në pengesa të shumta dhe pësuan persekutime. Ndër 'ta ranë edhe disa dëshmorë, si Pir Sulltan Abdalli i Kosovës dhe Shah Kalenderi i Elbasanit. Misionarët bektashij u dërguan në Shqipëri në grupe të vogla, të përbëra nga tre veta: një Baba dhe dy Dervishë. Nëpërmjet misionarëve të parë që u dërguan në Shqipëri, ishin Baba Ali Horasani në Krujë; Dylgjer Hysejni në Elbasan ; Baba Arshiu në Gjirokastër dhe shumë të tjerë. Që të gjithë këta shkuan në Shqipëri ndërmjet shekullit XIV dhe XV. Këta misionarë punuan pa reshtur për të hedhur themelet e Bektashizmit në Shqipëri si edhe në vende të tjera të Ballkanit, por nuk mundën dot të ngrehnin Teqe. Ai që ia arriti më në fund qëllimit ishte Durballi Sulltani, i cili mundi të ngrehë Teqenë e madhe në Thesali të Greqisë. Kjo Teqe ndihmoi shumë për përhapjen e Bektashizmit në pjesën jugore të Maqedhonisë dhe në Gjirit, ku më vonë u-ngreh një Teqe e madhe, e kryesuar nga Resmi Babaj. Pas kësaj u ngritën Teqeja e Kerçovës, Teqeja e Tetovës, Teqeja e Prizrenit dhe Teqeja e Gjakovës. Në shekullin e 17-të u ngrit në Gjirokastër e para Teqe bektashiane. Kjo Teqe u themelua nga Asim Babaj. Pak më vonë u-ngreh në Krujë Teqeja e famshme e Shemini Babajt, i cili luajti një rol me rëndësi në përhapjen e Bektashizmit. Pas disa kohe, Xhefai Ibrahim Babaj themeloi Teqenë me rëndësi të Elbasanit. Në të njëjtën kohë u hap Teqeja e Kosturit, ndënë kryesinë e Rustem Babajt. Pastaj u hapën Teqeja "Abdullah Baba Melçani", 1640 nga themeluesi i parë Hysein Ali Dede i ardhur nga Horasani i Persisë në Korçë; Teqeja e Kuçit, në Devoll; Teqeja e Prishtës, në Skrapar; Teqeja e Baba Hajdërit, në Gjirokastër; Teqeja e Koshtanit; Teqeja e Gllavës, e të tjera. Një tjetër Teqe me rëndësi të madhe ishte ajo e Frasherit, e kryesuar nga Nasib Tahir Babaj. Me gjithë këto, edhe Bektashizmi në Shqipëri nuk i shpëtoi dot zemërimit të Sulltan Mahmudit. Ndërmjet veprimeve të tjera të këqija, emisarët e Sulltan Mahmudit dogjën Teqene e Baba Alikos në Berat, se bashku me një bibliotekë të çmueshme që kishte. Djegia e kësaj Teqeje, sidomos e bibliotekës së saj, ishte një humbje e madhe për Bektashizmin. Në këtë biblioteke ndodheshin shumë vepra të vjetra të vlefshme, sidomos dorëshkrime në arabisht dhe persisht mbi filozofinë dhe misticizmin bektashian. Emisarët e Sulltan Mahmudit dogjën njëkohësisht edhe Teqenë e Qoprilisë në Manastir dhe Teqen e Melçanit ne Korçë. Grushti i Sulltan Mahmudit kundër Bektashizmit në Shqipëri ishte i rëndë, por edhe dëshira e Shqiptarëvet, për t'a mbajtur gjallë Bektashizmin, ishte e fortë. Kjo dëshirë bëri të mundur që Bektashizmi të qëndrojë më këmbë dhe të lulëzojë në Shqipëri, me gjithë se më vonë u luftua përsëri nga sunduesit otomanë. Dhe ishte për hir të kësaj dëshire që numri i Teqeve, të mëdha e të vogla, arriti në Shqipëri në 53, më 1938. Kryegjyshata Botërore Bektashiane në Tiranë Por Bektashizmi në Shqipëri mori një rëndësi akoma më të madhe kur qendra botërore e tij kaloi nga Ankaraja në Tiranë, pas vendimit që dha Asambleja Kombëtare Turke më 20 nëntor 1924, në haze të të cilit u mbyllën të gjitha Teqetë dhe Zavijetë Bektashiane në Turqi. Në këtë menyrë, Shqipëria u bë Selia e Përgjithëshme e Bektashizmit, në krye të së cilës u vu Nijazi Dedeja, ish kryetari i Teqesë se Haxhi Bektashit në Turqi. Ai erdhi nga Anadolli në Tirane më 1924. Nijazi Dedeja ishte Shqiptar nga Kolonja e Korçës. Sali NJazi Dede qendroi afersisht 6 muaj ne Teqenë "Abdullah Baba Melçani" , Melçan-Korçë. Me pas ai shkoi dhe ne Teqe te tjera brenda vendit tone . Duhet te vinte viti 1929 qe Mbreti Zogu i 1 ose sic quheshe Ahmet Zogu me dekret te lejonte ngritjen e Krygjyshates Botërore Bektashiane ne Tirane , ku vazhdon te jete edhe sot . Bektashizmi u përhap në 31 shtete të botës. Nuk dihet me siguri se sa është numri i Bektashinjvet në vende të ndryshme të botës, por besohet se arrin në 7,000,000 veta, shumica e të cilëvet jetojnë në Lindjen e Afërt e të Mesme, në Afrikën Veriore dhe në Ballkan. Vetëm në Shqipëri llogaritej të ishin 200,000 Bektashinj para vitit 1938, domethënë 20% i numrit të përgjithëshëm të popullsisë, asaj kohe. Baba Ali Turabiu, ish-titullari i Teqesë së Tomorit, në veprën e tij Historia e Përgjithëshme e Bektashinjvet, botuar në Tiranë më 1929, shkruan se: "Para shkatërrimit te Jeniçerëvet dhe shpërndarjes së sektit bektashian më 1826, mbaheshin statistika te përvitëshme dhe ato tregonin se numri i Bektashinjvet asikohe ishte 7,370,000: 100,000 në Shqipëri, 120,000 në Stamboll dhe pjesa tjetër ishte e shpërndarë ne Irak, Gjirit, Maqedhoni dhe vise të tjera të Ballkanit." Një tjetër ngjarje me rëndësi për Bektashinjtë e Shqipërisë ka qënë Kuvendi i tyre që u mbajt në Teqenë e Turanit, afër Korçës, në shtator të vitit 1929, nën kryesinë e Baba Kamber Prishtës. Në atë Kuvend, në të cilin morën pjesë delegatë pothuajse nga të gjitha viset e Shqipërisë, u hartua dhe u aprovua Rregullorja e Bektashinjvet Shqiptarë. Në bazë të kësaj Rregullore - e cila u aprovua nga Parlamenti Shqiptar, - Shqipëria u nda në gjashtë Gjyshata: Prishtë, Krujë, Elbasan, Korçe, Frashër dhe Gjirokastër. Pranë Kryegjyshatës Botërore Bektashiane në Tiranë u krijuan edhe ky Këshilla: Këshilli i Përgjithshëm, i përbërë nga dymbëdhjetë anëtarë laikë dhe klerikë; dhe Këshilli i Shenjtë, i përbërë nga titullarët e gjashtë Gjyshatave me kryetar Kryegjyshin. Këshilli i Përgjithshëm merrej me çështje administrative dhe Këshilli i Shenjtë me çështje fetare. Bektashizmi, me gjithë se është një Tarikat i Fesë Islame, konsiderohej përgjithësisht në Shqipëri si një fe më vete. Kjo rridhte për arsye të rëndësisë dhe të numrit të madh të besnikëve që kishte. Prandaj elementi bektashi merrej kurdoherë parasysh. E përkohëshmja "Albania" e Faik Konicës botonte pothuaj gjithnjë në faqen e fundit të saj këtë lajmërim: "Grupi i bashkëpunëtorëve të revistes s'onë përbëhet nga Myslimanë, Ortodoksë, Katolikë dhe Bektashinj." Bile kjo gjë u mor parasysh edhe nga Kongresi Historik i Lushnjes më 1920 që formoi Këshillin e Naltë të Shtetit Shqiptar, i përbërë nga katër veta: një Sunni, një Ortodoks, një Katolik dhe një Bektashi. Anëtari bektashi ishte Aqif Pashë Elbasani. Intelektualët shqiptarë dhe bektashizmi Haxhi Bektash Veliu. Shumë personalitete të shquara, shqiptarë dhe të huaj, kanë shkruar për bektashizmin dhe bektashianët, për besimin dhe cilësitë, për vlerat dhe kontributet që ata i dhanë kulturës shqiptare. Mjafton ta nisim me korifeun - Naim Frashërin e me Samiun, me Gjysh Ali Gjirokastrën e me Abdyl Frashërin, me Mit'hat Frashërin e me Evlia Çelebiun, me Natali Claire e me Hafëz Ali Korçën, me Syrja Vlorën e me Edwin E. Jacques, me Faik Konicën e me bijën e Gjirokastrës, Musine Kokalarin. Të gjitha këto mendje të larta panë dhe gjetën tek bektashizmi shprehjen më të çlirët të dëshirës se atdheu është mbi të gjitha, se atdheu është mëmë e atë, është gjuhë dhe vetvete, është besim dhe fe. Pikërisht këto shenja i pa "toska i madh", Abdyl Frashëri, kur përpjekjet për mëvehtësi i mbështeti në "babatë bektashjanë" të teqeve në të cilat u shtrua si mik e si bir përkrah të mirit baba Alush Frashëri; këto gjurmë bektashiane ndoqi edhe Edwin Jacques kur theksoi se ishin krerët bektashianë ata që dolën haptas në përdorimin e gjuhës shqipe. Ishte vetë Baba Ali Tomorri që në kohën kur ndalohej e përndiqej gjuha shqipe dhe ata që e përhapnin atë pohoi se qe në praktikën bektashiane ta shkruanin letërsinë e tyre fetare, poezitë dhe himnet në gjuhën e popullit. Shumë nga dervishët dhe baballarët e teqeve udhëtuan nga fshati në fshat, nga jugu në veri duke shpërndarë libra për rilindjen e Shqipërisë. Jo më kot poeti i madh, shpirti i kombit, Naimi "iu qas, kësaj feje me gjithë zemër; shkruajti libra e vjersha, që baballarët t'i kanë në nder të madh, e meritoi të quhet si një ndër themeluesit e kësaj feje në Shqipëri. Me atë mënyrë, gjithë bektashizmin e solli e e mbajti, në qark të kombësisë, të dashur," dhe shkroi për këtë qëllim edhe disa nga faqet e tij më të shkëlqyera në Fletoren e Bektashinjvet në Qerbelanë dhe Mësimet. Në frymën dhe nën fytyrën e bektashizmës lindën poetë, e gojëtarë të rrallë, sofra bektashianë, e çlirë, e hapur dhe nderuese ndaj besimeve të tjera të botës fali shpirtëra të ndërtuar mirë, zemra të gatuara me mirësi e mbrothtësi. "Pra në një koncert si Bektashizmi, ku dalin heronj dhe bienë dëshmorë njërëz me ide të nalta, poeti i ynë gjente lulishten ku do të çfrente më vonë si Bilbili i majit. Gjithë sa ia ndjente shpirti dhe ia pëlqente syri, Naim Frashëri e gjeti të begatëshme në këtë lulishte. I frymëzuar nga "Hadika"-ja shkruajti "Qerbela"- në; i mbushur me dëshirë dhe dashuri nga poemat e Nesimiut, Tyrabi-Aliut dhe Nijazi me shokë, ndezi ato drita të bukura të librës tij "Lulet e Verës"; duke marrë shëmbëlla nga Kajgusëzi dhe Viraniu me shokë, bëri "Fletore e Bektashinjvet", Thelbin e Kuranit, 'Fjalët fluturake' dhe vjershat e ndryshme," shkruan Gjysh Ali Gjirokastra. Lista e atyre që janë shprehur kësisoj është tepër e gjatë, por do të ndalesha e do të veçoja për t'i shtjelluar pak më gjatë disa prej shkrimeve të Faik Konicës dhe të Musine Kokalarit në lidhje me bektashizmin. Jo vetëm një herë dhe jo shkarazi, mjeshtëri i madh Konica i është kthyer e ka rimarrë në shkrimet e tij temën e bektashizmit si doktrinë dhe të bektashianëve si shfaqje e besimit. Mund të përmendim të paktën tre artikuj mes së cilëve njëri është i drejtpërdrejt dhe enkas për bektashizmin dhe dy të tjerët e trajtojnë këtë temë të ngërthyer brenda temave të tjera, gjithsesi të pa shkëputura nga objekti i referimit tonë. Shkrimi i parë i takon vitit 1897 dhe titullohet "Shënim mbi metafizikën e bektashinjve". Ky tekst i trajtuar në formë të lirë eseje është shkruar në frëngjisht dhe është botuar për herë të parë në Bruksel, tek Albania, vj .1, nr.8. Është interesante të vërehet se ky shkrim i Faik Konicës mbi bektashizmin, është shkruar vetëm një vit pasi Naim Frashëri kishte botuar "Fletorja e Bektashinjët" me po të njëjtën vetëdije si Buzuku, sepse në gjuhën tonë nuk kishte ende diçka të shkruarpër bektashizmin. Nuk ka gjasa që Konica të ketë pasur dijeni për botimin e "Fletores..." së Naimit, pasi në esenë e vet Konica përmend vetëm vëllimin poetik "Lulet e verës" së 1890, mbi të cilin ai bën dhe komentet mbi bektashizmin. Të tërheq vëmendjen dhe të bën të theksosh faktin se si këto dy mendje të larta, thuajse në të njëjtën kohë mendojnë gati të njëjtën gjë, por me një ndryshim, në kahje dhe në destinacion. Naimi u përpoq t'u jepte shqiptarëve bektashianë librin e tyre të shenjtë, libër në të cilin atdheu dhe besimi ecin njësoj. Ai donte t'u dhuronte bashkatdhetarëve të vet librin e ritualeve, lutësoren, uratën dhe shërbesat, librin e të lejuarave dhe të të penguarave, duke u përcaktuar atyre një famijle më të madhe ku klerikët janë të afërm, baballarë e gjyshë. "Fletorja e bektashinjët" ishte libër si të gjithë librat e shenjtëruar: mistikë e besim, poezi dhe mësime. Këtë u dha Naim Frashëri shqiptarëve më 1896. Në të njejtën kohë që Naimi punonte "së brendshmi" me shqiptarë, mendja e ndriçuar e Konicës mendonte tjetër gjë: ai u përpoq që këtë besim, tashmë i ngulitur ndër bashkëatdhetarët e tij, këtë vlerë shiprtërore ta njihte edhe bota. Ndaj dhe Konica, ky mjeshtër i pashoq i shqipes., e shkroi esenë e tij në frëngjisht dhe është mbase i pari që bëri përpjekjen që këtë besim të shqiptarëve ta paraqesë në dritë për ta bërë të njohur. Këtu nuk është rasti të analizojmë me hollësi tendencat e Konicës në këtë ese katër-pesë faqëshe, por të vlerësojmë përpjekjen e tij për të lënë në katrtë diçka të shkruar edhe për teologjinë bektashinjve. "Shënim mbi metafizikën e bektashinjve" është një skicim i shpejtë dhe tipik i disa prej veçantive të besimit bektashian. Në të, ndonëse përciptasi, jepen të dhëna mbi transmigrimin (përbartjen e shpirtrave) tek i cili bektashianët besojnë, mbi panteizmin, ritualin bektashian, festat e shenjta, dëshmorët dhe shenjtorët e këtij besimi. Por nga një këndvështrim tjetër në "Shënim mbi metafizikën e bektashinjve" ne gjejmë për herë të parë përkthimin në frëngjisht të disa prej vargjeve të Naim Frashërit të vëllimit poetik "Lulet e verës". Artikulli tjetër ku Faik Konica flet për bektashizmin është është një portret që ai i bën Naim Frashërit në rreth dy faqe. Artikulli titullohet "Naim H. Frashëri" dhe është shkruar më 1901, një vit pas vdekjes së poetit. Në këtë artikull Konica veçon dy bigëzime të figurës së Namit: nga njëra anë si mësues - vjershëtor që do të kishte mundur e dëshirontë të shkruajë gjëra më pak të nevojshme e më shumë të bukura dhe nga ana tjetër njeh se Naim bej Frashëri pati edhe një tjetër nder: kuptoi dobinë që mund të nxjerrë kombësia jonë nga bektashizmi. Në këtë pasazh si dhe ato në vazhdim, Konica ngre lart vlerën dhe rolin e këtij besimi ndër shqiptarë dhe kontributin e Naimit si një nga themeluesit e bektashizmit në Shqipëri. Punimi i tretë, më i zgjeruari, më i ploti dhe më i rëndësishmi i Konicës mbi këtë temë është "Parashkresë mbi lëvizjen kombëtare shqiptare". Edhe ky punim i Faik Konicës është shkruar në gjuhën frënge dhe është i ndarë në pesë pjesë, sipas fazave historike që ndoqi kjo lëvizje dhe që merr përsipër të shtjellojë autori. Konica bën një paradë të ngjarjeve dhe fytyrave më të shquara të kohës që nga viti 1877 deri më 1899, sidomos në Shqipërinë e Jugut, në ngulimet shqiptare në botë dhe në kërkesat e tyre për t'u organizuar në shoqëri dhe për t'u shprehur në gazeta, revista e libra shqip. Dihet se në këto ngjarje një rol të rëndësishëm kanë luajtur edhe klerikët bektashianë si dhe besimtarë të grigjës së tyre. Kështu në këtë "Parashkresë..." gjen të bashkuar nën thirrjen e atdheut bektashianë e të krishterë që nga Abdyl Frashëri, Kulloriti, Vretoja, Mit'hat Frashëri, Ismail bej Vlora, Visar Dodani etj. Por pjesa më interesante e kësaj "Para-shkrese ..." është pjesa e fundit, e ashtutitulluara "Tabelë alfabetike e patriotëve kryesorë dhe e atyre që quhen të tillë". Është një befasi nga ato që jemi mësuar t'i presim dhe i kërkojmë e I gjejmë përherë tek penda e Faik Konicës. Është zanafilla, embrioni i një fjalori të parë kategorish njerëzore me persona të vërtetë, real dhe ku kriter I vetëm matës është atdhedashuria dhe kontributi ndaj vendit tënd. Ndoshta një libër i këtillë është unik edhe gjetiu. Është si një "Who is Who" i ditëve të shkuara. Në këtë pjesë të fundit të "Parashkresës..." jepen të dhëna dhe skicime edhe për disa figura bektashi-ane të kohës ku Faik Konica skicon herë me vija të trasha e me karbon e herë me laps të hollë e linja të kujdesshme. Gjejmë në këtë fragment të dhëna mjaft interesante për Baba Ahmetin e Koshtenit për të cilin Konica thotë se është murg bektashi dhe patriot i shkëlqyer duke dhënë njëherazi dhe një shënim telegrafik mbi mënyrën e rrallë të veshjes së tij. Më pas vijohet me skicimin e shehut bektashi të Tepelenës, Dautit, i cili ka ndjenja patriotike, siç thotë Konica. Në vazhdim gjen të dhëna mbi karakterin dhe gjendjen e Mit'hat Frashërit dhe përmendjen mes dhuntive të tjera edhe faktin se ky djalosh ka përkthyer në shqip jetën e Vilhem Telit. Po kështu, në këtë tabelë alfabetike ka shënime e të dhëna të shkurtëra edhe për pjestarë të tjerë të familjes bektashiane. Siç e theksuam që në fillim, krahas shumë e shumë figurave të tjera që trajtuan në letra bektashizmin ishte edhe bija e Gjirokastrës. Musine Kokalari. Në temën e mbrojtjes së diplomës së saj, Romë 1941 temë studimore mbi poetin kombëtar Naim Frashëri, Musineja i kushton një vend të rëndësishëm dy problemeve: problemit të doktrinës bektashiane, çështjes së ndikimit të kësaj doktrine tek Naimi. Kapitulli i I, pjesa II, e këtij punimi mban titullin "Storia e dottrina dei bectashi". Që në krye autorja thekson faktin se e ndjen të nevojshme që për të paraqitur mendimin e Naim Frashërin të bëjë një historik të shkurtër, në rreth 7 faqe të daktilografuara rreth bektashizmit që frymëzoi shumë nga veprat e poetit. Këtë kapitull, Musine Kokalari e trajton sa në rrafshin e përgjithshëm, -atë të historisë së bektashizmit botëror, - aq edhe në përfaqësimin e tij në Shqipëri. Padyshim që, për efektin e kohës kur u shkrua ky punim, - që për fat të keq nuk është përkthyer dhe nuk është botuar ende në shqip, - pengesat që rendit autorja për sistemimin e lëndës dhe mospasjes së një historie të plotë, veç disa teksteve të shkurtër e fragmentarë, tashmë janë kapërcyer. Kështu, po të kapërcejmë pengesën që kjo vepër e shkruar herët, por e lexuar vonë, 60 vjet pas hartimit të saj, do të gjenim në këtë punim mjaft të dhëna të vyera. Musine Kokalari bën një panoramim dhe sistemim të drejtë të njohurive duke na dhënë herë - herë edhe të dhëna interesante mbi figura të shquara të besimit bektashian, që nga Haxhi Bektashi, Baba Ballëmi, Ali Pasha Tepelena, baba Shemimi, Baba Nasibi, baba Alushin, etj si dhe të ndodhive madhore që e kanë shoqëruar këtë besim që kulmon me Qerbelanë. Autorja na bën të ditur të dhëna biografike rreth Haxhi Bektashit dhe pelegrinazheve të tij që nga Qerbelaja ku vizitoi varrin e Huseinit e deri në Jerusalem ku vizitoi edhe varrin e Jezu Krishtit. Gjithashtu në këtë punim gjejmë edhe shënime mbi misionin e dishepullit më të zgjedhur të bektashizmit, Sari Salltëkut në Ballkan ku ai përhapi këtë besim të ri dhe ngriti teqetë e para në Budapest, Bosnjë, Shkup, Ohër, Janinë, Edené dhe Krujë, ku, siç shkruan Musineja, "edhe sot besohet se është varrosur ky shenjt." Gjithashtu në këtë punim gjejmë të dhëna edhe për përkatësinë bektashiane të besimit të Skënderbeut si dhe disa nga vlerat e çmuara të këtij besimi që nga misticizma, toleranca, mirësia e gjer tek të drejtat dhe respekti ndaj gruas. Mes këtyre rreshtave gjejmë edhe një herë rastin të konfirmojmë të dhënën e Konicës rreth mbështejes që bektashianët i bënë Abdyl Frashërit në përpjekjeve të tij për ta bërë Shqipërinë. "Më 1877, pas traktatit të Sh. Stefanit... vëllai i madh i Naimit, Abdyli, thirri në Frashër krerët ë bektashizmit shqiptar për të mbrojtur idenë kombëtre", shkruan autorja. Në fund, Musine Kokalari e mbyll këtë historik të shkurtër duke veshur doktrinën bektashiane me vargjet dhe prozën e Naimit rreth dritës, vallazërisë, mirësisë, mbrothtësisë, dashurisë njerëzore, - pika mjaft të rëndësishme këto të themelit të besimit bektashian i cili dikur, sot dhe gjithmonë ka qenë dhe do jetë, po në ato pozita siç i pohon Musine Kokalari në fund të punimit: "Për nga këndvështrimi social, bektashizmi mbron barazinë mes burrit dhe gruas, kundër dogmave të vjetra të besimeve të tjera. Nga këndvështrimi politik bektashizmi është shprehur për një nacionalizëm të zjarrtë që vë mbi çdo gjë idenë sublime të atdheut."--[[Përdoruesi:Lludha|Lludha]] ([[Përdoruesi diskutim:Lludha|diskutimet]]) 16 korrik 2018 19:20 (CEST) {{collapse bottom}} {{collapse top|nga Komuniteti Bektashian --[[Përdoruesi:Lludha|Lludha]] ([[Përdoruesi diskutim:Lludha|diskutimet]]) 17 korrik 2018 09:13 (CEST)}} '''Bektashizmi''' është një dege e fesë islame e cila merret me përsosmërinë shpirtërore të njeriut. Është njëra nder rrugët e formuara shue kohe pas përfundimit te shpalljes në teresi e fesë Islame dhe që predikon se e udhëheq pasuesin e kesaj rruge ("besimtarin mysliman") dhe e shpie ne objektivin e dëshiruar, në afrimin me Zotin. Si doktrinë e praktikë fetare islame, bektashizmi pretendojnë se i ka rrënjët në Kuran dhe në mësimet e Profetit Muhamed e të imamëve të cilët ata i konsiderojnë për te shenjtë, i cili respekton të gjitha fetë monoteiste. (Baba Rexhebi e jep mjaft qartë përcaktimin e thelbit të doktrinës, rrugën dhe historinë e bektashizmit në librin e njohur “Misticizma islame dhe bektashizma”, botim i vitit 1970 në Detroit SHBA). {{collapse bottom}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Bektashijtë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2106573 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://fryma.blogspot.com/2013/04/naim-frasheri-bektashizmi-dhe_21.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 02:18 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Bektashijtë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2185759 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://fryma.blogspot.com/2013/04/naim-frasheri-bektashizmi-dhe_21.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 janar 2021 08:52 (CET) == Zhvendosje te Bektashizmi == E lidhur me https://en.wikipedia.org/wiki/Bektashism, poashtu [[:Kategoria:Bektashi]] te zhvendoset te ''Kategoria:Urdhri Bektashi''? Si thoni, @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] ? [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 shtator 2025 19:50 (CEST) dj1em7226nb2tetyfcsb1iavoz4hft7 1 291678 3006745 2725328 2026-07-07T06:19:28Z Smallem 126080 Rregullim i gabimit missing-end-tag (balancim i formatimit të cituar, pa ndryshim përmbajtjeje) – përmes Claude AI 3006745 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Kërkesë redaktimi më 4 shkurt 2013 == bina__12@zbavitu.net kjo esht adresa ime nese mundem te pranohem :) Kostanica [[Përdoruesi:Albinakostanica|Albinakostanica]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinakostanica|diskutimet]]) 12 tetor 2017 21:09 (CEST) == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhjet e jashtme në [[Gjuha shqipe]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1991291 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls te http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 21:26 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Gjuha shqipe]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1998978 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf për lidhjen http://www.hjholm.de/SLRD.pdf. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 12 shtator 2019 02:56 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli [[Gjuha shqipe]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2003659 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html për lidhjen https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ për lidhjen http://www.drejtshkrimi.net/. *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ për lidhjen http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 15 shtator 2019 09:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 8 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2069772 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html për lidhjen http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls për lidhjen http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf për lidhjen http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf për lidhjen http://www.hjholm.de/SLRD.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ për lidhjen http://www.hjholm.de/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html për lidhjen https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ për lidhjen http://drejtshkrimi.net/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ për lidhjen http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 janar 2020 06:31 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 9 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2086786 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html për lidhjen http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls për lidhjen http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf për lidhjen http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf për lidhjen http://www.hjholm.de/SLRD.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ për lidhjen http://www.hjholm.de/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html për lidhjen https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180127083900/http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ për lidhjen http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ për lidhjen http://drejtshkrimi.net/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ për lidhjen http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 prill 2020 06:18 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 9 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2107279 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html për lidhjen http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls për lidhjen http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf për lidhjen http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf për lidhjen http://www.hjholm.de/SLRD.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ për lidhjen http://www.hjholm.de/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html për lidhjen https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180127083900/http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ për lidhjen http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ për lidhjen http://drejtshkrimi.net/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ për lidhjen http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 04:31 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2185486 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 janar 2021 06:10 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2262362 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls për lidhjen http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html për lidhjen https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 15:57 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2371759 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170829043131/http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf për lidhjen http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080517030921/http://www.learnalbanianlanguage.com/ për lidhjen http://www.learnalbanianlanguage.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 dhjetor 2021 04:27 (CET) == 1 == Bandash *''-- në kundërshtim me përhapjen më të gjerë e të natyrshme të kryedialektit gegë -- mbeturinë kjo e diktaturës komuniste në Shqipëri. Zhvillimet demokratike nuk do të mbeten pa e rregullue edhe çashtjen e variantit zyrtar të gjuhës shqipe.'' për arsye se bie tërësisht në kundershtim me asnjanësinë e Wikipedia-s. Une nuk jam autori i atij shkrimi, por ke ba shume gabim qe e ke fshi ate sepse ai shkrim nuk bien ne kundershtim me asnjeanesine e Wikipedia-s ngaqe shkrimi asht vetem nji shprese dhe aludim. Ti bjen ne kundershtim me Wkipidiea dhe ne pajtim me komunizmin stalinist te vitit 1972. Asht e vertete se diktatura komuniste ishte ajo qe e projektoj zhdukjen e gjuhes letrare gege (kryedialiktit sic e quan personi ne fjale) dhe mund te gjesh ne internet ose arkiva zyretare fotografi qe tregojne prezencen e Enver Hoxhes, diktatorit stalinist dhe krahut te djathte te tij Mehmet Sheut ne kongresin e drejteshkrimit te gjuhes se vitit 1972. Gegnishtja flitet nga 70% e shqiptareve dhe asnjeanesia ne kuptimin linguistik dmth mos me i dhane perparesi ndonji dialekti por me integrue te gjitha te folmet ne nji gjuhe sa ma afer standardit. Amerikanet po mundohen me integrue Ebonics ne gjuhen letrare angleze, cka asht nji dialekt i vonshem, ndersa gegnishja asht historikisht e shkrueme qysh ne vitin 1332 dhe e dokumentueme me shkrim 250 vjet perpara Tosknishtes/gjuhes se sotme letrare. Ggnishtja duhet integrue ne qofte se shqiptaret deshirojne me pase nji gjuhe vertetesisht te kuptueshme nga te gjithe. Lidhur me pretendimin se gjuha shqipe rrjedh nga gjuha indivropiane rekomandoj te lexohet vepra e studjuesit Kolia Aristidhi "Arvanitasit dhe origjina e grekeve" si dhe vepren 'Gjuha e perendive" perkthime nga greqishtja ne shqip. Me gjithe respektin qe ti ke per kusherinin tand Aristidh, gjuha shqipe ashte dege e gjuheve indoeuropeane dhe kjo gjinded ne cdo liber linguistik te botes. Kjo nuk asht as e hapun per debat. Pranohet nga te gjithe. Debati asht se a rrjedhe shqipja nga Ilirishtia apo jo, gja qe nji pakice shkollaresh e kundershtojne ngaqe ne shume pjese te Shqipnise se sotme mungon evidenca arkeologjike e teknologjise detare te Ilireve. Personalisht, une mendoj se ti nuk je linguist, historian, arkeolog apo edhe ndonji shkollar i dores se fundit. Prandaj duhet me kerkue falje per gabimet qe ke ba dhe mos me korigjue ma ate cka shkruajne te tjeret. Ti je nji "Patriot" komunist, anti-gege por nuk merre ere nga linguistika. {| width="85%" align="center" cellspacing="3" style="font-size:95%; border: 1px solid #C0C090; background-color: #F8EABA; margin-bottom: 3px;" |- |align=""|'''Gjuha Shqipe''' (shkurt ''Shqip'' ose ''Shqipja'') është një gjuhë që flitet nga rreth gjashtë milionë banorë të [[Ballkani|Ballkanit]], të quajtur [[shqiptar|shqiptarë]]. Disa shkollarë të shquar të gjuhës shqipe kanë qenë [[Eqrem Çabej]], [[Aleksandër Xhuvani]], [[Johann Georg von Hahn]], [[Franz Bopp]], [[Gustav Meyer]], [[Norbert Jokl]], [[Stuart Edward Mann]], [[Carlo Tagliavini]], [[Waclaw Cimochowski|Wac&#x0142;aw Cimochowski]], [[Eric Pratt Hamp]] dhe [[Agnija Desnickaja]]. Libri më i vjetër në Shqip është ''[[Meshari]]'' [http://www.albanianliterature.com/html/authors/prose/buzuku.html] i shkruar nga [[Gjon Buzuku]], një prift [[Kisha Katolike|katolik]], në [[1555]]. Shkolla e parë në gjuhën shqipe mendohet te ketë qënë një shkollë e hapur nga priftërinj [[Françeskanë]] më [[1638]] në [[Pdhanë]]. Shqipja është një gjuhë [[Gjuhët Indoevropiane|Indoeuropiane]], e cila mendohet të jetë zhvilluar nga [[Gjuhët Ilire]]. Shqipja nuk ka elementë të gjuhëve të tjera indoeuropiane. Shqipja ka dy dialekte kryesore, atë geg dhe atë tosk, dhe disa nëndialekte si ai: lab dhe çam. Dialekti tosk, ai lab e çam fliten në Shqipërinë jugore, nga [[Arbëreshët]] e Italisë dhe nga [[Çamët|Çamëve]] në Greqi. Kryedialekti geg flitet në Shqipërinë Veriore e të Mesme, dhe nga shqipëtarët e Kosovës, të Maqedonisë dhe të Malit të Zi. Gjuha zyrtare shqipe është e bazuar në nëndialektin tosk. Shqipja si gjuhë ka status zyrtar edhe në Kosovë, Maqedoni dhe Mal të Zi. |} ---- Dy lekët e mia. Unë faktikisht jam me 8-vjeçare për sa i përket mësimit në shqip kështuqë edhe mund t'i kem gabim arsyetimet për sa i përket gjuhës shqipe. Por fjala "shqipe" tek "gjuha shqipe" është një mbiemër, dhe vetëm emrat mund të jenë të përveçëm. Kur thuhet shqipja (si emër femëror i shquar) është pak më e vështirë, por prapë në shqip është e përgjithshme (me sa kam parë në fjalor). Fatkeqsisht gramatika s'është e qartë në këtë rast, sepse quhen si emra të përveçëm koncepte si organizata (Organizata e Kombeve të Bashkuara) ose periudha (Rilindja Kombëtare e Shqipërisë), por jo gjuhët të cilat janë po aq të veçuara sa ato koncepte. Konflikti është zmadhuar nga ndikimi i gjuhëve të tjera (si anglishtja) të cilat i kanë emra të përveçëm. Gjithashtu nuk duhet menduar se po i heq vlerë shqipes duke e shkruajtur me gërmë të vogël. Thjesht ashtu janë rregullat gramatikore të shqipes. [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskuto]] 9 Shtator 2006 06:09 (UTC) :Dhe ska se si të jetë ndryshe zoti Dori, fjala "gjuha" shkruhet me të madhe së është në fillim, kurse emri i gjuhës shkruhet ''gjithmone me të vogel'' sepse është [[mbiemri|mbiemer]]. Sipas shumë fjalorëve të gjuhës shqipe kemi vetëm dhe vetem këtë rregull: [[Gjuha shqipe]], [[Populli shqiptar]], [[Letersia shqipe]] etj. ::Në këtë rast është mbiemër, ndërsa tek "fol shqip" është ndajfolje (me sa mbaj mend). [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskuto]] 9 Shtator 2006 06:31 (UTC) :Une nuk kam pse te kujtoj te kaluaren sepse fjalorin e kam te hapur akoma tek faqja ku shtjellohet kuptimi i fjales "gjuha shqipe", ku thuhet se eshte <u>mbiemer</u> duke permbledhur dhe disa nga shembujt e siperpermendur. Uni 9 Shtator 2006 06:37 (UTC) ::Kjo më çudit dhe më bëri të hap fjalorin tim :) :::SHQIP,~E mb. 1. Që e flasin shqiptarët; që është në gjuhën e shqiptarëve, që përdor gjuhën e shqiptarëve. Gjuha shqipe. Letërsia shqipe. Shkolla shqipe. 2. si em. f. ~E, ~JA Gjuha e shqiptarëve. Shqipja e sotme (e vjetër). Shqipja letrare. E di (e ka mësuar) mirë shqipen. :::SHQIP ndajf. 1. Në gjuhën e shqiptarëve. Libri shqip. Kështu i thonë shqip. 2. Qartë, kuptueshëm; copë, troç; haptas. I tha shqip. Shqip po të flas! Nuk ha shqip. ::Ai shembulli "Libri shqip" tek ndajfolja s'më duket me vend pasi është njësoj si "Shkolla shqipe" e dhënë tek mbiemri. :::Mbiemër quhet ajo pjesë e ligjëratës që emërton një tipar (cilësi, veti, marrdhënie) të sendit dhe përshtatet në gjini, në numër e, për një pjesë, edhe në rasë me emrin e këtij sendi. :::Ndajfolja është pjesë e pandryshueshme e ligjëratës, që emërton një tipar të veprimit a të gjendjes, rrethanat në të cilat vërtetohet ky veprim, ose tregon shkallën e një cilësie a të një rrethane ose intensitetin e veprimit. ::Pra, ndajfolja nuk ndryshon, kurse ne kemi: Libri shqip, gjuha shqip'''e'''. Mua akoma më duket si mbiemër. [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskuto]] 9 Shtator 2006 07:03 (UTC) :Po ja qe edhe ti e paske fjalorin akoma, ke te drejte, ne kete rast eshte mbiemer kurse ne keto raste: flas shqip, nuk kupton shqip etj. jane [[ndajfolja|ndajfolje]]. Me siper u korrigjua. Diskutimi u sqarua, kishe te drejte. Uni 9 Shtator 2006 07:13 (UTC) == Kur baba bonë == Kur baba bón nji marrveshje edhe i biri duhet me majt. [[Kongresi i Manastirit]]. Ata që nuk e maji zhduken. Po të ju kishin përmbajt marrveshjes [[Arvanitët]] sot ata ishin konë çisto shqiptart, me fjalë tjera ata që nuk kanë heq dorë nga [[Shkrimi i Shqipes me germa greke]] janë zhduk, janë shkri në gjuhë tjera. Sikur që po shkrihen në Ulqin tu e fol gjuhen gege "Baci Topin"--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Qershor 2007 12:13 (UTC) '''NDËRTO E MOS SHKATRRO!!!!''' == shqipja i ka marre nga Greqishtja == ::Marr nga artikululli pasi që i takon pjesës së diskutimit--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 30 Nëntor 2007 12:37 (UTC) - Fjalet e permendura ketu qe shqipja i ka marre nga Greqishtja eshte shpjegimi me idiot qe kam lexuar ndonjehere.Nuk ka mundesi nje fjale me nje rrokje ta kete preajardhjen nga fjalet me dy e tre rrokj.Fjalet me nje rrokje jane krijue te parat.Numrat jane krijuar te parat nga gjuha e pan shqiptareve dhe pastaj kane kaluar ne gjuhet e tjera.Po marr vetem nje numer numrin tre qe vjne nga fjala njerrokeshe e shqipes e re,i ri.Eshte formuar thjesht duke i shtuar numrit qe njihej tashme numrit dy edhe nje te re e cila eshte gjinia femerore duke formue tre ose edhe nje te ri e cila eshte gjinia mashkullore dhe ka formue tri.Mud te shpjegoj te gjitha numrat dhe ditet e javes qe kane ardhur nga gjuha shqipe por nuk eshte vandi ketu. - Sistemi i foljes përfshin shumë tipare arkaike, si ruajtja e aktive e dallueshme dhe përfundimet mesatare personale (ai qe ka shkruajt keto radhe ose nuk ka dit dhe di gjuhen shqipe ose eshte nje idiot) dhe ndryshimi i zanores rrënjë "e" në të tanishmen në "o" në kohën e shkuar, një tipar i ndarë me [[gjuhët baltike]]. Për shembull, ekziston mbledh (kalimtare) dhe po ashtu mblidhet (jokalimtare), në kohën e shkuar, dhe mblodha me një "o" në të shkuarën.Shqipja per 2000 vjetet e fundit ka ndryshue aq pak sa ai qe kja shkruejt keto radhe nuk ka lidhje me gjuhen.Po shpjegoj nje fjale te italishtes qe e ka gjet djali im.Djali eshte ne klase te peste dhe gjeti prejardhjen e fjales compare dhe scompare.Kjo fjale e perbere ne italisht vjen nga com+pare ku com=come=si kuptohet nga vete italishtja po pare nuk ka asnje kuptim.Pse?sepse vjen nga shqipja dhe shpjegohet thjesht me gjuhen shqipe te sotme kam+pare dhe scompare eshte skam+pare.Ku jane format arkaike? [[Nga orakulli:]] '''Pavarësisht mashtrimeve te medha despotike-fetare dhe pushtimeve te zgjatura që shtrënguan rrjedhën e fshehjes së emrit te vertet gjuhes Shqipe,qyshse ajo;u çfaq per te here te pare ne formen e larte ne shkrimet Vinca 8000 vjete me pare,me vone ne shkrimet Mikenase,nga prehistoria,dhe per tu rishfaqur si gjuhë e shkruar e pjekur ne shkrimin e Testamentit antik,e cila njihet sot si gjuha “ebraike” e vjeter,ne rikodifikimin e saj me te ashtuquajturen “greqishten e vjeter” dhe ne mbyllje te ciklit te saj me nivelin me te larte te permiresimit te saj,te ashtuquajturin “alfabeti” latin dhe te ashtuquajturen gjuha “latine”;ka ruajtur ne ditet sotme ne cdo qelize te saj,njesite e saj qe vertetesojne shkencerisht autorsine e gjithe emrave te mbivendosura.''' Ne ato “gjuhe” te percaktuara siaps gjetjeve individuale njerezore nen trysnite politike e fetare,pervec emrave te sotem te ndryshem me emrin e sotem te gjuhes Shqipe,te gjithe elementet e tjere njesiore gjuhesore lidhen shume fuqishemme te. Nisem nga argumenti llogjik,ku kemi nje fakt te tmershem.Te gjithe gjuhet e siperpermendura vleresohen sot si "te vdekura" ose te pafolura me prej asnji kombi.Si eshte e mundur kjo?.Mund te ndodhte vetem me nji prej tyre,p.sh gjuhen ebraike?.Ose vetem greqishtja e vjeter?.Si ka mundesi te treja humben si te folura gjate kalimit te shekujve?.Te treja u harruan nga “kombet” perkates?A mund te ndodhi kjo ne tre gjuhe njeheresh?Ç’rastesi e ralle.[Apo ku hyn si den(don,do) ndodhia po na marre leje ne,qe eshte kuinçidenza.Hin eshte e gjuhes Çame si dhe *den(do).]. Gjithashtu,ne rjedhen e kohes,eshte e pashpjegueshme nji urrejtje e jashtezakonshme e kristianizmit kunder kesaj gjuhe, e vertetuar kjo prej dokumenteve historike(mallkime nga dyert e kishave prtodokse) dhe argumentit llogjike qe “ne ngelem pa shkruar” ne mes te dy fqinjeve qe ndertuan historine e shkrimit te Europes.Kete mundohen ta mbeshtesin dhjetra teza nxirese kunder nesh qe ne ishim popullsi malore,apo ne rronim neper male dhe nuk zbrisnim fare ne fushe (te paret tane duhet te ksihim frike nga butesia e fushes).Si dhe teoria tjeter qe ne nuk jetonim ne buze te detit(sepse te paret tane nuk duhet te dinim not dhe kishim frike se mos mbyteshin).Prandaj na mungon dhe fjalori detar.Shume fjale i kemi te huazuara,qe nga *skela qe eshte latine dhe nuk eshte “shkela sepse gjuha shqipe (argumentohet dhe fonetikisht nga 'gjuhetaret" e "filologet") nuk e ka karakteristike kalimin e “s’ ne “sh”.Keta “gjuhetare” nuk pyesin as per shkencen e profesionit te vet,fonetiken ,e cila thote qe “s’ dhe “z” dhe “sh” prodhohen ne pika shume te aferta,per te mos then ne te njeten pike ne goje.Dhe ato,do apo nuk do gjuha Shqipe,detyrohen nga goja,pa dashur ose mosdashur ne ,te bejne transformimin,duke u nisur nga bashkelidhja e tingujve te tjere para dhe pas tyre gjate shqiptimit.Prandaj dhe Shkodra,shkruajne keta,nuk vjen nga Scutar,sepse gjuha shqipe nuk e kthen “s’ ne ‘sh”.Po keshtu,meqen thone keta gjuhetare,njesi si p.sh“si=sy” e gjuhes Çame-Shqipe nuk mund te kthehet ne “shi-koj”,por çedo qe eshte kthyer.Dhe jo vetem ne shikoj,por edhe ne formet :shih!,shihet,shihem,shihja,shikova. Eshte po ashtu,me vone pasi erdhi erresira me e madhe,po aq e pashpjegueshme urrejtja e sulltaneve turq qe nxirnin fermane kunder kesaj gjuhe,duke e mallkuar ne formen me te larte,ate shteterore. Me vone,ne tre shekujt e kaluar, po gjithashtu enigmatike sjellja e disa gjuhetareve te huaj (te paguare prej fondeve te Vatikanit dhe Kishes ortodokse Grekee Sllave) botonin libra ku e perbaltin ne nje mbimase te frikshme kete gjuhe. Qe prej fundit te shekullit te 17,filloi nje politike çorientuese e jashtezakonshme ne drejtim te kesaj gjuhe.Eshte gjuha vulgare, eshte gjuhe e ndertuar mbi huazime eshte gjuhe e panderlikuar,eshte gjuhe e varfer…Asnje gjuhe e ndonje kombi tjeter nuk ka kaluar ne ndonje sulm te tille. Pse gjithe ky sulm i sterzgjatur ne kohe dhe nga te gjitha drejtimet fetare,perandorake e shteterore??? Ke cënonte e cenon gjuha Shqipe?Interesat e kujt prekte e prek?Çfare mesazhi mban ne brendesine e saj kjo gjuhe? Sot mund te habitesh me nje nga Universitetet me te nderuara ne bote,i cili vazhdon me botime te ‘profesoreve te gjuheve klasike” dhe mban lart vemendjen shkencore kunder kesaj gjuhe,te quajtur prej tyre;si nje sallate mikse slave,greke,latine,turke. Si eshte e mundur ky konkluzion nga keta “shkencetare te gjuhesise”?.Kur ky komb nuk kishte shkolla,si baze per marrje-dhenien e njesive gjuhesore gjate 2000 vjetet e fundit,si mund te merrte fjale baze te gjuhes nga latinishtja,ose greqishtja e vjeter?.Kush ja mesoi te thoshnin;per shembull. “mjel”, e cila mendohet sot qe vjen nga greqishtja?Ne cilat shkolla e mesuan?Po ta mesonin nga “greqishtja” del qe ky popull ka pasur maredhenie me kafshet shtepiake vetem pasi u çfaq ne horizont “gjuha greke”?.Ose e thene me fjale popullore “nuk i milnin dhite por prisnin sa “grekerit’ te sillnin fjalen e tyre”.Keta lloj “shkencetaressh” te lene pa ngrene ose kujtojne qe ne lashtesi njerezit ushqeheshin me Pizza(ka qene pitte dhe ka vajtur ne pizze ne kopjimin e thjeshte ku “t” eshte ngateruar me “z”.Shqipja ka edhe “pet(e) etj”). Ne,per shembull,i themi vetem “kafshe” dhe kafazit i themi “Kafaze=kafshaze”.Kafsha ze mund te thuhet njekohesisht dhe “ Kafsha kap”.”Gabbia” nuk ka lidhje me *animale,po lidhje me kafazin,kafsha ze,ose kappa.Ketu kemi vetem transformimet fonetike te njohura *K>g dhe *p>b.”Kappia” mund te transformohet shume lehte ne “gabbia” dhe anasjelltas.Dhe anglishtja qe eshte e palidhur fare.Merr fjalen e italishtes,animale dhe ka edhe “cage=kejxh =kafaz qe ndryshon njesoj si italishtja dhe nuk ka lidhje me animal=aenimëll.Ky Koncept,i cili edhe germe e alfabetit “grek”,shpjegohet vetem me kete perkthim prej gjuhes qe e ka ndertuar ate,gjuhes Shqipe Gjuha Shqipe tregon linjen mendimore.zë>kap.Pra tregon formulen llogjike te ndertimit si dhe njekohesisht autorin e ndertimit te dy foljeve dhe emrit kafshe(i cili nga ana e tij nuk lidhet rastesisht me *kafshate,sepse eshte ndertuar shume me hershem kur bujqesia nuk ekzistonte dhe kur kafsha ishte nje nga elementet me kryesore te ushqimit),te cilat nga ana e tyre te çojne detyrimish me thelle ne gjetjen e zbulimit me te madh te gjithave koherave ne gjuhesi,kodiket gjuhesore.Them gjetjen e zbulimit, sepse ky zbulim eshte bere njehere nga te paret tane dhe si pasoje jane gjuhet me te zhvilluara te tokes,gjuhet Europiane.Nuk po gjendet vetem se si ata ndertonin njesite gjuhesore. Tjeter argument,eshte se kjo gjuhe pasi i mori,huazoi sa i deshi qejfi nga keto gjuhe,vazhdon i perdor edhe sot.Ndersa kombet qe mbahen si pasardhes te kombeve qe ndertuan keto gjuhe,nuk i perdorin me keto njesi ne gjuhen e tyre te folur.E pranon ndokush kete argument??? Dhe ne fund dua te pyes nje pyetje,sic thuhet ne anglisht,sallaten e e vertete gjuhesore.Kush jane ata qe vendosin qe nje njesi gjuhesore eshte me e vjeter se nje tjeter,apo eshte e huazuar?Cfare matesish perdorin?Nga cili supozim ose si u(ne) po ze ? Supozimi baze,natyrisht duke fshehur datelindjet e librave te vjeter,datat e kopjimit te tyre duke zevendesuar te vjetrit “per ti ruajtur nga shkaterrimi I kohes” si dhe vendet e ruajtjes se tyre ne shekuj, eshte qe ;gjuha qe eshte e shkruar eshte vertetimi.Ky supozim eshte ne kundershtim me vjetersine e gjuhes se folur ne raport me te.Po pranove kete duhet te pranosh qe gjuha e folur eshte ndertuar para gjuhes se shkruar,ose gjuha e shkruar eshte e para dhe pastaj ka lindur gjuha e folur.Po kjo llogjike ta vesh me pellembe me faktin e indigjeneve te ishujve te paqesorit ose te Amerikes se veriut qe megjithese nuk shkruanin ata flisnin.(Por kjo sdo te thote qe te paret tane ishin indiane.Ata kishin qene njehere e nje kohe por ne ndryshim me ta ,ata nuk qendruan ne nji kat te ndryshimit por shkuan deri ne maje.Truri i tyre ishte faktori kryesor i evolucionit njerezor.Por vetem i tyre dhe i gjithe pasardhseve te tyre te bardhe Europiane.Te tjeret u mesuan prej tyre.Kjo nuk eshte racizem,eshte fakt) Por qellimi i kesaj me siper ishte dhe eshte;te fshihet kryesorja,autorsia;shmang vemendjen ne huazim per ta orientuar kundesrhatarin psikologjikisht drejt mposhtjes.Por kjo nga ana tjeter te shtyn disa te tjere rruges per te kerkuar e gjetur se si qendron e verteta,ve ne domosdoshmeri te nje shpjegimi shkencor reth gjithe kesaj.Gabimi i gjuhetareve Shqiptare ,ose me me sakte renia e tyre ne kurthin e pare te mirendertuar,ka sjelle rremuje te metejshme dhe disorientim te paleve te interesuara per te shpjeguar enigmen “gjuha Shqipe”.Kjo per 50 vjete u ndihmua nga faktori negativ, komunizmi dhe sot ndihmohet nga faktori korrupsion i shtetit aktual Shqiptar. Kundershtia tjeter eshte qe kur shpifet ne kete drejtim, harrohet nga hartuesit e ligesise qe kjo te çon njekohesisht ne pohimin per vjetersine e ketij kombi ne keto troje.Sepse llogjika te çon qe ky komb pa arsim,pa shkolla i ka marre keto fjale kur keto gjuhe kane qene ende te gjalla me ane te komunimit gojor(nese kane qene ndonjehere te gjalla perveç Shqipes).Pra ata kundershtojne njekohesisht vetveten ne kundershtimin e lidhjeve te ketij kombi me lashtesine dhe rjedhjen prej dikujt ne keto troje. Perzierjet allogjike te ndertuara ne guzhina te kishave dhe xhamive per reth 1000 mije vjet nuk kane fund.. Po ju jap vetem nje shembull te thjeshte te nje njesie gjuhesore.Eshte njesia gjuhesore “gunge”.Kjo njesi tregon qarte germen e alfabetit “g”.Kjo njesi,e ndertuar thelle ne kohe te shumvjetra,tregon se kush jane shpikesit e alfabetit.Ata jane para ardhesit e shqiptareve.Emrat e sotme te atyre gjuheve e alfabeteve, jane vetem nje mashtrim i histories prej atyre qe i kane konsideruar gjithmone pupujt leshko. == '''O shqiptar!''' == More po shqiptare jeni, e shqip nuk merreni vesht. Po pse po te njetin gabim do te bejme edhe ne shekullin 21. Do zihemi se cfare corapesh ti veshim gjuhes shqipe blu apo te kuqe. Po eshte shqip more "truthare" Mos doni qe seicili ta kishte hunden njelloj te gjate. Gjuha eshte nje mekanizem i gjalle dhe ndryshon ndaj dhe do te anoje nje here ketej e nje here andej. Erdha ne kete diskutim per te vendosur kete dokument te bukur te gjuhes shqipe dhe nuk ju kuptoj juve shqiptareve qe kapni vetem nje argument dhe mendoni se keni te drejte. UNE PROTESTOJ TE BEHEM PJESE E DISKUTIMIT TUAJ MEDIOKER VETEM JU LUTEM GJEJINI VEND KESAJ COPE TE MREKULLUESHME '''1285 in Dubrovnik (Ragusa) a document states: "Audivi unam vocem clamantem in monte in lingua albanesca" (I heard a voice crying in the mountains in the Albanian language).[4]''' :Cfar materiali eshte ky? : Tekst, apo nyje lidhese, apo referenc? :Se kuptoj se ku duhet vendosur. [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 9 Janar 2009 16:21 (CET) Ajo ka qene pjesa treguese e nje libri te djegur,si mijera libra te tjere ne gjuhen Shqipe. == lidhje të re : fjalor frengjisht-shqip == http://www.dictionaric.com/dicoalbanais/dicoalbanais.php == pranvera == <math>Vendos formulen ketu</math> Kam nje liber te sapo botuar me titull "E Verteta" <kush ini ju grek...?> nga autori Margarit.K.Nilo qe verteton se greqishtja e vjeter ka qen shum e perafert me shqipen e sotme dhe tregon gjithashtu se si ka evoluar gjuha Shqipe "indoeuropjane" qysh prej koheve me te hershme deri ne vitet 1.900 para se te futej ne perdorim alfabeti latin ne Shqiperi. Eshte me te vertet nje punim teper interesat qe besoj se ja vlen ta lexoni per te kuptuar madheshtin e vertet te gjuhes shqipe... Autorin mundeni ta kontaktoni ne e-mail margarit.nilo@gmail.com ose ne nr e tel: 048855180 Me respekt: Orgesi == Gjuhes shqipe == Historia e alfabetit te gjuhes shqipe [[Speciale:Kontributet/79.106.231.190|79.106.231.190]] 31 maj 2022 22:29 (CEST) == Gjina ne gjuhen shqipe == Gjinia ne gjuhen shqipe [[Speciale:Kontributet/37.35.66.11|37.35.66.11]] 6 tetor 2022 22:43 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2485313 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160305021902/http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf për lidhjen http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150512051856/http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm për lidhjen http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 tetor 2022 16:17 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2488608 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191028234212/http://www.njekomb.com/?p=3715 për lidhjen http://www.njekomb.com/?p=3715. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 tetor 2022 04:00 (CEST) Diskutime; Gjuhë Shqipe Arkiva 10! == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2583754 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160707130744/https://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore për lidhjen http://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 shtator 2023 14:50 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2595138 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170630112306/http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf për lidhjen http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 shtator 2023 02:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2627039 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171011121316/https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ për lidhjen https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 dhjetor 2023 08:29 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2658755 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.ph/20130418153814/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9 për lidhjen http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 prill 2024 11:34 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2716835 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210422013934/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf për lidhjen http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 nëntor 2024 11:28 (CET) knyckw68qkddjor0n97fst9j72cj5v9 3006755 3006745 2026-07-07T06:29:47Z Smallem 126080 Heqje e plotë e formatimit bold nga paragrafi (nuk ishte menduar të ishte i trashë) – përmes Claude AI 3006755 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Kërkesë redaktimi më 4 shkurt 2013 == bina__12@zbavitu.net kjo esht adresa ime nese mundem te pranohem :) Kostanica [[Përdoruesi:Albinakostanica|Albinakostanica]] ([[Përdoruesi diskutim:Albinakostanica|diskutimet]]) 12 tetor 2017 21:09 (CEST) == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhjet e jashtme në [[Gjuha shqipe]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1991291 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls te http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 21:26 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Gjuha shqipe]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1998978 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf për lidhjen http://www.hjholm.de/SLRD.pdf. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 12 shtator 2019 02:56 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli [[Gjuha shqipe]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2003659 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html për lidhjen https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ për lidhjen http://www.drejtshkrimi.net/. *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ për lidhjen http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 15 shtator 2019 09:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 8 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2069772 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html për lidhjen http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls për lidhjen http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf për lidhjen http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf për lidhjen http://www.hjholm.de/SLRD.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ për lidhjen http://www.hjholm.de/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html për lidhjen https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ për lidhjen http://drejtshkrimi.net/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ për lidhjen http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 janar 2020 06:31 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 9 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2086786 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html për lidhjen http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls për lidhjen http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf për lidhjen http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf për lidhjen http://www.hjholm.de/SLRD.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ për lidhjen http://www.hjholm.de/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html për lidhjen https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180127083900/http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ për lidhjen http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ për lidhjen http://drejtshkrimi.net/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ për lidhjen http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 prill 2020 06:18 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 9 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2107279 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120121173237/http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html për lidhjen http://www.minorityrights.org/1617/italy/albanians.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls për lidhjen http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160916221528/http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf për lidhjen http://edoc.bibliothek.uni-halle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_00003672/Albanianmigration.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171011121308/http://www.hjholm.de/SLRD.pdf për lidhjen http://www.hjholm.de/SLRD.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190905220636/http://www.hjholm.de/ për lidhjen http://www.hjholm.de/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html për lidhjen https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180127083900/http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/ për lidhjen http://www.arberianews.com/petro-zheji-nje-profet-per-gjuhen-shqipe/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180601063511/http://drejtshkrimi.net/ për lidhjen http://drejtshkrimi.net/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110403021518/http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/ për lidhjen http://www.portashqipe.com/gjuha_shqipe/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 04:31 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2185486 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.oscebih.org/documents/osce_bih_doc_2011022813425011cro.pdf. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://modersmal.skolverket.se/albanska/index.php/component/content/article?id=76:prof-dr-bahri-beci-qmbi-disa-pikalpamje-palr-shqipaln-e-shkruarq. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 janar 2021 06:10 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2262362 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160309072923/http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls për lidhjen http://www.instat.gov.al/media/180938/1.1.15.xls. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170319144133/http://kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html për lidhjen https://www.kosovarimedia.com/index.php/personalitete/37552-naum-veqilharxhi-1797-1846.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 15:57 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2371759 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170829043131/http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf për lidhjen http://www.kryeministri-ks.net/repository/docs/Kushtetuta.e.Republikes.se.Kosoves.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080517030921/http://www.learnalbanianlanguage.com/ për lidhjen http://www.learnalbanianlanguage.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 dhjetor 2021 04:27 (CET) == 1 == Bandash *''-- në kundërshtim me përhapjen më të gjerë e të natyrshme të kryedialektit gegë -- mbeturinë kjo e diktaturës komuniste në Shqipëri. Zhvillimet demokratike nuk do të mbeten pa e rregullue edhe çashtjen e variantit zyrtar të gjuhës shqipe.'' për arsye se bie tërësisht në kundershtim me asnjanësinë e Wikipedia-s. Une nuk jam autori i atij shkrimi, por ke ba shume gabim qe e ke fshi ate sepse ai shkrim nuk bien ne kundershtim me asnjeanesine e Wikipedia-s ngaqe shkrimi asht vetem nji shprese dhe aludim. Ti bjen ne kundershtim me Wkipidiea dhe ne pajtim me komunizmin stalinist te vitit 1972. Asht e vertete se diktatura komuniste ishte ajo qe e projektoj zhdukjen e gjuhes letrare gege (kryedialiktit sic e quan personi ne fjale) dhe mund te gjesh ne internet ose arkiva zyretare fotografi qe tregojne prezencen e Enver Hoxhes, diktatorit stalinist dhe krahut te djathte te tij Mehmet Sheut ne kongresin e drejteshkrimit te gjuhes se vitit 1972. Gegnishtja flitet nga 70% e shqiptareve dhe asnjeanesia ne kuptimin linguistik dmth mos me i dhane perparesi ndonji dialekti por me integrue te gjitha te folmet ne nji gjuhe sa ma afer standardit. Amerikanet po mundohen me integrue Ebonics ne gjuhen letrare angleze, cka asht nji dialekt i vonshem, ndersa gegnishja asht historikisht e shkrueme qysh ne vitin 1332 dhe e dokumentueme me shkrim 250 vjet perpara Tosknishtes/gjuhes se sotme letrare. Ggnishtja duhet integrue ne qofte se shqiptaret deshirojne me pase nji gjuhe vertetesisht te kuptueshme nga te gjithe. Lidhur me pretendimin se gjuha shqipe rrjedh nga gjuha indivropiane rekomandoj te lexohet vepra e studjuesit Kolia Aristidhi "Arvanitasit dhe origjina e grekeve" si dhe vepren 'Gjuha e perendive" perkthime nga greqishtja ne shqip. Me gjithe respektin qe ti ke per kusherinin tand Aristidh, gjuha shqipe ashte dege e gjuheve indoeuropeane dhe kjo gjinded ne cdo liber linguistik te botes. Kjo nuk asht as e hapun per debat. Pranohet nga te gjithe. Debati asht se a rrjedhe shqipja nga Ilirishtia apo jo, gja qe nji pakice shkollaresh e kundershtojne ngaqe ne shume pjese te Shqipnise se sotme mungon evidenca arkeologjike e teknologjise detare te Ilireve. Personalisht, une mendoj se ti nuk je linguist, historian, arkeolog apo edhe ndonji shkollar i dores se fundit. Prandaj duhet me kerkue falje per gabimet qe ke ba dhe mos me korigjue ma ate cka shkruajne te tjeret. Ti je nji "Patriot" komunist, anti-gege por nuk merre ere nga linguistika. {| width="85%" align="center" cellspacing="3" style="font-size:95%; border: 1px solid #C0C090; background-color: #F8EABA; margin-bottom: 3px;" |- |align=""|'''Gjuha Shqipe''' (shkurt ''Shqip'' ose ''Shqipja'') është një gjuhë që flitet nga rreth gjashtë milionë banorë të [[Ballkani|Ballkanit]], të quajtur [[shqiptar|shqiptarë]]. Disa shkollarë të shquar të gjuhës shqipe kanë qenë [[Eqrem Çabej]], [[Aleksandër Xhuvani]], [[Johann Georg von Hahn]], [[Franz Bopp]], [[Gustav Meyer]], [[Norbert Jokl]], [[Stuart Edward Mann]], [[Carlo Tagliavini]], [[Waclaw Cimochowski|Wac&#x0142;aw Cimochowski]], [[Eric Pratt Hamp]] dhe [[Agnija Desnickaja]]. Libri më i vjetër në Shqip është ''[[Meshari]]'' [http://www.albanianliterature.com/html/authors/prose/buzuku.html] i shkruar nga [[Gjon Buzuku]], një prift [[Kisha Katolike|katolik]], në [[1555]]. Shkolla e parë në gjuhën shqipe mendohet te ketë qënë një shkollë e hapur nga priftërinj [[Françeskanë]] më [[1638]] në [[Pdhanë]]. Shqipja është një gjuhë [[Gjuhët Indoevropiane|Indoeuropiane]], e cila mendohet të jetë zhvilluar nga [[Gjuhët Ilire]]. Shqipja nuk ka elementë të gjuhëve të tjera indoeuropiane. Shqipja ka dy dialekte kryesore, atë geg dhe atë tosk, dhe disa nëndialekte si ai: lab dhe çam. Dialekti tosk, ai lab e çam fliten në Shqipërinë jugore, nga [[Arbëreshët]] e Italisë dhe nga [[Çamët|Çamëve]] në Greqi. Kryedialekti geg flitet në Shqipërinë Veriore e të Mesme, dhe nga shqipëtarët e Kosovës, të Maqedonisë dhe të Malit të Zi. Gjuha zyrtare shqipe është e bazuar në nëndialektin tosk. Shqipja si gjuhë ka status zyrtar edhe në Kosovë, Maqedoni dhe Mal të Zi. |} ---- Dy lekët e mia. Unë faktikisht jam me 8-vjeçare për sa i përket mësimit në shqip kështuqë edhe mund t'i kem gabim arsyetimet për sa i përket gjuhës shqipe. Por fjala "shqipe" tek "gjuha shqipe" është një mbiemër, dhe vetëm emrat mund të jenë të përveçëm. Kur thuhet shqipja (si emër femëror i shquar) është pak më e vështirë, por prapë në shqip është e përgjithshme (me sa kam parë në fjalor). Fatkeqsisht gramatika s'është e qartë në këtë rast, sepse quhen si emra të përveçëm koncepte si organizata (Organizata e Kombeve të Bashkuara) ose periudha (Rilindja Kombëtare e Shqipërisë), por jo gjuhët të cilat janë po aq të veçuara sa ato koncepte. Konflikti është zmadhuar nga ndikimi i gjuhëve të tjera (si anglishtja) të cilat i kanë emra të përveçëm. Gjithashtu nuk duhet menduar se po i heq vlerë shqipes duke e shkruajtur me gërmë të vogël. Thjesht ashtu janë rregullat gramatikore të shqipes. [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskuto]] 9 Shtator 2006 06:09 (UTC) :Dhe ska se si të jetë ndryshe zoti Dori, fjala "gjuha" shkruhet me të madhe së është në fillim, kurse emri i gjuhës shkruhet ''gjithmone me të vogel'' sepse është [[mbiemri|mbiemer]]. Sipas shumë fjalorëve të gjuhës shqipe kemi vetëm dhe vetem këtë rregull: [[Gjuha shqipe]], [[Populli shqiptar]], [[Letersia shqipe]] etj. ::Në këtë rast është mbiemër, ndërsa tek "fol shqip" është ndajfolje (me sa mbaj mend). [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskuto]] 9 Shtator 2006 06:31 (UTC) :Une nuk kam pse te kujtoj te kaluaren sepse fjalorin e kam te hapur akoma tek faqja ku shtjellohet kuptimi i fjales "gjuha shqipe", ku thuhet se eshte <u>mbiemer</u> duke permbledhur dhe disa nga shembujt e siperpermendur. Uni 9 Shtator 2006 06:37 (UTC) ::Kjo më çudit dhe më bëri të hap fjalorin tim :) :::SHQIP,~E mb. 1. Që e flasin shqiptarët; që është në gjuhën e shqiptarëve, që përdor gjuhën e shqiptarëve. Gjuha shqipe. Letërsia shqipe. Shkolla shqipe. 2. si em. f. ~E, ~JA Gjuha e shqiptarëve. Shqipja e sotme (e vjetër). Shqipja letrare. E di (e ka mësuar) mirë shqipen. :::SHQIP ndajf. 1. Në gjuhën e shqiptarëve. Libri shqip. Kështu i thonë shqip. 2. Qartë, kuptueshëm; copë, troç; haptas. I tha shqip. Shqip po të flas! Nuk ha shqip. ::Ai shembulli "Libri shqip" tek ndajfolja s'më duket me vend pasi është njësoj si "Shkolla shqipe" e dhënë tek mbiemri. :::Mbiemër quhet ajo pjesë e ligjëratës që emërton një tipar (cilësi, veti, marrdhënie) të sendit dhe përshtatet në gjini, në numër e, për një pjesë, edhe në rasë me emrin e këtij sendi. :::Ndajfolja është pjesë e pandryshueshme e ligjëratës, që emërton një tipar të veprimit a të gjendjes, rrethanat në të cilat vërtetohet ky veprim, ose tregon shkallën e një cilësie a të një rrethane ose intensitetin e veprimit. ::Pra, ndajfolja nuk ndryshon, kurse ne kemi: Libri shqip, gjuha shqip'''e'''. Mua akoma më duket si mbiemër. [[Përdoruesi:Dori|Dori]] | [[Përdoruesi diskutim:Dori|Diskuto]] 9 Shtator 2006 07:03 (UTC) :Po ja qe edhe ti e paske fjalorin akoma, ke te drejte, ne kete rast eshte mbiemer kurse ne keto raste: flas shqip, nuk kupton shqip etj. jane [[ndajfolja|ndajfolje]]. Me siper u korrigjua. Diskutimi u sqarua, kishe te drejte. Uni 9 Shtator 2006 07:13 (UTC) == Kur baba bonë == Kur baba bón nji marrveshje edhe i biri duhet me majt. [[Kongresi i Manastirit]]. Ata që nuk e maji zhduken. Po të ju kishin përmbajt marrveshjes [[Arvanitët]] sot ata ishin konë çisto shqiptart, me fjalë tjera ata që nuk kanë heq dorë nga [[Shkrimi i Shqipes me germa greke]] janë zhduk, janë shkri në gjuhë tjera. Sikur që po shkrihen në Ulqin tu e fol gjuhen gege "Baci Topin"--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 21 Qershor 2007 12:13 (UTC) '''NDËRTO E MOS SHKATRRO!!!!''' == shqipja i ka marre nga Greqishtja == ::Marr nga artikululli pasi që i takon pjesës së diskutimit--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 30 Nëntor 2007 12:37 (UTC) - Fjalet e permendura ketu qe shqipja i ka marre nga Greqishtja eshte shpjegimi me idiot qe kam lexuar ndonjehere.Nuk ka mundesi nje fjale me nje rrokje ta kete preajardhjen nga fjalet me dy e tre rrokj.Fjalet me nje rrokje jane krijue te parat.Numrat jane krijuar te parat nga gjuha e pan shqiptareve dhe pastaj kane kaluar ne gjuhet e tjera.Po marr vetem nje numer numrin tre qe vjne nga fjala njerrokeshe e shqipes e re,i ri.Eshte formuar thjesht duke i shtuar numrit qe njihej tashme numrit dy edhe nje te re e cila eshte gjinia femerore duke formue tre ose edhe nje te ri e cila eshte gjinia mashkullore dhe ka formue tri.Mud te shpjegoj te gjitha numrat dhe ditet e javes qe kane ardhur nga gjuha shqipe por nuk eshte vandi ketu. - Sistemi i foljes përfshin shumë tipare arkaike, si ruajtja e aktive e dallueshme dhe përfundimet mesatare personale (ai qe ka shkruajt keto radhe ose nuk ka dit dhe di gjuhen shqipe ose eshte nje idiot) dhe ndryshimi i zanores rrënjë "e" në të tanishmen në "o" në kohën e shkuar, një tipar i ndarë me [[gjuhët baltike]]. Për shembull, ekziston mbledh (kalimtare) dhe po ashtu mblidhet (jokalimtare), në kohën e shkuar, dhe mblodha me një "o" në të shkuarën.Shqipja per 2000 vjetet e fundit ka ndryshue aq pak sa ai qe kja shkruejt keto radhe nuk ka lidhje me gjuhen.Po shpjegoj nje fjale te italishtes qe e ka gjet djali im.Djali eshte ne klase te peste dhe gjeti prejardhjen e fjales compare dhe scompare.Kjo fjale e perbere ne italisht vjen nga com+pare ku com=come=si kuptohet nga vete italishtja po pare nuk ka asnje kuptim.Pse?sepse vjen nga shqipja dhe shpjegohet thjesht me gjuhen shqipe te sotme kam+pare dhe scompare eshte skam+pare.Ku jane format arkaike? [[Nga orakulli:]] Pavarësisht mashtrimeve te medha despotike-fetare dhe pushtimeve te zgjatura që shtrënguan rrjedhën e fshehjes së emrit te vertet gjuhes Shqipe,qyshse ajo;u çfaq per te here te pare ne formen e larte ne shkrimet Vinca 8000 vjete me pare,me vone ne shkrimet Mikenase,nga prehistoria,dhe per tu rishfaqur si gjuhë e shkruar e pjekur ne shkrimin e Testamentit antik,e cila njihet sot si gjuha “ebraike” e vjeter,ne rikodifikimin e saj me te ashtuquajturen “greqishten e vjeter” dhe ne mbyllje te ciklit te saj me nivelin me te larte te permiresimit te saj,te ashtuquajturin “alfabeti” latin dhe te ashtuquajturen gjuha “latine”;ka ruajtur ne ditet sotme ne cdo qelize te saj,njesite e saj qe vertetesojne shkencerisht autorsine e gjithe emrave te mbivendosura. Ne ato “gjuhe” te percaktuara siaps gjetjeve individuale njerezore nen trysnite politike e fetare,pervec emrave te sotem te ndryshem me emrin e sotem te gjuhes Shqipe,te gjithe elementet e tjere njesiore gjuhesore lidhen shume fuqishemme te. Nisem nga argumenti llogjik,ku kemi nje fakt te tmershem.Te gjithe gjuhet e siperpermendura vleresohen sot si "te vdekura" ose te pafolura me prej asnji kombi.Si eshte e mundur kjo?.Mund te ndodhte vetem me nji prej tyre,p.sh gjuhen ebraike?.Ose vetem greqishtja e vjeter?.Si ka mundesi te treja humben si te folura gjate kalimit te shekujve?.Te treja u harruan nga “kombet” perkates?A mund te ndodhi kjo ne tre gjuhe njeheresh?Ç’rastesi e ralle.[Apo ku hyn si den(don,do) ndodhia po na marre leje ne,qe eshte kuinçidenza.Hin eshte e gjuhes Çame si dhe *den(do).]. Gjithashtu,ne rjedhen e kohes,eshte e pashpjegueshme nji urrejtje e jashtezakonshme e kristianizmit kunder kesaj gjuhe, e vertetuar kjo prej dokumenteve historike(mallkime nga dyert e kishave prtodokse) dhe argumentit llogjike qe “ne ngelem pa shkruar” ne mes te dy fqinjeve qe ndertuan historine e shkrimit te Europes.Kete mundohen ta mbeshtesin dhjetra teza nxirese kunder nesh qe ne ishim popullsi malore,apo ne rronim neper male dhe nuk zbrisnim fare ne fushe (te paret tane duhet te ksihim frike nga butesia e fushes).Si dhe teoria tjeter qe ne nuk jetonim ne buze te detit(sepse te paret tane nuk duhet te dinim not dhe kishim frike se mos mbyteshin).Prandaj na mungon dhe fjalori detar.Shume fjale i kemi te huazuara,qe nga *skela qe eshte latine dhe nuk eshte “shkela sepse gjuha shqipe (argumentohet dhe fonetikisht nga 'gjuhetaret" e "filologet") nuk e ka karakteristike kalimin e “s’ ne “sh”.Keta “gjuhetare” nuk pyesin as per shkencen e profesionit te vet,fonetiken ,e cila thote qe “s’ dhe “z” dhe “sh” prodhohen ne pika shume te aferta,per te mos then ne te njeten pike ne goje.Dhe ato,do apo nuk do gjuha Shqipe,detyrohen nga goja,pa dashur ose mosdashur ne ,te bejne transformimin,duke u nisur nga bashkelidhja e tingujve te tjere para dhe pas tyre gjate shqiptimit.Prandaj dhe Shkodra,shkruajne keta,nuk vjen nga Scutar,sepse gjuha shqipe nuk e kthen “s’ ne ‘sh”.Po keshtu,meqen thone keta gjuhetare,njesi si p.sh“si=sy” e gjuhes Çame-Shqipe nuk mund te kthehet ne “shi-koj”,por çedo qe eshte kthyer.Dhe jo vetem ne shikoj,por edhe ne formet :shih!,shihet,shihem,shihja,shikova. Eshte po ashtu,me vone pasi erdhi erresira me e madhe,po aq e pashpjegueshme urrejtja e sulltaneve turq qe nxirnin fermane kunder kesaj gjuhe,duke e mallkuar ne formen me te larte,ate shteterore. Me vone,ne tre shekujt e kaluar, po gjithashtu enigmatike sjellja e disa gjuhetareve te huaj (te paguare prej fondeve te Vatikanit dhe Kishes ortodokse Grekee Sllave) botonin libra ku e perbaltin ne nje mbimase te frikshme kete gjuhe. Qe prej fundit te shekullit te 17,filloi nje politike çorientuese e jashtezakonshme ne drejtim te kesaj gjuhe.Eshte gjuha vulgare, eshte gjuhe e ndertuar mbi huazime eshte gjuhe e panderlikuar,eshte gjuhe e varfer…Asnje gjuhe e ndonje kombi tjeter nuk ka kaluar ne ndonje sulm te tille. Pse gjithe ky sulm i sterzgjatur ne kohe dhe nga te gjitha drejtimet fetare,perandorake e shteterore??? Ke cënonte e cenon gjuha Shqipe?Interesat e kujt prekte e prek?Çfare mesazhi mban ne brendesine e saj kjo gjuhe? Sot mund te habitesh me nje nga Universitetet me te nderuara ne bote,i cili vazhdon me botime te ‘profesoreve te gjuheve klasike” dhe mban lart vemendjen shkencore kunder kesaj gjuhe,te quajtur prej tyre;si nje sallate mikse slave,greke,latine,turke. Si eshte e mundur ky konkluzion nga keta “shkencetare te gjuhesise”?.Kur ky komb nuk kishte shkolla,si baze per marrje-dhenien e njesive gjuhesore gjate 2000 vjetet e fundit,si mund te merrte fjale baze te gjuhes nga latinishtja,ose greqishtja e vjeter?.Kush ja mesoi te thoshnin;per shembull. “mjel”, e cila mendohet sot qe vjen nga greqishtja?Ne cilat shkolla e mesuan?Po ta mesonin nga “greqishtja” del qe ky popull ka pasur maredhenie me kafshet shtepiake vetem pasi u çfaq ne horizont “gjuha greke”?.Ose e thene me fjale popullore “nuk i milnin dhite por prisnin sa “grekerit’ te sillnin fjalen e tyre”.Keta lloj “shkencetaressh” te lene pa ngrene ose kujtojne qe ne lashtesi njerezit ushqeheshin me Pizza(ka qene pitte dhe ka vajtur ne pizze ne kopjimin e thjeshte ku “t” eshte ngateruar me “z”.Shqipja ka edhe “pet(e) etj”). Ne,per shembull,i themi vetem “kafshe” dhe kafazit i themi “Kafaze=kafshaze”.Kafsha ze mund te thuhet njekohesisht dhe “ Kafsha kap”.”Gabbia” nuk ka lidhje me *animale,po lidhje me kafazin,kafsha ze,ose kappa.Ketu kemi vetem transformimet fonetike te njohura *K>g dhe *p>b.”Kappia” mund te transformohet shume lehte ne “gabbia” dhe anasjelltas.Dhe anglishtja qe eshte e palidhur fare.Merr fjalen e italishtes,animale dhe ka edhe “cage=kejxh =kafaz qe ndryshon njesoj si italishtja dhe nuk ka lidhje me animal=aenimëll.Ky Koncept,i cili edhe germe e alfabetit “grek”,shpjegohet vetem me kete perkthim prej gjuhes qe e ka ndertuar ate,gjuhes Shqipe Gjuha Shqipe tregon linjen mendimore.zë>kap.Pra tregon formulen llogjike te ndertimit si dhe njekohesisht autorin e ndertimit te dy foljeve dhe emrit kafshe(i cili nga ana e tij nuk lidhet rastesisht me *kafshate,sepse eshte ndertuar shume me hershem kur bujqesia nuk ekzistonte dhe kur kafsha ishte nje nga elementet me kryesore te ushqimit),te cilat nga ana e tyre te çojne detyrimish me thelle ne gjetjen e zbulimit me te madh te gjithave koherave ne gjuhesi,kodiket gjuhesore.Them gjetjen e zbulimit, sepse ky zbulim eshte bere njehere nga te paret tane dhe si pasoje jane gjuhet me te zhvilluara te tokes,gjuhet Europiane.Nuk po gjendet vetem se si ata ndertonin njesite gjuhesore. Tjeter argument,eshte se kjo gjuhe pasi i mori,huazoi sa i deshi qejfi nga keto gjuhe,vazhdon i perdor edhe sot.Ndersa kombet qe mbahen si pasardhes te kombeve qe ndertuan keto gjuhe,nuk i perdorin me keto njesi ne gjuhen e tyre te folur.E pranon ndokush kete argument??? Dhe ne fund dua te pyes nje pyetje,sic thuhet ne anglisht,sallaten e e vertete gjuhesore.Kush jane ata qe vendosin qe nje njesi gjuhesore eshte me e vjeter se nje tjeter,apo eshte e huazuar?Cfare matesish perdorin?Nga cili supozim ose si u(ne) po ze ? Supozimi baze,natyrisht duke fshehur datelindjet e librave te vjeter,datat e kopjimit te tyre duke zevendesuar te vjetrit “per ti ruajtur nga shkaterrimi I kohes” si dhe vendet e ruajtjes se tyre ne shekuj, eshte qe ;gjuha qe eshte e shkruar eshte vertetimi.Ky supozim eshte ne kundershtim me vjetersine e gjuhes se folur ne raport me te.Po pranove kete duhet te pranosh qe gjuha e folur eshte ndertuar para gjuhes se shkruar,ose gjuha e shkruar eshte e para dhe pastaj ka lindur gjuha e folur.Po kjo llogjike ta vesh me pellembe me faktin e indigjeneve te ishujve te paqesorit ose te Amerikes se veriut qe megjithese nuk shkruanin ata flisnin.(Por kjo sdo te thote qe te paret tane ishin indiane.Ata kishin qene njehere e nje kohe por ne ndryshim me ta ,ata nuk qendruan ne nji kat te ndryshimit por shkuan deri ne maje.Truri i tyre ishte faktori kryesor i evolucionit njerezor.Por vetem i tyre dhe i gjithe pasardhseve te tyre te bardhe Europiane.Te tjeret u mesuan prej tyre.Kjo nuk eshte racizem,eshte fakt) Por qellimi i kesaj me siper ishte dhe eshte;te fshihet kryesorja,autorsia;shmang vemendjen ne huazim per ta orientuar kundesrhatarin psikologjikisht drejt mposhtjes.Por kjo nga ana tjeter te shtyn disa te tjere rruges per te kerkuar e gjetur se si qendron e verteta,ve ne domosdoshmeri te nje shpjegimi shkencor reth gjithe kesaj.Gabimi i gjuhetareve Shqiptare ,ose me me sakte renia e tyre ne kurthin e pare te mirendertuar,ka sjelle rremuje te metejshme dhe disorientim te paleve te interesuara per te shpjeguar enigmen “gjuha Shqipe”.Kjo per 50 vjete u ndihmua nga faktori negativ, komunizmi dhe sot ndihmohet nga faktori korrupsion i shtetit aktual Shqiptar. Kundershtia tjeter eshte qe kur shpifet ne kete drejtim, harrohet nga hartuesit e ligesise qe kjo te çon njekohesisht ne pohimin per vjetersine e ketij kombi ne keto troje.Sepse llogjika te çon qe ky komb pa arsim,pa shkolla i ka marre keto fjale kur keto gjuhe kane qene ende te gjalla me ane te komunimit gojor(nese kane qene ndonjehere te gjalla perveç Shqipes).Pra ata kundershtojne njekohesisht vetveten ne kundershtimin e lidhjeve te ketij kombi me lashtesine dhe rjedhjen prej dikujt ne keto troje. Perzierjet allogjike te ndertuara ne guzhina te kishave dhe xhamive per reth 1000 mije vjet nuk kane fund.. Po ju jap vetem nje shembull te thjeshte te nje njesie gjuhesore.Eshte njesia gjuhesore “gunge”.Kjo njesi tregon qarte germen e alfabetit “g”.Kjo njesi,e ndertuar thelle ne kohe te shumvjetra,tregon se kush jane shpikesit e alfabetit.Ata jane para ardhesit e shqiptareve.Emrat e sotme te atyre gjuheve e alfabeteve, jane vetem nje mashtrim i histories prej atyre qe i kane konsideruar gjithmone pupujt leshko. == '''O shqiptar!''' == More po shqiptare jeni, e shqip nuk merreni vesht. Po pse po te njetin gabim do te bejme edhe ne shekullin 21. Do zihemi se cfare corapesh ti veshim gjuhes shqipe blu apo te kuqe. Po eshte shqip more "truthare" Mos doni qe seicili ta kishte hunden njelloj te gjate. Gjuha eshte nje mekanizem i gjalle dhe ndryshon ndaj dhe do te anoje nje here ketej e nje here andej. Erdha ne kete diskutim per te vendosur kete dokument te bukur te gjuhes shqipe dhe nuk ju kuptoj juve shqiptareve qe kapni vetem nje argument dhe mendoni se keni te drejte. UNE PROTESTOJ TE BEHEM PJESE E DISKUTIMIT TUAJ MEDIOKER VETEM JU LUTEM GJEJINI VEND KESAJ COPE TE MREKULLUESHME '''1285 in Dubrovnik (Ragusa) a document states: "Audivi unam vocem clamantem in monte in lingua albanesca" (I heard a voice crying in the mountains in the Albanian language).[4]''' :Cfar materiali eshte ky? : Tekst, apo nyje lidhese, apo referenc? :Se kuptoj se ku duhet vendosur. [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 9 Janar 2009 16:21 (CET) Ajo ka qene pjesa treguese e nje libri te djegur,si mijera libra te tjere ne gjuhen Shqipe. == lidhje të re : fjalor frengjisht-shqip == http://www.dictionaric.com/dicoalbanais/dicoalbanais.php == pranvera == <math>Vendos formulen ketu</math> Kam nje liber te sapo botuar me titull "E Verteta" <kush ini ju grek...?> nga autori Margarit.K.Nilo qe verteton se greqishtja e vjeter ka qen shum e perafert me shqipen e sotme dhe tregon gjithashtu se si ka evoluar gjuha Shqipe "indoeuropjane" qysh prej koheve me te hershme deri ne vitet 1.900 para se te futej ne perdorim alfabeti latin ne Shqiperi. Eshte me te vertet nje punim teper interesat qe besoj se ja vlen ta lexoni per te kuptuar madheshtin e vertet te gjuhes shqipe... Autorin mundeni ta kontaktoni ne e-mail margarit.nilo@gmail.com ose ne nr e tel: 048855180 Me respekt: Orgesi == Gjuhes shqipe == Historia e alfabetit te gjuhes shqipe [[Speciale:Kontributet/79.106.231.190|79.106.231.190]] 31 maj 2022 22:29 (CEST) == Gjina ne gjuhen shqipe == Gjinia ne gjuhen shqipe [[Speciale:Kontributet/37.35.66.11|37.35.66.11]] 6 tetor 2022 22:43 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2485313 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160305021902/http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf për lidhjen http://www.minmanj.gov.me/ResourceManager/FileDownload.aspx?rid=122181&rType=2&file=KUSHETUT%C3%8BN%20E%20MALIT%20T%C3%8B%20ZI.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150512051856/http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm për lidhjen http://www.camera.it/parlam/leggi/99482l.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 tetor 2022 16:17 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2488608 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191028234212/http://www.njekomb.com/?p=3715 për lidhjen http://www.njekomb.com/?p=3715. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 tetor 2022 04:00 (CEST) Diskutime; Gjuhë Shqipe Arkiva 10! == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2583754 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160707130744/https://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore për lidhjen http://ask.rks-gov.net/sq/rekos2011?download=333:te-dhenat-kryesore. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 shtator 2023 14:50 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2595138 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170630112306/http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf për lidhjen http://www.kas.de/upload/auslandshomepages/serbien/Gojkovic_pred.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 shtator 2023 02:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2627039 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171011121316/https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/ për lidhjen https://www.fwf.ac.at/en/research-in-practice/project-presentations-archive/2008/old-albanian-living-legacy-of-a-dead-language/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 dhjetor 2023 08:29 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2658755 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.ph/20130418153814/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9 për lidhjen http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=9. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 prill 2024 11:34 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2716835 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210422013934/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf për lidhjen http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/publication/2012/SI-1469.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 nëntor 2024 11:28 (CET) hyekztdlf8swg0njilhj9gu80ahs640 1 291695 3006742 2981305 2026-07-07T06:14:16Z Smallem 126080 Rregullim i gabimit missing-end-tag (mbyllje formatimi/kutie diskutimi, pa ndryshim përmbajtjeje) – përmes Claude AI 3006742 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == A jemi në Wikipedia Shqip apo Wikipedia Serbisht? == E pashë se e kishe shtuar një seksion për emrin, ndoshta përkthyer nga Wikipedia anglisht dhe ajo që vrejta ishte se burimet për gjoja emrin sllavisht Durad apo Djorde ishin nga akademia jugosllave e shkencave. Nuk e di a e ke parasysh se ne artikullin anglisht kane ndikim shume te madh redaktuesit serbe dhe greke. Nuk e kuptoj pse na sillni burime serbe te akademise se shkencave te jugosllavise e cila gjithmonë ka qenë kundër popullit shqiptar në përgjithësi dhe kundër shqiptarëve të kosovës në veçanti. Nuk mund t'i ndalojmë t'i fusin burimet e tyre në Wiki Anglisht por nuk kemi nevojë t'u japim hapësirë në Wiki Shqip, kur ata nuk e bëjnë një gjë të tillë në wiki Serbisht ose greqisht Edhe pjesën hyrëse me disa pasazhe fyese e të pareferencuara, me sigurinë më të madhe të shkruara nga sllavët e kishte përkthyer për mrekulli dhe e kishe futur në artikullin shqip. Vlen të përmenden dy fjali të pareferencuara që bien më shumë në sy, njëra ku Skënderbeu paraqitet si shërbyes i turqve, venedikasve dhe Napolit, dhe tjera ku lufta e shqiptarëve kundër osmanëve quhet "kryengritje". Pa marrë parasysh se je admin do t'i rikthej mbrapsht gjitha ndryshimet tua.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 21:02 (CEST) :Të gjithë ndryshimin nuk mund ta kthesh. Kontestoji ato fjali apo paragrafe që mendon se duhen larguar. Unë do të kthej ndryshimin dhe tjetër herë hap diskutimin para kthimit. Edhe si përgjigje pyetjes tënde në Wikipedia shqip jemi, por jo në Wikipedia Nacionalkomuniste Shqiptare. --[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:23 (CEST) ::Diskutimin e kam hapur para se ta ktheja. Dmth sipas teje nese nuk eshte konform propagandes serbe qenka "nacionalkomuniste" shqiptare, apo jo?--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:25 (CEST) :::Më trego rreshtat ky propagandohet serbizmi?--[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:28 (CEST) ::::Më trego rreshtat ku thashë se propagandohet "serbizmi" edhe trego çka qenka ky farë "serbizmi"--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:30 (CEST) :::::Sipas teje rreshtat: ...i cili i shërbeu Perandorisë Osmane në vitet 1423–43, Republikës së Venedikut në vitet 1443–47, dhe së fundi Mbretërisë së Napolit deri në vdekjen e tij Pas largimit nga shërbimi osman, ai udhëhoqi një kryengritje kundër Perandorisë Osmane në atë që sot është Shqipëri dhe Maqedoni. janë propagandë serbo apo jo. Sa i përket serbizmit, është ideologji nacionaliste që promovon vlerat e të qenurit serb, të përhapjes së kultures serbe, dhe zgjerimit teritorial, gjegjesisht arrtitja e krijimit te Serbise se Madhe.--[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:37 (CEST) Përdoruesit nacionalistë serbë dhe grekë i ke me bollëk nëpër faqet shqiptare në enwiki dhe shihi faqet e diskutimeve e kupton se kanë ndikim në ata artikuj. Edhe këtu do të vinin po ta dinin gjuhën, madje i kanë krijuar llogaritë dy nacionalistë serbë të tillë. Sa për propagandën serbe, e ceka qartë se përdorimi i burimeve të Akademisë së Shkencave të Serbisë ose Jugosllavisë që datojnë nga koha e Sllobodan Millosheviçit nuk është i mirë, nuk janë të besueshme. Më parë i preferoj burimet "nacionalkomuniste" shqiptare sesa "ultranacional-shoviniste" serbe. Të paktën unë e shoh kështu, për përdoruesit tjerë nuk di. --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:49 (CEST) :Do më duhet ta kthej fjalën "myslimanët osmanë" për shkak se fjalia trajton luftën lindje-perëndim, dmth rezistena e Evropës së krishterë nga osmanëve myslimanë ose myslimanëve osmanë, në atë kohë njëjtë ishte. --[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:53 (CEST) Bëje të paktën "osmanët myslimanë" dhe shtoje një referencë se kështu si është, është e pareferencuar. Edhe të lutëm ke kujdes kur përkthen artikuj mbi çështje kaq delikate. E potencoj edhe njëherë, nacionalistët serbë dhe grekë nga obsesioni i tyre antishqiptar i futin hundët nëpër '''gjithë''' atikujt shqiptarë në enwiki, në mënyrë që t'i rishkruajnë sa më shumë që munden sipas bindjeve të tyre. Kemi literaturë shqiptare me bollëk e tendenca që kjo të shpallet "komuniste" e në vend të saj të mbështetemi në burimet e huaja më duket jokorrekte dhe nënçmuese ndaj historianëve tanë. --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 23:00 (CEST) ::Per fatin tone te keq, serbet dhe greket jane me te zhvilluar sa i takon anes akademike, jo vetem ne historiografi por dhe me gjere. Por nuk na takon te flasim per ate ceshtje por te shikojme tonen. Sa per shpalljen "komunist", ka dy dallime mes Skenderbeut te vertet qe luftoi per nje vend te vogel dhe qe ne ate kohe nuk perfshinte te gjithe shqiptaret dhe Skenderbeun e dyte, ate mitik e legjendar, te ngritur nga rilindasit por te ngritur edhe me shume nga historiografia komuniste, por ky artikull duhet te merret me ate te vertetin dhe me bemet e verteta te tija. --[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 24 shtator 2017 23:09 (CEST) :::Grekët ndoshta janë më të zhvilluar për historiografi. Serbët historiografinë e kanë vegël të nacionalizmit të tyre, e për fat të keq disa historianë të huaj ushqehen edhe prej saj. Nuk është historiografia shqiptare aq zi e terr sa ç'bëhet.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 23:22 (CEST) :::: Une nuk po lexoj burime historike ne kete faqe diskutimi qe konteston variantin e en.wiki-t apo minon burimet e perdoruna per variantin sllav te emrit Gjergj. Mund te pres, por nese nuk radhiten burimet qe mbeshtesin qendrimin "nacionalizma serbe" atehere do t'i rikthehem artikullit ne baze te stilit dhe burimit qe en.wiki ka dhe ndonjegja qe mund te verifikoj ne vete te pare. Ju pershendes--[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 15 janar 2018 11:22 (CET) Nëse kthen material të pareferencuar që unë apo dikush tjetër e ka hequr, sidomos nëse është tendencioz, atëherë unë prapë do ta heq. Wikipedia Anglisht NUK mund të përdoret si burim. Për ato ndryshime që janë bërë ka dhënë miratimin edhe AT44 meqë nuk i preku, ndaj nuk e shoh të arsyeshme të ngjallësh një debat që ka mbaruar muaj me parë.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 15 janar 2018 11:30 (CET) :Miratimi (apo heshtja prej puneve qe ka ne realitet) i AT44 nuk m'pengon te kerkoj prova per qendrimin nismor te ketij diskutimi mbi artikullin. Artikulli tani ma terhoqi vemendjen, pasi rregullova Marin Barletin, po shoh qe qenka diskutuar pa kriteret minimale te diskutimit, vetem duke thene Beogradi eshte gogoli. Siç thashe, pres prova konkrete te dokumentueme qe burimet e permenduna jane ametodike dhe me ngjyresa nacionaliste-politike. Perndryshe do t'i permbahem en.wiki-it dhe burimeve te Shuflajt, Tallocit etj qe disponoj per fisnikerine arberore, te cilet persedysin qendrimin e atij burimi. --[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 15 janar 2018 11:45 (CET) :I repeat [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikipedia_is_not_a_reliable_source this]. Sa për përdorimin e burimit të Akademisë Jugosllave të kohës së Sllobodanit, ta thashë që unë e AT44 menduam se nuk e ka vendin në artikull, ndaj të lus që të mos vandalizosh dhe mbi të gjitha mos të shkaktosh problemet e zakonshme si te ca artikuj tjerë. Gjithë të mirat.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 15 janar 2018 11:58 (CET) :Pres prova per ate this-in, AT44 dukshem t'u shpreh per nacionalkomunizmin, keshtu qe nuk te ndihmon ne kauze. Siç te thashe, burime autentikisht miqesore ndaj mesjetes arberore e permendin çeshtjen e kancelarive ne gjuhen serbe qe kishin. Po pres prova autentike per qendrimin tand ndaj burimeve serbe, jo me keto "Akademia e Sllobodanit" e "Beogradi gogol", por '''fakte'''. Perndryshe them se i qendrova mjaftueshem verejtjes qe m'bani Liridoni per t'u gjinde ne faqen e diskutimeve, thjesht nuk pres amatorialitet prej njerezve jo te fushes dhe qe bajne rojen e tri-kater artikujve ne wiki.--[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 15 janar 2018 12:29 (CET) ::Ta ripërsëris meqë vazhdon të ngulësh këmbë që të sabotosh sa më shumë artikuj ku unë shkel ose kam shkelur. Ndoshta mënyra si e kam parashtruar çështjën këtu ka qenë më tepër emocionale sesa duhet, megjithatë nuk do të thotë që e kam pasur gabim kur kam thënë që Akademia famëkeqe e shkencave të Jugosllavisë e asaj periudhe, '''nuk''' është burim i besueshëm. Në këtë rast, unë dhe AT44 jemi pajtuar që ai burim të hiqet. Kemi arritur konsensus dy veta. Ti je kundër. Mirë. Dy janë për heqjen, një është kundër. Nuk mund të arrijmë pajtim të plotë për çdo gjë në Wikipedia, dhe as nuk ekziston në Wikipedia e drejta e VETOS nga përdorues të caktuar. Nëse ke burime tjera TË BESUESHME "autentikisht miqesore ndaj mesjetes arberore e permendin çeshtjen e kancelarive ne gjuhen serbe qe kishin" atëherë urdhëro e shtoji. Për mua kjo është çështje e mbyllur (që në shtator). ::P.S. Se a jam unë "nacionalkomunist" (cfarëdo që i bie ky term) apo "nacionaldemokrat" nuk e përcakton ti.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 15 janar 2018 12:38 (CET) :::Siç te thashe [[Përdoruesi:Liridon]], ketu diskutimi degjeneron vetiu: kerkova prova dhe m'jepen dallavere te Beogradit gogol dhe Akademise se Millosheviqit. --[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 15 janar 2018 13:56 (CET) ::::Nje koment i imi: Me Napolin kishte aleance me shume se mvartesi dhe kushdo qe e ka lexuar Traktatin e Gaetes dhe analizen qe i ka bere Athanas Gegaj ne vitet 1930 e kupton shume mire qe ishte nje aleance e jo mvartesi. Kurse Venedikut nuk i ka sherbyer kurre, bile ka pasur luftera te pergjakshme. Ne fund u be aleat me venedikasit per te luftuar turqit, dhe ne fund ishin venedikasit qe i shpetuan lekuren pasi ushtria e Sulltanit po e ndiqte (ne 1467). Pak muaj me vone (janar 1468) vdiq ne toka venedikase (Lezhe), venedikasit thane nga malarja, e gojet e keqija thone i helmuar nga venedikasit (kjo hipoteza e fundit nuk eshte vertetuar kurre). Po te thuash qe u ka sherbyer Napolit e Venedikut ne hyrje eshte jo vetem OR, eshte keqtrajtim i figures se Skenderbeut, pasi nuk eshte fare e vertete. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 janar 2018 23:03 (CET) :::::De jure ishte vasal i Napolit, de facto Napoli solli nje mekambes te parandesishem krahas autoritetit te GjK. Me Venedikut asht e kollajte me u pa bashkepunimi: Lidhja e Lezhes u ba ne zoterimet venedikase dhe vdiq po aty. Per helmimin ka dokumentacion ende ne shqyrtim e siper nga medievalisti Ardian Muhaj dhe studjuesi i historise Doan Dani. Ma vone kur Kastrioti u prish me venedikasit, ngaqe ishin makute te pangopun, i shkruente Papes qe ma pare ua leshonte zoterimet e veta osmaneve sesa venedikasve. Mesjeta asht ma pak bardhezi se c'na e ka paraqite historiografia nacionalkomuniste. --[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 16 janar 2018 00:25 (CET) ::::::Nese ishte dejure vasal i Napolit dhe Athanas Gegaj, Fan Noli e Kristo Frasheri thone qe defacto nuk ishte, kush je ti qe e ve ne dyshim? Ka 1 shekull historiografi qe ka shqyrtuar Traktatin e Gaetes. Ti e thua vete qe mekembesi ishte komplet i parendesishem. Per Lidhjen e Lezhes qe u be ne zoterime venedikase ky s'eshte argument, dhe perseri, ku i ke burimet? Dhe pse ka rendesi se ku u be? Fakti qe Lidhja u be me pelqimin e Venedikut nuk do te thote qe Skenderbeu i sherbeu Venedikut. Italine e bene francezet, po Kavuri, Garibaldi etjere nuk cilesohen si "sherbetore te Frances" ne itwiki, perkundrazi si themelues te shtetit te tyre. I. Qemali ishte zv.kryeminister i Turqise, cfare do themi te biografia e tij qe Ismail Qemali i sherbeu Turqise duke bere Shqiperine? Nuk ka pike logjike dhe as mbeshtetje ne burime. Vura "CN". --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 16 janar 2018 19:07 (CET) ::::::{{ping|Hatake}} Liridoni ta tërhoqi vërejtjen se nuk ishe dashur të redaktoje fare këtu, e ti ia zhbëre redaktimin në mënyrë të paskrupullt. Po rikthen material të pareferencuar të larguar muaj më parë. Në fakt ti po zhbën komplet një redaktim timin nga shtatori, përkundër pajtimit të një përdoruesi tjetër, dhe po shton një burim nga SANU-ja. (!)--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 16 janar 2018 19:11 (CET) :::::::{{ping|Hatake}} Sill burime te faqja e diskutimit me faqe, e kuotim te plote se c'thone autoret e besueshem para se te editosh. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 16 janar 2018 19:52 (CET) :::::::: [[Përdoruesi diskutim:1l2l3k]], burimin e ke ne fund te paragrafit (Anamali) per mvartesine e nenrenditur qe kishte nder pakte me shtetet e thena. Ndersa per emrin Gjuragj e Gjorgje ke gjuhetarin Iviq qe ne en.wiki radhitet bashke me te tjere, nder te cilet [http://www.rastko.rs/rastko-al/zbornik1990/gjovanovic-kastriot_l.php ky]. A po e sheh kund ta kontestoje ma nalt Udha kete burim qe ka perdore AT44 perveçse duke e ba Beogradin gogol? Gegajn nuk e kam ketu, Nolin meqe e kam per kollaj po ta citoj ne faqet 92-93 e pershkruen Traktatin e Gaetes: "''Skenderbeu dhe gjirinjte e tij duhej t'ja dorezonin principatat e tyre dhe Krujen nje nenmbreti te Alfonsit. Zotoheshin t'i paguanin ketij haraçin, te cilin u kerkonte Sulltani, posa t'i rifitonin me ndihmen e Alfonsit tokat, te cilat ua kishin zaptuar Turqit. [...] Si me Skenderbene, Alfonsi lidhi traktate edhe me Gjerq Arianitin, Gjin Muzhaqin, Pjeter Spanin, Gjerq Stres Balshen, Pal Dukagjinin, Muzhaq Thopine, Pjetrin e Himares, Simon Zenebishen dhe Carlo Tocco-n e Nartes. Me kete rrjete traktatesh u riorganizua Liga e kapedaneve shqiptare nene Alfonsin e Napolit me Skenderbene si Kryekumandar te kurores se Aragones. [...] Nje garnizon napolitan prej 100 ushtaresh katallane nene kumanden e nenembretit Ramon d'Ortofa mori ne dorezim fortesen e Krujes ne emer te Alfonsit per sy e faqe, dhe qendroi atje gjer pas vdekjes se Skenderbeut. Pas viktorjeve te tij (Sk), ky i dergonte Alfonsit, si njefare tributi, flamure, kuaj dhe rober Turq. Asnje gjurme haraçi me para nga ana e Skenderbeut per Alfonsin nuku gjendet ne arshivat Napolitane. [...]''" E dhane kjo lehtesisht e ilustrueshme, ama formalisht siç thashe ma nalt ishte vasal. Noli sigurisht qe komenton qellimin e nendheshem te Gaetes "ta gatitte fushen per nje kryqezate", dhe thote qe konditat e traktatit nuk u zbatuan literalisht. Frasheri te njejtat te dhana perdor, shihe ne en.wiki edhe [https://en.wikipedia.org/wiki/Treaty_of_Gaeta kete]. Udha ç'do te na citoje per te permbysur burimet e perdoruna si nga AT44 si kete te tanishmin? --[[Përdoruesi:Hatake|Mondvalsen]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 16 janar 2018 20:53 (CET) :"Gjuhetari Iviq" eshte hartues i [[Memorandumi SANU|Memorandumit shovinist të vitit 1986 të Akademisë Serbe]]. Nëse nuk e ke kapacitetin intelektual për të kuptuar pse një njeri i tillë nuk bën të konsiderohet burim i besueshëm, nuk mund të të ndihmoj. AT44 e kuptoi fort mirë pse ky njeri nuk bën të përdoret si burim dhe ai u hoq meqë ne të dy u pajtuam. Siç e thashë më parë, çështja e këtij burimi është mbyllur në shtator.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 16 janar 2018 21:15 (CET) :: Ç'lidhje ka firma ne nje memorandum qartazi politik me pasqyrimin te nje leterkembimi dhe trajten qe ka marre ai emer ne marredhanie me kancelarite e caktueme? Ne histori dhe gjuhesi (fushat ne te cilat asht perdore Iliq) a ka ndonje qendrim ksenocentrist kundrejt historise sone? Edhe standardi i shqipes politik ishte, ama Çabej si firmetar mbetet albanologu ma i madh e ma punetor. At44 u terhoq sepse nuk asht natyre konfliktuale, ti s'citove asgja, e as artikulli i memorandumit nuk e zezon kontributin shkencor te Iliqit. Po pres burime konkrete se pse nuk bajne elementet qe ne en.wiki jane referencue bollshem dhe aty ishte baza e te huajtunit menyren si me e ba ne shqip. Nese nuk sjell burime konkrete, jo llogje Kavaje, atehere pres prej [[Përdoruesi diskutim:1l2l3k]] te te ftilloje, sepse une s'kam nge me u marre me ty ma. --[[Përdoruesi:Hatake|Mondvalsen]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 16 janar 2018 21:39 (CET) ::{{ping|1l2l3k}} Ti ore nuk mirrke vesh shqipen. Je prindi i AT44 ti që ditke pse është pajtuar me mua ai?. Të dashur adminë, {{ping|Liridoni}}{{ping|1l2l3k}} A është faji im që nuk arrij ta sqaroj qartë, apo është faji i tij që nuk merr vesh?--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 16 janar 2018 21:46 (CET) ::: Shqip nuk han ti: te jane '''kerkuar burime''' qe ne krye te diskutimit, '''burime!''' Ti sill burimin qe ia zhben kontributin e X emri te cituar ne en.wiki, siç te citova Nolin, dhe nuk ka pse te zgjatet kjo. Por nese pasqyrohen trajta e emrit neper leterkembime nga burimet serbe, te cilat s'kemi prova t'i quejme albanofobe atehere nuk do t'i shoh biografine secilit. Siç i merr emri trajten venete ''Zorzi'' dhe askush nuk po e ben gogol Venedikun. Vepra eshte ajo qe na duhet. Pra, po ta perseris: sill '''burimin''' se pse duhet te hiqet, argumentoje me te njejten fushe ekspertize, jo ku ka hedhur firmen, se s'jemi ketu t'i bejme gjyqin kujt e as Iliqit, prej perceptimesh virtuale. Po e pres te shkretin burim, Anamali eshte burim i pranuar, Barleti po ashtu, keshtu hiqju vesit te zhberjeve kompulsive. ::: Kthimi qe i ke ba pjeses qe asht vasal asht abuzim e vandalizem i joti sepse e ke shtrue diskutimin sa per me e la gojen dhe mbasandej ke ba faktin e kryem. Andaj pres te te ftillojne.--[[Përdoruesi:Hatake|Mondvalsen]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 16 janar 2018 22:00 (CET) ::::Une s'kam bere agje gabim. Une e kam heqe ne shtator nje pjese, AT44 i ka kthyer prape ato qe ka menduar se nuk duhet te hiqen dhe rezultati ishte konsensus i dy personave. Nuk e dinim ne te dy se ka cuar zoti i madherishem te derguar ne Wikipedia e nuk ben tua bejme fjalen dy. Ti po vandalizon duke menduar se vetem ti je ketu ne Wikipedia, ti cakton rregullat, ti e ke fjalen e fundit ne gjithcka. Permbaju vendimeve te Kuvendit, edhe verejteve te Liridonit edhe mos zhbej redaktimet e mia si robot.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 16 janar 2018 22:04 (CET) :Nuk shoh asnje konsensus, shoh dike qe u terhoq sepse nuk kishte kohe te humbiste me diskutues te palogjikshem. Ti nuk solle asnje burim, vetem gogolizove. Kjo asht e gjithe çeshtja, sill burimet perkatese dhe flasim. Nqs nuk ke burime kunderthenese, nuk kane pse te hiqen. --[[Përdoruesi:Hatake|Mondvalsen]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 16 janar 2018 22:07 (CET) == Emri Gjergjin e rrëmbyen dhe atje ia vune emrin Skenderbe.Ai filloi te sterviteshe dhe diet pas dite,javë pas jave,muaj pas muaj dhe vit pas viti ai filloi ta mbronte vete veten.Ai nuk ia donte ndihmen askujt.Ai ishte Gjergj Kastriot Skenderbeu. == Miku i Skenderbeut == Nga zbulimet e fundit është zbuluar se Gjergj Kastrioti Skënderbeu kishte një mik shumë të afert i cili quhej Gafurr Hasani.Ai ka lindur në Itali por ka prejardhje shqiptare.20 vitet e jetës i kaloi ne Azi kurse pjesën tjetër të jetës e kaloi ne Shqipëri.Ai i ndihmonte Skërnderbeut për të thurrur plane kundër sulmeve osmane.Gafurr Hasani ishte një nga arsyet kryesore për betejat e fituara shqiptare.Ai gjithashtu ishte një historian dhe një dijetar i madh.Njohurit e tij në mjekësi shpëtuan qindra ushtarë të lënduar.Ai përdorte mjekësi tradicionale indiane dhe këtu njohuri i fitoi kur ishte në udhëtim në Indi dhe në Arabi.Disa burime tregojn se Hasani ishte një arkitekt i cili ishte pjesë e shumë tempujve në Azi. Keto janë të dhënat e vetme të gjendura nga artefaktet.--[[Speciale:Kontributet/185.67.177.80|185.67.177.80]] 23 prill 2019 21:04 (CEST) --[[Përdoruesi:Aaaabubu|Aaaabubu]] ([[Përdoruesi diskutim:Aaaabubu|diskutimet]]) 15 prill 2019 22:18 (CEST) == Kërkesë redaktimi më 23 prill 2019 == Miku i Skernderbeut Nga zbulimet e fundit është zbuluar se Gjergj Kastrioti Skënderbeu kishte një mik shumë të afert i cili quhej Gafurr Hasani.Ai ka lindur në Itali por ka prejardhje shqiptare.20 vitet e jetës i kaloi ne Azi kurse pjesën tjetër të jetës e kaloi ne Shqipëri.Ai i ndihmonte Skërnderbeut për të thurrur plane kundër sulmeve osmane.Gafurr Hasani ishte një nga arsyet kryesore për betejat e fituara shqiptare.Ai gjithashtu ishte një historian dhe një dijetar i madh.Njohurit e tij në mjekësi shpëtuan qindra ushtarë të lënduar.Ai përdorte mjekësi tradicionale indiane dhe këtu njohuri i fitoi kur ishte në udhëtim në Indi dhe në Arabi.Disa burime tregojn se Hasani ishte një arkitekt i cili ishte pjesë e shumë tempujve në Azi. Keto janë të dhënat e vetme të gjendura nga artefaktet.--[[Speciale:Kontributet/185.67.177.80|185.67.177.80]] 23 prill 2019 21:03 (CEST) == Për redaktuesit == [Nertil Murati - Më 9 Dhjetor 2020] I - Historia E Skenderbeut (Gjergj Gjon Kastrioti 1405 Maj 06 - 1468 Janar 17). N.B. - Sipas meje (N.Murati 1985 Dhjetor 06, Shqipëri, Vlorë,Poro) Gjergji nuk kishte asnjë lidhje farefisnore me ndonjërin prej të huajve që thoshin se ishin fqinjët tanë. Vetëm se ai ishte qytetar Italian nga ana e Nënës; Viola Tripaldës (dhe jo "Vojsava" ~ Emër i ndryshuar në Zllavisht, dhe Jo-Sërbisht, duke qënë se kjo e fundit ende nuk ekzistonte). Pas vdekjes së Skënderbeut, ç'do gjë që kishte të bënte me të u ndryshua. Artikulli thirret Skënderbeu dhe çdo shpjegim i dukurive (veprime,tubime, jehona, etj) e gjëra të tjera që kanë të bëjnë me Skënderbeun por jo vetëm me të, mund të spjegohen në artikuj përkatës. Barletit e shumë të tjerëve nuk ju kanë dalë bollë librat e sedelmo neve një faqe. Për këtë shkak këtu shkruhen gjërat që kanë dikekt lidhje vetem me Skenderbeun, jeten e tij dhe jo me grupet bujare, kuvendet, principatët apo ku ta di unë, që ai udhëhiqte. Nëse doni të shkruani gjërsisht sikurse Barleti është projekti për këtë punë [http://sq.wikibooks.org/wiki/Faqja_Kryesore]. Në këtë artikuj duhet përmendur dhe jo shtjelluar dukurit, dhe personat me të cilët lidhet veprimtaria e tij.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Shkurt 22 04:09 (UTC) Upss!!! edhe gjërat duhet të emërtohen në mënyrë pak ma shkencore. Kuvendi i Lezhës, Lidhja Shqiptare e Lezhës, Kuvendi i Arbërit po një kuvend është edhe jam i sigur se ka dokumen të këtij tubimi në të cilin shkrunë si është emri zyrtar i dokumentit me siguri u konë një tip aty edhe i ka shkru këto sene për çata edhe ka mbijetu kjo vepër.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Shkurt 22 04:13 (UTC) ---- ------------------------------------------------------------------------------------------------- A duhet dënuar Skënderbeu se u përdor nga Enveri? Historiani Kristo Frashëri: Argumentet e mia kundër Schmitt-it Kristo Frashëri Jehona e monografisë Ndryshe nga monografitë e autorëve të tjerë evropianë, kushtuar Skënderbeut, të cilat në përgjithësi janë pritur në heshtje nga shqiptarët brenda dhe jashtë vendit, - trajtesa e historianit zviceran, Oliver Jens Schmitt, pati reagime në median shqiptare. Disa u solidarizuan me trajtesën, por më të shumtët nuk u pajtuan madje, e kritikuan përmbajtjen e saj. Ata që e kritikuan ndoqën traditën, pa na sjellë ndonjë gjë të re në fushën e studimeve skënderbegiane. Përkundrazi ata që u solidarizuan me shpërfytyrimin e Skënderbeut nga historiani zviceran, meritojnë të shqyrtohen ngjyrimet dhe arsyetimet e ngjyrimeve të shfaqura prej tyre. Kjo për arsye se kemi të bëjmë me personalitetin më të shquar që ka nxjerrë kombi shqiptar gjatë shekujve. Ka edhe një arsye tjetër. Me rastin e trajtesës së Schmitt-it, u vunë në qarkullim koncepte dhe perceptime ideologjike dhe metodologjike mbi Skënderbeun dhe mbi ngjarje ose procese të historisë së Shqipërisë. Me sa dimë, monografia e O. Schmitt-it mbi Skënderbeun pati reagime vetëm në shtypin e kryeqytetit. Jashtë Tiranës, botimi deri tani duket se ka kaluar në heshtje. Heshtja tregon se hapësira mbarëshqiptare ka vetëm një vatër kulture shkencore. Veç kësaj, edhe në kryeqytet reagimi ndaj monografisë me pretendime shkencore u kufizua kryesisht në radhët e "analistëve" të medias - të analistëve që nuk janë historianë. Në hapësirën mbarëshqiptare ka disa institute që merren me historinë e Shqipërisë. Ka gjithashtu një mori universitetesh, të cilat kanë departamente të historisë së Shqipërisë. Ka pra historianë skënderbegianë. Deri sot vetëm dy historianë kanë thënë se nuk pajtohen me këndvështrimin e historianit zviceran për Skënderbeun. Megjithatë, këtë heshtje e thyen deri diku "analistët" tanë të medias, të cilët edhe pse nuk janë historianë morën si zakonisht guximin të japin gjykime edhe mbi përmbajtjen e monografisë së përmendur. Tre prej tyre u entuziazmuan nga këndvështrimi i historianit zviceran; Ardian Klosi, Artan Lame, Fatos Lubonja. Ata e konsideruan veprën e O. J. Schmitt-it si një zbulim të ri shkencor. Si rrjedhim, ata kërkuan të hiqet dorë nga vlerësimi që ka shprehur deri tani historiografia shqiptare dhe botërore mbi Skënderbeun. Madje, këta shkuan aq larg sa e konsideruan historinë e deritanishme të Skënderbeut, në pajtim me O. Schmitt-in, një mit, për më tepër një mit të farkëtuar nga Enver Hoxha. Pra, nga vlerësimi i tyre lindi kështu një çështje e parrahur deri sot në historiografi: se Skënderbeu, ashtu siç e ka trajtuar historiografia shqiptare, rrjedhimisht dhe historiografia botërore, është mit dhe jo histori e vërtetë. Ky vlerësim ka prekur natyrisht jo vetëm historianët shqiptarë që janë ende gjallë, por ka ngacmuar edhe eshtrat e historianëve të vdekur, mbasi tani ata po mësojnë se janë mashtruar nga dokumente historike, të cilat flasin se Skënderbeu i trajtuar prej tyre qenka një mit, pra një përrallë dhe jo një histori e vërtetë. Ardian Klosi, në prapashpinë të trajtesës së O. Schmitt-it, të përkthyer prej tij, shkruan: "Oliver Jens Schmitt ka një stil mbërthyes për t‘iu afruar personazhit dhe ngjarjeve aq pranë, sa të bën të jetosh me to si në një vepër letrare a film me kontraste të fuqishme. Të gjitha këto na lehtësojnë rrugën drejt të vërtetave, për të cilat kemi aq shumë nevojë". Pra, nëpërmjet Schmitt-it, thotë ai, ne njohim Skënderbeun e vërtetë. Në intervistën që ai, Ardian Klosi, dha për gazetën "Shqip" (10 nëntor 2008, fq. 19), tha: "Janë një numër gjërash që na kanë bërë përshtypje, madje edhe na kanë tronditur. Por kryesorja, kam ndier gjithë kohës një si zemërim të heshtur: si ka mundësi që na i kanë mësuar kaq shumë gjëra mbrapsht? Të gjitha mbrapsht: marrja e Krujës, kuvendi i Lezhës, mosakordimi me Huniadin, i ashtuquajturi shtet i Skënderbeut, marrëdhënia e tij me mbretin e Napolit, marrëdhëniet me Aranitin, me Dukagjinët, me Venedikun, katastrofa e Beratit, deri dhe armët e përkrenarja që gjoja ndodhen në Vjenë. Të gjitha do t‘i gjeni të zbërthyera në mënyrë më të plotë, tërheqëse sa dhe shkencore, në librin e Schmitt-it". Nëse A. Klosit sapo lexoi veprën e O. J. Schmitt-it i kanë bërë përshtypje deri në zemërim të thellë njoftimet "e mbrapshta" që paska mësuar nga historiografia shqiptare, ne nuk ngurrojmë të shfaqim habinë tonë për këtë "analist", i cili me të lexuar një autor gjerman revoltohet, pa u thelluar, ndaj historiografisë shqiptare, të cilën me lehtësinë më të madhe, pa qenë historian dhe pa na sjellë asnjë argument të materializuar dokumentarisht, e hedh pa ngurrim në shportë. Është shumë interesant zemërimi që ai paska marrë ndaj Skënderbeut, i cili tani po mëson nga Schmitt-i se e paska marrë Krujën me dredhi me një ferman të rremë, gjë që dihet prej shekujsh. Ai kujton se lufta u bëka sipas kohëve, vetëm me heshta dhe shigjeta apo me pallë dhe me kordhë, apo me pushkë e me top, apo me avion e kryqëzor. Çuditemi si nuk e ditka se lufta bëhet dhe me mjete të tjera - me shantazhe dhe me krahëmarrje, me dredhi dhe me diplomaci, me sulm ballor, por edhe me kolonë të "pestë". Dredhia (në frëngjisht ruse de guerre) në të gjitha format e ka shoqëruar historinë e luftërave që kur ato janë shfaqur në histori, të paktën që nga Kali i Trojës dhe deri te Shërbimi Informativ i ditëve tona. Ardian Klosi gjithashtu thotë se me veprën e O. J. Schmitt-it kemi të bëjmë me një vështrim të ri të figurës së Heroit tonë, një vështrim që paraqitet në fushën e historiografisë për të parën herë (sic!). Në qoftë se këtë reklamë A. Klosi e nxori nga xhepi i vet ne po ia falim, sepse ai nuk është historian dhe nuk e ditka se ka historianë të tjerë që kanë shprehur, sikurse do të shihet, të tilla vegime romanceske. Nëse këtë reklamë e ka bërë me gjithë mend vetë zoti Schmitt, atëherë le të na falë për përshtypjen që ai na lë se nuk e njeh ose bën sikur nuk e njeh historiografinë skënderbegiane. Ndërkaq, nuk mund të rrimë pa thënë se një dëshmi të varfërisë kulturore të A. Klosit në fushë të historisë e ka dhënë vetë A. Klosi në sulmin që i bën zonjës Mira Meksi, e cila nuk u pajtua me këndvështrimin e historianit zviceran mbi Skënderbeun. Analisti ynë, A. Klosi, në vend që të përdorë argumente shkencore, i përgjigjet me një arsyetim banal se ajo zonjë i kundërvihet historianit zviceran nga inati që ka me përkthyesin (A. Klosin) se ky e paska kritikuar dikur në një çështje tjetër. Pra, ajo zonjë nuk e dashka autorin nga inati që paska me përkthyesin. O tempora! O mores! Sapo vepra e O. Schmitt-it doli në qarkullim, Artan Lame, analist i njohur nga rubrika bulevardeske "Shqypni Tavolinash"(!), pohoi se është tepër i kënaqur nga vepra e historianit zviceran, mbasi më në fund në sajë të tij ai thotë se e njohu Skënderbeun e vërtetë. Tani, shton ai, që mori vesh se Skënderbeu paska luftuar kundër dy sulltanëve si hakmarrës për vrasjen e të atit; tani që u bind se paska pësuar vazhdimisht disfata pas disfatash; tani që mësoi se Heroi ynë u braktis nga të gjithë zotërit e tjerë të Shqipërisë; tani që mësoi se e paska kthyer atdheun e tij në një grumbull gërmadhash; tani që sheh se kapedani shqiptar vdiq i braktisur nga të gjithë si refugjat në tokën venedikase - tani, përkundrazi, ai do ta dojë më tepër se më parë kur kishte mësuar në shkollë se Skënderbeu luftonte për lirinë e Shqipërisë, se kishte krijuar shtetin shqiptar, se nuk e dorëzoi asnjëherë kryeqytetin, Krujën dhe se me luftën e tij çlirimtare kishte mbrojtur qytetërimin evropian. A. Lame thekson ndër të tjera: "Në situatën mjerane në të cilën gjendet sot shkenca shqiptare në përgjithësi dhe shkencat albanologjike në veçanti, e shoh si dhuratë të perëndisë daljen e një gjermani të ftohtë që bie në dashuri me kombin tonë dhe t‘i kushtojë tërë jetën dhe studimet e veta". Më tej, "nëse dikujt Skënderbeu i Schmitt-it i duket si kaçak, ky pastaj është problemi i tij dhe jo i Skënderbeut".(!) Tri javë më vonë ("Shqip", 9 dhjetor 2008) A. Lame shfaqet aq tepër i entuziazmuar nga Skënderbeu i Schmitt-it, saqë turret me egërsi kundër lexuesve shqiptarë që nuk pajtohen me historianin zviceran. Këtë radhë ai shkruan: "Deri para se të lexoja Schmitt-in..., Skënderbeun e trajtoja paksa si një krijesë të largët, joreale, si një statujë mitike mbi gur. Schmitt-i ma zbriti nga shkëmbi, i shkriu bronzin që e kish ngrirë, ma bëri njeri prej vërteti, me halle e sherre, të mira të liga". Përsëri: O tempora! O mores! Nëse Schmitt-i e bëri Skënderbeun "njeri prej vërteti" ose nëse e ka shfronësuar si prijës, këtë do ta shohim më tej. Analisti tepër i njohur, Fatos Lubonja, shkon edhe më tej. Ai e përgëzon tej mase historianin zviceran që po e shkallmon mitin e Skënderbeut. Sipas Lubonjës, miti ishte i dobishëm në shek. XIX, në periudhën e Rilindjes Kombëtare, por që pas shpalljes së Pavarësisë u bë i dëmshëm, sidomos gjatë regjimit komunist, mbasi atë si mit e shfrytëzoi Enver Hoxha në interes të diktaturës komuniste. Si rrjedhim, thekson ai, Skënderbeu u shndërrua në një mit nacional komunist. Si i tillë, Skënderbeu, mendon F. Lubonja, e ndihmoi Enver Hoxhën të na rrëmbente lirinë, të na shtypte pa mëshirë, të na burgoste dhe të na internonte në masë, madje dhe të na vriste pa gjyqe. Për këtë arsye, përfundon analisti ynë, ne duhet ta "dekonstruktojmë" mitin e Skënderbeut (jemi kuriozë të dimë se ku e ka gjetur fjalën "dekonstruktim", mbasi e kemi kërkuar nëpër fjalorë, por nuk e kemi ndeshur). E marrim me mend se e ka përdorur në kuptimin destruksion, për shembje. Me këtë këndvështrim, F. Lubonja nuk e gëlltiti dot pohimin e Ismail Kadaresë, i cili, duke aluduar për veprën e O. Schmitt-it, tha: "Të çmitizosh figurën e Gjergj Kastriotit do të thotë të bësh sulm kundër konceptit të lirisë". Në të vërtetë, pohimi i shkrimtarit tonë të shquar, me ndonjë korrigjim, buron nga realiteti ynë historik. Është fakt tashmë i shuguruar nga shekujt në shkallë ndërkombëtare se Skënderbeu me popullin e tij luftuan si kreshnikë për njëçerekshekulli me radhë për lirinë. Madje, lufta e tij për liri u bë shembull për të gjithë brezat e ardhshëm, jo vetëm për lirinë nga zgjedha e huaj, por edhe për lirinë nga shtypja e despotëve të brendshëm. Kaspar Hedio, një dijetar frëng, shkruante më 1537: "Në qoftë se nuk do të luftojmë si shqiptarët dhe në qoftë se princat nuk do të shquhen si Skënderbeu kam frikë se brenda një kohe të shkurtër do t‘i shkruajmë një epitaf lirisë". Veç kësaj, Skënderbeu nuk u shqua vetëm si Promete i lirisë nga zgjedha e huaj. Me shpirtgjerësinë e pashembullt për Mesjetën që ai tregoi ndaj bashkëluftëtarëve të vet kur e tradhtuan, ai u shqua edhe si një humanist i mirëfilltë. Në qoftë se E. Hoxha e shfrytëzoi Skënderbeun në interes të pushtetit të vet autoritar - përgjegjës nuk është Skënderbeu. Nuk ka më përse të dënohet Skënderbeu. Po të pranojmë këtë kriter të F. Lubonjës, atëherë duhet të dënojmë të gjitha ato figura të historisë së Shqipërisë që i ka lavdëruar Enver Hoxha, mbasi edhe ata duhet t‘i kenë shërbyer diktaturës komuniste. Veç kësaj, nuk duhet të harrojmë se Skënderbeun nuk e shfrytëzoi vetëm Enver Hoxha, por edhe shtetarë të tjerë shqiptarë, si Ismail Qemali, Fan Noli, Ahmet Zogu, po të doni edhe Benito Musolini, të cilët nuk mund të akuzohen kurrsesi për nacional-komunizëm. Fatos Lubonja nuk është historian. Kjo kuptohet, sepse ai flet me mllefe, siç flet një militant politikan. Historiani, kur gjykon ngjarje, zhvishet nga mllefet dhe i jep Cezarit atë që i takon Cezarit dhe e kritikon Cezarin atje ku ka gabuar. Që nuk është historian kjo kuptohet kur ai lëshon përcaktime të nxitura nga mllefi, si një ish i burgosur politik, sidomos kur flet për ngjarje të periudhës së regjimit komunist. Regjimi komunist ka mjaft mëkate për ta kritikuar dhe për ta dënuar, por ka edhe ngjarje të cilat nuk duhen medoemos nxirë apo denigruar. Edhe mëkatet, edhe meritat duhen argumentuar. Fatos Lubonja kritikon E. Hoxhën për mitizimin e Skënderbeut dhe e stigmatizon regjimin e tij si një regjim nacional-komunist. Por, nuk na shpjegon se ku qëndron mitizimi i Skënderbeut nga Enver Hoxha. Gjithashtu, nuk na shkoqit se ku qëndron karakteri nacional i regjimit të tij komunist. Nëse ai nuk është në gjendje të japë shpjegime se përse regjimin e Enver Hoxhës e quan nacional - komunist, të cilin e përsërit vazhdimisht me vend dhe pa vend - le të na lejojë ne t‘i themi se e ka gabim, - megjithëse ka rrezik që ai të përgjigjet me sulmet e tij emotive. Themi vend e pa vend mbasi duket se ai dhe jo vetëm ai, por edhe plot analistë të tjerë, nuk e kanë të qartë dallimin midis nacionalizmit dhe patriotizmit. Të dyja janë rryma, por me karakter ideologjik dhe përmbajtje politike të ndryshme. Nacionalizmi nënkupton rrymën ideologjike që synon të përfshijë brenda kufijve të shtetit kombëtar të gjitha trojet etnike shqiptare, madje edhe ato troje ku popullsia me përkatësi etnike shqiptare përbën pakicën. Jo vetëm kaq. Nacionalizmi nuk synon, por edhe përpiqet të realizojë me çdo mjet, pavarësisht nga rrethanat, bashkimin e mbarë trojeve etnike në një shtet të vetëm kombëtar. Përkundrazi, patriotizmi synon dhe lufton të mbrojë shtetin kombëtar shqiptar kur ai kërcënohet nga një fuqi e huaj ose synon dhe lufton të çlirojë atdheun kur ai është i pushtuar nga një fuqi e huaj. Këtu fillon debati nëse regjimi komunist kishte karakter patriotik ose racionalist. Filli për të zbardhur çështjen nëse regjimi komunist kishte karakter racionalist ose patriotik, na çon në vitet e Luftës së Dytë Botërore. Si në mbarë Evropën e pushtuar nga agresorët fashistë, edhe në Shqipëri, rezistenca kundër Italisë fashiste dhe Gjermanisë hitleriane kishte karakter patriotik, mbasi synonte çlirimin e atdheut dhe vendosjen pas çlirimit të një regjimi demokratik në Shqipëri. Edhe pse në krye të Luftës Antifashiste Nacional-Çlirimtare u vu Partia Komuniste, ajo nuk e humbi karakterin patriotik. Dëshmi është fakti se platforma politike që ajo shtroi nuk synonte as vendosjen e regjimit komunist, as nuk përmbante synime nacionaliste. Në të gjitha aktet themelore dhe anësore që dolën gjatë Lëvizjes Nacionalçlirimtare spikat jo ideologjia komuniste dhe autoritariste, por ideologjia patriotike dhe demokratike. Madje, një nga kritikat më të ashpra që i bëhej Partisë Komuniste Shqiptare nga kundërshtarët e saj të brendshëm ishte heshtja që ajo tregonte ndaj trojeve etnike që ndodheshin jashtë kufijve të Shqipërisë, pra për mospërfilljen e saj të parimit themelor të nacionalizmit shqiptar. Të gjithë partizanët që rrëmbyen armët dhe të gjithë dëshmorët që dhanë jetën, ishin të bindur se luftonin për çlirimin e atdheut dhe për vendosjen e regjimit demokratik. Si rrjedhim, Skënderbeu, i cili shërbeu si frymëzim historik i çetave patriotike rilindëse, mbeti burim frymëzimi edhe për partizanët e Luftës së Dytë Botërore. Këtë e dëshmon kënga e çetave rilindëse: "O trima luftëtarë, - o bij të Skënderbeut, - kërkoni ju shqiptarë - lirinë e mëmëdheut", - të cilën e këndonin dhe partizanët e Ushtrisë Nacionalçlirimtare. Puna e do që me çlirimin e atdheut nga zgjedha e huaj dhe me vendosjen në Shqipëri të regjimit komunist, parimisht Skënderbeu, krejt i huaj për doktrinën marksiste, nuk kishte përse të trajtohej si Hero Kombëtar. Por ai vazhdoi të shfrytëzohej edhe në atdheun socialist si burim frymëzimi. Përse? Pas luftës, Partia Komuniste e shfrytëzoi frymën patriotike kundër pretendimeve të qarqeve shoviniste greke, të cilat kërkonin aneksimin e trojeve jugore të Shqipërisë. Edhe orvatjet që ndërmorën fuqitë perëndimore për të përmbysur me anën e diversantëve regjimin stalinist në Shqipëri, Partia Komuniste i propagandoi si orvatje që synonin të preknin pavarësinë kombëtare të atdheut. Në këto rrethana, për të përballuar rrezikun e jashtëm, përveç sigurimit të aleatëve me peshë, siç ishte për disa kohë Bashkimi Sovjetik dhe krahas përgatitjes ushtarake, të cilat thithën pjesën më të madhe të buxhetit shtetëror, Partia Komuniste kërkoi ndihmë edhe te tradita patriotike shqiptare. Me fjalë të tjera, kërkoi ndihmë te historia në përgjithësi, tek ato ngjarje të veçuara, të cilat përmbanin karakter patriotik, siç ishin epopeja e Skënderbeut, Lidhja e Prizrenit, çetat rilindëse, shpallja e pavarësisë, Lufta e Vlorës etj. Mbi këtë truall ideologjik dhe politik lindi edhe historiografia shqiptare e pasluftës, e cila pajtohej me frymën patriotike rilindëse, e si rrjedhim nuk ka përse ajo të akuzohet si historiografi marksiste. Këtë karakter historiografia shqiptare e periudhës komuniste e ruajti deri në fund të regjimit punist. Madje, për hir të frymës patriotike, ajo vazhdon ta ruajë, me ndonjë përjashtim të rrallë, edhe sot e kësaj dite. Shkurt, akuza që i bëhet regjimit komunist si regjim nacional-komunist, nuk është e saktë, mbasi ai regjim nuk e shtroi asnjëherë platformën e bashkimit të mbarë trojeve shqiptare në një shtet të vetëm kombëtar. Nuk e shtroi jo se nuk e dëshironte bashkimin e mbarë trojeve etnike në një shtet të vetëm kombëtar, por se nuk kishte përkrahje ndërkombëtare për ta realizuar këtë synim. Rrethanat ndërkombëtare e detyruan Shqipërinë komuniste të qëndronte në mbrojtje - të mbronte vetveten. Dëshirën që kishte për të realizuar bashkimin shtetëror kombëtar, E. Hoxha e shfaqi në vitin 1968, jo siç thotë O. Schmitt-i me rastin e 500-vjetorit të vdekjes së Skënderbeut, por kur përkrahu publikisht demonstratat për të drejtat kombëtare që shpërthyen në Kosovë kundër shtypjes titiste jugosllave. Me fjalë të tjera, regjimi komunist shqiptar, i cili pretendonte se nga pikëpamja ideologjike mbështetej te parimet klasike të marksizmit, pra tek i ashtuquajturi "internacionalizëm proletar" dhe te zhdukja e kufijve politikë midis shteteve, - kaloi në të kundërtën. Nën shembullin e Bashkimit Sovjetik, edhe Shqipëria u mbyll në vetvete. Ajo u izolua aq tepër, sa kufijtë e saj u kthyen në mure kinezë. Kontaktet e Shqipërisë u bllokuan jo vetëm me vendet kapitaliste, por edhe me vetë vendet socialiste. Si rrjedhim, parimi themelor i "internacionalizmit proletar" - u shndërrua në një patriotizëm ekstrem. Kjo është arsyeja përse në fushën e trajtimit të historisë së Shqipërisë, ngjarjet patriotike shqiptare zunë vendin kryesor në ideologjinë politike të Partisë së Punës së Shqipërisë. Pra, historianët shqiptarë të periudhës komuniste, të cilët i trajtuan ngjarjet në bazë të kriterit patriotik, nuk ka pse të kritikohen për nacional-komunizëm. Nëse regjimi enverian ishte regjim nacional-komunist, këtë kritikë duhet ta bëjnë marksistët ortodoksë, besnikë të platformës së Karl Marksit dhe jo nacionalistët shqiptarë, të cilët duhet të fërkojnë duart nga kënaqësia që Enver Hoxha, pavarësisht nga regjimi komunist, nuk e dobësonte, por e forconte patriotizmin shqiptar. Fatos Lubonja e ka treguar në të gjitha shkrimet publicistike dhe në të gjitha emisionet e veta televizive se është një adhurues i paepur i lirisë. Të paktën këtë përfytyrim kemi ne për të. Por, kur vjen puna te Skënderbeu, ai nuk e çmon idealin e lirisë, për të cilën luftoi heroi ynë. Në këtë kontekst, nuk kuptohet përse ai turret si Gjergj Elez Alia kundër Ismail Kadaresë kur ky e identifikon me të drejtë Skënderbeun me lirinë. Ai do të kishte të drejtë nëse shkrimtari ynë i shquar do të kishte ngritur në mit një farkëtar të robërisë, siç ishte p.sh. Sulltan Murati II. Për fat të keq të Fatos Lubonjës, ai mbron Skënderbeun, këtë "kampion" të lirisë, siç e kanë quajtur me dhjetëra e dhjetëra historianë, shkrimtarë, filozofë, madje edhe politikanë evropianë perëndimorë. Ndoshta Fatos Lubonja shtyhet nga urrejtja që ai ka me të drejtë ndaj E. Hoxhës. Por "urrejtja" le të fokusohet ndaj E. Hoxhës dhe jo ndaj Skënderbeut, i cili nuk i ka asnjë faj. Me të drejtë N. Machiavelli thoshte se "urrejtja është një këshilltar i keq për njeriun e ditur". Si rrjedhim, kur F. Lubonja përfshin në luftën kundër miteve edhe Skënderbeun dhe kur kërkon atë që ai e quan "dekonstruktimin" e mitit të Skënderbeut, ai del jashtë kontekstit të pikëpamjeve të veta. Fatos Lubonja me të drejtë shkruan se miti i Skënderbeut është një konstrukt historik, i ndërtuar në një kohë të caktuar dhe në një kontekst të caktuar luftash dhe urrejtjesh nacionale. Për këtë arsye, ai është konstruktuar si mit disa herë. Herën e parë, si mit në emër të krishterimit, kur u mbiquajt "kalorës i krishterimit", kurse 2-3 shekuj më vonë u rimor në emër të nacionalizmit. Pastaj na degdis te historiania frënge Natalie Calyer, e cila përmend disa vegime politike të shfaqura herë pas here - herë si pro malazez, herë si antimalazez, herë si pro italian, herë si antiturk. Ato që thotë historiania frënge nuk kanë qenë lëndë e parë e historisë së Shqipërisë. Ato janë thjesht kuriozitete historike - janë vegime meteorike, ose episode të izoluara që s‘kanë lënë gjurmë në identitetin kombëtar të shqiptarëve, natyrisht as në nacionalizmin shqiptar, përfshi këtu edhe në të ashtuquajturin nacionalizmin komunist. Nëse duhet të "dekonstruktojmë" të ashtuquajturin mit të Skënderbeut vetëm se atë e shfrytëzoi Enver Hoxha për interesat e veta, atëherë duhet të "dekonstruktojmë" edhe të ashtuquajturin mit të Ismail Qemalit, apo të Abdyl Frashërit, Sami Frashërit, apo Luigj Gurakuqit, Isa Boletinit, apo Bajram Currit dhe të figurave të tjera të shquara të historisë së re të Shqipërisë vetëm se ato figura i ka shfrytëzuar Enver Hoxha për interesat e pushtetit të vet. Si do të jetë atëherë historia e Shqipërisë? Shembullin pra se si do të ishte në këtë rast historia e Shqipërisë na e jep, sipas F. Lubonjës, historiani zviceran O. Schmitt, i cili na e paraqet Skënderbeun si një komitaxhi që ka pësuar disfata pas disfatash, si një bir sllavi që i çoi malësorët në mjerim, si një dritëshkurtër që u mashtrua nga papët, si një "kapedan" që u braktis edhe nga shokët e vet dhe si një prijës që vdiq i vetmuar si refugjat politik në Lezhën venedikase. Si pasojë e vlerësimit që historiani zviceran i ka bërë heroit tonë, F. Lubonja pret që Skënderbeun hipur mbi kalë ta heqim nga sheshi qendror i Tiranës, sepse ashtu si e ka skalitur Odhise Paskali, shkruan ai, "del një luftëtar i egër mbi kalë, shumë i ndryshëm nga imazhi që ka qarkulluar në vendet evropiane: ai i një plaku të urtë e të ditur, njeri i armëve sigurisht, por edhe i qytetëruar dhe i formuar". Jemi kurioz të dimë se ku F. Lubonja i ka psonisur këto tipare, mbasi në sheshin qendror të kryeqytetit Skënderbeu i hipur mbi kalë i O. Paskalit (i cili nuk është i vetmi autor, por bashkautor me Janaq Paçon dhe Andrea Manon), paraqitet jo si luftëtar i egër, por si një kapedan në pozicion parade, pra në pozicion paqeje, kurse tani po mësojmë se Evropa e paska përfytyruar Skënderbeun si një plak i urtë e i ditur, njeri i armëve sigurisht, por edhe i qytetëruar dhe i formuar. Pra, Evropa nuk e paska përfytyruar Skënderbeun sipas tipareve që i jep O. Schmitt-i, si një kaçak apo komit, si një hakmarrës i egër për vrasjen e të atit, si një komitaxhi që bredh maleve për të shpëtuar kokën, por siç thotë me dorën e vet Lubonja, si një plak të urtë e të ditur, si një njeri i qytetëruar dhe i formuar. Të themi të drejtën, disa nga këto pohime tregojnë varfërinë që ka analisti ynë në fushën e metodologjisë shkencore të trajtimit të historisë, madje edhe paqartësinë që ai ka për rrjedhën e historisë së Shqipërisë. Kjo paqartësi të bie në sy në mënyrë të veçantë kur ai, këtë e them me keqardhje, e lidh mitin me identitetin kombëtar, lidhje kjo artificiale, e cila shpjegon se ai nuk e njeh, siç do të tregohet më tej, as përmbajtjen e mitit, as përmbajtjen e identitetit kombëtar. Gjithnjë sipas Lubonjës, meqenëse tani shqiptarët aspirojnë si dhe turqit për të hyrë në Evropë, duhet të mos i zëmë më në gojë luftërat që zhvilloi Skënderbeu kundër sulltanëve osmanë. Nuk dimë ç‘thonë për këtë këndvështrim vetë austriakët, të cilët siç po dëgjojmë nuk janë shumë të gatshëm për të pranuar Turqinë në lagjen evropiane. Vallë, historianët austriakë nuk i zënë fare në gojë luftërat e tyre heroike për mbrojtjen e Vjenës? Sipas F. Lubonjës, sot ka ardhur dita e bekuar që të ndërmerret fushata e "dekonstruksionit" të miteve nacional-komuniste, midis tyre edhe të mitit të Skënderbeut. Kjo do të thotë se ka ardhur koha të shemben edhe mitet e figurave të tjera të historisë kombëtare, duke e kthyer kështu historinë e Shqipërisë, Ruajna o Zot, në një histori çapaçulësh. Pastaj, duket se ka harruar atë që ka shkruar në një faqe, pasi në një faqe tjetër shkruan se çmitizimi i Skënderbeut nuk ka lidhje me historinë e shekullit XV, por me njohjen e historisë së shek. XIX, pra me tërë atë proces identitet-ndërtues në shek. XIX, që e nxori Skënderbeun nga historia nëpërmjet një procesi selektiviteti dhe e ktheu në mit e simbol. Nuk arrijmë ta kuptojmë se si pajtohet pikëpamja e Lubonjës, se "dekonstruktimi" i mitit të Skënderbeut nuk ka lidhje me historinë e shek. XV, me pikëpamjen që përmban trajtesa e O. Schmitt-it, i cili gjithë arsenalin e vet e përqendron në "dekonstruktimin", apo në shpërfytyrimin e figurës së Skënderbeut të shek. XV? Në një vend tjetër Lubonja thotë se nuk e ka fjalën për "dekonstruktimin" e figurës së Skënderbeut të shek. XV, as për mitin e Skënderbeut që u krijua në kohën e Rilindjes Kombëtare, mit që për atë kohë ai e gjen të argumentuar, por me "dekonstruktimin" e mitit të krijuar nga regjimi komunist(!). Më tej, ai shkruan gjithashtu se "shqiptarët, ndonëse me vonesë, filluan ta ndajnë mitin nga historia, gjë që përbën, shton ai, një hap përpara drejt njohjes". Kjo do të thotë se shqiptarët më vonë u shkëputën nga miti i Skënderbeut dhe u futën në truallin e historisë. Kur ndodhi kjo shkëputje? Ai lë të kuptohet se kjo shkëputje po ndodh tani, pas përmbysjes së regjimit komunist. Shprehësit e saj janë, sipas tij, ata që kërkuan një histori të Skënderbeut ndryshe nga ai që është trajtuar në regjimin komunist. Pra, një histori shkencore për kohën e Skënderbeut. Po ashtu një histori për ngjizjen e mitit të tij në kohën e Rilindjes, pastaj një histori tjetër të Skënderbeut të hartuar për kohën komuniste, më tej një histori të Skënderbeut për periudhën e demokracisë. Pra, deri këtu, të paktën katër histori të ndryshme për Skënderbeun. Kushedi, mund të dalë nevoja për një histori të Skënderbeut për shqiptarët e Kosovës, një tjetër për shqiptarët e Maqedonisë, ndoshta një tjetër për shqiptarët e diasporës. Kështu, lum Skënderbeu që do të ketë kaq shumë histori. == Data == Kur u marrë si pengë? Çfarë shkolle ka kry? Për cilen degë ka qenë i njohur (strategë, operues, taktikë) në perandorin Osmane? Cilët kanë qenë kundërshtarët e tij në luftat më anën e P. Osmane? Kur e ka marrë titulin Beg, Iskender (pas ciles betej)? Kur ka vendos me u kthy në atëdhe si? dhe pse?. Çfar marrveshje ka bo edhe në cilat dokumente munet niri mi gjetë ato marrveshje? Kur u shpall Princ i Arbëris?. Konë e ka pasë bashkpuntorë të afërt (''Trimi i mirë me shokë shumë'')? Qysh i ka përforcu pozitat strategjike dhe politike (me konë u marrë veshë)? Çka ka dashtë Sulltani prej tij (nënshtim total, tatime, ...)? Çka ska pranu ai (kurgjo)? Sulmi i parë, dytë, tretë osmanë (shkruje qitu ->[[Rrethi i parë i Krujës]], [[Rrethimi i dytë i Krujës]]) kur ka fillu dhe si ka përfunduu (fitore)? Kuj i ka ndihmu në Itali edhe pse (dikuj po, bo vaki e ka pas shokë)? Kur u shpall Hero Kombëta? Kur u shpall "Mbrojtës i Krishterizmit" para vdekjes pas vdekjes? etj. Kush u metë edhe kush oshtë sot trashëgimtarë (bile sipas letrave)? Mos i difshe mes merrni me shkru, po kqyrni e shkruj najku tjetër ku duhet e jo mi futë tonat këtu. Nuk oshtë libër këtu po vetem një Faqe. Propozim Pasi të gjithë shqiptart kanë dëshirë të shkruajnë për Skenderbeun, kisha propozuar që kjo faqe të lidhet e zbrazët ose të përpilohet ashtu si duhet (deri atëher vetëm me foto) dhe të shërbej si burim i të dhënave për historin shqiptare. Nuk është e para herë që ata shkruajnë për gjëra tjera e që në fakt kanë lidhje të ngusht me personalitetin e Skënderbeut mirpo shumë gjëra kanë lidhje më personalitet të tilla e një faqe nuk mund të barrtë të gjitha për shkaqe teknike.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Shkurt 22 07:18 (UTC) == Redatuesi i parë == '''Tung!'''<br/> I nderuari redaktor, kjo është fleta e diskutimit për artikullin '''Skenderbeu'''. Anëtarët e Wikipedias të dëshirojnë mirëseardhje. Për të u inkuadruar më lehtë në rrjedhat e Wikipedias dhe për ta rritur efektin e punës tënde, të kishim sugjerua të shfletosh fletat: për punë [[Stampa:Ndihmë|Ndihmë]] dhe për çështje rreth projektit [[Stampa:Administrata|Administrata]]. Ndoshta kjo në fillim kushton pak kohë, por kjo kompensohet brenda një kohe të shkurtë. Mos harro Wikipedianët janë punëtor vullnetarë dhe ndihmojnë me gjithë dëshirë, për këtë mos nguro e shtro pyetjen. '''[[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendi]]''' GJERGJ KASTRIOTI SKENDERBEU KRUJA CITY all right reserved, Keto shenime historike u shkeputen nga historia e Shqiperise e shkrimtarit Z. Tajar Zavalani. I pari autor i jetëshkrimit të Skënderbeut ka qenë Martin Barleti, i cili jetonte në nji kohë me fatosin tone kombëtar. Barleti ishte nji prift katolik nga Shkodra që pat rastin me njoftë disa nga prijësit luftarak t'asaj kohe, të cilët I kallzuen gjithçka dinin mbi trimnit dhe fitoret e të parit të tyne, Gjergj Kastriotit. Ai kishte pasë gjithashtu mundësin me studjue dokumentet zyrtare të arkivit të Venedikut, ku kishte shkue me jetue mbas pushtimit të Shkodrës prej Turqve. Biografin e Skënderbeut ai e shkrojti në gjuhën latine dhe e botoi në Romë në fillim të shekullit të XVI. Nji shekull ma vonë, G.Bienuni, nji prift italian nga Brescia, gjeti nji tjetër biografi të Skënderbeut të shkrojtun prej nji auktori anonim prej Tivari, të cilin Imzot Fan Noli e pagësoi Tivarasi. Dorëshkrimi origjinal i veprës së Tivarasit, që mbante datën 1480, ka humbë përjetë dhe njifet vetëm nga referencat dhe citatat që përmban libri i Biemmit "Istoria di Giorgio Castrioto Scander-Begh". Nji burim i tretë origjinal mbi jetën e Skënderbeut asht Gjin Muzaka, i cili ishte nga familja sunduese feodale e Beratit dhe luftoi krahpërkrah me Skënderbeun. Ai jetoi në Shqipni edhe 11 vjet mbas vdekjes së heroit t'onë dhe mandej u vendos në Napoli. Atje shkrojti "Historin dhe trashëgimin brez mbas brezi të familjes së Muzakëve", ku kallzon historin e Skënderbeut si nji gja që ka dishmue ai vet. Në shekullin e XIX, dijetarë të kombësive të ndryshme, tue lanë menjianë veprat e shumta që ishin shkruejtë gjatë dy shekujve të maparshëm, u kthyen përsëri në burimet origjinale që ishin mbyllë në arkivat e Vatikanit, Venedikut, Raguzës dhe Stambollit. Zbulimet e tyne kanë shtie nji dritë të re mbi jetën dhe veprat e Skënderbeut. Disa e përmendin në vepra të përgjithëshme dhe fort të gjata që shkruejtën mbi shekullin e zaptimit të Balkanit nga Turqët. Disa të tjerë si Anglezi Clement Moors, Francezi Camille Paganel, Gjermani Z. Pisko, shkruejtën biografi të gjata të Skënderbeut. Por punën ma të madhe dhe ma të vlefshme e bane eruditët Thalloczy, Jireçek dhe Shufflay, të cilët mblodhën së bashku dhe botuen nji koleksion dokumentash që përbajnë nji vepër monumentale mbi Shqipnin e asaj kohe. Ma në fund, iu erdhi radha Shqiptarve. Mbas luftës së parë botnore, Imzot Fan Noli botoi "Historin e Skënderbeut", e cila gëzoi menjiherë nji popularitet të jashtëzakonshëm dhe u mësue gadi përmendsh nga nxanësit e shkollave në atdheun e lirë. At Martin Sirdani mblodhi dhe botoi gojëdhanat e popullit mbi Skënderbeun. Më 1937 Thanas Gegaj i parashtroi Universitetit të Louvain në Belgjikë nji thezë doktorati në gjuhën frengjishte me titullin "L'Albanie et l'invasion turque au XVëme siëcle". Kjo u botue në formë libri me shpenximet e Universitetit. Mbas luftës së dytë botnore, pikërisht më 1947, Fan Noli botoi nji histori të Skënderbeut në gjuhën anglishte. Kjo asht nji vepër shkencore e nji niveli shum të naltë, sidomos për shënimet kritike mbi veprat e auktorve të shumtë që kanë shkruejtë mbi Skënderbeun, ashtu edhe mbi personalitetet dhe ngjarjet historike që kanë pasë lidhje me epopën tone kombëtare. Dobija ma e çmueshme e kësaj vepre qëndron në orvatjen e auktorit me dallue faktet nga legjendat dhe paragjykimet. Mjerisht, tue dashtë me interpretue ngjarjet historike mbas theoris marksiste, Imzot Noli sikur mundohet me e futë Skënderbeun në kallëpin e nji shefi gueriljesh të kohës sonë. Nga ana tjetër tue dashtë me korrigjue nji tregim të Barletit që i duket i gabuem, ai jep nji versjon të tijën që prish ndoshta nji legjendë, por nuk duket ma i bindëshëm. Sidoqoftë, unë nuk kam pasë, as mjetet, as kohën me i studjue vet burimet origjinale. Prandaj e them menjiherë se ky kapitull asht bazue në veprat e Imzot Fan Nolit dhe të Thanas Gegajt me farë pak shtesa ose ndryshime nga burime të tjera. Kthimi ne Kruje Gjergj Kastrioti, që muer famë me mbiemrin Skënderbe, ishte djali ma i vogël i Gjon Kastriotit, kryetari i nji prej familjeve princore ma të fuqishme të Shqipnis së Mesme. Gjergj Kastrioti lindi në Kruje më 1405, mbas biografis së Barletit, më 1412 mbas mendimit të Fan Nolit. Legjenda popullore, që u thur mbas gojëdhanës, thotë se e ama, Princesha Vojsava, kur priste fëmijën pa në andërr se i dha jetë nji dragoi që ishte i madh sa e tanë Shqipnija dhe përpinte Turqët me shumicë. Gjergji kishte, kur lindi, shenjën e nji shpatë në krahun e djathtë. Që i vogël ai tregoi nji interesim të çuditshëm për armët e luftës dhe i pëlqente me luejtë si ushtar me vllaznit dhe me djemt e tjerë të moshës së tij. Mbas disfatës që pësoi nga dora e Turqve më 1423, Gjon Kastrioti u detyrue me i dërgue Sulltanit si peng të katër djemt e tij. Barleti shkruen se Gjergji ishte vetëm 6 vjeç. Kurse shifrat që dhamë ma sipër tregojnë se duhet të kenë qenë 18, domethanë nji djal që kuptonte nga bota dhe që nuk mund të asimilohej* krejt në ambjentin e ri të Oborrit të Sulltanit. Biografët ma të vjetër janë dakord se Skënderbeu kaloi gadi 20 vjet si peng në duert e Turqve para kthimit të tij dramatik në Krujë më 1443. Domethanë se ishte nji burrë i pjekun 38 vjeç kur ngriti flamurin e luftës së shenjtë kundër shkelësit otoman. Tue shkelë zotimin që kishte dhanë, Sulltan Murati detyroi të katër djemt e Kastriotit të pranojnë fën muhamedane. Mandej, iu ndërroi emnat tur quejtë Gjergjin Isqender-Bej, që u kthye shqip në Skënderbe. Ky asht një emën simbolik që iu dha Skënderbeut për kujtim të Lekës së Madh, tue qenë se nuk ekziston ndër emnat muslimane. Në oborrin e Sulltanit Skënderbeu u vue në shkollën e kadetve të Pallatit. Përveç truqishtes ai mësoi edhe disa gjuhë të tjea dhe sidomos italishten. Arti i luftës zgjoi interesimin e tij ma të madh. Porsa ishte në moshë me përdorë armët, ai u çque në lojnat ushtarake në mes të gjith vërsnikve të tij. Shpata ishte arma e tij ma e preferueme, dhe vrapimi maj kalit sporti që i pëlqente ma tepër. Nga pamja fizike ishte i gjatë, me nji trup të derdhun prej statuje, me sy që shkëlqenin nga gjallnija dhe zgjuetija dhe nji hijeshim burrnor të mahnitshëm. Sulltan Muratit i kishte ba përshtypje shkathtësia e tij mendore dhe mjeshtërija e përsosun në garat me armë. Ai e muer me simpathi dhe e la të jetonte, ndërsa vllaznit e tij duket se u mbytën në nji mënyrë që nuk dihet mirë. Skënderbeu u ba komandant kavalerije në ushtërin otomane dhe muer pjesë në disa luftra të Sulltanit n'Evropë dhe n'Azi. "Në rrethimin e nji fortese n'Anadoll, - shkruen Fan Noli, - Skënderbeu, si Leka I Madh, u ngjit majë murit, ngriti sanxhakun dhe hyni i pari në qytet". Mbas çdo spedite Skënderbeu kthehej ngadhnjyes dhe sillte n'Edrenë robër dhe plaçkë pa masë. Fama e tij rritej dita-ditës; ushtërija e adhuronte; komandantët e tjerë e kishin zili. Ndërsa Skënderbeu ishte në oborrin e Sulltanit, lufta kundër Turqve vazhdonte akoma në Shqipni. Sikur e pamë, më 1432, Andreja Topija korri nji fitore të madhe, e cila pat si pasojë nji kryengritje të përgjithëshme prej Shkodre në Gjinokastër. Tri ushtëri të tjera që Sulltani dërgoi kundër Shqipnis tre vjet me radhë u shkatërruen dhe u kthyen në Edrenë pa e krye qëllimin. Suksesi ua shtoi guximin Shqiptarve, të cilët sulmuen garnizonin turk të Gjinokastrës. Atëherë Sulltani dërgoi nji ushtëri të zgjedhun ndën komandën e Isak Beut nga Shkupi. Shqiptarët u kapën në mes të dy zjarreve dhe pësuen nji disfatë të plotë. Megjithatë, orvatja e Turqve me zaptue Beratin me 1438' u përpoq në nji rezistencë shqiptare të pathyeshme. Duket sikur Gjon Kastrioti kishte qendrue larg këtyne luftrave tue respektue detyrimet që kishte marrë kundrejt Sulltanit. Prapseprap, kur vdiq në vitin 1443, Sulltan Murati nuk ia dijti për nder qëndrimin e tij korrekt dhe të paanshëm, por aneksoi menjiherë principatën e tij dhe dërgoi nji guvernator turk në kështjellën e Krujës. Skënderbeu, i cili kishte mbetë si I vetnu trashëgimtar i shtëpis së Kastriotve, u helmue fort nga kjo pabesi. Ai u betue me vehte se nuk do të linte që kjo grabitje të kalonte pa dënim dhe se do të çkëpuste pronat e familjes nga thonjtë e uzurpatorit. Rastin e volitshëm për të prue betimin e tij në vend Skënderbeu e gjeti më 1443. Ai ishte tue marrë pjesë në nji speditë ushtarake drejtue kundër Kristianve t'Evropës, të primun prej Vojvodës së Hungaris, Jonash Hunjadi. Beteja ndërmjet të dy ushtërive u zhvillue në Konovicë afër Nishit. Skënderbeu, i cili komandonte nji krah të ushtëris turke, pushoi së luftuemi dhe Hunjadi duel fitues. Skënderbeu, i cili kishte ba mend me u kthye në atdhe për të librue tokat arbnore, detyroi qatipin e Sulltanit me i dhanë nji ferman për guvernatorin e Krujës që t'i dorzonte kështjellën. Porsa mërrijti në Krujë, Gjergj Kastrioti u kthye në fen e të parve dhe proklamoi luftën e shenjtë kundër invaduesve muhamedan. Ky epizod dramatik i kthimit të Skënderbeut në Krujë, asht përshkrue në historin e Barletit dhe asht përjetsue në vjershën "Skanderbeg" të poetit amerikan Longfellow. Peshkop Fan Noli shpall se epizodi i kthimit të Skënderbeut në kështjellën historike asht pjella e imagjinatës së Barletit. Pikpamja e tij asht se, mbas kapitullimit të Gjon Kastriotit, Skënderbeu qëndroi pranë babes së tij dhe vetëm kohëmbaskohe shkonte me luftue për Sulltanin në krye të nji fuqije shqiptare. Kët thezë të rë Imzot Fan Noli e zhvillon në historin anglishte të Skënderbeut që botoi mbas lufte. Po të jet e vërtetë kjo, atëherë del se Skënderbeu nuk u muer peng nga Sulltan Murati. Kurse të gjith auktorët e asaj kohe thonë me siguri se Skënderbeu kaloi disa yjet në oborrin e Sulltanit. Vet Fan Noli nuk e mohon drejtpërsëdrejti kët fakt. Them fakt, sepse përdryshe nuk shpjegohet se si Gjergj Kastrioti muer mbiemnin Isqender dhe titullin bej që ishte atëherë nji gradë në hjerarkin e ushtëris otomane. Nji tjetër pike që mbetet e pashpjegueshme në thezën e Imzot N.olit asht se si Skënderbeu kaloi njizet vjet në Shqipni mbas mundjes së Gjon Kastriotit dhe nuk muer pjesë në luftrat që u zhvilluen në tokën arbnore. 1 vetmi korrigjim me vënd që Fan Noli i ka ba historis së Barletit asht se, kur u muer peng nga Sulltani, Skënderbeu nuk ishte nji çilimi i vogël, por nji djal i rritun në votrën atnore, i cili kishte kuptue tragjedin e atdheut të sulmuen dhe të mposhtun nga nji fuqi e huej. Asht rasti me theksue se qysh kur shkrojti historin e Skënderbeut në gjuhën amtare, Fan Noli u ba dishepulli I doktrinës së Karl Marksit. 1 hutuem nga enthuzjazmi për kët fë të rë politike dhe shoqnore, Peshkop Noli mundohet me futë historin në kallëpin e dogmave të thata marksiste mbi luftën e klasave, determinizmin ekonomik, etj. Në konceptin materialist të historis që predikojnë dishepujt e Marksit nuk ka vënd për ndjenja patriotike dhe për heronj kombëtar, jeta e të cilve asht përzie me legjendë, mbasi për marksistët historin e bajnë "masat". Por derisa Imzot Noli nuk ep prova ma bindëse, na do të preferojmë kallzimin e Barletit mbi kthimin e Skënderbeut në Krujë. Skënderbeu në mes të Turqve dhe Venedikut Mbasi ngriti flamurin kuq e zi mbi kështjellën e Krujës dhe shpalli luftën e shenjtë kundër invaduesve mysliman, Skënderbeu shtini në dorë pikat e forta të principatës së Kastriotve ku Sulltani kishte vendosë garnizone ushtarake të përhershme. Randësin ma të madhe në mes të tyne e kishte Stefigradi, në kufinin linduer të Shqipnisë, që shërbente si nji kullë vëshgimi për të diktue afrimin e ordhive anmike, të cilat aviteshin gjithnji nga ai drejtim. Të gjith Turqët dhe Shqiptarët që ishin kthye muhamedanë u ftuen të pranojnë fen Kristjane. Ata që refuzuen Skënderbeu urdhnoi që të griheshin pa mëshirë. Kjo ishte e para gjakderdhje që i dha shkëndijë luftës 25 vjeçare që Skënderbeu bani kundër dy Sulltanve osmanlli. Nji valë e bujshme enthuzjasmi në tanë Shqipnin shoqnoi kthimin e Skënderbeut në Krujë. Fama e tij si nji prijës i madh ushtarak kishte ra në veshin e çdo Shqiptari, malcor a fusharak, i madh a I vogël, i pasun a i vorfën. Kjo ishte arma e tij ma e fortë, mbasi ai kuptonte se nji bashkim i ngushtë i të gjith Shqiptarve ishte i domosdoshëm për me iu ba ballë me sukses hyryshit të ordhive turke që nuk do të vonoheshin mbas gjith atyne që ndodhën. Gjergj Kastrioti iu bani nji thime të parve të kombit për të bashkue fuqit për nji qëllim dhe ndën nji komandë të vetme. Kushtrimi i tij u ndigjue dhe nji kuvend kombëtar u mblodh në Llesh, që ishte ndën sundimin e Venedikut. Në kuvënd muerën pjesë krenët e familjeve ma të fuqishme shqiptare, ndër të cilët ma të çquemit ishin: Pal Dugjakini, Pjetër Shpati, Gjergj Ballsha, Andrea Topija, Theodor Muzaka, ashtu edhe Stefan Cërnojeviç i Malit të Zi. Ata u mblodhën më 2 Mars 1444 në kathedralën e Shën Kollit dhe formuen Lidhjen e Princave Shqiptar, tue zgjedhë njizanit Skënderbeun si kryekomandant. Çdo antar i Lidhjes rezervoi të drejtën me caktue numrin e ushtarve që do t'epte si kontribut drejt qëllimit të përbashkët. Ndërsa Skënderbeu kishte likuidue garnizonet turke në tokat e principatës së Kastriotve, kështjella dhe qytete të tjerë të Shqipnis ndodheshin akoma ndën okupatën e anmikut. Kjo bahej sambas rregullave të luftës mesjetare, kur nji prijës lokal, i cili kapitullonte përpara Sulltanit, detyrohej me pague nji haraç të përvitshëm, me i dhanë peng nji a ma tepër pjestarë të familjes së tij dhe me pranue vendosjen e nji garnizoni turk në nji qytet ose kështjellë të principatës së tij. Kur Gjergj Kastrioti proklamoi luftën e shenjtë kundër Sulltan Muratit, garnizone turke kishte në Vlonë, Kaninë, Gjinokastër, Berat dhe Elbasan. Ndërsa në Shqipni u organizuen fuqit për ndeshjen supreme me nji anmik që nuk dinte me u ndale, ne shtetet fqinj kishte marre fund gadi krejt çdo rezistence e orgamzueme Qysh me 1389, Serbia ishte ba nji provincje otomane me Despotin Gjergj Brankoviç si vasal te Sulltamt, te cilit i ishte dhane dy djem si peng dhe te bijen si grue. Bullgaria kishte pushue me qene nji mbretni e pamvarun qysh me 1393, kur kryeqyteti i saj Ternova kishte ra ne duert e Turqve Stambolli vet ishte nji qytet gadi I rrethuem Nga Oborn i tij ne Edrene Sulltam i diktonte Perandont se çfare politike me ndjeke Kur perandon Jani I Vin Paleologu zgjodhi si trashegimtar te mpin Kostandin, Sulltam u informue dhe çfaqi pelqimin e tij Kostandinit, i cili u ba Perandori i fundit i Bizantit, ishte ne at kohe Despoti i Morës, ku memzi po qendronte ne fuqi, ndersa po e sulmomn Turqet nga nji ane dhe Pnncet latin te Greqis nga ana tjeter I vetmi udheheqes kristian qe luftonte kunder Turqve ishte Jan Hunjadi I Hungaris Ai kishte perkrah kandidaturen e Mbretit Ladislav i III te Polonis, me qene edhe mbret i Hungaris Mbas instalimit te tij ne fronin e Shen Stefanit, Ladislavi kishte emnue Hunjadin Vojvode te Transilvanis dhe komandant te forteses se Belgradit Pikerisht gjate nji lufte te Hunjadit kunder Turqve, Skenderbeu gjeti rastin, sikunder e pame ma nalt, me u kthye kunder Sulltanit. Boten Kristiane te Perendimit e perfaqesonte ne Shqipni Venediku qe okupcnte skelat e Tivarit, Ulqinit, Lleshit dhe Durresit Qysh diten e pare qe Turqet shkelen kambe n'Evrope, venedikasit filluen me ba nji politike me dy faqe mbas tradites se Dandolos, tue synue vetem e vetem mteresat e tyne egoiste Qendrimi I Republikes se Shen-Markut gjate Kuvendit te Lleshit ilustron ma se mirit ket politike oportuniste qe kishte per parim me i la duert kur punet shkonin keq. Venedikasit lejuen qe Kuvendi te mbahej ne toke te tyne per te dhane pershtypjen se ishin ne favor te luftes kunder Turqve Ata derguen observues per te pa se ç'u vendos gjate Kuvendit, por refuzuen me marre ndonji detyrim konkret per me lu ndihmue Shqiptarve Pa u trondite nga qendrimi i dyshimte I Venedikut, Skenderbeu u kthye ne Kruje dhe filloi menjehere pregatitjet ushtarake per sulmet nga lindja qe priteshin or'e cast. Sulltan Murati e priti lajmin e "dezerhmit" te Skenderbeut si nji ofeze personale qe duhej ndeshkue pa vonese. Ai ishte i bindun se nji spedite ushtarake nden komanden e gjeneralit te tij ma te zotin do te mjaftonte per te likuidue "rebelin Isqender" qe i kishte shpalle lufte me nji guxim te marre. Ne Qershor te vitit 1444 nji ushten turke prej 25 000 vetesh, shumica kalores, u nis nden gjeneralin Ali Pasha per me I dhane fund "rebelizmit" te Shqiptarve Por pa kalue shum kohe, Sulltan Murati muer haberin se ushteria e Ali Pashes ishte sulmue befas dhe shpartallue nga trimat e Skenderbeut ne nji lugine te Dibres se Poshtme Beteja, sado e shkurte, kishte qene e rrepte tue i shkaktue anmikut 7000 te vrame Nga ana e Shqiptarve te vramit ishin afro 2000 dhe po ai numur te plagosumsh Si thote Barleti, ne at shesh lufte luanet u ndeshen me luane Kjo fitore e pare e Skenderbeut pati nji oshetime te madhe ne mbare Evropen Knstiane Papa Eugjen i IV, Mbreti Ladislav i Hungans e Poloms dhe Duka i Burgonjes Filip le Bon e brohonten me enthuziasem NjI I derguem fuqiplote i Hungaris u nis per ne Kruje me lidhe nji aleance me mbretin pa kunore te Shqipnis. Rasti ma i pare per bashkepunim ne luftë të forcave kristiane u paraqit para mbarimit të vitit 1444. Jani Hunjadi dhe Mbreti Ladislav i III ishin tue luftue me Turqët në skelën Varna të Detit të Zi. Skënderbeu u ba gadi me u shkue në ndihmë aleatve të tij, mirpo Despoti I Sërbis, Gjergj Brankoviç, ndaloi kalimin e ushtëris shqiptare nëpër tokat e tij. Ai vuni si shkak armëpushimin për dhjet vjet që ishte nënshkrue në mes të Hungaris dhe Sulltanit në Czegedin më 12 Korrik 1444. Në bazë të atij traktati Murati i II i kishte njoftë si sundimtar në principatën e tij. Kurse i dërguemi i Papës Kardinal Cesarini e kishte bindë mbretin Ladislav me e shkelë armëpushimin. Atëhere Polonija dhe Hungarija i shpallën luftë Perandoris Otomane. Sulltan Murati, i cili ishte tërheqë nga jeta aktive, u kthye me vrap në Edrenë dhe muer komandën e ushtëris turke. Beteja u zhvillue afër Varnës. Armata Kristiane pësoi nji disfatë dërrmuese dhe Kardinali Cesarini bashkë me mbretin Ladislav mbetën të vramë në sheshin e betejës. 1 pikëlluem nga pamundësijë me mbajtë premtimin, Skënderbeu i dha nji mësim Despotit Brankoviç tue ba kërdin në tokat serbe pranë kufinit. Të vetnut në botën kristiane t'Evropës që e muerën me sy të keq fitoren e Skënderbeut qenë Venedikasit. Ata u trembën se mos Gjergj Kastrioti bahej prijës i gjith Kristianve të Perëndimit dhe kërcënonte ma tepër se vet Sulltani dallaverat dhe kombinacjonet* e tyre tregtare jo shum të pastra. Për të evitue nji gja të tillë Doga I Venedikut filloi negocjata me Turqët për të shtie në dorë Vlonën dhe Gjinokastrën. Sikur nuk mjaftoi kjo, Venedikasit gjetën sebep nga një përleshje ndërmjet dy familjeve princore shqiptare për me I shpallë luftë Skënderbeut, i cili iu dha nji dackë të shëndoshë në betejën e Drinit më 23 Korrik 1448. Doge i banë apel Sulltanit, i cili dërgoi menjiherë nji armatë në Shqipni. Kësaj Skënderbeu ia ndreqi hesapin në gusht po t'atij viti. Nji paqe e mballosun u nënshkrue vitin tjetër, kurse për pak Venediku do të kishte humbë të gjitha posedimet e tij në Shqipni. Skënderbeu muer premtimin se Republika e Shën Markut do t'i paguente nji subvencjon të përvitshëm prej 1400 dukatë dhe nji hua prej 1500 dukatë për të marrë pjesë me Hunjadin në luftën kundër Turqve. Ky farë armëpushimi, jo shum I sigurtë, vazhdoi deri më 1463 kur Venediku vet ishte në luftë me Turqët dhe, tue pasë nevojë për krahun e pathyeshëm të Skënderbeut, vrapoi me firmue nji aleancë me të. Aleanca me Mbretin e Napolit Prej vitit 1444 e tutje Sulltani dërgoi mot për mot kundër Skënderbeut nji ushtëri turke ndën komandën e njanit apo tjetrit prej gjeneralve të tij ma të mirë. Te gjith u mundën me nji rregullsi të pagabueshme para se me mërrijtë deri në Krujë. Ma në fund, më 1450 Murati i II vendosi me u nisë vet në krye të ushtëris për me i hanger kryet këtij kapiteni të nji populli malcorësh që guxonte me i ba luftë sundimtarit ma të fuqishëm t'asaj kohe. Kështu u ba rrethimi i parë i Krujës ndën komandën e vet Sulltanit të perandoris Otomane. Ai kishte prue me vehte metalin për të shkrie topa në vënd. Gjylet treqind kilshe ranë si breshër kundër mureve të kështjellës, mbasi komandanti, kont Urani, refuzoi me përbuzje nji ultimatum* me u dorzue. Bombardimi i furishëm bani efektin dhe muri i kalas u çpue në nji vend. Yryshi I ushtëris turke me u futë mbrenda u ndal përpara murit të krahnorve Shqiptare. Muej me radhë Sulltan Murati nxiti ushtarët e tij me zaptue reduktin e fundit të rezistencës shqiptare, por më kot. Turqët duhej të mbronin vehten nga sulmet e trimave të Skënderbeut që kishin zanë pozitë në malet përmbi kështjellën dhe nuk e linin anmikun të merrte frymë, të gruponte fuqit, të sillte ushtëri dhe material dhe të pregatiste mësymjen. Nërkaq, Venedikasit banin pare tue iu shitë Turqve ushqim dhe municjon. Në dëshpërim e sipër, Skënderbeu ofroi me iu dhanë Krujën po të vinin me i ndihmue atij në vend që me ndihmue anmikun. Por ata thanë se tregtija me Turqët iu leverdiste ma tepër. Prapseprap ndihma e venedikasve nuk e shpëtoi Sulltanin nga disfata. Mbas pes muej orvatjesh të pafrytëshme Sulltan Murati ngriti rrethimin e Krujës dhe u kthye në kryeqytetin e tij. "Kështu mbaroi, shkruen Falmrayer, - akti i parë i tragjedis shqiptare". Tue ndjekë gjurma-gjurmës Turqët që po tërhiqeshin, Skënderbeu u kthye triumfalisht në Krujë. Ishte e para here qysh prej kohës së Sulltan Osmanit, që nji ushtëri turke thyhej në luftë tue pasë në krye vet shefin e Perandoris. Skënderbeu muer famë si gjenerah ma i madh i botës kristiane. Ai kishte dalë fitues kundër nji ushtërije dhjet herë ma të madhe dhe që ishte pajosë me artilerin ma të mirë t'asaj kohe. Triumfi i Shqiptarve kishte kunorëzue gjashtë vjet luftime të parreshtuna, por humbjet në njerëz ishin shum të mëdha. Me mija Shqiptarë ishin vra në luftë ose masakrue, shum krahina ishin shkretue nga anmiku që tërhiqej. Skënderbeu kishte nevojë të ngutëshme për ndihma, për me iu ba ballë sulmeve të tjerë që nuk kishin për të vonue. Pikërisht n'at kohë të kritikëshme disa nga pjestarët ma të fuqishëm të Lidhjes Shqiptare e lanë në baltë fatosin kombëtar, tue dezertue kush në Turqët, kush me Venedikasit. Vetëm pjestarët ma të ngushtë të familjes i qëndruen besnik Skënderbeut. Gjergj Kastriotit nuk i mbetej rrugë tjetër veçse me gjetë aleatë të tjerë jashtë Shqipnis. Ai iu drejtue Mbretit të Napolit, Alfonsit të V, i cili ishte anmik I Osmanllive dhe i Venedikut. Kësisoj, Italija e Jugut u përzie edhe nji herë në historin e Shqipnis. Në nji kapitull të maparshëm kallzova se si Papa Urban i IV ftoi të vëllan e mbretit të Francës, Karlin Anjou (Anzhu), me i shkue në ndihmë kundër mbretit të Siçiljes dhe Napolit, Manfred, që ishte prej shtëpis mbretnore gjermane Hohenstaufen. Në Kallnuer 1266, Papa Klement i IV, pasardhësi i Urbanit të IV, kunorzoi në Bazilikën* e Shën-Pjetrit Karlin Anjou si mbret të Siçiljes. Ai kishte ardhë n'Itali në krye të nji ushtërije franceze, e cila mundi forcat mercenare të Manfredit në betejën e Beneventos. Karli hyni triumfalisht në Napoli dhe u suell si nji zaptues pa shkrupulla kundrejt popullatës vendase. Anmiqsija kundër tij shkoi tue u shtue. Në Siçilje, që ishte qendra e rezistencës, u organizue nji komplot për të prue në fuqi nji nga nipat e mbretit Manfred. Ky ishte mbreti i Aragonës*, Don Pedro, i cili ishte martue me të bijën e trashëgimtaren e mbretit Manfred dhe ishte afrue me Perandorin e Bizantit, Mihail Paleologun, kundër Karlit Anjou, i cili kishte dalë si eksponenti i dinanstis latine të Stambollit. Sikur e pamë ma nalt, Karli kishte marrë titullin Mbret i Shqiptarve dhe po gatitej me debarkue në Shqipni. Pikërisht në at kohë Don Pedro, me ndihmën financjare të Paleologut, kurdisi planin e nji spedite ushtarake kundër Siçiljes, mirpo para se flota aragonase të nisej prej Barçelonës, populli i Palermos bani vet nji kryengritje që njifet në histori si "Vesprat Siçiljane", mbasi ndodhi më 31 Mars 1282. Duka I Palermos u çue peshë tue pa nji grup francezësh që mundoheshin me rrëmbye nji nuse që shkonte në Kishën e Santo-Spirito, jashtë mureve të qytetit. Kupa e vuejtjeve dhe e poshtnimeve ishte mbushë deri në buzë. Ata që panë sqenën e keqpërdorimit të nji vajze të rë me duvak të bardhë bërtitën "vdekje Francezve". I gjith qyteti vrapoi si nji sahat i kurdisun, kështjella u zaptue dhe para mbarimit të ditës 2000 francezët e Palermos ishin masakrue. Kryengritja u përhap në krahina dhe, me pushtimin e Messinës më 28 Prill, e gjith Siçilja ishte librue nga sundimi i huej. Tue pasë frikën e nji kundërsulmi hakmarrës të Karlit Anjou, Siçiljanët ftuen Don Pedron me marrë kunorën si trashëgimtar i Manfredit. N'at mes, i biri i madh i Don Pedros, Jaku, hypi në fronin e Aragonës, dhe ai dërgoi të vëllan Frederikun të mbretnonte në Siçilje. Dinastija Aragoneze mbajti vetëm kunorën e Siçiljes gjatë tanë nji shekulli, ndërsa dinastija e Karlit Anzhu vazhdonte me sundue mbretnin e Napolit. Më 1421 mbretnesha e Napolit, Joanna e II, e cila nuk kishte fëmijë, adoptoi si trashëgimtar rnbretin Alfons t'Aragonës dhe Siçiljes. Por ndën presjonin e Papës dhe të princave t'Italis, ajo ndërroi mendjen dhe preferoi Ludovikun e II-të të dinastis Angjevine. Mbasi ky i fundit vdiq para Joannës, ajo emnoi si trashëgimtar të fronit vllan e tij, Renë de Provence. Por mbreti Alfons i Aragonës vazhdoi me e quejtë vehten trashëgimtar të mbretnis së Napolit dhe, mbas vdekjes së Joannes, u nisë për me e shtie në dorë. Halli asht se, tue dashtë me prue në vënd ambicjen e tij, Alfonsi ra në luftë me Genovezët, të cilët e zunë rob dhe e prunë në Milano. Filipi, Duka i Milanos, u bind nga argumentat e Alfonsit se ishte marrëzi për të me lidhë aleancë me Francezët për të prue dinastin Angjevine në krye të mbretnis së Napolit. Kështu që Filipi e la Alfonsin të lirë dhe e ndihmoi me vazhdue luftën. Kaluen gjashtë vjet lufte dhe përpjekjesh para se Alfonsi i V bashkoi përsëri mbretnit e Napolit dhe të Siçiljes ndën shpatën e tij. Ky ishte Alfons Shpirtmadhi, të cilit Skënderbeu iu drejtue për ndihmë mbas fitores së tij të kushtueshme kundër Sulltan Muratit. Nji traktat aleance u nënshkrue në Gaeta më 26 Mars 1451. Mbas sistemit feodal t'asaj kohe, Skënderbeu u proklamue sa për formë vasali i Alfonsit të V dhe u angazhue t'i paguente nji shumë të hollash vit për vit. Mbreti i Naplit, nga ana e tij, muer përsipër t'i dërgonte Lidhjes Shqiptare nji fuqi ushtarake të caktueme dhe ndihmë financjare për të vazhdue luftën kundër Osmanllive. Në krye të trupave aragoneze u emnue nji gjeneral luftëtar, i cili u vendos në Krujë. Traktatin e nënshkruen edhe princat shqiptar të tjerë dhe Lidhja e Lleshit u riorganizue me Skënderbeun si kryekomandant i kunorës së Aragonës, me nji pensjon prej 1500 dukatë në vit. Nji fuqi simbolike prej 100 ushtarësh katalanë zuni vend në kështjellën e Krujës dhe qëndroi atje deri mbas vdekjes së Skënderbeut. Mbas çdo fitoreje që korrte kundër Turqve, Skënderbeu i dërgonte Alfonsit nji pjesë të plaçkës që mbetej në duert e Shqiptarve, por asnji haraç në të holla. Traktati I Gaetas ishte sajue si guri themeltar I kryqëzatës kundër Sulltanit, tue ndjekë gjurmat e prijësit norman Robert Guiscard . Por kjo ndërmarrje dështoi dhe ushtërija aragoneze nuk debarkoi në Durrës. Skënderbeu vazhdoi të jet zot në tokën e vet dhe u trajtue nga mbreti i Napolit si aleat me të drejta të barabarta. Mjerisht, disa nga bashkëpuntorët ma të ngushtë të Skënderbeut e interpretuen traktatin e Gaetas si prammin e nji zgjedhe te huej. Intngat e anmikut nga Edrenja dhe te Venedikut shfrytzuen sa mujten ket vale pakenaqesije dhe Shqipnija u kercenue nga rrebeshi i vellavrasjes. Vendi i yne shpetoi nga kjo katastrofe* e tille me nderhymjen e Kryepeshkopit te Durresit Imzot Engjellit, i cili u ngarkue nga Papa Nikolla i V me pajtue grindjen ne mes te Shqiptarve. Viti 1451 u shenue me nji ngjarje te hareshme qe ishte martesa e Skenderbeut. Mbretnesha e Shqiptarve u ba Andronika ose Donika, e cila ishte e bija e Gjergj Arianitit, princit te Vlones dhe Kanines. Kjo mertese prum me vehte pajtimin e Skenderbeut me shtepin e Arianitve qe kishte marre anen e Venedikut mbas krizes se vitit 1450. Nusja pruni nji paje te çmueshme mbi te cilen auktoret e asaj kohe nuk japin hollesina. Martesa politike e Skenderbeut bani disa te pakenaqun ne mes te krenve Shqiptar, dhe sidomos te kater djemt' e Arianitit, nipin e Skenderbeut Hamze Kastriotin, i cili ishte rtite ne fë muhamedane, dhe parin e Dukagjinit. Kta te fundit, Venediku mundohej me i nxite me nji menyre ose me nji tjeter, ta luftonin poziten e Gjergj Kastriotit si mbretin pa kunore te kombit Shqiptar. Kur u zbulue nji komplot per vrasien e Skenderbeut dhe dyshimi ra mbi Dukagjinet, Shqipnija ment u zhyte ne vllavrasje. Papa ngarkoi Peshkopin e Drishtit me prue pajtimin ne mes te pans shqiptare. Misjoni i tij u kunorzue me sukses kur Dukagjinet provuen se nuk kishin gisht ne komplot. Auktoret e vertete te komplotit nuk u zbuluen kurr ose emnat e tyne nuk u shpallen botmsht. E vetemja disfate serjoze qe pesoi Skenderbeu gjate karrjeres se tij ngadhnjimtare ishte ne rrethimin e Beratit te okupuem nga nji garnizon i ushteris turke. NJI kontigjent napoletan prej 200 vetesh ishte dergue per te forcue ushten e Skenderbeut pre) 12 000 trimash. Berati u rrethue nga te kater anet, u vune ne vepnim aparatet e atehershem per te rrafe muret e kalas dhe ma ne fund u çel nji vend per kalimin e ushteris. Komandanti I garnizonit turk ofroi me u dorzue mbrenda 11 ditve po te mos i vinte den atehere ndonji ndihme nga jashte. Keshilli i luftes vendosi me e pranue ket dorzim me kushte. Skenderbeu la kampin e ushteris shqiptare dhe u nis per nji fushate tjeter. Kalimi i ditve te gjata pa asnji veprim çthun disiplinen ne radhet e kreshnikeve te Kastriotit. Kur, pa prite e pa kujtue, 40.000 kalores Turq nden komanden e Isa Bej Evrenozit plakosen ushterin Shqiptare dhe grine me shpate sa muejten, tue mos lane gjalle as komandantin, Muzake Topija. Si rezultat i kesaj katastrofe, filluen dezertimet ne anen e armikut. Ai qe shkaktoi idhnimin, dhe asht e vertete me thane, pikllimin ma te madh ishte Moisiu I Dibres, gienerali ma i afte i Gjergj Kastriotit. Bashke me Moisin, u hudhen me Turqet edhe Hamze Kastrioti dhe dy Dukagjinet. Gjergj Araniti shkoi me Venedikasit. Gjin Muzaka i shpjegon kto dezertime tue thane se Skenderbeu kishte fillue politiken e centralizimit te shtetit, tue aneksue krahinat qe ata sundomn ne baze te sistemit feodal Gjergj Kastriotin e detyruen rrethanat historike me ndjeke at politike, mbasi ishte e vetemja menyre per me iu ba balle sulmeve turke. Densa Shqipnija ishte e ndame ne principata te vogla autonome, Skenderbeu ishte ne rrezik qe te mbetej vetem ne diten ma te keqe. Urtesija dhe larkpamja e herojt tone te pavdekshem u provue aty per aty kur Moisi Dibrani marshoi kunder Shqipnis ne krye te nji ushterije turke, e cila u derrmue para se te shkelte ne token arbnore. Moisiu u kthye në Krujë i penduem dhe i kërkoi ndjesë prijësit të kombit. Skënderbeu zemërluani u tregue burrë shteti i vërtetë dhe e fali dezertuesin që i kishte ra ndër kambë. Prej asaj kohe Moisiu luftoi trimnisht për kauzën kombtare deri ditën që pësoi vdekjen e martirit nga dora e anmikut. Gjergj Kastrioti muer hakun e disfatës së Beratit më 1457, kur Sulltani dërgoi nji ushtëri prej 80.000 vetësh për me i dhanë grushtin e vdekjes. Skënderbeu manevroi në mënyrë që t'u linte Turqve përshtypjen se nuk guxonte me iu dalë përpara dhe u vërsul përmbi ta si shqiponja kur nuk e prisnin. Humbjet e anmikut besohet të ken arrijtë 15.000 deri 30.000 të vramë. Hamzë Kastrioti kishte ardhë me ushtërin turke për me u ba sundimtar i Shqipnis ndën hijen e Sulltanit. Ai u zue rob dhe u mbyll në kështjellën e Krujës. Skënderbeu tregoi edhe nji herë shpirtmadhësin e tij tue falë tradhëtin e të nipit, të cilin e kishte dashtë aq shumë. Mbas kësaj fitorje të rë që habiti botën, aq ma tepër sepse ishte e papritun, Papa Kalikst i III emnoi Gjergj Kastriotin si kryekapedan të Selis së Shenjtë. Në nji letër drejtue Perandorit të Gjermanis, Frederikut të III, Shefi suprem* i Krishtenimit e cilson Skënderbeun si luftëtar të palodhun dhe si Ushtar të Krishtit me krahun e pathyeshëm. Në nji rast tjetër, Papa Kalikst i III flet për "birin tonë të shtrenjtë Skënderbeun fisnik, mbretin e Shqipnis". Më 1460 Gjergj Kastrioti pat rastin me I shpërblye trashëgimtarit të Alfonsit të V, mbretit Ferdinand të Napolit, ndihmën bujare që i kishte dhanë i ati. Alfons Shpirtmadhi vdiq me 1458 tue lanë si trashëgimtar Ferdinandin, birin e tij pa kunorë. Papa Kalikst i III, i cili ishte prej origjine spanjolle, e kishte marrë mbretin e Napolit në gazep për shkak se ai nuk deshi me marrë pjesë në Kryqzatën kundër Turqve dhe dërgoi flotën kundër Gjenovezve. Anmiqsija e papajtueshme e Alfonsit e kishte nxitë Republikën detare të Gjenovës me u afrue me dinastin angjevine. Në vitin e vdekjes së Alfonsit, Gjon Anjou u proklamue mbreti protektor* i Gjenovës. Nji mot ma vonë ai organizoi speditën ushtarake për të zaptue Napolin. Lufta vazhdoi dy vjet por Napoli nuk ra në duert e Gjonit. Megjithatë Ferdinandi nuk e ndjente vehten të sigurtë mbi fron, mbasi ishte i kërcënuem nga baronët feodal t'Italis së Jugut. Papa Piu i II, i cili kishte zanë vendin e Kaliksit të III, duel përkrahës i Ferdinandit dhe ftoi Gjergj Kastriotin me i ardhë në ndihmë. Para se me u nisë për n'Itali, Skënderbeu stabilizoi marrëdhanjet me Venedikun, tue nënshkrue nji traktat aleance të vërtetë. Me porosin e Shenjtëris të tij Piu i n, Kryepeshkopi i Durrësit Imzot Pal Engjëlli bani pajtimin me Dukagjinët. Ma në fund, u nënshkrue edhe nji armëpushim dy vjetësh me Sulltan Muratin. Kur u bindë se Shqipnija ishte sigurue kundër anmiqve të jashtëm dhe ngatërresave të mbrendshme, Skënderbeu bani pregatitjet për speditën e Italis. Princi i Tarantos, i cili ishte në krye të lidhjes së Baronve t'Italis, u mundue ta bante Skënderbeun me heqë dorë nga kjo punë, tue i tregue se Ferdinandi nuk i kishte të gjata si Mbret i Napolit. Skënderbeu e kishte kuptue pozitën e tij të pashpresë, por nuk donte me lanë në baltë në ditën e rrezikut trashëgimtarin e aleatit të tij ma të nderuem. 1 shkroi princit të Tarantos për të hudhë poshtë propozimet e tij dhe mbaroi tue thanë: "Jam mik i virtytit dhe nuk lakmoj begatin". Në verën e vitit 1461 Skënderbeu u nis me det në krye të speditës shqiptare për në Raguzë ku banonte nji koloni e fortë shqiptare. Senati i qytetit i bani nji pritje madhështore. Mbasi pushoi disa dit, Skënderbeu u nis për në Barletta, ku debarkoi me nji fuqi prej 3000 kalorësh dhe ushtarë të zgjedhun. Nënkomandant I kësaj fuqije ishte i nipi i Gjergj Kastriotit, Gjon Ballsha. Pozita e Ferdinandit ishte gadi e pashpresë. Pa bjerrun asnji minutë, Skëndebeu filloi veprimin për të shpëtue Barletlën që kishin rrethue anmiqt e Ferdinandit me Princin e Tarantos në krye. Me sulmin e vrullshëm të fuqive shqiptare rrethimi i Barlettës u thye dhe Skënderbeu bani kërdin në mes të ushtëris anmike, ndërsa ajo po tërhiqej e demoralizueme. Shpejtësia e rrufeshme e manevrimit dhe dora e sigurtë në drejtimin e sulmeve I fituen Skënderbeut admirimin e mahnitun të gjith atyne që e vëzhguen. "Emni dhe lajmi i ardhjes së tij, - shkruen nji historian i asaj kohe, - jo vetëm që shkatërroi gjith planet e anmikut, por mbushi tanë Italin me famën dhe ngadhnjimin e tij". Mirënjoftja e mbretit Ferdinand nuk kishte ma kufi. Ai e quejti Skënderbeun "Babë" dhe i dha në posedim të përhershëm Tranin dhe San Giovanni Rotondon n'Italin e Jugut. Fitoret e Gjergj Kastriotit në Barletta dhe mandej në Trani e kthyen fatin e luftës në favor të mbretit lë Napolit. Ushtërija e Ferdinandit kaloi në ofensivë dhe, ma në fund, rezistenca e Baronëve t'Italis u dërrmue. N'at kohë Skënderbeu vrapoi me u kthye në Shqipni, mbasi ishte dukë në horizont rreziku i nji ofensive të re turke. Karakteri i Skënderbeut dhe cilsit e tij si prijës luftarak Gjergj Kastrioti ishte gadi 40 vjeç kur u ba prijësi i kombit shqiptar në luftën kundër invaduesit otoman. Fuqija e tij fizike dhe shkathtësija mendore ishin në kulm. I gjatë, i hijshëm, me shtat të derdhun si nji statujë, me tipare të skalituna dhe nji pamjf- madhështore, Skënderbeut i kishte dhanë Zoti nji fuqi vigani dhe shpejtësin e nji atleti te përsosun në lëvizje. Ishte nji gjeni i lindun përsa i përket artit të luftës dhe nji luftëtar I pashoq për trimnin dhe aftësin e tij më iu prie të tjerve. Asnji armë lufte e atij shekulli nuk kishte sekrete për Skënderbeun, por ai çquhej sidomos në përdorimin e shpatës së tij të gjatë dhe të përkulun, nji shpatë që çdo njeri tjetër memzi e ngrinte me të dy duert. Mbasi ishte aq i fortë dhe I shëndoshë, i pëlqente me hangër dhe me pi boll, por kënaqej me pak orë gjumë, tue mos e pasë për gja me fjetë atje ku të qëllonte. Dëfrimet e zakonshëm të jetës nuk i interesonin fort dhe ai gjente prehje në sportin e njeriut të aksjonit si gjueti, vrapim kuejsh dhe ojnat ushtarake që I ndihmonin me mbajtë trupin në formë të mirë dhe me ushqye burimet e energjis të tij të pashterueshme. Guximi i tij në sheshin e luftës mund të dukej krejt i çmendun sikur të mos ishte shoqnue nga gjakftotësija dhe gjykinu i mprefet që e vinin gjithmonë në gjendje me e dominue situatën dhe me sigurue fitoren. Hypun mbi kalin e tij të bardhë dhe me shpatën gadi për të prë kryet e anmikut, Skënderbeu u printe trimave shqiptar dhe ndodhej gjithnji në vendin e rrezikut ma të madh, tue përbuzë vdekjen me nji qetësi shpirtnore që nuk mund të përfytyrohej. Kishte shpëtue gjallë gadi për nji fije kaq shpesh saqë njerzija kujtonin se ishte efekti i nji mrekullije të Zotit. Skënderbeu muer vetëm nji herë nji varrë në shpatull, tue u rrëzue prej kalit ndërsa e rrethuen trimat shqiptar. Mbrenda pak sekondave e mblodhi vehten dhe vazhdoi luftën. Gjergj Kastrioti ishte i pamëshirshëm me anmiqtë por gjithmonë i gatshëm me falë ata që i kishin ba keq dhe që i kërkonin ndjesë. Besa shqiptare ishte parimi i kodit tonë moral që ai çmonte ma tepër, dhe nuk ishte punë që t'i shmangej edhe sikur të rrezikonte me bjerrë gjithçka. Në përgjigjen që i dërgoi Princit të Tarantos, i cili e ftonte me braktisë mbretin e Napolit në fatin e tij, Skënderbeu thoshte: "Na që kemi pa kaq të mira nga Naltmadhnija e Tij, i ndjeri mbret Alfons, do të baheshim me turp dhe do të na nxihej faqja si njerëz të pabesë dhe pa mirënjoftje sikur të mos i shtrinim dorën të birit në ditën që ka nevojë". Gjergj Kastrioti i kishte kushtue vehten liris dhe mirëqenjes së popullit me nji vetmohim të plotë. Qëllimi i tij ishte jo vetëm t'i mbronte nga sulmet e anmikut të huej por edhe t'i bashkonte si nji komb të pamvarun. Tue dashtë me veprue si nji prijës kombëtar dhe jo si nji shef feodal Skënderbeu shkaktoi anmiqsin e disa nga krenët ma të fuqishëm të Shqipnis, të cilët donin të ushtronin nji pushtet absolut në krahinat e tyne dhe nuk ngurruen të dezertonin në fazën ma të kritikëshme të luftës kundër Turqve. Gjergj Kastrioti ishte nji Katolik i divotshëm dhe i frymëzuem nga forca morale që ngriti valën e Kryqzatave në shekujt e maparshëm. Në çdo rast të jetës së tij ai u mundue të vepronte simbas urdhnave të fes kristiane. Dëshiri i tij ma i flakët ishte me fitue zemrat e njerzve me mirësin, drejtësin dhe bujarin e tij, se me i dominue me anë të frikës dhe të interesit material. Tue iu drejtue nji dit trimave shqiptar Skënderbeu u tha (simbas tekstit të Barletit përkthye nga Fan Noli): “Kapedanë dhe ushtarë trima". S'është as e re, as e papritun pamja që kam sot përpara syve. Ashtu si ju kujtonja, ashtu ju gjeta, stërnipër të thjeshtë të një race të vjetër dhe bujare, trima dhe besnikë të patronditur të vendit dhe të mbretit tuaj. Edhe jam i lumtur tani që mund t'ju hap zemrën time. Ju thom pa u mburrur që, sa kam rrojtur, kam patur gjithnjë këtë mall për atdhenë dhe këtë dëshirë për lirinë. Kur më ftuat për këtë vepër nga shërbimi I Sulltanit, kisha në zemër atë dëshirë që kishit edhe Ju. Juve ndofta ju shkoi nga mëndja që e kisha harruar vëndin, edhe nderin, edhe lirinë, kur ju ktheva prapa të helmuar, pa ju dhënë asnjë shpresë dhe pa ju treguar asnjë ndjenjë bujare dhe shpirtmadhe. Po unë sillesha me atë mënyrë, se ashtu e deshte shpëtimi i juaj dhe i imi, se puna ish e tillë se duhej bërë dhe jo thënë, se e shikonja që kishit më tepër nevojë për frë sesa për shtyrje. Jua fsheha planet e mia dhe s'jua çfaqa dëshirën që kisha në zemër aq vjet, jo se s'u kisha besim, jo se s'jua dinja shpirtin, po se ju ishit të parët që e hothtë zjarrin dhe u futtë në këtë valle; po se puna duhej mejtuar thellë, se duheshin gjetur mjetet, se duhej zgjedhur koha e mirë. Ndryshe do të derdhej gjak më kotë dhe përfundimi do t'ish nji robëri me e keqe se e para. Dhe ahere çdo shpresë për të nesërmen fluturonte; se nji punë si kjo niset njiherë e mirë; dhe në mos vaftë mbarë, rasja dhe mjetet për ta nisur ikin e s'kthehen kurrë prapë. Prandaj s'ja tregonja planin tim as vetes sime dhe ruhesha mos me shkiste gjuha dhe më dëgjonin muret. Kam për dëshmor Hamzën, tim nip, që e kam pasur këshilltar, përkrahës dhe shok armësh, me ca të tjerë të pakë, me besnikërin e të cilve e vumë këtë plan në vepërim. Tani, ndonëse rronim e hanim bashkë dhe kishim një zemër dhe një shpirt, me gjithë këtë asnjë nga këta s'më kish dëgjuar kurrë të zë n'gojë atdhenë, lirinë dhe krishtërimin, gjersa ardhi rasa në betejë të Nishit. Lirinë mund ta kishit fituar me trimërinë tuaj nuk i mungojnë burrat, po ju pëlqeu ta prisni nga dora e ime, ndonëse vonë, se kështu ndofta desh vet i madhi Zot. Se është me të vërtetë çudi që trima kryelartë si ju, të rritur në liri, duruat kaq kohë robërin e barbarve, duke pritur të më shikoni një ditë në krye tuaj. Po vallë, a e meritonj këtë titull të bukur të çlironjësit që kini mirësinë të më jipni? Lirinë s'jua solla unë, po e gjeta këtu, në mes tuaj. Posa shkela këmbën këtu, posa dëgjuat emrin, renttë që të gjithë, më dualtë përpara kush e kush më shpejtë, sikur t'ishin ngritur nga varret atërit, vëllezërit, bijtë tuaj, sikur të kishte zbritë nga qielli vetë Perëndia. Më prittë me aq dashuri dhe gëzim, më sualltë aq shërbime të çmuara e pa numër, sa më bëtë më tepër ju robin tuaj sesa unë të lirë ju. Këtë mbretëri, këtë qytet nuk jua dhashë unë, po ju gjeta t'armatosur, lirinë e kishit kudo, në krahërore, në ballë, në shpata e në ushtat; si gardjan besnikë t'emëruar prej tim eti, ja ma vutë mbi krye këtë kunorë, ju ma dhatë në dorë këtë shpatë, ju më bëtë zot të kësaj mbretërije, të cilën ma ruajtët me aq besë, me aqë kujdes, me aq mundime. Shpjermëni tani, me ndihmën e perëndisë, që ta çlirojmë tërë Shqipërinë. Pjesën më të madhe, pothuaj tërë punën, e mbaruat: Kruja dhe tërë krahina e saj u fitua; Dibra dhe Malësitë u bashkuan me ne; anmikut s'i mbeti as emëri, as shënjat në fushat tona; qëndrojnë vetëm fortesat. Kam shpresë t'i marrim edhe këto me hir a me pahir, me dhelpëri a me trimëri, ndonëse garnizonet turke janë më të forta dhe kështjellat janë vendosur si shkëmbenj të ashpër dhe të paafruarshëm. Armiku është i rrethuar, i dëshpëruar, dhe s'i kanë mbetur veçse muret e fortesave. Po për këto do të këshillohemi e do të përfundojmë më nurë kur të vemi në vënt e kur të kemi armët në dorë dhe anmikun përpara, sesa tani për së largu dhe pa ditur se ç'kemi përballë. Do të nisim nga Petrela më parë, jo se kjo është më e lehtë për t'u fituar - përkundër është një fortesë prej natyre dhe ka një garnizon të fortë - po se ndodhet më afër kryeqytetit, dhe jam I sigurt që lajma e mirë e ngjarjeve në Krujë ua ka ngrirë gjakun armiqve. Të tmerruar nga trimërija e juaj dhe nga çkatërrimi I garnizonit të Krujës, ndofta do të na lëshojnë fortesën më të mirë; në mos, po do t'i shtrëngojmë të na e japin me të keq. Një gjë vetëm duhet të keni nër mënt: në mos e marrshim Petrellën, asnjë nga ne s' duhet të kthehet prapë i gjallë. Ngrehni pra flamurin përpara, dhe rrëfehuni burra si ngahera. Perëndia, si gjer tani, ashtu edhe paskëtaj, do të na ndilnmojë dhe do të na nxjerrë faqebardhë. 0 Burrani!" +++ Kujdesja për ushtërin ishte kasaveti ma i madh i Skënderbeut. Ai dijti me përfitue nga eksperjenca e vet pranë Sulltanit, tue krijue nji ushtëri të zgjedhun dhe të përhershme mbas modelit të Jeniçerve. Por ai nuk kishte nevojë me përdorë metodën barbare të grabitjes së djemve të mitun nga gjiu i familjes për me i mbyllë në kazermat, mbasi çdo Shqiptar lakmonte me shërbye si ushtar i përhershëm i prijësit t'adhuruem të kombit. Kjo ushtëri kombtare, që ishte rekrutue mbas listave të hartueme nga Skënderbeu vet, nuk kapërcente të dhjetmijët. N'at kohë nuk kishte as kazerma dhe ushtarët banonin nëpër shtëpijat e tyne. Kur vinte lajmi se nji ushtëri turke po i afrohej kufinit epej kushtrimi nga kështjella e Krujës dhe trimat e Kastriotit vraponin nëpër vendet që iu ishin caktue. Kryetarët e familjeve sunduese shqiptare, që kishin aderue në kombëtare në krye të forcave armate të tyne. Por faktori vendimtar në fitoret e Skënderbeut ishte garda e tij personale, e cila përbahej nga dy a tre mijë kalorës. Kjo ishte e vetëmja armë që mund t'iu bante ballë Turqve, të cilët ishin kalorës të lindun. Tue përdorë taktikën e sulmeve të befta me trimat e hypun në kuaj që shkonin si vetëtima, Skënderbeu shkaktonte rrëmujën dhe panikun në mes të kambsoris anmike, qoftë në marshim e sipër, qoftë kur kishte rrethue nji kështjellë. Në fushë të hapët ai manevronte në mënyrë që me drejtue ushtërin anmike në nji tokë të përshtatun, ku mund t'i vërsulej me kalorësit si shkaba dhe t'i grinte copë-copë. Gjithmonë në ballë të ushtëris gjatë këtyne betejave legjendare, Gjergj Kastrioti korrte fitoren vetëm me prezencën e tij, tue u futë tmerrin ushtarve t'anmikut. Turqët kishin të drejtë me i pasë frikën, mbasi Skënderbeu nuk njifte mëshirë kur ishte tue luftue. Kjo shpjegohet me faktin se anmiku ishte i tillë jo vetëm nga kombsija, por edhe nga feja, dhe kodi moral I Mesjetës nuk u vinte asnji kufizim kristjanve që luftonin kundër muhamedanve. Tue mos lypë nga të tjerët ma shum sesa ishte gadi të bante vet, Skënderbeu adhurohej nga ushtarët e tij, të cilët I bindeshin me nji vetmohim të plotë. Ai vet kujdesej mbas çdo fitoreje që seicili të merrte pjesën që i takonte nga plaçka e zanun prej anmikut. Ai u epte shpërblimin moral, që ishte ma i çmueshëm, atyne oficerve dhe ushtarve që ishin dallue ma tepër për guxim dhe trimni, tue i ftue në tryezën e tij dhe tue pi për shëndetin e tyne. Rrallë iu desht të përdorte autoritetin e tij si kryetar kundrejt misave të paris shqiptare, që luftonin ndën komandën e tij për kauzën kombtare. Ai imponohej gadi gjithnji me forcën e karakterit të tij, me gjykimin e pagabueshëm, me aftësin e tij si mjeshtër në artin e luftës dhe me shembullin që epte, t'ue dalë gjithmonë vet përpara. Por Gjergj Kastrioti nuk përbuzte kurr mendimin e prijësve të tjerë të luftës kombëtare. Para çdo beteje me randësi ai mblidhte këshillin e luftës që përbahej nga gjeneralët e ushtëris dhe pjestarët e Lidhjes Shqiptare dhe vendosnin së bashku planet strategjike mbas nji bisedimi të hapët dhe të imtë. Në rastin e rrethimit të Beratit më 1455, Skënderbeu iu përulë vendimit të shumicës me pranue ofertën për armëpushim të garnizonit turk megjithqë vet ishte i bindun se po bahej nji gabim fatal. Faktet e provuen se kishte pasë të drejtë dhe Skënderbeu e pagoi tue pësue të vetmen disfatë të karrjerës së tij. Fama e Gjergj Kastriotit ishte përhapë në tanë botën Kristiane. Ndërsa mbretën dhe krenë feodal t'Evropës ishin zhytë në grindje dhe rivalitete personale sa mos me pa rrezikun që kërcënonte mbarë Krishtenimin, shum 'njerëz të thjeshtë të atyne viseve ishin enthuzjasmue nga qindresa heroike e Shqiptarve ndën udhëheqjen gjenjale të fatosit kombtar. Shum qytetarë t'Evropës Kristiane, e tue përfshie edhe Anglezë, kishin vrapue në kështjellën e Krujës për të luftue si ushtarë të Gjergj Kastriotit. Nuk asht nji ekzagjerim me thanë se Skënderbeu ishte nga klasa e heronjve legjendar, të cilët penda e Plutarkut i ka ba të pavdekshëm. Kësaj i duhet shtue se Skënderbeu ishte pjestar i fundit i kësaj falange që nuk dinte se ç'asht frika dhe që jetonte për të luftue për idealin e liris dhe të mirën e nji populli që e kishte zgjedhë si prijës. Merita e tij ma e madhe asht se ai jetoi në praku i shoqnis moderne dhe se u frymzue nga feja kristiane. Gjatë nji çerek shekull, ai luftoi për të mos lanë që Shqipnija dhe Gadishulli Balkanik të ckeputeshin nga vathi I qytetnimit perendimor per disa shekuj. Triumfi I Fundit dhe Vdekja e Skenderbeu’t Sulltan Murati i II vdiq nji mot mbas orvatjes së tij me zaptue Krujën dhe në fronin e Perandoris hypi Sulltan Mehmet I 11. Si nji djalosh njizet vjeçar Mehmeti i nuk kishte shoqnue të jatin në speditën kundër Shqipnis dhe kishte vuejtë në sedrën e tij nga disfata. Kujtimin e ritiratës nga Shqipnija Mehmeti i II e kishte në zemër si plagë dhe nuk duronte që Gjergj Kastrioti të nderohej si gjenerali ma i madh i botës Kristiane, i cili kishte thye Turqët në luftë, tue prishë kësisoj famën e tyne si nji popull luftëtar që nuk dinte deri atëhere se ç'domethanë me humbë nji betejë. Përveç kësaj, Shqipnija e pamvarun ishte nji pengesë e padurueshme për ambicjen e tij me zaptue Romën dhe me e proklamue kryeqytet të Perandoris otomane. Sulmin e parë Sulltan Mehmeti e drejtoi kundër Stambollit, të cilin e zaptoi me 1453. Kur u përhap lajmi se kryeqyteti lavdiplotë i Perandoris Bizantine u shkel nga Turqët, nji valë tmerri dhe pikëllinu shpërtheu nëpër Evropën. Bota Kristiane priste me ankth në zemër se ku do të ndalej hovi i këtij rrebeshi që kërcënonte me perla qytetnimin perëndimuer. Skënderbeu me nji grusht trimash Shqiptar kishte mbet si I vetmi prijës Kristian i Evropës lindore që nuk kishte lëshue armët. Prej vitit 1455 e deri më 1462, Sulltan Mehmeti dërgoi njimbasnji disa armata turke ndën komandën e gjeneralëve të tij ma të mire për të zaptue Shqipnin. Skënderbeu nuk I la as t'i afroheshin Krujës, por i shpartalloi të gjttha në luginat dhe rrypinat në mes të Dibrës dhe Ohrit. Ndërsa presjoni i Turqve bahej gjithnji ma i randë me u përballue, Skënderbeu kishte ra në hall edhe nga intrigat dhe manevrat e Venedikut. Logjikisht, Republika e Shën-Markut duhej të formonte nji front të përbashkët me mbretin e Shqiptarve, mbasi Turqët sigurisht do të vërsuleshin kundër saj ditën që të kishin shtië Krujën në dorë. Kurse Skënderbeu u shtrëngue ta detyronte Venedikun me lidhë nji aleancë me të, tue krijue përshtypjen sikur kishte ba paqe me Sulltanin. Më 1463 Mehmeti i II kishte fillue nji fushatë kundër Bosnjës në krye të ushtëris së tij. Lidhja Shqiptare vendosi me i dhanë fund luftës kundër Turqve tue nënshkrue më Sulltanin nji paqe fiktive me kushte që nuk dihen. Por, njikohësisht Skënderbeu lajmëroi Papën se ishte gadi me rifillue luftën kurdoherë që ta shifte të nevojshme. Venedikasit u alarmuen dhe aleanca e tyne me Gjergj Kastriotin u nënshkrue po at vit. Në bazë të këtij traktati Skënderbeu u angazhue t'i shpallte luftë Turqis, ndërsa Venediku u zotue t'i jepte nji ndihmë të përshtatun. Nji kontigjent venecjan I përbamë nga 1300 ushtarë dhe kalorës u dërgue në Shqipni bashkë me 2000 dukatë për të mbulue shpenximet e luftës. Djali I Skënderbeut, Gjon Kastrioti, muer privilegjin e trashëguem të nji qytetari të Venedikut dhe u ba antar i Këshillit të Madh të paris venecjane. Fill mbas nënshkrimit të marrëveshjes në mes të Venedikut dhe Skënderbeut, Papa Piu i II u bani nji thirrje të gjith Kristianve me marrë kryqin kundër Turqve. Mjerisht apeli i tij ra në veshë të shurdhën. Dukej sikur asnjeri nuk ishte I interesuem me mbrojtë Krishtenimin. Deri edhe Ferdinandi i Napolit, për të cilin Gjergj Kastrioti shkoi vet me luftue, nuk muer pjesë në Kryqzatë. Piu i II, tue vue gjith besimin e tij ne Skënderbeun dhe në mbretin e Hungaris Mathias Korvin, u nis për në Ragusë që ishte caktue si piknisja e shefave kristian për të lançue Kryqzatën. Fati i zi e deshi që ai të vdiste rrugës dhe, bashkë me të, u varros shpresa e fundit e nji fronti të përbashkët kundër anmikut otoman. 1 goditun deri në thelbin e zemrës nga kjo vdekje e papritun, Skënderbeu ndaloi menjiherë pregatitjet për me shkue në Raguzë. Por ai i kishte shpallë luftë Sulltanit të nesërmen e ditës kur Papa bani thirrje për Kryqzatën kundër Turqve. Kështu që Shqipnija kishte ngelë vetëm përballë sunduesit otoman të ndezun pishë, tue pasë si aleatë Venedikun, që pak mund t'i besohej. Pa bjerrun kohë, Sulltan Mehmeti nisi Ballaban Pashën në krye të ushtëris turke për të shembë reduktin e fundit të rezistencës kristiane në kët anë të Andriatikut. Ballaban Pasha ishte nji renegat* Shqiptar, i cili e njifte taktikën luftarake të Skënderbeut dhe reflekset* e tij në sheshin e betejës. Nji dyluftim për vdekje në mes të këtyne dy prijësve vazhdoi katër vjet pa nji fitore të plotë për asnjanën palë. Ishte pikërisht gjatë fushatës së pare kundër Ballaban Pashës që Skënderbeu muer varrën e parë dhe të vetme. Të dy ushtërit ishin perleshë afër kështjellës së Stefigradit. Skënderbeu si gjithmonë iu printe trimave Shqiptarë atje ku lozej fati I luftës. Kali i tij u plagos randë dhe heroj kombëtar u përplas në tokë dhe vrau supin tue u përpjekë mbas cungut të nji peme. Për nji minutë i ra të fikët nga dhimbja e madhe. Roja e tij e rrethoi nga çdo anë, ndërsa Turqët sulmonin me rrëmbim. Me nji përpjekje gadi mbinjerzore luani I Arbnis u çue në kambë, hypi mbi nji kale tjetër dhe u vërsul kundër anmikut të mahnitun dhe të tmerruem. Në ndeshjen e dytë me Ballaban Pashën, Turqët zunë rob disa nga gjeneralët ma të mirë të Skënderbeut, ndër të cilët edhe vet Moisiun e Dibrës. Me urdhën të Sulltanit ata pësuen nji vdekje të llahtarshme tue iu rrjepë lëkura për së gjalli. Mbarë kombi shqiptar i vajtoi si martirë të atdheut. Në betejat e mapastajme, Shqiptarët e xhindosun nga zemrimi, nuk lanë ma gjallë asnji Turk që ra në duert e tyne. Sulltan Mehmetin, që kishte zaptue Stambollin, nuk e nxinte ma vendi. Ai u nis vet në krye të nji ushtërije prej 200.000 vetësh për me i dhanë nji mësim të fundit këtij kombi të vogël që nuk ndigjonte me iu përulë. Sa muer lajmin, Gjergj Kastrioti vrapoi për me u kapë me fuqin invaduese sa ma larg kah lindja. Mbrojtja e kështjellës së Krujës i ishte besue Tanush Topijës. Me gjith pengesat që I vuni fuqija e lehtë shetitëse e Skënderbeut, ushtërija turke mërrijti para mureve të Krujës dhe topat filluen me vjellë gjylet e tyne prej guri. Mbrojtësit e fortesës simbolike nuk i tronditën topat dhe as që I tërhoqi ari i Sulltanit. Ky i fundit, tue pa se fitorja nuk ishte as për sot, as për nesër, u largue nga Shqipnija tue lanë Ballaban Pashën me vazhdue rrethimin e Krujës. Ai kuptoi nji gja: me mundë Shqiptarët nuk ishte punë aq e lehtë sa me zaptue Stambollin, prandaj u kthye në kryqytetin e tij për të pregatitë nji speditë në shkallë edhe ma të gjanë. Po në at kohë, Skënderbeut nuk i kishte mbetë ma veçse trimnija dhe vullneti mos me u përulë derisa kishte fuqi të luftonte. 1 dishpruem nga apathija dhe verbnimi që mbretnonin në botën Kristiane, ai u vesh si ushtar i thjeshtë dhe shkoi vetëm në Romë për me kërkue ndihmë. Peshkopë dhe Kardinalë duelën me e pritë dhe nji turmë e madhe Romakësh e brohoriti me enthuzjasmë. Në nji ceremoni të shkëlqyeshme që u mbajtë në Bazilikën e Shën-Pjetrit, Papa Piu i n i dha me dorë të vet nji shpatë nderi dhe nji qylahe të bekueme. Por si ndihmë financjare për të vazhdue luftën, u mblodhën vetëm 7000 dukatë. Prej Rome, Gjergj Kastrioti shkoi në Napoli, ku mbreti i dha nji shumë të hollash dhe, aq sa kishte, armë dhe pajime lufte. Ndërkaq, rrethimi i Krujës vazhdonte dhe gjëndja e të rrethuemve ishte ba e padurueshme. Skënderbeu porsa u kthye në atdhe nxuer shpatën dhe u turr kundër anmikut nga malet përmbi Krujën që mbajnë sot emnin e tij. Ballaban Pasha u zue në pritë dhe vdiq nga plagët që muer n'atë ndeshje. Armata turke mbeti pa udhëheqës dhe u shkatërrue. Shumica e ushtarve të Sulltanit u vranë dhe fare pak muejtën me dalë gjallë nga Shqipnija. Shqiptarët nuk patën kohë me marrë frymë, kur nji tjetër ushtëri turke u çfaq përsëri para mureve të Krujës. Por edhe kët herë fortesa legjendare nuk u dorzue. Sulltani i tërbuem i dha urdhën ushtëris me djegë e shkretue viset e Shqipnis ku arrinte dora e saj. Por falangat e vetëtimta të Gjergj Kastriotit e ndoqën anmikun kamba-kambës tue ba kërdin në radhët e tij. Mbas dy javë që kaluen me plaçkitje dhe shfarime, Turqët me Sulltanin në krye u kthyen në Stamboll të brengosun nga pikëllimi i disfatës. Ky ishte triumfi i fundit i Skënderbeut. Nji mot ma vonë, me 17 Kallnuer 1468, heroi i ynë kombëtar, që kishte dalë I pacënuem nga gjith ato beteja, u mposhtë nga nji ethe e mallkueme që nuk i gjindej dermani. Ai kishte shkue në Llesh me kryesue nji kuvënd të Lidhjes Shqiptare për të shestue plane që të nxirrej anmiku prej Shqipnis. Prijësi i pazëvëndësueshëm la kët botë para se Kuvendi të merrte ndonji vendim. Akti i tretë i tragjedisë shqiptare u luejtë pa të, dhe epilogu ishte ai që mund të pritej. Gjergj Kastrioti u varros në Kathedralen e Shën Kollit në Llesh, të cilën e kishte rindërtue pak vjet ma parë. Kombi shqiptar derdhi lotët çurk, tue vajtue mbretin e adhuruem që i kishte shërbye gjatë nji çerek shekullin si mburojë e pathyeshme, dhe që kishte fitue respekt dhe admirim në çdo skaj t'Evropës me fitoret e tij të habitëshme që dukeshin gadi si nji mrekulli e Zotit. Nji gojdhanë thotë se Sulltani Mehmeti i 11, kur muer lajmin e vdekjes së fatosit shqiptar bërtiti: "Mjer Krishtënimi që ka bjerrë shpatën dhe mburojën e tij. Tash, ma në fund, Evropëa dhe Azija janë për mue. Ruejna Zot që të kemi anmik nji tjetër luan si ai". Dhjetë vjet mbas vdekjes së Skënderbeut, Turqët hynë në Llesh, çelën varrin e tij dhe bane hajmali me copa nga eshtnat e tij, tue besue se nuk do t'i vriste as shpata, as shigjeta, mbasi ishte përhapë kudo besimi se ai vet nuk mund të vritej nga nji armë e dorës së njeriut. Kjo asht aq e vërtetë saqë, pak kohë mbas vdekjes së Skënderbeut, nji ushtëri turke që ishte tue invadue krahinat e Shkodrës, muer arratin në panik e sipër kur u përhapë lajnu se Skënderbeu po iu printe Shqiptarve. Donika dhe Gjon kastrioti shkuen në Napoli. Për dhjetë vjetë të tjerë flamuri me shkabën dykrenore valoi mbi kështjellën e Krujës. Mbrojtjen e siguronin trimat Shqiptarë ndën Lek Dukagjinin dhe nji kontigjent venecjan ndën komandën e Kontarinit. Fortesa krenare e Gjergj Kastriotit ra në duert e Turqve me 16 Qershuer 1478 mbas nji rrethimi të gjatë që kërcënonte me shfarue banorët nga urija dhe lëngatat, ndërsa Kontarini ishte vra dhe Lek Dukagjini kishte zanë shtratin, I pazoti me lëvizë. Me gjith premtinun solemn të Sulltan Mehmetit me shpëtue jetën e trimave shqiptarë, asnji burrë nuk mbet gjallë dhe gratë dhe fëmijt u zvarrisen në skllavëri. Ky ishte fundi tragjik i luftës epike që heroi legjendar i Shqiptarve bani për nji çerek shekulli kundër invazionit otoman. Fjalën e fundit mbi vëndin e Skënderbeut e kanë thanë dy Papë, Kalikst i III dhe Piu i II, dhe verdiktin e tyne e ka konfirmue historija. Piu i II shkruen kështu në Komentarët e tij: "Ai kaloi gadi gjith jetën e tij tue luftue për kauzën Kristjane. Asht zor me gjetë nji prijës Kryqzate që mund të krahasohet me të". Papa Kalikst I II ka përmbledhë me kët fjali të goditun randësinë historike të luftës së Skënderbeut: "Si nji pendë e patundëshme, ai ndaloi furin e sulmeve turke dhe I pengoi të zaptonin Evropën Kristjane". Mandej e tanë Evropa shprehu admirimin e saj me nji rast ose me nji tjetër edhe për disa shekuj me radhë. Në librin e lutjeve të Mbretneshës Elizabeth të Anglis botue më 1559, dita e vdekjes së Skënderbeut mban kët shënim: "17 Kallnuer. Si sot vdiq princi i mire Skënderbeu, Mbret i Epirit dhe shfarues I Turqve". Më 1597, fisniku francez Jacques de Lavardin (Zhak dë Lavardin) shkroi biografin e plotë të Skënderbeut. Vepra e tij, bazue kryesisht në Barletin, asht frymëzue nga dashurija dhe admirimi i kulluet për heroin tonë kombëtar. Në Parathanjen e tij, Lavardini i drejtohet aristokracis franceze me kto fjalë: "Kjo asht jeta e Gjergj Kastriotit, i quejtun Skënderbe nga Turqët, Mbreti i Shqiptarve, emni i pavdekshëm I të cilit meriton pa fjalë të përmendet në tempullin e Kujtimit". Vepra e Lavardinit inspiroi poetin francez Ronsard me shkruejtë nji vjershë kushtue Skënderbeut. Mbasi kujton ngadhnjimet e lashta të Epirit, poeti vazhdon: "... Dhe Skmderbeu mundës i Skithve Që prej gjith Azis, Ungjillin kanë dëbue O ti, nder i këtij shekulli Oshqipiar i shënuem prej Fatit Dora jote mundi Turcjët njizet e dy herë Shtine tmerrin në rradhët e tyne, I bane me lanë eshtnat në muret e Kështjellës. Por ti do të kishe vdekë, i harruem nga njerzimi, Sikur përpjekja e devotëshme e të ditunit Lavardin Të mos kishte përjetësue betejat e tua..." Sir William Temple, burrë shteti dhe shkrimtar politik anglez i shekullit të XVII, e ven Gjergj Kastriotin në rradhën e prijësve luftarak dhe Perandorve luftëtar ma të mëdhenj të historis. Në nji vepër mbi Virtytet Heroike, ai shkruen: "Gjergj Kastrioti, Princi i Epirit, i njoftun zakonisht me emnin Skënderbe, si dhe Hunjadi, nënmbret i Hungaris, janë dy gjenerala ngadhnjimtarë dhe burra me karakter të naltë që luftuen sa qenë gjallë si çempjonë të Krishtenimit. Ata ishin ba tmerri i Turqve dhe, tue pasë vetëm nji fuqi të vogël ushtarake, u banë ballë me sukses për kaq vjet sulmeve të përsëritun të gjith ushtëris otomane". Voltaire shkrojti më 1754: "Sikur Perandorët e Bizantit të kishin qenë si Skënderbeu, Perandorija Romake e Lindjes nuk do t'ishte çdukë". Gjenerali kanadez VVolfe, nji ekspert mbi historin e luftrave shkrojti me 1756: "Skënderbeu ua kalon të gjith prijësve ushtarakë të lashtë dhe modernë si udhëheqës i nji armate të vogël defensive". Historiani i famshëm Eduard Gibbon që ka shkruejtë veprën klasike mbi "Dekadencën dhe Çdukjen e Perandoris Romake" dënon Skënderbeun pse dezertoi Sulltanin, mohoi fen muhamedane dhe I bani luftë bamirësit të tij. Ai e gjykon Skënderbeun mbas parimeve morale të shekullit të XVIII, tue harrue se tre shekuj ma parë bahej nji luftë për vdekje në mes të dy koncepteve* të papajtueshëm moraliteti dhe marrëdhaniesh njerzore. Me kto mëndje ai duhet të kishte denue gjithashtu edhe mbretin Vladislav të IV të Polonis dhe Hungaris, i cili shkeli, ndën nxitjen e Nuncit papal Kardinal Cesarini, armëpushimin prej dhjetë vjetësh që kishte nënshkrue me Sulltanin më 1444 në qytetin Szegedin. Në ditët tona, Peshkopi Fan Noli asht mundue të çmojë rolin e Skënderbeut me kriterin objektiv të historianit dhe herë-herë, tue u çveshun krejt prej ngroftësis së ndjenjës patriotike. Ai e përfundon kështu librin e tij: "Skënderbeu bani për 25 vjet nji luftë të mraparojes së Krishtënimit dhe kësisoj ia prishi planet Muratit dhe sidomos Mehmetit të II me organizue speditën kundër Romës. Dihet si fakt se më 1489, domethanë nji mot para se të vdiste, Sulltan Mehmeti kishte lançue fushatën e Italis, tue shkelë kambë në Otranto. Por mbas vdekjes së tij erdhë në fuqi Sulltan Bajazidi, i cili nuk çante kryet për zaptime tokash. Suksesori* i tij Sulltan Selimi drejtoi ushtërin kah lindja dhe Evropa Perëndimore shpëtoi nga rreziku I invazjonit otoman".1 Historianët modernë e çmojnë Skënderbeun si nji nga shefat ushtarak ma të mëdhenj të gjithë kohëve. Ata e njofin se mbreti i Shqiptarve mbet vetëm për me përballue fuqin kolosale të Sulltanit dhe se bani të pavdekshëm emnin e Krujës, tue detyrue Sulltan Mehmetin e II me u kthye mbrapa dy herë mbas disfatave që pësoi nga dora e Skënderbeut. o burr tashti avash cik == A ka pas Serb në kohën e Skenderbeut a? == Shakat anas por me të vërtet a ka pas Serbë në kohën e Skenderbeut apo janë merren Serbët si trashëgimtarë të fisefe të ndryshme ballkanike. Po menojë përmenet Rashka, Zeta etj sot për sot sa po shohë Serbt kanë punu që të paraqiten si trashëgimtar të tyne. A janë ata trashgimtar të tyne? une di që sipas mitologjisë tyne jonë po shkencëtarisht a janë ata trashëgimtar nuk e di. Mundem me marrë me mend se qysh shkojin punt e kishes, kisha Serbe me marrë si të themë zotrimin mbi ato krahina po e kam vështirë të dallojë se ku po nisë dhe ku po përfundonë funksioni i kishës. Nashta duket qesharake (nashta jomë tru viq) po historianët flasin gjithmon së paku dy dimesione. Po flasë për atë që më ka ra t vrej si njeri i zakonëshem. Shembull: Historiani neser do të thoshte se # Amerika e ka pas në kontroll Irakun që nga viti bla... # Iraku ëshë pjesë e Amerikës (de facto, de juro apet nuk po kuptohet asgjë) # Iraku është vend islamik (pohim i saktë aty ka musliman po nuk lë të kuptosh asgjë sepse) # Iraku është vend krishter (pohim i saktë aty ka katolikë po lë të kuptosh) Sa vite (gjenerata) apo çka duhet të kalojë në raste të ngjashme që të thuhet se Iraku është Amerikan? Çysh po thojim na se Kosova është shqiptare e Serbët Kosova është serbe. Çka duhet të ndodhë për të mund të përkufizimi? Une e di që kurgjo nuk di. Po edhe qaqë e qartë ardhja e sllavëve në ballkan nuk oshtë. Ju thoni oshtë (keni të drejt) e une thomë se nuk oshtë (kam të drejt). Apet dy dimensione? Une nuk e di si e shpjegon tezen tënde por e i se krejt ka po lexojë po shkrujin për ndodhitë dhe lëvizjet e ushtarakëve, fisnikëve dhe ndëro popujve e masanej po i mledhin, pjestojin, ... e po vijin deri te një përkufizim. Nuk jomë historian por e pëlqejë Fizikën (deri klasen e tetë mjaftonë për bazat e studimit të natyrës) dhe aty ka ligje të studimit. Janë masat edhe njësitë. E koftë se historianët tonë nuk janë në gjendje ta shpjegojnë e ligje të historisë që kuptohen nga populli e bajshin meshnet se krejt po shkrujin qishtu nëpër fleta anglisht e na nuk po i dijim ligjet themelor të studimit të historis sepse historianët tanë po na kallxojin histori pa na spjegu rregullat (ligjet e studimit) e historisë. Mos na tregoni historin por rregullat e studimit dhe ne e studiojim vetë (nuk ma merr mendja se duhet kryer fakultete për rregullat themelore). Planprogramet mësimore ju bijin shkurt se me siguri i kisha mbajt mend sikur që i kam mbajt mend ligjet temelore të lëndve tjera. Nisja qe ku e ki [[Historia]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 24 Shtator 2006 10:51 (UTC) Upss!! Ku oshtë dallimi Prallë-Histori. (Të lutem mos ma trego prallen e fakteve por faktet (ligjet)) == Xhelal Ferizi? == Kush eshte ky? Ku punon dhe pse mund te quhet specialist ne histori? dhe ne vecanti per periudhen e Skenderbeut?[[Përdoruesi:129.240.157.90|129.240.157.90]] 24 Shtator 2006 11:53 (UTC) == Në Wiki ka diskutime dhe nuk ka debate == z.Fatos Daci, botuesi i gazetës Dibra, mendon se Gjergj Kastrioti u lind në [[Dibra|Dibër]], më [[6 maj]] [[1405]]. Ai argumenton kështu në një artikull në gazetën [[Shekulli]], të datës [[22 korrik]] [[2006]]. Debatit interesant në Kontaktin e Shekullit, unë i bashkangjis këto fakte në mbështetje të tezës se Skënderbeu është nga Dibra.... Është fakt historik se Skënderbeu u kthye në [[Shqipëria|Shqipëri]] nga [[Beteja e Nishit]], më [[3 nëntor]] [[1443]] dhe me [[10 nëntor]] [[1443]] mbërriti në Dibër.... Ja si e shpjegon [[Marin Barleti]] ardhjen e Skënderbeut nga [[Nishi]]: “dhe në fshehtësinë më të madhe (pasi braktisi fushëbetejën e Nishit, më 3 nëntor 1443) në të shtatën ditë arriti në Dibër”, se “atë vend e njihte dhe e donte shumë Skënderbeu, për besnikëritë dhe trimëritë e shumta dhe të shënuara që banorët kishin treguar për hir të mbretërisë së t’et, [[Gjon Kastrioti|Gjonit]], kur atij i binte në qafë otomani”, prandaj “pothuaj e gjithë rinia, sikur të mos kujdesej për gjë tjetër, i kishte rrëmbyer armët dhe po i shkonte pas Skënderbeut dhe e quajtën shpëtimtar të tyre”. Sipas këtij burimi, Gjoni kishte jetuar dhe kishte luftuar së bashku me dibranët dhe jo me të tjerë. *** [[Fjalori Enciklopedik Shqiptar]], botim i [[Akademia e Shkencave|Akademisë së Shkencave të RPSSH]], veçmas [[Aleks Buda]]: “Më vonë (Kastriotët e [[Hasi|Hasit]] – F.D.) i shtrinë zotërimet drejt Jugut, ku [[Pal Kastrioti]], gjyshi i Skënderbeut, zotëronte fshatrat [[Sinë]] dhe [[Gardhi i Poshtëm]] dhe mandej dy Dibrat”. Pra, në këtë kohë [[Mati]] nuk ishte zotërim i tyre, se Mati është bërë vonë pjesë e principatës së Kastriotëve... [[Gjon Muzaka]], mik dhe bashkëluftëtar i Skënderbeut, në kujtimet e tij, shpjegon bindshëm se Gjon Kastrioti kishte pasur zotërime të tij vetëm Sinën dhe Gardhin dhe se aty e askund tjetër, lindi Skënderbeu: “Ta dini, se zoti i gjyshit Skënderbej quhej Pal Kastrioti, i cili nuk kishte zotërime të tjera veç Sinës e Gardhin dhe prej tij lindi Gjon Kastrioti dhe prej tij, zoti Skënderbej”. Edhe [[Haki Stërmilli]], për historinë e Kastriotëve rreshton gjithë ato argumente bindëse, përse Skënderbeu ishte dibran: [[Kristo Frashëri]]: “Në vitet e para të shekullit XV”: “Duket, se familja e Gjon Kastriotit banonte herë në [[Kastrioti|Kastriot]] e herë në Sinë”, pra në periferi të [[Peshkopia|Peshkopisë]] së sotme. Përsëri, humanisti shkodran, Marin Barleti, thotë se: "jo vetëm Skënderbeu, kur u kthye nga Nishi, në Dibër, i njihte dibranët, por edhe dibranët e njihnin Skënderbeun. Prandaj ai u kthye në Dibër pa luftë, si në shtëpinë e tij dhe qysh të nesërmen, në mëngjes, ai u shoqërua nga qindra dibranë për të marrë me dredhi Krujën”. [[Haziz Ndreu]], studiuesi dhe mbrojtësi fanatik i idesë, se Skënderbeu pa asnjë dyshim është dibran, në librin e tij [[Dibra në udhën e historisë]], shkruan: “I ati i Gjergjit, Gjon Kastrioti, doli më vonë nga Sina dhe u vendos në Kastriot, ku i kishte mundësitë për t'u zgjeruar më shumë me zotërimet e tij. Në krye të fushës së Kastriotit, ndërtoi kullën që përmendëm më sipër. Si më i aftë, Gjoni filloi menjëherë të fusë në dorë tokat përreth, të zgjerojë pronat e tij, ndërsa familjen vazhdonte ta mbante në Sinë. Më vonë, ashtu siç thuhet edhe në histori, ai e shtriu sundimin e tij në krahinën e Dibrës, pastaj edhe në atë të Matit”. Studiuesi [[Rakip Sinani]]: “Princi, Gjon Kastrioti, kishte shtëpi banimi në Sinë, kullë në Kastriot dhe vendbanim në [[Kështjella e Varoshit|kështjellën e Varoshit]], të [[Guri i Bardhë|Gurit të Bardhë]] dhe në [[Kruja|Krujë]]”. [[Flamur Hadri]], [[Prishtina|Prishtinë]]: “Pikërisht, në lagjen [[Shërgjerth]] të fshatit Sinë, lindi më [[1405]] Gjergj Kastrioti Skënderbeu, i cili sipas traditës popullore, u rrit në lagjen [[Çeliasë]] të fshatit Kastriot”. *** Po, kur është shfaqur vendbanimi qytet-kalaja KASTRIOT në Dibër? Të gjithë të tjerët e dinë, që [[Kastrioti]] ekziston (në dokumente) që nga [[shekulli XIII]]. [[Fjalori Enciklopedik Shqiptar]] (botim i Akademisë së Shkencave të Republikës Shqipërisë, viti [[1985]], thotë në mënyrë të prerë, se Kastrioti “në shekullin XIII ishte pronë e Kastriotëve” (zëri “Kastrioti”, fq. 460). Kastriotët u quajtën Kastriotë dhe nuk u quajtën as matjanë, as shtjefnarë. Gjon Kastrioti, thirrej [[Gjon Dibrani]] (dhe nuk thirrej në asnjë rast Gjon Matjani a Gjon Mazrek Hasjani. Prof. [[Kristo Frashëri]], dëshmon se Gjon Kastrioti thirrej Gjon Dibrani, kur shkruan se: “bashkëkohësi i Heroit, R.Volaterrano, e quan të jatin e Skënderbeut, [[Gjon Dibra]] ose Gjon Dibrani”. ([[Flamur Hadri]]-[[Prishtina|Prishtinë]]: “Historia Shqiptare mbi personalitetin e Skënderbeut”, [[Studime Historike]] nr.1, fq.126) Kastriotët janë të pranishëm në Dibër, gjegjësisht në Sinë, që më përpara vitit [[1467]] dhe këtu gjenden të paktën 8 breza, në një hark kohor prej 250 vjetësh… Gjithashtu, [[Hahn]] në librin “[[Udhëtim nëpër viset e Drinit e të Vardarit]]”, në faqen 53, paragrafi I, rreshtat 18,19 e 20, shkruan: “...gjyshi i Skënderbeut, nga ana e familjes së tij, zotëronte në [[Mati|Mat]], vetëm dy fshatra, të cilat quheshin [[Sinja]] dhe [[Gardhi i Poshtëm]] ([[Gardi Poschtere]])”. Si i pari dhe i dyti, thonë ekzaktësisht fshatrat që zotëronin Kastriotët, por gabojnë kur përcaktojnë vendin se ku ndodhen vërtet ata. *** Ja dhe një argument tjetër, ku toponomastika vërteton lidhjet e Kastriotëve me Dibrën: Fshati Kastriot ndodhet 8 km në verilindje të qytetit të [[Peshkopia|Peshkopisë]]. Ndërsa qytet-kalaja e Kastriotit, ndodhet në verilindje të [[Fusha e Kastriotit|Fushës së Kastriotit]], në dy anët e përroit e deri ku mbaron lugina, te mëhalla e [[Përgjegji]]t të sotëm dhe kishte dy mëhallë: [[Çeliasë]] në të djathtë e tjetra në të majtë, ku edhe sot ka themele muresh që quhen “Nures e Troja” ([[Haziz Ndreu]]: "[[Dibra në udhën e historisë]]", fq. 10). Këtu gjendet edhe vendi që vendësit e thërrasin asaj dite e sot, “[[Kulla e Gjonit]]”. Rreth 20 metra më larg, gjendet një arë rreth tri dynym tokë, që quhet “[[Ograja e Gjonit]]”. Ngjitur me kullën, në anën veriperëndimore, është “[[Kopshti i Gjonit]]”. Në mes të tij, është “[[Pusi i Gjonit]]”. Ndërsa, rreth 400 metra më larg, është [[kisha e Kastriotit]]. ([[Haziz Ndreu]]: po aty). Karshi Kastriotit, në të majtë të [[Drini|Drinit]], rreth 6 km, ndodhet sot [[Sina e Poshtme]] dhe 2 km më larg, katundi [[Sinë e Sipërme]]. Në [[Jug]] të dy Sinave, jo më larg se 4 km prej tyre, përmenden vendet [[Gardhi i Poshtëm]] dhe [[Gardhi i Epërm]], ndërsa 6 km në veri të tyre, ndodhet [[Çidhna e Poshtme]]. Këto i ndan [[Lumi i Setës]]. Në mes të Çidhnës dhe dy Sinave, jo më shumë se 5 km në mes të [[Runja|Runjës]], [[Gur-Lura|Gur-Lurës]] dhe [[Maja e Pllanës së Sinës|Majës së Pllajës së Sinës]], mes grykash e thepinash, ngrihet një shkëmb, i padukshëm nga larg, ku ndodhet [[Kalaja e Çidhnës]]. Kjo lidhej me [[Stelushi|Stelushin]], me një rrugë të fshehtë. Rreth kalasë ndodhet [[Kroi i Skënderbeut]], [[Kodra e Topit]] etj. (H. Ndreu - i cituar më parë, fq.10-11) A ka ndokund tjetër brenda kufijve etnikë, një ansambël më të përkryer toponimastik sesa ky; gjithçka brenda një trekëndëshi me brinjë jo më të mëdha se 5 km, ku të jenë gërshetuar organikisht vendqëndresat luftarake, vendndejtjet; kopshti, ara, kroi, pusi, kisha, kalaja dhe të gjitha të lidhura me emrin e Skënderbeut dhe të Kastriotëve. *** Gjergj Kastrioti, ka lindur në Kastriot, në kullën e Gjonit. Dhe, për mua, Gjergj Kastrioti ka lindur më [[6 maj]] [[1405]], atë ditë që shumë treva shqiptare, ndër to, aq më shumë malësi si [[Lura]], [[Çidhna]] e [[Malet e Dibrës]], e festojnë si [[Dita e Shëngjergjit|Ditën e Shëngjergjit]]. Madje, Lura e quan edhe [[Shëngjergji i Skënderbeut|Shëngjergjin e Skënderbeut]]. Unë shpreh habi, sesi deri më sot asnjë studiues, vendas apo i huaj, ndërsa kanë bërë lloj-lloj sajesash për bashkëngjitje, apo shqitje fjalësh, madje disa herë dhe të çuditshme dhe të papranueshme, kurrë nuk kanë thënë se Shëngjergji është [[Festa e Gëzimit të Madh]], e lindjes së Gjergj Kastriotit. Shumëkush Shëngjergjin e lidh me një festë me origjinë fetare, duke thënë se [[Shëngjergji]] qenka festa e një shënjti të krishterë. Jo. Po të analizosh vetëm ritet që zbatohen ndër shekuj për këtë festë, arrin në konkluzionin që Dita e Shëngjergjit nuk ka karakter fetar. Gjatë kësaj dite, askund, në [[Xhamia|xhami]] apo në [[Kisha|kishë]], nuk zhvillohen [[rite]] e [[ceremoni]] fetare, siç ndodh në ditë të shënuara fetare të tjera si, [[Dita e Bajramit|Ditën e Bajramit]], të [[Krishtlindjet|Krishtlindjeve]] apo të [[Pashkët|Pashkëve]]. Zakonisht, në këtë ditë të shënuar bëhen vetëm lojëra të ndryshme popullore, që në ndonjë krahinë si, në [[Kala të Dodës]], kjo lojë zhvillohet në formë beteje ushtarake, kur djemtë e një fshati u bëjnë karshillëk djemve të një fshati tjetër dhe ndeshen me gurë, të cilët i hedhin larg me [[hobe|bahe]] të bëra prej tyre me penj [[leshi]]. Në ditën e Shëngjergjit, njerëzit ngrihen më herët se ditët e tjera, ndezin zjarre të mëdha (mënyra këto tradicionale të shprehjes së gëzimit, sepse asokohe njerëzit nuk kishin as pushkë e as top, nuk kishin as fishekzjarre). Në Ditën e Shëngjergjit, tundin qumështin më të parë dhe sa më herët, etj. Gjithashtu, [[Dita e Shëngjergjit]] nuk koincidon me asnjë riciklim natyror, siç ndodh me [[Dita e Verës|Ditën e Verës]], me [[Dita e Sulltan Novruzit|Ditën e Sulltan Novruzit]] apo të [[Shënmitri|Shëmitrit]], etj. Pra, ky Shëngjergji ynë, nuk është as Shëngjergj fetar e as Shëngjergj natyror. Atëherë, me siguri, mbetet ditë e shënuar e për një figurë të madhe, siç është Skënderbeu. == Botohet libri më i fundit "Skënderbeu i vërtetë" nga z. Fatos Daci == Së fundi, sot me datë 21 mars 2009 është botuar libri më i fundit mbi Heroin Kombëtar nga Fatos Daci "Skënderbeu i vërtetë" (2009), një studim dhe analizë historike, që fokusohet sidomos mbi vendlindjen, origjinën apo datëlindjen e Gjergj Kastriotit, duke kritikuar një diversitet të paqëndrueshën hipotezash mbi këto fakte e duke i qartësuar ato. Shih: [[Veprat_kushtuar_Sk%C3%ABnderbeut]] == Shqipëri apo Arbëri? == Ashtu siç tregon historia, fjala Shqipëri krijohet pas Gjergj Kastriotit. Pra nuk mund të thuhet ai u kthye në Shqipëri, por u kthye në Arbëri. Mendoj se fillimi i artikullit ka disa probleme mbi këtë çështje. Do ishte më mirë të përdorej fjala Arbëri, sesa Shqipëri. Çeshtja pse i mbajti briret e dhise si sombol ne perkrenare qe lidhet me betejen e pershkruar ne artikull (dhite me pishtare te ndezur) duhet te rishqyrtohet, sepse eshte qesharake, por edhe pasiqe simboli "briret e dhise" eshte bartur ne perkrenare EDHE PARA SKENDERBEUT. marim nje si skifter te forte💜 marim njek si krenarija jone marim nje si endrat marim nje si nata e erret marim nje si dielli i nehte marim nje era e ftohte marim nje si rete e errta I shtojme nje ne fund dhe ja ku del madheshtori SKENDERBE == Titërim i Gabuar == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Titulli i artikullit biografik të një personi, figure të rëndësishme kombëtare shqiptare, i bazuar në tituj ushtarakë, grada apo nofka. A nuk do duhej që emri i tij i plotë i lindjes të shfaqej si titull i artikullit për të? Dhe më pas, në paragrafin e pare të tekstit të përmenden të gjitha emërtimet alternative, si në të gjithë artikujt e tjerë, nofkat apo emrat alternativë pas atij të lindjes..?<br/>Po të ishte në fuqinë time, do e lija emrin origjinal. Dhe do ta mbroja titullin që të mos mund të vandalizohej më tej me të.<br/>Si mendon ti, si do të veproje në këte rast?.<span id="Leutrim.P:1728087686156:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 tetor 2024 02:21 (CEST)</span> :[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], eh, kjo është një çështje që nuk i jam i sigurt. Për shembull, si do të vepronim për Aleksandrin e Madh apo mbretër të ndryshëm mesjetarë si Luigji XVI? Do t'u vinim të gjithëve emrin e plotë origjinal? Si do të vepronim për artistët si Unikkatil, Madonna apo Lady Gaga? Do t'u vinim përsëri emrin origjinal?<span id="Klein_Muçi:1728115713647:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 tetor 2024 10:08 (CEST)</span> ::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Kjo eshte me e logjikshme ne kuptimin enciklopedik, ku saktesia eshte e rendesishme, personalisht e qmoj me shume emrin e vertete, dhe nofkat i shoh si nje lloj fshehje identiteti ose dezinformimi, ose ikje nga identiteti i meparshem, ne nje far forme "Unikatil" eshte me shume nje markë sesa emer. Nese e shihni me te arsyeshme per lehtesi perdorimi apo gjetjeje te artikullit, i leme si te thoni ju qe eshte me mire.<span id="Leutrim.P:1728149543003:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 tetor 2024 19:32 (CEST)</span> :::[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], jo, unë jam i lëkundur për vete. Thjesht po të njihja me kompleksitetin e çështjes, për të thënë që rasti është pjesë e një fenomeni më të gjerë.<span id="Klein_Muçi:1728151148597:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 tetor 2024 19:59 (CEST)</span> ::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Sigurisht qe nje standardizim i njejt per te gjitha rastet nuk do te funksionoje. Besoj qe duhet ta diskutojme edhe kete ne kuvend, ne cilat raste si te veprojme!, qe te mos bejme laramani te titujve te artikujve.<span id="Leutrim.P:1728159295793:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 tetor 2024 22:14 (CEST)</span> :::::@[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]], <br/>Perceptimi yt bazohet ne individin, p.sh. nese disa persona do e kene vulen e tyre siq thua ti, kjo do na nxirrte jashte standardizimit (nese e aplikojme tek te gjithe emrin e lindjes, dhe ti thua se dikush paska vulen me ate emer..). Ne po flasim per dukurine, jo per rastin ne fjale. Menyra jote e komunikimit me terma si 'woke', nuk me pelqen aspak. Nuk po e zbulojme ujin e nxehte, as rroten. Nuk ka rendesi a jam une dakord apo jo, bota ekziston ne thjeshte adaptohemi. <br/>Mbase atij ashtu i jane servuar rrehanat, nuk do te thote qe e ka zgjedhur ate forme prezantimi. Ky eshte diskutim i hapur dhe mund ta diskutojme ne kuvend me gjere (po flasim per te gjithe artikujt e WikiSq, jo vetem kete artikull..).<br/>Mendimi im personal eshte qe 'Skendo'-Skender-Beg-Kolonel-Gjeneral jane terma qe perdoren per grada ushtarake, dhe mendova se do te ishte mire si simbol i krenarise kombetare te mos turkofikohet emri i tij ne boten shqiptare (ne nuk po e zhdukim termin skenderbe, thjesht po i japim perparesi emrit shqiptare), edhepse eshte pjese e karrieres ushtarake, emri shqip qe e kishte qysh ne lindje flet per origjinen e tij. Nuk po tentoj ta ndryshoj per arsye nacionaliste, por me qellim te ruatjes se trashegimise historiko-kulturore shqiptare. Ishte thjeshte nje mendim, pasi nuk ka nje rregull te shkruar per kete problem ne kete moment. <br/>Gjate kohes se sherbimit te shqiptareve ne ushtri te huaja si: ne ushtrine popullore jugosllave, nofka te ndryshme iu jane vendosur shqiptareve gjate historise, nuk do te thote se ne si shqiptare i pranojme ato terma dhe ju drejtohemi me terma te huaja njerezve tane, te cilat nofka shpeshere kane konotacione ofenduese.. Prandaj ne duhet te kemi nje qasje me pro-shqiptare ne kete qeshtje, dhe jo ti japim perparesi termave te huaj, qe e hap nje kuti te pandores me pas kur te behet fjale per artikuj te tjere.<br/>Nese nuk ju pelqen ideja, sigurisht qe une do pajtohem me vendimin e udheqesise te wikisq mbi kete qeshtje.<span id="Leutrim.P:1728201358622:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 tetor 2024 09:55 (CEST)</span> ::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] po kur per vete figuren titulli jo vetem s'ishte as i papelqyer, as i huaj, por madje e perdori ne komunikime zyrtare e edhe kur iu celebrua memoria e tij ne boten perendimore - po me ate llagep - nuk e quajti kush ''te huaj'' atehere per çfare po flasim? Ndaj po te them qe je <nowiki>''woke'' sepse do te higjenizosh historine nga ndjesi te vonuara, kur as vete figura s'kishte dert nga fakti qe ishte '''produkt'''</nowiki> i botes turke, se paku nga ana akademike e ushtarake. [[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 14 tetor 2024 19:23 (CEST) :::::::[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]], e kam lexuar kete koment me pare, por nuk po arrija ne nje perfundim per t'u pergjigjur tutje. Keshtuqe perceptimi e interpretimet e gjithsecilit jane te ndryshme. Gjitha te mirat.<span id="Leutrim.P:1732833478271:DiskutimFTTCLNSkënderbeu/Arkivi_1" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 nëntor 2024 23:37 (CET)</span> == Përmbajtje për trajtim == === Religjioni Orthodoks i Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu === Jeta dhe Vepra e Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu ështëshumë e njohur si brënda vendit ashtu dhe jashtë vëndit tonë në Europën Perëndimore , në Europën Lindore si dhe në vëndet fqninjë me në. Dihet fare mirë se si Heroi ynë Kombëtr mbrojti për 25 vite me rradhe vëndin e tij nga invazioni Osman, Arbërinë dhe Epirin, me heroizmin e tij dhe trimërinë e popullit trim dhe liridashës nga i cili e kishte origjinën, duke i prerë hovin këtyre hordhive osmane islame për të pushtuar vëndet e krishtera dhe për të realizuar shkatërrimin e Krishtërimit. Heroi ynë Kombëtar Gjergj Kastrioti mbetet ende një figurë jo e plotë përsa i përket origjinës, religjionit të tij, dhe të familjes së tij, përsa i përket vëndit të varrit të tij dhe ngjarjeve të tjera të cilat kanë lidhje me fatin e familjes dhe fisit të tij që i dha historië së Shqipërisë së sotme Flamurin Kombëtar identitetin e veçantë në raport me fqinjët, por gjithashtu është një nga figurat më të dashura dhe shumë e nderuar nga populli shqiptar dhe i shqiptarëve në trojet jashtë vendit por dhe atyre të diasporës. Origjina e Familjes Kastrioti Për herë të parë sipas literaturës boërore dhe asaj të vëndit, emri Kastrioti është hasur në disa dokumenta historike në vitin 1368, në të cilin një individ me mbiemrin Kastrioti ishte Kefale në Kaninën e Vlorës së asaj kohe http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675. Një nga përfaqësuesit ligjorë të Gjergj Kastrtioti –Skënderbeu Andrea Ëngjëlli nga familja e Ëngjëllorëve të qytezës që nuk e gziston sot më-Andrea Ëngjëlli në Gjenealogjinë e shkruar prej tij familje Kastrioti jep si paraardhës të familjes Kastrioti, personin me emrin Konstandin Kastrioti i cili pati një djalë që e quajti Pal (ose Gjergj) Kastrioti i cili njihet në histori si pjesmarrës në koalicionin anti-osman në luftën e vitit 1389 në fushën e Mëllënjave, përkrah Car Llazarit të Serbisë, luftë në të cilën mbeti i vrarë Car Llazari; sidoqoftë më pas, Pal Kastrioti mori pjesë si vasal i Sulltanit në betejen e Ankarasë në vitin 1402. Pal Kastrioti pati tre djem Konstandini, Aleksi dhe Gjoni. Ky i fundit është i jati i Gjergj Katrioti Sknëderbut. Aleks Kastrioti zoteronte tre fshtara sipas të dhënave nga një dokument vendikas,. Konstantin Kastrioti ëas protovestiar (titull fisnikërie bizantin) of Sina (Serina) prane Durresit. Sipas nje dokumenti venecian i zbuluar nga Karl Hopf, titulli i tij ishte Lord i keshtjelles se Serinae apo Cerunje. ose i Krujes. Pal Kastrioti zoteronte Gardhi e Poshtem dhe Sinjen. Djali i tij Gjon Kastrioti (vdekur † 1437), u be Lord i Matit dhe u quajt ndryshe edhe Gjon Dibrani. Biri i Gjonit, Gjergj Kastrioti ( lindur më 6 maj 1405 – vdekur †17 janar 1468) eshte Heroi yne Kombetar i cili mbrojti Krishterimin nga Osmanet-turq, deri sa vdiq. Sipas të dhënave të mbledhura nga Mutafa Kruja (ish kryeministri shqiptar i viteve 1940 gjatë pushtimit gjerman), tek libri i tij "Antologji historike" ai, u përpoq që t’i plotësonte këto dëshmi duke formuluar këtë ide, e cila përsëri mbetet hipotetike. Sipas tij, pas kështjellarit të Kaninës, emrin e të cilit nuk e dimë, vjen Kostandini, i cili ishte një tjetër Kastriot, kushëri ose vëlla i tij. Pas këtij vjen Pali dhe si pasardhës i tij Gjoni. Kurse autori Kabashi, përmënd se ermi Kastriotinjihet pas vitit 1394 dhe sipas tij e ka origjinën nga Kastrati i Hasit (sipas një burimi osman) Sipas Malcolm, Kastriotet vijne nga Kosova Perendimore, me mbiemrin bizantin Castro (keshtjelle). Marin Barleti për origjinën e Kastriotëve, shkruan ne latinisht: "auctores gentis Castriote ex Aemathia nobili ortu fluxisse ..." , që do të thotë: ``Nese kjo eshte e vertete themeluesit e familjes Kastrioti vijne nga nje familje fisnike te Emathia``.(http://ëëë.archive.org/stream/historiadeuitaet00barl#page/2/mode/2up doën right). Fisnikeria e Familjes Kastrioti Sipas disa të dhënave,Familja Kastrioti nuk ka patur histori Fisnikerie. Fisniku i pare permendet në hstori është Pal Kastrioti i cili kishte ne zoterim Sinja (or Sina, Sinë) dhe Gardhi i Poshtëm, apo Gardhishta të cilat duhej të jënë në zonën e Dibër –Peshkopisë. Aktualisht sot gjëndet fshati Sinë kurse Gardhishta ose Gardhi i Poshtëm nuk është gjëndur ku ndodhetnga arkeologët dhe historianët deri në ditët e sotme. Pr në vitin 1368 egzistonte nje individ me mbiemrin Kastrioti i cili ishte Kephale (koka ose qeveritar i një province të vogël) i Kaninës, por që ishte në zotërim të dy fshtrave të Sinja dhe të Gardhit të Poshtëm në zonën e Dipër-Peshkopisë së sotme. Në shekullin e XIV-XV, Familja e Kastriotëve përbëhej nga këta persona: Pal Kastrioti– kishte titullin "segnior de Signa et de Gardi-ipostesi" (Sina(Albanian: Sinë) and Loëer Gardi (Albanian: Gardhi i Poshtëm)). Aleksa Kastrioti - Lord i tre fshtarave Konstantin Kastrioti - Lord Lord i keshtjelles se Cerujes (Latin: dominus Serinae) ose i Krujës. Gjon Kastrioti († 2 maj 1437), u martua me Voisava Tripalda (†1405) Dhe kishte nëntë fëmijë dhe disa nipër: 1.Reposh Kastrioti- († 1431) 2.Stanisha Kastrioti- (†1445?); Hamza Kastrioti- († 1460?) i biri i Stanishes 3.Konstandin Kastrioti ? 4.Mara Kastrioti, martuar me Stefan i Crnojević, varrosur ne Manastirin e Kom-it, Mal i Zi. 5.Gjergj Kastrioti (Skanderbeg) – Heroi Kombetar (6 May 1405 – 17 Janar 1468); Ottoman subaşi i Krujë, sanjakbey of Dibra, Organizator dhe Komandant i Lidhjes se Lezhes, dhe vasal i Mbretit te Napolit pas 1451. Biri dhe nipërit e stërnipërit e tij, janë: Gjon Kastrioti iI- Kont i Soletos, martuar me Jerina Branković, bija e Mbretit serb Lazar Branković. Fëmijët e djalit të Skënderbeu t- Gjon Kastriotit të iI:Constantine (d. 1500), Peshkop i isernia (njohur nga viti 1498 Ferrante vdekur 1561), Duka i San Pietro in Galatina, Maria (vdekur 1569), Giorgio Ushtarak venecian (i njohur nga vitet 1499–1501 vdekur 1540) 6.Jelena Kastroti– martuar me Pavle Balšić 7.Mamica Kastrioti martuar me Musachio Thopia in 1445 8.Angelina Kastrioti, martuar me Vladino Arianiti 9.Vlajka Kastrioti, martuar me Gjin Musaka, martesa e dyte me Stefan Strez Balšić me te cilin kishte dy djem: ivan Strez Balsha (iç), dhe Gojko Balsha (iç) Figura e Vojsava Tripalda –Kastrioti. Nëna e Gjergj Kastrioti -Skënderbeut Përsa i përket figurës së nënës së Gergj Kastrioti-Skënderbeu, Vojsava Tripalda nga Pollogu. Shumë studiues nuk bien dakort për origjinën e saj në se ishte arbër-epirote që banonin në Maqedoni apo ishte me origjinë serbe madje disa thoë bullgare me emrin Vojisllava. Zyrtarisht kishte këtë origjinë familjare. Vojsava Kastrioti-Tripalda- Orthodokse-bizantine. • Voisava Tripalda (lindur? në Pollog - vdekur në 1405 • Voisava -Volislava, e njohur si gruaja e Gjon Kastriotit me te cilin pati 9 femije. • Prinderit: Grgur Golubić (Brankovic) dhe e jema Teodora. • Bashkeshorti: Gjon Kastrioti • Femijet: Mara, Elena, Mamica, Vllajka, Angjelina, Stanisha, Reposh, Gjergj, Konstandin, • Nipi: Gjon Kastrioti iI • Gjyshi: Branko Mladenović Si perfundim, Petrovski hedh dhe nje te dhene gjenealogjike qe vijne nga dokumentat zyrtare te asaj kohe flitet per Grgurin e Panjohur ose Grgur Brankoviqin e ku rezulton se bashkeshortja e ketij Grguri quhet Todora. Me pastaj, therritet dhe nje informacion tjeter sipas nje shkruesi te nje manastiri i bere ne vitin 1371, Krale Marko jetonte me Teodoren, gruaja e Grgurit. Dhe me kete te dhene mbyllet dhe kapitulli mbi Vojsaven, me pretendimin qe Todora eshte e jema e saj. Sipas studiuesit dibran Hilmi Sadiku në studimin e tij ai pohon se Andrea Engjëll Flav Komneni e nxjerr Vojsava Kastriotin nga familja e Muzakajve. Po në këtë punim të tij rreth përkatësisë etnike të Vojsavës thuhet se Kostandini, djali i Gjon Muzakës, mbështetur në gjenealogjinë që i dërgoi Andrea Engjëll Flav Komneni i bëri një shtesë kronikës së të atit (Gjonit), për t’ua lënë pasardhësve në të cilën thuhet: ”Vojsava jepet e bija e Momcinit, që u bë shoqja e Gjonit, të cilëve u lindi Gjergj Kastrioti”. Kostandin Muzaka princin e Pollogut na e paraqet të kombësisë arbërore e për pasojë e të njëjtës etni rezulton edhe e bija e tij Vojsava.(http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/79714-Etniciteti-i-Vojsaves/page5). Autori tjetër, Johann Georg von Hahn (1811–1869), thote se Vojsava ishte nga familja e Branai e fisit të Vrana Konti. Autori ynë Fan S. Noli(1882–1965), permend se Vojsava vinte nga Familja Muzaka. Historiani Oliver Schmitt (b. 1973), historian austriak thote se Vojsava vinte nga familja Brankovic dhe ishte serbe e afert me Mara Brankovic. Boban Petrovski (b. 1972) historian maqedonas, thote se Vojsava Tripalda nga Pollogu ishte e bija e Gergur Brankovic, apo edhe e Vuk Brankovic. Strashimir Dimitrov (1892–1960), historian Bulgar, thote se Vojsava ishte e bija e nje bojari bullgar nga Maqedonia. Religjioni i Familjes Kastrioti. Duke qënë një fisnik i rangut jo të lartë, më i pari i familjes Kastrioti Konstandin Kastrioti ishte një Pronar i një zone në Dibër-Peshkopi por edhe Kephale i Kaninës rreth vitit 1362, kohë kur Arbëri dhe Epiri ishin në sundimin e Mbretërimit serb i cili ishte në fundin e tij. Për këtë arësye sipas Linjës së Theodosit, kjo pjesë e pronave të Kastriotëve por edhe e princërve të tjerë ishin nën juridiksionin religjioz të Konstandinpojës kryeqytet i Perandorisë së Bizantit. Feja zyrtare e këaj Perandorie të lindjes pra edhe e popujve nën zotërimin e kësaj Perandorie, ishte Orthodokse Bizantine që ne vetvehte përbëhej nga nën religjionet Sllavo-Orthodokse-Bizantine por dhe Orthodokse Bizantine. Ashtu si e kishte dhe mbiemrin kjo Familje ishte tërësisht orthodokse por për arësye politike dhe dhedetyrimeve për shkak të humbjeve në luftë apo dështimeve në biznes, Gjon Kastrioti nipi i Konstandin Kastriotit dhe biri i Pal Kastriotit- Gjon (Jovan apo ivan) e ndërroi sa për sy e faqe fenë: - Pëprara vitit 1407, pra që nga viti 1368 që njihen Kastriotët, Familja Kastrioti ishte me origjinë Orthodokse byzantine, - Nga vitit1407—1410, ai personalisht u bë roman-katolik, nga halli për shkak të problemeve tregtare me Venedikun , - Nga viti 1419-1426 Gjon Kastrioti i u rikthye origjëns orthodokse për shkak të një aleance me Despotin serb Stefan Lazareviç - Nga viti 1431- u kthye në islam, nga halli sepse Sulltani i mori të bijtë peng. - Ne vitin 1437 ai vdiq dhe u varros në Hilandar, Mali Athos në Kishën e Shen Gjergjit në një varr afër të birit Reposh Kastriotit i cili vdiq si murg po aty në Hilandar, Mali i Shënjtë, në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Pra Feja e Gjon Kastriotit dhe e Vojsaves bashkëshortes së tij ishte Orthodokse, por ne momente delikate mareveshjeje politike vetëm Gjoni e ndërroi fenë sa per sy e faqe, fene ne islam apo ne katolik, por u varros si nje Orthodoks i mire ne Manastirin Hilandar se bashku me njerin nga djemte e tij Reposh Kastrioti (https://ëëë.flickr.com/photos/ben_bellaja/6877308414). Religjioni Krishterë Orthodoks i Heroit tonë Kombetar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu Para se të argumentojmë Religjionin e krishterë orthodox e ritit bizantin të Familjes Kastrioti dhe të vetë Heroit tonë Kombëtar po japim disa karakteristika të veçanta: Gjergj Kastrioti - Skanderbeg lindi ne fshatin Shëgjerth, fqinje i fshatit Sinë, krahina Dibër, më 6 maj 1405. (vdiq Lezhe 17 Janar 1468). Disa autorë e përshkruajnë Heroin tonë Kombëtar: Skenderbeu kishte edhe keto karakteristika --Kishte sy jeshile, dhe kur luftonte kafshonte buzen e poshtme aq sa i ridhte nje vije gjaku e cila jepte pershtypjen sikur ishte i plagosur dhe ishte teper i gjate---Sipas nje studimi te studjuesve suedeze Gjergj Kastrioti mund te ishte deri 1m98cm i gjate. -Ndersa studjuesi italian Paolo Peta thote se : "...nje stermbese e Skenderbeut ishte shume e gjate dhe e fuqishme fizkisht, gje qe tregonte se ajo trashegonte nga stergyshi fizikun e tij....“ (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) -Pagezimi eshte bere ne Diber sipas ritit orthodox. -U mor peng si nizamë pas thyerjes së të atit nga Sulltan Murati më 1421 dhe u dërgua në oborrin e Sulltanit në Adrianopojë. Në rradhë të parë, religjioni i Heroit tonë kombëtar pa dyshim mbetet i krishterë orthodox-bizantin. Kjo bazohet kryesisht në Fenë e Babait dhe të Nënës së tij, në Fenë të gjyshit Pal dhe e Stërgjyshit të tij Konstandin, e cila ishte e krishterë orthodokse-bizantinë pra e ritit të krishterë orthodox –bizantin (përfshi dhe atë sllav). Në rradhë të dytë, religjioni orthodox bazohet në emrat e vëllezërve dhe motrave të tij dhe të fisit të tij dhe në martesën e tij me Donika Arianit Komneni, bijën e Gjergj Arianitit dhe motra e Angjelina Arianiti (Shënjtorja e Serbisë), Skënderbeu u kurorëzua në martesë me Donika Arianitin në altarin e kishës së Shën Marisë të manastirit të Ardenicës, në 26 prill 1455. Lorenconi lexoi në bibliotekën e manastirit aktin e kurorëzimit të Skënderbeut në një nga kodikët e tij në vitin 1930. Këtë fakt e përmend në kujtimet e tij edhe peshkopi i Kishës Ortodokse. autoqefale të Shqipërisë, irene Banushi, i cili vitet e fundit të jetës i kaloi në këtë manastir Në rradhë të trete, shikohen se simbolet dhe Stema e Familjes dhe e Principatës Kastriotëve, janë të religjionit Orthodoks,si Flamuri me një shqiponjë me dy krerë të tipit të Perandorisë Bizantine me krahë të hapura, me kurora mbreërore në cdo kokë shqiponjë dhe me një yll çifut. Gjithashtu këtu futen edhe vula e tij personale me Perëndeshën Leda dhe Mjelma që personifikon Zeusin, dhe Përkrenaren e tij që ka Dhinë Amaltea që ushqeu Zeusin pra simbole të Epirit. Të dy këto simbole të fundit kanë origjinë pagane por njihen se këto zona mbeten të krishtera orthodokse Në rradhë të katërt, vijnë pohimet e vetë Gjergj Kastrioti-Skënderbeut në disa korrespondenca me Papën, Princin e Tarantos e të tjerë. Një nga këto pohime është letra e famshme e Gjergj Kastriotit Skënderbeut Proncit të Tarantos më 31 tetor 1460: ``Pervecse ju perbuzni popullin tone dhe e krahasoni arberit me delet, dhe sipas zakonit tuaj kur na permendni ne na kujtoni duke na ofenduar, por ju nuk keni asnje ide te rraces tone. Te paret tane ishin Epirotet prej nga eshte Pirro forcen e te cilit e kujtojne romaket. Ky Pirro te cilin Taranto dhe dhe shume zona afer saj u munden nga ushtria e tij, por une nuk do flaas per Epirotet.Ata jane shume me te fuqishem se ju tarantinet , qe jeni nje specie e lindur vetem per te peshkuar. N.q.se ju desheroni te thoni qe Arberia eshte pjese e Maqedonise une e pranoj qe shume nga te paret tane ishin fisnike te cilet shkuan deri larg ne indi ne udheheqjen e Aleksandrit te Madh dhe shpartalluan gjithe ato ushtri dhe kapercyen veshtiresi te pabesueshme. Ja, keta jemi ne te cilet ju i quani dele. Por natyra e gjerave nuk ndryshon. Perse ushtaret tuaj ikin me vrap perballe ketyre qe je i quani dele?``. (http://breziiri.com/brezi/?p=30628) dhe http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut Fan S. Noli ka mbrojtur mendimin se ivan/Jovan Kastrioti ka qenë "ortodoks grek" [angl. "a Greek Orthodox"] prej vitit 1419 deri më 1426 si "aleat i Stefan Lazarevicit të Serbisë"18. Ducellier i nuk ka nguruar ta pohojë se Kastriotët "janë me siguri ende ortodoksë në shek. XV"19. Tani së fundi edhe Petta e thotë shtjellimisht se "Kastriotët ishin historikisht të lidhur me Kishën ortodokse"20. Prania në Oborrin e Skënderbeut e (Shën) Nifonit dhe Zaharias përforcon edhe dëshminë e Mauro Orbinit sa përket ortodoksizmin e Skënderbeut. Në Mbretëria e sllavëve sot gabimisht të quajtur skiavonë (1601) Orbini tregon episodin në të cilin Giovanni di Capistrano ja, legat i Papës për organizimin e kryqëzatës, përpiqej t'i mbushte mendjen Skënderbeut që të bëhej katolik. Kastrioti i përgjigjej kështu: "Unë kam jetuar nëntëdhjetë vjet [sic] me këtë mendje, që prej më të mëdhenjve qysh fëmijë në shpirtin tim m'u pat mbresuar; dhe populli im, ndonëse kam qenë fatkeq, më ka mbajtur gjithnjë për të dijshëm; tani ti do të doje që, kur të më shohin të ndërruar, të pandehin se unë, i rënduar nga vitet, e paskam humbur mendjen dhe, si thuhet në gjuhë popullore, qenkam bërë matuf; unë më parë lë jetën time, se të ndahem nga traditat e paraardhësve të mij"21. Sipas Marin Barletit, Skënderbeu ka deklaruar se, “unë jam pasardhës i Pirros së Epirit”. në veprën e tij thotë se Skënderbeu i referohej shpesh origjinës së Pirros. Në rradhë të Pestë, argumenti kryesor janë patriarkët orthodoksë qënjëri nga ata ishte At shpirtëror i Gjergj Kastriotit. Këta ishin: Shën Nifoni, At Zaharia dhe Peshkopi i Krujës Stefan i cili carej nga Peshkopata e Ohrit. historianët vërejnë praninë, përkrah Skënderbeut, të një murgu athonit (ortodoks) të quajtur Zaharia, të cilin Skënderbeu e paskësh bërë “at shpirtëror të vetin” (Plasari e thekson këtë, duke u mbështetur te Jorga dhe Beduli); Tjetri ishte Nifoni, patriarku i mëvonshëm i Konstandinopojës dhe shenjtori i ardhshëm i Kishës ortodokse, “u hirotonis prift me bekimin e arkiereut të qytetit të Krujës”, vëren ky autor.(``Skënderbeu, një histori politike``, e Aurel Plasarit (Instituti shqiptar i studimeve “Gjergj Fishta”, Tiranë 2011); ``Skënderbeu, jeta dhe vepra``, e Kristo Frashërit (Botimet Toena, Tiranë 2002). Shën Nifoni ishte patriark i Kostandinopojës,vëllami i Skenderbeut. i biri i një shqiptari nga Dalmacia dhe një grekeje nga Morea. Nifoni eshte bere prift pikerisht ne Kruje, pas ardhjes se Skenderbeut me 1446. Ai ka pasur marrdhenie dhe lidhje te ngushta me Skenderbeun. Sipas disa dokumenteve, Shen Nifoni (vdekur me 1508),dhe Shen Zaharia se,erdhën në “Krujë” dhe pushtetari i vendit, Gjergj Skënderbeu, i pranoi ata në çdo nder dhe shpresëtari, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për famën e tyre. Pasi i mirëpriti me gëzim të madh, i mbajti pranë vetes në pallatin e tij mbretëror, ndërsa Zaharian tepër të urtë e bëri atin e tij shpirtëror ”. Kjo është një dëshmi e qartë se Gjergj Kastrioti ishte orthodhoks, ndryshe nuk kishte si ta bënte Zaharian atin e tij shpirtëror, rrëfyesin e tij. Dhe as Zaharia nuk do të mund të pranonte në asnjë mënyrë të kishte si fëmijë shpirtëror në misterin e rrëfimit një jo-orthodhoks. Madje, duke pasur parasysh mospranimin nga ana e dy murgjve të Sinodit të Firences, vështirë se do pranonin të qëndronin pranë një sundimtari romano-katolik. Do të ishin në kundërshtim me veten e tyre, pikërisht ata për këtë arsye ishin shpërngulur dhe udhëtonin për të predikuar qëndrueshmërinë në Orthodhoksi. Nga ana tjetër, a do mundej një mbret të priste, madje “në çdo nder’ dhe shpresëtari”, ata që kundërshtonin besimin e tij? (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut). Si burim dore së parë për jetën dhe veprimtarinë e Shën Nifonit shërben Jeta dhe punët e Shenjtërisë së tij atit tonë Nifon, patriark i Carigradit [Kostandinopojës]. E njohur shkurt si Jeta e Shën Nifonit, ajo u shkrua në shek. XVI nga kryeigumeni Gavriil, që ishte protos i Malit të Shenjtë (Athos) Po simbas Jetës, Zaharia me nxënësin e tij të ri dhe murgj të tjerë për t'u ikur turqve u strehuan për një kohë në Arbëri, në Oborrin e Skënderbeut: "Dhe Zaharia me Nifonin, si ndenjën pak kohë atje [në Ohri], deshën të venin në vendin e Askulunit [ose Askalonit] edhe me ta u bashkuan shumë të tjerë. Dhe u nisën nga Justiniana disa nga stereja, të tjerë me anije dhe mbërritën në një qytet me emrin Draç [Durrës], që është në vendin e Askulunit dhe së andejmi u ngjitën në qytetin e Krujës, që është prej Draçit rreth 6 milje. Edhe vajtën te Gjergji qeveritar i Arbërisë, që i thoshin Skënderbe, dhe i pranoi ai me gëzim të madh e me dashuri, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për jetën e tyre, që ta ketë [Zaharian] at shpirtëror dhe mësues dhe edukues për të gjithë njerëzit dhe përftues të shpëtimit të të gjithëve, ndërsa Nifonin, me bekimin e kryehiereut të qytetit të Krujës, e bëri prift atje, duke e hirotonisur si edhe vetë kryehiereun i lumi patrik Nikodim". (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeu). Duket se nuk qëndruan shumë vjet në Krujë, sepse ra Konstandinopoja (1453) dhe pasoi një periudhë paqëndrueshmërie, e mbushur me trazira dhe ata u fshehën në një mal (pas vdekjes së Skënderbeut?!). Pastaj shkuan në Ohër, ku Zaharia u bë kryeprifti i tij, ndërsa shën Nifoni, pasi i mori bekimin, udhëtoi për në Malin e Shenjtë, ku tashmë i kishte paraprirë fama e tij. Nifoni dëgjoi se në qytetin e Nartës ishte një mësues i madh shpirtëror, i quajtur Zaharia, i cili kishte ardhur nga Mali i Shenjtë. Zaharia filloi ta mësonte Nifonin për rregullat e jetës murgjërore të Malit Athos dhe për doktrinën e besës orthodhokse. Shumë shpejt fama e shenjtit filloi të përhapej kudo. "Jo mbas shumë kohe u ngritën turqit nga Lindja dhe pushtuan të gjitha viset nga Perëndimi, pikërisht deri në detin e Oqeanit dhe deri në Arbëri edhe gjithçka që gjenin e thernin, e plaçkisnin dhe e digjnin. Ndaj njerëzit iknin nga të mundnin. Ndërsa etërit e lumë [Zaharia dhe Nifoni] lanë Arbërinë dhe erdhën së rishti në qytetin e madh të Ohrisë"12. "Si vdiq Nikodimi i Justinianës, at Zaharia u bë me pahir patrik i të gjithë bullgarëve, serbëve, arbërve dhe viseve të tjera [...] por perandori turk e hoqi nga froni, ndaj dhe Zaharia e la fronin dhe vajti në Carigrad [Kostandinopojë] së toku me birin e tij shpirtëror Nifon"13. Në Krujë nuk e gjente dot një të tillë, mbasi aty "... nuk kishte as priftërinj, as djakonë latinë [katolikë]"24. Si e ka vënë re Marinescu: "Do të ishte kjo edhe një provë më shumë se popullsia e qytetit [të Krujës], kryepeshkopi Stefan i përmendur më 1451 dhe Skënderbeu ndodheshin në dëgjesën e Kishës ortodokse"25. Tani nga "historia" e Zaharias dhe Nifonit kuptohet që Kruja ishte, ende në shek XV, episkopatë ortodokse me një episkop të sajin dhe se nuk ishte shufragane e Metropolisë së Durrësit, sikundër është pohuar shpesh, por varej nga Kryepiskopata e Ohrisë. Jorga e ka shënuar shtjellimisht këtë duke folur për Nifonin: "Mandej ai vajti në Oborrin e të famshmit Skënderbe, mbrojtësi i krishterimit në Arbërinë e lirë, e cila varej [kishërisht, A.P.] po prej Ohrisë"27. E ka mbështetur këtë edhe Beduli, jo vetëm për Nifonin, por edhe Zaharian, duke shtuar argumentin: "po të kemi parasysh se u ngarkua me misionin e atit shpirtëror gjatë qëndrimit të tij në Krujë, mision i cili kërkonte të dije gjuhën e popullit për ta kryer". Në rradhë të gjashtë, Varrimi i babait të tij Gjon Kastriotit dhe Reposh Kastrioit në Malin Athos në Hilandar tregon se ritet familjare ishin të Krishtera Orthodokse bizantine. Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishte manastirit. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 "Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte", edhe shkoi ne Malin Sinai,(?) ku edhe vdiq si mur Pra gjënden aty: Varri i Reposh Kastriotit ka epitafin: Reposh Kastrioti –Dux illyricum (vdekur 1431) Dhe në sllavishten e vjetër: Nje nga afreset ne Hilandars shkruhet: »Prestavi se rab' božii Repoš', douks' ilirskii, 6939«. Varri i Reposh Kastriotit (ndoshta varri i përbashkët, )ndodhet brenda katedrales, nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157). Dikur atu ka qënë edhe Kisha e Shen Gjergjit në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Në këtë marëveshje gjënden edhe dy fisnikë të tjerë shqiptarë: Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Aty gjëndet dhe Varri i Gjon (Joakim) Kastriotit vdekur ne 2 maj 1437 ne Hilandar. Varri i Konstandin Kastriotit nuk është përcaktuar nëse është apo jo në Hilandar. (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Argumenta të tjerë në favor të Religjionit të Krishtero-Orthodoks të Heroit tonë Kombëtar Përkrenarja me kokën e dhisë që mbante Skënderbeu ishte një simbol i huazuar nga legjendat e Pirros së Epirit dhe Aleksandërit të Madh. Ajo është me metal të bardhë dhe me një rrip (ruban) të larë me ar. Janë dy shpata të Skënderbeut. E para i është dhuruar nga Papa në Krishtlindjet e vitit 1466 dhe është me trup të drejtë, e gjatë 85.5 centimetra dhe e gjerë 5.7, peshon 1.3 kg. E dyta është model turk, është 121 cm dhe peshon 3.2 kg. Dy janë uniformat që ka përdorur Gjergj Kastrioti Skënderbeu. E para ishte uniforma e luftës, me përkrenare dhe parzmore. Ndërsa veshja tjetër që përmend Barleti është ajo popullore me qeleshe dhe xhubletë. Fjalimi më i rëndësishme dhe më i mbajtur mend, është ai i mbërritjes në qytetin e Krujës. Fjalët “lirinë nuk ua solla unë, por e gjeta në mesin tuaj”, kanë vlerë letrare dhe mendimi edhe sot e kësaj dite (http://kosova.albemigrant.com/?p=3508). Flet qarte per origjinen e tij shkronjat e skalitura ne Helmeten origjinale ne Muzeun e Vienes:IN * PE * RA * TO * RE * BT *, qe d.t.th: Jhezus Nazarenus * Principi Emathie * Regi Albaniae * Terrori Osmanorum * Regi Epirotarum * Benedictat Te (Jesus Nazarene bekon Ty [Skanderbeg], Prince i Mat, King i Albania, Tmerri i Osmaneve, Mbreti i Epirus). IN – isus i Nazaret -PE – PRINCIPI EMATHIE-RA – REGI ALBANIAE-TO –TERRORI- OSMANORUM-RE – REGI EPIROTARUM-BT – BENEDICTAT TE ii Varri i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. Problemi i Varrit të Gjergj Kastrioti-Skënderbeu mbetet një enigmë. Dihet nga Barleti i cili thotë në Librin e tij `Historia e Gjergj Kastrioti-Skënderbeu- Princi i Epirit`, se Gjergj Kastrioti Skenderbeu u varros ne Kishen e Shen Nikolles (Shen Kolli),Lezhe. por thotë se: ``Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit (Shën Nikolla). Kjo Kishë ka qënë Orthodokse deri në fund të shek XIV (http://ëëë.catholic.com/encyclopedia/diocese-of-alessio). Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..”. Pra riti i varrimit ishte i ndryshëm me atë të venedikasve që kishin në zotërim Lezhën. Sipas Barletit dy ushëheqës të mëdhenj ; Ferdinanti i Napolit dhe Sulltan Mehmeti u shprehën për vdekjen e Skënderbeut: Mbreti Ferdinant u shpreh ne letren e tij me 24 shkurt 1468 ne mirenjohje ndaj Skenderbeut: `Skanderbeg ishte si nje Baba per ne“. Sulltan Mehmeti iI, pasi vdiq Skenderbeu tha: ``Europa dhe Azia jane te miat. Mjere Krishterimi. Ai humbi Shpaten dhe Mburojen e tij``. Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1478, 10 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq.Barleti thotë: “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Sipas T. Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij"Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla….. Sipas arkeologut Hekard-Ja seç thotë më tej ai per Kishen Shen Nikolla: “…nga ato që kanë mbetur nga pallati i feudalëve të vjetër, sheh tre emblema të vjetra mermeri, në njërën prej të cilave mund të dallosh ende një grua dhe një burrë, me kokën e rrethuar me një brerore dhe me një kryq grek mes tyre, në të dytën shihet një luan i ngritur mbi të dy këmbët e pasme dhe në të tretën një shqiponjë me krahë të shpalosur, që shtrëngon në kthetrat e saj një gjarpër, emblem e cila siç thonë gjendej në armaturën e kastriotëve” (H. Hecquard. Po aty. F 73). Mendohet se varri i Gjegj Kastriotit Skënderbeu gjëndet ne obborrin e Kishës së Shën Kollit të cilën e shkatërruan osmanët. Mbi këtë Kishë u ndërtua Xhamia Selimie. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit.Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Duken mbeturinat e nje xhamie ne rrethinat e keshtjelles se Lezhes ne koder dhe duken nje Dikka (arkitekture islame me kolona), nje Mihrab (pjese arkitekture islame me kurbature). Kjo xhami u ndertua mbi mbeturinat e Kishes se Shen Nikolles. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Interesant është fakti se Kisha e Shen Nikollës duhej të ishte brënda Kështjellës (kalasë) së Lezhës, dhe jo jashtë saj, e aq më tepër në rrëzë kodrës aty ku ishte ndërtuar xhamija Selimie apo Kisha –Xhami, sepse Hekardi thotë se varri i Gjergj Kastriotit-Skënderbeu, gjendej brënda oborrit të Kishës Shën Nikolla pikërisht tek shtegu ku varroseshin orthodoksët. Pra mbetet i duyshimtë fakti nëse Mauzoleumi i cili është ndërtuar në kohën e Enver Hoxhës dhe gjëndet edhe sot duhet të gjëndet pikërisht mbi varrin e Skënderbeut në një kohë kur Kështjella është sipër në kodër, pra dhe kasha duhej të gjëndej sipër në kodër dhe jo aty poshtë. Dyshime mbi varrin e Skënderbeut ka hedhur historian shqiptar Dhosi Liperi, i cili në Konferencë e Dytë Albanlogjisë më 1968 kundërshtoi argumentat e historianëve të tjerë mbi vrrin e Skënderbeut. Sipas tij : ``turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete``. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij ``Mitologjia Skenderiane``. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, Idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit``. Të tjera dëshmi të mbeldhura nga studiuesi Dhosi Liperi, të shkruara në librin e tij ``lufta shqiptaro-turke ne shek XV``(Tirane 1968), ne Mat, Zadrime,Kruje e Mirdite, osmanet nuk e gjeten asnjehere varrin e Skenderbeut. Si etnograf, Liperi u mor kryesisht me mbledhjen e të dhënave verbale që mori nga 173 kallëzonjës, të cilët i intervistoi gjatë periudhës 1929-1961. Në përfundim mund të parashtroj se përse Gjergj Kastrioti –Skënderbeu mbetet j vetëm një Hero Kombëtar i Shqipërisë por dhe një Dëshmor i Krishërimit Orthodoks i cili ka një borxh ndaj tij për ta respektuar dhe nderuar si mbrojtës i Kristianizmit në përgjithësi por dhe i Krishtërimit Orthodoks. BIBLIOGRAFIA • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike e shek. XVI, në "Konferenca e Dytë e Studimeve Albanologjike", Tiranë 1968 . • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike orthodhokse e shek. XVI, • drshkr. • CERONE, F.: La politica orientale di Alfonso di Aragona, në "Archivio Storico per le Province Napoletane", anno XXVIII, fasc. i, Napoli 1903. • CONSTANTINESCU, N. A.: Neagoe Voda Basarab si Sf. Nifon, Bucuresti 1921. • DUCELLIER: Aux frontières, 7. • FEDALTO: La Chiesa, iII, • HASDEU, B. P. shih Viata. • JORGA, N.: Histoire des États balcaniques jusqu'à 1924, Paris 1925. • JORGA, N.: istoria Bisericii Romanesti, Bucuresti 1928. • KONICA, F.: Një patrik shqiptar në shek. XV, në "Bota shqiptare", Tiranë. • KURILLA LLAVRIOTI, E.: • KORABLEV: Actes, iI. • LAMPROS, K.: Catalogue of the greek manuscripst of Mount Athos, Cambrigde 1895. • MARINESCO, C.: Alphonse V, Roi d'Aragon et de Naples et l'Albanie de Scanderbeg, në "Mélanges de l'École Roumaine", Paris 1923. • Mazilu, D.: Contributii la studiul vietii Sf. Nifon, Bucuresti 1928 (ekstrakt). • MOISESCU, G.: Viata Sf. Nifon patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 9, Bucuresti 1958. • NANIESCU, i.: shih Viata. • NASTUREL, P.: Recherches autour la version gréco roumain de la vie de S. Niphon iI, patriarque de Constantinople, në "Revue des etudes Sud Est européennes", nr. 5, Bucarest 1967. • NOLI, F. S.: George Castrioti Scanderbeg, Neë York 1947. • NOVAKOVIC: Zakonski. • ORBINI: il regno, 339. • PARTHEY: Synecdemus, 124, 220 • PETKOVIC: Arbanaski, 196 197. • PETTA: Despoti, 34. • POPESCU, N. M.: Nifon iI Patriarhul Constantinopolului, në "Analele Academiei romane", 19143. • RADONIC: Djuradj, nr. 3. • SIMANDREA, T.: shih Viata etj. • ŠUFFLAY: Srbi, 95. • THALLÓCZY & JIRECEK: Zëei Urkunden, 144 • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1865 (ed. HASDEU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1888 (ed. NANIESCU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 5/6, Bucuresti 1937 (ed. SIMANDREA). • (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) Studiues Prof. Pirro Prifti === Binomi Fe dhe Atdhe dhe identiteti Shqiptar === Në debatet e vështira për identitetin e shqiptarëve eshtë për tu theksuar gjithmonë se fjala e profesionistit pra në këtë drejtim e historianet e aq më tepër e akademikut Kristo Frashëri është për tu marrë si bazë sepse në të ka argumente shkencore ndaj të cilave nuk mund të kundërshtohen në se nuk ka një kundër argument po aq serioz dhe shkencor për të njëjtin problem. Por në kohën e demokracisë tutela strikte e punimeve shkencore nuk mund të jetë më një mburojë po aq efektive kur argumenti del në publik dhe bëhet I asimilueshëm nëpërmjet medias së shkruar tek publiku dhe komunitetet e interesuara apo jo. Problemi I identitetit shqiptar është po aq I rëndësishëm sa dhe emri që I vihet njeriut nga prinderit që vendosin për të dhe të cilën fëmija kur rritet nuk e diskuton vënien e tij. Në fakt fëmija kur bëhet I vetëdijshm zakonisht në moshën e adoleshencës dhe më vonë nuk diskuton emrin por prejardhjen e prindërve. Kështu dhe në rasatin e debatit që për mendimin tim është artificial dhe I stisur dhe thjesht për qëllime komrciale të tipit të Nam-it ( pra të dëshirës për të ngelur në histori dëshirë që është shumë e theksuar tek shqiptarët) që në fillim midis Kadaresë dhe R. Qoses, debat ky që nuk të çon gjëkundi si për nga aspekti analizës historike që përpiqen të bëjnë këto dy celebritete shqiptare ashtu dhe nga pikpamja e përfundimeve që dalin nga konflikti në dukje I egër (kujto titullin që I vendosi I.Kadareja shkrimit të tij të parë), konflikt ky që të kujton goditjet me sopatë tek pemët që priten pa leje. Këto pemë që kërkohen të priten pa leje janë argumentat e përdorura (jo-profesionale) nga të dy shkrimtarët dhe publicistët shqiptarë të jugut dhe të veriut po aq të respektuar në të gjithë vëndin dhe replikat midis tyre, në mos shihen me habi nga publiku që I merr nëërmjet medias (e cila mesa duket nuk ka shumë punë për të gjetur lajmin por përpiqet ta gjeje brënda dy kryeqyteteve shqiptare Tiranë - Prishtinë). Vënia e gjërave në vënd dhe kuptimi I mirëfilltë I tyre, largimi I kësaj tymnaje, dalja e problemeve sheshit zbulohet fare bukur nga argumentat e professor K.Frashërit. Por ngel diçka tjetër e pa qartë akoma në mëndjen e njerzve që më tepër lexojnë titujt e gazetave sesa vetë shkrimet e tyre. Përse lindi konflikti. Lindi për të bërë shoë siç e kam shprehur edhe njëherë para tre muajsh në një shkrim për këtë qëllim, apo tashmë përveç shoë-ut fshihen dhe argumenta të tjera të pashprehura por të formuluara nëpërmjet frazash eufemiste dhe me sofizma për të paraqqitur me kujdes diçka që u vjen zorr ta thonë: njëra palë për të mbrojtur traditën e mbivendosur myslymane mbi atë të krishterë të familjeve tona që asnjëherë nuk u konvertuan plotësisht, dhe tjetra për të thënë slloganin bosh që feja e shqiptarëve është shqiptaria e cila përdoret si për të shprehur që shqiptarët janë një popull tolerant megjithë mungesën e unifikimit fetar ashtu dhe për të mbuluar atë që kanë thënë si filosofët e vjetër ashtu dhe ata marksistë (për fat të keq) që tek shqiptarët feja nuk zuri rrënjë mirë dhe mbajnë akoma tradita pagane. Të dyja argumentet qëndrojnë pjesërisht. Mud të përmëndet në rradhë të parë që arguentet e K.Frashërit janë të sakta dhe të qarta. Problemi I identitetit të shqiptarëve është një argument interesant në të cilën kanë dëshirë të thonë fjalën e tyre të gjithë intelektualët shqiptarë të cilët janë sensibël ndj këtij problemi po aq sa ç'janë sensibël ndaj medikamenteve të dhëna për sëmundjet që prekin familjet e tyre. Dhe ata s'mund të rrinë pa folur për sëmundjet, mjekimet, doktorët e mirë dhe ..xherahet. Kështu është ky interesim dhe për objektin e shkrimit. Pavarësisht nga profesionalizmi I K.Frashërit, debati konfliktuoz për këtë problem I celebriteteve tona (që janë ekspertë në fusha të tjera) pra të I.Kadaresë dhe R.Qoses, argumentet pro dhe kundër janë të shumta edhe ndër intelektualë të cilët pozicionohen qoftë hapur, qoftë indirect në përputhjë me shkollimin e lartë të tyre, traditën familjare, kulturën e përgjithshme të tyre, grintën e tyre në shoqëri dhe punë. Por ky interesim, ky debat, kjo zhurmë qoftë për shoë, qoftë për arsye të ndryshme të çon gjithashtu edhe në një hapësirë të parrahur mire nga vetë akademikët, të cilët kanë edhe ata dobësitë e tyre, dobësi që kanë rënduar direct dhe indirect mbi këtë problem: kush është identiteti kombëtar I shqiptarëve dhe pse akoma nuk është ezauruar ky problem akoma, megjithë sigurinë që japin akademistët historianë për spjegimin e plotë të këtij fenomeni. Pra na del që në të kundërt të akademistëve dhe akademive që kemi finjë të cilët jo vetëm kanë patur platforma të qarta e të realizuara kombëtare për konsolidimin e historisë dhe analizave dhe përfundimeve të qarta historike për vëndet e tyre, akademistët tanë nuk janë në të njëjtin nivel sepse derisa akoma ka intelektualë, hitorianë, shkrimtarë, bile dhe nga profesione të tjera që merren me këtë punë, kuptohet se diçka nuk ka shkuar mirë. Unë mendoj se presioni I individëve të veshur me pushtet në periudha të ndryshme historike, presion I bërë për qëllime si egoiste ashtu dhe për të zbatuar platforma të caktuara të propozuara nga klanet që I kanë vendosur (kujto e kam fjalën për fqinjët që kanë investuar për një kohë të gjatë që shqiptarët të mos merren me identitetin e tyre por të quhen thjshtë turq për myslimanët dhe grekë për të krishterët) kanë bërë efektin e tyre. Dhe këtu akademistët tanë nuk e kanë thënë fjalën e tyre të plotë të pa influencuar nga politikanët, të painfluencuar nga ndryshimet sociale, të painfluencuar nga revolucionet politike dhe kulturore apo dhe fetare. Thjesht akademistët tanë duhet të bënin atë punë profesionale e shkencore historike ashtu siç e kanë bërë hstorianët më në zë të Europës të cilët nuk e kanë çarë kokën nëse argumenti I nxjerrë për Shqipërinë dhe shqiptarët është I mirë për fqinjët e shqiptarëve apo në të kundërt. Nga që nuk ka ndodhur kjo gjë madje edhe pas pavarësisë së Shqipërisë e deri më sot, atëhere dalin njërëz dhe celebritete shqiptare e deri si puna ime që jam një studiues I rregullt por jo historian profesionist që të japin mendimin e tyre për probleme që I duhej vënë kapak prej shumë kohësh dhe të hidheshim në etapën 'B' të platformave për shtetin dhe nacionalitetin dukë vënë në kalion të parë sulmin se sa mbrojtjen ndaj kundërshtarëve. Dhe ky është një problem tjetër I rëndësishëm që duhet trajtuar, për ta bërë Shqipërinë një vënd të fortë pavarësisht nëse duhet të hymë në KE dhe pastaj të zgjidhet problemi shqiptar nëpërmjet të zbatimit korrekt të të drejtave të njeriut apo nëpërmjet zbatimit të ndonjë ligji tjetër europian ku shqiptarët të mos jenë më qytetarë të dorës së dytë. Këtu gjithashtu akademistët duhej të luanin rol të dorës së parë si dhe tek plani 'A' ku kemi ngelur, dhe jo të merren akoma me quicin 'e lagu apo s'e lagu bishtin dhelpra'. Duke qënë punët kështu që prej 90 vitesh pavarësi, duke mos u interesuar politika dhe politikanët për një Shqipëri të fortë, duke rendur pas pasurimit të shpejtë (është për tu habitur se kjo sëmundje është e vjetër në Shqipëri dhe prek kryesisht politikanët që e vjedhin votën e popullit me ndihmën e brëndëshme apo të jashtme), na lind e drejta ne të zellshmëve që të ndihmojmë sado pak dhe të polarizohemi kur përballemi publikisht me debate të tilla. Këtë ndihmë modeste duam tjua japim akademistëve por edhe celebriteteve tona të cilat harrojnë që janë celebritete dhe zbulojnë atë që ne dhe shteti duam tua mbajë fshehur: dinjitetin, ndershmërinë dhe moralin (që në disa raste nuk e kanë).. II Problemi kryesor për Shqipërinë dhe shqipëtarët ka qënë dhe mbetet momenti kur I u mohua e drejta të bënin një mbretëri dhe të formonin kombin e tyre me të gjitha krahinat e banuara me shqiptarë . Ky moment që u kristalizua edhe për vëndet e Europës në shek e XIV - XVII kur mbretëritë e para dhe shtetet e para filluan të formohen dhe të lënë pas qytetet -shtete të clat nuk egzistojnë më. Në këtë moment kur për të formuar një mbretëri (që ishte e 'modës' atëhere) duheshin dy kushte kryesore : Atdheu , d.m.th krahinat e banuara me një popullatë që flasin një gjuhë të njëjtë dhe e dyta po aq kryesore sa e para Feja, d.m.th., banorët e kësaj mbretërie apo shteti me në krye një mbret duhet të kishte banorë që të ishin të një feje se ndryshe nuk mund të kristalizohet identiteti vetëm me të folurën e njëjtë por edhe me fene pra të falurit në të njëjtën faltore të zotit dhe besimi tek një Zot I përbashkët. Shtetet europiane si dhe Shqiptarët (që në atë kohë quheshin Albanë dhe vëndalinjtë e quanin veten arbanas dhe epirotas) I kishin të dyja mundësitë për tu bërë Mbretëri si dhe fqinjët tanë Sërbët sepse grekët nuk kishin komb të vërtetë në atë kohë por përfshiheshin në Perandorinë grek folëse Bizanti. Fatkeqsia ndodhi kur popullata jonë të udhëhequra nga Gjergj Kastrtioti pas luftoi kundër kësaj fuqia të madhe (historinë e dimë të gjithë por një pjesë e harrojnë me dëshirë) pa u ndihmuar seriozisht nga mbretëritë Europiane çedoi. Pas vdekjes së Gergj Kastriotit u zbatua Plani famëkeq I Sulltan Mehmetit II i cili tha dhe zbatoi formulën që : .tek arnautët nuk do të lë gur mbi gur' ; aq sa në vazhdën e këtij Urdhëri perandorak zhvarrosi dhe prishi varrin e Heroit tonë kombëtar, Hero të cilin, Kryeministri turk I ardhur për vizitë në 2004 - 2005 e ofendoi duke ofenduar jo vetëm qeverinë impotente të Nanos por nëpërmjet kësaj ofendoi të gjithë popullin shqiptar (dhe kosovar) dhe nuk I hyri ferrë në këmbë. Që prej asaj kohe njëra nga krahët e Binomit Atdhe + Fe u prish, u dëmtua, u gjymtua dhe popullata shqiptare u shpërngul duke bërë një emigracion të jashtzakonshëm për totalin e popullatës së saj dfuke u larguar në Itali ( Kalabri - 'nga Labëria', Napoli, Sicili), Kroaci, Bullgari e Rumani ( ku princërit Gjika themeluan Bukureshtin - 'i bukur është') e deri në Ukrainë. Popullata autoktone u rrudhos dhe vetëm një nga fiset që I u bashkuan Gjergj Kastriotit e ruajti fenë - Mirditorët të cilët kishin si Princ Lekë Dukagjinin . Brezi i tij i mëvonshëm mori mbiemrin GjonMarkaj. Konkluzioni. Shqiptarët mezi arritën të formojnë shtet dhe kur atë e formuan shteti u doli I cunguar sepse shumica e popullatës u konvertua me zorr (përveç rastit kur në tokat shqiptare turqit kolonë turq, persianë dhe aziatikë të cilët natyrshëm ishin myslimanë). Ngelet thënia e Bismarkut që 'Shqipëria është merë gjeografik' sepse ai pati parasysh që të krishterët në shqiprëri kishin pushuar së qëni shtet-formues. Ky ishte gjithasht shkaku që Europa nuk përkrahu formimin e një shteti të madh Shqiptar më 1912 sepse nuk dëshërontë që të formontë një shtet të madh me popullsi myslimane ( qoftë edhe të konvertuar me zorr) për arsyen e thjeshtë sepse në atë kohë shtetet e europës lindore dhe Ballkani sapo ishin çliruar dhe mezi ishin çliruar pas shumë vuajtjesh nga Turqia myslimane. Po ta shohësh edhe sot edhe tani mund të konstatosh brishtësinë e shtetit, brishtësi dhe mungesë stabiliteti që prej 1912 aq sa disa herë Europa është detyruar të vendosë ose rregjentë ose ka ndyrhyrë ushtarakisht 9 kujto 1997 dhe 1999) Të tërë historianëve shqiptare dhe letrarëve të spikatur shqiptarë u duhet tu shkojë në mëndje se binomi Fe + Atdhe ka qënë dhe mbetet themeli I një shteti stabël. Në Librin tim 'Të Penduarit' kam përmëndur hollësisht se si mund të amortizohet kjo goditje fatale për kombin tonë nga ana e Perandorisë turke. Dhe Dy janë mundësite që mund edhe të kombinohen për të realizuar një shtet të fortë dhe dinjitoz si ato të Europës: Arsimimi I mirë dhe laik I popullatës në mënyrë të vazhdueshme, arsimim I cili rrit tolerancën fetare dhe kjo është mënyra më e mirë për të shkuar dhe u integruar në KE aq të dëshëruar Dhe së dyti është ri-konvertimi i ngadaltë, pa dhunë, dhe me dëshirë, në fenë e të parëve (ri-unifikimi fetar), alternative e vështirë por jo e pamundur. Prandaj si të thuash, plani 'B' i një shteti duhet të bëhet me ndihmën e akademikëve. Por në rradhë të parë debatet duhet të bëhen midis intelektualëve të përgjegjshëm dhe jo me njerëz gjysëm intelektualë me formim jo laik të mirë, duhet mirekuptim, duhet bashkëpunim, duhet unanimitet në marrjen e vendimeve kaq të rëndësishme. Të tëra vëndet perëndimore përfshi dhe fqinjtë tanë e kanë realizuar planin e tyre 'B' nga të cilat plane Shqipëria po vuan akoma mungesën e stabilitetit dhe zgjatjen e tranzicionit. Integrimi në Europë është në fakt një fshirje e ardhme e kufijve dhe respektimit I të drejtave të njeriut. Unë vetë jam pak skeptik që problemi I jetesës së shqiptarëve dhe trojeve të tyre të marra padrejtësisht shumë kohë më parë por të vëna në vënd pjesërisht nga Anglo-Amerikanët (Kosova), respektimi I të drejtave të tyre do të mund të bëehn pa u rregulluar më parë në këtë periudhë që jetojmë (në periudhën e para-integrimit). Nëse debatet vazhdojnë në media dhe në popull vetëm për Nam apo vetëm për të shfryrë inate personale (edhe kjo është formë e luftës së klasave), apo për të sharë kritikuesin që përdor argumente, atëhere shteti, populli, inteligjencia do të mbetet aty ku ka qënë dhe do të vazhdojë të turbullohet e nuk do të shoh qartë se ku qëndron gabimi dhe gabimet e bëra me qëllim që t'I shmangim e të ecim përpara me kujdes e dinjitet kombëtar. === Ku prehen eshtrat e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut? === Në kuadrin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit kombëtar, shumëkush që ka lexuar librin e Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu“, e di se pasi osmanet pushtuan Lezhën me 1479. Sipas Marin Barletit: “Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit. Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..” . “Kur dëgjoi që po e qanin të vdekur, Lek Dukagjini, princ epirot, doli me vrap në mes të pazarit dhe me fytyrë të pikëlluar e me zë të mbytur tha, duke çkulur mjekrrën dhe flokët; “mblidhuni, mblidhuni me vrap të gjithë o princër e sundimtarë arbëror. Sot u bënë cop dyert e Epirit dhe të Maqedonisë, sot u rrëzuan muret dhe fortesat tona; sot fluturoi tërë forca dhe fuqia jonë, sot u përmbysën fronet dhe pushtetet tanë; sot u shua krejt së bashku me këtë njeri çdo shpresë e jonë”( Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu). Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1480, 12 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq. Sipas Barletit, “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Kur osmanet gjetne varrin e Skenderbeut ne Kishen e Shen Nikolles ata e hapen dhe i moren kockat si hajmali duke besuar qe nga ato do te beheshin trima. http://www.eupedia.com/forum/threads/26169-Berbers-and-Albanians-E-haplogroup-and-linguistic-similarity/page2). Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij”Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla…. E vetmja e dhene per varrin dhe eshtrat e Gjergj Kastriotit –Skenderbeut. Por sot ka te dhëna se eshtrat janë çvendosur disa kohë më vonë nga Kisha e Shën Kollit atëhere Kishë katolike por meqënëse kishte qënë dhe Kishë orthodokse para venedikasve kishte sipas Spanduçit edhe varrezë orthodokse. Po kështu, edhe abati francez duke cituar Barletin thotë: “Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Shkaqet se përse Gjergj Kastrioti u varros në Lezhë dhe jo në Krujë janë të paqarta, por ka shumë mundësi që ato duhet të kenë shkuar në Krujë dhe më vonë në Hilandar në vëndin ku preheshin eshtrat e të jatit Gjon Kastriotit varrosur aty më 2 maj 1437- apo Gjon Dibranit, eshtrat e të vëllait Reposh varrosur më 25 korrik 1431 i cili ka lënë një dorëshkrim të shkruar me gërma greqishte por me fjalë shqip. Nuk është gjëndur akoma dorëshkrimi por mendohet se ruhet në një nga bibliotekat e Hilandarit apo të Manastirit të afërt me të. Mbi varrin e Reposh Kastriotit shkruhej : `Reposh Castriotum-Dux illyricum 6939 ` (Prestavi se rab’ božii Repoš’, douks’ ilirskii, 6939). Dihet se Gjon Kastrioti bleu token ne Hilandar duke i dhuruar dy fshatra te Pollogut: Radostusha dhe Trebinjen. Per here te pare emri i Gjergj Kastriotit permendet ne dy dokumenta akt shitjeje: e vitit 1426 dhe 1430, kur ai dhe familja e tij bene Kullen e Shen Gjergjit dhe pronen pereth afer Manastirit Orthodoks serb –Hilandar ne Malin Athos; ne shkembim Gjon Kastrioti dhuroi dy fshtara pronë e familjes: Radostush dhe Trebisht. Neneshkrimi eshte i Gjon Kastriotit dhe igumenit Anastas.(https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishtë- Manastirit Hilandar. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 “Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte”, edhe shkoi ne Malin Sinai? (sinonim për Malin Athos që në fakt është në shqip- At-os e prapashtese byzantine-greke) –pra Mali i Shenjte Athos) ku edhe vdiq si murg… Firmat jane te tre vellezerve: Gjerg, Reposh dhe Kostandin. Emri i Stanishës nuk eshte sepse ai ishte konvertuar ne islam dhe ishte martuar me nje turkeshe sipas te dhënave. Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Or SulltanSulejmani krahas ngritjes së xhamisë Selimije lejoi të ndërtohet edhe Kisha e re e Shën Kollit Përse lindën dyshimet se eshtrat e Skënderbeut nuk ishin atyNë varrezat e Katedrales së Shën Kollit? Dihet që Lezha u pushtua në vitin 1478 sipas të dhënave të historinaëve europianë por dhe atyre osmane si këta më poshtë: 1)-“Tursun Beu;Tarih-i ebu’l-feth(Historia e atit te pushtimeve)”;… 2)-“Kevami;Fetih-name-i Sultan Mehmed(Veper mbi fitoret e Sulltan Mehmetit)”;… 3)-“Idriz Bitlisi(14?!-1520);Hest Bihist(Tete Parajsat)”;…. 4)-“Kemal Pashazade/Ibn Kemali(1468-1534);Tevarih-i al-i osman(Historia e Dinastise Osmane)-Defteri/Vellimi i VII-te”;….. 5)-“Hoxha Saddedin/Hasan Xhan bin Hafiz Muhammed isfahani(1536-1599);Tac-ut-tevarih(Kurora e Historive)”;….. 6)-“Ali/Mustafa bin Ahmed bin Abdullah al-Mavla Celebi(1541-1600);Kunh-ul-ahbar(Berthama e lajmeve)”;… 7)-“Sollakzade/Mehmet Hemdemi(?!..-1657);Fihrist-i Sahan(Pasqyra e mbreterve)ose Tarih-i Solakzade(Historia e Sollakzadese)”… 8)-“Mynexhimbashi/Dervish Ahmed dede bin Luftullah(1631-1702);… (https://blogg1444.ëordpress.com/2017/04/10/pushtimi-i-keshtjelles-dhe-qytetit-te-lezhes-nga-kasapi-i-arberise-sulltan-mehmeti-i-ii-te-fatih-ne-vitin-1478/) Asnjëri nga këta nuk përmënd hapjen e varrit të Gjergj Kastriotit. Megjithse disa historianë thonë se varri u hap pas dy vitesh nga osmanët më 1480. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Po të shihet me kujdes duket se Mauzoleumi është jashtë Kalasë?! Dyshimet lindin sepse: Kisha e Shën Kollit Lezhë duhet të ketë qënë brënda Kalasë së Lezhës dhe jo jashtë. Varrezat e Kalasë së Lisus janë jashtë kishës së Shën Kollit pra jashtë Kalasë e për pasojë familjarët e Heroit Kombëtar nuk duhet ta kenë lënë varrin jashtë Kalasë studiuesit Dhosi Liperi ne Konferencen e 2 te studimeve Albanologjike, 1968–turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij “Mitologjia Skenderiane“. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit. Deshmite e tyre ne librin “lufta shqiptaro-turke ne shek XV“, Tirane 1968. …………………………………… (Por çthonë burimet osmane në këtë rast. Reth kësaj temë kemi dëshmitë e disa autorëve sit ë Ibn Kemalit, Hoxha Sadedinit, Idris Bitlisi, Tursuni, etj (Lufta Shqiptaro Turke në shekullin XV. Burime Osmane. Tiranë 1968). Dëshmitë e tyre konsistojnë me braktisjen e qytetit të Lezhës nga Venediku dhe banorët gjatë fushatës turke të vitit 1479 për pushtimin e Shkodrës. Ja seç thotë midis të tjerave Ibn Kemali në librin e shtatë të veprës së tij Historitë e Dinastisë Osmane, shkëputur nga vëllimi i mësipërm. “Kur ushtira ngadhënjimtare u vendos plot madhështi rrëzë mureve dhe kur zgjati dorën drejt fustanit të fitores, atëherë të pabindurve të Leshit (Lezhës), u iku gjaku nga nga frika, fytyrat e tyre mbetën të thata sin ë afreskat e kishave…më në fund ata panë se krahinat përreth u pushtuan nga ushtria vërshuese si Nili dhe e rrëmbyeshme si përrenjtë e maleve dhe se kështjella e tyre mbeti si ishull brenda këtij deti që përmbyt botën. (Lufta Shqiptaro Turke në Shekullin e XV. Burime Osmane. Tiranë 1968. Fq 223-226).) Kështu, mund të themi se si, zotër feudalë Kastriotët janë varrosur brenda kishave për të cilat janë kujdesur ose kanë patur lidhje me to. Kjo gjë ka ndodhur edhe me motrën e Skënderbeut Marën, të shoqen e tij Donikën, si dhe djalin e tij Gjonin. Gjerësisht me këtë problem është marrë Prof. Valter Shtylla, i cili tek shkrimi i tij “Familja e Kastriotëve. Monumentet Flasin”, botuar në dt 6. 12. 2008 në Gazetën Standard, thekson se, Donika e shoqja e Skënderbeut mund të jetë varrosur në portikun e manastirit mbretëror të San Trinidadit në Valencia të Spanjës. Gjithashtu në Napoli, në portikun e kishës së Santa Maria la Nova, është varrosur nipi i Skënderbeut, Kostandini, djali i të birit të tij, Gjonit. Po kështu, Mara, e motra e heroit, e martuar me princin e Malit të Zi, Stefan Cernojeviçin, është varrosur brenda kishës së Shën Marisë, në manastirin-mauzole të Cërnojeviçëve që ndodhet në ishullin e Komit, në liqenin e Shkodrës. Gjithashtu edhe një nga gojëdhanat që qarkullon edhe sot në vendorigjinën e Kastriotëve, në Mat, flet se e Vojsava, e ëma e Heroit, është varrosur në kishën e Shtjefnit (Shën Stefanit). E publikuar nga Dilaver Kurti ajo klasifikohet ndër burimet e rëndësishme gojore për familjen e Kastriotëve (Dilaver Kurti. Trashëgime Iliro-Arbërore. DeaS. Tiranë 1999. Fq 312). Gjatë sulmeve mbi Lezhën të viteve 1478 dhe 1501 turqit e dogjën kishën Katedrale të Shën Kollit. Në vitin 1580 karakatina e kishës që konsiderohej nga vendasit si vend i shenjtë u shndërrua nga pushtuesit në xhami me emrin “Selime”. Farlati na citon kardinalin Alciati, i cili thekson në shënimet e tij se kisha ekzistonte deri në vitin 1575 (Daniele Farlati, Ilyricum Sacrum, VII f 323). Një dëshmi tjetër na pohon se turqit prishën edhe varrezat e dikurshme të kishës duke i hedhur eshtrat e varreve në lumin Drin që ndodhej aty pranë (Harvat Glasnik XXI, Dok 83). Pra, ajo që thuhet se turqit u përpoqën të zhduknin plotësisht kujtimin e Skënderbeut mund të jetë e vërtetë. Ndërkohë që peshkopi i Lezhës B. Orsini, thekson në vitin 1628, se turqit 40 vjet më parë, diku në vitin 1580 vunë dorë mbi kishën duke e shdërruar atë në xhami, por shpejt hoqën dorë sepse tre hoxhallarë kishin rënë nga minarja dhe kishin vdekur (I. Zamputi. Relacione mbi gjendjen e Shqipërisë veriore dhe të mesme, në shekullin e XVII, Vëll I, 1610-1634. Tiranë 1963. Fq 401). Këtu bëhet fjalë për kishën e shën Kollit apo Kishën e Madhe, siç e quan Barleti, e cila u shdërrua në xhaminë e mëvonshme Selimie. Në majë të kodrës është një xhami, dhe legjenda thotë se këtu, nën rrënojat e një kishe të krishterë, prehen eshtrat e Skënderbeut (Eduard Lear Në Shqipëri. Ditar udhëtimesh 1848-1849. Tirane 2008. Plejad. Fq. 97). https://www.kultplus.com/trashegimia/misteri-varrit-te-skenderbeut-si-qendron-e-verteta/ ………………………………………………………………………………… Familja Kastrioti duke qënë një famlije princërore e cila kishte varrezën e saj ka shumë mundësi që ta ketë dërguar eshtrat e Heroit Kombëtar në Hilandar ose të paktën diku në Krujë në fillim dhe pastaj në Hilandar. Egziston një Gravurë e vitit 1908 e cila gjëndet në Bibliotekën e Neë Yorkut e cila tregon disa shqiptarë që falen tek varri i Heroit tonë Kombëtar i cili gjëndet në një Teqe (shih foton). Ka ngjashmëri midis asaj Teqeje e cila nuk dihet ku gjëndet këtu në Shqipëri, me Teqenë Dollma të Krujës. Dihet se Familja Kastrioti nuk mund të linte eshtrat e Gjergj Kastriotit në një varr jashtë Kalasësë Lezhës, duke e ditur gjëndjen e rëndë të mizorive osmanenë trevat e Arbërisë dhe Epirit por edhe se nga ana etike dhe morale, nuk mund të linte eshtrat e Heroit kombatar në vënde të pasigurta. Duke patur këto dyshime mendoj se dëshmia e Barletit se eshtrat e Heroit Kombëtar ka shumë mundësi të jenë dërguar në dy vënde: ose janë dërguar në Hilandar aty ku st gjëndet Pirgu Arbanas (Arbanski Pirg), nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157); === E vërteta historike e ndarjes së madhe fetare nga Arbër në Shqiptarë === (dhe Drit` e Diturisë, Përpara do na shpjerë`- N.Frashëri) Për të zbardhur historinë e ndërlikuar të shqiptarëve, e ashtuquajtur Kutia e Pandorës është hapur tashmë për të mos u mbyllur më derisa të zbulohet e vërteta. Që nga pushtimi i Shqipërisë nga perandoria turke më 1478 dhe deri rreth viteve 1660-1703, përveç pushtimit ushtarak dhe politik, filloi të ravijëzohen disa shtresa të reja në popullatën e atëhershme, shtresa popullate që flisnin shqip ose shqipfolës, sepse ishin kolonë të ardhur nga viset e perandorisë turke, por myslimanë, vendas të konvertuar në islamë me pozita ushtarako-politike dhe pas tyre u konvertuan në masë dhe bujkrobërit, por mbetën dhe vendas shumica me fe ortodokse, qoftë në veri të trojeve shqiptare qoftë në trojet e mesme, e qoftë në jug. Kështu, nën presionin turk, i cili zbatoi strategjinë e posaçme anti-arbëresho-epirote, në fund të shek XVII- fillim shek të XVIII, ndodhi dhe ndarja tragjike shpirtërore e fetare e popullsisë që fliste shqip me të gjitha pasojat që ndihen e dhe sot për shkak të dyzimit fetar dhe tradiconal. Pra, problem i bashkimit të trojeve shqiptare dhe në përgjithësi i popullit shqiptar nuk është aq i lehtë, por në radhë të parë kërkon disa parakushte dhe zbardhje e së vërtetës sado e rëndë apo e lehtë të duket. Ky fakt mund të shpjegohet edhe me frazën e Faik Konicës që tregonte; "Kur nisa luftën për çlirimin e Shqipërisë njëzet e pesë vjet më parë, kujtoja si shumë i ri që isha se problem ish vetëm një problem kombësie, d.m.th., se po të arrinte të zgjohej plotësisht ndjenja e kombësisë në zemër të shqiptarëve, themelimi i një Shqipërie të lirë, ish një punë e mbaruar posa të vinte rasti. Kur mu poq mendja më tepër, që pesëmbëdhjetë vjet e tëhu, kuptova se problem i Shqipërisë më tepër se kombëtar ish një problem moral.. Në fjalë të tjera ky popull që të shpëtojë, ka nevojë më parë se çdo gjë tjetër, t`i stërvitet e t`i lartësohet karakteri, t`i zbutet e t`i spastrohet zemra..` Shumëkush sidomos ata të tipit Koço Danaj, apo të AK shqiptare, ose të Vetvendosja kosovare, radikalistë që kërkojnë me pathos e mllef kthimin e të kaluarës të `Jasha Padishah`, e kërkojnë bashkimin e trojeve shqiptare sikur ajo të ishte thjesht një copë kristali e thyer që mund të ngjitet lehtësisht. Asnjëherë nuk mund të ndodhë ky fenomen nëpërmjet ngritjes artificiale të nacionalizmit, apo nëpërmjet sheriatit qe të kujton Kahrarnamenë e Lidhjes së Prizrenit e cila çoi përfundimisht në ndarjen e trojeve shqiptare ndërmjet fqinjëve. Nuk duhet harruar që në këtë ndarje të trojeve, pas 1878 morën pjesë dhe shqiptarët jo-myslimanë pra të krishterët që kishin gjetur strehë dhe mbështetje tek kishat përkatëse sllave, siç ishin shqiptarët ortodoksë të trojeve shqiptare të veriut ose shkiet, dhe shqiptarët ortodoksë të trojeve të jugut ose arvanitasit. Arsyeja? Arsyeja sipas tyre qëndronte se Arbëria dhe Epiri tashmë nuk mund të bëhen shtet më vehte, sepse janë të pushtuar nga turqit dhe se shqiptarët e fesë islame nuk janë shqiptarë! Këtu kanë ndikuar dhe kishat përkatëse, koha e gjatë nën pushtim, mundësia e artë e fituar pas humbjes së Turqisë më 1878 nga rusët. Po përse ndodhi kjo ndarje kaq e fortë ndërmjet shqiptarëve e të dy feve kryesore, sepse të dy komunitetet ishin të sunduara nga turqit osmanllinj? Historia e është e dhimbshme dhe nëse duhet zbuluar e vërteta ajo nuk duhet të na kushtëzojë për të ardhmen e popullatës shqiptare dhe të trojeve shqiptare, por thjesht për të gjetur zgjidhjen më të mirë të mundshme në këtë realitet të ri ballkanik dhe Europian, sigurisht nëpërmjet integrimit. Me tre rreshta (që në fakt kërkojnë qindra faqe shpjegime), problemet kryesore në trojet shqiptare dhe popullatën shqiptare të cilat kanë shkaktuar ndarjen jo vetëm të trojeve shqiptare por një ndikim edhe të popullatës shqiptare qoftë ajo myslimane ashtu dhe ajo e krishterë, qëndron kështu: - Pushtimi turk dëmtoi formimin e një shteti shqiptar të mirëfilltë i cili nëse historia do të ishte ndryshe nuk do të quhej Shqipëri por Arbëri dhe Epir, sepse në radhë të parë dëmtoi binomin Fe+ Atdhe= Shtet, duke dëmtuar fenë. Disa mund të thonë se.. po para pushtimit turk? Gjasat ishin për të formuar një shtet Arbëror të fortë që do të dominonte në Ballkan. - Arsyet se përse sundimi turk pati pasoja më të rënda në trojet shqiptare se sa në trojet e tjera ballkanike janë: Kokëfortësia e krerëve shqiptare (arbërorë dhe epirotë) për të mos u nënshtruar; Resurse njerëzore dhe ekonomike me të pakta se Perandoria turke, Ndihma evropianë e vogël - Arsyet se përse turqit shkatërruan totalisht principatat arbërore, trojet, kështjellat, dhe dëbuan njerëzit ishin: pengesa e ashpër dhe e armatosur me armë, që i bënë shqiptarët kundër përhapjes së islamit, mos pranimi i vasalitetit për një kohë të gjatë, nxitja perëndimore, - Arsyet se përse turqit morën shumë shqiptarë të atëhershëm dhe i vunë në poste ekzekutive dhe ushtarake, ishte se raca arbërore dhe epirote një racë e lashtë, e bukur, trime, dhe e zgjuar, përbënte në fakt edhe strategjinë turke; pushto dhe lufto me komandantë dhe ushtarë jeniçerë (jo turq, por pengje të konvertuar), - Argumenti se përse popullata shqiptare nuk u asimilua tërësisht me gjithë presionin e dhunën ishte: survivanca e popullatës nëpërmjet emigrimit (për të mos u dorëzuar dhe u konvertuar- ikën të pasurit e të mesmit), +nëpërmjet konvertimit në islam (për favore dhe pushtet, e kështu edhe një survivancë me efekte negative), +nëpërmjet ruajtjes së fesë duke kërkuar mbështetje tek Kishat Ortodokse që kishin lejen e Turqisë por që shkaktoi humbjen e gjuhës, ose tek Kisha Katolike e cila gjithashtu pati të njëjtin efekt tek popullata që kërkoi strehim e mbështetje). - Strategjia turke e islamizimit për trojet dhe popullatën shqiptare që nuk emigroi mund të paraqitet nëpërmjet gjashtë taktikave: vrasje për ata që nuk kthehen, pengje për ata që janë të lëkundur, taksa të rënda për komunitetin jo-islam, prishje e kështjellave, largim i banorëve dhe ndërtim i fshatrave e qyteteve në vende pa mbrojtje, dhe prurje popullate tjetër për të populluar fushat e kodrinat e trojeve shqiptare të braktisura, kryesisht nga Anadolli, Persia, Abkazia, dhënia e shpërblimeve dhe posteve ushtarako-administrative për të konvertuarit. Hakmarrja turke –osmanllie ra shumë rëndë mbi shqiptarët dhe trojet e tyre pikërisht për tu hakmarrë ndaj shqiptarëve kokëforte të krishterë sepse vete sulltan Mehmeti II ( ai që pushtoi Konstandinopojën më 1453) tha për shqiptarët (Arbër-epirotët e atëhershëm ): "Nuk do lë gur mbi gur në Arbëri". Dhe ashtu bëri, shkatërroi të gjitha kalatë. Madje dhe varrin e Gjergj Kastriotit-Skënderbeu e prishi, e dëmtoi, duke ja marrë edhe kockat – `për hajmali`(M.Barletti `Gjergj Catrioti-Skanderbeg, Princ i Epirit). II Në shkrimin tim të disa ditëve më parë ` Shkijet dhe shkipëtarët- ose Zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri`, problemi se ku u zhdukën shqiptarët ortodoksë (dhe më pak ata katolikë) ishte një problem edhe `tabu` edhe pak misterioz, sepse në fakt ka patur të bëjë edhe me kalimin në një etapë të re të gjuhës së folur shqipe e sigurisht edhe në ndërrimin emrave dhe emërtimeve për shkak të dyzimit religjioz dhe prishjes së shtetit shqiptar për gati 500 vite. Shqiptaret ne kufi me sllavet nuk emigruan por zgjodhën një alternative tjetër të pathënë më parë nga historianët tanë: u afruan pas Kishës sllave ortodokse sepse ajo kishte imunitet; kjo i shpëtoi ata nga raprezaljet. E këtu fillon transformimi. Nga arbër ne shqiptare. Arbërit ortodoksë të mbrojtur nga Kisha sllave - i quajtën arbërit e konvertuar myslimanë si Shqep-tarë, kurse arbërit orthodokse i quajtën si Shqije-Shqja-nga shizma (që do të thotë shkep, ndaj,). Fjala shqiptar u ngeli arbërve dhe epirotëve te konvertuar ne myslimane; arbërit ortodoksë që u bashkuan nga halli me sllavët u quajtën shkije; epirotët ortodokse u quajtën arvanitas; ortodokset që flisnin shqip ne trojet shqiptare u quajtën shqiptare kaurrë. Sipas F.Xharra: "Viti 1637,për Gjakovën sipas misionarit fra Bonaventura da Palacula ,nga 500 shtëpitë e kësaj kasabaje vetëm 20 ishin katolike të tjerat “ il resto tutti Turche et Scismatici”( të tjerët shqiptarë musliman dhe shqiptarë shkije ). Dhe mandej vashdon:” Per andare dalla parte del Settentrione sopra Jacova incominciano li Scismatici” –duke u ngjitur nga Gjakova në Deçan ,nëveriun e Gjakovës nëpër fshtra të gjithë fashtarët “shkizmatik” Në marsin e vitit 1683 dëshmitë e fra Kerubinit e japin pamjen demografike-statistike të rrethit të Gjakovës si “ që nga Gjakova e deri në Deçan ishin të gjithë shkizmatik dhe Manastiri i Deçanit . Pra frati Kerubini që nga Gjakova në Deçan i hasi “fshatrat shkizmatik” („molte ville di Scismatici”.) Shembull i pranisë të shqiptarëve ortodoksë është edhe ky, ku për Hasin ( ndër bjeshkët e Pashtrikut ,në luginë e Lumit Drin,në jug të Gjakovës) ,shkruhet (1837): i tërë rajoni është i banuar me serbë të albanizuar dhe me Shqiptarë „..(.tout le districkt habite par des Serbes allbanises et des Albanais)". Për kazatë e Pejës dhe të Gjakovës ,deri në luftën e Krimesë ,sipas Myllerit dhe Bues,konstatohej se në rrethinat e këtyre qyteteve ka mbizotërua element ii krishterë ortodoks (shkijet f.xh.) e më pak Shqiptarë katolik, Latin . (http://ëëë.revistadrini.com/2012/03/fahri-xharra-kush-jane-shkijet-1/), Ndarja shpirtërore krahas atyre të trojeve në sanxhaqe ndodhi nën presionin osman i cili nga njëra anë bëri gjithçka për të mbajtur të pushtuar Ballkanin ku popullata më rebele ishte ajo e arbërve dhe epirotëve. Kjo ndarje shpirtërore-fetare, ndodhi kur u krijua një komunitet i madh arbrish të islamizuar të cilët së bashku me grupe të ardhur nga Anadolli ishin të përhapur së bashku me shqiptarët e krishterë ortodoksë kryesisht, por dhe ata katolikë në veri, në qendër, dhe jug të trojeve shqiptare. Shumica e tyre ishin të privilegjuar dhe drejtonin administratën dhe ushtrinë, por flisnin gjuhën arbërisht. Popullata e krishterë në veri të vendit ashtu në jug e ndikuar, e nënshtruar, e keqtrajtuar nga pushtuesi, u armiqësua edhe me popullatën e islamizuar aq sa duke e ndjerë veten e pambrojtur, ose u largua fare në Itali të veriut Venedik ose në Jug në Kalabri. Tjetra kërkoi strehim dhe ngushëllim tek Kisha Sllave dhe Greke për shkak të reprezaljeve, duke mbijetuar, por duke sakrifikuar gjuhën me kalimin e kohës për shkak gjithashtu të presionit edhe të strehuesve (pas 1878). Ndarja filloi nga armiqësimi për shkak të humbjes së trojeve, rrezikut të humbjes së fesë. Ata u quajtën nga arbrit (rabanët) e islamizuar si shkie apo shqa që tradhtuan trojet dhe gjuhën, kurse shqiet apo shqatë, i quajtën arbrit e islamizuar si shqeptare (qe janë larguar nga feja). Kështu u krijuan pas vitit 1703 shqiptarët që flisnin shqip por që ishin me besim islamik, dhe u quajtën kështu në gjithë trojet dhe gjuha nga arbërisht në shqip, në jug, arbrit e krishterë quheshin arvanitas ashtu si dhe vëllezërit e tyre e tyre arbëreshë në Itali; kurse ndodhi që shqiptarët e krishterë ortodoksë që zbritën me kalimin e viteve pas 1878 u quajtën shqiptarë njëlloj si vëllezërit e tyre myslimanë. Pavarësisht nga urdhrat zyrtarë që shqiptarët myslimanë të quheshin turq si brenda ashtu dhe jashtë vendit, në fakt si pasojë e dhunës dhe presionit, shqiptarët e krishterë ortodoksë të jugut quheshin grekë, dhe shqiptarët ortodoksë në veri që i u bashkuan kishës sllave u quajtën shqa, shqie. Kështu vazhdoi të mbijetojë gjuha e folur shqipe që nga lashtësia e deri në ditët e sotme por në grupe dhe popullata njerëzish me fe të ndryshme, përplasja midis të cilave nxitej nga pushtuesi turk, - në fakt shkatërroi kulturën e këtij populli të lashtë. Lufta për liri, nxori në dritë më 28 nëntor 1912 një shtet të cunguar dhe plot probleme me vehten , pra Shqipëria dukej si një i sëmurë që a jetuar në një spital psikiatrik, që doli në një realiteti të ri pa mundur të orientohet dhe pa e kuptuar se kush është. III Ç`mund të bëjmë për popullatën me origjinë shqiptare ortodokse që jeton edhe ajo në trojet e veta por nën shtete të tjerë fqinjë? Popullata me origjinë shqiptare ose shkjajtë e veriut që jetojnë si serbë, si malazezë, dhe si maqedonas nën kushtet e reja të demokracisë, integrimit dhe të globalizmit, kanë mundësinë të vendosin vetë se nga duhet të rrinë, por të paktën të mos përfshihen në radikalizmin ortodoks sllav, por të përpiqen të ri-gjejnë rrënjët e tyre. E njëjta gjë mund të thuhet dhe për arvanitasit. Ata për shkak të kushteve, e bënë zgjedhjen e tyre para 280 viteve, por sidoqoftë, e kanë ruajtur gjuhën qoftë dhe pjesërisht. Duhet qe shqiptaret ortodokse te Maqedonisë (thuhet të jenë 300.000) por edhe ne Serbi (?) te emancipohen. Për tu emancipuar- duhen mbështetur. Krahas tolerancës fetare ose siç mund të quhet më mirë `indiferenca fetare` (sipas A. Klosit) e cila zgjidh vetëm përkohësisht mbijetesën midis komuniteteve, ateizmi komunist krijoi iluzionin e bashkëjetesës (bratsvo-jedinstvo), por tashmë ateizmi është një rrezik serioz për shqiptarët në një të ardhme jo të largët, sepse ateizmi shkakton degjenerim moral dhe konsumizëm gjë që për një vend të vogël si ne, ashtu si dhe globalizmi perëndimor, do të dëmtojë rëndë identitetin tonë. Sigurisht e dëmshme është edhe gjendja e post-komunizmit së bashku me aspektet e saj negative; papunësi, varfëri, radikalizëm, nacionalizëm. Sot, Ndarja e heshtur shpirtërore, luftërat politike, strategjitë e ndryshme për të përparuar, mendoj se vijnë nga dyzimi dhe preferencat tradicionale fetare . Mendoj se është problem feja, qe pengon në bashkimin spiritual dhe real të shqiptarëve: Secili komunitet kërkon historinë e vet, heronjtë e vet. Le ta bëjnë këtë përplasje, prandaj ne jemi inferiore ndaj fqinjëve sepse grindemi me njëri tjetri dhe shajmë heronjtë tanë apo të njëri tjetrit. Mbështetja duhet te vije nga shqiptaret myslimane të Kosovës dhe Maqedonisë si dhe nga shteti shqiptar me atë kosovar, dhe së treti mbështetja duhet te vijë edhe nga jashtë. Pengesat: Paragjykimet fetare midis shqiptareve e kane asgjësuar deri tani njohjen e tyre dhe mbështetjen sepse është pikërisht ky problem qe ka ndare dhe krijuar emërtimin shkie dhe shkiptare. Kjo ka qene ura ndarëse; shqiptaret myslimane u quajtën nga shkiet shqiptare (shkije- shkizma ose shkep, shkepem). Pra problemi religjoz ishte kryesori që dobësoi dhe copëtoi Shqipërinë. Pengesa tjetër janë vonesa e integrimit ne BE. Del pyetja tjetër, përse shqiptaret ortodokse njëlloj si arvanitasit, e patën me te lehte te ruajnë fenë duke i u bashkangjitur kishave sllave dhe greke, se sa te bashkëpunojë me shqiptarët myslimane apo në rast të kundërt edhe te emigronin? Doni të vërtetën? Ka vetëm një përgjigje: Shqiptarët myslimanë, si më të privilegjuar në perandorinë osmane në këto toka u sollën shumë keq me shkiet dhe arvanitasit. Kështu e panë të pamundur të bashkëpunojnë. Kjo ishte ndarja. Ne lavdërojmë (Shqipëria dhe Kosova) dy gjëra: Lidhjen e Prizrenit dhe Ali Pashë Tepelenën. Te, dyja pavarësisht interpretimeve zyrtare- Lidhja e Prizrenit me Kahrarname-ne e saj sanksionoi pushtimin turk sepse nuk parashikoi as një kryeqytet shqiptar, as një shtet shqiptar, as një gjuhë shqipe. Ateherë? Përse qenka Lidhja e shqiptarëve? Lidhja e shqiptarëve dhe bejlerëve pro-turq? Ky ishte dhe shkaku që askush nuk na përkrahu; Së dyti, Ali Pashë Tepelena: A është hero ky njeri apo nje kriminel që shkatërroi gjithë Toskërinë dhe Epirin, duke bërë ndarjen përfundimtare të të krishterëve shqiptarë (që në jug u quajtën ose `grekë`, ose arvanitas) me myslimanët shqiptare. Kjo shkaktoi atë që arvanitasit u bashkuan me grekët (romanoi), dhe me ndihmën e anglo-rusëve çliruan tokat arbërore dhe jo-arbërore te jugut, por në fund të fundit pranuan të jetojnë nën një shtet që foli greqisht. E njëjta gjë ndodhi dhe me sllavët: Me sllavët e veriut dhe të jugut, ata i pranuan shkiet -arbër (pra siç i quajmë sot arbrit ortodoksë për shkak të shizmës apo të `shkepjes` me vëllezërit e tyre myslimane), që të futen në ombrellën e tyre për ti mbrojtur por dhe për të përfituar nga ata. Për Kosovën dhe Maqedoninë, do te duhet kohë, mendoj për një shtet laik në Kosovë, sepse popullata nuk është e arsimuar mirë dhe është plot paragjykime religjioze. Duhet kaluar kjo fazë, e cila po zgjatet nga ekzagjerimi i kultit fetar (nga individë të pushtetshëm) deri në ekstrem duke bërë të kundërtën e asaj që kërkon perëndimi. Për këtë arsye duhet një strategji e re integruese në përputhje me porositë e BE dhe të SHBA, në të cilën faktorët dhe aktorët e sotëm shqiptarë duhet të bashkëpunojnë në radhë të parë të; - Integrohen në BE sa më parë e pastaj, dhe njëkohësisht: - Krijojnë kushte gjithëpërfshirëse për të njehsuar gjithçka jo të rregullt: arsimi dhe arsimimi me detyrim deri në shkollë të lartë, njehsim të administratës, ruajtjen dhe forcimin e gjuhës zyrtare duke e pasuruar me marrëveshje me gjëra të reja dialektore, - Ri-përtëritjen e një Akademie të vetme për të gjitha trojet shqiptare për Historinë dhe Gjuhën shqipe, - Kontakte të ngushta, dhe krijimin e kushteve për njohjen, afrimin, dhe bashkëpunimin me shqiptarët e integruar me sllavët dhe kishën e tyre (shkiet), shqiptarët e Greqisë (arvanitasit), kontakte dhe afrim e bashkëpunim me shqiptarët e Turqisë e kudo që janë, me qëllim njohjen dhe historinë e vërtetë të tyre. - Largimin e trysnive të paragjykimeve fetare mbi popullatën, e cila do të bëhet nëpërmjet arsimimit të detyrueshëm, Edukimi fetar bazë nuk duhet të bëhet deri sa të mbarojë adoleshenca, pra të bëhet në shkollë të mesme ose në të lartë. Për fat të keq kjo është e vërteta, se atyre u vjen keq apo dhe turp të quhen shqiptare, por pranojnë më mirë të quhen shkja ose serbë apo grekë, duke patur parasysh të kaluarën e hidhur kur, turqit osmanllinj dhe arbrit e konvertuar në islam përfituan nga rasti për tu bërë pronarë, administratorë, komandantë nën atë rregjim, duke shtypur si arbërit e konvertuar në islam por të varfër ashtu dhe të krishterët arbër dhe eprotë duke u a marrë dhe tokat. Emri shqiptar u identifikua pjesërisht me arbrin dhe epirotin e islamizuar. Megjithatë fjala ship mbeti fjalë e përdorur nga të gjitha aktorët. Gjendja ndryshoi pas 1878, dhe armiqësia u rëndua edhe më shumë sepse po këta shqipfolës krijuan shtetin grek, shtetin serb, kurse pas shek të XX u krijua Shqipëria e cunguar, dhe në shek e XXI, u krijua Kosova.Sot është koha për të njohur veten me ndihmën e integrimit. Kjo është një rrugë e mudimshme por që do të na nxjerrë aty ku duhet: prosperiteti i trojeve shqiptare, integrim dhe bashkëpunim të ngushtë me forcat progresiste, respekti i fqinjëve ndaj nesh. Referencat • Kristo Frasheri: Lidhja shqiptare e Prizrenit : 1878-1881 : botohet me rastin e 100-vjetorit të lidhjes shqiptare të Prizrenit - (1979) • KristoFrasheri: E vërteta mbi Shqiptarët e Maqedonisë dhe shtrembërimet e Enciklopedisë së Shkupit - (2010) • Faik Konica: "Faïk Konitza – Selected Correspondence 1896–1942" • Fahri Xharra: E vërteta historike - Shqiptarët ortodoks të Maqedonisë, 2013, ISBN 978-9951-641-59-3 [1] • Marin Barleti: Historia e Skenderbeut Princit te Epiroteve, viti 2005, ribotim , f.200-344, • Pirro Prifti: Lidhja e Prizrenit dhe Lidhja islamike, viti 2014, Zemra shqiptare • Pirro Prifti: Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri, viti 2013, gazeta Sot. === Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri === Problemi se nga erdhi fjala shqiptar dhe Shqipëri dhe kur filluan banorët e trojeve të sotme si shqiptarë, mbetet një problem i pazgjidhur mirë, pavarësisht se gjuha e quajtur shqipe ka qenë ruajtur dhe transmetuar brez pas brezi nga iliro-pellazgët tek arbërit dhe epirotët e deri tek shqiptarët dhe Shqipëria e sotme, që nga bota quhet Albania (ose Arbëria në shqip). Bazuar në studimet e mia historiko-fetare mendoj se mund të ketë një zhvillim të ri në kuptimin e fjalës shqiptar dhe Shqipëri. Problemi qëndron se kur filluan të quheshin banorët e trevave shqiptare me emrin shqiptar dhe zona e banuar si -Shqipëri. *** Pak histori Dihet që deri në shekullin e XV kur luftoi Gjergj Kastrioti –Skënderbeu, sipas Marin Barletit në librin e tij të famshëm ‘Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis’, banorët e atëhershëm quheshin epirotë dhe arbanas ose arbër. Në librin e përkthyer, arbër quheshin dhe një pjesë e banorëve si dhe trojet përkatëse të Shqipërisë veri perëndimore, që i përket pjesës së Malit të Zi (e cila në atë kohë quhej Mbretëria e Zetës ose e Balshajve). Kjo vërtetohet edhe nga Eposi i Kreshnikëve, në të cilin, banorët vendas quheshin nga sllavët si rabanë ose arbanë. Arbanë ose arvanitas quhej dhe popullata e një pjesë të Toskërisë dhe Epirit të Jugut dhe pjesa e territoreve të sotme greke përfshi dhe Peloponezin e sotëm (Morea e atëhershme). I gjithë gadishulli Ilirik ishte me fenë ortodokse të drejtuar nga Bizanti dhe nga kisha ortodokse sllave serbe, bullgare dhe rumune. Të kësaj feje ishin dhe arbanasit e epirotët. Me emigrimin masiv të këtyre banorëve në Itali ndikimi katolik mori përparësi sepse perëndimi evropian mbeti katolik me shtete të fuqishme si Franca, Spanja, Austro-Hungaria, Polonia. Pas vdekjes së Skënderbeut ndodhi eksodi masiv i banorëve të asaj kohe për në Italinë e Jugut dhe në Napoli, Venedik e Raguza, Spanjë, Rumani, Ukrainë, etj. Ikën rreth 250.000 banorë dhe sigurisht ikën shtresa e pasur dhe ajo mesme, apo siç quhet kjo e fundit, shtresa që mbart identitetin, traditën, zakonet, pra inteligjencia e asaj kohe. I vetmi fis që nuk u largua plotësisht, ishte fisi i Dukagjinëve, i cili më vonë ndërroi emrin me atë të Gjonmarkajve. Sipas Sulltan Mehmetit të II (1432-1481) i cili pushtoi Kostandinopojën dhe përfundoi pushtimin e trojeve Shqiptare më 1478, i cili u shpreh se ‘...nuk do të le gur mbi gur në trojet e arnautëve...’, në trojet shqiptare, edhe pas vdekjes së tij u shkatërruan të gjitha kështjellat dhe gjithçka Shkodra dhe Durrësi u shndërruan në fshatra të vegjël. Sulltanët e mëvonshëm ndoqën politikën e largimit të banorëve vendas dhe islamizimin me dhunë të territoreve plus, sjelljen e banorëve të huaj jo ballkanas si persianë, turq, anadollakë, abhkazë, pra me fe jo të krishterë. Sipas Historisë së Shqipërisë, shekulli i XVI mbetet shekulli i ‘heshtjes’ në trojet e shqiptarëve (me pak kryengritje të veçuara), por turqit sollën banorë nga Persia, Abkazia, Anadolli në fushat e Shqipërisë dhe të Kosovës të cilët ndërtuan banesa jashtë zonave të kështjellave. Vonë në fund të shekullit të XVI kur trysnia u dobësua dhe zonat e ‘Arnautistanit’ humbën vëmendjen e perandorisë turke filluan dhe malësorët të cilët vazhduan të zbresin në zonat fushore të Shkodrës, Kosovës, kryesisht në zonat e Gashit dhe më pak në Krasniqe;vazhduan të bëjnë tregtinë në qytetet dhe fshatrat e mbetura si në Shkodër, Durrës, Janinë, Ohër, Prizren, etj,etj. Lindën vendbanime me emra të rinj, vendbanimet me emra të vjetër u shkatërruan dhe u harruan sepse banorët e rinj nuk i njihnin. Megjithatë përzierja e banorëve të rinj me malësorët e zbritur (qoftë malësorët e veriut ashtu dhe të jugut) nga fundi i shekullit të XVI dhe në shekujt pasues krijuan një popullatë relativisht që fliste gjuhën e Arbërisë dhe të Epirit por që nuk e quanin vehten si të tillë. Është e vërtetë se edhe në zonat fushore patën mbetur banorë të varfër të cilët nuk patën mundësi të largohen nga frika e osmanlinjve dhe këta banorë mbetën pyjeve, kënetave dhe shqopishtave për tu fshehur si në Shqipërinë e mesme ashtu dhe në jug dhe në veri të tokave ku banonin shqiptarët. Në shekullin e XVI –XVII Territoret e Shqipërisë bënin pjesë në ejaletin e Rumelisë. Në fillimet e pushtimit shtresa e re sunduese përbëhej në shumicën e vet nga spahinj myslimanë, kryesisht turq për nga kombësia dhe nga feudalë të islamizuar prej trevave të tjera ballkanike. Elementi shqiptar në gjirin e saj, që ishte i pakët në fillim, u shtua në periudhën kalimtare nga shek. XV në shek. XVI për të zënë pak nga pak vendin kryesor. Ky fenomen u arrit nga elemente shqiptare, që ishin vendas dhe jo nga elemente etnike serbe, sepse feudalët serbë ishin të ardhur dhe ndodheshin në një truall etnik të huaj. Pra, mbushja e klasës feudale osmane me shumë elementë të dalë nga gjiri i popullsisë vendase shqiptare u krye në trojet verilindore shqiptare, pikërisht ashtu si u krye edhe në rajonet e ish-principatave shqiptare. Edhe pushtuesit osmanë ishin të interesuar për një mbushje të tillë nga elementë vendas, sepse kështu siguronin një mbështetje shoqërore vendase. Pjesa e sipërme e piramidës shoqërore, fisnikëria shqiptare, ishte e para që provoi dukurinë e kalimit në islamizëm, e për pasojë edhe shtresa e mesme dhe e varfër u islamizua. Gjatë këtyre dy shekujve u bë përzierja e popullatave dhe deri në fillim të shekullit të XVIII këta banorë quheshin ende banorët e Arbërit dhe kjo vërtetohet nga të dhënat e Kuvendit të Arbërit, apo Koncili Kishtar Kombëtar në Mërqi (Lezhë) më 14 e 15 janar të vitit 1703, në të cilën është shkruar në dokument fjala e Imzot Zmajevic (Katolik): “Urdhnove, o i Lumtuni Atë, me të vizituem Apostolik, të vërej mbi Kishat e Arbënisë së provinçës seme. Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, - uh, ç'dhimbje, - vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! Pashë gjindt, hy në vend shenjt; kishat, të flligta; lterët përlye. Mezi pashë vend ku të mundej populli me u mbledhë në kuvend! Pashë pleqtë tue ulurue; Meshtarët, shërbëtorët e Hyjit, tue gjimue; çobantë, vra; dhentë tretë, tue u shpërnda dy udhëve; murtajën, që pa mëshirë i çoroditëte të gjithë; e plasjen e mortaisun, që trimnohej për të gjanë e për të gjatë… “E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t'ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe…” Pavarësisht kryengritjeve të herëpashershme, pavarësisht islamizimit, pavarësisht sistemit të spahinjve dhe të timareve, përzierja e popullsisë së ardhur me atë vendase vazhdoi dhe për dy-tre shekujt që vazhduan u krijuan elementë të një popullsie fusharake dhe qytetare që fliste gjuhën arbërisht ose shqip por që kishte humbur memorien kombëtare. Përjashtim bëri Malësia e e veriut (Veriperëndimore dhe verilindore) dhe malësia e Jugut; këta u konvertuan pjesërisht në islam për të ruajtur gradat, tokat dhe për të përfituar faktikisht nga islamizimi, ose mbetën kripto-të krishterë (kryesisht katolikët). Është koha kur "sulltani kishte urdhëruar që katolikët ose të turqizoheshin ose të transferoheshin", si shkruan në relacionin e 5 marsit të vitit 1702 V. Zmajevici dhe, pa kaluar dy muaj, ai relaton se u bë dëshmitar i një fakti konkret të islamizimit masiv të shqiptarëve: "pikërisht atë ditë (me 25 prill), kanë kaluar në fenë islame 1000 katolike" . *** Kthimi nga fjala Arbëri dhe arbër në Shqipëri dhe shqiptarë Por si quheshin këta banorë në shekujt e XVI dhe më vonë banorët? Nga turqit quheshin arnautë që rrjedh nga fjala Arbëri dhe arbanas por me kuptim përbuzës. Banorët e islamizuar të qyteteve dhe të vendeve të reja të banimit, kryesisht në zona fushore filluan të identifikojnë veten jo më me emrin arbër dhe epirotas por me një emër të ri tashmë që lindi si pasojë e konflikteve të reja fetare. Pa i hyrë historisë, prania deri në Kuvendin e Arbërit të fjalës Arbëri dhe tokat e Arbërit në dokumentet e të krishterëve katolikë, tregon se deri nga mesi i shek të XVII disa pjesë të Shqipërisë veri-perëndimore quheshin ende arbër. Fjalët shqip dhe shqiptarë duhet të kenë filluar përdorimin e tyre në këtë kohë kryesisht në veri dhe veri lindje si dhe në lindje të Shqipërisë aty ku banorët e mbetur që flisnin arbërisht (pra shqip) por që ishin të krishterë ortodoksë për të ruajtur fenë pranuan edhe të futeshin nën suazën e krishterë sllave të varur apo jo nga Porta e Shënjtë e Konstandinopojës (Stambolli) . Këta banorë u quajtën nga banorët e islamizuar shkie (në shumës). Fjala shkie (dhe shkja) është përmendur shpesh nga historianët të cilët shprehen dhe e derivojnë nga fjala `schizma` e cila dihet që ka të bëjë me ndarjen e kishës së krishterë në dy pjesë katolike-perëndim dhe ortodokse-lindje, që më 1092. Sipas (Fahri Xharra në shkrimin e tij të prillit 2012( Kush janë shkijet ose pse Serbia duhet të heshtë?-24.04.2012, bazuar në të dhënat nga libri i bashkëautorëve Milorad Boshnjaku dhe Sllobodan Jakovleviç viti 2007: ‘Karagjergjoviçët-Histori e mbuluar’) thuhet: ‘Deri me ardhjen e turkut e gjerë në shekullin XV-të, nuk kishte shtet serb, nuk kishte organizim të një shteti të mirëfilltë serb. Vladimir Çoroviq, në historian serb shkruan: “Dushani e krijoi një principatë e cila nuk ishte serbe, por e përzier, e përbërë nga Serbët, Helenët dhe Arbanasit (Shqiptarët). Qëllimi tij ishte që të pushtonte Konstantinopolin dhe të bëhet trashëgimtarë i Imperatorisë së kohës. Car dhe si i tillë, sundimtar i Ballkanit dhe i serbëve të tij (?) (në atë kohë serbët ishin në pakicë e Car Dushani- arbanas ortodoks.)”. Ndërsa studiuesi tjetër serb Lazo Kostiq shton: “ Nemanasit (Nemanjiqët-sipas atij- në fakt mbiemër shqip Nimani) kishin mundur të sundojnë Bizantin, por jo serbët” (Sepse nuk kishte Serbi). Historia serbe flet ndryshe, flet ndryshe dhe e gënjen historinë ndryshe... me ardhjen e turkut u hapën dy dyer me të njëjtin drejtim atë të ikjes, dy dyer të shkuljes nga trungu shqiptarë. Sipas Fahri Xharrës të cilin dhe unë e përkrah: `` Shqiptarët ortodoks të viseve shqiptare të Kosovës, Malit të Zi, Serbisë dhe Maqedonisë, na mbetën si të ndarë dhe ne i quajtëm shkije! Falë shkizmës. Mirëpo, a e merituan ata këtë veçim? Kush ishte shkaku që ata mbetën të ndarë nga trungu shqiptar?``Shkaku ishte kundërshtimi fetar I fshehtë apo I hapur kundër islamizimit. Pra, nocioni Shka/ Shqa/ Shkja/ Shkje/ Shkinë, - janë e njëjta gjë, të kuptosh shprehjen që shqiptarët e tjerë. kryesisht myslimanë, u thonë shqiptarëve ortodoksë. Me këtë rast shkiet pra, shqiptarët ortodoksë të futur nën mburojën sllavo-bizantinë i quajtën shqiptarët e islamizuar dhe ata të ardhur si –shkepetar ose shqiptar, duke përdorur fjalën arbërisht `shkep` ose `shqep` në kuptimin që edhe këta ishin të `shkëputur` apo të `shqepur` nga identiteti fillestar. Ndoshta për t`ju kthyer në të njëjtën monedhë cilësimin e tyre si shkie apo shkja. Type equation here. Shkepetarët dhe vendi i tyre Shkeperia ose Shkiperia, si fjalë filloi të përhapej në veri dhe në lindje ku kontakti ishte kryesisht me sllavët. Kjo konfirmohet edhe nga sllavët të cilët e përdorin fjalën `shkiptarci` për shqiptarët myslimanë. Problemi i përhapjes së fjalës shqiptar dhe shkip qoftë në zonat katolike në veri perëndim ishte i thjeshtë për shkak të kontaktit me kriptokristianët dhe fjala u përhap. Kështu ndodhi zëvënsimi i gjuhës arbërisht, fjalës Arbëri, dhe arbër, me shqip. Shqiptar dhe Shqipëri. Në jug, në tokat e Epirit dhe të Toskërisë, shkiptarë u quajtën shqiptarët e islamizuar, kurse të krishterët ortodoksë mbajtën emrin arbër dhe arbanitas, në dallim nga turqit që i quanin të tërë banorët e trevave arbërore dhe epirote si arnaute dhe Arnautistan, kurse perëndimi katolik vazhdoi Të na quajë albanë në vend të arbanë, dhe Albani në vënd të Arbëri, në kujtim dhe respekt të asaj popullsie që luftoi kundër osmanlinjve dhe islamizmit. Emri epirotas dhe Epir u shkatërrua plotësisht nga sundimi i Ali Pashë Tepelenës i cili shkatërroi plotësisht në Toskëri dhe Epir të krishterët ortodoksë duke i shpërngulur për në jug dhe duke zbrazur Shqipërinë e jugut. Ali Pasha mund të mbahet kampion i vrasjes së shqiptarëve të jugut edhe ne tokat greke të sotme. Islamizimi i jugut për pasojë të ikjes dhe vrasjeve të ortodoksëve solli për pasojë përshpejtimin e përhapjes së fjalës shqip, shqiptar dhe Shqipëri. Mendoj se fjala shqiptar dhe shqipe apo shqiponjë nuk ka lidhje direkte me emërtimin e ri, por u përdor nga rilindësit për të ngritur moralin dhe forcën shpirtërore në luftën për pavarësi. Disa autoritete të albanologjisë, si Meyer, Miklosich, Hetzer dhe, mbi të gjithë, një studim i Bardhyl Demiraj, "Shqa in Albanischen - Sklavus"; megjithatë unë mendoj se këta albanologë gabohen kryekëput ashtu sikundër gabohet sot historiani i paguar O.J.Schmitt kur flet për marrëzi të tilla sikundër i përmend fjalën absurde `arnautashë` ose sërbë të islamizuar të cilët qenkërkan bërë shqiptarë pas 1389?! Gabimi qëndron tek mos kuptimi i fjalëve shqip. Sepse nuk mund kurrsesi një albanolog të përkthejë fjalën shkie ose shkja me fjalën skllav. Sllavët mund të përkthehen ashtu si e ka gjuha angleze dhe gjuhët latine -`slave` ose skllav, por fjala shkie vjen detyrimisht nga fjala `schism` ose skizma. Mund të thuet përse shizma ndër shqiptarët paska ndodhur kaq vonë gati 5 shekuj më vonë se sa ndarja e vërtetë e fesë kristiane. Mendoj se kjo ka një argument: banorët e trevave të Ilirikut apo të Ballkanit mbetën pas shizmës kristiane si të krishterë ortodoksë. Pas pushtimit turk mbështetja nga Kisha katolike u bë më e madhe se sa mbështetja ortodokse kështu që nëse katolikët ushtuan ose rezistuan ortodoksët e veriut u sllavizuan me dashje për të ruajtur fenë e tyre. priftipirro@hotmail.com Literatura 1.(http://sq.wikipedia.org/wiki/Shqip%C3%ABria_n%C3%ABn_sundimin_osman#Ndarja_administrative_.28shek._XVI-XVII.29). 2. (http://www.albanians.gr/forumi/index.php?topic=7.0;wap2). 3. (http://www.peshkupauje.com/2012/04/kush-jane-shkijet-dhe-perse-serbia-duhet-te-heshte). 4. http://www.forumikatolik.net/shoëthread.php?t=12738 5. (http://www.shkoder.net/al/klementi.htm). === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge (Publicistikw-Histori, botuar nw gazeta, nw vitin 2010 dhe nw Librin `Kombi ShqiptarUnivers Historik dhe Fetar` vol 2) Kështu që studiuesit, me Greqishten e lashtë kuptojnë gjuhën apo variantet e saj të shkruara, si gjuhë e qytetërimit të atëhershëm të popullit të Ballkanit perëndimor në trojet e Greqisë së sotme dhe më gjerë. Po ashtu një variant gjithëpërfshirës i greqishtes së lashtë ishte edhe gjuhë e dytë në një pjesë të madhe të Perandorisë Romake dhe është gjuhë zyrtare e disa kishave të sotshme ortodokse. Kjo gjuhë studiohet në shkolla e universitete në mbarë botën që nga koha e Rilindjes. Edhe greqishtja e lashtë sikurse latinishtja hynë në grupin e gjuhëve të vdekura. Atë e gjejmë në drejtime të ndryshme shkencore ekzakte dhe shoqërore. (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). Ja ç’këndonin Pellazgët në kohën e Pal Kunduriotit.(nga një fragment më i gjatë) ''Ashtu dhe ti moj Plak' e Athenës së vërtetë'' Gjëri Pelasgor' e vjetër, mburru se ke t'drejtë; Prapë dot munç të brohoriç si e ke zakonë Hire burrash Pelasgësh, si bëje gjithë monë Marrë nga Forumi shqiptar (Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005). Sipas studiuesit Çlirim Xhunga “Shpjegimi i prejardhjes së fondit të leksikut të greqishtes së vjetër mund të bëhet vetëm me anë të gjuhës shqipe. Greqishtja është një gjuhë e ndërtuar në katedra gramaticienësh. Ky pohim s’është i ri. Këtë e konfirmojnë si Haustratte, ashtu edhe D’Agnely, ndonëse unë nuk kam gjetur tek asnjeri prej tyre dëshmi gjuhësore bindëse. Por studimi ynë mbi greqishten e vjetër na tregon se këta dijetarë kanë patur prova të pakundërshtueshme për të shtruar këtë hipotezë, por kushtet nuk i kanë lejuar ta shtjellojnë atë. Greqishtja e vjetër jo vetëm që është një sajesë, një gjuhë e sajuar nga njerëz që flitnin një gjuhë tjetër, por ajo ngërthen në vetvete një mori problemesh të karakterit gjuhësor. Edhe leksiku i greqishtes së vjetër mbahet në këmbë nga rrënjë të shqipes. Në greqishten homerike rrënja e shqipes shfaqet e diversifikuar si në shqiptim dhe në të shkruar. Kjo ka ndodhur në radhë të parë sepse fjala shqipe ka kaluar nga njëri dialekt grek në tjetrin, duke pësuar ndryshime fonetike, dhe semantike sa që tek Iliada dhe Odisea ne gjejmë një mori fjalë që vërtiten rreth një rrënjë të vetme. Kështu krahas Re kemi Ra, krahas Er kemi Hr dhe Ir, krahas Pei kemi Fei, në krahë të Pa gjejmë Fa. Po kështu kemi Men, Man dhe Mhn, Damo dhe Dhmo, Xeir dhe Keir, Pur dhe Pir, Kar dhe Khr. greqishtja e vjetër ashtu edhe latinishtja s’janë gjë tjetër veçse vazhdime të deformuara të shqipes në dy alfabete të ndryshme. Vicens Dorsa (studiues arbëresh) shkruan se në shqipe ruhen rrënjët e dialektit (digamës) eolik parahomerik. N. P. Elefteridhi pohon se greqishtja në pjesën më të madhe u formua gati e tëra nga gjuha pellasgjike. Jakov Thomopullo dëshmon se ka lexuar mbishkrimet eteo-krete nëpërmjet gjuhës shqipe. Robert d’Angely shkruan: “...Shqiptarët janë më të vjetër se grekët, kjo s’ka dyshim, tingulli monosilabik është provë për këtë. Origjina e shqipes dhe e greqishtes nxjerr në pah në mënyrë të padiskutueshme raportin e vërtetë mes tyre, atë të prejardhjes së greqishtes nga gjuha shqipe: nëna e saj”.(R.D’Angely-Enigma). Sipas Robert D’Angely, thuhet: ‘Në vitin 146 p.e.s. ndodhi pushtimi i Greqisë nga romakët që quheshin Akaie. Gjuha e popullit ishte gjuha pellazgo-shqiptare, ndërsa gjuha zyrtare, latinishtja. Pas vitit 800 dhe veçanërisht pas skizmës së parë në vitin 860, datë kur fillon Perandoria bizantine (emër që iu dha Perandorisë romake të Lindjes kur ajo u nda nga Perandoria romake e Perëndimit), përdorimi i latinishtes zyrtare fillon të pakësohet në përpjestim me greqishten që është tashmë gjuhë e kishës së Lindjes. Ky evolucion i ngadaltë e bëri Bizantin një perandori me popullsi shqiptare dhe qytetërim helenik, me gjuhë zyrtare greqishten e vjetër. Atëhere populli, i cili si gjithnjë nuk e dinte latinishten dhe nuk e fliste atë. Po kështu ai nuk fliste njëkohësisht as greqishten e vjetër dhe së fundi as atë moderne, që ende nuk kishte lindur. Për popullin romako-bizantin, të dy gjuhët, latine e greke, ishin të panjohura’. (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). Për më tepër, për autorin, greqishtja e Iliadës është akoma më e vjetër, pra më arkaike se ajo e Odisesë. Iliada është e mbushur me fjalë pellazgjike, me sufikse dhe prefikse greke. Odisea u shkrua dhe u përkthye shumë kohë pas Iliadës, dhe u desh jo më pak se 150 vjet për të arritur greqishten e Odisesë.“ (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ –po aty, 1990, f. 5-140). Përsa i përket origjinës së pellazgëve unë mbështes teorinë e Aristidh Kolës përsa i përket që pellazgët dhe ilirët si dhe helenët (grekët) si pjesë e tyre nuk janë popullsi indo-europiane por autoktone evropiane, por ka një teori krejt tjetër (që unë e mbështes por që nuk e ka parë ndonjë historian) e ardhur nga Testamenti i Vjetër i cili thotë se: - Pellazgu (apo siç e thotë një historian –Dardani) është stërnipi i Shem-it një nga djemtë e Noa-s me emrin Pelegu. Shemi (stërgjyshi i hebrenjve dhe djali i Noa-s së përmbytjes së madhe) kishte 5 djem dhe Arami biri i tij lindi Arpakshdin,-ky lindi Shelahun,-ky lindi Everin dhe ky lindi Pelegun. Ata u shpërndanë nëpër troje të ndryshme. Njëri nga ata Pelegu shkoi në gadishullin Ilirik dhe u dha emrin pellazgëve. Prandaj ndoshta nuk përkthehet në shqip siç janë munduar ta përkthejnë shumë historianë pro pellazgë dhe anti pellazgë (Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). Ekziston dhe një konfirmim tjetër të cilin unë po e kujtoj në këtë shkrim përsa i përket origjinës iliro-pellazge të helenëve si dhe ndërthurjen e natyrshme dhe aspak armiqësore të citimeve historike. Sipas Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993, Helenus-i ishte i biri i Mbretit Priam dhe mbretëreshës Hekubadhe vëllai binjak i profeteshës Kasandra. Helenusi quhej gjithashtu dhe Scamandrios. Sipas legjendës Kasandra shpjegonte profecitë por Apolloni ja kishte hequr asaj forcën bindëse, po kështu ishte dhe Heleni (Helenus-i). Në luftën trojane mori pjesë i udhëhequr nga vëllai i tij Hektori (Priami kishte 6 djem). Në fundin e luftës së Trojës, Helenus luftoi kundër vëllait të tij Deifobus (pasi u vra dhe Paridi) për tu martuar me Helenën, por Helena iu dhurua Deifobit. Heleni i mërzitur, iku në malin Ida por u zu rob nga Uliksi. Pas luftës së Trojës, Neoptolemi djali i Akilit, mori për robinjë dhe pastaj u martua me kunatën e Helenit dhe gruan e Hektorit- Andromakën, po kështu mori me vehte dhe Helenusin. Të tre këta jetuan në Molosi të Epirit, por Neoptolemi Para se të linte Epirin, i lejoi ata të themelojnë qytetin Buthros (Butrinti i sotëm). Neoptolemi u vra nga Oresti djali i Agamemnonit për shkak të Hermionit, bijës së Menelaut dhe të Helenës. (Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). Enea në udhëtimin e tij homerik (sipas Virgjilit) mbërriti në bregdetin e Butrintit dhe u habit kur takoi kushëririn e tij Helenus-in dhe gruan e kushëririt të tij Hektor Andromakën. Ata e furnizuan me ushqime dhe Heleni profetizoi (sepse këtë dhunti e kishte së bashku me motrën e tij binjake Kasandrën) që Enea do të bëhej babai I një kombi të madh (kujton që Enea u martua me Lavinjën nga ku lindi kombi romak dhe Roma). (Virgil in Aeneid Book III). Më vonë Helenus-i u martua me motrën e Neoptolemit për të mbajtur mbretërinë e Mollosisë dhe të Epirit. Si përfundim, kështu lindi dhe u forcua gradualisht populli Helen që sipas mitologjisë por dhe historiografisë ishte tërësisht një fis tërësisht iliro-pellazgik, dhe jo ndryshe nga ta. Kjo është dhe arsyeja që ata flisnin të njëjtën gjuhë sepse gjatë luftës por dhe gjatë robërisë nuk kishin nevojë për përkthyes, por dhe se kishin të njëjtat rite, doke e tradita. Ndoshta është më e arsyeshme që në të ardhmen historianët grekë dhe shqiptarë të hulumtojnë për lashtësinë e iliro-pellazgëve së bashku sesa duke kundërshtuar njëri tjetrin; megjithatë historia e vërtetë është ajo që thotë mitologjia e cila ka në thelbin e saj të vërteta të cilat historiografia greke, shqiptare dhe e huaj sot po i kupton më mirë qoftë me ndihmën e gjuhës shqipe, qoftë me tejkalimin e urrejtjes së disa individëve nga të dy anët të cilët s’bëjnë gjë tjetër përveçse do të vonojnë por jo do të pengojnë zbulimin e të vërtetave historike që fshihen në muzgun e të kaluarës së përbashkët të të dy kombeve tona. Bibliografia -Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). -Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). -Virgil in Aeneid Book III). -Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). -pjesë shkrimi të botuar te gazeta Koha Jonë më 31 mars dhe 1 prill 2005). -Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005): (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). -Hofman (J. B. Hofmann, (EWG), 1950). -Smith, Anthony D. (1999). Myths and memories of the nation. Oxford University Press. p. 21. ISBN 0-19-829534-0. "It emphasizes the role of myths, memories and symbols of ethnic chosenness, trauma, and the ‘golden age’ of saints, sages, and heroes in the rise of modern nationalism among the Jeës, Armenians, and Greeks—the archetypal diaspora people"). -Argyris Eftaliotis një histori të Greqisë më 1901 me titullin ‘Historia e Romanëve’ -Neritan Ceka, "Iliret", T 2000, f.33). -Mathieu Aref, "Shqipëria, odiseja e pabesueshme e një populli parahelen"). -Markezines, "Political History of Modern Greece", book A, pp.208, Athens.). -Formumi Shqiptar- Pellazgët, 2005). -"The Albanians. An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present", Edwen E. Jacques). -Prof. Nezir Myrta (Drillon Gega) albanologu Nezir.Myrta@shqiperia.com) === Perse Korca mbeti pa Kishen e saj Karakteristike te `SHEN GJERGJIT` === Korça e shekullit të XX-të ishte Korça e Shën Gjergjit. Kjo është historia e një kishe legjendare në Korçë, nga ndërtimi i saj, shkëlqimi dhe aktiviteti deri në vitin 1968, kur ‘lart’, për arsye të paspjegueshme, kishin vendosur të shpëtohej Kisha e Mitropolisë, por jo Shën Gjergji… Prof. Pirro Prifti, Tiranë Shen Gjergji mbetet shenjtori karakteristik shqiptareve. Argumentet se përse Shën Gjergji është shënjtor karakteristik dhe I dashur për komunitetin Orthodoks shqiptar gjithmonë ka qënë lidhur me Heroi tonë kombëtar Gjergj Kastiroti-Skënderbu I cili u lind në një Familje orthodokse nga Babai Gjon ( emër I cili nuk është vetëm emër katolik siç pretendojnë sot disa katolikë, sepse në atë kohe shumica dërrmuese e popullatës arbërore dhe epirtote ishin të ritit lindor dhe emrat që sot quhen si katolkë ishin në atë kohë edhe orthodoksë), dhe nënës Vojsava. Stema dhe Flamuri I kësaj familje të lashtë ishin simbole të ritit bizantin,. Këtë symbol Shqipëria e sotme e ka në Flamurin e saj zyrtar. Heroizmat e Gjergj Kastrioti-Skënderbu I cili lindi me 23 prill 1405 sipas kalendarit të vjetër (sot I bie me kalendarin e ri 6 maj), ditën e Shënjtit Shën Gjergjtrofeprurësit, bënë që jo vetëm në popullatën orthodokse shqiptare për në të gjithë popullatën shqiptare katolike dhe myslimane të nderohet kjo ditë. Madje në shumë fshtara të sotme të Shqipërisë festohet edhe tek popullata myslimane dita e Shën Gjergjit apo dita e pranverës. Në Elbasan festohet në 14 Mars në popullatat e veriut të Shqipërisë festohet me 1 Mars, duke përkujtuar dhe nderuar Heroi Kombëtar Gejgr Kastrioti -Skënderbeun se sa Shënjtorin Shën Gjergj, pikërisht sepse këto popullata myslimane në reminishencën e tyre përkujtojnë jo datën egzakte të Shëntit Shën Gjergj por përkujtojnë dhe nderojnë Heroin Kombëtar. Në Komunitetin tonë orthodox Shënjtori Shën Gjergj në kalendarin e sotëm orthodox festohet me 23 prill dhe nga katolikët me 6 Maj. Për shkak të nderimit dhe përkujtimit të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu kemi një lidhje analogjike me Shënjtorin Shën Gergj I cili ka jetuar në Kapadoki nga vitet 500 e.s., dhe komuniteti ynë orthodox I cili krijoi Kishën e vet Autoqefale Orthodokse shqiptare nën drejtimin e Peshkopit tonë të nderuar Fan Stilian Noli I cili e bëri Krishtin të flasë shqip në Kishat orthodokse të Shqipërisë, ky komunitet orthodox u vendosi shumë kishave orthodokse në Shqipëri emrin e Shën Gjergjit. Nuk ka në asnjë vënd në Ballkan e ndoshta dhe në botë që të ketë kaq shumë kisha orthodokse me emrin e Shën Gjergjit se sa në Shqipërine e viteve para 1967. Diktatura shkatërroi kishat e xhamiat. Por në 1992 me ardhjen e demokracisë edhe komuniteti Orthodoks mori frymë lirisht dhe me ndihmën e Fortlumturisë së tij Anastas ndortoi dhe rindërtoi kishat e plot gjëra të tjera. Problemi qëndron edhe sot e kësaj dite se disa kisha me emrin Shën Gjergj (madje dhe kisha me erma tjetrë si p.sh., Kisha e Shën Marise e Tiranës), kur u rindërtuan nuk I u vu emri I mëparshëm. Pse? Kjo kërkon një analizë që unë tani për tani nuk e bëj dot por do të ngre problemin e Kishës së famshme të Shën Gjergjit Korce Kishë e cila u ndërtuar me kursimet e Korcarëve me gurë të mëdhenj dhe varrezën përqark saj, por pasi u prish nga diktatura u shkatërruan gurët mollokë, u larguan varrezat, populli u hidhërua kur u prish kjo kishë. kjo Kishë e famshme e Shën Gjergjit, përcaktonte identitetin e orthodksëve korcare nuk egziston sot. Ndoshta është bërë pa qëllim mos vendosja e emrit të Katëdrales se sotme të Korcës, por duhet ndërtuar në Korç e Kisha identifikuese dhe karakteristike e Shën Gergjit, sepse por ndryshohet dhe tjetërsohet reminishenca dhe imazhi I së kaluarës së Kishës së Shën Gjergjit, madje shumë Korcarë orthodoksë kanë ikur, ose janë `bërë` grekë, ose janë `bërë` vllehë duke e lënë Korçën një qytet orthodox pa Shënjtorin e vet. Kjo gjë duhet të ndryshojë. Shume kisha ne Arberi, Epir dhe ne Shqiperi para vitit 1967 kishin emrin e SHEN GJERGJIT. Ne kishat e restauruara nenvdrejtimin e Fortlumturise se tij ANASTAS, asnje kishe nuk i u vendos emri tradicional shqiptar per orthodokset shqiptare emri SHEN GJERGJ. Madje kisha kryesore e Shen Gjergjit Korce e cila u prish ne 1967, kur u ndertua nje e re , nuk e mori emrin Shen Gjergj. Perse? Pa i hyre aluzioneve, iluzioneve, konspiracioneve, KOASH ka per detyre te vendose emrin e kishes kryesore ne Korce emrin me te cilin krenohej Korca: Kisha e Shen Gjergjit. Intelektualet orthodokse te Tiranes ftojne te gjithe okomunitetin orthodoks te perkrahin nismen e vendosjes se Kishes katedrale ne Korce emrin e SHEN GJERGJIT. KOASH duhet te degjoje zerin e besimtareve te saj. Prandaj po shkruaj edhe këtë herë per SHEN GJERGJIN dhe per Kishen e Shen Gjergjit ne Korce e cila nuk egziston. Shen Gjergji festohet me Kalendarin e vjeter me 23 Prill. Nga Shenjtor e mori emrin Heroi yne Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu. Per nder te Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu- Komuniteti orthodoks shqiptar per nder te tij dhe ne perkujtim te tij se bashku me Shenjtorin Shen Gjergj, u ka vene nje mori kishave orthodokse emnrin Shen Gjergj. Kisha e Shen Gjergjit ne Korce e cila u shkaterrua nga komunizmi, nuk u rindertuar me duke e lene Korcen si nje qytet pa identitetin e saj te lavdishem Per ata qe nuk duan te kuptojne. Pergjigje te Nderuarit dhe Mikut tim At Grigorit, I Nderuar Grigor, mos te te vije hic keq sepse problemin nuk e kam ngritur per te share KOASH-in dhe as Fortlumturine e tij Anastas, perkundrazi. Duhet ta lexosh edhe njehere se ckam shkruar dhe do ta kuptosh. Shen Gergji ka qene dhe mbetet identiti i Komunitetit Orthodoks ne Korce. Kisha u shkaterrua nga diktatura. Ne kerkojme te ringrihet nje Kishe me emrin e Shen Gjergjit ne Korce, ose te gjendet nje menyre per te zgjidhur problemin. Pergjigje te Nderuarit Aleksander Dimroci I Nderuar Aleksander Dimroci, thirrjen e beme jo per te treguar se kush eshte me besnik ndaj Fortlumturise Anastas, por e beme per te treguar se Shen Gjergji eshte Shenjtori kryesor i Orthodoksise sepse kjo lidhet me ermin e Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu, prandaj shume kisha orthodokse e kane kete emer ne Shqiperi, Se dyti problemi qendron tek Kisha e Shen Gjergji ne Korce e cila u shkakterrua nga rregjimi komunist dhe nuk u rindertua nje kishe me ermin e Shenjtorit Shen Gjergj. Duhet te dini i nderuar Aleksander Dimroci se Shen Gjergji eshte Shenjtori karakteristik i Korces. Mos pasja e nje kishe te tille ne Korce e ka bere te rrije ne hije identiteti orthodoks ne Korce duke shkaktuar nje konfuzion ne komunitet sepse harrohet identiteti shqiptar i percaktuar nga Kisha Shen Gjergjit. === Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, vija ndarëse midis Shqiptarëve dhe Antishqiptarëve === Këmbëngulja e njerëzve të caktuar, përfshi këtu dhe përkthyesin e veprës Skënderbeu nga O.J.Schmitt-i, krahas përfitimit nga shitja e veprës në fjalë, nëpërmjet bërjes së reklamës nga TV private Klan dhe Top Channel, kanë arritur të prekin vijën ndarëse përtej së cilës mund të shihen vetëm shqiptarë, që nuk e duan Shqipërinë, të kamufluar apo dhe apostatë që tregojnë zemrën e tyre plot helm e dashakeqësi. Këtu bëhet fjalë për një përkthim të thjeshtë që përkthyesi do ta promovojë e ta shesë librin e tij pavarësisht nga reperkusionet dhe komentet aspak respektuese ndaj heroit kombëtar. Nuk do të kisha shkruar në mënyrë të përsëritur këtë shkrim nëse nuk do të ishte parë këmbëngulja e përkthyesit për të vërtetuar gjoja që: – duhet parë heroi kombëtar jo si mit por ai reali!? E nëpërmjet këtij argumenti zhgënjyes kërkohet që nëpërmjet të dhënave që ‘nuk na i paska dhënë asnjë autor tjetër’ sesi Heroi kombëtar na paska filluar luftën kundër turqve sepse turqit i kanë vrarë të atin (pse si mendon autori, çdo djalë a nuk do të kishte luftuar kundër vrasësit të babait ?); megjithatë argumenti tjetër me të cilën përkthyesi ka bërë reklamën, ishte që i ati i Skënderbeut quhej Ivan dhe se e ëma e Skënderbeut, Vojsava ishte sllave. E me këto “risi”, përkthyesi na paska zbuluar Amerikën, duke marrë poza në TV si ndonjë ‘profesor i mbaruar’ që na e njokërka historinë e Kastriotëve (sigurisht nëpërmjet veprës së Schmitt), më mirë se historianët e debatit apo të historianëve të tjerrë të nderuar, por harron se del zbuluar katërcipërisht kur të tjerët që dëgjojnë këto blasfemi klienteliste dhe snobiste ndaj të huajve, se dy nga autorët më në zë shqiptarë: F. S. Noli, dhe K. Frashëri, kanë shkruar monografi të shkëlqyera për heroin kombëtar dhe F.S. Noli ka një bibliografi prej 600 autorësh (përveç Ou Xhej Schmitt-it që s’pati fatin t’i referohej), pa përmendur M. Barletin, i cili si bashkëkohës nuk diskutohet për thëniet e tij e sidomos për argumentet e lartpërmendura të Shmitt-it: Emrin e babait të Skënderbeut, nënën sllave Vojsava, dhe arsyen përse nisi luftën – argumente që përkthyesi ynë i nderuar po ta kishte lexuar veprën e Barletit, gjithashtu nuk do të merrte barrën e rëndë të përkthente një monografi që i shërben akademikëve e aspak popullit të thjeshtë (e jo më pastaj të mundohej t’i bënte publicitet një vepre profesionale që s’i duhet aspak lexuesit nëse bëhet fjalë për të hedhur dyshime ndaj një Heroi kombëtar). Po të lexonte të paktën Skënderbeun e F. S. Nolit mund të shihte që të tre argumentat ‘e reja’ të O.J.Schmitt-it janë rrahur e përpunuar, argumentuar e stërthënë nga F. S. Noli me aq qartësi e në mënyrë bindëse saqë përkthyesi ynë nuk do t’i lindte nevoja të përkthente veprën e Schmitt-it nga aspekti profesional, por do t’ja u linte më mirë përkthimin akademistëve historianë të shkencës shqiptare se sa të ngrinte një rrokopujë amatoreske duke përzierë pa kuptim historianë e gjuhëtare vetëm e vetëm për publicitet e që t’i shitej përkthimi. Një nga autorët më të vjetër që i referohet Noli në monografinë e tij (të cilin përkthyesi-amator nuk e zë në gojë, domosdo se nuk e ka lexuar), është Tivarasi (latinisht – Antivarino) i cili ka botuar që më 1480 në Venedik një vepër për Skënderbeun (pra, përpara Barletit) për të cilin Biemi jep të dhëna më të plota për të përfshirë gjithashtu në bibliografinë e F. Nolit), i cili shpjegon fare mirë gjenealogjinë e Gjergj Kastriotit, familjes së tij, pesë motrave e katër vëllezërve dhe fatin e tyre. Po të vëresh me kujdes pas debateve ku amatori ynë rrinte si Judë i antishqiptarizmës, mund të kuptosh dhe disa aspekte të tjera që fshihen nën këtë blasfemi ndaj heroit kombëtar, blasfemi të cilat për fat të keq nuk duhej përfshirë F. Lubonja, i cili ndoshta nuk e ka kuptuar qëllimin aspak nderues ndaj Heroit Kombëtar. Këto aspekte janë: – Ulja e figurës së Skënderbeut për qëllime klienteliste (pra reklamë negative për të shitur përkthimin) – përfshirjen e TV private dhe disa miqve për ta bërë sa më serioze (sigurisht për qëllime klienteliste) një histori e cila është rrahur e stër-rrahur nga mijëra autorë shqiptarë e të huaj të interesuar e që kanë nderuar me shkrimet e tyre një hero sa kombëtar për shqiptarët aq dhe ndërkombëtar për shkak të luftës së tij anti turke e anti islame, – me dëshirën e tij për të shitur librin, ndoshta pa dashje ka aktivizuar njerëz të caktuar të cilët njihen si dyshues (që të mos u themi anti-shqiptarë) kur përmendin që në disa libra surrogato apo komente dashakeqe nën maskën e “sqaruesve të historisë shqiptare apo të rishikuesve të historisë shqiptare”, që Skënderbeu ishte për bekatshizmin dhe jeniçerët shqiptarë besnikë të tij erdhën dhe përhapën bektashizmin pra islamizmin e moderuar, – gama e këtyre njerëzve që jetojnë në Shqipëri por që janë antishqiptarë të vërtetë nëpërmjet maskimit me luftën kundër komunizmit – kanë kohë që po përpiqen të rishikojnë historinë e Shqipërisë e pikërisht hedhjen baltë mbi Heroin kombëtar (mbi origjinën e tij, familjen e tij, luftën e tij qoftë kombëtare e qoftë fetare kundër turqve), e duke bërë shaka apo duke e përfolur në Portokalli, duke nënçmuar frazën prekëse të dhuruar në nderim të tij nga Vatikani “Atlet i Krishtit”, duke bërë aludime absurde me gjendjen e sotme të simboleve kombëtare praktikisht të krishtera në një shtresë të gjerë “islame” sipas tyre. Këto dyshues nën maskën e rishikimit të historisë, nën maskën e shitjes si pa të keq të vlerave që nuk e nderojnë Heroin tonë kombëtar, nën maskën e shakave apo të talljeve të Heroit kombëtar (mund ta vini re edhe për heronj të tjerë), nën maskën e lavdërimit të të ashtuquajturës ‘tolerancë fetare’ ( ku mund të shash çdo gjë kombëtare por pa prekur identitetin e sharësve), lexuesi dhe populli shqiptar mund të shohë e të dallojë se përse në Shqipëri ka pak nacionalizëm, se përse në Shqipëri përbalten heronjtë (qofshin ata dhe të luftës antifashiste), se përse në Shqipëri ekziston një klimë e luftës së fshehtë të klasave e cila mbahet ndezur nga njerëz të caktuar, kryesisht nga ata që kanë gëlltitur një ‘lugë çorbë’ qoftë për shkak të varfërisë, qoftë për shkak të pasurimit të shpejtë, qoftë se janë disa nga ata antishqiptarë të vërtetë. Unë mund t’i kujtoj jo vetëm përkthyesit të nderuar, ashtu dhe të tjerëve, rrezikshmërinë se nëse kjo gjë do t’i ndodhte Heroit Kombëtar Turk Qemal Ataturkut, personat që do të talleshin me të apo që do të hidhnin dyshime ndaj tij, me siguri qeveria turke do t’i fuste në burg; ose nëse do të hidheshin dyshime apo sharje (qoftë dhe të kamufluara) ndaj Linkolnit, apo Xh. Washingtonit, këta njerëz pa tjetër do të hidheshin në gjyq; ose nëse do të shahej nëpër shkrime Jan Husi i Çekisë nga ndonjë çek, apo Heroi kombëtar grek nga ndonjë shkrimtar apo komentues grek, apo Car Llazari i serbëve nga ndonjë serb, apo ndonjë hero tjetër kombëtar i çdo vëndi respektiv, (kështu si bëhet në Shqipëri) këta vende do të merrnin masa ligjore ndaj tyre. Në përfundim mund të them që janë disa heronj, janë disa vepra, janë disa aspekte me të cilat nuk duhet luajtur, sepse çdo vend sado që ndryshon, ka një ose disa figura kombëtare të cilave u referohet e nuk luan me to, as hedh dyshime e as bën ‘zbulime në jetën e tyre. Edhe Shqipëria duhet të ketë tabu-në e saj, vijën ndarëse të saj, identitetin e saj me të cilën nuk duhet luajtur as për amatorizëm, as për komercializëm e as për të ekspanduar ideologji fetare, që vetë vendi apo vendet ku aspirojmë të futemi. I nderuar përkthyes lëre përkthimin tënd të shitet pa e reklamuar më, sepse je duke prekur një tabu të shenjtë për shqiptarët. === Në përkujtim të 115 vjetorit të vdekjes së Papa Kristo Negovanit, pse “harron” KOASH?! === Perse dhe si është e mundur të “harroj” KOASH?! Papa Kristo Harallambi që njihet më shumë si Papa Kristo Negovani (1875 – 12 shkurt1905) ka qenë prift ortodoks shqiptar dhe veprimtar i lëvizjes kombëtare në kapërcyell të shekujve XIX-XX. Lindi ne Negovan afër Follorinës në kohën e Perandorisë Osmane, një fshat që, bashkë me Bellkamenin fqinjë, kishte qenë banuar në mesin e shekullit të nëntëmbëdhjetë nga shqiptarë të Plikatit të krahinës së Kolonjës. Shkollën e bëri në Athinë, ku e dërgoi i ati Harallamb Çali, që ishte tregtar. Shkrimtar dhe klerik patriot. Luftoi kundër synimeve shkombëtarizuese të kishës e të qarqeve shoviniste të borgjezisë greke. Propagandoi idenë e bashkimit të forcave patriotike në luftën kundër lakmive të shteteve shoviniste fqinje. Vdiq i masakruar barbarisht nga andartët grekë. Vdekja e të atit, të cilin e vranë banditët më 1891, e shtrëngoi Kristo Negovanin të braktisë studimet e të punojë si mësues në një shkollë fillore greke në Leskovik për të mbajtur familjen. Më 1894 emigroi në Braila të Rumanisë ku punoi tre vjet si marangoz. Po këtu ra në kontakt me lëvizjen kombëtare dhe mësoi të shkruajë shqip (me alfabetin e Stambollit). Më 1897 u kthye në fshatin e lindjes, u shugurua prift dhe vazhdoi punën si mësues. Shtëpinë e vet Negovani e ktheu në shkollë dhe u mësoi shkrim e këndim shqip mbi njëqind fëmijëve e të rriturve. Ai edhe meshën e mbante shqip, gjë që nuk i pëlqeu aspak hierarkisë ortodokse greke. Më 10 shkurt 1905 Negovani mbajti një shërbesë kishtare shqip në prani të Karavangjelisit, peshkop i Kosturit, i cili duke dalë nga kisha, flitet se tha ato fjalë fatale, “Mos të gjettë viti tjetër ndër të gjallët”. Pas dy ditësh, të shtunën, 12 shkurt 1905, fshati u rrethua nga banditë që e detyruan tridhjetëvjeçarin Negovani të vetëdijshëm për fundin që e priste, të dilte jashtë shtëpisë në mes të natës për ta masakruar pastaj me sëpatë bashkë me pesë të tjerë, ndër ta edhe i vëllai. Për të marrë hak për këtë akt që hierarkia ortodokse greke ua veshi shqiptarëve, komiti shqiptar Bajo Topulli (1868-1930) i zuri pritë dhe vrau Fotin, peshkopin e Korçës, në shtator 1906. Tituj të veprave Papa Kristo Negovani është autor proze e poezie, si dhe tekstesh shkollore, përkthimesh e përrallash. Veprat e tij u botuan në revista të kohës, sidomos në Kalendari kombiar. Ndër botimet e tij janë: Istori e dhiatësë vietërë, Bukuresht 1899; Vjershë shkresëtoreja, Sofje 1899; vjersha Prisheja e Hormovësë, Sofje 1903; një përmbledhje vjershash me 78 faqe ; Bënjatë të shënjtorëvet dërgimëtarë, Sofje 1906 (Bëma të apostujve shenjtorë); – libri me 122 faqe dhe një tjetër me 16 faqe Istorishkronja e Plikatit, Selanik 1909, botuar pas vdekjes; Përshtatjet e fabulave të Ezopit dhe të La Fontenit dhe poezia e tij didaktike me frymë patriotike e edukative u drejtoheshin kryesisht fëmijëve. Ato paraqesin kryesisht interes historik dhe mund të themi se nuk dallohen për ndonjë vlerë artistike të veçantë; Vjershëshkresëtoreja (1899 – vargje); I drunjti kryq (1906 – vargje vepra në dy pjesë) – Sofje 1906; Prishja e Hormovës (1904 – vjershë lirike); I vogëli Donat Argjendi (1908 – novelë për fëmijë) – Sofje 1904. Referimet Robert Elsie : Histori e Letërsisë Shqiptare. Botim i dytë. Përktheu nga anglishtja : Abdyrrahim Myftia. Pejë : Dukagjini 2001, Fq. 211 – 212. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kristo_Negovani === Kuvendi i Arbërit 1703 – 317 vite më pas === Një nga ngjarjet më të bujshmë nacionale dhe religjioze të Shqipërisë nën sundimin e Perandorisë Osmane ishte mbajtja e Kuvendit të Arbërit me dt.14 dhe 15 janar 1703 në fshatin Mërqi të Lezhës në Kishën e Shën Gjon Pagëzorit të atij fshati nën kryesinë e ipeshkvit Zmajeviç ditën e dytë të djelë pas krishtlindjeve. Në Koncilin e Arbërit muarën pjesë: Imzot Pjeter Karagjiku, arqipeshkëv i emnuem i Shkupit. Imzot Gjergji, ipeshkëv i Zadrimës. Imzot Nikollë Vladanji, ipeshkëv i Lezhës. Imzot Ndue Babi, ipeshkëv i emnuem i Shkodrës. Imzot Marin Gjini, ipeshkëv i zgjedhun i Pultit. Atë Fra Egjidi de Arsenta, Prefekt Apostolik i Misioneve t’Arbënisë. Atë Fra Frano Maria a Lycio, Prefekt Apostolik i Misioneve të Maqedonisë. Atë Fra Martini nga Gjonima (Gjonmi), i pari i Provinçes së Fretënve. https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html Ky Koncil mbajt për të ruajtur kristianizmin në tokat e Arbërisë kryesiht të veriut dhe të Kosovës . Koncili u mbajt në gjuhënlatinë dhe arbërisht. intteresant është fakti se në këtë konsil i cili u quajt i Arbërit tokat e shqipërisë u quajtën Arbëri dhe ggjuha arbënisht, por u fol për herë të parë për elementin shqiptar dhe gjuhën shqip. Këto element shqiptar dhe shqip i u atrubuan sarbërisht folësve apo më mirë shqip folësve myslimanë të vilët ishin kryesisht arbër të konvertuar në myslimanë osë të huaj të ardhur nga provncat e largëta të Perandorisë Osmane kryesisht nga Persia, Abhazia, Libani, Cerkezë, pak turq, KonsilI i Arbërit, u mbajt në zbatim të Propagandës FIDE, e cila u krijuar rreth vitit1622 nga Papa Gregori XV, me qëllim për të rregullua punëte misionarëve katolikë në vëndet ku kristianizmi ishte dëmtuar apo zhdukur ose ishte në prag të zhdukjes, sidomos në gadishullin ballkanik. Kongregacioni FIDE kishte për qëllim si Kongregacion për Evangjelizimin e Popujve, dhe vetë emri FIDE u vendos për shkak të pallatit FIDE – i cili u ndërtua në Romë sipas arkitektit Bernini dhe arkitetktit Borromini.Ky Program u aktivizua plotësisht nga Papa Urban VIII më 1627 duke trainuar në fillim misionarët katolikë të cilët erdhën dhe në Arbëri dhe në Epir. Kongregacioni FIDE kishte në atë kohë 186 archdiocese, 785 diocese, 82 vicariate apostolic, 39 prefecture apostolice, 4 administratione apostolike, 6 missione sui iuris, 1 territorial abbacy, and 6 military ordinariates,” in today’s modern organization https://en.ëikipedia.org/ëiki/Congregation_for_the_Evangelization_of_Peoples Me këtë Program FIDE, u trainuan dhe priftërinjtë katolikë të famshëm të Arbërisë, Pjetër Bogdani në kolegjin ilirik në Ankona si dhe para-ardhësit e tij Pjetër Budi dhe Frang Bardhi të dy rreth viteve 1640. Kurse Pjetër Bogdani u bë prift katolik në Pult dhe në 1654 – 1656 u tiullua Doktor në Teologji dhe Filosofi. Po kështu dhe Castellano i cili erdhi me mission në jug në Himarë por në vitet 1730 për të katolicizuar jugun https://es.ëikipedia.org/ëiki/Pjet%C3%ABr_Bogdani. Koncili i Arbërit u realizua nën kujdesin e Papa Klementit XII ( siç u quajt nga arbërit katolikë të asaj kohe – Papa Pretëmadhi). Në përfundim, dekretet, pra vendimet e Koncilit të Arbërit, shkruar në shqip e latinisht nga vetë imzot Zmajeviçi, iu paraqitën për shqyrtim Papës dhe, pas miratimit më 28 janar 1704, u botuan nga Propaganda Fide nën titullin “Kuvendi i Arbnit o Koncili Provinciall i mbledhun Vjetit mijë shtaqind e tre ndenë Shqiptarin Klementin XI papë Pretëmadhin”. Aty tekstualisht u fol edhe për arbërit edhe për shqiptarët! ipeshkvi Zmajeviç tha: “Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, – uh, ç’dhimbje, – vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t’ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe… Shkrue në Perastti, ditën e dhetë të korrikut, në vjetë të Krishtit njimië e shtatqint e tre”. (https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html) Papa Klementi XI , alias, Xhanfrançesk Albani, me prejardhje nga Arbëria (ose siç i themi sot-shqiptare), këtë ngjarje të madhe kishtare e kombëtare ia besoi kryeipeshkvit të asaj kohe të Tivarit, imzot Vinçenc Zmajeviçit. Arbëria e cila tashmë filloi të quhej Shqipëri për shkak të popullatës arbirëisht folëse apo më mirë shqip folëse myslimane, ishtë islamizuar në shumicën dërrmuese të trojeve për shkak të sundimit të ashpër Osman. Për këtë arësye popullatës së Arbërisë dhe Epirit i ndodhën këto fataliete menjëherë pas pushtimit Osman dhe më vonë në vitet në vazhdim e deri në 1703: -Ose popullata u largua me nxitim , kryesisth shtresa e pasur dhe e mesme e qyteteve dhe e fushave, për në itali, Kroaci, More, Rumani, Ukrainë (dhe Odesa); në kuadrin e 40 viteve rresht pas pushtimit të Shkodrës, u larguan rreth 300.000 njerëz, Në Italinë e Jugut u quajtën arbëreshë, kryesisht popullatë orthodokse, kurese në Venedik dhe Kroaci, ikën arbërit katolikë. – ose një pjesë e popullatës u bashkua rreth Kishave orthodokse slave serbe dhe u quajtën -shkie, ose rreth kishave orthodokse bullgare dhe u quajtën maqedonas ose rreth kishave bizantinë në Greqi dhe u quajtën arvanitas, ose ata qe i kën në Rumani e Ukrainë u quajtën arnautë, kurse në Mal të zi arbërit orthodoksë u konvertuan në kishën serbe dhe u quajën malazezë (Mali i Zi- Maleci), -ose një pjesë e popullatës u fsheh në male për një kohë të gjatë dhe që andej luftoi kundër osmanëve sin ë veri ashtu dhe në jug, por mw vonw zbriti gradualisht nw fusha e qytete, – një pjesë e popullatës me kalimin e kohës u islamizua me dhunë ose me ligje e favore nga Osmanët me qëllim që të pushonin kryengritjet, – fushat e Arbërisë dhe Epirit ( fushe Kosovë, fushë Shkodër, fushë Shqipëri e Mesme, Fushë Korcë, Fushë Shkup, fushë Janinë, Fushë Myzeqe dhe vlorë, etj) dhe qytetet të cilat u ndërtuan jashtë Kështjellave të rrafshuara nga Sulltan Mehmet Fatihu me një Urdhër të veçantë të asaj kohe, dhe u mbushën gradualisht me të ardhur bujkrobër nga Perandoria osmane persë, abhazë, çerkezë, libanezë, sirianë, si dhe romë nga egjipti, apo romë ( jevgj) të ballknait; p.sh., Shkodra u mbush me myslimanë persë, dhe më vonë me shqiptarë nga malësia të islamizuar. Pak a shumë kështu ndodhi dhe në qytetet e tjera shqiptare, -një pjesë e popullatës mbeti deri në pavarësinë e Shqipërisë si popullatë laramane katolike apo orthodokse, ose mori fenë e bektashinjve gjërëisht në jug Shqipërinë e mesme dhe në veri, më pak. Ky problem islamizimit të Arbërisë, Epirit dhe në përgjithësi të Ballkanit detyroi Propagandën FIDE të ri-kristianizoje këto troje. Propaganda FIDE pati sukses kryesisht në veri të Shqipërisë që atëhere quhej akoma Arbëri, si dhe në Kosovë e Maqedoni; kurse në Jug të Shqipërisë , kryesisht në Epir për shkak se Patrikana e Stambollit dërgoi Shën Kozmain i cili u përpoq të ruante dhe të gjallëronte orthodoksinë dhe kryesisht atë bizantine ( pra jo orthodoksinë sllave), nuk pati sukses. Pra mund të thuhet se që nga shek i XV e deri në fillim të shek XVIII (pra 1703), u krijua një popullatë e re që u quajt shqiptare dhe vëndi Shqipëri, që kishte dy dallime: ishte myslimane por fliste gjuhen e lashtë të Arbërisë dhe të Epirit që u quajt gjuhë shqipe. Kjo u përhap shumë deri në 1912 , ku megjithëse njerëzit quheshin turq ose grekë, apo latinë, më në fund, në Pavarësinë e Shqipërisë u quajtën shqiptarë, myslimanët, orthodoksët, katoliket dhe bektashinjtë e këtyre trojeve. Madje Kisha katolike dërgoi dhe popullatë katolike në numur të vogël sidomos në veri kryesisht në Shkodër qytet dhe rrethina të ardhur nga Libani, Tunizia, ndoshta Maroku(?!) Ky veprim i Kishës Katolike nëprëmejt Koncilit të Arbërit dhe dërgimit të misionarëve dhe popullatës katolike në veri, minimizoi në veri të Shqipërisë islamizimin, kurse në jug nuk pati sukses të madh. Nuk pati sukses të madh as Shën Kozmai i cili më tëper u përpoq të bindëte popullatën që të fliste bizantinisht (greqisht), dhe të mos lutej në arvanitisht. Kjo shkaktoi konflikte të mëvonshme (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Islamization_of_Albania). Sidoqoftë Koncili i Arbërit pati rëndësi të madhe në ruajtjen e identitetit arbëror-shqiptar dhe në ruajtjen e kristianizmit, duke krijuar premisa për të ruajtur gjuhën arbërisht – epirotisht-shqip e cila u realizua në Kongresin e Manastirit në të cilin ishte Drejtuesi Kryesor imzot Gjergj Fishta. Në kujtim të kësaj date dotë ishte mirë që të mbaheshin kumtesa dhe konferenca edhe kombëtare pavarësisht religjiozitetit, dhe shpresojmë që në vitet e ardhshme të përkujtohet më mirë. === Përse KOASH duhet të vlerësojë zyrtarisht Figurën e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. === Viti i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut, i lançuar nga shteti me rastin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit Kombëtar, ka shënuar shumë konferenca, mbledhje e takime përkujtimore për të përkujtuar veprën e pavdekshme të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti Skenderbeu. Madje edhe në Itali, tek Arbëreshët, këtë muaj është përkujtuar Heroi Kombëtar. Në këtë aktivitet mori pjesë edhe Presidenti shqiptar. Përkujtimore në respekt të Heroit, takime dhe mbledhje janë bërë edhe në Kosovë, Prishtinë, ku është Busti i Heroit Kombëtar, por edhe në trevat dhe diasporën shqiptare. Njihet gjithashtu kontributi i Kishës Katolike, e cila e vlerësoi Gjergj Kastriotin-Skënderbeu me titullin `Atlet i Krishtit`. Shumë vende të tjera ku ka komunitete shqiptarësh, Heroi ynë përkujtohet me respekt të madh. Madje edhe shtete të tjera si Franca, Austria, Polonia, madje dhe Rusia, kanë edhe skulptura dhe përmendore të Heroit tonë Kombëtar. Shumë autorë dhe historianë të vendit dhe të huaj kanë shkruar për kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar në ruajtjen e lirisë dhe pavarësisë së popullit Arbëror dhe Epirot, si dhe për më tepër, në përpjekjet për të ruajtur vlerat e Kristianizmit në Arbëri-Epir. Ballkan, dhe në Europë. Dihet që Shteti Shqiptar i ka dhënë kësaj figure të madhërishme, e cila është ndoshta e vetmja figurë për të cilin të gjithë komunitetet fetare, i gjithë populli shqiptar, të gjitha trevat jashtë Shqipërisë të banuara më shqiptarë, e gjithë diaspora shqiptare, e njohin, e pranojnë dhe e respektojnë për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në ruajtjen e identitetit Arbëror dhe të fesë kristiane. Shteti Shqiptar i ka dhënë titullin Hero i Popullit. Shteti Shqiptar ka bërë flamurin e familjes Kastrioti me shqiponjën e zezë dhe me sfondin e kuq si flamur kombëtar të shtetit shqiptar, por edhe të gjithë shqiptarëve. Ishte kontributi i jashtëzakonshëm i Rilindasve, kontribut i cili u shpërblye me ngritjen e flamurit në Vlorë më 28 Nëntor 1912, pasi Ismail Bej Vlora e mori flamurin pas rekomandimit nga shoqëria shqiptare e Bukureshtit, dhe pasi Marigo Posso (Poçi) i qëndisi thekët e flamurit të familjes Kastrioti (tashmë Flamur Kombëtar por pa diellin me gjashtë cepa), të sjellë nga Bukureshti. Në të gjithë botën për figurën e Skënderbeut janë shkruar rreth 600 libra. Mes tyre janë dhjetra romane, libra historikë, studimorë dhe legjenda. Papa Kalisti i dha titullin e Lartë që kur Gjergj Kastrioti ishte gjallë `Atlet i Krishtit`në vitin 1457dhe këtë e dëshmon ky pasazhi shkruar në revistën “Një Komb” në shkrimin `Koalicioni antiosman i Papa Kalistit tëII dhe Skënderbeu (1455-1458)`: ngaNdërmarrja e kryqëzatës antiosmane nga ana e Kalistit iII dhe përfshirja e Skënderbeut në të, hodhi bazat e politikës konsekuente të Heroit shqiptar, i cili deri në fund të jetës nuk ndërmori paqe me Europën dhe mbeti ashtu si e kishte cilësuar Papa Kalisti III në 23 dhjetor 1457, “fortis athleta et verus propugnator fidei Cristianae” – Atlet i fortë dhe mbrojtës i Krishtërimit http://www.njekomb.com/?p=14445dheht...p-in-albanese/. Po Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë përse nuk ka ndërmarrë asnjë hap gjatë këtyre 98 viteve Autoqefali, duke patur parasysh se Kisha Katolike e ka respektuar figurën e Heroit Kombëtar që në vitin 1457? Si ka mundësi që një Hero Kombëtar, familja e të cilit dhe vetë Heroi ishin të ritit lindor orthodoks, që kishin si stemë të familjes një flamur me shqiponjë bizantine dhe më diellin maqedonas sepse Heroi Kombëtar e quante veten si banor të Epirit maqedonas, troje të cilat ishin arbërore? Le të hidhemi tek Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë dhe përse KOASH duhet të vlerësojë kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun dhe religjionin. Në fakt, KOASH nëpërmjet Lidhjes së Intelektualëve dhe me kërkesën e intelektualëve, ka bërë në vite vetëm dy takime përkujtimore (një në 2016 dhe një 2018) për të kujtuar Heroin Kombëtar, dhe takime të tilla janë bërë edhe në të kaluarën me përpjekjet e intelektualëve orthodoksë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e Italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? Vetë Varri i Heroit Kombëtar, ndonëse është vendosur fiktivisht në Lezhë, aktualisht nuk dihet se ku janë të vendosura eshtrat e tij sepse sipas historiografit të shquar Dhosi Lipe, janë zhvendosur nga familja dhe legjenda e Marin Barletit se varri u hap nga osmanët ka shumë mundësi të jetë jo e vërtetë. Këtë fakt e konfirmojnë dhe historianët osmanë të asaj kohe. E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për këtë Hero Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar. Për këtë arsye, disa intelektualë orthodoksë kanë bërë një Promemorie drejtuar KOASH dhe Komunitetit Shtetëror të Kulteve për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurën e tij nga ana religjioze orthodokse me qëllim që ta vendosë këtë Hero Kombëtar në vëndin që meriton: në Kalendarin Orthodoks. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: ``Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij``, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Shpresojmë se në këtë 550 vjetor, KOASH do të dijë të dalë mbi ngurtësinë 98 vjeçare të të lënit në harresë të klerikëve, patriotëve orthodoksë, por mbi të gjitha të anashkalimit të Birit të dashur të Orthodoksisë, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. === Promemoria e Intelektualeve Orthodokse te Tiranes === Tiranë, 25/10/2018 DREJTUAR KRYESISË SË KISHËS AUTOQFALE ORTHODOKSE TË SHQIPËRISË K.O.A.SH. PROMEMORIE Intelektualët Orthodoksë të Tiranës, dhe disa anetarë të LIOSH, i propozojnë Fortlumturise se tij ANASTAS dhe K.O.A.SH., ngritjen e nje Komision të Posacëm për të vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodoks te Shqipërisë, si dhe për të siguruar fonde të veçanta për të mbështetur dhe forcuar Kishën Autoqefale të Shqipërisë. Për këtë qëllim, i propozojmë Komisionit të veçantë që do të ngrihet nga K.O.A.SH.: 1 Vlerësimin e Figurave që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në mbrojtjen e Krishtërimit dhe në Krijimin dhe ruajtjen e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë dhe vendosjen e tyre në Kalendarin Orhtodoks.: - GJERGJ KASTRIOTI-SKENDERBEU- t`i jepet titulli `Shenjtor i Krishtërimit` i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox me 23 Prill ose 6 Maj. -ANGJELINA GJERGJ ARIANITI (KOMNENI) – ti jepet tiulli `Shenjtore` e Arbërisë dhe Epirit, brënda datës që është në Kalendarin Orthodoks -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (21/11/1923-1924) i cili e bëri Krishtin të flaës shqip, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -VISSARION JOAN XHUVANI - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1924-1937) i cili i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -KRYEPPESHKOPI KRISTOFOR - (KRISTOFOR (?) KISSI) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1937-1948), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë. dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPSHKOP PAISI- (PASHKO (?) VODICA) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1949-1966), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPESHKOPI DAMIAN - (DHIMITER (?) KOKONESHI )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1966-1967), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar B. Klerikëve orthodoksë dhe Patriotëve Orthodoksë, që dhanë kontribut në forcimin e Autoqefalisë së Kishës Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendosen në kalendarin orthodox në një datë të caktuar. -KOSTANDIN KRISTOFORIDHI –Dëshmor i KOASH -PAPA KRISTO NEGOVANI -Deshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO -Deshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Deshmor i KOASH Jemi të hapur edhe për vlerësime të tjera nga K.O.A.SH., dhe për përmirësimin e teknikaliteteve sipas kërkesave të Orthodoksisë. 2. I Propozojmë Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë krijimin e një Fondi të Vecantë për ngritjen dhe Mirëmbajtjen e: - Një Muzeu të "Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare", - Per `Rikonstruksionin e Kulles se Shen Gjergjit ose Pirgu Arbanas-Manastiri Hilandar-Mali Athos`, -per `Mirembajtjen dhe Rregullimin e Kishave te Vjetra` si nderim per te kaluaren orthodokse te popullit shqiptar qe dikur quhej Arbër dhe Epirotë. Me Respekt Grupi i Intelektualeve Orthodokse të Tiranës === Në Pritje të Sinodit të KOASH për vlerësimin e Figurave shqiptare të Orthodoksisë === Në vazhdën e ngjarjeve të rëndësishme me anë të të cilave Komuniteti orthodox përkujtoj martirët, shënjtorët dëshmorët çod ditë të vitit përkatësisht sipas kalendarit lindr bizantin mund të vërehet vetëm një problem që shumë kujt mund të mos i bjerë në sy por që fakti përbën një mangësi të madhe për një Kishë Autoqefale e cila ka 96 vjet e krijua nga imzot Fan Noli i cili u zgjodh Kryepeshkop më (21/11/1923-1924) datë , e cila mund të quhet zyrtarisht si ditlindja e KOASH-it dhe dita e ndajes zyrtare nga kisha byzantine e greke. Pavarësisht marrjes së Tomosit më 1937 nga i dërguari shqiptar Kryepeshkopi Kristofor Kissi e cila quhet sot nga Kisha jonë si datë zyrtare, në fakt është Fan Stilian Noli arkitekti dhe themeluesi i Kishës sonë Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë. Sidoqoftë përveç përkthimeve ekselente të psalmeve fetare nga imzot Fan Noli, përveç fillimit të Predikimit në shqip në të gjitha kishat tona orthodokse, ka mbetur veëm një re e zezë në horizontin e hapur të KOASH: vlerësimi i figurave religjioze Shqiptare dhe i kontribuesve celebritete të intelektualëve shqiptarë që ngritën lart dhe mbrojtën vlerat e krishtërimt në Shqipëri. Për këtë qëllim intelektualët orthodoksë të Tiranës dhe ish bashkëthemeluesit e KOASHi dërguan Fortlumturië së Tij Anastas një letër që në korrik 2015, në të cilën theksohej që KOASH duhet të ngrinte një Komision për të vlerësuar Fugurat që kanë kontribuar në mbrojtjen, ruajtjen e krishtërimit orthooks dhe të trashëgimisë së orthodoksisë shqiptare, por nuk muarën asnjë përgjigje. Për këtë arësye një nga bashkëthemeluesit e Lidhjes së intelektualëve Orthodoksë, Prof, Pirro Prifti dha dorëheqjen. Megjithë përpjekjet e vazhdueshme dhe përplasjet me disa nga drejtuesit e KOASH , si i rspektuari Andoni si drejtues në Elbasan, i respektuari Asti me të cilin patëm përplasjet më të ashpra intelektuale aq sa sot na ka mbyllur dhe facebook-un, dërguam dhe një Promemorie KOASH-it për këtë Problem. Kjo Promemorie e derguar me dt.25 tetor 2018 dhe 2 javë më vonë derguar Patriarkanës së Kostandinopojës z.Bartholomeu, e përsëritur disa herë në facebook-un e intelektualëve të Tiranës, pati një jehonë të madhe në internet dhe atë e kanë parë mbi 50.000 individë jo vetëm orthodoksë por edhe ateiste, katolike, myslimane dhe protestante te Shqipërisë dhe jashtë saj. Më kritikët kanë qënë çuditërisht disa minoritarë grekë ose më mirë pseudo minoritarë grekë, qëlimet e të cilëve fatkeqësisht dihen por kamuflohen me pretekstin e kritereve të përcaktimit të vlerësimeve të Shënjtorëve, martirëve, hëronjve, dëshmrorëve, kritere që sigurisht KOASH duhet ti respektojë por të përdoren po ashtu si i kanë vendosur shënjtorët e tyre kishat sllave dhe greke orthodokse dhe kisha të tjera lindore të cilat krahas res[ektit dhe nderimit ndaj Shënjtorëve e martirëve të përgjithshëm Orthodokse, - kanë vendosur dhe Heronjtë , Martirët, Oshënarët Dëshmoret e vëndeve të tyre përkatëse, duke dëshmuar se Orthodoksia, krahas qënies si një Religjion gjithëpërfshirës që nuk njeh Etni dhe Rracë por Zotin Jezu Krisht, ka dhe anën e saj patriotike atdhetare duke konfirmuar thënien e Shën Palit se: Predikimi në gjuhë të huaj në një popull që nuk e njeh atë gjuhë është njëlloj si kumbimi i Këmbane bosh e pa kuptim. Pra etnia në këtë rast merr karakter thelbësor në përhapjen e doktrinës së krishtere në gjuhën e mëmës. Për këtë qëllim Roli i Theofan Stilian Noli ( Mavromati) është Hyjnor. Idea jonë ka qënë dhe mbetet ne tërrenin e respektimit e ligjeve shtetërore dhe Riligjioze dhe kryesisht në këto pika: 1. Ngritjen e nje Komision te posacem per te vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodox te Shqiperise. Vleresimi i figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise propozojme te behet me dy menyra: - Ngritjen e nje Muzeumi te “Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare”, mbrojtjen e Krishtërëimit Orthodox ne Shqipëri dhe ruajtjen e Traditave Orthodokse, - Miratimin e Shënjtërimeve, Martirëve, Dëshmirëve, Oshënarëve, dhe Vendosjen ne Kalendarin Orthodox te ketyre Figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise-Arberise dhe Epirit pas paraqitjes së veprave të tyre para Sinodit: -GJERGJ KASTRIOTI-Skenderbeu si Shenjtor -i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperise, -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)-Dëshmor i KOASH, -KRISTOFOR KISSI- Dëshmor i KOASH. -VISARION XHUVANI-Dëshmor i KOASH, -PAPA KRISTO NEGOVANI Dëshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO-Dëshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Dëshmor i KOASH -të tjerë të propozuar nga KOASH E gjith kjo përpjekje bëhet me qëllim që krahas ringjalljes se Fesë në Shqipëri e për pasojë dhe fesë Orthodokse të shkatërruar pabesisht dhe qëllimisht me dt. 5 shkurt 1967 të gjitha kishat dhe manastiret orthodose të asaj kohe gjithsej rreth 600 ndertesa, orthodoksia në Shqipëri të ketë edhe Heronjtë e saj jo vetëm brënda Shqipërisë por edhe jashtë saj në të cilën jetojnë shqiptarë qofshin ata të krishterë orthodoksë, qofshin abrër të sllavizuar apo të greqizuar, qofshin ata qrbër dhe epirotë të islamizuar. Ka ardhur koha që të gjithë shqiptarët brënda dhe jashtë vëndit, qofshin ata orthodoksë, ateistë, myslimanë por edhe katolikë e protestantë, të dëgjojnë Predikimin ndaj Zotit në gjuhën Hyjnore shqipe apo arbër&arvanitase. Të shohim vetëm një rast nga ana e Kishës Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë: përse KOASH nuk e ka vlerësuar deri tani kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun, dhe religjionin, lrinë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për Heroin tonë Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar por dhe për të tjerë. Për këtë arsye, Promemoria drejtuar KOASH është dërguar për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurat e ndritura Religjioze shqiptare Klerikale dhe jo klerikale por që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në ruajtjen e Fesë dhe të Atdheut. As më pak as më shumë seç kanë bërë disa nga figurat e repektuara religjioze të fqinjëve respektivisht greke dhe slave: të Shën Nektarit, Shën Kozmait, At Paisit dhe Car Llazarit. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: “Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij“, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Ky Sinod i ardhshëm do të jetë besoj një gur prove për klerikët e sotëm orthodokseë rë cilët krahas përkushtimit ndaj Zit duhet të jenë dhe patriot, njëlloj ashtu sic c janë simotrat dhe si vëllezërit e tyre grekë për vëndin e tyre, dhe sllave, apo kooptë ,për vëndet e tyre respektive. I Përjetshëm qoftë Kujtimi i Heronjve tanë orthodoksë dhe veçanërisht Figurave të Kryeheronjve shqiptarë: Gjergj Kastrioti –Skënderbeu dhe Fan Noli. === Shënjtorja Ortodokse Shqiptare Angjelina Araniti (Komneni), dhe Kisha Ortodokse Shqiptare === Para se të flasim për një nga shënjtoret e rralla shqiptare të shek XV e cila për fat të keq nuk është futur në Kalendarin Ortodox Shqiptar si shënjtore, ndoshta për shkak të mos informimit të saktë për këtë Shënjtore të rrallë, është e arësyeshme të flasim së pari për familjen e saj të Fisit të lavdishëm të Aranitasve të cilët së bashku me Gergj Kastriotin-Skënderbeun luftuan kundër invazionit turk duke mbrojtur Krishtërimin dhe Atdheun për 25 vite rresht, por edhe pas vdekjes luftrat kundër turqve nuk rreshtën. Pra nuk është vetëm Nënë Tereza Shënjtore shqiptare e krishterë. Ka dhe një shënjtore më të vjetër dhe po aq të fisme shqiptare: Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni. Janë dy, ashtu si dy kokat e shqiponjës së flamurit. Të dhëna nga familja e Aranitëve ne gjejmë shkurt dhe saktë nga `Foundation of Mediaval Genealogy` ne pjesen e 4 “Araniti“ të dhëna të përmbledhura nga Charles Caëley ( të përdirësuara në Mars 2009) por dhe nga autorë të tjerë. Historia e kësaj familjeje fisnike shqiptare me gjak blu (sepse mbiemrin Komneni e kishte marrë se kishte një gjak me perandorët e Bizantit me te njëjtin mbiemër që rridhte që nga dinastía e Komnenëve- Aleixo I Comneno perandor 1081-1118,) është e mbushur me martesa të shumta si me fisnikët shiqptarë ashtu dhe me ata sllavë (sërbë) fisnikë por dhe italianë fisnikë sepse së pari martesat bëheshin sipas sërës por më e rëndësishmja ishtë se nëpërmjet martesave forcoheshin aleancat për të luftuar armiqtë dhe për të mbrojtur zotërimet. Shënjtorja Angjelina Araniti bija e gjashtë e Gjergj Araniti u martua me një fisnik sërb djalin e Dhespotit të Sërbisë Gjergj Brankoviçit, një i verbuar nga turqit. Jeta e saj e mundimshme bëri që pas vdekjes së të shoqit, ajo tu bë me dëshirë murgeshë ortodokse në Manastir siç do ta spjegojmë më poshtë dhe i u përkushtua Zotit, Jezu Krishti dhe Shpirtit të Shënjtë: -pra Trinisë së Shënjtë. Statuja e saj ne France (marre nga: perillos.comPa hyrë në debate pseudo-nacionaliste, shihet qartë se në Shqipëri pak është folur për të pikërisht sepse ajo u bë murgeshë në një Manastir hungarez që ishte i futur në zotërimet sërbe dhe sot tokat e Krushedolit i takojnë Sërbisë. Kjo nuk ka rëndësi se ku u fut murgeshë. Rëndësi ka se ajo i u kushtua Zotit, dhe dha gjithë pasurinë e saj kishës ortodokse dhe të varfërvë duke i ndihmuar. Njerzit e nderuan dhe e respektuan aq shumë sa Kisha Ortodokse Sërbe e bëri shënjtore. Bëri shenjtore një shqiptare, dhe shqiptarët nuk e kujtojnë. U bë shënjtorë e Ortodoksisë një shqiptare që para 500 vitesh, dhe asnjë shqiptar i krishterë nuk e kujton. Mendoj se kjo ndodh nga mos pasja e informacionit të duhur. Një shënjtore shqiptare që nderohet në një vënd fqinj me të cilin dikur kemi luftuar së bashku në një koalicion kundër sundimit turk (kujtoni vitin1389 kur koalicioni ballkanik luftoi me shqiptarë, sërbë, grekë, bullgarë, hungarezë-kundër turqve në fushën e mëllenjave në Fushë-Kosovë) dhe tek ne sot, qofshin për arësye të mos-njohjes së historisë së fisnikëve shqiptarë, qoftë për probleme politike të sotme- nuk duhet nënvlerësuar e harruar. Shënjtori është shënjtor si në vëndin ku ka bërë mirësi, ka dhënë ndihmë, ka vuajtur, i është lutur zotit Jezu Krisht qoftë në sërbisht , qoftë në shqip, s`ka rëndësi, rëndësi ka që Shënjtorja Angjelina Araniti i kushtoi jetën e saj Zotit Jesu Krisht, e kushtëyoi jetën duke u lutur në Kishën Ortodokse, i a kushtoi jetën të varfërve. Dhe të varfërit janë njëlloj kudo. Sikundër thotë një i ditur: ` Shënjtorin (ose Martiri) e njohin të gjithë , por vetëm ai e di se çka hequr nga vuajtjet e mundimet nëpërmjet martirizimit`. Le të shohim më mirë historinë e një familjeje fisnike shqiptare me gjak blu nga e cila është Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni, për të treguar që Familjet e mëdha shqiptare të asaj kohe luftuan dhe i u përkushtuan Zotit me luftën e tyre duke mbrojtur dy kollonat më të rëndësishme mbi të cilat ndërtohet një komb: Fe-ja dhe Atdheu. Këtë e dëshmon dhe titullin e nderit që i dhanë Gjergj Kastriotit-Skënderbeu: `Atlet i Krishtit`, sepse mbrojti Atdhuen dhe Krishtërimin. E nëse nga fisi i Kastriotëtve u dallua Skënderbeu që mbrojti Krishtërimin me Shpatë, Angjelina Araniti Komneni nga fisi me gjak blu i Aranitëve mbrojti Krishtërimin me Shpirt,duke i u përkushtuar lutjes, ndihmës, përkushtimit e duke ruajtur kështu gjallë fenë e bukur, fenë e ëmbël, fenë e zemrës/ Krishtërimin Ortodoks. I Kjo familje fisnike shqiptare me gjak blu kishte zotërimet nga Vlora (Valona) në perëndim , kufizohej ne liqenin e Ohrit në lindje dhe përfshinte në veri lindje Krahinën e Mokrës.Origjina e Fisit të Aranitëve është jo shumë e qartë por dihet që i pari i Aranitëve ishte: Komnen (Comen) Araniti, që kishte për nënë – vajzën e Nikola Sakatit që ishte `Lord of Sendir`. Komnen Araniti pati katër fëmijë (të dhënat e familjes Aranit janë marre nga rregjistrat e Familjes Muzaka): 1.Gjergj Araniti Komneni(i famshmi që realizoi koalicionin me Gjergj Kastriot-Skënderbeu dhe i dha njërën nga vajzat Donikën për grua), 2. Vëllai i dytë, Vlladen Golem Araniti Zoti i Biaska dhe i Cermenikes, u martua me Angjelina Kastrioti ( është kjo që disa historianë e ngatërrojnë me Angjelina Aranitin Shënjtoren e famshme shqiptare) te bijen e Gjon Kastrioti dhe Vojsava Tripalda. Angjelina ishte martuar me Vladen Golem Aranititin. Ajo kishte një djalë që njihej me emrin Muzaku i Angjelinës. Muzaku i Angjelinës mbante edhe një emër tjetër, (që vinte nga i ati), Golem Arianiti. Muzaka i Angjelinës, sipas Barletit, ishte “një burrë i pashoq për mjeshtëritë e luftës”. Ky pati një fat të keq. Ai u kap rob nga Ballaban pasha dhe u rop i gjallë nga sulltani. 3. Vëllai i tretë Komnen (Comen) Araniti. Nuk dite gje tjetër përveçse është martuar më Vojsavën bijën e …? 3.Një motër që nuk i dihet emri por që u bë gruaja e parë e Pal Dukagjinit, dhe një motor të dytë me nënë tjetër Vojsava (Gojasava) Komneni (Comeni) që nuk dihet se si ka shkuar jeta e saj. Gjergj Araniti një nga bashkëkohësit, bashkëluftëtarëtm, dhe vjehri i i Gjergj Kastriotit-Skënderbeut, pati nëntë fëmijë më gruan e parë Maria Muzaka (martesa para 1444) bija e Andrea Muzaka-s dhe Ana Zenebishi (Zenevesi), dhe me gruan e tij të dytë me emrin Pietrina Franko (vejusha e Sarmazzo të Korfuzit e bija e Baronit Oliver Franko të Taurizanos), pati katër fëmijë (martesa e dytë duhet të jetë bërë para 1449). Në një dokument martesor të martesës së parë të asaj kohe thuhet se:`.. Gjergj Araniti ishte Zoti (ose Signor ose Princ) i Cermenikes, Mokres dhe i Spatarit (Shpatit)..`. Me martesën e parë pati këto fëmijë sipas rradhës së lindjes: 1.Andronika (Donika) Araniti (lindur?- vdekur pas 1500), martuar me Heroin tonë kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. 2.Vojsava Araniti (ose Gojsava, lindur?-vdekur para korrikut 1469) e cila u martua Zotin Ivan (Giovanni) Cernojeviç, Zoteruesin e Malit të Zi dhe të Zeta-s që ishte i biri i Stefan Cernojeviç dhe i Mara Kastriotit (lindur?-vdekur korrik 1490) motra e Skënderbeut. 3. Thoma Araniti (lindur?-vdekur 11korrik 1489), nuk ka të dhëna të tjera por ka qënë Protonotar i Papës (protonotar –njëri nga 12 klerikët e Papës të cilët janë noterë dhe bëjnë dorëshkrime autentike). 4. Kyrana (Qerana ose Qyrana )Araniti, u martua me Gjergj Dukagjini (lindur?-vdekur pas 25 qershorit 1462, sot mbiemrër i njohur shqiptar) dhe pati i dy fëmijë. Manastiri në Krushedol ku gjënden eshtrat e Shënjtores shqiptare Angjelina Araniti5. Elena Araniti u martua dhe kjo me Gjergj Dukagjinin (lindur?-vdekur para1462); pati disa fëmijë-të gjithë u konvertuan në myslimanë. 6.Despina Araniti u martua me Tanush Dukagjinin me të cilin pati një djalë dhe një vajzë me emrin Teodora e cila gjithashtu pati dy djem: zotin Blasio dhe Jacobo. 7.Angjelina Araniti (lindur?-vdekur me 1516 në Krushedol), shëntorja për të cilën bëhet fjalë. Angjelina u martua me zotin Stefan, djalin e zotit Gjergj Despotit të Serbisë (sipas dorëshkrimit të Masarelit që gjëndet në Vatikan). Edhe Teodor Spandounes e konfirmon kur thotë në shënimet e tij që `…Agjelina, bija e Golemo (të madhit ose Gjergj ndodhta) Aranitit u martua ë Shkodër 1461 me Stefan Brankoviç djalin e Gjergj Brankoviç, Despotit të Sërbisë dhe të Irena Kantakuzenit (vdekur me 1476). 8. Comita (Komita) Araniti (lindur?/vdekur mr 1461). U martua me zotin Colco Basichi (ose Z. Gojko Stres Balsha lindur?-vdekur pas 1478) Zotin e Misisë, me të cilin ajo pati një djalë dhe një vajzë. 9. Katerina Araniti u martua me z. Nicolo Boccali-Zoti i Moresë dhe pati dy vajza, e para u martua tre herë: me Andre Spani (Shpani) dhe pastaj me Nikola Bochalis Baroni I Moresë dhe së treti me Merkur Bua-Shpata Zoti I Viano dhe Cerveterit Merkur Bua njihet si nga trimat që e pajtuan disa herë për të luftuar kundër armiqve të tyre , shumë nga Orborret mbretërore të asaj kohe me tepër Franca dhe Italia). Gjergj Araniti me gruan e tij të dytë pati katër fëmijë: 1.Konstandin Araniti Komneni (1456- vdekur 8 maj1530 ne Montefiore) quhej dhe Princi i Maqedonisë dhe Zoti i Fanit. U martua me Franceska Paleologu dhe pati 7 femije. 2.Marija Araniti (lindur?-vdekur1474). U martua me Giupo Bartolomeo. Adoptoi djalin e Papa Sixtus IV zZoti I Cerveteri dhe I Vianos. 3.Teodora (nuk dihet data e lindjes dhe e vdekjes) . U martua me nje shqiptar ne Venedik nuk I dihet emri. 4.Komnen Araniti (nuk i dihet lindja), por është vrarë më 1486. II Shënjtorja Angjelina Aranitit bija e gjashtë nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit të famshëm; nuk i dihet ditelindja, por dihet që ka lindur në rrethin e Elbasanit dhe ka vdekur ne Krushedol (Krushedoli, ka qënë pjesë e Hungarisë së atëhershme) më 1516. Ka jetuar në kohën e luftrav e që bëri Gjergj Kastrioti –Skënderbeu. Motra e saj Andronika (Donika) bija e parë e Gjergj Arantit (1404-1461 vdekur në Leçe të Italisë), u martua me Heroin tonë kombëtar në Ardenicë. Martesa e saj me djalin e Despotit të Sërbisë Gjergj Brankoviç, u bë më 1461 në Shkodër. Njohja e saj me Stefanin e verbër djalin e Despotit të Sërbisë ndodhi më 1459 në kohën kur Despoti I Serbisë së bashku me djalin e tij u strehua tek I jati I Angjelinës Gjergj Araniti për shkak të ndjekjes që I bënë turqit pas rënies së Smederevës. Aty u dashuruan. Stefan Brankoviçi(1417-Beograd- 9 Oct1476 in Friulia) u verbua nga Sulltani turk pasi sipas Sulltanit i jati i Stefanit shkeli kushtet. Stefan Brankoviçi u zu rob ne Amaseia ne Azine e vogel dhe u verbua nga Sulltani me 8 maj 1441. Stefani Brankoviçi nuk u prit thjeshte si mik ne oborrin e Princit Gjergj Aranitit, ai u trajtua si nje pjesetar i familjes. Dhe nuk eshte per tu cuditur qe Stefani dhe Angjelina u dashuruan me njeri-tjetrin. Me bekimin e prinderve ata u martuan ne kishe. Pas disa vitesh, cifti u bekua me dy djem: Gjergjin (Maksim) dhe Joanin. Kur djemte u rriten, Shen Stefani dhe familja e tij u detyruan qe te largohen ne Itali per te shpetuar. Angjelina ka ndenjur një farë kohe në Itali por u largua nga Italia me djemte e saj ne vitin 1486, duke ndaluar me pare ne Serbi per te varrosur ne vendlindje trupin e paprishur te Shen Stefanit.Atje ajo i kishte bartur edhe eshtrat e të shoqit, Stefanit. Pas vdekjes së të shoqit, Stefanit (1471), Angjelina tashmë vejushë, me familjen e saj vendoset në Srem, ku mbreti hungarez, Mateja, ia jep në pronësi qytetin dhe pasurinë e Kupinovës. Duke pare se nuk ishte me ne gjendje ti ndihte te gjitha manastireve, ajo iu drejtua me nje apel prekes Princit te madh, Vasil i II-te i Moskes. Ajo shkruajti: ” Pushteti tone po i vjen fundi, ndersa tendi sa vjen e rritet. Prandaj edhe te marresh persiper detyren tone per tu perkujdesur edhe ndihmuar Kishat edhe manastiret e shenjta, te ngrejtura prej te pareve tuaj te pershpirtshem edhe te mite.” Me burimet e dhuruara prej Princit Vasil, Shen. Angjelina ndertoi Lavren e Krushedol, ku tek ky i fundit u varrosen me vone edhe eshtrat e saj te paprishura, se bashku me ato te te shoqit te saj Stefanit edhe te dy bijve te saj Maksimit(Gergj) edhe Princit Joan. Angjelina Araniti pas vdekjes së të shoqit ndërtoi aty një manastir dhe sipas nje doreshkrimi qe gjendet ne Vatikan te shkruajtur nga Massareli ajo u be Murgeshe ne Krushedol ku ndihmoi te varferit, me mission si bamirëse dhe religioze, dhe vdiq po aty si murgeshe. Gjate kohes se pushtimit turk, serbet iu drejtuan me lutje qe te liroheshin nga sulmuesit e tyre. Madje edhe jobesimtare jane sheruar prej saj, edhe u mrekulluan per madheshtine e Beses se krishtere. Biri i saj, Gjergji, kishte refuzuar titullin e dhespotit, që ia kishte ofruar mbreti hungarez Matejë, Korvini, për t’ia lënë vëllait të vogël Joanit, i cili vdiq pak më vonë. Pastaj, Gjergji (i biri) bëhet kallogjer dhe e ndërron emrin në Maksim. Më 1716, kur turqit u vunë zjarrin këtyre kishave dhe manastireve, murgeshat arritën ta shpëtojnë vetëm një pjesë të eshtrave të Shën-Angjelinës – dorën e majtë, që sot e kësaj dite ruhet në kivotin e kishës së Manastirit të Krushedoll-it (sot pjesë e Serbisë) . Të dy motrat janë dy nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit vjehrit të Skënderbeut dhe zotërues i Shqipërisë së jugut pjesë të Epirit dhe të Arbërisë së atëhershme nga Vlora e deri ne Moker perfshi dhe Çermeniken dhe Shpatin (signor de Cerminica et de Mochino e de Spatennia), dhe kampion i luftës kundër turqve. Në Beograd gjëndet edhe një rrugë që mban emrin e Angjelina Araniti. Literatura. 1.Fine, J. V. A. (1994) The Late Medieval Balkans, A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest (Ann Arbour, University of Michigan Press), p. 51, 157-164, 185,235-249, 320-415, 534-561,595-598. 2.Hopf, C. (1873) Chroniques gréco-romanes inédites ou peu connues (Berlin), Breve memoria de li discendenti de nostra casa Musachi, p. 270-340. 3.Massarelli, A. Dell’Imperadori Constantinopolitani Vat. Lat. 12127 f. 349v-353. [MB] 4.Charles Cawley’s Medieval Lands (update 14mars-2009); Copyrights©Charles Cawley’s anf FMG 2006-2009 6. Albanians in Belgrade *free wikipedia-2007. 7.Lidhjet familjare të kastriotëve dhe Mamica; Prof. as. dr. Luan Malltezi- Revista UNIVERS, Viti 2006, Nr.VIII. 8. Theodore Spandounes (Spandugnino), De la origine deli Imperatori Ottomani, Sathas, C. N. (ed.) (1890) Documents inédits relatifs à l’histoire de la Grèce au moyen âge, IX (Paris), p. 158. 9.”Massarelli manuscript” because it was found in the papers of Angelo Massarelli (1510 – 1566). === Shqipëria e dyzuar përballë Lirisë së Fjalës dhe Lirisë së Disinformimit === OSBE organizon më 11 tetor deri në në 14 tetor në Hotel Rogner, Tiranë Konfernencën e 8 vjetore për Median në Europën Juglindore me temë `Gazetaria në Krize`, ku marrin pjesë 120 pjesëmarrës nga Shqipëria, Bosnje dhe Hercegovina, Serbia, Maqedonia e Veriut, si dhe nga Mali i Zi, përfaqësues të qeverisë, medias, shoqatave të gazetarëve, shoqërisë civile dhe sferës së akademisë. Ngjarjet dhe aktivitetet e ndryshme në kuadër të Javës së Medias do të vazhdojnë deri të enjten, 14 tetor. Në këtë Konferencë do të diskutohen këto probleme: -Çështja e dezinformimit dhe shkaqet që e krijojnë atë, tek rreziku përkatës dhe tek roli kundërshtues që mund të luajë gazetaria. -Angazhimi ndaj parimeve themelore të gazetarisë, si paanësia dhe raportimi me fakte, është shumë irëndësishëm për të ndërtuar besimin tek media dhe shërben për të ndrequr dezinformimin. - Praktikat më të mira dhe përpjekjet për të lehtësuar situatën e rënduar të gazetarëve të rajonit, duke përfshirë pengesat që ata hasin përgjatë zhvillimit të veprimtarive gazetareske dhe zbatimit të të drejtës së shprehjes. - Diskutimin e sfidave profesionale të kohës dhe rreziqet e posaçme për shkak të gjinisë me të cilat përballen gazetaret në rajonin e Evropës Juglindore. -Pasja e redaksive të ekuilibruara nga pikëpamja gjinore dhe të përmirësojmë gjendjen e gazetareve në rajon. -Korniza e dokumentit për shprehjen e qëndrimit për rininë dhe median, zhvilluar përgjatë Kampit Rinor të këtij viti “Vëmendja tek të Rinjtë dhe tek Media” si pjesë e “Shtigjeve Rinore: Përkrahja e Vlerave të OSBE-së në Ballkanin Perëndimor” (https://ata.gov.al/2021/10/11/gazetaria-ne-kohe-krize-tirana-mirepret-konferencen-e-8-te-te-osbe-se-per-median-ne-evropen-juglindore/). Dihet se Shqipëria sidomos gjatë 30 viteve të pas diktaturës ka vuajtur shumë nga mediat e shkruara në fillim dhe ato radio-tv, dhe tashti pas viteve 2010 edhe nga Mediat elektronike përsa i përket dis-informimit, kryesisht disinformimi politik dhe ai social-ekonomik, të cilat vepronin dhe veprojnë në dobi të qeverisjes përkatëse që është në pushtet. Interesant mbetet fakti se me futjen gjërësisht të Medias Elektronike, lufta mediatike ka marrë një zhvillim të madh dhe përplasja midis mediave që përfaqësojnë grupet politike të fuqishme në Shqipëri (dhe ndoshta edhe të fuqive të huaja antiamerikane dhe anti-BE). Kjo luftë mediatike është përqëndruar kryesisht në luftën midis informacioneve opinionike dhe informacioneve që bazohen në Fakte. Kjo luftë qoftë ajo brënda llojit si ajo brënda PD ashtu dhe midis Opozitës dhe Qeverisjes, ka dëmtuar rëndë reputacionin e Shqipërisë brënda dhe jashtë vëndit, madje Opozita aktuale vite më parë përdori informacioneqë unë iquaj në mënyrë të thjeshtë opinione disinformuese ose gjysëm të vërteta që ingjanin si dy pika uji tregimit në librin për fëmijë `Dinpaku dhe shokët e tij`, shkaktoi një valë akuzash dhe çështjet apo debatet e rënda brënda dhe jashtë parlamentit përfunduan në gjykata, të cilat edhe sot e kësaj dite vazhdojnë duke minuar shumë besimin e shoqërisë shqiptare ndaj politikës dhe politikanëve. Një nga çfaqjet më të sofistikuara të përplasjes mediatike të internetit dhe të Tv, të cilat janë blerë nga grupe politike shqiptare për të shpëlarë trutë e shqiptarëve dhe për ti dhënë të drejtë vetes së tyre janë: hedhja e dyshimeve daj zgjedhjeve, nxitja e idesë se Shqipëria na qënka baza e prodhimit të kanabisit dhe shpërndarjes së kokainës e për pasojë dëmtimi i imazhit të Shqipërisë në Europë dhe në botë, njollosja e policisë, debatet shterpa për probleme ekonomike e tendera të cilat duheshin dërguar së pari në prokurori me fakte dhe jo opinione, ngritja e grupeve të gazetarëve dhe analistëve të blerë për të justifikuar humbjet në zgjedhje qoftë dhe për të kamufluar imazhin e këtij apo atij poltikani, përhapja e disinformimeve ku raste të veçanta vdekjesh, vrasjesh, suicidesh, përdhunimesh, konfliktesh në familje shumëzohën dhe shumëfishohen sikur të jenë masive, pra duke përdorur gjysmë të vërteta për të destabilizuar situatën sociale dh ekonomike, duke nxjerrë lloj lloj konspiracionistesh për të trembur popullin gjithashtu me gjysmë të vërteta të përkthyera direkt nga anglishtja ashtu shpejt e shpejt nga celulari apo kompjuteri. Kjo ka dëmtuar dhe ka shkelur vijën e hollë e të kuqe midis faktit dhe opinionit duke përdorur demagogjinë naziste të Gebels-it për të shpërndarë disinformimin. Dihet se Joseph Goebbels në librin e tij `Djalli i rremë` spjegon teknikat e tij të propagandës dis-informuese naziste të asaj kohe duke e sintetizuar me një frazë: “Propaganda është si art. S’është nevoja të respektosh të vërtetën”. Këtu vihet në pikpyetje të vërtetë në kohën e sotme nëse Liria e Fjalës duhet të jetë absolute, kur në të njëjtën kohë përzjerë me Lirinë e Fjalës është dhe Liria e Shpifjes apo me terma më sofiste-Liria e Dis-informimit. Dihet gjithashtu se Liria nuk është absolute sepse liria e fjalës në shoqërinë njerëzore mbaron aty ku dëmtohet Liria e fjalës së tjetrit, aq më tepër sikurse p[ërmëndi kryeministri shqiptar se… “kur vjen fjala për median në internet, liria e përhapjes së saj ka minuar një fare soj lirinë e fjalës”…. (https://kryeministria.al/neësroom/konferenca-e-osbe-se-per-europen-juglindore-gazetari-ne-kohe-krizash/). Idea kryesore është se duhet një ligj që rregullon Lirinë e fjalës nëpërmjet faktimit të saj në median e shkruar dhe atë elektronike dhe jo duke shkruar gjysmë të vërteta dhe opinione, sepse siç thotë një fjalë e urtë : `Para faktit edhe Zoti tërhiqet`. Së fundmi mund të përmënd se grupe të caktuara politike shiqëptare dhe ndoshta dhe ato fqinjë apo ato që kanë interesa gjeopolitike kërkojnë ta mbajnë Shqipërinë të destabilizuar duke financuar dis-informimin dhe shpifjen, prandaj duhet që ligji për Median dtë miratohet duke përfshirë edhe median elektronike e cila praktikisht po përdoret më shumë duke ndotur trurin e shqiptarëve me informacione dhe opinione djallëzore dhe të pasakta, për të realizuar atë që përmëndëte i madhi Noli tek 5 Anarkitë që sundojnë në Shqipëri që nga viti 1912 e deri më sot. Qëllimi? Qëllimi për gjeopolitikat fqinjë është mbajtja e Shqipërisë nën një përçarje të vazhdueshme, të një Shqipërie të dobët, dhe që të mos integrohet, e të bashkohet me Kosovën. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Përse nuk festohet nga KOASH Përvjetori i Kongresit Kishëtar të Beratit me 10 shtator 1922? === Është një fakt i qartë historik kur flitet për Autoqefalinë e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë nuk përmëndet Kongresi Themeltar Kishëtar i Beratit. Dikur në 10 shtatorin e largët të vitit 1922 në sallën e shkollës së Mangalemit në Berat, u mbajt Kongresi i Kishëtar i Beratit, në të cilin morën pjesë klerikë shqiptarë dhe patriot shqiptarë për të shpallur Autoqefalinë e Kishë orthodokse shqiptare. Kongresi Kishtar i Beratit, plotësoi kësisoj aspiratat e ortodoksëve shqiptarë – u vendos përfundimisht pavarësia e Kishës Ortodokse Shqiptare, e drejta e zgjedhjes së Kryepeshkopit dhe të klerikëve të lartë me gjak shqiptari, si dhe përdorimin e gjuhës shqipe prej klerikëve shqiptarë brenda kishës. Njihen peripecitë e përplasjeve dhe konflikteve që patën klerikët patriotë shqiptarë me Patrikanën e Stambollit dhe kishën greke e cila kishte shtrirë ndikimin e saj në të gjithë Shqipërinë e Jugut e të mesme, me klerikët e saj dhe me filo grekët që paguheshin për të mbajtur gjëndjen e tillë, dhe nuk dëshëronte që Shqipëria e pavarur të kishte një Kishë Autoqefale. Përpjekjet e patriotëve shqiptarë për ta shkëputur kishën orthodokse shqiptare nga ndikimi grek dihet që filluan që në 1908 kur ndodhi incidenti i Hudsonit, në Boston, disa shqiptarë ishin pjesë e Kishës Ortodokse Greke, e cila i kundërvihej me forcë çështjes kombëtare shqiptare. Kur një prift ortodoks grek, refuzoi t'ia kryente shërbesat e fundme të ndjerit Kristaq Dishnica, Noli me një grup shqiptarësh patriotë krijuan Kishën e pavarur (Autoqefale) Ortodokse Shqiptare. Noli, prifti i parë i kishës së re, u shugurua prift më 8 mars 1908 nga kryepeshkopi Platon Rozhdestvensky i Kishës Ruse në Shtetet e Bashkuara, në kushte jo fort të qarta. Më 24 mars 1918, Noli u caktua administrator i Kishës Ortodokse Shqiptare në Shtetet e Bashkuara dhe në fillim të korrikut të atij viti mori pjesë në një konferencë për popujt e shtypur në Mount Vernon, Virxhinia, ku u takua me presidentin Udrou Uillson, përkrahës i të drejtave të pakicave në Evropë. Më 27 korrik 1919 Noli u emërua peshkop i Kishës Ortodokse Shqiptare në Amerikë, që tashmë ishte dioqezë e pavarur. Në Shqipëri, mesha e parë në gjuhën shqipe u mbajt nga Fan Stilian Noli (Mavromati), nga ky atdhetar i madh, Mesha u mbajt me dt. 10 Mars 1914 jashtë Kishës së Shën Spiridonit, që sot nuk egziston më…sepse Peshkopi grek i Durrësit, Jakovi, nuk e lejoi Fan Nolin të mbante meshën shqip brënda Kishës. Fan Noli mbante titullin kryepshkop i Durrësit, Tiranës, Elbasanit, i Gorës dhe i Shpatit, Primat dhe Egzark i ilirisë, Detit të Perëndimit dhe i të gjithë Shqipërisë dhe selinë do ta kishte pikërisht në Durrës Fjala e Nolit para qindra besimtarëve ishte dhe një mbështetje për Princ ëied-in i cili sapo kishte mbërritur në Durrës. Mesha që u mbajt në Kishën e Shën Spiridonit, u shkatërrua në vitin 1967. Sot në atë vend ngrihet godina e Shërbimit informativ Shtetëror. Kisha Orthodhokse e Shqipërisë u shpall Autoqefale fillimisht nga Kongresi Themeltar i Beratit, më 10-19 shtator 1922. Vendimet e tij i njohu qeveria shqiptare, e cila dhe e kishte shtyrë atë që të zhvillohej. Në Kongres u caktua Këshilli i Lartë Kishtar, që do të drejtonte përkohësisht Kishën. Kongresi i Bashkësisë Ortodokse Shqiptare i mbledhur në Berat shpalli autoqefalinë e Kishës Ortodokse Shqiptare. Partrikana e Stambollit kërkonte autonominë kishtare dhe joautoqefalinë e saj. Ndryshimi midis këtyre dy formave qëndron në faktin se autoqefalia ndërpret çdo raport administrativ me kishën nënë (Patrikanën e Stambollit). Kisha Autoqefale vetqeveriset pa ndërhyrjen e kishave të tjera. Autonomia do të paktën që kryepeshkopi të emërohet ose të konfirmohet nga kisha mëmë (Patrikana e Stambollit). Me këtë akt sublim të krijimit të KOASH-it, shqiptarët ortodoksë deshën të shkëputen nga ndërhyrja e huaj greke për të mbrojtur kombësinë. Eshtë i drejtë mendimi i Fan Nolit se: “Fatkeqësitë e shqiptarëve nuk kanë ardhur kurrë nga diferencat fetare, por nga udhëheqësit fetarë.” Sipas profesor A.Glavinas, kongresi i Beratit shpalli në mënyrë puçiste Kishën Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë. Autori ynë i sipërpërmendurështë bazuar tek protesta absurde që bën qeveria greke në Lidhjen e Kombeve duke e quajtur këtë kongres puç kundër Ortodoksisë. Vendimet dhe Statuti që ky kongres kishtar miratoi më 17 shtator 1922, jo vetëm që u pranuan në heshtje nga hierarkia, por patën fuqi ligjore dhe peshë kanonike deri në krijimin e Sinodit të parë të KOASh-it, në vitin 1929. Kjo bazohej në kanonin se një kishë e një shteti nuk mund të veprojë në një kishë tjetër dhe parimin “kishë e pavarur në shtet të pavarur”. Kongresi miratoi rregulloren e Kishës, po atë ditë. Neni 1 ndante Kishën në katër episkopata, Qendër e Kishës u zgjodh Korça. Statuti përcaktoi autoritetin më të lartë të kishës Këshillin e Lartë, të përbërë prej katër klerikësh dhe prej katër laikësh të zgjedhur nga Kongresi. Kryetar i tij u zgjodh Atë Vasil Marku. Sipas statutit ky këshill do të ishte i përkohshëm derisa të krijohej Sinodi i Shenjtë. Fan S. Noli, më 21 nëntor 1923, u shugurua peshkop i Korçës dhe mitropolit i Durrësit në Durrës (ndërsa më 27 dhjetor 1923 u zgjodh deputet i Korçës). (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Fan_Noli). Në shkurt 1929 u formua Sinodi i Shenjtë i përbërë nga: Visarioni (Xhuvani) (që ishte dorëzuar në episkop, në Serbi më 1925) si Kryepiskop i Shqipërisë dhe mbikëqyrës i mitropolisë së Korçës, Agathangjeli (Çamçe) mitropolit i Beratit, Ambrozi (Ikonomi) mitropolit i Drinopolit dhe Efthimi (Kosteva) ndihmës i Kryepiskopit. Në 29 qershor 1929, në Kongresin e Dytë Kleriko-laike që u mbajt në Korçë, u votua “Statuti i Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë”. Patriarkana Ekumenike refuzoi të pranonte këto veprime jokanonike, por u tregua e gatshme për t’i dhënë vetadministrim dhe paralelisht përdorimin e gjuhës shqipe në adhurim, predikim dhe në arsimimin kishtar. Që të normalizoheshin marrëdhëniet me Patriarkanën Ekumenike, u mblodh në Korçë, në maj 1936 Kongresi Kleriko-laik, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve nga të 4 dioqezat (krahinat kishtare). Kongresi kërkoi falje nga Patriarkana; u bënë bisedime në Athinë (13 mars 1937) dhe një komision i përbërë nga shqiptarë shkoi në Konstandinopojë për të rregulluar përfundimisht çështjen. (https://orthodoxalbania.org/2020/kisha-jone/historia-e-kishes/). Hap i rëndësishëm për të trija fetë në vendin tonë ishte pranimi më 05.06.1923 nga Parlamenti shqiptar i Statutit Legal të Komuniteteve Fetare që deklaronte: “Paria fetare e shkallës më të lartë duhet të ketë këto cilësi: të jetë nënshtetas shqiptar, të dijë gjuhën shqipe, të gëzojë të drejtat civile dhe politike, të jetë prej racës shqiptare, ose prej fëmijë prej tre brezash në Shqipëri. Po në këtë vit në Korçë, më 4 dhjetor u bë fronëzimi i Theofan Nolit nga peshkopët Jerothe dhe Kristofor. U bëjmë të ditur dëgjuesve të nderuar se dhe në pranimin e Statutit Legal të Komuniteteve fetare si dhe në fronëzimin e Fan Nolit. Shtetasit shqiptarë nuk do t’i nënshtroheshin më asnjë legjislacioni kanonik, veçse me dëshirë, por sidoqoftë duke iu bindur ligjeve të shtetit….Kleri duhet të përbëhej i tëri nga njerëz me kombësi shqiptare dhe duhet të merrte leje nga qeveria (R.M.della Roça, vepër e cituar). Vlen të theksohet se edhe me zgjerimin e Statutit të vitit 1921, si dhe në nenet 5 të statuteve themelore të Republikës së 2 marsit 1925 dhe të Mbretërisë së shtatorit 1928, sanksionohej se feja nuk duhet të përdorej për qëllime politike (http://iliriatv.com/12-shtator-1922-ne-berat-u-vendos-autoqefalia-e-kishes-orthodokse-shqiptare/). Në atë kohë Kisha e Shqipërisë kishte përveç Kryepiskopatës edhe tri episkopata, 19 zëvendësi arkieratike, 330 enori dhe 25 manastire. Që nga viti 1912 e deri në 4 prill 1967 KOASH drejtuan 5 Kryepeshkopë të nderuar shqiptarë: -Fan Stilian Noli (Mavromati)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i K.O.A.SH., (21/11/1923-1924), -Vissarion Joan Xhuvani - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i K.O.A.SH, (1924-1937), -Kryeppeshkopi Kristofor -(Kristofor (?) Kissi) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i K.O.A.SH., (1937-1948), -Kryepshkop Paisi-(Pashko (?) Vodica) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i K.O.ASH., (1949-1966), - Kryepeshkopi Damian -(Dhimiter (?) Kokoneshi )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i K.O.A.SH., (1966-1967), Klerikëve u hoqën rrason, shumë prej tyre i burgosën ose i internuan dhe disa i martirizuan. Midis tyre, ish-Kryepiskopi Visarion u burgos dhe Ndihmës-episkopi i Apolonisë, irineu (Banushi), u internua. Kryepiskop Damiani nuk u përndoq, ai vdiq në shtëpi në Pogradec, më 18 tetor 1973. Së fundmi mund të komentoj se KOASH i sotëm në vitin 1992 nuk e ka marrë mundimin të vlerësojë dhe të rishikojë historinë e Orthodoksizmit shqiptar dhe të vlerësojë klëriket shqiptarë sipas Promemories së Intelektualëve Orthodoksë të botuar që në vitin 2015 dhe ribotuar në 2018, për të përfshirë në kalendarin Orthodoks të pestë Kryepeshkopët shqiptare me në Krye Fan Nolin dhe klerikët patriotë shqiptarë që kontribuan në shqiptarizimin e Kishës Orthodokse si Kostandin Kristoforidhi – si Dëshmor i KOASH, Papa Kristo Negovani -si Deshmor i KOASH, Mihal Grameno -si Deshmor i KOASH, At Stath Melani -si Deshmor i KOASH etj. Interesant dhe keqardhës është fakti se në Sinodin e parë pas vendosjes së Demokracisë u ndryshua Statuti i KOASH duke e quajtuar Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqiperisë, në vënd të fjalës Shqiptare, dhe nga 1997 deri në korrik të 1998, çështja e formimit të Sinodit të Shenjtë u arrit me pranimin e skemës që ai të përbëhej nga dy kryepriftërinj me origjinë greke dhe dy me origjinë shqiptare. Shpresojmë se koha ka ardhur që në KOASH të mendohet se pas Fortlumturisë së tij Anastas të vihen në vënd kërkesat e intelektualëve Orthodoksë dhe të Komunitetit Orthodoks për sa u shkruajt më sipër. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse nuk u bë asnjë Meshë përkujtimore për 139 vjetorin e lindjes së Peshkopit të parë shqiptar- THEOFAN S. NOLI? Askush nga mediat shqiptare dhe aq më pak kosovare nuk u kujtua të përkujtonte ditlindjen e Kryepeshkopit te Parë të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperisë , të Madhit Theofan S. Noli (Mavromati) lindur me 6 Janar , 1882, Qyteze, perandoria Osmane, pra 139 vite me parë. Një Gabim i rëndë i takon Klerikëve të KOASH dhe Administratës së Koash, Sinodit të Koash, dhe të gjithë klerikëve të tjerëve që predikojne në shqip në Kishat tona të nderuara Orthodokse Autoqefale. Madje Peshkopi i Gjirokastrës në Kishat e qytetit të Gjirokastres ka harruar të predikojë në shqip dhe kjo përbën nje karshillëk ndaj parimeve të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, sepse pavarësisht që në këto Kisha mund të predikohet në greqisht për shkak të greqisht folësve të asaj zone, por klerikët e asaj zone e kanë detyrim që të predikojne në shqip Meshën e nderuar të përditëshme., Cfarë po ndodh me klerikët tanë Orthodokse të nderuar të Shqipërisë? I ka zënë gjumi? I takonte KOASH të porosiste një meshë për nder të Peshkopit të parë shqiptar Fan S. Noli i cili me trimëri, atdhedashuri dhe inteligjencë, e detyroi Patrikanën të pranonte idenë se një shtet ka nevojë për një kishë të tij e autoqefale. Pa I hyrë përpjekjve të kishës motër greke e cila nuk e dëshërontë këtë gjë, Noli i Madh ja arriti qëllimit që të Mesah dhe të gjitha liturgjitë në Kishat shqiptare të bëheshin në shqip. Një fitore e madhe të cilën e përkrahu fuqimisht edhe qeveria e asaj kohe e Zogut. Fan Stilian Noli (Mavromati), personi që `e bëri Krishtin të flaës shqip për herë të parë`, i cili pas shumë peripecish të stisura nga Patrikana, në Mars të vitit 1908, F. Noli u dorëzua prift i ligjshëm. Noli u shugurua prift nga tre peshkopë; një rus, një ukrainas dhe një rumun. Kjo ngjarje u prit me gëzim nga të gjithë shqiptarët kudo që ndodheshin dhe pati jehonë të gjerë në të gjithë shtypin e kohës. Për të shkroi gazeta “Drita” e Sofjes, të cilën e nxirrte Shahin Kolonja, “Shpresa e Shqypnis”, si dhe gazeta të tjera shqiptare të Misirit dhe të Amerikës. Meshën e parë në gjuhën shqipe, F. Noli e dha më 22 Mars 1908. Pas kësaj, në Amerikë fillon ethshëm ndërtimi i Kishave ortodokse shqiptare; kisha e Shën Kollit në Sauth Brixh, e cila përfundoi në vitin 1912; kisha e Shën Palit dhe e Shën Pjetrit në Filadelfia. Iniciativën e mori emigranti Stavri Seminaku nga Berati dhe prifti nga Rehova e Kolonjës, at Naum Cerja Meshën e dytë të parë e dha në Durrës në vitin 1914 në 10 mars, para oborrit të Kishës së Shën Spiridonit, kishë e cila nuk egziston më në Durrës sepse aty është godina e ish SHIK-ut Nga ana tjetër, Kuvendi i 30 Korrikut 1919 e shpalli Kishën Ortodokse Shqiptare të Amerikës kishë autoqefale dhe F. Nolin peshkop të saj. Më 21 Nëntor 1923, Sinodi i Parë i themeluar në Berat, shpalli F. Nolin kryepeshkop. Ceremonia u bë në kishën e Shën Gjergjit në Korçë. Kështu, sikurse shkruan dhe F. Noli, pas 500 vjetësh u krijua Sinodi i Parë i Kishës Ortodokse Shqiptare qysh në vitin 1478, kur e gjithë Shqipëria (Arbëria) ra nën sundimin osman. Ky Sinod i Shenjtë përbëhej nga Hireotheu, mitropolit i Korçës dhe i Gjirokastrës, Kristofor Kisi, mitropolit i Beratit dhe i Vlorës, F. Noli, mitropolit i Durrësit dhe i Tiranës. Ky Sinod sipas F. Nolit, vijoi deri më 24 Dhjetor 1924, kur Fan Noli u detyrua të largohej nga Shqipëria (Historia e kishës ortodokse shqiptare - Opinion / Editorial (sot.com.al) dhe (Doktoratura-Ardit-Bido-Fakulteti-i-Histori-Filologjise-Departamenti-i-Historise.pdf (unitir.edu.al). KOASH siç u tha më lart nuk ka filluar ne 1992, por KOASH u themelua ne Kongresin e Beratit ne 10-13 shtator 1922, dhe ne kongresin e Korces të vitit 1923 u zgjodh Fan S. Noli Drejtues i KOASH, pavaresisht se TOMOS u miratua ne 1937, e kjo nuk do të thotë që të harrohet historia e orthodoksisë shqiptare dhe e gjithe Shqiperisë. KOASH duhet medoemos të bënte një meshë përkujtimore për Fan Nolin e Madh. Një sugjerim për zotërinë e nderuar Miron Cako, për të cilin kam respekt të madh, por të justidikohet KOASH nga ana juaj se .`në kemi tre festa që përkujtojmë është aspak normale dhe është dukshëm si një pe I zi mbi pëlhurën e bardhë të Orthodoksisë autoqefale shqiptare. Komenti i z. Miron Cako, per Fan Nolin nuk e nderon aspak as z. Miron dhe as KOASH. Jo. KOASH duhet nderojë specifikisht ditlindjen dhe dit vdekjen e krijuesit të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë Fan Nolin. Justifikimi që thotë.z. Miron, në fakt mbetet një mungese respekti për klerikun e famshëm shqiptar. Pa ja mohuar vlerat Fortlumturisë së tij Anastas, është detyra e z. Miron dhe e KOASH së pari, dhe detyra e klerikëve të tjerë shqiptarë që ti kujtonit Fortlumturisë së tij se Fan Noli mbetet krijuesi dhe themeluesi i Auroqefalisë shqiptare. Komunisteti Orthodoks praktikisht po mbetet I zhgënjyar dhe I përçarë për shkak të indiferentizmit të KOASH. Heshtja e KOASH është nje mungesë respekti për kleriket që përfaqësojnë komunitetin orthodoks shqiptar, dhe njëmungesë respekti që lejohet të predikohet vetëm në greqisht në Gjirokastër duke shkelur rregullat e KOASH. Kur vjen puna për një Hero të Autoqefalise si Fan Noli, ja vlen të ndryshohën rregullat nëprmjet Sinodit shqiptar. Në fund të fundit, ashtu si u ndryshua Statuti i KOASH ku përveç ndrishii të disa neneve u ndryshua edhe fjala shqiptar me fjalën Shqiperi. Po kështu SINODI shqiptar duhet të ndryshojë dhe të shqiptarizojë Kalendarin Orthodoks ashtu siç kanë bërë edhe vëndet e tjera orthodokse në të cilat krahas shëntorëve dhe martirëve të orthodoksisë kanë shtuar shënjtorrë dhe martirë të vëndeve përkatëse. Pra, ndryshoni dhe vendosni në kalendarin orthodoks një vënd për Fan Nolin dhe bëni një meshë përkujtimore. Po kështu harruat edhe vjet 500 vjetorin e Shenjtores shqiptare Shën Angjelina Arianiti duhet të kishit bërë një meshë përkujtimore. Përse kështu harroni heronjtë , shënjtorët, martirët shqiptarë? Si jeni katandisur këshru mor të nderuar klerikë të sotëm shqiptarë. Asnjë martir , hero shenjtor i mesjetes dhe asnjë nga ata të propozuar nga ne në PROMEMORIA nuk keni nderuar dhe as e keni marre parasysh. Duhet të mos harruar se KOASH nuk është shtojcë e kishës greke por një institucion I rëndësishëm I komunitetit tonë orthodox. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse Arsimi i Lartë në Shqipëri është në Krizë të rëndë Problemet e Arsimit të Lartë nuk kanë të mbaruar. Pavarësisht se Shqipëria ka firmosur `Magna Carta Universitarum Europaeum` dhe Deklaratën e Bolonjës, mbeten probleme të mëdha për tu zgjidhur në Shqipëri . Pak Histori. Dihet që përpara firmosjes së Procesit dhe Deklaratës së Bolonjës në vitin 2007, u miratua ``Magna Charta Universitatum Europaeum`` dhe u nënshkrua nga rektorët e 430 universiteteve më 18 shtator 1988 në Piazza Maggiore në Bolonjë, për të përkujtuar 900 vjetorin e themelimit të Universitetit të Bolonjës. Teksti përfundimtar i dokumentit është hartuar në janar të vitit 1988 në Barcelonë (Magna Charta Universitatum - wikipedia). Procesi i Bolonjës ishte një seri e takimeve ndërministrore dhe marrëveshjeve midis vendeve Evropiane të dizajnuara për të siguruar krahasueshmërinë e standardeve dhe cilësisë së kualifikimeve të arsimit të lartë. Përmes Marrëveshjeve të Bolonjës, procesi ka krijuar Zonen Evropiane të Arsimit të Lartë, në veçanti nën Konventën e Lisbonës. Ajo është emëruar sipas vendit ku ishte propozuar, Universiteti i Bolonjës, me nënshkrimin e Deklaratës së Bolonjës nga ana e Ministrave të Arsimit nga 29 shtete të Evropës në vitin 1999, duke krijuar një pjesë të integrimit Europian. Ajo ishte e hapur për vendet e tjera nënshkruese të Konventës Kulturore Evropiane, të Këshillit të Evropës; për më tepër takimet qeveritare janë mbajtur në Pragë (2001), Berlin (2003), Bergen (2005), Londër (2007), dhe Leuven (2009). Dihet se firmosja e Procesit të Bolonjës dhe Deklaratës së Bolonjës për Arsimin e Lartë është bërë nga Ministri i Arsimit të Shqipërisë me qëllim që Diplomat universitare, gradat shkencore të ishin të barasvlefshme me ato të BE, dhe më e rëndësishmja ishte Diploma të krahasueshme për një Treg pune të përbashkët. Idea ishte kjo: adoptimi i një sistemi të gradave shkencore lehtësisht të njohshme dhe të krahasueshme, gjithashtu përmes Suplementit të Diplomës, me qëllim që të nxitet aftësia për punësim e qytetarëve evropianë dhe konkurrenca ndërkombëtare e sistemit europian të arsimit të lartë. Adoptimi i një sistemi kryesisht të bazuar në dy cikle kryesore, universitare dhe të diplomuar me grada shkencore. Promovimi për në ciklin e dytë do të kërkojë plotësimin e sukseshëm të ciklit të parë të studimeve, që zgjat në një minimum prej tre vjetësh. Grada shkencore që jepet mbas ciklit të parë do të njihet në tregun evropian të punës si një nivel i përshtatshëm kualifikimi. Cikli i dytë do të çojë në titullin master dhe/ose doktoratë si në shumë vende Evropiane. Vendosja e sistemit të krediteve -te tilla si sistemi ECTS - si një mjet i përshtatshëm për nxitjen e lëvizshmërisë më të gjerë të studentëve (Deklarata e Bolonjës - Ëikipedia). Ç`po ndodh në Arsimin e Lartë në Shqipëri? Problem i madh është rënia e cilësisë së mësim dhënies, qoftë për shkak të pedagogëve jo të përgatitur qoftë për mungesa të shumta akademike që do ti rreshtoj më poshtë. Megjithëse Ligji i ri për Arsimin e Lartë ka gjashtë vjet që është miratuar, mangësitë në arsimimin e lartë për Kolegjet dy vjeçare dhe për Programet Bachelor tre vjeçare, dhe Programet Master, janë shtuar. Shkaqet janë të shumta. Mangësitë fillojnë nga heshta e ligjit se si, përse, pas sa kohë, dhe çfarë titujsh profesionalë kërkimore&shkencorë duhet të jepen për për Programet Profesionale . Së pari, dihet se Programet Profesionale dy dhe tre vjeçare duhet të kenë rreth 50% të programit akademik si Praktika Profesionale, por kurrikulat e këtyre programeve dhe kalendari akademik i tyre nuk i përfshin, qoftë edhe për shkak të gabimeve në VKM nr 41 të vitit 2018, dhe me e keqja mbetet se Praktikat Profesionale kanë mangësi të mëdha duke filluar që, vëndi ku do bëhen praktikat, nga laboratorët përkatës dhe specifikë sipas Programeve brënda universiteteve, Laboratorë të cilët duhet të kenë buxhete të veçanta për ti përmirësuar dhe përditësuar me qëllim që studentët të aftësohen. Së dyti, Gabime të rënda në Kurrikulat mësimore për Programet tre vjeçare dhe ato dy vjeçare, Kurrikulat mësimore të Programeve Master janë kaotike dhe të pa krahasueshme me asnjë kurrikul përkatëse të asnjë Universiteti që ka nënëshkruar Bolonjën. Pse? Sepse Kurrikulat janë bërë pa kontrollin përkatës, pa Udhëzime përkatëse por janë lënë në dorë të lirë të Drejtuesve të Departamentit pa u konsultuar ose duke kopjuar kurrikul të ndonjë universiteti tjetër. Së treti, Ligji për Arsimin e Lartë nuk vendos që drejtuesit e Programeve dhe Kurrikulave të jenë rreptësisht të Profileve përkatëse për të cilat zhvillohet kurrikula, por në vënd të kësaj e le evasive. Po të shohësh me kujdes, ka drejtues të Departamenteve, madje dhe Dekanë, që mund ti kenë titujt përkatës por nuk janë të Profilit. Që këtu lind gabimi dhe mashtrimi. Së katërti, një nga gafat e Arsimit të lartë është mos përmëndja e dhe mos vendosja në ligj që studentët duhet të studjojnë me tekste mësimore shqip, të përditësuara dhe të miratuara nga Departamenti. Kështu studentët studjojnë ku të mundin dhe pa cilësinë e nevojshme. Budallallëku më i madh është që (më tepër për tu dukur), në silabuse të venë literaturë të detyrueshme të huaj dhe jo shqiptare, megjithëse dihet fare mirë që studentët në Bachelor dhe Master në Shqipëri nuk mund të studjojë në gjuhë të huaj , por duhet të studjojnë në shqip, kurse tekstet në gjuhë të huaj ti kenë të rekomanduara.. Dihet se çdo universitet anglo-amerikan dhe i BE ka përgatitur tekste mësimore përkatëse për studentët e vet. Në Shqipëri ndodh e kundërta, nuk ka fare tekste në shqip. Madje edhe ato tekste mësimore të huaja që janë miratuar për tu përkthyer në dobi të studentëve , janë përkthyer për faqe të zezë. E domosdoshme është përgatitja e teksteve mësimore nga pedagogë apo grup pedagogësh me tituj , tekste të cilat duhet të jenë të miratuara nga universiteti dhe Departamenti, duhet të përditësohen çdo pesë vjet dhe të kenë referenca të autorëve të dëgjuar. Së pesti, Studentët me `xixa` siç përmëndi Kryeministri shqiptar, që marrin bursa të plota si brënda dhe jashtë vendit, në fakt duhen kontrolluar mirë, se shumë prej tyre nuk janë me `xixa` prej vërteti por, po vërehen `ekselenca` me nota jo të merituara sepse mesa duket vendosen nota maksimale fiktive. Së gjashti, pedagogët e stafeve akademike përzgjidhen apo janë të ftuar jo sipas eksperiencës dhe intervistës, por sipas miqësive. Kjo shkakton uljen e cilësisë së mësim dhënies. Problematike është marrja në punë e pedagogëve që nuk janë të profilit të cilët japin lëndë të profilit?! Këto nuk janë të sqaruara as në ligj e as në udhëzime. Së shtati, mbetet problematike, se ligji është kryesisht për Shkollat e Larta publike dhe jo për Shkollat e larta Private. Së teti, Puna shkencore, artikujt shkencorë dhe kërkimorë, që janë vendosur si kushte për të marrë tituj shkencorë, kanë vendosur revista të huaja shkencore arbitrarisht me impakt factor, të cilat Ministria i ka hequr e vënë sa herë që vjen ministër i ri, por ka harruar të pikëzojë për pedagogët që kërkojnë tituj- edhe tekstet mësimore përkatëse që pedagogu ka realizuar, përfshi dhe Monografitë. Këtë e them sepse në Shqipëri nuk ka punë shkencore të mirëfillta, por më tepër punë kërkimore të bazuara në statistika jo shumë të sakta. Prandaj Kushtet për të marrë tituj duhet të rishikohen edhe një herë dhe të mos lëvizën cdo herë që ikin e vijnë ministra aspak profesionistë. Së fundmi, është e domosdoshme që të ketë një Ministri të Arsimit të Lartë të ndarë nga MASR, pikërisht me qëllim që të verë punët në vijë të specialistët e Ministrisë të jenë më të vërtetë specialist dhe jo militant. Këtu duhen përfshirë e Këshilltarët e Ministrit të cilët duhet të jenë profesionistë me mbi 20 vjet punë në arsimin e lartë , dhe të ndërpritet urgjentisht marrja e këshiltarëve pa eksperiencë punë apo militantë partie. Ka edhe faktorë të tjerë politikë, të cilët pengojnë arsimin e lartë, por sikundër e thotë një professor i madh: `Kur përplaset Politika me Ligjin, Ligji e pëson shumë rëndë`. Prof, Dr. Pirro Prifti Goditjet kundër Gjuhës shqipe të standartizuar- janë goditje kundër identitetit kombëtar Problemet e gjuhës shqip dhe e të folurit në gjuhën shqipe ishin dhe janë probleme që janë zgjidhur kryesisht në shek e xx, sepse në kohën e Perandorisë Osmane gjuha shqipe u ndalua shkruhej gjatë shek XIX duke i dhënë përparësi gjuhës greke dhe osmanishte në shkollat ku përfshihej popullata shqiptare e katër sanxhaqeve. Lufta për një gjuhë shqipe të njëjtë apo të standartizuar ishte dhe mbetej objektivi kryesor i intelektualëve shqiptarë sepse ata e kuptonin se një komb duhet të ketë një gjuhë të shkruar dhe jo shumë radikale të saj. Kështu vetë Sami Frashëri ka thënë:“Një komb që nuk ka gjuhën e vet, ai nuk është komb”. Është e njohur dhe thënia e Sapirit se “Gjuhë ideale është ajo që me më pak mjete arrin rezultatet më të mira”. Pak Histori. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: alfabeti latin, alfabeti grek, alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi Kongresi i Manastirit, i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e Manastirit, që sot ndodhet në Maqedoninë e Veriut. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh), dhe me dy shkronja me shenja diakritike (ç, ë), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri Komisioni Letrar Shqip, që u mblodh në Shkodër në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision gjuhëtarësh e shkrimtarësh, krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit, si një urë në mes toskërishtes dhe gegërishtes dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920 dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit) deri në Luftën e Dytë Botërore (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Gjuha standarde shqipe u krijua mbi gjuhën e Naimit, Çajupit, Konicës, Nolit, Kutelit, Poradecit, Xoxës, Shuteriqit, Kokonës, Bulkës, Andrea Varfit, e shumë të tjerëve, por brenda saj janë përfshirë elemente të shumta të dialektit gegë: pasuri leksikore e frazeologjike, pasuri dhe larmi ndër­timesh sintaksore, elemente morfologjike dhe gjedhe fjalë­formuese. Këtë e dëshmojnë mirë Fjalorët e gjuhës së sotme shqipe. Dhe kjo përfshirje nga dialekti nuk e ka kufizuar aspak standardin. Hyrja e elementeve gjuhësore, e pasurisë leksikore, frazeologjike, sintaksore, më në fund edhe mor­fologjike nga të folmet dialektore në gjuhën standarde do të vazhdojë edhe më tej sepse ajo është e hapur ndaj prurjeve nga burimet e saj dhe e gatshme për risimtari të brendshme dhe të jashtme (http://ëëë.gazetadita.al/gjuha-standarde-shqipe-dialektet-dhe-letersia/). Kongresi i Drejtshkrimit të gjuhës shqipe i mbajtur nga data 20 nëntor deri në 25 nëntor të vitit 1972 në Tiranë kishte si Objektiv kryesor përcaktimen e parimeve dhe drejtimeve kryesore për hartimin e rregullave të drejtshkrimit, për të pasur një gjuhë letrare të njësuar kombëtare. Ky Kongres, si forumi më i lartë shkencor, analizoi e diskutoi gjerësisht parimet themelore, çështjet e përgjithshme dhe shumë zgjidhje të veçanta të drejtshkrimit të shqipes, si edhe probleme të tjera teorike e praktike, që kanë të bëjnë me normën letrare në përgjithësi. Aty ishin të pranishëm 87 delegatë nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi si dhe arbëreshë nga Italia. U paraqitën tre Rezoluta. Pika I e Rezolutës: Rregullat e drejtshkrimit të mbështeten sa më gjerë në trajtat e përbashkëta të gjuhës kombëtare shqipe. Pika II e Rezolutës: Në hartimin përfundimtar të "Rregullave të drejtshkrimit të shqipes" të kihen parasysh disa kërkesa të Kongresit, Pika III e Rezolutës: Kongresi i bën thirrje gjithë popullit shqiptar që ta përdorë gjuhën letrare të njësuar si një mjet të fuqishëm të përparimit shoqëror dhe ta shohë kujdesin për zhvillimin e lulëzimin e saj te pandalshëm si detyrë të vazhdueshme. Kongresi shprehu kërkesën që: Duke u mbështetur në parimet e përgjithshme dhe në zgjidhjet kryesore të Projektit të vitit 1967, brenda vitit 1973 të hartohen përfundimisht "Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe"; Në bazë të "Rregullave të drejtshkrimit të gjuhës shqipe" brenda vitit 1974 të hartohet "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe"; Për të kodifikuar plotësisht normat e gjuhës letrare të folur e të shkruar, brenda vitit 1975 të hartohen "Rregullat e drejtshqiptimit" dhe "Rregullat e pikësimit të gjuhës shqipe". Sidoqoftë, para Kongresit të Drjtshkrimit shqip të 1972 u konfirmuan disa marëveshjë dhe mirëkuptime të viteve të kaluara si më poshtë: Më 1967, u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “Rregullat e drejtshkrimit të shqipes”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë dhe në Mal të Zi. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës[36]. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin 1968 sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "Fjalori i shqipes së sotme" (1984), "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, i Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997) (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Cfarë ndodhi pas ndryshimit të sistemit komunist në Sistemin e Demokracisë Perëndimore në Shqipëri? Më shumë si reflektim i luftës kundër komunizmit, doli edhe idea se Kongresi i 1972 meqënëse u realizua nën drejtimin e Akademisë së Shkencave e Kohës së Diktaturësm, ashtu si u shkaktërruan të gjitha vlerat e ndërtuara në diktaturë edhe kjo duhet shkatërruar. Kjo nuk duhet të jetë e vërtetë, sepse prania e 87 studjuesve, profesorëve, doktorëve, mëuesve nga të gjitha trevat shqiptarenë 1972, tregoi se nuk pati asnjë ndikim diktatura, dhe se ky Kongres ishte Kongres Profesional dhe nacional i cili zgjidhi një nga Problemet më të rëndësishme që ndikonte thelbësisht në identitetin tonë si shqiptarë dhe si Komb shqiptar. Argumentat e kundërshtuesve të gjuhës standarte shqipe ishin; -Përse nuk u vendos gegërishtja si gjuhë standarte, -Përse u vendos toskërishtja si gjuhë standarte, -Përse të mos ketë një gjuhë `kosovare` meqënëse ka një komb Kosovar. Në këto kundërshti, krahasmllefeit antikomunist nuk mund të mos vihet re se sulmet kundër gjuhës së standartizuar shqip, ka shumë mundësi të jenë bërë nga lobe të caktuara anti-shqiptare ndër fqinjët, të cilët kërkojnë një komb të përçarë dhe të dobët shqiptar të ndarë në po aq pjesë me po aq gjuhë sa janë të ndarë edhe sot e kësaj ditë me qëllim që ti mbajjnë në hyqëm. Ky mbetet qëllimi: për të shkaktërruar edhe këtë ikonë të identitetit Kombëtar shqiptar: gjuhën e standartizuar shqip. Gjuha shqipe e Standartizuar sot, po e vuan goditjen nga perpjekjet e disa individëve (që mund të përfaqsojnë dhe grupe), që duan të shkatërrojnë atë qe eshte arritur në Kongresin e gjuhes shqipe ( drejtshkrimit te gjuhes shqipe) ne 1972 ku morën pjese 87 profesore e studiues te te gjitha trevave shqiptare , me pretekstin se e beri diktatura...... Kush jane këta ndivide? Duke filluar me Arshi Pipen, Bruno Shllaknu e deri me Gjekmarkajn (si `katolike`) dhe me Nexhmedin Spahiun e bashkëpunues të tij kosovarë që kerkojnë komb kosovar e gjuhë kosovarce. Një shëmbull:“Personalitete të kulturës dhe shkencës shqiptare si prof. Arshi Pipa etj, mbas kapitullimit të diktaturës komuniste erdhën më 1992 – 1993 prej emigracionit dhe u shprehen për braktisjen e gjuhës letrare shqipe, gjuhës standard të përbashkët të krijuar mbi bazën e toskërishtes, si një krijesë me dhunë e kohës së diktaturës. Ata kërkuan krijimin e një gjuhe të re letrare me bazë gegërishten, meqenëse dialektet gegë i flet shumica e popullit shqiptar, etj ( sipas tyre).” (https://gazetadielli.com/arshi-pipa-per-standarditetin-e-gjuhes-shqipe/) Përse këta duan të shkaterrojne Shqipen standarte, por duan ta copezojne, kur thuhet qarte se shqipja standarte ...mund te permiresohet nga dialektet.? Mendoj se përpjekjet e tyre nuk do të kenë sukses pavarësisht se disa nga këta individë përpiqen të argumentojnë se në kongresin e atëhershëm u hoq paskajorja, dhe se ka probleme me gërmën `ë`, etj. Dihet që ka probleme që mund të zgjidhen fare lehtë, sepse gjuha e standartizuar mund të pasurohet lehtësisht nga dy dialektet kryesore, por e rëndësishme është që gjuha e standartizuar të jetojë dhe të përhapet në të gjitha trevat shqiptare sepse është e vetmja mundësi që të identifikohemi si komb shqiptarë. Dihet se standartizimi i gjuhës shqipe ka marrë si shëmbull gjuhën italiane standarte e cila ka mbi 100 dialekte, apo gjuhën gjermane që ka deri në 100 dialekte, apo fundja dhe kinezçen e cila ka gjuhë standarte gjuhën mandarinë, midis mijra dialekteve. Shpresojmë që Akademia e Shkencave shqiptare dhe e Kosovës të përkrahë fuqimisht gjuhën e standartizuar shqip dhe të mos bjerë pre e individëve mllefaxhinj, që kërkojnë të lënë `nam` si të ditur, apo dhe `të blerë` nga të huajt për të dëmtuar shqipen standarte. === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? Panairi i Librit i hapur në Tiranë që nga data 16 nëntor e deri me 20 nëntor 2022 në Pallatin e Kongreseve, ka bërë që sytë e shqiptarëve të kthehen edhe njëherë nga librat dhe nga literatura e shumtë artistike dhe profesionale nga autorë shqiptarë dhe të huaj. Me kalimin e viteve shohim ndryshime të mëdha dhe në shijen e letërsi-dashësve si dhe të atyre që nuk i honepsin librat apo janë indiferentë ndaj tyre. Të dy këta kontigjentet e fundit në vënd të librave lexojnë nëpërmjet celularëve kryesisht lajmet dhe shohin portalet si facebook, Instagram, tik-tok, whatsup, etj, por leximi i librave dhe i literaturës artistike ka rënë shumë. Këtë vërteton dalja e librave nëpër trotuaret e kryeqytetit afër bllokut tek rr.Myslym Shyri, apo diku më larg, por një gjë të trishton kur sheh emrat e disa autorëve të mëdhenj dhe emra të autorëve të rinj e të vjetër që sikur luajnë rolin e lypsave për të fituar diçka nga shitja e tyre në rrugë, ndërsa lypsat e vërtetë nuk kërkojnë libra por bukë për të ngrënë apo për të tregëtuar diçka tjetër aspak të ndershme. Lypsa dhe Libra, dy të kundërta që përplasen në trotuaret e rrugëve të Tiranës: dikush për tu shitur kulturën popullit e dikush për të `blerë` lëmoshën e popullit. Vërehen disa paradokse të çuditëshme dhe në disa raste vërehet që mediat dhe tv private madje dhe ato të RTSH, nuk i kanë qejf promovimet e librave të autorëve shqiptarë qofshin ata të talentuar apo dhe jo të talentuar, megjithse kriteri i talentit letrar në Shqipëri nuk është vetë talenti, por politikani, njeriu i medias dhe i tv, që promovon sipas qejfit dhe në interes të njërit apo tjetrit vetwm pwr pwrfitim matwrial apo dhe privat. Kjo gjë vërehet edhe tek disa shtëpi botuese të cilat preferojnë librat e autorëve të huaj se sa ata shqiptarë me pretekstin se janë autorë mediokër dhe u venw tarifa tw larta vetwm pwr ti hequr qafe. Në fakt një pjesë e mirë e autorëve shqiptarë me shumë vështirësi gjejnë fonde për të botuar librat e tyre sepse i paguajnë botimet me rrogën e pakët mujore që kanë, ndërsa përsa i prket sponsorizimeve autorët shqiptarë të letërsisë marrin shumë pak sponsorizime ose aspak, sepse shumica e sponsorëve paguajnë ….balerinat, këngtaret, spektakle, erotizmin e seksin. Ndoshta kanë të drejtë se përfitimet personale të moderatorëve tv , mund të jenë edhe materiale por edhe private. Interesant është fakti se në Panair dje, përshëndetën disa politikanë, por dhe plot deputetë që vijnë për tu dukur më tepër. Ky lloj njerëzish që nuk lexojnë drejton letërsinë, njëlloj si dikur kur kishte ndeshje ndërkombëtare, biletat i marrnin ata që nuk ishin tifozë. Është për të ardhur keq që dy TV kombëtare private si Top Channel, dhe njëra nga RTSH, madje dhe Shtpia e Librit qw ndjek tw favorizuairt nga politka dhe biznesi se sa talentin, që promovon librat, i kanë bërë emisionet e tyre promovuese - shumë klienteliste, aq sa mesa duket për të promovuar një libër ose duhet ti thuash pronarit, ose duhet të paguash një shumë të madhe parash, duke harruar se letërsia shqipe duhet të ketë prioritet krahas librave të përkthyer. Me pak fjalë klientelizmi vulgar për të promovuar miq të politikës dhe klientë të pasur por jo më të mirë se letrarët shqiptarë të tjerë që përpiqen të promovojnë librat e tyre nëpërmjet fb, instagramit, dhe tiktokut, nuk preferohen në tv e mediat shqiptare. Më mirë dalin në TV e Media të shkruar disa ish-a, apo bij e miq, apo servilë të isha-ve me poste të dikurshmë në PPSH, se sa autorë të rinj, të talentuar apo jo (kriteret se kush është talent letrar, varet se si vendosen kriteret). Neveritja ndaj letrarit shqiptar që shkruan tregime, romane, vepra në shqip është e dukshme në këto TV dhe Media, aq sat ë duket sikur Shqipëria nuk egziston, dhe përulja dhe servilizmi ndaj të huajve mbetet një mani e këtyre TV -ve dhe Media-ve. Vetë industria e Librit ka problem të rënda qoftë për shkak të uljes së interesit për leximin e librave në raport me leximin e lajmeve nga cel dhe tv, Probleme të tjera janë edhe se industria e librit në Shqipëri ka rreth 100 shtëpi botuese, ka rreth 300 shtypshkronja, dhe dalin në treg mesatarisht rreth 1200-1500 libra në treg dhe nga këta 1/3 është letërsi shqipe artistike dhe profesionale. Sidoqoftë fuqia blerëse është e mirë për librat artistikë, dhe e vështirë për librat profesionalë sidomos për tekstet shkollore apo tekstet profesionale për universitetet sipas UNSKO-s. Element tjetër interesant është fakti se letërsia artistike është gjithmonë e pëlqyeshme, sidomos për femrat që mbeten më besniket. Meshkujt janë më shumë të interesuar për letërsinë shumë cilësore, të natyrës historike, por edhe me karakter studimor. Mosha që lexon më shumë është mbi 25 vjeç. Petrit Ymeri spjegon se shiten më shumë libra të huaj…sigurisht nëse nuk promovohen librat e autorëve shqiptarë???!!! Problem tjetër është se libri në Shqipëri ka tvsh më të lartë 20%, ndërsa në Europë e ka 6%. Së treti sipas znj. Dudaj: “Prodhohet shumë e për lumë”, do të ishte shprehja e duhur, dhe shiten pak. Është një raport shumë i lëvizshëm. Së katërti në një shoqëri ku po rriten dhe shtohen të paarsimuarit mirë, siç po ndodh te ne; ku shkolla e mesme dhe e lartë i detyron (jo rekomandon) '''të lexojnë letërsinë e shkrimtarëve që u krehin bishtin pushteteve'''; ku roli i letërsisë në jetë dhe shoqëri është zbehur, shfaqet hapur nevoja për t’i ndenjur pranë kësaj fushe me politika fiskale. Së pesti, përsa i përket e-books, mundet të jetë Europa, tregu që do të udhëheqë. Sipas analizave, në SHBA lexuesit lexojnë mesatarisht 24 e-books në vit kundrejt 15 librave të printuar që lexojnë ata që nuk e preferojnë atë format. Gati gjysma e e-book-eve publikohen në gjuhën angleze. Ato kanë avantazhe kundrejt librit të printuar. Edhe pse në Europë e-book janë subjekt i një niveli më të lartë të taksimit të TVSH-së, Komisioni Europian nxit zhvillimin e tyre. Sa i përket piraterisë, edhe industria e e-books është e përfshirë. Në Rusi, 90% e këtij tregu është i miratuar. Konvertimi i librave fizikë në e-book varet nga natyra e tij (Kaosi me biznesin e librit - Revista Monitor). Së gjashti librat për fëmijë, Letërsia për fëmijë është “kontingjent librash” që më së paku shiten! Fëmija nuk shpërblehet dhe nuk gëzohet me një libër. Fëmijës i blihet një celular dhe me këtë i kërkohet që të jetë sa më i mirë në raport me orarin e pushimit ditor të prindërve. Ray Bradbury thoshte: “Ka krim edhe më të rëndë se djegia e librave! Ky krim është mos leximi i tij”. Së shtati për sa i përket politikanëve, p.sh., në bibliotekën e parlamentit gjerman, çdo deputet tërheq mesatarisht 9-10 libra në vit për t’i lexuar, në Suedi e Norvegji nga 12-14 libra në vit, në itali e Francë 8-9, në Poloni e Hungari 6-7, në Rumani 5 etj? Dy vite më parë, nga Kuvendi i Kosovës “rrodhi” informacioni se brenda vitit 2019 biblioteka e Kuvendit u frekuentua nga dhjetë deputetë, të cilët kryesisht e kanë kërkuar Fjalorin e Gjuhës Shqipe! Nga Maqedonia e Veriut na vjen informacioni se në hapësirën e librave në Kuvend nuk është parë të jetë futur ndonjë deputet shqiptar! Bibliotekën e Kuvendit të Shqipërisë vitin e kaluar e kanë frekuentuar 7 deputetë. Deputetët tanë kanë libra shumë nëpër shtëpi, por ku ta gjejnë kohën për t’i lexuar! Prandaj dhe institucionet tona shtetërore nuk kanë më të voglën brengë në raport me (mos)leximin. Mosleximi, fatkeqësisht, po na bëhet handikap, ndërsa ne po shndërrohemi në “popull me aftësi të kufizuar”!([https://1kliklarg.com/pse-botohen-librat/ Pse botohen librat! | 1KlikLarg.com]- prill viti 2022). Kosova është njëlloj me Shqipërinë përsa i përket problemeve të industrisë së librit. Së fundmi mendoj se ka ardhur koha që tv dhe Mediat në Shqipëri ti kthejnë sytë nga autorët shqiptarë, qofshin ata botues të librave artistike por edhe të librave profesionalë, shkencorë dhe historikë apo mjekësorë , madje për këtë duhen derdhur fonde të veçanta nga Universitetet. Shpresojmë se ky Panair Letrar të jetë pika e kthesës , pra pika e ndryshimit ndaj letërsisë shqip. Populli kërkon dije, kërkon autorë shqiptarë të rinj. Mjaft më me autorët e super promovuar të diktaturës dhe me servilët e tyre që mbushin internetin dhe mediat e shkruara dhe tv-të. Shqipëria ka nevojë për njerëzit e saj dhe jo vettëm të promovojë të huajt, se kështu po dëmtojmë gjuhën shqipe dhe shqiptarët. - [[Përdoruesi:Pirro2021|Pirro2021]] ([[Përdoruesi diskutim:Pirro2021|diskutimet]]) 18 nëntor 2022 11:27 (CET) [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:15 (CEST) == Përmbajtja == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], edhe një tjetër rast... - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 maj 2026 13:23 (CEST) :E barta këtu. @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:19 (CEST) mgjw0cigte3t3s8bl1xa4whv4dl70ul 3006757 3006742 2026-07-07T06:32:10Z Smallem 126080 Kursivim i të gjitha rreshtave të fragmentit poetik (kursivi rivendosej te secili rresht) + rregullim i dy rreshtave me hapësirë paraprijëse (bllok i paraformatuar) në indentim diskutimi – përmes Claude AI 3006757 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == A jemi në Wikipedia Shqip apo Wikipedia Serbisht? == E pashë se e kishe shtuar një seksion për emrin, ndoshta përkthyer nga Wikipedia anglisht dhe ajo që vrejta ishte se burimet për gjoja emrin sllavisht Durad apo Djorde ishin nga akademia jugosllave e shkencave. Nuk e di a e ke parasysh se ne artikullin anglisht kane ndikim shume te madh redaktuesit serbe dhe greke. Nuk e kuptoj pse na sillni burime serbe te akademise se shkencave te jugosllavise e cila gjithmonë ka qenë kundër popullit shqiptar në përgjithësi dhe kundër shqiptarëve të kosovës në veçanti. Nuk mund t'i ndalojmë t'i fusin burimet e tyre në Wiki Anglisht por nuk kemi nevojë t'u japim hapësirë në Wiki Shqip, kur ata nuk e bëjnë një gjë të tillë në wiki Serbisht ose greqisht Edhe pjesën hyrëse me disa pasazhe fyese e të pareferencuara, me sigurinë më të madhe të shkruara nga sllavët e kishte përkthyer për mrekulli dhe e kishe futur në artikullin shqip. Vlen të përmenden dy fjali të pareferencuara që bien më shumë në sy, njëra ku Skënderbeu paraqitet si shërbyes i turqve, venedikasve dhe Napolit, dhe tjera ku lufta e shqiptarëve kundër osmanëve quhet "kryengritje". Pa marrë parasysh se je admin do t'i rikthej mbrapsht gjitha ndryshimet tua.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 21:02 (CEST) :Të gjithë ndryshimin nuk mund ta kthesh. Kontestoji ato fjali apo paragrafe që mendon se duhen larguar. Unë do të kthej ndryshimin dhe tjetër herë hap diskutimin para kthimit. Edhe si përgjigje pyetjes tënde në Wikipedia shqip jemi, por jo në Wikipedia Nacionalkomuniste Shqiptare. --[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:23 (CEST) ::Diskutimin e kam hapur para se ta ktheja. Dmth sipas teje nese nuk eshte konform propagandes serbe qenka "nacionalkomuniste" shqiptare, apo jo?--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:25 (CEST) :::Më trego rreshtat ky propagandohet serbizmi?--[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:28 (CEST) ::::Më trego rreshtat ku thashë se propagandohet "serbizmi" edhe trego çka qenka ky farë "serbizmi"--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:30 (CEST) :::::Sipas teje rreshtat: ::::::...i cili i shërbeu Perandorisë Osmane në vitet 1423–43, Republikës së Venedikut në vitet 1443–47, dhe së fundi Mbretërisë së Napolit deri në vdekjen e tij ::::::Pas largimit nga shërbimi osman, ai udhëhoqi një kryengritje kundër Perandorisë Osmane në atë që sot është Shqipëri dhe Maqedoni. janë propagandë serbo apo jo. Sa i përket serbizmit, është ideologji nacionaliste që promovon vlerat e të qenurit serb, të përhapjes së kultures serbe, dhe zgjerimit teritorial, gjegjesisht arrtitja e krijimit te Serbise se Madhe.--[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:37 (CEST) Përdoruesit nacionalistë serbë dhe grekë i ke me bollëk nëpër faqet shqiptare në enwiki dhe shihi faqet e diskutimeve e kupton se kanë ndikim në ata artikuj. Edhe këtu do të vinin po ta dinin gjuhën, madje i kanë krijuar llogaritë dy nacionalistë serbë të tillë. Sa për propagandën serbe, e ceka qartë se përdorimi i burimeve të Akademisë së Shkencave të Serbisë ose Jugosllavisë që datojnë nga koha e Sllobodan Millosheviçit nuk është i mirë, nuk janë të besueshme. Më parë i preferoj burimet "nacionalkomuniste" shqiptare sesa "ultranacional-shoviniste" serbe. Të paktën unë e shoh kështu, për përdoruesit tjerë nuk di. --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:49 (CEST) :Do më duhet ta kthej fjalën "myslimanët osmanë" për shkak se fjalia trajton luftën lindje-perëndim, dmth rezistena e Evropës së krishterë nga osmanëve myslimanë ose myslimanëve osmanë, në atë kohë njëjtë ishte. --[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:53 (CEST) Bëje të paktën "osmanët myslimanë" dhe shtoje një referencë se kështu si është, është e pareferencuar. Edhe të lutëm ke kujdes kur përkthen artikuj mbi çështje kaq delikate. E potencoj edhe njëherë, nacionalistët serbë dhe grekë nga obsesioni i tyre antishqiptar i futin hundët nëpër '''gjithë''' atikujt shqiptarë në enwiki, në mënyrë që t'i rishkruajnë sa më shumë që munden sipas bindjeve të tyre. Kemi literaturë shqiptare me bollëk e tendenca që kjo të shpallet "komuniste" e në vend të saj të mbështetemi në burimet e huaja më duket jokorrekte dhe nënçmuese ndaj historianëve tanë. --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 23:00 (CEST) ::Per fatin tone te keq, serbet dhe greket jane me te zhvilluar sa i takon anes akademike, jo vetem ne historiografi por dhe me gjere. Por nuk na takon te flasim per ate ceshtje por te shikojme tonen. Sa per shpalljen "komunist", ka dy dallime mes Skenderbeut te vertet qe luftoi per nje vend te vogel dhe qe ne ate kohe nuk perfshinte te gjithe shqiptaret dhe Skenderbeun e dyte, ate mitik e legjendar, te ngritur nga rilindasit por te ngritur edhe me shume nga historiografia komuniste, por ky artikull duhet te merret me ate te vertetin dhe me bemet e verteta te tija. --[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 24 shtator 2017 23:09 (CEST) :::Grekët ndoshta janë më të zhvilluar për historiografi. Serbët historiografinë e kanë vegël të nacionalizmit të tyre, e për fat të keq disa historianë të huaj ushqehen edhe prej saj. Nuk është historiografia shqiptare aq zi e terr sa ç'bëhet.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 23:22 (CEST) :::: Une nuk po lexoj burime historike ne kete faqe diskutimi qe konteston variantin e en.wiki-t apo minon burimet e perdoruna per variantin sllav te emrit Gjergj. Mund te pres, por nese nuk radhiten burimet qe mbeshtesin qendrimin "nacionalizma serbe" atehere do t'i rikthehem artikullit ne baze te stilit dhe burimit qe en.wiki ka dhe ndonjegja qe mund te verifikoj ne vete te pare. Ju pershendes--[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 15 janar 2018 11:22 (CET) Nëse kthen material të pareferencuar që unë apo dikush tjetër e ka hequr, sidomos nëse është tendencioz, atëherë unë prapë do ta heq. Wikipedia Anglisht NUK mund të përdoret si burim. Për ato ndryshime që janë bërë ka dhënë miratimin edhe AT44 meqë nuk i preku, ndaj nuk e shoh të arsyeshme të ngjallësh një debat që ka mbaruar muaj me parë.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 15 janar 2018 11:30 (CET) :Miratimi (apo heshtja prej puneve qe ka ne realitet) i AT44 nuk m'pengon te kerkoj prova per qendrimin nismor te ketij diskutimi mbi artikullin. Artikulli tani ma terhoqi vemendjen, pasi rregullova Marin Barletin, po shoh qe qenka diskutuar pa kriteret minimale te diskutimit, vetem duke thene Beogradi eshte gogoli. Siç thashe, pres prova konkrete te dokumentueme qe burimet e permenduna jane ametodike dhe me ngjyresa nacionaliste-politike. Perndryshe do t'i permbahem en.wiki-it dhe burimeve te Shuflajt, Tallocit etj qe disponoj per fisnikerine arberore, te cilet persedysin qendrimin e atij burimi. --[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 15 janar 2018 11:45 (CET) :I repeat [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikipedia_is_not_a_reliable_source this]. Sa për përdorimin e burimit të Akademisë Jugosllave të kohës së Sllobodanit, ta thashë që unë e AT44 menduam se nuk e ka vendin në artikull, ndaj të lus që të mos vandalizosh dhe mbi të gjitha mos të shkaktosh problemet e zakonshme si te ca artikuj tjerë. Gjithë të mirat.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 15 janar 2018 11:58 (CET) :Pres prova per ate this-in, AT44 dukshem t'u shpreh per nacionalkomunizmin, keshtu qe nuk te ndihmon ne kauze. Siç te thashe, burime autentikisht miqesore ndaj mesjetes arberore e permendin çeshtjen e kancelarive ne gjuhen serbe qe kishin. Po pres prova autentike per qendrimin tand ndaj burimeve serbe, jo me keto "Akademia e Sllobodanit" e "Beogradi gogol", por '''fakte'''. Perndryshe them se i qendrova mjaftueshem verejtjes qe m'bani Liridoni per t'u gjinde ne faqen e diskutimeve, thjesht nuk pres amatorialitet prej njerezve jo te fushes dhe qe bajne rojen e tri-kater artikujve ne wiki.--[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 15 janar 2018 12:29 (CET) ::Ta ripërsëris meqë vazhdon të ngulësh këmbë që të sabotosh sa më shumë artikuj ku unë shkel ose kam shkelur. Ndoshta mënyra si e kam parashtruar çështjën këtu ka qenë më tepër emocionale sesa duhet, megjithatë nuk do të thotë që e kam pasur gabim kur kam thënë që Akademia famëkeqe e shkencave të Jugosllavisë e asaj periudhe, '''nuk''' është burim i besueshëm. Në këtë rast, unë dhe AT44 jemi pajtuar që ai burim të hiqet. Kemi arritur konsensus dy veta. Ti je kundër. Mirë. Dy janë për heqjen, një është kundër. Nuk mund të arrijmë pajtim të plotë për çdo gjë në Wikipedia, dhe as nuk ekziston në Wikipedia e drejta e VETOS nga përdorues të caktuar. Nëse ke burime tjera TË BESUESHME "autentikisht miqesore ndaj mesjetes arberore e permendin çeshtjen e kancelarive ne gjuhen serbe qe kishin" atëherë urdhëro e shtoji. Për mua kjo është çështje e mbyllur (që në shtator). ::P.S. Se a jam unë "nacionalkomunist" (cfarëdo që i bie ky term) apo "nacionaldemokrat" nuk e përcakton ti.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 15 janar 2018 12:38 (CET) :::Siç te thashe [[Përdoruesi:Liridon]], ketu diskutimi degjeneron vetiu: kerkova prova dhe m'jepen dallavere te Beogradit gogol dhe Akademise se Millosheviqit. --[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 15 janar 2018 13:56 (CET) ::::Nje koment i imi: Me Napolin kishte aleance me shume se mvartesi dhe kushdo qe e ka lexuar Traktatin e Gaetes dhe analizen qe i ka bere Athanas Gegaj ne vitet 1930 e kupton shume mire qe ishte nje aleance e jo mvartesi. Kurse Venedikut nuk i ka sherbyer kurre, bile ka pasur luftera te pergjakshme. Ne fund u be aleat me venedikasit per te luftuar turqit, dhe ne fund ishin venedikasit qe i shpetuan lekuren pasi ushtria e Sulltanit po e ndiqte (ne 1467). Pak muaj me vone (janar 1468) vdiq ne toka venedikase (Lezhe), venedikasit thane nga malarja, e gojet e keqija thone i helmuar nga venedikasit (kjo hipoteza e fundit nuk eshte vertetuar kurre). Po te thuash qe u ka sherbyer Napolit e Venedikut ne hyrje eshte jo vetem OR, eshte keqtrajtim i figures se Skenderbeut, pasi nuk eshte fare e vertete. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 janar 2018 23:03 (CET) :::::De jure ishte vasal i Napolit, de facto Napoli solli nje mekambes te parandesishem krahas autoritetit te GjK. Me Venedikut asht e kollajte me u pa bashkepunimi: Lidhja e Lezhes u ba ne zoterimet venedikase dhe vdiq po aty. Per helmimin ka dokumentacion ende ne shqyrtim e siper nga medievalisti Ardian Muhaj dhe studjuesi i historise Doan Dani. Ma vone kur Kastrioti u prish me venedikasit, ngaqe ishin makute te pangopun, i shkruente Papes qe ma pare ua leshonte zoterimet e veta osmaneve sesa venedikasve. Mesjeta asht ma pak bardhezi se c'na e ka paraqite historiografia nacionalkomuniste. --[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 16 janar 2018 00:25 (CET) ::::::Nese ishte dejure vasal i Napolit dhe Athanas Gegaj, Fan Noli e Kristo Frasheri thone qe defacto nuk ishte, kush je ti qe e ve ne dyshim? Ka 1 shekull historiografi qe ka shqyrtuar Traktatin e Gaetes. Ti e thua vete qe mekembesi ishte komplet i parendesishem. Per Lidhjen e Lezhes qe u be ne zoterime venedikase ky s'eshte argument, dhe perseri, ku i ke burimet? Dhe pse ka rendesi se ku u be? Fakti qe Lidhja u be me pelqimin e Venedikut nuk do te thote qe Skenderbeu i sherbeu Venedikut. Italine e bene francezet, po Kavuri, Garibaldi etjere nuk cilesohen si "sherbetore te Frances" ne itwiki, perkundrazi si themelues te shtetit te tyre. I. Qemali ishte zv.kryeminister i Turqise, cfare do themi te biografia e tij qe Ismail Qemali i sherbeu Turqise duke bere Shqiperine? Nuk ka pike logjike dhe as mbeshtetje ne burime. Vura "CN". --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 16 janar 2018 19:07 (CET) ::::::{{ping|Hatake}} Liridoni ta tërhoqi vërejtjen se nuk ishe dashur të redaktoje fare këtu, e ti ia zhbëre redaktimin në mënyrë të paskrupullt. Po rikthen material të pareferencuar të larguar muaj më parë. Në fakt ti po zhbën komplet një redaktim timin nga shtatori, përkundër pajtimit të një përdoruesi tjetër, dhe po shton një burim nga SANU-ja. (!)--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 16 janar 2018 19:11 (CET) :::::::{{ping|Hatake}} Sill burime te faqja e diskutimit me faqe, e kuotim te plote se c'thone autoret e besueshem para se te editosh. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 16 janar 2018 19:52 (CET) :::::::: [[Përdoruesi diskutim:1l2l3k]], burimin e ke ne fund te paragrafit (Anamali) per mvartesine e nenrenditur qe kishte nder pakte me shtetet e thena. Ndersa per emrin Gjuragj e Gjorgje ke gjuhetarin Iviq qe ne en.wiki radhitet bashke me te tjere, nder te cilet [http://www.rastko.rs/rastko-al/zbornik1990/gjovanovic-kastriot_l.php ky]. A po e sheh kund ta kontestoje ma nalt Udha kete burim qe ka perdore AT44 perveçse duke e ba Beogradin gogol? Gegajn nuk e kam ketu, Nolin meqe e kam per kollaj po ta citoj ne faqet 92-93 e pershkruen Traktatin e Gaetes: "''Skenderbeu dhe gjirinjte e tij duhej t'ja dorezonin principatat e tyre dhe Krujen nje nenmbreti te Alfonsit. Zotoheshin t'i paguanin ketij haraçin, te cilin u kerkonte Sulltani, posa t'i rifitonin me ndihmen e Alfonsit tokat, te cilat ua kishin zaptuar Turqit. [...] Si me Skenderbene, Alfonsi lidhi traktate edhe me Gjerq Arianitin, Gjin Muzhaqin, Pjeter Spanin, Gjerq Stres Balshen, Pal Dukagjinin, Muzhaq Thopine, Pjetrin e Himares, Simon Zenebishen dhe Carlo Tocco-n e Nartes. Me kete rrjete traktatesh u riorganizua Liga e kapedaneve shqiptare nene Alfonsin e Napolit me Skenderbene si Kryekumandar te kurores se Aragones. [...] Nje garnizon napolitan prej 100 ushtaresh katallane nene kumanden e nenembretit Ramon d'Ortofa mori ne dorezim fortesen e Krujes ne emer te Alfonsit per sy e faqe, dhe qendroi atje gjer pas vdekjes se Skenderbeut. Pas viktorjeve te tij (Sk), ky i dergonte Alfonsit, si njefare tributi, flamure, kuaj dhe rober Turq. Asnje gjurme haraçi me para nga ana e Skenderbeut per Alfonsin nuku gjendet ne arshivat Napolitane. [...]''" E dhane kjo lehtesisht e ilustrueshme, ama formalisht siç thashe ma nalt ishte vasal. Noli sigurisht qe komenton qellimin e nendheshem te Gaetes "ta gatitte fushen per nje kryqezate", dhe thote qe konditat e traktatit nuk u zbatuan literalisht. Frasheri te njejtat te dhana perdor, shihe ne en.wiki edhe [https://en.wikipedia.org/wiki/Treaty_of_Gaeta kete]. Udha ç'do te na citoje per te permbysur burimet e perdoruna si nga AT44 si kete te tanishmin? --[[Përdoruesi:Hatake|Mondvalsen]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 16 janar 2018 20:53 (CET) :"Gjuhetari Iviq" eshte hartues i [[Memorandumi SANU|Memorandumit shovinist të vitit 1986 të Akademisë Serbe]]. Nëse nuk e ke kapacitetin intelektual për të kuptuar pse një njeri i tillë nuk bën të konsiderohet burim i besueshëm, nuk mund të të ndihmoj. AT44 e kuptoi fort mirë pse ky njeri nuk bën të përdoret si burim dhe ai u hoq meqë ne të dy u pajtuam. Siç e thashë më parë, çështja e këtij burimi është mbyllur në shtator.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 16 janar 2018 21:15 (CET) :: Ç'lidhje ka firma ne nje memorandum qartazi politik me pasqyrimin te nje leterkembimi dhe trajten qe ka marre ai emer ne marredhanie me kancelarite e caktueme? Ne histori dhe gjuhesi (fushat ne te cilat asht perdore Iliq) a ka ndonje qendrim ksenocentrist kundrejt historise sone? Edhe standardi i shqipes politik ishte, ama Çabej si firmetar mbetet albanologu ma i madh e ma punetor. At44 u terhoq sepse nuk asht natyre konfliktuale, ti s'citove asgja, e as artikulli i memorandumit nuk e zezon kontributin shkencor te Iliqit. Po pres burime konkrete se pse nuk bajne elementet qe ne en.wiki jane referencue bollshem dhe aty ishte baza e te huajtunit menyren si me e ba ne shqip. Nese nuk sjell burime konkrete, jo llogje Kavaje, atehere pres prej [[Përdoruesi diskutim:1l2l3k]] te te ftilloje, sepse une s'kam nge me u marre me ty ma. --[[Përdoruesi:Hatake|Mondvalsen]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 16 janar 2018 21:39 (CET) ::{{ping|1l2l3k}} Ti ore nuk mirrke vesh shqipen. Je prindi i AT44 ti që ditke pse është pajtuar me mua ai?. Të dashur adminë, {{ping|Liridoni}}{{ping|1l2l3k}} A është faji im që nuk arrij ta sqaroj qartë, apo është faji i tij që nuk merr vesh?--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 16 janar 2018 21:46 (CET) ::: Shqip nuk han ti: te jane '''kerkuar burime''' qe ne krye te diskutimit, '''burime!''' Ti sill burimin qe ia zhben kontributin e X emri te cituar ne en.wiki, siç te citova Nolin, dhe nuk ka pse te zgjatet kjo. Por nese pasqyrohen trajta e emrit neper leterkembime nga burimet serbe, te cilat s'kemi prova t'i quejme albanofobe atehere nuk do t'i shoh biografine secilit. Siç i merr emri trajten venete ''Zorzi'' dhe askush nuk po e ben gogol Venedikun. Vepra eshte ajo qe na duhet. Pra, po ta perseris: sill '''burimin''' se pse duhet te hiqet, argumentoje me te njejten fushe ekspertize, jo ku ka hedhur firmen, se s'jemi ketu t'i bejme gjyqin kujt e as Iliqit, prej perceptimesh virtuale. Po e pres te shkretin burim, Anamali eshte burim i pranuar, Barleti po ashtu, keshtu hiqju vesit te zhberjeve kompulsive. ::: Kthimi qe i ke ba pjeses qe asht vasal asht abuzim e vandalizem i joti sepse e ke shtrue diskutimin sa per me e la gojen dhe mbasandej ke ba faktin e kryem. Andaj pres te te ftillojne.--[[Përdoruesi:Hatake|Mondvalsen]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 16 janar 2018 22:00 (CET) ::::Une s'kam bere agje gabim. Une e kam heqe ne shtator nje pjese, AT44 i ka kthyer prape ato qe ka menduar se nuk duhet te hiqen dhe rezultati ishte konsensus i dy personave. Nuk e dinim ne te dy se ka cuar zoti i madherishem te derguar ne Wikipedia e nuk ben tua bejme fjalen dy. Ti po vandalizon duke menduar se vetem ti je ketu ne Wikipedia, ti cakton rregullat, ti e ke fjalen e fundit ne gjithcka. Permbaju vendimeve te Kuvendit, edhe verejteve te Liridonit edhe mos zhbej redaktimet e mia si robot.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 16 janar 2018 22:04 (CET) :Nuk shoh asnje konsensus, shoh dike qe u terhoq sepse nuk kishte kohe te humbiste me diskutues te palogjikshem. Ti nuk solle asnje burim, vetem gogolizove. Kjo asht e gjithe çeshtja, sill burimet perkatese dhe flasim. Nqs nuk ke burime kunderthenese, nuk kane pse te hiqen. --[[Përdoruesi:Hatake|Mondvalsen]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 16 janar 2018 22:07 (CET) == Emri Gjergjin e rrëmbyen dhe atje ia vune emrin Skenderbe.Ai filloi te sterviteshe dhe diet pas dite,javë pas jave,muaj pas muaj dhe vit pas viti ai filloi ta mbronte vete veten.Ai nuk ia donte ndihmen askujt.Ai ishte Gjergj Kastriot Skenderbeu. == Miku i Skenderbeut == Nga zbulimet e fundit është zbuluar se Gjergj Kastrioti Skënderbeu kishte një mik shumë të afert i cili quhej Gafurr Hasani.Ai ka lindur në Itali por ka prejardhje shqiptare.20 vitet e jetës i kaloi ne Azi kurse pjesën tjetër të jetës e kaloi ne Shqipëri.Ai i ndihmonte Skërnderbeut për të thurrur plane kundër sulmeve osmane.Gafurr Hasani ishte një nga arsyet kryesore për betejat e fituara shqiptare.Ai gjithashtu ishte një historian dhe një dijetar i madh.Njohurit e tij në mjekësi shpëtuan qindra ushtarë të lënduar.Ai përdorte mjekësi tradicionale indiane dhe këtu njohuri i fitoi kur ishte në udhëtim në Indi dhe në Arabi.Disa burime tregojn se Hasani ishte një arkitekt i cili ishte pjesë e shumë tempujve në Azi. Keto janë të dhënat e vetme të gjendura nga artefaktet.--[[Speciale:Kontributet/185.67.177.80|185.67.177.80]] 23 prill 2019 21:04 (CEST) --[[Përdoruesi:Aaaabubu|Aaaabubu]] ([[Përdoruesi diskutim:Aaaabubu|diskutimet]]) 15 prill 2019 22:18 (CEST) == Kërkesë redaktimi më 23 prill 2019 == Miku i Skernderbeut Nga zbulimet e fundit është zbuluar se Gjergj Kastrioti Skënderbeu kishte një mik shumë të afert i cili quhej Gafurr Hasani.Ai ka lindur në Itali por ka prejardhje shqiptare.20 vitet e jetës i kaloi ne Azi kurse pjesën tjetër të jetës e kaloi ne Shqipëri.Ai i ndihmonte Skërnderbeut për të thurrur plane kundër sulmeve osmane.Gafurr Hasani ishte një nga arsyet kryesore për betejat e fituara shqiptare.Ai gjithashtu ishte një historian dhe një dijetar i madh.Njohurit e tij në mjekësi shpëtuan qindra ushtarë të lënduar.Ai përdorte mjekësi tradicionale indiane dhe këtu njohuri i fitoi kur ishte në udhëtim në Indi dhe në Arabi.Disa burime tregojn se Hasani ishte një arkitekt i cili ishte pjesë e shumë tempujve në Azi. Keto janë të dhënat e vetme të gjendura nga artefaktet.--[[Speciale:Kontributet/185.67.177.80|185.67.177.80]] 23 prill 2019 21:03 (CEST) == Për redaktuesit == [Nertil Murati - Më 9 Dhjetor 2020] I - Historia E Skenderbeut (Gjergj Gjon Kastrioti 1405 Maj 06 - 1468 Janar 17). N.B. - Sipas meje (N.Murati 1985 Dhjetor 06, Shqipëri, Vlorë,Poro) Gjergji nuk kishte asnjë lidhje farefisnore me ndonjërin prej të huajve që thoshin se ishin fqinjët tanë. Vetëm se ai ishte qytetar Italian nga ana e Nënës; Viola Tripaldës (dhe jo "Vojsava" ~ Emër i ndryshuar në Zllavisht, dhe Jo-Sërbisht, duke qënë se kjo e fundit ende nuk ekzistonte). Pas vdekjes së Skënderbeut, ç'do gjë që kishte të bënte me të u ndryshua. Artikulli thirret Skënderbeu dhe çdo shpjegim i dukurive (veprime,tubime, jehona, etj) e gjëra të tjera që kanë të bëjnë me Skënderbeun por jo vetëm me të, mund të spjegohen në artikuj përkatës. Barletit e shumë të tjerëve nuk ju kanë dalë bollë librat e sedelmo neve një faqe. Për këtë shkak këtu shkruhen gjërat që kanë dikekt lidhje vetem me Skenderbeun, jeten e tij dhe jo me grupet bujare, kuvendet, principatët apo ku ta di unë, që ai udhëhiqte. Nëse doni të shkruani gjërsisht sikurse Barleti është projekti për këtë punë [http://sq.wikibooks.org/wiki/Faqja_Kryesore]. Në këtë artikuj duhet përmendur dhe jo shtjelluar dukurit, dhe personat me të cilët lidhet veprimtaria e tij.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Shkurt 22 04:09 (UTC) Upss!!! edhe gjërat duhet të emërtohen në mënyrë pak ma shkencore. Kuvendi i Lezhës, Lidhja Shqiptare e Lezhës, Kuvendi i Arbërit po një kuvend është edhe jam i sigur se ka dokumen të këtij tubimi në të cilin shkrunë si është emri zyrtar i dokumentit me siguri u konë një tip aty edhe i ka shkru këto sene për çata edhe ka mbijetu kjo vepër.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Shkurt 22 04:13 (UTC) ---- ------------------------------------------------------------------------------------------------- A duhet dënuar Skënderbeu se u përdor nga Enveri? Historiani Kristo Frashëri: Argumentet e mia kundër Schmitt-it Kristo Frashëri Jehona e monografisë Ndryshe nga monografitë e autorëve të tjerë evropianë, kushtuar Skënderbeut, të cilat në përgjithësi janë pritur në heshtje nga shqiptarët brenda dhe jashtë vendit, - trajtesa e historianit zviceran, Oliver Jens Schmitt, pati reagime në median shqiptare. Disa u solidarizuan me trajtesën, por më të shumtët nuk u pajtuan madje, e kritikuan përmbajtjen e saj. Ata që e kritikuan ndoqën traditën, pa na sjellë ndonjë gjë të re në fushën e studimeve skënderbegiane. Përkundrazi ata që u solidarizuan me shpërfytyrimin e Skënderbeut nga historiani zviceran, meritojnë të shqyrtohen ngjyrimet dhe arsyetimet e ngjyrimeve të shfaqura prej tyre. Kjo për arsye se kemi të bëjmë me personalitetin më të shquar që ka nxjerrë kombi shqiptar gjatë shekujve. Ka edhe një arsye tjetër. Me rastin e trajtesës së Schmitt-it, u vunë në qarkullim koncepte dhe perceptime ideologjike dhe metodologjike mbi Skënderbeun dhe mbi ngjarje ose procese të historisë së Shqipërisë. Me sa dimë, monografia e O. Schmitt-it mbi Skënderbeun pati reagime vetëm në shtypin e kryeqytetit. Jashtë Tiranës, botimi deri tani duket se ka kaluar në heshtje. Heshtja tregon se hapësira mbarëshqiptare ka vetëm një vatër kulture shkencore. Veç kësaj, edhe në kryeqytet reagimi ndaj monografisë me pretendime shkencore u kufizua kryesisht në radhët e "analistëve" të medias - të analistëve që nuk janë historianë. Në hapësirën mbarëshqiptare ka disa institute që merren me historinë e Shqipërisë. Ka gjithashtu një mori universitetesh, të cilat kanë departamente të historisë së Shqipërisë. Ka pra historianë skënderbegianë. Deri sot vetëm dy historianë kanë thënë se nuk pajtohen me këndvështrimin e historianit zviceran për Skënderbeun. Megjithatë, këtë heshtje e thyen deri diku "analistët" tanë të medias, të cilët edhe pse nuk janë historianë morën si zakonisht guximin të japin gjykime edhe mbi përmbajtjen e monografisë së përmendur. Tre prej tyre u entuziazmuan nga këndvështrimi i historianit zviceran; Ardian Klosi, Artan Lame, Fatos Lubonja. Ata e konsideruan veprën e O. J. Schmitt-it si një zbulim të ri shkencor. Si rrjedhim, ata kërkuan të hiqet dorë nga vlerësimi që ka shprehur deri tani historiografia shqiptare dhe botërore mbi Skënderbeun. Madje, këta shkuan aq larg sa e konsideruan historinë e deritanishme të Skënderbeut, në pajtim me O. Schmitt-in, një mit, për më tepër një mit të farkëtuar nga Enver Hoxha. Pra, nga vlerësimi i tyre lindi kështu një çështje e parrahur deri sot në historiografi: se Skënderbeu, ashtu siç e ka trajtuar historiografia shqiptare, rrjedhimisht dhe historiografia botërore, është mit dhe jo histori e vërtetë. Ky vlerësim ka prekur natyrisht jo vetëm historianët shqiptarë që janë ende gjallë, por ka ngacmuar edhe eshtrat e historianëve të vdekur, mbasi tani ata po mësojnë se janë mashtruar nga dokumente historike, të cilat flasin se Skënderbeu i trajtuar prej tyre qenka një mit, pra një përrallë dhe jo një histori e vërtetë. Ardian Klosi, në prapashpinë të trajtesës së O. Schmitt-it, të përkthyer prej tij, shkruan: "Oliver Jens Schmitt ka një stil mbërthyes për t‘iu afruar personazhit dhe ngjarjeve aq pranë, sa të bën të jetosh me to si në një vepër letrare a film me kontraste të fuqishme. Të gjitha këto na lehtësojnë rrugën drejt të vërtetave, për të cilat kemi aq shumë nevojë". Pra, nëpërmjet Schmitt-it, thotë ai, ne njohim Skënderbeun e vërtetë. Në intervistën që ai, Ardian Klosi, dha për gazetën "Shqip" (10 nëntor 2008, fq. 19), tha: "Janë një numër gjërash që na kanë bërë përshtypje, madje edhe na kanë tronditur. Por kryesorja, kam ndier gjithë kohës një si zemërim të heshtur: si ka mundësi që na i kanë mësuar kaq shumë gjëra mbrapsht? Të gjitha mbrapsht: marrja e Krujës, kuvendi i Lezhës, mosakordimi me Huniadin, i ashtuquajturi shtet i Skënderbeut, marrëdhënia e tij me mbretin e Napolit, marrëdhëniet me Aranitin, me Dukagjinët, me Venedikun, katastrofa e Beratit, deri dhe armët e përkrenarja që gjoja ndodhen në Vjenë. Të gjitha do t‘i gjeni të zbërthyera në mënyrë më të plotë, tërheqëse sa dhe shkencore, në librin e Schmitt-it". Nëse A. Klosit sapo lexoi veprën e O. J. Schmitt-it i kanë bërë përshtypje deri në zemërim të thellë njoftimet "e mbrapshta" që paska mësuar nga historiografia shqiptare, ne nuk ngurrojmë të shfaqim habinë tonë për këtë "analist", i cili me të lexuar një autor gjerman revoltohet, pa u thelluar, ndaj historiografisë shqiptare, të cilën me lehtësinë më të madhe, pa qenë historian dhe pa na sjellë asnjë argument të materializuar dokumentarisht, e hedh pa ngurrim në shportë. Është shumë interesant zemërimi që ai paska marrë ndaj Skënderbeut, i cili tani po mëson nga Schmitt-i se e paska marrë Krujën me dredhi me një ferman të rremë, gjë që dihet prej shekujsh. Ai kujton se lufta u bëka sipas kohëve, vetëm me heshta dhe shigjeta apo me pallë dhe me kordhë, apo me pushkë e me top, apo me avion e kryqëzor. Çuditemi si nuk e ditka se lufta bëhet dhe me mjete të tjera - me shantazhe dhe me krahëmarrje, me dredhi dhe me diplomaci, me sulm ballor, por edhe me kolonë të "pestë". Dredhia (në frëngjisht ruse de guerre) në të gjitha format e ka shoqëruar historinë e luftërave që kur ato janë shfaqur në histori, të paktën që nga Kali i Trojës dhe deri te Shërbimi Informativ i ditëve tona. Ardian Klosi gjithashtu thotë se me veprën e O. J. Schmitt-it kemi të bëjmë me një vështrim të ri të figurës së Heroit tonë, një vështrim që paraqitet në fushën e historiografisë për të parën herë (sic!). Në qoftë se këtë reklamë A. Klosi e nxori nga xhepi i vet ne po ia falim, sepse ai nuk është historian dhe nuk e ditka se ka historianë të tjerë që kanë shprehur, sikurse do të shihet, të tilla vegime romanceske. Nëse këtë reklamë e ka bërë me gjithë mend vetë zoti Schmitt, atëherë le të na falë për përshtypjen që ai na lë se nuk e njeh ose bën sikur nuk e njeh historiografinë skënderbegiane. Ndërkaq, nuk mund të rrimë pa thënë se një dëshmi të varfërisë kulturore të A. Klosit në fushë të historisë e ka dhënë vetë A. Klosi në sulmin që i bën zonjës Mira Meksi, e cila nuk u pajtua me këndvështrimin e historianit zviceran mbi Skënderbeun. Analisti ynë, A. Klosi, në vend që të përdorë argumente shkencore, i përgjigjet me një arsyetim banal se ajo zonjë i kundërvihet historianit zviceran nga inati që ka me përkthyesin (A. Klosin) se ky e paska kritikuar dikur në një çështje tjetër. Pra, ajo zonjë nuk e dashka autorin nga inati që paska me përkthyesin. O tempora! O mores! Sapo vepra e O. Schmitt-it doli në qarkullim, Artan Lame, analist i njohur nga rubrika bulevardeske "Shqypni Tavolinash"(!), pohoi se është tepër i kënaqur nga vepra e historianit zviceran, mbasi më në fund në sajë të tij ai thotë se e njohu Skënderbeun e vërtetë. Tani, shton ai, që mori vesh se Skënderbeu paska luftuar kundër dy sulltanëve si hakmarrës për vrasjen e të atit; tani që u bind se paska pësuar vazhdimisht disfata pas disfatash; tani që mësoi se Heroi ynë u braktis nga të gjithë zotërit e tjerë të Shqipërisë; tani që mësoi se e paska kthyer atdheun e tij në një grumbull gërmadhash; tani që sheh se kapedani shqiptar vdiq i braktisur nga të gjithë si refugjat në tokën venedikase - tani, përkundrazi, ai do ta dojë më tepër se më parë kur kishte mësuar në shkollë se Skënderbeu luftonte për lirinë e Shqipërisë, se kishte krijuar shtetin shqiptar, se nuk e dorëzoi asnjëherë kryeqytetin, Krujën dhe se me luftën e tij çlirimtare kishte mbrojtur qytetërimin evropian. A. Lame thekson ndër të tjera: "Në situatën mjerane në të cilën gjendet sot shkenca shqiptare në përgjithësi dhe shkencat albanologjike në veçanti, e shoh si dhuratë të perëndisë daljen e një gjermani të ftohtë që bie në dashuri me kombin tonë dhe t‘i kushtojë tërë jetën dhe studimet e veta". Më tej, "nëse dikujt Skënderbeu i Schmitt-it i duket si kaçak, ky pastaj është problemi i tij dhe jo i Skënderbeut".(!) Tri javë më vonë ("Shqip", 9 dhjetor 2008) A. Lame shfaqet aq tepër i entuziazmuar nga Skënderbeu i Schmitt-it, saqë turret me egërsi kundër lexuesve shqiptarë që nuk pajtohen me historianin zviceran. Këtë radhë ai shkruan: "Deri para se të lexoja Schmitt-in..., Skënderbeun e trajtoja paksa si një krijesë të largët, joreale, si një statujë mitike mbi gur. Schmitt-i ma zbriti nga shkëmbi, i shkriu bronzin që e kish ngrirë, ma bëri njeri prej vërteti, me halle e sherre, të mira të liga". Përsëri: O tempora! O mores! Nëse Schmitt-i e bëri Skënderbeun "njeri prej vërteti" ose nëse e ka shfronësuar si prijës, këtë do ta shohim më tej. Analisti tepër i njohur, Fatos Lubonja, shkon edhe më tej. Ai e përgëzon tej mase historianin zviceran që po e shkallmon mitin e Skënderbeut. Sipas Lubonjës, miti ishte i dobishëm në shek. XIX, në periudhën e Rilindjes Kombëtare, por që pas shpalljes së Pavarësisë u bë i dëmshëm, sidomos gjatë regjimit komunist, mbasi atë si mit e shfrytëzoi Enver Hoxha në interes të diktaturës komuniste. Si rrjedhim, thekson ai, Skënderbeu u shndërrua në një mit nacional komunist. Si i tillë, Skënderbeu, mendon F. Lubonja, e ndihmoi Enver Hoxhën të na rrëmbente lirinë, të na shtypte pa mëshirë, të na burgoste dhe të na internonte në masë, madje dhe të na vriste pa gjyqe. Për këtë arsye, përfundon analisti ynë, ne duhet ta "dekonstruktojmë" mitin e Skënderbeut (jemi kuriozë të dimë se ku e ka gjetur fjalën "dekonstruktim", mbasi e kemi kërkuar nëpër fjalorë, por nuk e kemi ndeshur). E marrim me mend se e ka përdorur në kuptimin destruksion, për shembje. Me këtë këndvështrim, F. Lubonja nuk e gëlltiti dot pohimin e Ismail Kadaresë, i cili, duke aluduar për veprën e O. Schmitt-it, tha: "Të çmitizosh figurën e Gjergj Kastriotit do të thotë të bësh sulm kundër konceptit të lirisë". Në të vërtetë, pohimi i shkrimtarit tonë të shquar, me ndonjë korrigjim, buron nga realiteti ynë historik. Është fakt tashmë i shuguruar nga shekujt në shkallë ndërkombëtare se Skënderbeu me popullin e tij luftuan si kreshnikë për njëçerekshekulli me radhë për lirinë. Madje, lufta e tij për liri u bë shembull për të gjithë brezat e ardhshëm, jo vetëm për lirinë nga zgjedha e huaj, por edhe për lirinë nga shtypja e despotëve të brendshëm. Kaspar Hedio, një dijetar frëng, shkruante më 1537: "Në qoftë se nuk do të luftojmë si shqiptarët dhe në qoftë se princat nuk do të shquhen si Skënderbeu kam frikë se brenda një kohe të shkurtër do t‘i shkruajmë një epitaf lirisë". Veç kësaj, Skënderbeu nuk u shqua vetëm si Promete i lirisë nga zgjedha e huaj. Me shpirtgjerësinë e pashembullt për Mesjetën që ai tregoi ndaj bashkëluftëtarëve të vet kur e tradhtuan, ai u shqua edhe si një humanist i mirëfilltë. Në qoftë se E. Hoxha e shfrytëzoi Skënderbeun në interes të pushtetit të vet autoritar - përgjegjës nuk është Skënderbeu. Nuk ka më përse të dënohet Skënderbeu. Po të pranojmë këtë kriter të F. Lubonjës, atëherë duhet të dënojmë të gjitha ato figura të historisë së Shqipërisë që i ka lavdëruar Enver Hoxha, mbasi edhe ata duhet t‘i kenë shërbyer diktaturës komuniste. Veç kësaj, nuk duhet të harrojmë se Skënderbeun nuk e shfrytëzoi vetëm Enver Hoxha, por edhe shtetarë të tjerë shqiptarë, si Ismail Qemali, Fan Noli, Ahmet Zogu, po të doni edhe Benito Musolini, të cilët nuk mund të akuzohen kurrsesi për nacional-komunizëm. Fatos Lubonja nuk është historian. Kjo kuptohet, sepse ai flet me mllefe, siç flet një militant politikan. Historiani, kur gjykon ngjarje, zhvishet nga mllefet dhe i jep Cezarit atë që i takon Cezarit dhe e kritikon Cezarin atje ku ka gabuar. Që nuk është historian kjo kuptohet kur ai lëshon përcaktime të nxitura nga mllefi, si një ish i burgosur politik, sidomos kur flet për ngjarje të periudhës së regjimit komunist. Regjimi komunist ka mjaft mëkate për ta kritikuar dhe për ta dënuar, por ka edhe ngjarje të cilat nuk duhen medoemos nxirë apo denigruar. Edhe mëkatet, edhe meritat duhen argumentuar. Fatos Lubonja kritikon E. Hoxhën për mitizimin e Skënderbeut dhe e stigmatizon regjimin e tij si një regjim nacional-komunist. Por, nuk na shpjegon se ku qëndron mitizimi i Skënderbeut nga Enver Hoxha. Gjithashtu, nuk na shkoqit se ku qëndron karakteri nacional i regjimit të tij komunist. Nëse ai nuk është në gjendje të japë shpjegime se përse regjimin e Enver Hoxhës e quan nacional - komunist, të cilin e përsërit vazhdimisht me vend dhe pa vend - le të na lejojë ne t‘i themi se e ka gabim, - megjithëse ka rrezik që ai të përgjigjet me sulmet e tij emotive. Themi vend e pa vend mbasi duket se ai dhe jo vetëm ai, por edhe plot analistë të tjerë, nuk e kanë të qartë dallimin midis nacionalizmit dhe patriotizmit. Të dyja janë rryma, por me karakter ideologjik dhe përmbajtje politike të ndryshme. Nacionalizmi nënkupton rrymën ideologjike që synon të përfshijë brenda kufijve të shtetit kombëtar të gjitha trojet etnike shqiptare, madje edhe ato troje ku popullsia me përkatësi etnike shqiptare përbën pakicën. Jo vetëm kaq. Nacionalizmi nuk synon, por edhe përpiqet të realizojë me çdo mjet, pavarësisht nga rrethanat, bashkimin e mbarë trojeve etnike në një shtet të vetëm kombëtar. Përkundrazi, patriotizmi synon dhe lufton të mbrojë shtetin kombëtar shqiptar kur ai kërcënohet nga një fuqi e huaj ose synon dhe lufton të çlirojë atdheun kur ai është i pushtuar nga një fuqi e huaj. Këtu fillon debati nëse regjimi komunist kishte karakter patriotik ose racionalist. Filli për të zbardhur çështjen nëse regjimi komunist kishte karakter racionalist ose patriotik, na çon në vitet e Luftës së Dytë Botërore. Si në mbarë Evropën e pushtuar nga agresorët fashistë, edhe në Shqipëri, rezistenca kundër Italisë fashiste dhe Gjermanisë hitleriane kishte karakter patriotik, mbasi synonte çlirimin e atdheut dhe vendosjen pas çlirimit të një regjimi demokratik në Shqipëri. Edhe pse në krye të Luftës Antifashiste Nacional-Çlirimtare u vu Partia Komuniste, ajo nuk e humbi karakterin patriotik. Dëshmi është fakti se platforma politike që ajo shtroi nuk synonte as vendosjen e regjimit komunist, as nuk përmbante synime nacionaliste. Në të gjitha aktet themelore dhe anësore që dolën gjatë Lëvizjes Nacionalçlirimtare spikat jo ideologjia komuniste dhe autoritariste, por ideologjia patriotike dhe demokratike. Madje, një nga kritikat më të ashpra që i bëhej Partisë Komuniste Shqiptare nga kundërshtarët e saj të brendshëm ishte heshtja që ajo tregonte ndaj trojeve etnike që ndodheshin jashtë kufijve të Shqipërisë, pra për mospërfilljen e saj të parimit themelor të nacionalizmit shqiptar. Të gjithë partizanët që rrëmbyen armët dhe të gjithë dëshmorët që dhanë jetën, ishin të bindur se luftonin për çlirimin e atdheut dhe për vendosjen e regjimit demokratik. Si rrjedhim, Skënderbeu, i cili shërbeu si frymëzim historik i çetave patriotike rilindëse, mbeti burim frymëzimi edhe për partizanët e Luftës së Dytë Botërore. Këtë e dëshmon kënga e çetave rilindëse: "O trima luftëtarë, - o bij të Skënderbeut, - kërkoni ju shqiptarë - lirinë e mëmëdheut", - të cilën e këndonin dhe partizanët e Ushtrisë Nacionalçlirimtare. Puna e do që me çlirimin e atdheut nga zgjedha e huaj dhe me vendosjen në Shqipëri të regjimit komunist, parimisht Skënderbeu, krejt i huaj për doktrinën marksiste, nuk kishte përse të trajtohej si Hero Kombëtar. Por ai vazhdoi të shfrytëzohej edhe në atdheun socialist si burim frymëzimi. Përse? Pas luftës, Partia Komuniste e shfrytëzoi frymën patriotike kundër pretendimeve të qarqeve shoviniste greke, të cilat kërkonin aneksimin e trojeve jugore të Shqipërisë. Edhe orvatjet që ndërmorën fuqitë perëndimore për të përmbysur me anën e diversantëve regjimin stalinist në Shqipëri, Partia Komuniste i propagandoi si orvatje që synonin të preknin pavarësinë kombëtare të atdheut. Në këto rrethana, për të përballuar rrezikun e jashtëm, përveç sigurimit të aleatëve me peshë, siç ishte për disa kohë Bashkimi Sovjetik dhe krahas përgatitjes ushtarake, të cilat thithën pjesën më të madhe të buxhetit shtetëror, Partia Komuniste kërkoi ndihmë edhe te tradita patriotike shqiptare. Me fjalë të tjera, kërkoi ndihmë te historia në përgjithësi, tek ato ngjarje të veçuara, të cilat përmbanin karakter patriotik, siç ishin epopeja e Skënderbeut, Lidhja e Prizrenit, çetat rilindëse, shpallja e pavarësisë, Lufta e Vlorës etj. Mbi këtë truall ideologjik dhe politik lindi edhe historiografia shqiptare e pasluftës, e cila pajtohej me frymën patriotike rilindëse, e si rrjedhim nuk ka përse ajo të akuzohet si historiografi marksiste. Këtë karakter historiografia shqiptare e periudhës komuniste e ruajti deri në fund të regjimit punist. Madje, për hir të frymës patriotike, ajo vazhdon ta ruajë, me ndonjë përjashtim të rrallë, edhe sot e kësaj dite. Shkurt, akuza që i bëhet regjimit komunist si regjim nacional-komunist, nuk është e saktë, mbasi ai regjim nuk e shtroi asnjëherë platformën e bashkimit të mbarë trojeve shqiptare në një shtet të vetëm kombëtar. Nuk e shtroi jo se nuk e dëshironte bashkimin e mbarë trojeve etnike në një shtet të vetëm kombëtar, por se nuk kishte përkrahje ndërkombëtare për ta realizuar këtë synim. Rrethanat ndërkombëtare e detyruan Shqipërinë komuniste të qëndronte në mbrojtje - të mbronte vetveten. Dëshirën që kishte për të realizuar bashkimin shtetëror kombëtar, E. Hoxha e shfaqi në vitin 1968, jo siç thotë O. Schmitt-i me rastin e 500-vjetorit të vdekjes së Skënderbeut, por kur përkrahu publikisht demonstratat për të drejtat kombëtare që shpërthyen në Kosovë kundër shtypjes titiste jugosllave. Me fjalë të tjera, regjimi komunist shqiptar, i cili pretendonte se nga pikëpamja ideologjike mbështetej te parimet klasike të marksizmit, pra tek i ashtuquajturi "internacionalizëm proletar" dhe te zhdukja e kufijve politikë midis shteteve, - kaloi në të kundërtën. Nën shembullin e Bashkimit Sovjetik, edhe Shqipëria u mbyll në vetvete. Ajo u izolua aq tepër, sa kufijtë e saj u kthyen në mure kinezë. Kontaktet e Shqipërisë u bllokuan jo vetëm me vendet kapitaliste, por edhe me vetë vendet socialiste. Si rrjedhim, parimi themelor i "internacionalizmit proletar" - u shndërrua në një patriotizëm ekstrem. Kjo është arsyeja përse në fushën e trajtimit të historisë së Shqipërisë, ngjarjet patriotike shqiptare zunë vendin kryesor në ideologjinë politike të Partisë së Punës së Shqipërisë. Pra, historianët shqiptarë të periudhës komuniste, të cilët i trajtuan ngjarjet në bazë të kriterit patriotik, nuk ka pse të kritikohen për nacional-komunizëm. Nëse regjimi enverian ishte regjim nacional-komunist, këtë kritikë duhet ta bëjnë marksistët ortodoksë, besnikë të platformës së Karl Marksit dhe jo nacionalistët shqiptarë, të cilët duhet të fërkojnë duart nga kënaqësia që Enver Hoxha, pavarësisht nga regjimi komunist, nuk e dobësonte, por e forconte patriotizmin shqiptar. Fatos Lubonja e ka treguar në të gjitha shkrimet publicistike dhe në të gjitha emisionet e veta televizive se është një adhurues i paepur i lirisë. Të paktën këtë përfytyrim kemi ne për të. Por, kur vjen puna te Skënderbeu, ai nuk e çmon idealin e lirisë, për të cilën luftoi heroi ynë. Në këtë kontekst, nuk kuptohet përse ai turret si Gjergj Elez Alia kundër Ismail Kadaresë kur ky e identifikon me të drejtë Skënderbeun me lirinë. Ai do të kishte të drejtë nëse shkrimtari ynë i shquar do të kishte ngritur në mit një farkëtar të robërisë, siç ishte p.sh. Sulltan Murati II. Për fat të keq të Fatos Lubonjës, ai mbron Skënderbeun, këtë "kampion" të lirisë, siç e kanë quajtur me dhjetëra e dhjetëra historianë, shkrimtarë, filozofë, madje edhe politikanë evropianë perëndimorë. Ndoshta Fatos Lubonja shtyhet nga urrejtja që ai ka me të drejtë ndaj E. Hoxhës. Por "urrejtja" le të fokusohet ndaj E. Hoxhës dhe jo ndaj Skënderbeut, i cili nuk i ka asnjë faj. Me të drejtë N. Machiavelli thoshte se "urrejtja është një këshilltar i keq për njeriun e ditur". Si rrjedhim, kur F. Lubonja përfshin në luftën kundër miteve edhe Skënderbeun dhe kur kërkon atë që ai e quan "dekonstruktimin" e mitit të Skënderbeut, ai del jashtë kontekstit të pikëpamjeve të veta. Fatos Lubonja me të drejtë shkruan se miti i Skënderbeut është një konstrukt historik, i ndërtuar në një kohë të caktuar dhe në një kontekst të caktuar luftash dhe urrejtjesh nacionale. Për këtë arsye, ai është konstruktuar si mit disa herë. Herën e parë, si mit në emër të krishterimit, kur u mbiquajt "kalorës i krishterimit", kurse 2-3 shekuj më vonë u rimor në emër të nacionalizmit. Pastaj na degdis te historiania frënge Natalie Calyer, e cila përmend disa vegime politike të shfaqura herë pas here - herë si pro malazez, herë si antimalazez, herë si pro italian, herë si antiturk. Ato që thotë historiania frënge nuk kanë qenë lëndë e parë e historisë së Shqipërisë. Ato janë thjesht kuriozitete historike - janë vegime meteorike, ose episode të izoluara që s‘kanë lënë gjurmë në identitetin kombëtar të shqiptarëve, natyrisht as në nacionalizmin shqiptar, përfshi këtu edhe në të ashtuquajturin nacionalizmin komunist. Nëse duhet të "dekonstruktojmë" të ashtuquajturin mit të Skënderbeut vetëm se atë e shfrytëzoi Enver Hoxha për interesat e veta, atëherë duhet të "dekonstruktojmë" edhe të ashtuquajturin mit të Ismail Qemalit, apo të Abdyl Frashërit, Sami Frashërit, apo Luigj Gurakuqit, Isa Boletinit, apo Bajram Currit dhe të figurave të tjera të shquara të historisë së re të Shqipërisë vetëm se ato figura i ka shfrytëzuar Enver Hoxha për interesat e pushtetit të vet. Si do të jetë atëherë historia e Shqipërisë? Shembullin pra se si do të ishte në këtë rast historia e Shqipërisë na e jep, sipas F. Lubonjës, historiani zviceran O. Schmitt, i cili na e paraqet Skënderbeun si një komitaxhi që ka pësuar disfata pas disfatash, si një bir sllavi që i çoi malësorët në mjerim, si një dritëshkurtër që u mashtrua nga papët, si një "kapedan" që u braktis edhe nga shokët e vet dhe si një prijës që vdiq i vetmuar si refugjat politik në Lezhën venedikase. Si pasojë e vlerësimit që historiani zviceran i ka bërë heroit tonë, F. Lubonja pret që Skënderbeun hipur mbi kalë ta heqim nga sheshi qendror i Tiranës, sepse ashtu si e ka skalitur Odhise Paskali, shkruan ai, "del një luftëtar i egër mbi kalë, shumë i ndryshëm nga imazhi që ka qarkulluar në vendet evropiane: ai i një plaku të urtë e të ditur, njeri i armëve sigurisht, por edhe i qytetëruar dhe i formuar". Jemi kurioz të dimë se ku F. Lubonja i ka psonisur këto tipare, mbasi në sheshin qendror të kryeqytetit Skënderbeu i hipur mbi kalë i O. Paskalit (i cili nuk është i vetmi autor, por bashkautor me Janaq Paçon dhe Andrea Manon), paraqitet jo si luftëtar i egër, por si një kapedan në pozicion parade, pra në pozicion paqeje, kurse tani po mësojmë se Evropa e paska përfytyruar Skënderbeun si një plak i urtë e i ditur, njeri i armëve sigurisht, por edhe i qytetëruar dhe i formuar. Pra, Evropa nuk e paska përfytyruar Skënderbeun sipas tipareve që i jep O. Schmitt-i, si një kaçak apo komit, si një hakmarrës i egër për vrasjen e të atit, si një komitaxhi që bredh maleve për të shpëtuar kokën, por siç thotë me dorën e vet Lubonja, si një plak të urtë e të ditur, si një njeri i qytetëruar dhe i formuar. Të themi të drejtën, disa nga këto pohime tregojnë varfërinë që ka analisti ynë në fushën e metodologjisë shkencore të trajtimit të historisë, madje edhe paqartësinë që ai ka për rrjedhën e historisë së Shqipërisë. Kjo paqartësi të bie në sy në mënyrë të veçantë kur ai, këtë e them me keqardhje, e lidh mitin me identitetin kombëtar, lidhje kjo artificiale, e cila shpjegon se ai nuk e njeh, siç do të tregohet më tej, as përmbajtjen e mitit, as përmbajtjen e identitetit kombëtar. Gjithnjë sipas Lubonjës, meqenëse tani shqiptarët aspirojnë si dhe turqit për të hyrë në Evropë, duhet të mos i zëmë më në gojë luftërat që zhvilloi Skënderbeu kundër sulltanëve osmanë. Nuk dimë ç‘thonë për këtë këndvështrim vetë austriakët, të cilët siç po dëgjojmë nuk janë shumë të gatshëm për të pranuar Turqinë në lagjen evropiane. Vallë, historianët austriakë nuk i zënë fare në gojë luftërat e tyre heroike për mbrojtjen e Vjenës? Sipas F. Lubonjës, sot ka ardhur dita e bekuar që të ndërmerret fushata e "dekonstruksionit" të miteve nacional-komuniste, midis tyre edhe të mitit të Skënderbeut. Kjo do të thotë se ka ardhur koha të shemben edhe mitet e figurave të tjera të historisë kombëtare, duke e kthyer kështu historinë e Shqipërisë, Ruajna o Zot, në një histori çapaçulësh. Pastaj, duket se ka harruar atë që ka shkruar në një faqe, pasi në një faqe tjetër shkruan se çmitizimi i Skënderbeut nuk ka lidhje me historinë e shekullit XV, por me njohjen e historisë së shek. XIX, pra me tërë atë proces identitet-ndërtues në shek. XIX, që e nxori Skënderbeun nga historia nëpërmjet një procesi selektiviteti dhe e ktheu në mit e simbol. Nuk arrijmë ta kuptojmë se si pajtohet pikëpamja e Lubonjës, se "dekonstruktimi" i mitit të Skënderbeut nuk ka lidhje me historinë e shek. XV, me pikëpamjen që përmban trajtesa e O. Schmitt-it, i cili gjithë arsenalin e vet e përqendron në "dekonstruktimin", apo në shpërfytyrimin e figurës së Skënderbeut të shek. XV? Në një vend tjetër Lubonja thotë se nuk e ka fjalën për "dekonstruktimin" e figurës së Skënderbeut të shek. XV, as për mitin e Skënderbeut që u krijua në kohën e Rilindjes Kombëtare, mit që për atë kohë ai e gjen të argumentuar, por me "dekonstruktimin" e mitit të krijuar nga regjimi komunist(!). Më tej, ai shkruan gjithashtu se "shqiptarët, ndonëse me vonesë, filluan ta ndajnë mitin nga historia, gjë që përbën, shton ai, një hap përpara drejt njohjes". Kjo do të thotë se shqiptarët më vonë u shkëputën nga miti i Skënderbeut dhe u futën në truallin e historisë. Kur ndodhi kjo shkëputje? Ai lë të kuptohet se kjo shkëputje po ndodh tani, pas përmbysjes së regjimit komunist. Shprehësit e saj janë, sipas tij, ata që kërkuan një histori të Skënderbeut ndryshe nga ai që është trajtuar në regjimin komunist. Pra, një histori shkencore për kohën e Skënderbeut. Po ashtu një histori për ngjizjen e mitit të tij në kohën e Rilindjes, pastaj një histori tjetër të Skënderbeut të hartuar për kohën komuniste, më tej një histori të Skënderbeut për periudhën e demokracisë. Pra, deri këtu, të paktën katër histori të ndryshme për Skënderbeun. Kushedi, mund të dalë nevoja për një histori të Skënderbeut për shqiptarët e Kosovës, një tjetër për shqiptarët e Maqedonisë, ndoshta një tjetër për shqiptarët e diasporës. Kështu, lum Skënderbeu që do të ketë kaq shumë histori. == Data == Kur u marrë si pengë? Çfarë shkolle ka kry? Për cilen degë ka qenë i njohur (strategë, operues, taktikë) në perandorin Osmane? Cilët kanë qenë kundërshtarët e tij në luftat më anën e P. Osmane? Kur e ka marrë titulin Beg, Iskender (pas ciles betej)? Kur ka vendos me u kthy në atëdhe si? dhe pse?. Çfar marrveshje ka bo edhe në cilat dokumente munet niri mi gjetë ato marrveshje? Kur u shpall Princ i Arbëris?. Konë e ka pasë bashkpuntorë të afërt (''Trimi i mirë me shokë shumë'')? Qysh i ka përforcu pozitat strategjike dhe politike (me konë u marrë veshë)? Çka ka dashtë Sulltani prej tij (nënshtim total, tatime, ...)? Çka ska pranu ai (kurgjo)? Sulmi i parë, dytë, tretë osmanë (shkruje qitu ->[[Rrethi i parë i Krujës]], [[Rrethimi i dytë i Krujës]]) kur ka fillu dhe si ka përfunduu (fitore)? Kuj i ka ndihmu në Itali edhe pse (dikuj po, bo vaki e ka pas shokë)? Kur u shpall Hero Kombëta? Kur u shpall "Mbrojtës i Krishterizmit" para vdekjes pas vdekjes? etj. Kush u metë edhe kush oshtë sot trashëgimtarë (bile sipas letrave)? Mos i difshe mes merrni me shkru, po kqyrni e shkruj najku tjetër ku duhet e jo mi futë tonat këtu. Nuk oshtë libër këtu po vetem një Faqe. Propozim Pasi të gjithë shqiptart kanë dëshirë të shkruajnë për Skenderbeun, kisha propozuar që kjo faqe të lidhet e zbrazët ose të përpilohet ashtu si duhet (deri atëher vetëm me foto) dhe të shërbej si burim i të dhënave për historin shqiptare. Nuk është e para herë që ata shkruajnë për gjëra tjera e që në fakt kanë lidhje të ngusht me personalitetin e Skënderbeut mirpo shumë gjëra kanë lidhje më personalitet të tilla e një faqe nuk mund të barrtë të gjitha për shkaqe teknike.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Shkurt 22 07:18 (UTC) == Redatuesi i parë == '''Tung!'''<br/> I nderuari redaktor, kjo është fleta e diskutimit për artikullin '''Skenderbeu'''. Anëtarët e Wikipedias të dëshirojnë mirëseardhje. Për të u inkuadruar më lehtë në rrjedhat e Wikipedias dhe për ta rritur efektin e punës tënde, të kishim sugjerua të shfletosh fletat: për punë [[Stampa:Ndihmë|Ndihmë]] dhe për çështje rreth projektit [[Stampa:Administrata|Administrata]]. Ndoshta kjo në fillim kushton pak kohë, por kjo kompensohet brenda një kohe të shkurtë. Mos harro Wikipedianët janë punëtor vullnetarë dhe ndihmojnë me gjithë dëshirë, për këtë mos nguro e shtro pyetjen. '''[[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendi]]''' GJERGJ KASTRIOTI SKENDERBEU KRUJA CITY all right reserved, Keto shenime historike u shkeputen nga historia e Shqiperise e shkrimtarit Z. Tajar Zavalani. I pari autor i jetëshkrimit të Skënderbeut ka qenë Martin Barleti, i cili jetonte në nji kohë me fatosin tone kombëtar. Barleti ishte nji prift katolik nga Shkodra që pat rastin me njoftë disa nga prijësit luftarak t'asaj kohe, të cilët I kallzuen gjithçka dinin mbi trimnit dhe fitoret e të parit të tyne, Gjergj Kastriotit. Ai kishte pasë gjithashtu mundësin me studjue dokumentet zyrtare të arkivit të Venedikut, ku kishte shkue me jetue mbas pushtimit të Shkodrës prej Turqve. Biografin e Skënderbeut ai e shkrojti në gjuhën latine dhe e botoi në Romë në fillim të shekullit të XVI. Nji shekull ma vonë, G.Bienuni, nji prift italian nga Brescia, gjeti nji tjetër biografi të Skënderbeut të shkrojtun prej nji auktori anonim prej Tivari, të cilin Imzot Fan Noli e pagësoi Tivarasi. Dorëshkrimi origjinal i veprës së Tivarasit, që mbante datën 1480, ka humbë përjetë dhe njifet vetëm nga referencat dhe citatat që përmban libri i Biemmit "Istoria di Giorgio Castrioto Scander-Begh". Nji burim i tretë origjinal mbi jetën e Skënderbeut asht Gjin Muzaka, i cili ishte nga familja sunduese feodale e Beratit dhe luftoi krahpërkrah me Skënderbeun. Ai jetoi në Shqipni edhe 11 vjet mbas vdekjes së heroit t'onë dhe mandej u vendos në Napoli. Atje shkrojti "Historin dhe trashëgimin brez mbas brezi të familjes së Muzakëve", ku kallzon historin e Skënderbeut si nji gja që ka dishmue ai vet. Në shekullin e XIX, dijetarë të kombësive të ndryshme, tue lanë menjianë veprat e shumta që ishin shkruejtë gjatë dy shekujve të maparshëm, u kthyen përsëri në burimet origjinale që ishin mbyllë në arkivat e Vatikanit, Venedikut, Raguzës dhe Stambollit. Zbulimet e tyne kanë shtie nji dritë të re mbi jetën dhe veprat e Skënderbeut. Disa e përmendin në vepra të përgjithëshme dhe fort të gjata që shkruejtën mbi shekullin e zaptimit të Balkanit nga Turqët. Disa të tjerë si Anglezi Clement Moors, Francezi Camille Paganel, Gjermani Z. Pisko, shkruejtën biografi të gjata të Skënderbeut. Por punën ma të madhe dhe ma të vlefshme e bane eruditët Thalloczy, Jireçek dhe Shufflay, të cilët mblodhën së bashku dhe botuen nji koleksion dokumentash që përbajnë nji vepër monumentale mbi Shqipnin e asaj kohe. Ma në fund, iu erdhi radha Shqiptarve. Mbas luftës së parë botnore, Imzot Fan Noli botoi "Historin e Skënderbeut", e cila gëzoi menjiherë nji popularitet të jashtëzakonshëm dhe u mësue gadi përmendsh nga nxanësit e shkollave në atdheun e lirë. At Martin Sirdani mblodhi dhe botoi gojëdhanat e popullit mbi Skënderbeun. Më 1937 Thanas Gegaj i parashtroi Universitetit të Louvain në Belgjikë nji thezë doktorati në gjuhën frengjishte me titullin "L'Albanie et l'invasion turque au XVëme siëcle". Kjo u botue në formë libri me shpenximet e Universitetit. Mbas luftës së dytë botnore, pikërisht më 1947, Fan Noli botoi nji histori të Skënderbeut në gjuhën anglishte. Kjo asht nji vepër shkencore e nji niveli shum të naltë, sidomos për shënimet kritike mbi veprat e auktorve të shumtë që kanë shkruejtë mbi Skënderbeun, ashtu edhe mbi personalitetet dhe ngjarjet historike që kanë pasë lidhje me epopën tone kombëtare. Dobija ma e çmueshme e kësaj vepre qëndron në orvatjen e auktorit me dallue faktet nga legjendat dhe paragjykimet. Mjerisht, tue dashtë me interpretue ngjarjet historike mbas theoris marksiste, Imzot Noli sikur mundohet me e futë Skënderbeun në kallëpin e nji shefi gueriljesh të kohës sonë. Nga ana tjetër tue dashtë me korrigjue nji tregim të Barletit që i duket i gabuem, ai jep nji versjon të tijën që prish ndoshta nji legjendë, por nuk duket ma i bindëshëm. Sidoqoftë, unë nuk kam pasë, as mjetet, as kohën me i studjue vet burimet origjinale. Prandaj e them menjiherë se ky kapitull asht bazue në veprat e Imzot Fan Nolit dhe të Thanas Gegajt me farë pak shtesa ose ndryshime nga burime të tjera. Kthimi ne Kruje Gjergj Kastrioti, që muer famë me mbiemrin Skënderbe, ishte djali ma i vogël i Gjon Kastriotit, kryetari i nji prej familjeve princore ma të fuqishme të Shqipnis së Mesme. Gjergj Kastrioti lindi në Kruje më 1405, mbas biografis së Barletit, më 1412 mbas mendimit të Fan Nolit. Legjenda popullore, që u thur mbas gojëdhanës, thotë se e ama, Princesha Vojsava, kur priste fëmijën pa në andërr se i dha jetë nji dragoi që ishte i madh sa e tanë Shqipnija dhe përpinte Turqët me shumicë. Gjergji kishte, kur lindi, shenjën e nji shpatë në krahun e djathtë. Që i vogël ai tregoi nji interesim të çuditshëm për armët e luftës dhe i pëlqente me luejtë si ushtar me vllaznit dhe me djemt e tjerë të moshës së tij. Mbas disfatës që pësoi nga dora e Turqve më 1423, Gjon Kastrioti u detyrue me i dërgue Sulltanit si peng të katër djemt e tij. Barleti shkruen se Gjergji ishte vetëm 6 vjeç. Kurse shifrat që dhamë ma sipër tregojnë se duhet të kenë qenë 18, domethanë nji djal që kuptonte nga bota dhe që nuk mund të asimilohej* krejt në ambjentin e ri të Oborrit të Sulltanit. Biografët ma të vjetër janë dakord se Skënderbeu kaloi gadi 20 vjet si peng në duert e Turqve para kthimit të tij dramatik në Krujë më 1443. Domethanë se ishte nji burrë i pjekun 38 vjeç kur ngriti flamurin e luftës së shenjtë kundër shkelësit otoman. Tue shkelë zotimin që kishte dhanë, Sulltan Murati detyroi të katër djemt e Kastriotit të pranojnë fën muhamedane. Mandej, iu ndërroi emnat tur quejtë Gjergjin Isqender-Bej, që u kthye shqip në Skënderbe. Ky asht një emën simbolik që iu dha Skënderbeut për kujtim të Lekës së Madh, tue qenë se nuk ekziston ndër emnat muslimane. Në oborrin e Sulltanit Skënderbeu u vue në shkollën e kadetve të Pallatit. Përveç truqishtes ai mësoi edhe disa gjuhë të tjea dhe sidomos italishten. Arti i luftës zgjoi interesimin e tij ma të madh. Porsa ishte në moshë me përdorë armët, ai u çque në lojnat ushtarake në mes të gjith vërsnikve të tij. Shpata ishte arma e tij ma e preferueme, dhe vrapimi maj kalit sporti që i pëlqente ma tepër. Nga pamja fizike ishte i gjatë, me nji trup të derdhun prej statuje, me sy që shkëlqenin nga gjallnija dhe zgjuetija dhe nji hijeshim burrnor të mahnitshëm. Sulltan Muratit i kishte ba përshtypje shkathtësia e tij mendore dhe mjeshtërija e përsosun në garat me armë. Ai e muer me simpathi dhe e la të jetonte, ndërsa vllaznit e tij duket se u mbytën në nji mënyrë që nuk dihet mirë. Skënderbeu u ba komandant kavalerije në ushtërin otomane dhe muer pjesë në disa luftra të Sulltanit n'Evropë dhe n'Azi. "Në rrethimin e nji fortese n'Anadoll, - shkruen Fan Noli, - Skënderbeu, si Leka I Madh, u ngjit majë murit, ngriti sanxhakun dhe hyni i pari në qytet". Mbas çdo spedite Skënderbeu kthehej ngadhnjyes dhe sillte n'Edrenë robër dhe plaçkë pa masë. Fama e tij rritej dita-ditës; ushtërija e adhuronte; komandantët e tjerë e kishin zili. Ndërsa Skënderbeu ishte në oborrin e Sulltanit, lufta kundër Turqve vazhdonte akoma në Shqipni. Sikur e pamë, më 1432, Andreja Topija korri nji fitore të madhe, e cila pat si pasojë nji kryengritje të përgjithëshme prej Shkodre në Gjinokastër. Tri ushtëri të tjera që Sulltani dërgoi kundër Shqipnis tre vjet me radhë u shkatërruen dhe u kthyen në Edrenë pa e krye qëllimin. Suksesi ua shtoi guximin Shqiptarve, të cilët sulmuen garnizonin turk të Gjinokastrës. Atëherë Sulltani dërgoi nji ushtëri të zgjedhun ndën komandën e Isak Beut nga Shkupi. Shqiptarët u kapën në mes të dy zjarreve dhe pësuen nji disfatë të plotë. Megjithatë, orvatja e Turqve me zaptue Beratin me 1438' u përpoq në nji rezistencë shqiptare të pathyeshme. Duket sikur Gjon Kastrioti kishte qendrue larg këtyne luftrave tue respektue detyrimet që kishte marrë kundrejt Sulltanit. Prapseprap, kur vdiq në vitin 1443, Sulltan Murati nuk ia dijti për nder qëndrimin e tij korrekt dhe të paanshëm, por aneksoi menjiherë principatën e tij dhe dërgoi nji guvernator turk në kështjellën e Krujës. Skënderbeu, i cili kishte mbetë si I vetnu trashëgimtar i shtëpis së Kastriotve, u helmue fort nga kjo pabesi. Ai u betue me vehte se nuk do të linte që kjo grabitje të kalonte pa dënim dhe se do të çkëpuste pronat e familjes nga thonjtë e uzurpatorit. Rastin e volitshëm për të prue betimin e tij në vend Skënderbeu e gjeti më 1443. Ai ishte tue marrë pjesë në nji speditë ushtarake drejtue kundër Kristianve t'Evropës, të primun prej Vojvodës së Hungaris, Jonash Hunjadi. Beteja ndërmjet të dy ushtërive u zhvillue në Konovicë afër Nishit. Skënderbeu, i cili komandonte nji krah të ushtëris turke, pushoi së luftuemi dhe Hunjadi duel fitues. Skënderbeu, i cili kishte ba mend me u kthye në atdhe për të librue tokat arbnore, detyroi qatipin e Sulltanit me i dhanë nji ferman për guvernatorin e Krujës që t'i dorzonte kështjellën. Porsa mërrijti në Krujë, Gjergj Kastrioti u kthye në fen e të parve dhe proklamoi luftën e shenjtë kundër invaduesve muhamedan. Ky epizod dramatik i kthimit të Skënderbeut në Krujë, asht përshkrue në historin e Barletit dhe asht përjetsue në vjershën "Skanderbeg" të poetit amerikan Longfellow. Peshkop Fan Noli shpall se epizodi i kthimit të Skënderbeut në kështjellën historike asht pjella e imagjinatës së Barletit. Pikpamja e tij asht se, mbas kapitullimit të Gjon Kastriotit, Skënderbeu qëndroi pranë babes së tij dhe vetëm kohëmbaskohe shkonte me luftue për Sulltanin në krye të nji fuqije shqiptare. Kët thezë të rë Imzot Fan Noli e zhvillon në historin anglishte të Skënderbeut që botoi mbas lufte. Po të jet e vërtetë kjo, atëherë del se Skënderbeu nuk u muer peng nga Sulltan Murati. Kurse të gjith auktorët e asaj kohe thonë me siguri se Skënderbeu kaloi disa yjet në oborrin e Sulltanit. Vet Fan Noli nuk e mohon drejtpërsëdrejti kët fakt. Them fakt, sepse përdryshe nuk shpjegohet se si Gjergj Kastrioti muer mbiemnin Isqender dhe titullin bej që ishte atëherë nji gradë në hjerarkin e ushtëris otomane. Nji tjetër pike që mbetet e pashpjegueshme në thezën e Imzot N.olit asht se si Skënderbeu kaloi njizet vjet në Shqipni mbas mundjes së Gjon Kastriotit dhe nuk muer pjesë në luftrat që u zhvilluen në tokën arbnore. 1 vetmi korrigjim me vënd që Fan Noli i ka ba historis së Barletit asht se, kur u muer peng nga Sulltani, Skënderbeu nuk ishte nji çilimi i vogël, por nji djal i rritun në votrën atnore, i cili kishte kuptue tragjedin e atdheut të sulmuen dhe të mposhtun nga nji fuqi e huej. Asht rasti me theksue se qysh kur shkrojti historin e Skënderbeut në gjuhën amtare, Fan Noli u ba dishepulli I doktrinës së Karl Marksit. 1 hutuem nga enthuzjazmi për kët fë të rë politike dhe shoqnore, Peshkop Noli mundohet me futë historin në kallëpin e dogmave të thata marksiste mbi luftën e klasave, determinizmin ekonomik, etj. Në konceptin materialist të historis që predikojnë dishepujt e Marksit nuk ka vënd për ndjenja patriotike dhe për heronj kombëtar, jeta e të cilve asht përzie me legjendë, mbasi për marksistët historin e bajnë "masat". Por derisa Imzot Noli nuk ep prova ma bindëse, na do të preferojmë kallzimin e Barletit mbi kthimin e Skënderbeut në Krujë. Skënderbeu në mes të Turqve dhe Venedikut Mbasi ngriti flamurin kuq e zi mbi kështjellën e Krujës dhe shpalli luftën e shenjtë kundër invaduesve mysliman, Skënderbeu shtini në dorë pikat e forta të principatës së Kastriotve ku Sulltani kishte vendosë garnizone ushtarake të përhershme. Randësin ma të madhe në mes të tyne e kishte Stefigradi, në kufinin linduer të Shqipnisë, që shërbente si nji kullë vëshgimi për të diktue afrimin e ordhive anmike, të cilat aviteshin gjithnji nga ai drejtim. Të gjith Turqët dhe Shqiptarët që ishin kthye muhamedanë u ftuen të pranojnë fen Kristjane. Ata që refuzuen Skënderbeu urdhnoi që të griheshin pa mëshirë. Kjo ishte e para gjakderdhje që i dha shkëndijë luftës 25 vjeçare që Skënderbeu bani kundër dy Sulltanve osmanlli. Nji valë e bujshme enthuzjasmi në tanë Shqipnin shoqnoi kthimin e Skënderbeut në Krujë. Fama e tij si nji prijës i madh ushtarak kishte ra në veshin e çdo Shqiptari, malcor a fusharak, i madh a I vogël, i pasun a i vorfën. Kjo ishte arma e tij ma e fortë, mbasi ai kuptonte se nji bashkim i ngushtë i të gjith Shqiptarve ishte i domosdoshëm për me iu ba ballë me sukses hyryshit të ordhive turke që nuk do të vonoheshin mbas gjith atyne që ndodhën. Gjergj Kastrioti iu bani nji thime të parve të kombit për të bashkue fuqit për nji qëllim dhe ndën nji komandë të vetme. Kushtrimi i tij u ndigjue dhe nji kuvend kombëtar u mblodh në Llesh, që ishte ndën sundimin e Venedikut. Në kuvënd muerën pjesë krenët e familjeve ma të fuqishme shqiptare, ndër të cilët ma të çquemit ishin: Pal Dugjakini, Pjetër Shpati, Gjergj Ballsha, Andrea Topija, Theodor Muzaka, ashtu edhe Stefan Cërnojeviç i Malit të Zi. Ata u mblodhën më 2 Mars 1444 në kathedralën e Shën Kollit dhe formuen Lidhjen e Princave Shqiptar, tue zgjedhë njizanit Skënderbeun si kryekomandant. Çdo antar i Lidhjes rezervoi të drejtën me caktue numrin e ushtarve që do t'epte si kontribut drejt qëllimit të përbashkët. Ndërsa Skënderbeu kishte likuidue garnizonet turke në tokat e principatës së Kastriotve, kështjella dhe qytete të tjerë të Shqipnis ndodheshin akoma ndën okupatën e anmikut. Kjo bahej sambas rregullave të luftës mesjetare, kur nji prijës lokal, i cili kapitullonte përpara Sulltanit, detyrohej me pague nji haraç të përvitshëm, me i dhanë peng nji a ma tepër pjestarë të familjes së tij dhe me pranue vendosjen e nji garnizoni turk në nji qytet ose kështjellë të principatës së tij. Kur Gjergj Kastrioti proklamoi luftën e shenjtë kundër Sulltan Muratit, garnizone turke kishte në Vlonë, Kaninë, Gjinokastër, Berat dhe Elbasan. Ndërsa në Shqipni u organizuen fuqit për ndeshjen supreme me nji anmik që nuk dinte me u ndale, ne shtetet fqinj kishte marre fund gadi krejt çdo rezistence e orgamzueme Qysh me 1389, Serbia ishte ba nji provincje otomane me Despotin Gjergj Brankoviç si vasal te Sulltamt, te cilit i ishte dhane dy djem si peng dhe te bijen si grue. Bullgaria kishte pushue me qene nji mbretni e pamvarun qysh me 1393, kur kryeqyteti i saj Ternova kishte ra ne duert e Turqve Stambolli vet ishte nji qytet gadi I rrethuem Nga Oborn i tij ne Edrene Sulltam i diktonte Perandont se çfare politike me ndjeke Kur perandon Jani I Vin Paleologu zgjodhi si trashegimtar te mpin Kostandin, Sulltam u informue dhe çfaqi pelqimin e tij Kostandinit, i cili u ba Perandori i fundit i Bizantit, ishte ne at kohe Despoti i Morës, ku memzi po qendronte ne fuqi, ndersa po e sulmomn Turqet nga nji ane dhe Pnncet latin te Greqis nga ana tjeter I vetmi udheheqes kristian qe luftonte kunder Turqve ishte Jan Hunjadi I Hungaris Ai kishte perkrah kandidaturen e Mbretit Ladislav i III te Polonis, me qene edhe mbret i Hungaris Mbas instalimit te tij ne fronin e Shen Stefanit, Ladislavi kishte emnue Hunjadin Vojvode te Transilvanis dhe komandant te forteses se Belgradit Pikerisht gjate nji lufte te Hunjadit kunder Turqve, Skenderbeu gjeti rastin, sikunder e pame ma nalt, me u kthye kunder Sulltanit. Boten Kristiane te Perendimit e perfaqesonte ne Shqipni Venediku qe okupcnte skelat e Tivarit, Ulqinit, Lleshit dhe Durresit Qysh diten e pare qe Turqet shkelen kambe n'Evrope, venedikasit filluen me ba nji politike me dy faqe mbas tradites se Dandolos, tue synue vetem e vetem mteresat e tyne egoiste Qendrimi I Republikes se Shen-Markut gjate Kuvendit te Lleshit ilustron ma se mirit ket politike oportuniste qe kishte per parim me i la duert kur punet shkonin keq. Venedikasit lejuen qe Kuvendi te mbahej ne toke te tyne per te dhane pershtypjen se ishin ne favor te luftes kunder Turqve Ata derguen observues per te pa se ç'u vendos gjate Kuvendit, por refuzuen me marre ndonji detyrim konkret per me lu ndihmue Shqiptarve Pa u trondite nga qendrimi i dyshimte I Venedikut, Skenderbeu u kthye ne Kruje dhe filloi menjehere pregatitjet ushtarake per sulmet nga lindja qe priteshin or'e cast. Sulltan Murati e priti lajmin e "dezerhmit" te Skenderbeut si nji ofeze personale qe duhej ndeshkue pa vonese. Ai ishte i bindun se nji spedite ushtarake nden komanden e gjeneralit te tij ma te zotin do te mjaftonte per te likuidue "rebelin Isqender" qe i kishte shpalle lufte me nji guxim te marre. Ne Qershor te vitit 1444 nji ushten turke prej 25 000 vetesh, shumica kalores, u nis nden gjeneralin Ali Pasha per me I dhane fund "rebelizmit" te Shqiptarve Por pa kalue shum kohe, Sulltan Murati muer haberin se ushteria e Ali Pashes ishte sulmue befas dhe shpartallue nga trimat e Skenderbeut ne nji lugine te Dibres se Poshtme Beteja, sado e shkurte, kishte qene e rrepte tue i shkaktue anmikut 7000 te vrame Nga ana e Shqiptarve te vramit ishin afro 2000 dhe po ai numur te plagosumsh Si thote Barleti, ne at shesh lufte luanet u ndeshen me luane Kjo fitore e pare e Skenderbeut pati nji oshetime te madhe ne mbare Evropen Knstiane Papa Eugjen i IV, Mbreti Ladislav i Hungans e Poloms dhe Duka i Burgonjes Filip le Bon e brohonten me enthuziasem NjI I derguem fuqiplote i Hungaris u nis per ne Kruje me lidhe nji aleance me mbretin pa kunore te Shqipnis. Rasti ma i pare per bashkepunim ne luftë të forcave kristiane u paraqit para mbarimit të vitit 1444. Jani Hunjadi dhe Mbreti Ladislav i III ishin tue luftue me Turqët në skelën Varna të Detit të Zi. Skënderbeu u ba gadi me u shkue në ndihmë aleatve të tij, mirpo Despoti I Sërbis, Gjergj Brankoviç, ndaloi kalimin e ushtëris shqiptare nëpër tokat e tij. Ai vuni si shkak armëpushimin për dhjet vjet që ishte nënshkrue në mes të Hungaris dhe Sulltanit në Czegedin më 12 Korrik 1444. Në bazë të atij traktati Murati i II i kishte njoftë si sundimtar në principatën e tij. Kurse i dërguemi i Papës Kardinal Cesarini e kishte bindë mbretin Ladislav me e shkelë armëpushimin. Atëhere Polonija dhe Hungarija i shpallën luftë Perandoris Otomane. Sulltan Murati, i cili ishte tërheqë nga jeta aktive, u kthye me vrap në Edrenë dhe muer komandën e ushtëris turke. Beteja u zhvillue afër Varnës. Armata Kristiane pësoi nji disfatë dërrmuese dhe Kardinali Cesarini bashkë me mbretin Ladislav mbetën të vramë në sheshin e betejës. 1 pikëlluem nga pamundësijë me mbajtë premtimin, Skënderbeu i dha nji mësim Despotit Brankoviç tue ba kërdin në tokat serbe pranë kufinit. Të vetnut në botën kristiane t'Evropës që e muerën me sy të keq fitoren e Skënderbeut qenë Venedikasit. Ata u trembën se mos Gjergj Kastrioti bahej prijës i gjith Kristianve të Perëndimit dhe kërcënonte ma tepër se vet Sulltani dallaverat dhe kombinacjonet* e tyre tregtare jo shum të pastra. Për të evitue nji gja të tillë Doga I Venedikut filloi negocjata me Turqët për të shtie në dorë Vlonën dhe Gjinokastrën. Sikur nuk mjaftoi kjo, Venedikasit gjetën sebep nga një përleshje ndërmjet dy familjeve princore shqiptare për me I shpallë luftë Skënderbeut, i cili iu dha nji dackë të shëndoshë në betejën e Drinit më 23 Korrik 1448. Doge i banë apel Sulltanit, i cili dërgoi menjiherë nji armatë në Shqipni. Kësaj Skënderbeu ia ndreqi hesapin në gusht po t'atij viti. Nji paqe e mballosun u nënshkrue vitin tjetër, kurse për pak Venediku do të kishte humbë të gjitha posedimet e tij në Shqipni. Skënderbeu muer premtimin se Republika e Shën Markut do t'i paguente nji subvencjon të përvitshëm prej 1400 dukatë dhe nji hua prej 1500 dukatë për të marrë pjesë me Hunjadin në luftën kundër Turqve. Ky farë armëpushimi, jo shum I sigurtë, vazhdoi deri më 1463 kur Venediku vet ishte në luftë me Turqët dhe, tue pasë nevojë për krahun e pathyeshëm të Skënderbeut, vrapoi me firmue nji aleancë me të. Aleanca me Mbretin e Napolit Prej vitit 1444 e tutje Sulltani dërgoi mot për mot kundër Skënderbeut nji ushtëri turke ndën komandën e njanit apo tjetrit prej gjeneralve të tij ma të mirë. Te gjith u mundën me nji rregullsi të pagabueshme para se me mërrijtë deri në Krujë. Ma në fund, më 1450 Murati i II vendosi me u nisë vet në krye të ushtëris për me i hanger kryet këtij kapiteni të nji populli malcorësh që guxonte me i ba luftë sundimtarit ma të fuqishëm t'asaj kohe. Kështu u ba rrethimi i parë i Krujës ndën komandën e vet Sulltanit të perandoris Otomane. Ai kishte prue me vehte metalin për të shkrie topa në vënd. Gjylet treqind kilshe ranë si breshër kundër mureve të kështjellës, mbasi komandanti, kont Urani, refuzoi me përbuzje nji ultimatum* me u dorzue. Bombardimi i furishëm bani efektin dhe muri i kalas u çpue në nji vend. Yryshi I ushtëris turke me u futë mbrenda u ndal përpara murit të krahnorve Shqiptare. Muej me radhë Sulltan Murati nxiti ushtarët e tij me zaptue reduktin e fundit të rezistencës shqiptare, por më kot. Turqët duhej të mbronin vehten nga sulmet e trimave të Skënderbeut që kishin zanë pozitë në malet përmbi kështjellën dhe nuk e linin anmikun të merrte frymë, të gruponte fuqit, të sillte ushtëri dhe material dhe të pregatiste mësymjen. Nërkaq, Venedikasit banin pare tue iu shitë Turqve ushqim dhe municjon. Në dëshpërim e sipër, Skënderbeu ofroi me iu dhanë Krujën po të vinin me i ndihmue atij në vend që me ndihmue anmikun. Por ata thanë se tregtija me Turqët iu leverdiste ma tepër. Prapseprap ndihma e venedikasve nuk e shpëtoi Sulltanin nga disfata. Mbas pes muej orvatjesh të pafrytëshme Sulltan Murati ngriti rrethimin e Krujës dhe u kthye në kryeqytetin e tij. "Kështu mbaroi, shkruen Falmrayer, - akti i parë i tragjedis shqiptare". Tue ndjekë gjurma-gjurmës Turqët që po tërhiqeshin, Skënderbeu u kthye triumfalisht në Krujë. Ishte e para here qysh prej kohës së Sulltan Osmanit, që nji ushtëri turke thyhej në luftë tue pasë në krye vet shefin e Perandoris. Skënderbeu muer famë si gjenerah ma i madh i botës kristiane. Ai kishte dalë fitues kundër nji ushtërije dhjet herë ma të madhe dhe që ishte pajosë me artilerin ma të mirë t'asaj kohe. Triumfi i Shqiptarve kishte kunorëzue gjashtë vjet luftime të parreshtuna, por humbjet në njerëz ishin shum të mëdha. Me mija Shqiptarë ishin vra në luftë ose masakrue, shum krahina ishin shkretue nga anmiku që tërhiqej. Skënderbeu kishte nevojë të ngutëshme për ndihma, për me iu ba ballë sulmeve të tjerë që nuk kishin për të vonue. Pikërisht n'at kohë të kritikëshme disa nga pjestarët ma të fuqishëm të Lidhjes Shqiptare e lanë në baltë fatosin kombëtar, tue dezertue kush në Turqët, kush me Venedikasit. Vetëm pjestarët ma të ngushtë të familjes i qëndruen besnik Skënderbeut. Gjergj Kastriotit nuk i mbetej rrugë tjetër veçse me gjetë aleatë të tjerë jashtë Shqipnis. Ai iu drejtue Mbretit të Napolit, Alfonsit të V, i cili ishte anmik I Osmanllive dhe i Venedikut. Kësisoj, Italija e Jugut u përzie edhe nji herë në historin e Shqipnis. Në nji kapitull të maparshëm kallzova se si Papa Urban i IV ftoi të vëllan e mbretit të Francës, Karlin Anjou (Anzhu), me i shkue në ndihmë kundër mbretit të Siçiljes dhe Napolit, Manfred, që ishte prej shtëpis mbretnore gjermane Hohenstaufen. Në Kallnuer 1266, Papa Klement i IV, pasardhësi i Urbanit të IV, kunorzoi në Bazilikën* e Shën-Pjetrit Karlin Anjou si mbret të Siçiljes. Ai kishte ardhë n'Itali në krye të nji ushtërije franceze, e cila mundi forcat mercenare të Manfredit në betejën e Beneventos. Karli hyni triumfalisht në Napoli dhe u suell si nji zaptues pa shkrupulla kundrejt popullatës vendase. Anmiqsija kundër tij shkoi tue u shtue. Në Siçilje, që ishte qendra e rezistencës, u organizue nji komplot për të prue në fuqi nji nga nipat e mbretit Manfred. Ky ishte mbreti i Aragonës*, Don Pedro, i cili ishte martue me të bijën e trashëgimtaren e mbretit Manfred dhe ishte afrue me Perandorin e Bizantit, Mihail Paleologun, kundër Karlit Anjou, i cili kishte dalë si eksponenti i dinanstis latine të Stambollit. Sikur e pamë ma nalt, Karli kishte marrë titullin Mbret i Shqiptarve dhe po gatitej me debarkue në Shqipni. Pikërisht në at kohë Don Pedro, me ndihmën financjare të Paleologut, kurdisi planin e nji spedite ushtarake kundër Siçiljes, mirpo para se flota aragonase të nisej prej Barçelonës, populli i Palermos bani vet nji kryengritje që njifet në histori si "Vesprat Siçiljane", mbasi ndodhi më 31 Mars 1282. Duka I Palermos u çue peshë tue pa nji grup francezësh që mundoheshin me rrëmbye nji nuse që shkonte në Kishën e Santo-Spirito, jashtë mureve të qytetit. Kupa e vuejtjeve dhe e poshtnimeve ishte mbushë deri në buzë. Ata që panë sqenën e keqpërdorimit të nji vajze të rë me duvak të bardhë bërtitën "vdekje Francezve". I gjith qyteti vrapoi si nji sahat i kurdisun, kështjella u zaptue dhe para mbarimit të ditës 2000 francezët e Palermos ishin masakrue. Kryengritja u përhap në krahina dhe, me pushtimin e Messinës më 28 Prill, e gjith Siçilja ishte librue nga sundimi i huej. Tue pasë frikën e nji kundërsulmi hakmarrës të Karlit Anjou, Siçiljanët ftuen Don Pedron me marrë kunorën si trashëgimtar i Manfredit. N'at mes, i biri i madh i Don Pedros, Jaku, hypi në fronin e Aragonës, dhe ai dërgoi të vëllan Frederikun të mbretnonte në Siçilje. Dinastija Aragoneze mbajti vetëm kunorën e Siçiljes gjatë tanë nji shekulli, ndërsa dinastija e Karlit Anzhu vazhdonte me sundue mbretnin e Napolit. Më 1421 mbretnesha e Napolit, Joanna e II, e cila nuk kishte fëmijë, adoptoi si trashëgimtar rnbretin Alfons t'Aragonës dhe Siçiljes. Por ndën presjonin e Papës dhe të princave t'Italis, ajo ndërroi mendjen dhe preferoi Ludovikun e II-të të dinastis Angjevine. Mbasi ky i fundit vdiq para Joannës, ajo emnoi si trashëgimtar të fronit vllan e tij, Renë de Provence. Por mbreti Alfons i Aragonës vazhdoi me e quejtë vehten trashëgimtar të mbretnis së Napolit dhe, mbas vdekjes së Joannes, u nisë për me e shtie në dorë. Halli asht se, tue dashtë me prue në vënd ambicjen e tij, Alfonsi ra në luftë me Genovezët, të cilët e zunë rob dhe e prunë në Milano. Filipi, Duka i Milanos, u bind nga argumentat e Alfonsit se ishte marrëzi për të me lidhë aleancë me Francezët për të prue dinastin Angjevine në krye të mbretnis së Napolit. Kështu që Filipi e la Alfonsin të lirë dhe e ndihmoi me vazhdue luftën. Kaluen gjashtë vjet lufte dhe përpjekjesh para se Alfonsi i V bashkoi përsëri mbretnit e Napolit dhe të Siçiljes ndën shpatën e tij. Ky ishte Alfons Shpirtmadhi, të cilit Skënderbeu iu drejtue për ndihmë mbas fitores së tij të kushtueshme kundër Sulltan Muratit. Nji traktat aleance u nënshkrue në Gaeta më 26 Mars 1451. Mbas sistemit feodal t'asaj kohe, Skënderbeu u proklamue sa për formë vasali i Alfonsit të V dhe u angazhue t'i paguente nji shumë të hollash vit për vit. Mbreti i Naplit, nga ana e tij, muer përsipër t'i dërgonte Lidhjes Shqiptare nji fuqi ushtarake të caktueme dhe ndihmë financjare për të vazhdue luftën kundër Osmanllive. Në krye të trupave aragoneze u emnue nji gjeneral luftëtar, i cili u vendos në Krujë. Traktatin e nënshkruen edhe princat shqiptar të tjerë dhe Lidhja e Lleshit u riorganizue me Skënderbeun si kryekomandant i kunorës së Aragonës, me nji pensjon prej 1500 dukatë në vit. Nji fuqi simbolike prej 100 ushtarësh katalanë zuni vend në kështjellën e Krujës dhe qëndroi atje deri mbas vdekjes së Skënderbeut. Mbas çdo fitoreje që korrte kundër Turqve, Skënderbeu i dërgonte Alfonsit nji pjesë të plaçkës që mbetej në duert e Shqiptarve, por asnji haraç në të holla. Traktati I Gaetas ishte sajue si guri themeltar I kryqëzatës kundër Sulltanit, tue ndjekë gjurmat e prijësit norman Robert Guiscard . Por kjo ndërmarrje dështoi dhe ushtërija aragoneze nuk debarkoi në Durrës. Skënderbeu vazhdoi të jet zot në tokën e vet dhe u trajtue nga mbreti i Napolit si aleat me të drejta të barabarta. Mjerisht, disa nga bashkëpuntorët ma të ngushtë të Skënderbeut e interpretuen traktatin e Gaetas si prammin e nji zgjedhe te huej. Intngat e anmikut nga Edrenja dhe te Venedikut shfrytzuen sa mujten ket vale pakenaqesije dhe Shqipnija u kercenue nga rrebeshi i vellavrasjes. Vendi i yne shpetoi nga kjo katastrofe* e tille me nderhymjen e Kryepeshkopit te Durresit Imzot Engjellit, i cili u ngarkue nga Papa Nikolla i V me pajtue grindjen ne mes te Shqiptarve. Viti 1451 u shenue me nji ngjarje te hareshme qe ishte martesa e Skenderbeut. Mbretnesha e Shqiptarve u ba Andronika ose Donika, e cila ishte e bija e Gjergj Arianitit, princit te Vlones dhe Kanines. Kjo mertese prum me vehte pajtimin e Skenderbeut me shtepin e Arianitve qe kishte marre anen e Venedikut mbas krizes se vitit 1450. Nusja pruni nji paje te çmueshme mbi te cilen auktoret e asaj kohe nuk japin hollesina. Martesa politike e Skenderbeut bani disa te pakenaqun ne mes te krenve Shqiptar, dhe sidomos te kater djemt' e Arianitit, nipin e Skenderbeut Hamze Kastriotin, i cili ishte rtite ne fë muhamedane, dhe parin e Dukagjinit. Kta te fundit, Venediku mundohej me i nxite me nji menyre ose me nji tjeter, ta luftonin poziten e Gjergj Kastriotit si mbretin pa kunore te kombit Shqiptar. Kur u zbulue nji komplot per vrasien e Skenderbeut dhe dyshimi ra mbi Dukagjinet, Shqipnija ment u zhyte ne vllavrasje. Papa ngarkoi Peshkopin e Drishtit me prue pajtimin ne mes te pans shqiptare. Misjoni i tij u kunorzue me sukses kur Dukagjinet provuen se nuk kishin gisht ne komplot. Auktoret e vertete te komplotit nuk u zbuluen kurr ose emnat e tyne nuk u shpallen botmsht. E vetemja disfate serjoze qe pesoi Skenderbeu gjate karrjeres se tij ngadhnjimtare ishte ne rrethimin e Beratit te okupuem nga nji garnizon i ushteris turke. NJI kontigjent napoletan prej 200 vetesh ishte dergue per te forcue ushten e Skenderbeut pre) 12 000 trimash. Berati u rrethue nga te kater anet, u vune ne vepnim aparatet e atehershem per te rrafe muret e kalas dhe ma ne fund u çel nji vend per kalimin e ushteris. Komandanti I garnizonit turk ofroi me u dorzue mbrenda 11 ditve po te mos i vinte den atehere ndonji ndihme nga jashte. Keshilli i luftes vendosi me e pranue ket dorzim me kushte. Skenderbeu la kampin e ushteris shqiptare dhe u nis per nji fushate tjeter. Kalimi i ditve te gjata pa asnji veprim çthun disiplinen ne radhet e kreshnikeve te Kastriotit. Kur, pa prite e pa kujtue, 40.000 kalores Turq nden komanden e Isa Bej Evrenozit plakosen ushterin Shqiptare dhe grine me shpate sa muejten, tue mos lane gjalle as komandantin, Muzake Topija. Si rezultat i kesaj katastrofe, filluen dezertimet ne anen e armikut. Ai qe shkaktoi idhnimin, dhe asht e vertete me thane, pikllimin ma te madh ishte Moisiu I Dibres, gienerali ma i afte i Gjergj Kastriotit. Bashke me Moisin, u hudhen me Turqet edhe Hamze Kastrioti dhe dy Dukagjinet. Gjergj Araniti shkoi me Venedikasit. Gjin Muzaka i shpjegon kto dezertime tue thane se Skenderbeu kishte fillue politiken e centralizimit te shtetit, tue aneksue krahinat qe ata sundomn ne baze te sistemit feodal Gjergj Kastriotin e detyruen rrethanat historike me ndjeke at politike, mbasi ishte e vetemja menyre per me iu ba balle sulmeve turke. Densa Shqipnija ishte e ndame ne principata te vogla autonome, Skenderbeu ishte ne rrezik qe te mbetej vetem ne diten ma te keqe. Urtesija dhe larkpamja e herojt tone te pavdekshem u provue aty per aty kur Moisi Dibrani marshoi kunder Shqipnis ne krye te nji ushterije turke, e cila u derrmue para se te shkelte ne token arbnore. Moisiu u kthye në Krujë i penduem dhe i kërkoi ndjesë prijësit të kombit. Skënderbeu zemërluani u tregue burrë shteti i vërtetë dhe e fali dezertuesin që i kishte ra ndër kambë. Prej asaj kohe Moisiu luftoi trimnisht për kauzën kombtare deri ditën që pësoi vdekjen e martirit nga dora e anmikut. Gjergj Kastrioti muer hakun e disfatës së Beratit më 1457, kur Sulltani dërgoi nji ushtëri prej 80.000 vetësh për me i dhanë grushtin e vdekjes. Skënderbeu manevroi në mënyrë që t'u linte Turqve përshtypjen se nuk guxonte me iu dalë përpara dhe u vërsul përmbi ta si shqiponja kur nuk e prisnin. Humbjet e anmikut besohet të ken arrijtë 15.000 deri 30.000 të vramë. Hamzë Kastrioti kishte ardhë me ushtërin turke për me u ba sundimtar i Shqipnis ndën hijen e Sulltanit. Ai u zue rob dhe u mbyll në kështjellën e Krujës. Skënderbeu tregoi edhe nji herë shpirtmadhësin e tij tue falë tradhëtin e të nipit, të cilin e kishte dashtë aq shumë. Mbas kësaj fitorje të rë që habiti botën, aq ma tepër sepse ishte e papritun, Papa Kalikst i III emnoi Gjergj Kastriotin si kryekapedan të Selis së Shenjtë. Në nji letër drejtue Perandorit të Gjermanis, Frederikut të III, Shefi suprem* i Krishtenimit e cilson Skënderbeun si luftëtar të palodhun dhe si Ushtar të Krishtit me krahun e pathyeshëm. Në nji rast tjetër, Papa Kalikst i III flet për "birin tonë të shtrenjtë Skënderbeun fisnik, mbretin e Shqipnis". Më 1460 Gjergj Kastrioti pat rastin me I shpërblye trashëgimtarit të Alfonsit të V, mbretit Ferdinand të Napolit, ndihmën bujare që i kishte dhanë i ati. Alfons Shpirtmadhi vdiq me 1458 tue lanë si trashëgimtar Ferdinandin, birin e tij pa kunorë. Papa Kalikst i III, i cili ishte prej origjine spanjolle, e kishte marrë mbretin e Napolit në gazep për shkak se ai nuk deshi me marrë pjesë në Kryqzatën kundër Turqve dhe dërgoi flotën kundër Gjenovezve. Anmiqsija e papajtueshme e Alfonsit e kishte nxitë Republikën detare të Gjenovës me u afrue me dinastin angjevine. Në vitin e vdekjes së Alfonsit, Gjon Anjou u proklamue mbreti protektor* i Gjenovës. Nji mot ma vonë ai organizoi speditën ushtarake për të zaptue Napolin. Lufta vazhdoi dy vjet por Napoli nuk ra në duert e Gjonit. Megjithatë Ferdinandi nuk e ndjente vehten të sigurtë mbi fron, mbasi ishte i kërcënuem nga baronët feodal t'Italis së Jugut. Papa Piu i II, i cili kishte zanë vendin e Kaliksit të III, duel përkrahës i Ferdinandit dhe ftoi Gjergj Kastriotin me i ardhë në ndihmë. Para se me u nisë për n'Itali, Skënderbeu stabilizoi marrëdhanjet me Venedikun, tue nënshkrue nji traktat aleance të vërtetë. Me porosin e Shenjtëris të tij Piu i n, Kryepeshkopi i Durrësit Imzot Pal Engjëlli bani pajtimin me Dukagjinët. Ma në fund, u nënshkrue edhe nji armëpushim dy vjetësh me Sulltan Muratin. Kur u bindë se Shqipnija ishte sigurue kundër anmiqve të jashtëm dhe ngatërresave të mbrendshme, Skënderbeu bani pregatitjet për speditën e Italis. Princi i Tarantos, i cili ishte në krye të lidhjes së Baronve t'Italis, u mundue ta bante Skënderbeun me heqë dorë nga kjo punë, tue i tregue se Ferdinandi nuk i kishte të gjata si Mbret i Napolit. Skënderbeu e kishte kuptue pozitën e tij të pashpresë, por nuk donte me lanë në baltë në ditën e rrezikut trashëgimtarin e aleatit të tij ma të nderuem. 1 shkroi princit të Tarantos për të hudhë poshtë propozimet e tij dhe mbaroi tue thanë: "Jam mik i virtytit dhe nuk lakmoj begatin". Në verën e vitit 1461 Skënderbeu u nis me det në krye të speditës shqiptare për në Raguzë ku banonte nji koloni e fortë shqiptare. Senati i qytetit i bani nji pritje madhështore. Mbasi pushoi disa dit, Skënderbeu u nis për në Barletta, ku debarkoi me nji fuqi prej 3000 kalorësh dhe ushtarë të zgjedhun. Nënkomandant I kësaj fuqije ishte i nipi i Gjergj Kastriotit, Gjon Ballsha. Pozita e Ferdinandit ishte gadi e pashpresë. Pa bjerrun asnji minutë, Skëndebeu filloi veprimin për të shpëtue Barletlën që kishin rrethue anmiqt e Ferdinandit me Princin e Tarantos në krye. Me sulmin e vrullshëm të fuqive shqiptare rrethimi i Barlettës u thye dhe Skënderbeu bani kërdin në mes të ushtëris anmike, ndërsa ajo po tërhiqej e demoralizueme. Shpejtësia e rrufeshme e manevrimit dhe dora e sigurtë në drejtimin e sulmeve I fituen Skënderbeut admirimin e mahnitun të gjith atyne që e vëzhguen. "Emni dhe lajmi i ardhjes së tij, - shkruen nji historian i asaj kohe, - jo vetëm që shkatërroi gjith planet e anmikut, por mbushi tanë Italin me famën dhe ngadhnjimin e tij". Mirënjoftja e mbretit Ferdinand nuk kishte ma kufi. Ai e quejti Skënderbeun "Babë" dhe i dha në posedim të përhershëm Tranin dhe San Giovanni Rotondon n'Italin e Jugut. Fitoret e Gjergj Kastriotit në Barletta dhe mandej në Trani e kthyen fatin e luftës në favor të mbretit lë Napolit. Ushtërija e Ferdinandit kaloi në ofensivë dhe, ma në fund, rezistenca e Baronëve t'Italis u dërrmue. N'at kohë Skënderbeu vrapoi me u kthye në Shqipni, mbasi ishte dukë në horizont rreziku i nji ofensive të re turke. Karakteri i Skënderbeut dhe cilsit e tij si prijës luftarak Gjergj Kastrioti ishte gadi 40 vjeç kur u ba prijësi i kombit shqiptar në luftën kundër invaduesit otoman. Fuqija e tij fizike dhe shkathtësija mendore ishin në kulm. I gjatë, i hijshëm, me shtat të derdhun si nji statujë, me tipare të skalituna dhe nji pamjf- madhështore, Skënderbeut i kishte dhanë Zoti nji fuqi vigani dhe shpejtësin e nji atleti te përsosun në lëvizje. Ishte nji gjeni i lindun përsa i përket artit të luftës dhe nji luftëtar I pashoq për trimnin dhe aftësin e tij më iu prie të tjerve. Asnji armë lufte e atij shekulli nuk kishte sekrete për Skënderbeun, por ai çquhej sidomos në përdorimin e shpatës së tij të gjatë dhe të përkulun, nji shpatë që çdo njeri tjetër memzi e ngrinte me të dy duert. Mbasi ishte aq i fortë dhe I shëndoshë, i pëlqente me hangër dhe me pi boll, por kënaqej me pak orë gjumë, tue mos e pasë për gja me fjetë atje ku të qëllonte. Dëfrimet e zakonshëm të jetës nuk i interesonin fort dhe ai gjente prehje në sportin e njeriut të aksjonit si gjueti, vrapim kuejsh dhe ojnat ushtarake që I ndihmonin me mbajtë trupin në formë të mirë dhe me ushqye burimet e energjis të tij të pashterueshme. Guximi i tij në sheshin e luftës mund të dukej krejt i çmendun sikur të mos ishte shoqnue nga gjakftotësija dhe gjykinu i mprefet që e vinin gjithmonë në gjendje me e dominue situatën dhe me sigurue fitoren. Hypun mbi kalin e tij të bardhë dhe me shpatën gadi për të prë kryet e anmikut, Skënderbeu u printe trimave shqiptar dhe ndodhej gjithnji në vendin e rrezikut ma të madh, tue përbuzë vdekjen me nji qetësi shpirtnore që nuk mund të përfytyrohej. Kishte shpëtue gjallë gadi për nji fije kaq shpesh saqë njerzija kujtonin se ishte efekti i nji mrekullije të Zotit. Skënderbeu muer vetëm nji herë nji varrë në shpatull, tue u rrëzue prej kalit ndërsa e rrethuen trimat shqiptar. Mbrenda pak sekondave e mblodhi vehten dhe vazhdoi luftën. Gjergj Kastrioti ishte i pamëshirshëm me anmiqtë por gjithmonë i gatshëm me falë ata që i kishin ba keq dhe që i kërkonin ndjesë. Besa shqiptare ishte parimi i kodit tonë moral që ai çmonte ma tepër, dhe nuk ishte punë që t'i shmangej edhe sikur të rrezikonte me bjerrë gjithçka. Në përgjigjen që i dërgoi Princit të Tarantos, i cili e ftonte me braktisë mbretin e Napolit në fatin e tij, Skënderbeu thoshte: "Na që kemi pa kaq të mira nga Naltmadhnija e Tij, i ndjeri mbret Alfons, do të baheshim me turp dhe do të na nxihej faqja si njerëz të pabesë dhe pa mirënjoftje sikur të mos i shtrinim dorën të birit në ditën që ka nevojë". Gjergj Kastrioti i kishte kushtue vehten liris dhe mirëqenjes së popullit me nji vetmohim të plotë. Qëllimi i tij ishte jo vetëm t'i mbronte nga sulmet e anmikut të huej por edhe t'i bashkonte si nji komb të pamvarun. Tue dashtë me veprue si nji prijës kombëtar dhe jo si nji shef feodal Skënderbeu shkaktoi anmiqsin e disa nga krenët ma të fuqishëm të Shqipnis, të cilët donin të ushtronin nji pushtet absolut në krahinat e tyne dhe nuk ngurruen të dezertonin në fazën ma të kritikëshme të luftës kundër Turqve. Gjergj Kastrioti ishte nji Katolik i divotshëm dhe i frymëzuem nga forca morale që ngriti valën e Kryqzatave në shekujt e maparshëm. Në çdo rast të jetës së tij ai u mundue të vepronte simbas urdhnave të fes kristiane. Dëshiri i tij ma i flakët ishte me fitue zemrat e njerzve me mirësin, drejtësin dhe bujarin e tij, se me i dominue me anë të frikës dhe të interesit material. Tue iu drejtue nji dit trimave shqiptar Skënderbeu u tha (simbas tekstit të Barletit përkthye nga Fan Noli): “Kapedanë dhe ushtarë trima". S'është as e re, as e papritun pamja që kam sot përpara syve. Ashtu si ju kujtonja, ashtu ju gjeta, stërnipër të thjeshtë të një race të vjetër dhe bujare, trima dhe besnikë të patronditur të vendit dhe të mbretit tuaj. Edhe jam i lumtur tani që mund t'ju hap zemrën time. Ju thom pa u mburrur që, sa kam rrojtur, kam patur gjithnjë këtë mall për atdhenë dhe këtë dëshirë për lirinë. Kur më ftuat për këtë vepër nga shërbimi I Sulltanit, kisha në zemër atë dëshirë që kishit edhe Ju. Juve ndofta ju shkoi nga mëndja që e kisha harruar vëndin, edhe nderin, edhe lirinë, kur ju ktheva prapa të helmuar, pa ju dhënë asnjë shpresë dhe pa ju treguar asnjë ndjenjë bujare dhe shpirtmadhe. Po unë sillesha me atë mënyrë, se ashtu e deshte shpëtimi i juaj dhe i imi, se puna ish e tillë se duhej bërë dhe jo thënë, se e shikonja që kishit më tepër nevojë për frë sesa për shtyrje. Jua fsheha planet e mia dhe s'jua çfaqa dëshirën që kisha në zemër aq vjet, jo se s'u kisha besim, jo se s'jua dinja shpirtin, po se ju ishit të parët që e hothtë zjarrin dhe u futtë në këtë valle; po se puna duhej mejtuar thellë, se duheshin gjetur mjetet, se duhej zgjedhur koha e mirë. Ndryshe do të derdhej gjak më kotë dhe përfundimi do t'ish nji robëri me e keqe se e para. Dhe ahere çdo shpresë për të nesërmen fluturonte; se nji punë si kjo niset njiherë e mirë; dhe në mos vaftë mbarë, rasja dhe mjetet për ta nisur ikin e s'kthehen kurrë prapë. Prandaj s'ja tregonja planin tim as vetes sime dhe ruhesha mos me shkiste gjuha dhe më dëgjonin muret. Kam për dëshmor Hamzën, tim nip, që e kam pasur këshilltar, përkrahës dhe shok armësh, me ca të tjerë të pakë, me besnikërin e të cilve e vumë këtë plan në vepërim. Tani, ndonëse rronim e hanim bashkë dhe kishim një zemër dhe një shpirt, me gjithë këtë asnjë nga këta s'më kish dëgjuar kurrë të zë n'gojë atdhenë, lirinë dhe krishtërimin, gjersa ardhi rasa në betejë të Nishit. Lirinë mund ta kishit fituar me trimërinë tuaj nuk i mungojnë burrat, po ju pëlqeu ta prisni nga dora e ime, ndonëse vonë, se kështu ndofta desh vet i madhi Zot. Se është me të vërtetë çudi që trima kryelartë si ju, të rritur në liri, duruat kaq kohë robërin e barbarve, duke pritur të më shikoni një ditë në krye tuaj. Po vallë, a e meritonj këtë titull të bukur të çlironjësit që kini mirësinë të më jipni? Lirinë s'jua solla unë, po e gjeta këtu, në mes tuaj. Posa shkela këmbën këtu, posa dëgjuat emrin, renttë që të gjithë, më dualtë përpara kush e kush më shpejtë, sikur t'ishin ngritur nga varret atërit, vëllezërit, bijtë tuaj, sikur të kishte zbritë nga qielli vetë Perëndia. Më prittë me aq dashuri dhe gëzim, më sualltë aq shërbime të çmuara e pa numër, sa më bëtë më tepër ju robin tuaj sesa unë të lirë ju. Këtë mbretëri, këtë qytet nuk jua dhashë unë, po ju gjeta t'armatosur, lirinë e kishit kudo, në krahërore, në ballë, në shpata e në ushtat; si gardjan besnikë t'emëruar prej tim eti, ja ma vutë mbi krye këtë kunorë, ju ma dhatë në dorë këtë shpatë, ju më bëtë zot të kësaj mbretërije, të cilën ma ruajtët me aq besë, me aqë kujdes, me aq mundime. Shpjermëni tani, me ndihmën e perëndisë, që ta çlirojmë tërë Shqipërinë. Pjesën më të madhe, pothuaj tërë punën, e mbaruat: Kruja dhe tërë krahina e saj u fitua; Dibra dhe Malësitë u bashkuan me ne; anmikut s'i mbeti as emëri, as shënjat në fushat tona; qëndrojnë vetëm fortesat. Kam shpresë t'i marrim edhe këto me hir a me pahir, me dhelpëri a me trimëri, ndonëse garnizonet turke janë më të forta dhe kështjellat janë vendosur si shkëmbenj të ashpër dhe të paafruarshëm. Armiku është i rrethuar, i dëshpëruar, dhe s'i kanë mbetur veçse muret e fortesave. Po për këto do të këshillohemi e do të përfundojmë më nurë kur të vemi në vënt e kur të kemi armët në dorë dhe anmikun përpara, sesa tani për së largu dhe pa ditur se ç'kemi përballë. Do të nisim nga Petrela më parë, jo se kjo është më e lehtë për t'u fituar - përkundër është një fortesë prej natyre dhe ka një garnizon të fortë - po se ndodhet më afër kryeqytetit, dhe jam I sigurt që lajma e mirë e ngjarjeve në Krujë ua ka ngrirë gjakun armiqve. Të tmerruar nga trimërija e juaj dhe nga çkatërrimi I garnizonit të Krujës, ndofta do të na lëshojnë fortesën më të mirë; në mos, po do t'i shtrëngojmë të na e japin me të keq. Një gjë vetëm duhet të keni nër mënt: në mos e marrshim Petrellën, asnjë nga ne s' duhet të kthehet prapë i gjallë. Ngrehni pra flamurin përpara, dhe rrëfehuni burra si ngahera. Perëndia, si gjer tani, ashtu edhe paskëtaj, do të na ndilnmojë dhe do të na nxjerrë faqebardhë. 0 Burrani!" +++ Kujdesja për ushtërin ishte kasaveti ma i madh i Skënderbeut. Ai dijti me përfitue nga eksperjenca e vet pranë Sulltanit, tue krijue nji ushtëri të zgjedhun dhe të përhershme mbas modelit të Jeniçerve. Por ai nuk kishte nevojë me përdorë metodën barbare të grabitjes së djemve të mitun nga gjiu i familjes për me i mbyllë në kazermat, mbasi çdo Shqiptar lakmonte me shërbye si ushtar i përhershëm i prijësit t'adhuruem të kombit. Kjo ushtëri kombtare, që ishte rekrutue mbas listave të hartueme nga Skënderbeu vet, nuk kapërcente të dhjetmijët. N'at kohë nuk kishte as kazerma dhe ushtarët banonin nëpër shtëpijat e tyne. Kur vinte lajmi se nji ushtëri turke po i afrohej kufinit epej kushtrimi nga kështjella e Krujës dhe trimat e Kastriotit vraponin nëpër vendet që iu ishin caktue. Kryetarët e familjeve sunduese shqiptare, që kishin aderue në kombëtare në krye të forcave armate të tyne. Por faktori vendimtar në fitoret e Skënderbeut ishte garda e tij personale, e cila përbahej nga dy a tre mijë kalorës. Kjo ishte e vetëmja armë që mund t'iu bante ballë Turqve, të cilët ishin kalorës të lindun. Tue përdorë taktikën e sulmeve të befta me trimat e hypun në kuaj që shkonin si vetëtima, Skënderbeu shkaktonte rrëmujën dhe panikun në mes të kambsoris anmike, qoftë në marshim e sipër, qoftë kur kishte rrethue nji kështjellë. Në fushë të hapët ai manevronte në mënyrë që me drejtue ushtërin anmike në nji tokë të përshtatun, ku mund t'i vërsulej me kalorësit si shkaba dhe t'i grinte copë-copë. Gjithmonë në ballë të ushtëris gjatë këtyne betejave legjendare, Gjergj Kastrioti korrte fitoren vetëm me prezencën e tij, tue u futë tmerrin ushtarve t'anmikut. Turqët kishin të drejtë me i pasë frikën, mbasi Skënderbeu nuk njifte mëshirë kur ishte tue luftue. Kjo shpjegohet me faktin se anmiku ishte i tillë jo vetëm nga kombsija, por edhe nga feja, dhe kodi moral I Mesjetës nuk u vinte asnji kufizim kristjanve që luftonin kundër muhamedanve. Tue mos lypë nga të tjerët ma shum sesa ishte gadi të bante vet, Skënderbeu adhurohej nga ushtarët e tij, të cilët I bindeshin me nji vetmohim të plotë. Ai vet kujdesej mbas çdo fitoreje që seicili të merrte pjesën që i takonte nga plaçka e zanun prej anmikut. Ai u epte shpërblimin moral, që ishte ma i çmueshëm, atyne oficerve dhe ushtarve që ishin dallue ma tepër për guxim dhe trimni, tue i ftue në tryezën e tij dhe tue pi për shëndetin e tyne. Rrallë iu desht të përdorte autoritetin e tij si kryetar kundrejt misave të paris shqiptare, që luftonin ndën komandën e tij për kauzën kombtare. Ai imponohej gadi gjithnji me forcën e karakterit të tij, me gjykimin e pagabueshëm, me aftësin e tij si mjeshtër në artin e luftës dhe me shembullin që epte, t'ue dalë gjithmonë vet përpara. Por Gjergj Kastrioti nuk përbuzte kurr mendimin e prijësve të tjerë të luftës kombëtare. Para çdo beteje me randësi ai mblidhte këshillin e luftës që përbahej nga gjeneralët e ushtëris dhe pjestarët e Lidhjes Shqiptare dhe vendosnin së bashku planet strategjike mbas nji bisedimi të hapët dhe të imtë. Në rastin e rrethimit të Beratit më 1455, Skënderbeu iu përulë vendimit të shumicës me pranue ofertën për armëpushim të garnizonit turk megjithqë vet ishte i bindun se po bahej nji gabim fatal. Faktet e provuen se kishte pasë të drejtë dhe Skënderbeu e pagoi tue pësue të vetmen disfatë të karrjerës së tij. Fama e Gjergj Kastriotit ishte përhapë në tanë botën Kristiane. Ndërsa mbretën dhe krenë feodal t'Evropës ishin zhytë në grindje dhe rivalitete personale sa mos me pa rrezikun që kërcënonte mbarë Krishtenimin, shum 'njerëz të thjeshtë të atyne viseve ishin enthuzjasmue nga qindresa heroike e Shqiptarve ndën udhëheqjen gjenjale të fatosit kombtar. Shum qytetarë t'Evropës Kristiane, e tue përfshie edhe Anglezë, kishin vrapue në kështjellën e Krujës për të luftue si ushtarë të Gjergj Kastriotit. Nuk asht nji ekzagjerim me thanë se Skënderbeu ishte nga klasa e heronjve legjendar, të cilët penda e Plutarkut i ka ba të pavdekshëm. Kësaj i duhet shtue se Skënderbeu ishte pjestar i fundit i kësaj falange që nuk dinte se ç'asht frika dhe që jetonte për të luftue për idealin e liris dhe të mirën e nji populli që e kishte zgjedhë si prijës. Merita e tij ma e madhe asht se ai jetoi në praku i shoqnis moderne dhe se u frymzue nga feja kristiane. Gjatë nji çerek shekull, ai luftoi për të mos lanë që Shqipnija dhe Gadishulli Balkanik të ckeputeshin nga vathi I qytetnimit perendimor per disa shekuj. Triumfi I Fundit dhe Vdekja e Skenderbeu’t Sulltan Murati i II vdiq nji mot mbas orvatjes së tij me zaptue Krujën dhe në fronin e Perandoris hypi Sulltan Mehmet I 11. Si nji djalosh njizet vjeçar Mehmeti i nuk kishte shoqnue të jatin në speditën kundër Shqipnis dhe kishte vuejtë në sedrën e tij nga disfata. Kujtimin e ritiratës nga Shqipnija Mehmeti i II e kishte në zemër si plagë dhe nuk duronte që Gjergj Kastrioti të nderohej si gjenerali ma i madh i botës Kristiane, i cili kishte thye Turqët në luftë, tue prishë kësisoj famën e tyne si nji popull luftëtar që nuk dinte deri atëhere se ç'domethanë me humbë nji betejë. Përveç kësaj, Shqipnija e pamvarun ishte nji pengesë e padurueshme për ambicjen e tij me zaptue Romën dhe me e proklamue kryeqytet të Perandoris otomane. Sulmin e parë Sulltan Mehmeti e drejtoi kundër Stambollit, të cilin e zaptoi me 1453. Kur u përhap lajmi se kryeqyteti lavdiplotë i Perandoris Bizantine u shkel nga Turqët, nji valë tmerri dhe pikëllinu shpërtheu nëpër Evropën. Bota Kristiane priste me ankth në zemër se ku do të ndalej hovi i këtij rrebeshi që kërcënonte me perla qytetnimin perëndimuer. Skënderbeu me nji grusht trimash Shqiptar kishte mbet si I vetmi prijës Kristian i Evropës lindore që nuk kishte lëshue armët. Prej vitit 1455 e deri më 1462, Sulltan Mehmeti dërgoi njimbasnji disa armata turke ndën komandën e gjeneralëve të tij ma të mire për të zaptue Shqipnin. Skënderbeu nuk I la as t'i afroheshin Krujës, por i shpartalloi të gjttha në luginat dhe rrypinat në mes të Dibrës dhe Ohrit. Ndërsa presjoni i Turqve bahej gjithnji ma i randë me u përballue, Skënderbeu kishte ra në hall edhe nga intrigat dhe manevrat e Venedikut. Logjikisht, Republika e Shën-Markut duhej të formonte nji front të përbashkët me mbretin e Shqiptarve, mbasi Turqët sigurisht do të vërsuleshin kundër saj ditën që të kishin shtië Krujën në dorë. Kurse Skënderbeu u shtrëngue ta detyronte Venedikun me lidhë nji aleancë me të, tue krijue përshtypjen sikur kishte ba paqe me Sulltanin. Më 1463 Mehmeti i II kishte fillue nji fushatë kundër Bosnjës në krye të ushtëris së tij. Lidhja Shqiptare vendosi me i dhanë fund luftës kundër Turqve tue nënshkrue më Sulltanin nji paqe fiktive me kushte që nuk dihen. Por, njikohësisht Skënderbeu lajmëroi Papën se ishte gadi me rifillue luftën kurdoherë që ta shifte të nevojshme. Venedikasit u alarmuen dhe aleanca e tyne me Gjergj Kastriotin u nënshkrue po at vit. Në bazë të këtij traktati Skënderbeu u angazhue t'i shpallte luftë Turqis, ndërsa Venediku u zotue t'i jepte nji ndihmë të përshtatun. Nji kontigjent venecjan I përbamë nga 1300 ushtarë dhe kalorës u dërgue në Shqipni bashkë me 2000 dukatë për të mbulue shpenximet e luftës. Djali I Skënderbeut, Gjon Kastrioti, muer privilegjin e trashëguem të nji qytetari të Venedikut dhe u ba antar i Këshillit të Madh të paris venecjane. Fill mbas nënshkrimit të marrëveshjes në mes të Venedikut dhe Skënderbeut, Papa Piu i II u bani nji thirrje të gjith Kristianve me marrë kryqin kundër Turqve. Mjerisht apeli i tij ra në veshë të shurdhën. Dukej sikur asnjeri nuk ishte I interesuem me mbrojtë Krishtenimin. Deri edhe Ferdinandi i Napolit, për të cilin Gjergj Kastrioti shkoi vet me luftue, nuk muer pjesë në Kryqzatë. Piu i II, tue vue gjith besimin e tij ne Skënderbeun dhe në mbretin e Hungaris Mathias Korvin, u nis për në Ragusë që ishte caktue si piknisja e shefave kristian për të lançue Kryqzatën. Fati i zi e deshi që ai të vdiste rrugës dhe, bashkë me të, u varros shpresa e fundit e nji fronti të përbashkët kundër anmikut otoman. 1 goditun deri në thelbin e zemrës nga kjo vdekje e papritun, Skënderbeu ndaloi menjiherë pregatitjet për me shkue në Raguzë. Por ai i kishte shpallë luftë Sulltanit të nesërmen e ditës kur Papa bani thirrje për Kryqzatën kundër Turqve. Kështu që Shqipnija kishte ngelë vetëm përballë sunduesit otoman të ndezun pishë, tue pasë si aleatë Venedikun, që pak mund t'i besohej. Pa bjerrun kohë, Sulltan Mehmeti nisi Ballaban Pashën në krye të ushtëris turke për të shembë reduktin e fundit të rezistencës kristiane në kët anë të Andriatikut. Ballaban Pasha ishte nji renegat* Shqiptar, i cili e njifte taktikën luftarake të Skënderbeut dhe reflekset* e tij në sheshin e betejës. Nji dyluftim për vdekje në mes të këtyne dy prijësve vazhdoi katër vjet pa nji fitore të plotë për asnjanën palë. Ishte pikërisht gjatë fushatës së pare kundër Ballaban Pashës që Skënderbeu muer varrën e parë dhe të vetme. Të dy ushtërit ishin perleshë afër kështjellës së Stefigradit. Skënderbeu si gjithmonë iu printe trimave Shqiptarë atje ku lozej fati I luftës. Kali i tij u plagos randë dhe heroj kombëtar u përplas në tokë dhe vrau supin tue u përpjekë mbas cungut të nji peme. Për nji minutë i ra të fikët nga dhimbja e madhe. Roja e tij e rrethoi nga çdo anë, ndërsa Turqët sulmonin me rrëmbim. Me nji përpjekje gadi mbinjerzore luani I Arbnis u çue në kambë, hypi mbi nji kale tjetër dhe u vërsul kundër anmikut të mahnitun dhe të tmerruem. Në ndeshjen e dytë me Ballaban Pashën, Turqët zunë rob disa nga gjeneralët ma të mirë të Skënderbeut, ndër të cilët edhe vet Moisiun e Dibrës. Me urdhën të Sulltanit ata pësuen nji vdekje të llahtarshme tue iu rrjepë lëkura për së gjalli. Mbarë kombi shqiptar i vajtoi si martirë të atdheut. Në betejat e mapastajme, Shqiptarët e xhindosun nga zemrimi, nuk lanë ma gjallë asnji Turk që ra në duert e tyne. Sulltan Mehmetin, që kishte zaptue Stambollin, nuk e nxinte ma vendi. Ai u nis vet në krye të nji ushtërije prej 200.000 vetësh për me i dhanë nji mësim të fundit këtij kombi të vogël që nuk ndigjonte me iu përulë. Sa muer lajmin, Gjergj Kastrioti vrapoi për me u kapë me fuqin invaduese sa ma larg kah lindja. Mbrojtja e kështjellës së Krujës i ishte besue Tanush Topijës. Me gjith pengesat që I vuni fuqija e lehtë shetitëse e Skënderbeut, ushtërija turke mërrijti para mureve të Krujës dhe topat filluen me vjellë gjylet e tyne prej guri. Mbrojtësit e fortesës simbolike nuk i tronditën topat dhe as që I tërhoqi ari i Sulltanit. Ky i fundit, tue pa se fitorja nuk ishte as për sot, as për nesër, u largue nga Shqipnija tue lanë Ballaban Pashën me vazhdue rrethimin e Krujës. Ai kuptoi nji gja: me mundë Shqiptarët nuk ishte punë aq e lehtë sa me zaptue Stambollin, prandaj u kthye në kryqytetin e tij për të pregatitë nji speditë në shkallë edhe ma të gjanë. Po në at kohë, Skënderbeut nuk i kishte mbetë ma veçse trimnija dhe vullneti mos me u përulë derisa kishte fuqi të luftonte. 1 dishpruem nga apathija dhe verbnimi që mbretnonin në botën Kristiane, ai u vesh si ushtar i thjeshtë dhe shkoi vetëm në Romë për me kërkue ndihmë. Peshkopë dhe Kardinalë duelën me e pritë dhe nji turmë e madhe Romakësh e brohoriti me enthuzjasmë. Në nji ceremoni të shkëlqyeshme që u mbajtë në Bazilikën e Shën-Pjetrit, Papa Piu i n i dha me dorë të vet nji shpatë nderi dhe nji qylahe të bekueme. Por si ndihmë financjare për të vazhdue luftën, u mblodhën vetëm 7000 dukatë. Prej Rome, Gjergj Kastrioti shkoi në Napoli, ku mbreti i dha nji shumë të hollash dhe, aq sa kishte, armë dhe pajime lufte. Ndërkaq, rrethimi i Krujës vazhdonte dhe gjëndja e të rrethuemve ishte ba e padurueshme. Skënderbeu porsa u kthye në atdhe nxuer shpatën dhe u turr kundër anmikut nga malet përmbi Krujën që mbajnë sot emnin e tij. Ballaban Pasha u zue në pritë dhe vdiq nga plagët që muer n'atë ndeshje. Armata turke mbeti pa udhëheqës dhe u shkatërrue. Shumica e ushtarve të Sulltanit u vranë dhe fare pak muejtën me dalë gjallë nga Shqipnija. Shqiptarët nuk patën kohë me marrë frymë, kur nji tjetër ushtëri turke u çfaq përsëri para mureve të Krujës. Por edhe kët herë fortesa legjendare nuk u dorzue. Sulltani i tërbuem i dha urdhën ushtëris me djegë e shkretue viset e Shqipnis ku arrinte dora e saj. Por falangat e vetëtimta të Gjergj Kastriotit e ndoqën anmikun kamba-kambës tue ba kërdin në radhët e tij. Mbas dy javë që kaluen me plaçkitje dhe shfarime, Turqët me Sulltanin në krye u kthyen në Stamboll të brengosun nga pikëllimi i disfatës. Ky ishte triumfi i fundit i Skënderbeut. Nji mot ma vonë, me 17 Kallnuer 1468, heroi i ynë kombëtar, që kishte dalë I pacënuem nga gjith ato beteja, u mposhtë nga nji ethe e mallkueme që nuk i gjindej dermani. Ai kishte shkue në Llesh me kryesue nji kuvënd të Lidhjes Shqiptare për të shestue plane që të nxirrej anmiku prej Shqipnis. Prijësi i pazëvëndësueshëm la kët botë para se Kuvendi të merrte ndonji vendim. Akti i tretë i tragjedisë shqiptare u luejtë pa të, dhe epilogu ishte ai që mund të pritej. Gjergj Kastrioti u varros në Kathedralen e Shën Kollit në Llesh, të cilën e kishte rindërtue pak vjet ma parë. Kombi shqiptar derdhi lotët çurk, tue vajtue mbretin e adhuruem që i kishte shërbye gjatë nji çerek shekullin si mburojë e pathyeshme, dhe që kishte fitue respekt dhe admirim në çdo skaj t'Evropës me fitoret e tij të habitëshme që dukeshin gadi si nji mrekulli e Zotit. Nji gojdhanë thotë se Sulltani Mehmeti i 11, kur muer lajmin e vdekjes së fatosit shqiptar bërtiti: "Mjer Krishtënimi që ka bjerrë shpatën dhe mburojën e tij. Tash, ma në fund, Evropëa dhe Azija janë për mue. Ruejna Zot që të kemi anmik nji tjetër luan si ai". Dhjetë vjet mbas vdekjes së Skënderbeut, Turqët hynë në Llesh, çelën varrin e tij dhe bane hajmali me copa nga eshtnat e tij, tue besue se nuk do t'i vriste as shpata, as shigjeta, mbasi ishte përhapë kudo besimi se ai vet nuk mund të vritej nga nji armë e dorës së njeriut. Kjo asht aq e vërtetë saqë, pak kohë mbas vdekjes së Skënderbeut, nji ushtëri turke që ishte tue invadue krahinat e Shkodrës, muer arratin në panik e sipër kur u përhapë lajnu se Skënderbeu po iu printe Shqiptarve. Donika dhe Gjon kastrioti shkuen në Napoli. Për dhjetë vjetë të tjerë flamuri me shkabën dykrenore valoi mbi kështjellën e Krujës. Mbrojtjen e siguronin trimat Shqiptarë ndën Lek Dukagjinin dhe nji kontigjent venecjan ndën komandën e Kontarinit. Fortesa krenare e Gjergj Kastriotit ra në duert e Turqve me 16 Qershuer 1478 mbas nji rrethimi të gjatë që kërcënonte me shfarue banorët nga urija dhe lëngatat, ndërsa Kontarini ishte vra dhe Lek Dukagjini kishte zanë shtratin, I pazoti me lëvizë. Me gjith premtinun solemn të Sulltan Mehmetit me shpëtue jetën e trimave shqiptarë, asnji burrë nuk mbet gjallë dhe gratë dhe fëmijt u zvarrisen në skllavëri. Ky ishte fundi tragjik i luftës epike që heroi legjendar i Shqiptarve bani për nji çerek shekulli kundër invazionit otoman. Fjalën e fundit mbi vëndin e Skënderbeut e kanë thanë dy Papë, Kalikst i III dhe Piu i II, dhe verdiktin e tyne e ka konfirmue historija. Piu i II shkruen kështu në Komentarët e tij: "Ai kaloi gadi gjith jetën e tij tue luftue për kauzën Kristjane. Asht zor me gjetë nji prijës Kryqzate që mund të krahasohet me të". Papa Kalikst I II ka përmbledhë me kët fjali të goditun randësinë historike të luftës së Skënderbeut: "Si nji pendë e patundëshme, ai ndaloi furin e sulmeve turke dhe I pengoi të zaptonin Evropën Kristjane". Mandej e tanë Evropa shprehu admirimin e saj me nji rast ose me nji tjetër edhe për disa shekuj me radhë. Në librin e lutjeve të Mbretneshës Elizabeth të Anglis botue më 1559, dita e vdekjes së Skënderbeut mban kët shënim: "17 Kallnuer. Si sot vdiq princi i mire Skënderbeu, Mbret i Epirit dhe shfarues I Turqve". Më 1597, fisniku francez Jacques de Lavardin (Zhak dë Lavardin) shkroi biografin e plotë të Skënderbeut. Vepra e tij, bazue kryesisht në Barletin, asht frymëzue nga dashurija dhe admirimi i kulluet për heroin tonë kombëtar. Në Parathanjen e tij, Lavardini i drejtohet aristokracis franceze me kto fjalë: "Kjo asht jeta e Gjergj Kastriotit, i quejtun Skënderbe nga Turqët, Mbreti i Shqiptarve, emni i pavdekshëm I të cilit meriton pa fjalë të përmendet në tempullin e Kujtimit". Vepra e Lavardinit inspiroi poetin francez Ronsard me shkruejtë nji vjershë kushtue Skënderbeut. Mbasi kujton ngadhnjimet e lashta të Epirit, poeti vazhdon: "... Dhe Skmderbeu mundës i Skithve Që prej gjith Azis, Ungjillin kanë dëbue O ti, nder i këtij shekulli Oshqipiar i shënuem prej Fatit Dora jote mundi Turcjët njizet e dy herë Shtine tmerrin në rradhët e tyne, I bane me lanë eshtnat në muret e Kështjellës. Por ti do të kishe vdekë, i harruem nga njerzimi, Sikur përpjekja e devotëshme e të ditunit Lavardin Të mos kishte përjetësue betejat e tua..." Sir William Temple, burrë shteti dhe shkrimtar politik anglez i shekullit të XVII, e ven Gjergj Kastriotin në rradhën e prijësve luftarak dhe Perandorve luftëtar ma të mëdhenj të historis. Në nji vepër mbi Virtytet Heroike, ai shkruen: "Gjergj Kastrioti, Princi i Epirit, i njoftun zakonisht me emnin Skënderbe, si dhe Hunjadi, nënmbret i Hungaris, janë dy gjenerala ngadhnjimtarë dhe burra me karakter të naltë që luftuen sa qenë gjallë si çempjonë të Krishtenimit. Ata ishin ba tmerri i Turqve dhe, tue pasë vetëm nji fuqi të vogël ushtarake, u banë ballë me sukses për kaq vjet sulmeve të përsëritun të gjith ushtëris otomane". Voltaire shkrojti më 1754: "Sikur Perandorët e Bizantit të kishin qenë si Skënderbeu, Perandorija Romake e Lindjes nuk do t'ishte çdukë". Gjenerali kanadez VVolfe, nji ekspert mbi historin e luftrave shkrojti me 1756: "Skënderbeu ua kalon të gjith prijësve ushtarakë të lashtë dhe modernë si udhëheqës i nji armate të vogël defensive". Historiani i famshëm Eduard Gibbon që ka shkruejtë veprën klasike mbi "Dekadencën dhe Çdukjen e Perandoris Romake" dënon Skënderbeun pse dezertoi Sulltanin, mohoi fen muhamedane dhe I bani luftë bamirësit të tij. Ai e gjykon Skënderbeun mbas parimeve morale të shekullit të XVIII, tue harrue se tre shekuj ma parë bahej nji luftë për vdekje në mes të dy koncepteve* të papajtueshëm moraliteti dhe marrëdhaniesh njerzore. Me kto mëndje ai duhet të kishte denue gjithashtu edhe mbretin Vladislav të IV të Polonis dhe Hungaris, i cili shkeli, ndën nxitjen e Nuncit papal Kardinal Cesarini, armëpushimin prej dhjetë vjetësh që kishte nënshkrue me Sulltanin më 1444 në qytetin Szegedin. Në ditët tona, Peshkopi Fan Noli asht mundue të çmojë rolin e Skënderbeut me kriterin objektiv të historianit dhe herë-herë, tue u çveshun krejt prej ngroftësis së ndjenjës patriotike. Ai e përfundon kështu librin e tij: "Skënderbeu bani për 25 vjet nji luftë të mraparojes së Krishtënimit dhe kësisoj ia prishi planet Muratit dhe sidomos Mehmetit të II me organizue speditën kundër Romës. Dihet si fakt se më 1489, domethanë nji mot para se të vdiste, Sulltan Mehmeti kishte lançue fushatën e Italis, tue shkelë kambë në Otranto. Por mbas vdekjes së tij erdhë në fuqi Sulltan Bajazidi, i cili nuk çante kryet për zaptime tokash. Suksesori* i tij Sulltan Selimi drejtoi ushtërin kah lindja dhe Evropa Perëndimore shpëtoi nga rreziku I invazjonit otoman".1 Historianët modernë e çmojnë Skënderbeun si nji nga shefat ushtarak ma të mëdhenj të gjithë kohëve. Ata e njofin se mbreti i Shqiptarve mbet vetëm për me përballue fuqin kolosale të Sulltanit dhe se bani të pavdekshëm emnin e Krujës, tue detyrue Sulltan Mehmetin e II me u kthye mbrapa dy herë mbas disfatave që pësoi nga dora e Skënderbeut. o burr tashti avash cik == A ka pas Serb në kohën e Skenderbeut a? == Shakat anas por me të vërtet a ka pas Serbë në kohën e Skenderbeut apo janë merren Serbët si trashëgimtarë të fisefe të ndryshme ballkanike. Po menojë përmenet Rashka, Zeta etj sot për sot sa po shohë Serbt kanë punu që të paraqiten si trashëgimtar të tyne. A janë ata trashgimtar të tyne? une di që sipas mitologjisë tyne jonë po shkencëtarisht a janë ata trashëgimtar nuk e di. Mundem me marrë me mend se qysh shkojin punt e kishes, kisha Serbe me marrë si të themë zotrimin mbi ato krahina po e kam vështirë të dallojë se ku po nisë dhe ku po përfundonë funksioni i kishës. Nashta duket qesharake (nashta jomë tru viq) po historianët flasin gjithmon së paku dy dimesione. Po flasë për atë që më ka ra t vrej si njeri i zakonëshem. Shembull: Historiani neser do të thoshte se # Amerika e ka pas në kontroll Irakun që nga viti bla... # Iraku ëshë pjesë e Amerikës (de facto, de juro apet nuk po kuptohet asgjë) # Iraku është vend islamik (pohim i saktë aty ka musliman po nuk lë të kuptosh asgjë sepse) # Iraku është vend krishter (pohim i saktë aty ka katolikë po lë të kuptosh) Sa vite (gjenerata) apo çka duhet të kalojë në raste të ngjashme që të thuhet se Iraku është Amerikan? Çysh po thojim na se Kosova është shqiptare e Serbët Kosova është serbe. Çka duhet të ndodhë për të mund të përkufizimi? Une e di që kurgjo nuk di. Po edhe qaqë e qartë ardhja e sllavëve në ballkan nuk oshtë. Ju thoni oshtë (keni të drejt) e une thomë se nuk oshtë (kam të drejt). Apet dy dimensione? Une nuk e di si e shpjegon tezen tënde por e i se krejt ka po lexojë po shkrujin për ndodhitë dhe lëvizjet e ushtarakëve, fisnikëve dhe ndëro popujve e masanej po i mledhin, pjestojin, ... e po vijin deri te një përkufizim. Nuk jomë historian por e pëlqejë Fizikën (deri klasen e tetë mjaftonë për bazat e studimit të natyrës) dhe aty ka ligje të studimit. Janë masat edhe njësitë. E koftë se historianët tonë nuk janë në gjendje ta shpjegojnë e ligje të historisë që kuptohen nga populli e bajshin meshnet se krejt po shkrujin qishtu nëpër fleta anglisht e na nuk po i dijim ligjet themelor të studimit të historis sepse historianët tanë po na kallxojin histori pa na spjegu rregullat (ligjet e studimit) e historisë. Mos na tregoni historin por rregullat e studimit dhe ne e studiojim vetë (nuk ma merr mendja se duhet kryer fakultete për rregullat themelore). Planprogramet mësimore ju bijin shkurt se me siguri i kisha mbajt mend sikur që i kam mbajt mend ligjet temelore të lëndve tjera. Nisja qe ku e ki [[Historia]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 24 Shtator 2006 10:51 (UTC) Upss!! Ku oshtë dallimi Prallë-Histori. (Të lutem mos ma trego prallen e fakteve por faktet (ligjet)) == Xhelal Ferizi? == Kush eshte ky? Ku punon dhe pse mund te quhet specialist ne histori? dhe ne vecanti per periudhen e Skenderbeut?[[Përdoruesi:129.240.157.90|129.240.157.90]] 24 Shtator 2006 11:53 (UTC) == Në Wiki ka diskutime dhe nuk ka debate == z.Fatos Daci, botuesi i gazetës Dibra, mendon se Gjergj Kastrioti u lind në [[Dibra|Dibër]], më [[6 maj]] [[1405]]. Ai argumenton kështu në një artikull në gazetën [[Shekulli]], të datës [[22 korrik]] [[2006]]. Debatit interesant në Kontaktin e Shekullit, unë i bashkangjis këto fakte në mbështetje të tezës se Skënderbeu është nga Dibra.... Është fakt historik se Skënderbeu u kthye në [[Shqipëria|Shqipëri]] nga [[Beteja e Nishit]], më [[3 nëntor]] [[1443]] dhe me [[10 nëntor]] [[1443]] mbërriti në Dibër.... Ja si e shpjegon [[Marin Barleti]] ardhjen e Skënderbeut nga [[Nishi]]: “dhe në fshehtësinë më të madhe (pasi braktisi fushëbetejën e Nishit, më 3 nëntor 1443) në të shtatën ditë arriti në Dibër”, se “atë vend e njihte dhe e donte shumë Skënderbeu, për besnikëritë dhe trimëritë e shumta dhe të shënuara që banorët kishin treguar për hir të mbretërisë së t’et, [[Gjon Kastrioti|Gjonit]], kur atij i binte në qafë otomani”, prandaj “pothuaj e gjithë rinia, sikur të mos kujdesej për gjë tjetër, i kishte rrëmbyer armët dhe po i shkonte pas Skënderbeut dhe e quajtën shpëtimtar të tyre”. Sipas këtij burimi, Gjoni kishte jetuar dhe kishte luftuar së bashku me dibranët dhe jo me të tjerë. *** [[Fjalori Enciklopedik Shqiptar]], botim i [[Akademia e Shkencave|Akademisë së Shkencave të RPSSH]], veçmas [[Aleks Buda]]: “Më vonë (Kastriotët e [[Hasi|Hasit]] – F.D.) i shtrinë zotërimet drejt Jugut, ku [[Pal Kastrioti]], gjyshi i Skënderbeut, zotëronte fshatrat [[Sinë]] dhe [[Gardhi i Poshtëm]] dhe mandej dy Dibrat”. Pra, në këtë kohë [[Mati]] nuk ishte zotërim i tyre, se Mati është bërë vonë pjesë e principatës së Kastriotëve... [[Gjon Muzaka]], mik dhe bashkëluftëtar i Skënderbeut, në kujtimet e tij, shpjegon bindshëm se Gjon Kastrioti kishte pasur zotërime të tij vetëm Sinën dhe Gardhin dhe se aty e askund tjetër, lindi Skënderbeu: “Ta dini, se zoti i gjyshit Skënderbej quhej Pal Kastrioti, i cili nuk kishte zotërime të tjera veç Sinës e Gardhin dhe prej tij lindi Gjon Kastrioti dhe prej tij, zoti Skënderbej”. Edhe [[Haki Stërmilli]], për historinë e Kastriotëve rreshton gjithë ato argumente bindëse, përse Skënderbeu ishte dibran: [[Kristo Frashëri]]: “Në vitet e para të shekullit XV”: “Duket, se familja e Gjon Kastriotit banonte herë në [[Kastrioti|Kastriot]] e herë në Sinë”, pra në periferi të [[Peshkopia|Peshkopisë]] së sotme. Përsëri, humanisti shkodran, Marin Barleti, thotë se: "jo vetëm Skënderbeu, kur u kthye nga Nishi, në Dibër, i njihte dibranët, por edhe dibranët e njihnin Skënderbeun. Prandaj ai u kthye në Dibër pa luftë, si në shtëpinë e tij dhe qysh të nesërmen, në mëngjes, ai u shoqërua nga qindra dibranë për të marrë me dredhi Krujën”. [[Haziz Ndreu]], studiuesi dhe mbrojtësi fanatik i idesë, se Skënderbeu pa asnjë dyshim është dibran, në librin e tij [[Dibra në udhën e historisë]], shkruan: “I ati i Gjergjit, Gjon Kastrioti, doli më vonë nga Sina dhe u vendos në Kastriot, ku i kishte mundësitë për t'u zgjeruar më shumë me zotërimet e tij. Në krye të fushës së Kastriotit, ndërtoi kullën që përmendëm më sipër. Si më i aftë, Gjoni filloi menjëherë të fusë në dorë tokat përreth, të zgjerojë pronat e tij, ndërsa familjen vazhdonte ta mbante në Sinë. Më vonë, ashtu siç thuhet edhe në histori, ai e shtriu sundimin e tij në krahinën e Dibrës, pastaj edhe në atë të Matit”. Studiuesi [[Rakip Sinani]]: “Princi, Gjon Kastrioti, kishte shtëpi banimi në Sinë, kullë në Kastriot dhe vendbanim në [[Kështjella e Varoshit|kështjellën e Varoshit]], të [[Guri i Bardhë|Gurit të Bardhë]] dhe në [[Kruja|Krujë]]”. [[Flamur Hadri]], [[Prishtina|Prishtinë]]: “Pikërisht, në lagjen [[Shërgjerth]] të fshatit Sinë, lindi më [[1405]] Gjergj Kastrioti Skënderbeu, i cili sipas traditës popullore, u rrit në lagjen [[Çeliasë]] të fshatit Kastriot”. *** Po, kur është shfaqur vendbanimi qytet-kalaja KASTRIOT në Dibër? Të gjithë të tjerët e dinë, që [[Kastrioti]] ekziston (në dokumente) që nga [[shekulli XIII]]. [[Fjalori Enciklopedik Shqiptar]] (botim i Akademisë së Shkencave të Republikës Shqipërisë, viti [[1985]], thotë në mënyrë të prerë, se Kastrioti “në shekullin XIII ishte pronë e Kastriotëve” (zëri “Kastrioti”, fq. 460). Kastriotët u quajtën Kastriotë dhe nuk u quajtën as matjanë, as shtjefnarë. Gjon Kastrioti, thirrej [[Gjon Dibrani]] (dhe nuk thirrej në asnjë rast Gjon Matjani a Gjon Mazrek Hasjani. Prof. [[Kristo Frashëri]], dëshmon se Gjon Kastrioti thirrej Gjon Dibrani, kur shkruan se: “bashkëkohësi i Heroit, R.Volaterrano, e quan të jatin e Skënderbeut, [[Gjon Dibra]] ose Gjon Dibrani”. ([[Flamur Hadri]]-[[Prishtina|Prishtinë]]: “Historia Shqiptare mbi personalitetin e Skënderbeut”, [[Studime Historike]] nr.1, fq.126) Kastriotët janë të pranishëm në Dibër, gjegjësisht në Sinë, që më përpara vitit [[1467]] dhe këtu gjenden të paktën 8 breza, në një hark kohor prej 250 vjetësh… Gjithashtu, [[Hahn]] në librin “[[Udhëtim nëpër viset e Drinit e të Vardarit]]”, në faqen 53, paragrafi I, rreshtat 18,19 e 20, shkruan: “...gjyshi i Skënderbeut, nga ana e familjes së tij, zotëronte në [[Mati|Mat]], vetëm dy fshatra, të cilat quheshin [[Sinja]] dhe [[Gardhi i Poshtëm]] ([[Gardi Poschtere]])”. Si i pari dhe i dyti, thonë ekzaktësisht fshatrat që zotëronin Kastriotët, por gabojnë kur përcaktojnë vendin se ku ndodhen vërtet ata. *** Ja dhe një argument tjetër, ku toponomastika vërteton lidhjet e Kastriotëve me Dibrën: Fshati Kastriot ndodhet 8 km në verilindje të qytetit të [[Peshkopia|Peshkopisë]]. Ndërsa qytet-kalaja e Kastriotit, ndodhet në verilindje të [[Fusha e Kastriotit|Fushës së Kastriotit]], në dy anët e përroit e deri ku mbaron lugina, te mëhalla e [[Përgjegji]]t të sotëm dhe kishte dy mëhallë: [[Çeliasë]] në të djathtë e tjetra në të majtë, ku edhe sot ka themele muresh që quhen “Nures e Troja” ([[Haziz Ndreu]]: "[[Dibra në udhën e historisë]]", fq. 10). Këtu gjendet edhe vendi që vendësit e thërrasin asaj dite e sot, “[[Kulla e Gjonit]]”. Rreth 20 metra më larg, gjendet një arë rreth tri dynym tokë, që quhet “[[Ograja e Gjonit]]”. Ngjitur me kullën, në anën veriperëndimore, është “[[Kopshti i Gjonit]]”. Në mes të tij, është “[[Pusi i Gjonit]]”. Ndërsa, rreth 400 metra më larg, është [[kisha e Kastriotit]]. ([[Haziz Ndreu]]: po aty). Karshi Kastriotit, në të majtë të [[Drini|Drinit]], rreth 6 km, ndodhet sot [[Sina e Poshtme]] dhe 2 km më larg, katundi [[Sinë e Sipërme]]. Në [[Jug]] të dy Sinave, jo më larg se 4 km prej tyre, përmenden vendet [[Gardhi i Poshtëm]] dhe [[Gardhi i Epërm]], ndërsa 6 km në veri të tyre, ndodhet [[Çidhna e Poshtme]]. Këto i ndan [[Lumi i Setës]]. Në mes të Çidhnës dhe dy Sinave, jo më shumë se 5 km në mes të [[Runja|Runjës]], [[Gur-Lura|Gur-Lurës]] dhe [[Maja e Pllanës së Sinës|Majës së Pllajës së Sinës]], mes grykash e thepinash, ngrihet një shkëmb, i padukshëm nga larg, ku ndodhet [[Kalaja e Çidhnës]]. Kjo lidhej me [[Stelushi|Stelushin]], me një rrugë të fshehtë. Rreth kalasë ndodhet [[Kroi i Skënderbeut]], [[Kodra e Topit]] etj. (H. Ndreu - i cituar më parë, fq.10-11) A ka ndokund tjetër brenda kufijve etnikë, një ansambël më të përkryer toponimastik sesa ky; gjithçka brenda një trekëndëshi me brinjë jo më të mëdha se 5 km, ku të jenë gërshetuar organikisht vendqëndresat luftarake, vendndejtjet; kopshti, ara, kroi, pusi, kisha, kalaja dhe të gjitha të lidhura me emrin e Skënderbeut dhe të Kastriotëve. *** Gjergj Kastrioti, ka lindur në Kastriot, në kullën e Gjonit. Dhe, për mua, Gjergj Kastrioti ka lindur më [[6 maj]] [[1405]], atë ditë që shumë treva shqiptare, ndër to, aq më shumë malësi si [[Lura]], [[Çidhna]] e [[Malet e Dibrës]], e festojnë si [[Dita e Shëngjergjit|Ditën e Shëngjergjit]]. Madje, Lura e quan edhe [[Shëngjergji i Skënderbeut|Shëngjergjin e Skënderbeut]]. Unë shpreh habi, sesi deri më sot asnjë studiues, vendas apo i huaj, ndërsa kanë bërë lloj-lloj sajesash për bashkëngjitje, apo shqitje fjalësh, madje disa herë dhe të çuditshme dhe të papranueshme, kurrë nuk kanë thënë se Shëngjergji është [[Festa e Gëzimit të Madh]], e lindjes së Gjergj Kastriotit. Shumëkush Shëngjergjin e lidh me një festë me origjinë fetare, duke thënë se [[Shëngjergji]] qenka festa e një shënjti të krishterë. Jo. Po të analizosh vetëm ritet që zbatohen ndër shekuj për këtë festë, arrin në konkluzionin që Dita e Shëngjergjit nuk ka karakter fetar. Gjatë kësaj dite, askund, në [[Xhamia|xhami]] apo në [[Kisha|kishë]], nuk zhvillohen [[rite]] e [[ceremoni]] fetare, siç ndodh në ditë të shënuara fetare të tjera si, [[Dita e Bajramit|Ditën e Bajramit]], të [[Krishtlindjet|Krishtlindjeve]] apo të [[Pashkët|Pashkëve]]. Zakonisht, në këtë ditë të shënuar bëhen vetëm lojëra të ndryshme popullore, që në ndonjë krahinë si, në [[Kala të Dodës]], kjo lojë zhvillohet në formë beteje ushtarake, kur djemtë e një fshati u bëjnë karshillëk djemve të një fshati tjetër dhe ndeshen me gurë, të cilët i hedhin larg me [[hobe|bahe]] të bëra prej tyre me penj [[leshi]]. Në ditën e Shëngjergjit, njerëzit ngrihen më herët se ditët e tjera, ndezin zjarre të mëdha (mënyra këto tradicionale të shprehjes së gëzimit, sepse asokohe njerëzit nuk kishin as pushkë e as top, nuk kishin as fishekzjarre). Në Ditën e Shëngjergjit, tundin qumështin më të parë dhe sa më herët, etj. Gjithashtu, [[Dita e Shëngjergjit]] nuk koincidon me asnjë riciklim natyror, siç ndodh me [[Dita e Verës|Ditën e Verës]], me [[Dita e Sulltan Novruzit|Ditën e Sulltan Novruzit]] apo të [[Shënmitri|Shëmitrit]], etj. Pra, ky Shëngjergji ynë, nuk është as Shëngjergj fetar e as Shëngjergj natyror. Atëherë, me siguri, mbetet ditë e shënuar e për një figurë të madhe, siç është Skënderbeu. == Botohet libri më i fundit "Skënderbeu i vërtetë" nga z. Fatos Daci == Së fundi, sot me datë 21 mars 2009 është botuar libri më i fundit mbi Heroin Kombëtar nga Fatos Daci "Skënderbeu i vërtetë" (2009), një studim dhe analizë historike, që fokusohet sidomos mbi vendlindjen, origjinën apo datëlindjen e Gjergj Kastriotit, duke kritikuar një diversitet të paqëndrueshën hipotezash mbi këto fakte e duke i qartësuar ato. Shih: [[Veprat_kushtuar_Sk%C3%ABnderbeut]] == Shqipëri apo Arbëri? == Ashtu siç tregon historia, fjala Shqipëri krijohet pas Gjergj Kastriotit. Pra nuk mund të thuhet ai u kthye në Shqipëri, por u kthye në Arbëri. Mendoj se fillimi i artikullit ka disa probleme mbi këtë çështje. Do ishte më mirë të përdorej fjala Arbëri, sesa Shqipëri. Çeshtja pse i mbajti briret e dhise si sombol ne perkrenare qe lidhet me betejen e pershkruar ne artikull (dhite me pishtare te ndezur) duhet te rishqyrtohet, sepse eshte qesharake, por edhe pasiqe simboli "briret e dhise" eshte bartur ne perkrenare EDHE PARA SKENDERBEUT. marim nje si skifter te forte💜 marim njek si krenarija jone marim nje si endrat marim nje si nata e erret marim nje si dielli i nehte marim nje era e ftohte marim nje si rete e errta I shtojme nje ne fund dhe ja ku del madheshtori SKENDERBE == Titërim i Gabuar == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Titulli i artikullit biografik të një personi, figure të rëndësishme kombëtare shqiptare, i bazuar në tituj ushtarakë, grada apo nofka. A nuk do duhej që emri i tij i plotë i lindjes të shfaqej si titull i artikullit për të? Dhe më pas, në paragrafin e pare të tekstit të përmenden të gjitha emërtimet alternative, si në të gjithë artikujt e tjerë, nofkat apo emrat alternativë pas atij të lindjes..?<br/>Po të ishte në fuqinë time, do e lija emrin origjinal. Dhe do ta mbroja titullin që të mos mund të vandalizohej më tej me të.<br/>Si mendon ti, si do të veproje në këte rast?.<span id="Leutrim.P:1728087686156:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 tetor 2024 02:21 (CEST)</span> :[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], eh, kjo është një çështje që nuk i jam i sigurt. Për shembull, si do të vepronim për Aleksandrin e Madh apo mbretër të ndryshëm mesjetarë si Luigji XVI? Do t'u vinim të gjithëve emrin e plotë origjinal? Si do të vepronim për artistët si Unikkatil, Madonna apo Lady Gaga? Do t'u vinim përsëri emrin origjinal?<span id="Klein_Muçi:1728115713647:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 tetor 2024 10:08 (CEST)</span> ::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Kjo eshte me e logjikshme ne kuptimin enciklopedik, ku saktesia eshte e rendesishme, personalisht e qmoj me shume emrin e vertete, dhe nofkat i shoh si nje lloj fshehje identiteti ose dezinformimi, ose ikje nga identiteti i meparshem, ne nje far forme "Unikatil" eshte me shume nje markë sesa emer. Nese e shihni me te arsyeshme per lehtesi perdorimi apo gjetjeje te artikullit, i leme si te thoni ju qe eshte me mire.<span id="Leutrim.P:1728149543003:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 tetor 2024 19:32 (CEST)</span> :::[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], jo, unë jam i lëkundur për vete. Thjesht po të njihja me kompleksitetin e çështjes, për të thënë që rasti është pjesë e një fenomeni më të gjerë.<span id="Klein_Muçi:1728151148597:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 tetor 2024 19:59 (CEST)</span> ::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Sigurisht qe nje standardizim i njejt per te gjitha rastet nuk do te funksionoje. Besoj qe duhet ta diskutojme edhe kete ne kuvend, ne cilat raste si te veprojme!, qe te mos bejme laramani te titujve te artikujve.<span id="Leutrim.P:1728159295793:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 tetor 2024 22:14 (CEST)</span> :::::@[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]], <br/>Perceptimi yt bazohet ne individin, p.sh. nese disa persona do e kene vulen e tyre siq thua ti, kjo do na nxirrte jashte standardizimit (nese e aplikojme tek te gjithe emrin e lindjes, dhe ti thua se dikush paska vulen me ate emer..). Ne po flasim per dukurine, jo per rastin ne fjale. Menyra jote e komunikimit me terma si 'woke', nuk me pelqen aspak. Nuk po e zbulojme ujin e nxehte, as rroten. Nuk ka rendesi a jam une dakord apo jo, bota ekziston ne thjeshte adaptohemi. <br/>Mbase atij ashtu i jane servuar rrehanat, nuk do te thote qe e ka zgjedhur ate forme prezantimi. Ky eshte diskutim i hapur dhe mund ta diskutojme ne kuvend me gjere (po flasim per te gjithe artikujt e WikiSq, jo vetem kete artikull..).<br/>Mendimi im personal eshte qe 'Skendo'-Skender-Beg-Kolonel-Gjeneral jane terma qe perdoren per grada ushtarake, dhe mendova se do te ishte mire si simbol i krenarise kombetare te mos turkofikohet emri i tij ne boten shqiptare (ne nuk po e zhdukim termin skenderbe, thjesht po i japim perparesi emrit shqiptare), edhepse eshte pjese e karrieres ushtarake, emri shqip qe e kishte qysh ne lindje flet per origjinen e tij. Nuk po tentoj ta ndryshoj per arsye nacionaliste, por me qellim te ruatjes se trashegimise historiko-kulturore shqiptare. Ishte thjeshte nje mendim, pasi nuk ka nje rregull te shkruar per kete problem ne kete moment. <br/>Gjate kohes se sherbimit te shqiptareve ne ushtri te huaja si: ne ushtrine popullore jugosllave, nofka te ndryshme iu jane vendosur shqiptareve gjate historise, nuk do te thote se ne si shqiptare i pranojme ato terma dhe ju drejtohemi me terma te huaja njerezve tane, te cilat nofka shpeshere kane konotacione ofenduese.. Prandaj ne duhet te kemi nje qasje me pro-shqiptare ne kete qeshtje, dhe jo ti japim perparesi termave te huaj, qe e hap nje kuti te pandores me pas kur te behet fjale per artikuj te tjere.<br/>Nese nuk ju pelqen ideja, sigurisht qe une do pajtohem me vendimin e udheqesise te wikisq mbi kete qeshtje.<span id="Leutrim.P:1728201358622:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 tetor 2024 09:55 (CEST)</span> ::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] po kur per vete figuren titulli jo vetem s'ishte as i papelqyer, as i huaj, por madje e perdori ne komunikime zyrtare e edhe kur iu celebrua memoria e tij ne boten perendimore - po me ate llagep - nuk e quajti kush ''te huaj'' atehere per çfare po flasim? Ndaj po te them qe je <nowiki>''woke'' sepse do te higjenizosh historine nga ndjesi te vonuara, kur as vete figura s'kishte dert nga fakti qe ishte '''produkt'''</nowiki> i botes turke, se paku nga ana akademike e ushtarake. [[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 14 tetor 2024 19:23 (CEST) :::::::[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]], e kam lexuar kete koment me pare, por nuk po arrija ne nje perfundim per t'u pergjigjur tutje. Keshtuqe perceptimi e interpretimet e gjithsecilit jane te ndryshme. Gjitha te mirat.<span id="Leutrim.P:1732833478271:DiskutimFTTCLNSkënderbeu/Arkivi_1" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 nëntor 2024 23:37 (CET)</span> == Përmbajtje për trajtim == === Religjioni Orthodoks i Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu === Jeta dhe Vepra e Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu ështëshumë e njohur si brënda vendit ashtu dhe jashtë vëndit tonë në Europën Perëndimore , në Europën Lindore si dhe në vëndet fqninjë me në. Dihet fare mirë se si Heroi ynë Kombëtr mbrojti për 25 vite me rradhe vëndin e tij nga invazioni Osman, Arbërinë dhe Epirin, me heroizmin e tij dhe trimërinë e popullit trim dhe liridashës nga i cili e kishte origjinën, duke i prerë hovin këtyre hordhive osmane islame për të pushtuar vëndet e krishtera dhe për të realizuar shkatërrimin e Krishtërimit. Heroi ynë Kombëtar Gjergj Kastrioti mbetet ende një figurë jo e plotë përsa i përket origjinës, religjionit të tij, dhe të familjes së tij, përsa i përket vëndit të varrit të tij dhe ngjarjeve të tjera të cilat kanë lidhje me fatin e familjes dhe fisit të tij që i dha historië së Shqipërisë së sotme Flamurin Kombëtar identitetin e veçantë në raport me fqinjët, por gjithashtu është një nga figurat më të dashura dhe shumë e nderuar nga populli shqiptar dhe i shqiptarëve në trojet jashtë vendit por dhe atyre të diasporës. Origjina e Familjes Kastrioti Për herë të parë sipas literaturës boërore dhe asaj të vëndit, emri Kastrioti është hasur në disa dokumenta historike në vitin 1368, në të cilin një individ me mbiemrin Kastrioti ishte Kefale në Kaninën e Vlorës së asaj kohe http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675. Një nga përfaqësuesit ligjorë të Gjergj Kastrtioti –Skënderbeu Andrea Ëngjëlli nga familja e Ëngjëllorëve të qytezës që nuk e gziston sot më-Andrea Ëngjëlli në Gjenealogjinë e shkruar prej tij familje Kastrioti jep si paraardhës të familjes Kastrioti, personin me emrin Konstandin Kastrioti i cili pati një djalë që e quajti Pal (ose Gjergj) Kastrioti i cili njihet në histori si pjesmarrës në koalicionin anti-osman në luftën e vitit 1389 në fushën e Mëllënjave, përkrah Car Llazarit të Serbisë, luftë në të cilën mbeti i vrarë Car Llazari; sidoqoftë më pas, Pal Kastrioti mori pjesë si vasal i Sulltanit në betejen e Ankarasë në vitin 1402. Pal Kastrioti pati tre djem Konstandini, Aleksi dhe Gjoni. Ky i fundit është i jati i Gjergj Katrioti Sknëderbut. Aleks Kastrioti zoteronte tre fshtara sipas të dhënave nga një dokument vendikas,. Konstantin Kastrioti ëas protovestiar (titull fisnikërie bizantin) of Sina (Serina) prane Durresit. Sipas nje dokumenti venecian i zbuluar nga Karl Hopf, titulli i tij ishte Lord i keshtjelles se Serinae apo Cerunje. ose i Krujes. Pal Kastrioti zoteronte Gardhi e Poshtem dhe Sinjen. Djali i tij Gjon Kastrioti (vdekur † 1437), u be Lord i Matit dhe u quajt ndryshe edhe Gjon Dibrani. Biri i Gjonit, Gjergj Kastrioti ( lindur më 6 maj 1405 – vdekur †17 janar 1468) eshte Heroi yne Kombetar i cili mbrojti Krishterimin nga Osmanet-turq, deri sa vdiq. Sipas të dhënave të mbledhura nga Mutafa Kruja (ish kryeministri shqiptar i viteve 1940 gjatë pushtimit gjerman), tek libri i tij "Antologji historike" ai, u përpoq që t’i plotësonte këto dëshmi duke formuluar këtë ide, e cila përsëri mbetet hipotetike. Sipas tij, pas kështjellarit të Kaninës, emrin e të cilit nuk e dimë, vjen Kostandini, i cili ishte një tjetër Kastriot, kushëri ose vëlla i tij. Pas këtij vjen Pali dhe si pasardhës i tij Gjoni. Kurse autori Kabashi, përmënd se ermi Kastriotinjihet pas vitit 1394 dhe sipas tij e ka origjinën nga Kastrati i Hasit (sipas një burimi osman) Sipas Malcolm, Kastriotet vijne nga Kosova Perendimore, me mbiemrin bizantin Castro (keshtjelle). Marin Barleti për origjinën e Kastriotëve, shkruan ne latinisht: "auctores gentis Castriote ex Aemathia nobili ortu fluxisse ..." , që do të thotë: ``Nese kjo eshte e vertete themeluesit e familjes Kastrioti vijne nga nje familje fisnike te Emathia``.(http://ëëë.archive.org/stream/historiadeuitaet00barl#page/2/mode/2up doën right). Fisnikeria e Familjes Kastrioti Sipas disa të dhënave,Familja Kastrioti nuk ka patur histori Fisnikerie. Fisniku i pare permendet në hstori është Pal Kastrioti i cili kishte ne zoterim Sinja (or Sina, Sinë) dhe Gardhi i Poshtëm, apo Gardhishta të cilat duhej të jënë në zonën e Dibër –Peshkopisë. Aktualisht sot gjëndet fshati Sinë kurse Gardhishta ose Gardhi i Poshtëm nuk është gjëndur ku ndodhetnga arkeologët dhe historianët deri në ditët e sotme. Pr në vitin 1368 egzistonte nje individ me mbiemrin Kastrioti i cili ishte Kephale (koka ose qeveritar i një province të vogël) i Kaninës, por që ishte në zotërim të dy fshtrave të Sinja dhe të Gardhit të Poshtëm në zonën e Dipër-Peshkopisë së sotme. Në shekullin e XIV-XV, Familja e Kastriotëve përbëhej nga këta persona: Pal Kastrioti– kishte titullin "segnior de Signa et de Gardi-ipostesi" (Sina(Albanian: Sinë) and Loëer Gardi (Albanian: Gardhi i Poshtëm)). Aleksa Kastrioti - Lord i tre fshtarave Konstantin Kastrioti - Lord Lord i keshtjelles se Cerujes (Latin: dominus Serinae) ose i Krujës. Gjon Kastrioti († 2 maj 1437), u martua me Voisava Tripalda (†1405) Dhe kishte nëntë fëmijë dhe disa nipër: 1.Reposh Kastrioti- († 1431) 2.Stanisha Kastrioti- (†1445?); Hamza Kastrioti- († 1460?) i biri i Stanishes 3.Konstandin Kastrioti ? 4.Mara Kastrioti, martuar me Stefan i Crnojević, varrosur ne Manastirin e Kom-it, Mal i Zi. 5.Gjergj Kastrioti (Skanderbeg) – Heroi Kombetar (6 May 1405 – 17 Janar 1468); Ottoman subaşi i Krujë, sanjakbey of Dibra, Organizator dhe Komandant i Lidhjes se Lezhes, dhe vasal i Mbretit te Napolit pas 1451. Biri dhe nipërit e stërnipërit e tij, janë: Gjon Kastrioti iI- Kont i Soletos, martuar me Jerina Branković, bija e Mbretit serb Lazar Branković. Fëmijët e djalit të Skënderbeu t- Gjon Kastriotit të iI:Constantine (d. 1500), Peshkop i isernia (njohur nga viti 1498 Ferrante vdekur 1561), Duka i San Pietro in Galatina, Maria (vdekur 1569), Giorgio Ushtarak venecian (i njohur nga vitet 1499–1501 vdekur 1540) 6.Jelena Kastroti– martuar me Pavle Balšić 7.Mamica Kastrioti martuar me Musachio Thopia in 1445 8.Angelina Kastrioti, martuar me Vladino Arianiti 9.Vlajka Kastrioti, martuar me Gjin Musaka, martesa e dyte me Stefan Strez Balšić me te cilin kishte dy djem: ivan Strez Balsha (iç), dhe Gojko Balsha (iç) Figura e Vojsava Tripalda –Kastrioti. Nëna e Gjergj Kastrioti -Skënderbeut Përsa i përket figurës së nënës së Gergj Kastrioti-Skënderbeu, Vojsava Tripalda nga Pollogu. Shumë studiues nuk bien dakort për origjinën e saj në se ishte arbër-epirote që banonin në Maqedoni apo ishte me origjinë serbe madje disa thoë bullgare me emrin Vojisllava. Zyrtarisht kishte këtë origjinë familjare. Vojsava Kastrioti-Tripalda- Orthodokse-bizantine. • Voisava Tripalda (lindur? në Pollog - vdekur në 1405 • Voisava -Volislava, e njohur si gruaja e Gjon Kastriotit me te cilin pati 9 femije. • Prinderit: Grgur Golubić (Brankovic) dhe e jema Teodora. • Bashkeshorti: Gjon Kastrioti • Femijet: Mara, Elena, Mamica, Vllajka, Angjelina, Stanisha, Reposh, Gjergj, Konstandin, • Nipi: Gjon Kastrioti iI • Gjyshi: Branko Mladenović Si perfundim, Petrovski hedh dhe nje te dhene gjenealogjike qe vijne nga dokumentat zyrtare te asaj kohe flitet per Grgurin e Panjohur ose Grgur Brankoviqin e ku rezulton se bashkeshortja e ketij Grguri quhet Todora. Me pastaj, therritet dhe nje informacion tjeter sipas nje shkruesi te nje manastiri i bere ne vitin 1371, Krale Marko jetonte me Teodoren, gruaja e Grgurit. Dhe me kete te dhene mbyllet dhe kapitulli mbi Vojsaven, me pretendimin qe Todora eshte e jema e saj. Sipas studiuesit dibran Hilmi Sadiku në studimin e tij ai pohon se Andrea Engjëll Flav Komneni e nxjerr Vojsava Kastriotin nga familja e Muzakajve. Po në këtë punim të tij rreth përkatësisë etnike të Vojsavës thuhet se Kostandini, djali i Gjon Muzakës, mbështetur në gjenealogjinë që i dërgoi Andrea Engjëll Flav Komneni i bëri një shtesë kronikës së të atit (Gjonit), për t’ua lënë pasardhësve në të cilën thuhet: ”Vojsava jepet e bija e Momcinit, që u bë shoqja e Gjonit, të cilëve u lindi Gjergj Kastrioti”. Kostandin Muzaka princin e Pollogut na e paraqet të kombësisë arbërore e për pasojë e të njëjtës etni rezulton edhe e bija e tij Vojsava.(http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/79714-Etniciteti-i-Vojsaves/page5). Autori tjetër, Johann Georg von Hahn (1811–1869), thote se Vojsava ishte nga familja e Branai e fisit të Vrana Konti. Autori ynë Fan S. Noli(1882–1965), permend se Vojsava vinte nga Familja Muzaka. Historiani Oliver Schmitt (b. 1973), historian austriak thote se Vojsava vinte nga familja Brankovic dhe ishte serbe e afert me Mara Brankovic. Boban Petrovski (b. 1972) historian maqedonas, thote se Vojsava Tripalda nga Pollogu ishte e bija e Gergur Brankovic, apo edhe e Vuk Brankovic. Strashimir Dimitrov (1892–1960), historian Bulgar, thote se Vojsava ishte e bija e nje bojari bullgar nga Maqedonia. Religjioni i Familjes Kastrioti. Duke qënë një fisnik i rangut jo të lartë, më i pari i familjes Kastrioti Konstandin Kastrioti ishte një Pronar i një zone në Dibër-Peshkopi por edhe Kephale i Kaninës rreth vitit 1362, kohë kur Arbëri dhe Epiri ishin në sundimin e Mbretërimit serb i cili ishte në fundin e tij. Për këtë arësye sipas Linjës së Theodosit, kjo pjesë e pronave të Kastriotëve por edhe e princërve të tjerë ishin nën juridiksionin religjioz të Konstandinpojës kryeqytet i Perandorisë së Bizantit. Feja zyrtare e këaj Perandorie të lindjes pra edhe e popujve nën zotërimin e kësaj Perandorie, ishte Orthodokse Bizantine që ne vetvehte përbëhej nga nën religjionet Sllavo-Orthodokse-Bizantine por dhe Orthodokse Bizantine. Ashtu si e kishte dhe mbiemrin kjo Familje ishte tërësisht orthodokse por për arësye politike dhe dhedetyrimeve për shkak të humbjeve në luftë apo dështimeve në biznes, Gjon Kastrioti nipi i Konstandin Kastriotit dhe biri i Pal Kastriotit- Gjon (Jovan apo ivan) e ndërroi sa për sy e faqe fenë: - Pëprara vitit 1407, pra që nga viti 1368 që njihen Kastriotët, Familja Kastrioti ishte me origjinë Orthodokse byzantine, - Nga vitit1407—1410, ai personalisht u bë roman-katolik, nga halli për shkak të problemeve tregtare me Venedikun , - Nga viti 1419-1426 Gjon Kastrioti i u rikthye origjëns orthodokse për shkak të një aleance me Despotin serb Stefan Lazareviç - Nga viti 1431- u kthye në islam, nga halli sepse Sulltani i mori të bijtë peng. - Ne vitin 1437 ai vdiq dhe u varros në Hilandar, Mali Athos në Kishën e Shen Gjergjit në një varr afër të birit Reposh Kastriotit i cili vdiq si murg po aty në Hilandar, Mali i Shënjtë, në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Pra Feja e Gjon Kastriotit dhe e Vojsaves bashkëshortes së tij ishte Orthodokse, por ne momente delikate mareveshjeje politike vetëm Gjoni e ndërroi fenë sa per sy e faqe, fene ne islam apo ne katolik, por u varros si nje Orthodoks i mire ne Manastirin Hilandar se bashku me njerin nga djemte e tij Reposh Kastrioti (https://ëëë.flickr.com/photos/ben_bellaja/6877308414). Religjioni Krishterë Orthodoks i Heroit tonë Kombetar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu Para se të argumentojmë Religjionin e krishterë orthodox e ritit bizantin të Familjes Kastrioti dhe të vetë Heroit tonë Kombëtar po japim disa karakteristika të veçanta: Gjergj Kastrioti - Skanderbeg lindi ne fshatin Shëgjerth, fqinje i fshatit Sinë, krahina Dibër, më 6 maj 1405. (vdiq Lezhe 17 Janar 1468). Disa autorë e përshkruajnë Heroin tonë Kombëtar: Skenderbeu kishte edhe keto karakteristika --Kishte sy jeshile, dhe kur luftonte kafshonte buzen e poshtme aq sa i ridhte nje vije gjaku e cila jepte pershtypjen sikur ishte i plagosur dhe ishte teper i gjate---Sipas nje studimi te studjuesve suedeze Gjergj Kastrioti mund te ishte deri 1m98cm i gjate. -Ndersa studjuesi italian Paolo Peta thote se : "...nje stermbese e Skenderbeut ishte shume e gjate dhe e fuqishme fizkisht, gje qe tregonte se ajo trashegonte nga stergyshi fizikun e tij....“ (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) -Pagezimi eshte bere ne Diber sipas ritit orthodox. -U mor peng si nizamë pas thyerjes së të atit nga Sulltan Murati më 1421 dhe u dërgua në oborrin e Sulltanit në Adrianopojë. Në rradhë të parë, religjioni i Heroit tonë kombëtar pa dyshim mbetet i krishterë orthodox-bizantin. Kjo bazohet kryesisht në Fenë e Babait dhe të Nënës së tij, në Fenë të gjyshit Pal dhe e Stërgjyshit të tij Konstandin, e cila ishte e krishterë orthodokse-bizantinë pra e ritit të krishterë orthodox –bizantin (përfshi dhe atë sllav). Në rradhë të dytë, religjioni orthodox bazohet në emrat e vëllezërve dhe motrave të tij dhe të fisit të tij dhe në martesën e tij me Donika Arianit Komneni, bijën e Gjergj Arianitit dhe motra e Angjelina Arianiti (Shënjtorja e Serbisë), Skënderbeu u kurorëzua në martesë me Donika Arianitin në altarin e kishës së Shën Marisë të manastirit të Ardenicës, në 26 prill 1455. Lorenconi lexoi në bibliotekën e manastirit aktin e kurorëzimit të Skënderbeut në një nga kodikët e tij në vitin 1930. Këtë fakt e përmend në kujtimet e tij edhe peshkopi i Kishës Ortodokse. autoqefale të Shqipërisë, irene Banushi, i cili vitet e fundit të jetës i kaloi në këtë manastir Në rradhë të trete, shikohen se simbolet dhe Stema e Familjes dhe e Principatës Kastriotëve, janë të religjionit Orthodoks,si Flamuri me një shqiponjë me dy krerë të tipit të Perandorisë Bizantine me krahë të hapura, me kurora mbreërore në cdo kokë shqiponjë dhe me një yll çifut. Gjithashtu këtu futen edhe vula e tij personale me Perëndeshën Leda dhe Mjelma që personifikon Zeusin, dhe Përkrenaren e tij që ka Dhinë Amaltea që ushqeu Zeusin pra simbole të Epirit. Të dy këto simbole të fundit kanë origjinë pagane por njihen se këto zona mbeten të krishtera orthodokse Në rradhë të katërt, vijnë pohimet e vetë Gjergj Kastrioti-Skënderbeut në disa korrespondenca me Papën, Princin e Tarantos e të tjerë. Një nga këto pohime është letra e famshme e Gjergj Kastriotit Skënderbeut Proncit të Tarantos më 31 tetor 1460: ``Pervecse ju perbuzni popullin tone dhe e krahasoni arberit me delet, dhe sipas zakonit tuaj kur na permendni ne na kujtoni duke na ofenduar, por ju nuk keni asnje ide te rraces tone. Te paret tane ishin Epirotet prej nga eshte Pirro forcen e te cilit e kujtojne romaket. Ky Pirro te cilin Taranto dhe dhe shume zona afer saj u munden nga ushtria e tij, por une nuk do flaas per Epirotet.Ata jane shume me te fuqishem se ju tarantinet , qe jeni nje specie e lindur vetem per te peshkuar. N.q.se ju desheroni te thoni qe Arberia eshte pjese e Maqedonise une e pranoj qe shume nga te paret tane ishin fisnike te cilet shkuan deri larg ne indi ne udheheqjen e Aleksandrit te Madh dhe shpartalluan gjithe ato ushtri dhe kapercyen veshtiresi te pabesueshme. Ja, keta jemi ne te cilet ju i quani dele. Por natyra e gjerave nuk ndryshon. Perse ushtaret tuaj ikin me vrap perballe ketyre qe je i quani dele?``. (http://breziiri.com/brezi/?p=30628) dhe http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut Fan S. Noli ka mbrojtur mendimin se ivan/Jovan Kastrioti ka qenë "ortodoks grek" [angl. "a Greek Orthodox"] prej vitit 1419 deri më 1426 si "aleat i Stefan Lazarevicit të Serbisë"18. Ducellier i nuk ka nguruar ta pohojë se Kastriotët "janë me siguri ende ortodoksë në shek. XV"19. Tani së fundi edhe Petta e thotë shtjellimisht se "Kastriotët ishin historikisht të lidhur me Kishën ortodokse"20. Prania në Oborrin e Skënderbeut e (Shën) Nifonit dhe Zaharias përforcon edhe dëshminë e Mauro Orbinit sa përket ortodoksizmin e Skënderbeut. Në Mbretëria e sllavëve sot gabimisht të quajtur skiavonë (1601) Orbini tregon episodin në të cilin Giovanni di Capistrano ja, legat i Papës për organizimin e kryqëzatës, përpiqej t'i mbushte mendjen Skënderbeut që të bëhej katolik. Kastrioti i përgjigjej kështu: "Unë kam jetuar nëntëdhjetë vjet [sic] me këtë mendje, që prej më të mëdhenjve qysh fëmijë në shpirtin tim m'u pat mbresuar; dhe populli im, ndonëse kam qenë fatkeq, më ka mbajtur gjithnjë për të dijshëm; tani ti do të doje që, kur të më shohin të ndërruar, të pandehin se unë, i rënduar nga vitet, e paskam humbur mendjen dhe, si thuhet në gjuhë popullore, qenkam bërë matuf; unë më parë lë jetën time, se të ndahem nga traditat e paraardhësve të mij"21. Sipas Marin Barletit, Skënderbeu ka deklaruar se, “unë jam pasardhës i Pirros së Epirit”. në veprën e tij thotë se Skënderbeu i referohej shpesh origjinës së Pirros. Në rradhë të Pestë, argumenti kryesor janë patriarkët orthodoksë qënjëri nga ata ishte At shpirtëror i Gjergj Kastriotit. Këta ishin: Shën Nifoni, At Zaharia dhe Peshkopi i Krujës Stefan i cili carej nga Peshkopata e Ohrit. historianët vërejnë praninë, përkrah Skënderbeut, të një murgu athonit (ortodoks) të quajtur Zaharia, të cilin Skënderbeu e paskësh bërë “at shpirtëror të vetin” (Plasari e thekson këtë, duke u mbështetur te Jorga dhe Beduli); Tjetri ishte Nifoni, patriarku i mëvonshëm i Konstandinopojës dhe shenjtori i ardhshëm i Kishës ortodokse, “u hirotonis prift me bekimin e arkiereut të qytetit të Krujës”, vëren ky autor.(``Skënderbeu, një histori politike``, e Aurel Plasarit (Instituti shqiptar i studimeve “Gjergj Fishta”, Tiranë 2011); ``Skënderbeu, jeta dhe vepra``, e Kristo Frashërit (Botimet Toena, Tiranë 2002). Shën Nifoni ishte patriark i Kostandinopojës,vëllami i Skenderbeut. i biri i një shqiptari nga Dalmacia dhe një grekeje nga Morea. Nifoni eshte bere prift pikerisht ne Kruje, pas ardhjes se Skenderbeut me 1446. Ai ka pasur marrdhenie dhe lidhje te ngushta me Skenderbeun. Sipas disa dokumenteve, Shen Nifoni (vdekur me 1508),dhe Shen Zaharia se,erdhën në “Krujë” dhe pushtetari i vendit, Gjergj Skënderbeu, i pranoi ata në çdo nder dhe shpresëtari, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për famën e tyre. Pasi i mirëpriti me gëzim të madh, i mbajti pranë vetes në pallatin e tij mbretëror, ndërsa Zaharian tepër të urtë e bëri atin e tij shpirtëror ”. Kjo është një dëshmi e qartë se Gjergj Kastrioti ishte orthodhoks, ndryshe nuk kishte si ta bënte Zaharian atin e tij shpirtëror, rrëfyesin e tij. Dhe as Zaharia nuk do të mund të pranonte në asnjë mënyrë të kishte si fëmijë shpirtëror në misterin e rrëfimit një jo-orthodhoks. Madje, duke pasur parasysh mospranimin nga ana e dy murgjve të Sinodit të Firences, vështirë se do pranonin të qëndronin pranë një sundimtari romano-katolik. Do të ishin në kundërshtim me veten e tyre, pikërisht ata për këtë arsye ishin shpërngulur dhe udhëtonin për të predikuar qëndrueshmërinë në Orthodhoksi. Nga ana tjetër, a do mundej një mbret të priste, madje “në çdo nder’ dhe shpresëtari”, ata që kundërshtonin besimin e tij? (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut). Si burim dore së parë për jetën dhe veprimtarinë e Shën Nifonit shërben Jeta dhe punët e Shenjtërisë së tij atit tonë Nifon, patriark i Carigradit [Kostandinopojës]. E njohur shkurt si Jeta e Shën Nifonit, ajo u shkrua në shek. XVI nga kryeigumeni Gavriil, që ishte protos i Malit të Shenjtë (Athos) Po simbas Jetës, Zaharia me nxënësin e tij të ri dhe murgj të tjerë për t'u ikur turqve u strehuan për një kohë në Arbëri, në Oborrin e Skënderbeut: "Dhe Zaharia me Nifonin, si ndenjën pak kohë atje [në Ohri], deshën të venin në vendin e Askulunit [ose Askalonit] edhe me ta u bashkuan shumë të tjerë. Dhe u nisën nga Justiniana disa nga stereja, të tjerë me anije dhe mbërritën në një qytet me emrin Draç [Durrës], që është në vendin e Askulunit dhe së andejmi u ngjitën në qytetin e Krujës, që është prej Draçit rreth 6 milje. Edhe vajtën te Gjergji qeveritar i Arbërisë, që i thoshin Skënderbe, dhe i pranoi ai me gëzim të madh e me dashuri, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për jetën e tyre, që ta ketë [Zaharian] at shpirtëror dhe mësues dhe edukues për të gjithë njerëzit dhe përftues të shpëtimit të të gjithëve, ndërsa Nifonin, me bekimin e kryehiereut të qytetit të Krujës, e bëri prift atje, duke e hirotonisur si edhe vetë kryehiereun i lumi patrik Nikodim". (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeu). Duket se nuk qëndruan shumë vjet në Krujë, sepse ra Konstandinopoja (1453) dhe pasoi një periudhë paqëndrueshmërie, e mbushur me trazira dhe ata u fshehën në një mal (pas vdekjes së Skënderbeut?!). Pastaj shkuan në Ohër, ku Zaharia u bë kryeprifti i tij, ndërsa shën Nifoni, pasi i mori bekimin, udhëtoi për në Malin e Shenjtë, ku tashmë i kishte paraprirë fama e tij. Nifoni dëgjoi se në qytetin e Nartës ishte një mësues i madh shpirtëror, i quajtur Zaharia, i cili kishte ardhur nga Mali i Shenjtë. Zaharia filloi ta mësonte Nifonin për rregullat e jetës murgjërore të Malit Athos dhe për doktrinën e besës orthodhokse. Shumë shpejt fama e shenjtit filloi të përhapej kudo. "Jo mbas shumë kohe u ngritën turqit nga Lindja dhe pushtuan të gjitha viset nga Perëndimi, pikërisht deri në detin e Oqeanit dhe deri në Arbëri edhe gjithçka që gjenin e thernin, e plaçkisnin dhe e digjnin. Ndaj njerëzit iknin nga të mundnin. Ndërsa etërit e lumë [Zaharia dhe Nifoni] lanë Arbërinë dhe erdhën së rishti në qytetin e madh të Ohrisë"12. "Si vdiq Nikodimi i Justinianës, at Zaharia u bë me pahir patrik i të gjithë bullgarëve, serbëve, arbërve dhe viseve të tjera [...] por perandori turk e hoqi nga froni, ndaj dhe Zaharia e la fronin dhe vajti në Carigrad [Kostandinopojë] së toku me birin e tij shpirtëror Nifon"13. Në Krujë nuk e gjente dot një të tillë, mbasi aty "... nuk kishte as priftërinj, as djakonë latinë [katolikë]"24. Si e ka vënë re Marinescu: "Do të ishte kjo edhe një provë më shumë se popullsia e qytetit [të Krujës], kryepeshkopi Stefan i përmendur më 1451 dhe Skënderbeu ndodheshin në dëgjesën e Kishës ortodokse"25. Tani nga "historia" e Zaharias dhe Nifonit kuptohet që Kruja ishte, ende në shek XV, episkopatë ortodokse me një episkop të sajin dhe se nuk ishte shufragane e Metropolisë së Durrësit, sikundër është pohuar shpesh, por varej nga Kryepiskopata e Ohrisë. Jorga e ka shënuar shtjellimisht këtë duke folur për Nifonin: "Mandej ai vajti në Oborrin e të famshmit Skënderbe, mbrojtësi i krishterimit në Arbërinë e lirë, e cila varej [kishërisht, A.P.] po prej Ohrisë"27. E ka mbështetur këtë edhe Beduli, jo vetëm për Nifonin, por edhe Zaharian, duke shtuar argumentin: "po të kemi parasysh se u ngarkua me misionin e atit shpirtëror gjatë qëndrimit të tij në Krujë, mision i cili kërkonte të dije gjuhën e popullit për ta kryer". Në rradhë të gjashtë, Varrimi i babait të tij Gjon Kastriotit dhe Reposh Kastrioit në Malin Athos në Hilandar tregon se ritet familjare ishin të Krishtera Orthodokse bizantine. Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishte manastirit. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 "Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte", edhe shkoi ne Malin Sinai,(?) ku edhe vdiq si mur Pra gjënden aty: Varri i Reposh Kastriotit ka epitafin: Reposh Kastrioti –Dux illyricum (vdekur 1431) Dhe në sllavishten e vjetër: Nje nga afreset ne Hilandars shkruhet: »Prestavi se rab' božii Repoš', douks' ilirskii, 6939«. Varri i Reposh Kastriotit (ndoshta varri i përbashkët, )ndodhet brenda katedrales, nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157). Dikur atu ka qënë edhe Kisha e Shen Gjergjit në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Në këtë marëveshje gjënden edhe dy fisnikë të tjerë shqiptarë: Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Aty gjëndet dhe Varri i Gjon (Joakim) Kastriotit vdekur ne 2 maj 1437 ne Hilandar. Varri i Konstandin Kastriotit nuk është përcaktuar nëse është apo jo në Hilandar. (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Argumenta të tjerë në favor të Religjionit të Krishtero-Orthodoks të Heroit tonë Kombëtar Përkrenarja me kokën e dhisë që mbante Skënderbeu ishte një simbol i huazuar nga legjendat e Pirros së Epirit dhe Aleksandërit të Madh. Ajo është me metal të bardhë dhe me një rrip (ruban) të larë me ar. Janë dy shpata të Skënderbeut. E para i është dhuruar nga Papa në Krishtlindjet e vitit 1466 dhe është me trup të drejtë, e gjatë 85.5 centimetra dhe e gjerë 5.7, peshon 1.3 kg. E dyta është model turk, është 121 cm dhe peshon 3.2 kg. Dy janë uniformat që ka përdorur Gjergj Kastrioti Skënderbeu. E para ishte uniforma e luftës, me përkrenare dhe parzmore. Ndërsa veshja tjetër që përmend Barleti është ajo popullore me qeleshe dhe xhubletë. Fjalimi më i rëndësishme dhe më i mbajtur mend, është ai i mbërritjes në qytetin e Krujës. Fjalët “lirinë nuk ua solla unë, por e gjeta në mesin tuaj”, kanë vlerë letrare dhe mendimi edhe sot e kësaj dite (http://kosova.albemigrant.com/?p=3508). Flet qarte per origjinen e tij shkronjat e skalitura ne Helmeten origjinale ne Muzeun e Vienes:IN * PE * RA * TO * RE * BT *, qe d.t.th: Jhezus Nazarenus * Principi Emathie * Regi Albaniae * Terrori Osmanorum * Regi Epirotarum * Benedictat Te (Jesus Nazarene bekon Ty [Skanderbeg], Prince i Mat, King i Albania, Tmerri i Osmaneve, Mbreti i Epirus). IN – isus i Nazaret -PE – PRINCIPI EMATHIE-RA – REGI ALBANIAE-TO –TERRORI- OSMANORUM-RE – REGI EPIROTARUM-BT – BENEDICTAT TE ii Varri i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. Problemi i Varrit të Gjergj Kastrioti-Skënderbeu mbetet një enigmë. Dihet nga Barleti i cili thotë në Librin e tij `Historia e Gjergj Kastrioti-Skënderbeu- Princi i Epirit`, se Gjergj Kastrioti Skenderbeu u varros ne Kishen e Shen Nikolles (Shen Kolli),Lezhe. por thotë se: ``Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit (Shën Nikolla). Kjo Kishë ka qënë Orthodokse deri në fund të shek XIV (http://ëëë.catholic.com/encyclopedia/diocese-of-alessio). Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..”. Pra riti i varrimit ishte i ndryshëm me atë të venedikasve që kishin në zotërim Lezhën. Sipas Barletit dy ushëheqës të mëdhenj ; Ferdinanti i Napolit dhe Sulltan Mehmeti u shprehën për vdekjen e Skënderbeut: Mbreti Ferdinant u shpreh ne letren e tij me 24 shkurt 1468 ne mirenjohje ndaj Skenderbeut: `Skanderbeg ishte si nje Baba per ne“. Sulltan Mehmeti iI, pasi vdiq Skenderbeu tha: ``Europa dhe Azia jane te miat. Mjere Krishterimi. Ai humbi Shpaten dhe Mburojen e tij``. Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1478, 10 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq.Barleti thotë: “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Sipas T. Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij"Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla….. Sipas arkeologut Hekard-Ja seç thotë më tej ai per Kishen Shen Nikolla: “…nga ato që kanë mbetur nga pallati i feudalëve të vjetër, sheh tre emblema të vjetra mermeri, në njërën prej të cilave mund të dallosh ende një grua dhe një burrë, me kokën e rrethuar me një brerore dhe me një kryq grek mes tyre, në të dytën shihet një luan i ngritur mbi të dy këmbët e pasme dhe në të tretën një shqiponjë me krahë të shpalosur, që shtrëngon në kthetrat e saj një gjarpër, emblem e cila siç thonë gjendej në armaturën e kastriotëve” (H. Hecquard. Po aty. F 73). Mendohet se varri i Gjegj Kastriotit Skënderbeu gjëndet ne obborrin e Kishës së Shën Kollit të cilën e shkatërruan osmanët. Mbi këtë Kishë u ndërtua Xhamia Selimie. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit.Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Duken mbeturinat e nje xhamie ne rrethinat e keshtjelles se Lezhes ne koder dhe duken nje Dikka (arkitekture islame me kolona), nje Mihrab (pjese arkitekture islame me kurbature). Kjo xhami u ndertua mbi mbeturinat e Kishes se Shen Nikolles. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Interesant është fakti se Kisha e Shen Nikollës duhej të ishte brënda Kështjellës (kalasë) së Lezhës, dhe jo jashtë saj, e aq më tepër në rrëzë kodrës aty ku ishte ndërtuar xhamija Selimie apo Kisha –Xhami, sepse Hekardi thotë se varri i Gjergj Kastriotit-Skënderbeu, gjendej brënda oborrit të Kishës Shën Nikolla pikërisht tek shtegu ku varroseshin orthodoksët. Pra mbetet i duyshimtë fakti nëse Mauzoleumi i cili është ndërtuar në kohën e Enver Hoxhës dhe gjëndet edhe sot duhet të gjëndet pikërisht mbi varrin e Skënderbeut në një kohë kur Kështjella është sipër në kodër, pra dhe kasha duhej të gjëndej sipër në kodër dhe jo aty poshtë. Dyshime mbi varrin e Skënderbeut ka hedhur historian shqiptar Dhosi Liperi, i cili në Konferencë e Dytë Albanlogjisë më 1968 kundërshtoi argumentat e historianëve të tjerë mbi vrrin e Skënderbeut. Sipas tij : ``turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete``. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij ``Mitologjia Skenderiane``. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, Idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit``. Të tjera dëshmi të mbeldhura nga studiuesi Dhosi Liperi, të shkruara në librin e tij ``lufta shqiptaro-turke ne shek XV``(Tirane 1968), ne Mat, Zadrime,Kruje e Mirdite, osmanet nuk e gjeten asnjehere varrin e Skenderbeut. Si etnograf, Liperi u mor kryesisht me mbledhjen e të dhënave verbale që mori nga 173 kallëzonjës, të cilët i intervistoi gjatë periudhës 1929-1961. Në përfundim mund të parashtroj se përse Gjergj Kastrioti –Skënderbeu mbetet j vetëm një Hero Kombëtar i Shqipërisë por dhe një Dëshmor i Krishërimit Orthodoks i cili ka një borxh ndaj tij për ta respektuar dhe nderuar si mbrojtës i Kristianizmit në përgjithësi por dhe i Krishtërimit Orthodoks. BIBLIOGRAFIA • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike e shek. XVI, në "Konferenca e Dytë e Studimeve Albanologjike", Tiranë 1968 . • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike orthodhokse e shek. XVI, • drshkr. • CERONE, F.: La politica orientale di Alfonso di Aragona, në "Archivio Storico per le Province Napoletane", anno XXVIII, fasc. i, Napoli 1903. • CONSTANTINESCU, N. A.: Neagoe Voda Basarab si Sf. Nifon, Bucuresti 1921. • DUCELLIER: Aux frontières, 7. • FEDALTO: La Chiesa, iII, • HASDEU, B. P. shih Viata. • JORGA, N.: Histoire des États balcaniques jusqu'à 1924, Paris 1925. • JORGA, N.: istoria Bisericii Romanesti, Bucuresti 1928. • KONICA, F.: Një patrik shqiptar në shek. XV, në "Bota shqiptare", Tiranë. • KURILLA LLAVRIOTI, E.: • KORABLEV: Actes, iI. • LAMPROS, K.: Catalogue of the greek manuscripst of Mount Athos, Cambrigde 1895. • MARINESCO, C.: Alphonse V, Roi d'Aragon et de Naples et l'Albanie de Scanderbeg, në "Mélanges de l'École Roumaine", Paris 1923. • Mazilu, D.: Contributii la studiul vietii Sf. Nifon, Bucuresti 1928 (ekstrakt). • MOISESCU, G.: Viata Sf. Nifon patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 9, Bucuresti 1958. • NANIESCU, i.: shih Viata. • NASTUREL, P.: Recherches autour la version gréco roumain de la vie de S. Niphon iI, patriarque de Constantinople, në "Revue des etudes Sud Est européennes", nr. 5, Bucarest 1967. • NOLI, F. S.: George Castrioti Scanderbeg, Neë York 1947. • NOVAKOVIC: Zakonski. • ORBINI: il regno, 339. • PARTHEY: Synecdemus, 124, 220 • PETKOVIC: Arbanaski, 196 197. • PETTA: Despoti, 34. • POPESCU, N. M.: Nifon iI Patriarhul Constantinopolului, në "Analele Academiei romane", 19143. • RADONIC: Djuradj, nr. 3. • SIMANDREA, T.: shih Viata etj. • ŠUFFLAY: Srbi, 95. • THALLÓCZY & JIRECEK: Zëei Urkunden, 144 • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1865 (ed. HASDEU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1888 (ed. NANIESCU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 5/6, Bucuresti 1937 (ed. SIMANDREA). • (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) Studiues Prof. Pirro Prifti === Binomi Fe dhe Atdhe dhe identiteti Shqiptar === Në debatet e vështira për identitetin e shqiptarëve eshtë për tu theksuar gjithmonë se fjala e profesionistit pra në këtë drejtim e historianet e aq më tepër e akademikut Kristo Frashëri është për tu marrë si bazë sepse në të ka argumente shkencore ndaj të cilave nuk mund të kundërshtohen në se nuk ka një kundër argument po aq serioz dhe shkencor për të njëjtin problem. Por në kohën e demokracisë tutela strikte e punimeve shkencore nuk mund të jetë më një mburojë po aq efektive kur argumenti del në publik dhe bëhet I asimilueshëm nëpërmjet medias së shkruar tek publiku dhe komunitetet e interesuara apo jo. Problemi I identitetit shqiptar është po aq I rëndësishëm sa dhe emri që I vihet njeriut nga prinderit që vendosin për të dhe të cilën fëmija kur rritet nuk e diskuton vënien e tij. Në fakt fëmija kur bëhet I vetëdijshm zakonisht në moshën e adoleshencës dhe më vonë nuk diskuton emrin por prejardhjen e prindërve. Kështu dhe në rasatin e debatit që për mendimin tim është artificial dhe I stisur dhe thjesht për qëllime komrciale të tipit të Nam-it ( pra të dëshirës për të ngelur në histori dëshirë që është shumë e theksuar tek shqiptarët) që në fillim midis Kadaresë dhe R. Qoses, debat ky që nuk të çon gjëkundi si për nga aspekti analizës historike që përpiqen të bëjnë këto dy celebritete shqiptare ashtu dhe nga pikpamja e përfundimeve që dalin nga konflikti në dukje I egër (kujto titullin që I vendosi I.Kadareja shkrimit të tij të parë), konflikt ky që të kujton goditjet me sopatë tek pemët që priten pa leje. Këto pemë që kërkohen të priten pa leje janë argumentat e përdorura (jo-profesionale) nga të dy shkrimtarët dhe publicistët shqiptarë të jugut dhe të veriut po aq të respektuar në të gjithë vëndin dhe replikat midis tyre, në mos shihen me habi nga publiku që I merr nëërmjet medias (e cila mesa duket nuk ka shumë punë për të gjetur lajmin por përpiqet ta gjeje brënda dy kryeqyteteve shqiptare Tiranë - Prishtinë). Vënia e gjërave në vënd dhe kuptimi I mirëfilltë I tyre, largimi I kësaj tymnaje, dalja e problemeve sheshit zbulohet fare bukur nga argumentat e professor K.Frashërit. Por ngel diçka tjetër e pa qartë akoma në mëndjen e njerzve që më tepër lexojnë titujt e gazetave sesa vetë shkrimet e tyre. Përse lindi konflikti. Lindi për të bërë shoë siç e kam shprehur edhe njëherë para tre muajsh në një shkrim për këtë qëllim, apo tashmë përveç shoë-ut fshihen dhe argumenta të tjera të pashprehura por të formuluara nëpërmjet frazash eufemiste dhe me sofizma për të paraqqitur me kujdes diçka që u vjen zorr ta thonë: njëra palë për të mbrojtur traditën e mbivendosur myslymane mbi atë të krishterë të familjeve tona që asnjëherë nuk u konvertuan plotësisht, dhe tjetra për të thënë slloganin bosh që feja e shqiptarëve është shqiptaria e cila përdoret si për të shprehur që shqiptarët janë një popull tolerant megjithë mungesën e unifikimit fetar ashtu dhe për të mbuluar atë që kanë thënë si filosofët e vjetër ashtu dhe ata marksistë (për fat të keq) që tek shqiptarët feja nuk zuri rrënjë mirë dhe mbajnë akoma tradita pagane. Të dyja argumentet qëndrojnë pjesërisht. Mud të përmëndet në rradhë të parë që arguentet e K.Frashërit janë të sakta dhe të qarta. Problemi I identitetit të shqiptarëve është një argument interesant në të cilën kanë dëshirë të thonë fjalën e tyre të gjithë intelektualët shqiptarë të cilët janë sensibël ndj këtij problemi po aq sa ç'janë sensibël ndaj medikamenteve të dhëna për sëmundjet që prekin familjet e tyre. Dhe ata s'mund të rrinë pa folur për sëmundjet, mjekimet, doktorët e mirë dhe ..xherahet. Kështu është ky interesim dhe për objektin e shkrimit. Pavarësisht nga profesionalizmi I K.Frashërit, debati konfliktuoz për këtë problem I celebriteteve tona (që janë ekspertë në fusha të tjera) pra të I.Kadaresë dhe R.Qoses, argumentet pro dhe kundër janë të shumta edhe ndër intelektualë të cilët pozicionohen qoftë hapur, qoftë indirect në përputhjë me shkollimin e lartë të tyre, traditën familjare, kulturën e përgjithshme të tyre, grintën e tyre në shoqëri dhe punë. Por ky interesim, ky debat, kjo zhurmë qoftë për shoë, qoftë për arsye të ndryshme të çon gjithashtu edhe në një hapësirë të parrahur mire nga vetë akademikët, të cilët kanë edhe ata dobësitë e tyre, dobësi që kanë rënduar direct dhe indirect mbi këtë problem: kush është identiteti kombëtar I shqiptarëve dhe pse akoma nuk është ezauruar ky problem akoma, megjithë sigurinë që japin akademistët historianë për spjegimin e plotë të këtij fenomeni. Pra na del që në të kundërt të akademistëve dhe akademive që kemi finjë të cilët jo vetëm kanë patur platforma të qarta e të realizuara kombëtare për konsolidimin e historisë dhe analizave dhe përfundimeve të qarta historike për vëndet e tyre, akademistët tanë nuk janë në të njëjtin nivel sepse derisa akoma ka intelektualë, hitorianë, shkrimtarë, bile dhe nga profesione të tjera që merren me këtë punë, kuptohet se diçka nuk ka shkuar mirë. Unë mendoj se presioni I individëve të veshur me pushtet në periudha të ndryshme historike, presion I bërë për qëllime si egoiste ashtu dhe për të zbatuar platforma të caktuara të propozuara nga klanet që I kanë vendosur (kujto e kam fjalën për fqinjët që kanë investuar për një kohë të gjatë që shqiptarët të mos merren me identitetin e tyre por të quhen thjshtë turq për myslimanët dhe grekë për të krishterët) kanë bërë efektin e tyre. Dhe këtu akademistët tanë nuk e kanë thënë fjalën e tyre të plotë të pa influencuar nga politikanët, të painfluencuar nga ndryshimet sociale, të painfluencuar nga revolucionet politike dhe kulturore apo dhe fetare. Thjesht akademistët tanë duhet të bënin atë punë profesionale e shkencore historike ashtu siç e kanë bërë hstorianët më në zë të Europës të cilët nuk e kanë çarë kokën nëse argumenti I nxjerrë për Shqipërinë dhe shqiptarët është I mirë për fqinjët e shqiptarëve apo në të kundërt. Nga që nuk ka ndodhur kjo gjë madje edhe pas pavarësisë së Shqipërisë e deri më sot, atëhere dalin njërëz dhe celebritete shqiptare e deri si puna ime që jam një studiues I rregullt por jo historian profesionist që të japin mendimin e tyre për probleme që I duhej vënë kapak prej shumë kohësh dhe të hidheshim në etapën 'B' të platformave për shtetin dhe nacionalitetin dukë vënë në kalion të parë sulmin se sa mbrojtjen ndaj kundërshtarëve. Dhe ky është një problem tjetër I rëndësishëm që duhet trajtuar, për ta bërë Shqipërinë një vënd të fortë pavarësisht nëse duhet të hymë në KE dhe pastaj të zgjidhet problemi shqiptar nëpërmjet të zbatimit korrekt të të drejtave të njeriut apo nëpërmjet zbatimit të ndonjë ligji tjetër europian ku shqiptarët të mos jenë më qytetarë të dorës së dytë. Këtu gjithashtu akademistët duhej të luanin rol të dorës së parë si dhe tek plani 'A' ku kemi ngelur, dhe jo të merren akoma me quicin 'e lagu apo s'e lagu bishtin dhelpra'. Duke qënë punët kështu që prej 90 vitesh pavarësi, duke mos u interesuar politika dhe politikanët për një Shqipëri të fortë, duke rendur pas pasurimit të shpejtë (është për tu habitur se kjo sëmundje është e vjetër në Shqipëri dhe prek kryesisht politikanët që e vjedhin votën e popullit me ndihmën e brëndëshme apo të jashtme), na lind e drejta ne të zellshmëve që të ndihmojmë sado pak dhe të polarizohemi kur përballemi publikisht me debate të tilla. Këtë ndihmë modeste duam tjua japim akademistëve por edhe celebriteteve tona të cilat harrojnë që janë celebritete dhe zbulojnë atë që ne dhe shteti duam tua mbajë fshehur: dinjitetin, ndershmërinë dhe moralin (që në disa raste nuk e kanë).. II Problemi kryesor për Shqipërinë dhe shqipëtarët ka qënë dhe mbetet momenti kur I u mohua e drejta të bënin një mbretëri dhe të formonin kombin e tyre me të gjitha krahinat e banuara me shqiptarë . Ky moment që u kristalizua edhe për vëndet e Europës në shek e XIV - XVII kur mbretëritë e para dhe shtetet e para filluan të formohen dhe të lënë pas qytetet -shtete të clat nuk egzistojnë më. Në këtë moment kur për të formuar një mbretëri (që ishte e 'modës' atëhere) duheshin dy kushte kryesore : Atdheu , d.m.th krahinat e banuara me një popullatë që flasin një gjuhë të njëjtë dhe e dyta po aq kryesore sa e para Feja, d.m.th., banorët e kësaj mbretërie apo shteti me në krye një mbret duhet të kishte banorë që të ishin të një feje se ndryshe nuk mund të kristalizohet identiteti vetëm me të folurën e njëjtë por edhe me fene pra të falurit në të njëjtën faltore të zotit dhe besimi tek një Zot I përbashkët. Shtetet europiane si dhe Shqiptarët (që në atë kohë quheshin Albanë dhe vëndalinjtë e quanin veten arbanas dhe epirotas) I kishin të dyja mundësitë për tu bërë Mbretëri si dhe fqinjët tanë Sërbët sepse grekët nuk kishin komb të vërtetë në atë kohë por përfshiheshin në Perandorinë grek folëse Bizanti. Fatkeqsia ndodhi kur popullata jonë të udhëhequra nga Gjergj Kastrtioti pas luftoi kundër kësaj fuqia të madhe (historinë e dimë të gjithë por një pjesë e harrojnë me dëshirë) pa u ndihmuar seriozisht nga mbretëritë Europiane çedoi. Pas vdekjes së Gergj Kastriotit u zbatua Plani famëkeq I Sulltan Mehmetit II i cili tha dhe zbatoi formulën që : .tek arnautët nuk do të lë gur mbi gur' ; aq sa në vazhdën e këtij Urdhëri perandorak zhvarrosi dhe prishi varrin e Heroit tonë kombëtar, Hero të cilin, Kryeministri turk I ardhur për vizitë në 2004 - 2005 e ofendoi duke ofenduar jo vetëm qeverinë impotente të Nanos por nëpërmjet kësaj ofendoi të gjithë popullin shqiptar (dhe kosovar) dhe nuk I hyri ferrë në këmbë. Që prej asaj kohe njëra nga krahët e Binomit Atdhe + Fe u prish, u dëmtua, u gjymtua dhe popullata shqiptare u shpërngul duke bërë një emigracion të jashtzakonshëm për totalin e popullatës së saj dfuke u larguar në Itali ( Kalabri - 'nga Labëria', Napoli, Sicili), Kroaci, Bullgari e Rumani ( ku princërit Gjika themeluan Bukureshtin - 'i bukur është') e deri në Ukrainë. Popullata autoktone u rrudhos dhe vetëm një nga fiset që I u bashkuan Gjergj Kastriotit e ruajti fenë - Mirditorët të cilët kishin si Princ Lekë Dukagjinin . Brezi i tij i mëvonshëm mori mbiemrin GjonMarkaj. Konkluzioni. Shqiptarët mezi arritën të formojnë shtet dhe kur atë e formuan shteti u doli I cunguar sepse shumica e popullatës u konvertua me zorr (përveç rastit kur në tokat shqiptare turqit kolonë turq, persianë dhe aziatikë të cilët natyrshëm ishin myslimanë). Ngelet thënia e Bismarkut që 'Shqipëria është merë gjeografik' sepse ai pati parasysh që të krishterët në shqiprëri kishin pushuar së qëni shtet-formues. Ky ishte gjithasht shkaku që Europa nuk përkrahu formimin e një shteti të madh Shqiptar më 1912 sepse nuk dëshërontë që të formontë një shtet të madh me popullsi myslimane ( qoftë edhe të konvertuar me zorr) për arsyen e thjeshtë sepse në atë kohë shtetet e europës lindore dhe Ballkani sapo ishin çliruar dhe mezi ishin çliruar pas shumë vuajtjesh nga Turqia myslimane. Po ta shohësh edhe sot edhe tani mund të konstatosh brishtësinë e shtetit, brishtësi dhe mungesë stabiliteti që prej 1912 aq sa disa herë Europa është detyruar të vendosë ose rregjentë ose ka ndyrhyrë ushtarakisht 9 kujto 1997 dhe 1999) Të tërë historianëve shqiptare dhe letrarëve të spikatur shqiptarë u duhet tu shkojë në mëndje se binomi Fe + Atdhe ka qënë dhe mbetet themeli I një shteti stabël. Në Librin tim 'Të Penduarit' kam përmëndur hollësisht se si mund të amortizohet kjo goditje fatale për kombin tonë nga ana e Perandorisë turke. Dhe Dy janë mundësite që mund edhe të kombinohen për të realizuar një shtet të fortë dhe dinjitoz si ato të Europës: Arsimimi I mirë dhe laik I popullatës në mënyrë të vazhdueshme, arsimim I cili rrit tolerancën fetare dhe kjo është mënyra më e mirë për të shkuar dhe u integruar në KE aq të dëshëruar Dhe së dyti është ri-konvertimi i ngadaltë, pa dhunë, dhe me dëshirë, në fenë e të parëve (ri-unifikimi fetar), alternative e vështirë por jo e pamundur. Prandaj si të thuash, plani 'B' i një shteti duhet të bëhet me ndihmën e akademikëve. Por në rradhë të parë debatet duhet të bëhen midis intelektualëve të përgjegjshëm dhe jo me njerëz gjysëm intelektualë me formim jo laik të mirë, duhet mirekuptim, duhet bashkëpunim, duhet unanimitet në marrjen e vendimeve kaq të rëndësishme. Të tëra vëndet perëndimore përfshi dhe fqinjtë tanë e kanë realizuar planin e tyre 'B' nga të cilat plane Shqipëria po vuan akoma mungesën e stabilitetit dhe zgjatjen e tranzicionit. Integrimi në Europë është në fakt një fshirje e ardhme e kufijve dhe respektimit I të drejtave të njeriut. Unë vetë jam pak skeptik që problemi I jetesës së shqiptarëve dhe trojeve të tyre të marra padrejtësisht shumë kohë më parë por të vëna në vënd pjesërisht nga Anglo-Amerikanët (Kosova), respektimi I të drejtave të tyre do të mund të bëehn pa u rregulluar më parë në këtë periudhë që jetojmë (në periudhën e para-integrimit). Nëse debatet vazhdojnë në media dhe në popull vetëm për Nam apo vetëm për të shfryrë inate personale (edhe kjo është formë e luftës së klasave), apo për të sharë kritikuesin që përdor argumente, atëhere shteti, populli, inteligjencia do të mbetet aty ku ka qënë dhe do të vazhdojë të turbullohet e nuk do të shoh qartë se ku qëndron gabimi dhe gabimet e bëra me qëllim që t'I shmangim e të ecim përpara me kujdes e dinjitet kombëtar. === Ku prehen eshtrat e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut? === Në kuadrin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit kombëtar, shumëkush që ka lexuar librin e Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu“, e di se pasi osmanet pushtuan Lezhën me 1479. Sipas Marin Barletit: “Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit. Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..” . “Kur dëgjoi që po e qanin të vdekur, Lek Dukagjini, princ epirot, doli me vrap në mes të pazarit dhe me fytyrë të pikëlluar e me zë të mbytur tha, duke çkulur mjekrrën dhe flokët; “mblidhuni, mblidhuni me vrap të gjithë o princër e sundimtarë arbëror. Sot u bënë cop dyert e Epirit dhe të Maqedonisë, sot u rrëzuan muret dhe fortesat tona; sot fluturoi tërë forca dhe fuqia jonë, sot u përmbysën fronet dhe pushtetet tanë; sot u shua krejt së bashku me këtë njeri çdo shpresë e jonë”( Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu). Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1480, 12 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq. Sipas Barletit, “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Kur osmanet gjetne varrin e Skenderbeut ne Kishen e Shen Nikolles ata e hapen dhe i moren kockat si hajmali duke besuar qe nga ato do te beheshin trima. http://www.eupedia.com/forum/threads/26169-Berbers-and-Albanians-E-haplogroup-and-linguistic-similarity/page2). Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij”Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla…. E vetmja e dhene per varrin dhe eshtrat e Gjergj Kastriotit –Skenderbeut. Por sot ka te dhëna se eshtrat janë çvendosur disa kohë më vonë nga Kisha e Shën Kollit atëhere Kishë katolike por meqënëse kishte qënë dhe Kishë orthodokse para venedikasve kishte sipas Spanduçit edhe varrezë orthodokse. Po kështu, edhe abati francez duke cituar Barletin thotë: “Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Shkaqet se përse Gjergj Kastrioti u varros në Lezhë dhe jo në Krujë janë të paqarta, por ka shumë mundësi që ato duhet të kenë shkuar në Krujë dhe më vonë në Hilandar në vëndin ku preheshin eshtrat e të jatit Gjon Kastriotit varrosur aty më 2 maj 1437- apo Gjon Dibranit, eshtrat e të vëllait Reposh varrosur më 25 korrik 1431 i cili ka lënë një dorëshkrim të shkruar me gërma greqishte por me fjalë shqip. Nuk është gjëndur akoma dorëshkrimi por mendohet se ruhet në një nga bibliotekat e Hilandarit apo të Manastirit të afërt me të. Mbi varrin e Reposh Kastriotit shkruhej : `Reposh Castriotum-Dux illyricum 6939 ` (Prestavi se rab’ božii Repoš’, douks’ ilirskii, 6939). Dihet se Gjon Kastrioti bleu token ne Hilandar duke i dhuruar dy fshatra te Pollogut: Radostusha dhe Trebinjen. Per here te pare emri i Gjergj Kastriotit permendet ne dy dokumenta akt shitjeje: e vitit 1426 dhe 1430, kur ai dhe familja e tij bene Kullen e Shen Gjergjit dhe pronen pereth afer Manastirit Orthodoks serb –Hilandar ne Malin Athos; ne shkembim Gjon Kastrioti dhuroi dy fshtara pronë e familjes: Radostush dhe Trebisht. Neneshkrimi eshte i Gjon Kastriotit dhe igumenit Anastas.(https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishtë- Manastirit Hilandar. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 “Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte”, edhe shkoi ne Malin Sinai? (sinonim për Malin Athos që në fakt është në shqip- At-os e prapashtese byzantine-greke) –pra Mali i Shenjte Athos) ku edhe vdiq si murg… Firmat jane te tre vellezerve: Gjerg, Reposh dhe Kostandin. Emri i Stanishës nuk eshte sepse ai ishte konvertuar ne islam dhe ishte martuar me nje turkeshe sipas te dhënave. Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Or SulltanSulejmani krahas ngritjes së xhamisë Selimije lejoi të ndërtohet edhe Kisha e re e Shën Kollit Përse lindën dyshimet se eshtrat e Skënderbeut nuk ishin atyNë varrezat e Katedrales së Shën Kollit? Dihet që Lezha u pushtua në vitin 1478 sipas të dhënave të historinaëve europianë por dhe atyre osmane si këta më poshtë: 1)-“Tursun Beu;Tarih-i ebu’l-feth(Historia e atit te pushtimeve)”;… 2)-“Kevami;Fetih-name-i Sultan Mehmed(Veper mbi fitoret e Sulltan Mehmetit)”;… 3)-“Idriz Bitlisi(14?!-1520);Hest Bihist(Tete Parajsat)”;…. 4)-“Kemal Pashazade/Ibn Kemali(1468-1534);Tevarih-i al-i osman(Historia e Dinastise Osmane)-Defteri/Vellimi i VII-te”;….. 5)-“Hoxha Saddedin/Hasan Xhan bin Hafiz Muhammed isfahani(1536-1599);Tac-ut-tevarih(Kurora e Historive)”;….. 6)-“Ali/Mustafa bin Ahmed bin Abdullah al-Mavla Celebi(1541-1600);Kunh-ul-ahbar(Berthama e lajmeve)”;… 7)-“Sollakzade/Mehmet Hemdemi(?!..-1657);Fihrist-i Sahan(Pasqyra e mbreterve)ose Tarih-i Solakzade(Historia e Sollakzadese)”… 8)-“Mynexhimbashi/Dervish Ahmed dede bin Luftullah(1631-1702);… (https://blogg1444.ëordpress.com/2017/04/10/pushtimi-i-keshtjelles-dhe-qytetit-te-lezhes-nga-kasapi-i-arberise-sulltan-mehmeti-i-ii-te-fatih-ne-vitin-1478/) Asnjëri nga këta nuk përmënd hapjen e varrit të Gjergj Kastriotit. Megjithse disa historianë thonë se varri u hap pas dy vitesh nga osmanët më 1480. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Po të shihet me kujdes duket se Mauzoleumi është jashtë Kalasë?! Dyshimet lindin sepse: Kisha e Shën Kollit Lezhë duhet të ketë qënë brënda Kalasë së Lezhës dhe jo jashtë. Varrezat e Kalasë së Lisus janë jashtë kishës së Shën Kollit pra jashtë Kalasë e për pasojë familjarët e Heroit Kombëtar nuk duhet ta kenë lënë varrin jashtë Kalasë studiuesit Dhosi Liperi ne Konferencen e 2 te studimeve Albanologjike, 1968–turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij “Mitologjia Skenderiane“. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit. Deshmite e tyre ne librin “lufta shqiptaro-turke ne shek XV“, Tirane 1968. …………………………………… (Por çthonë burimet osmane në këtë rast. Reth kësaj temë kemi dëshmitë e disa autorëve sit ë Ibn Kemalit, Hoxha Sadedinit, Idris Bitlisi, Tursuni, etj (Lufta Shqiptaro Turke në shekullin XV. Burime Osmane. Tiranë 1968). Dëshmitë e tyre konsistojnë me braktisjen e qytetit të Lezhës nga Venediku dhe banorët gjatë fushatës turke të vitit 1479 për pushtimin e Shkodrës. Ja seç thotë midis të tjerave Ibn Kemali në librin e shtatë të veprës së tij Historitë e Dinastisë Osmane, shkëputur nga vëllimi i mësipërm. “Kur ushtira ngadhënjimtare u vendos plot madhështi rrëzë mureve dhe kur zgjati dorën drejt fustanit të fitores, atëherë të pabindurve të Leshit (Lezhës), u iku gjaku nga nga frika, fytyrat e tyre mbetën të thata sin ë afreskat e kishave…më në fund ata panë se krahinat përreth u pushtuan nga ushtria vërshuese si Nili dhe e rrëmbyeshme si përrenjtë e maleve dhe se kështjella e tyre mbeti si ishull brenda këtij deti që përmbyt botën. (Lufta Shqiptaro Turke në Shekullin e XV. Burime Osmane. Tiranë 1968. Fq 223-226).) Kështu, mund të themi se si, zotër feudalë Kastriotët janë varrosur brenda kishave për të cilat janë kujdesur ose kanë patur lidhje me to. Kjo gjë ka ndodhur edhe me motrën e Skënderbeut Marën, të shoqen e tij Donikën, si dhe djalin e tij Gjonin. Gjerësisht me këtë problem është marrë Prof. Valter Shtylla, i cili tek shkrimi i tij “Familja e Kastriotëve. Monumentet Flasin”, botuar në dt 6. 12. 2008 në Gazetën Standard, thekson se, Donika e shoqja e Skënderbeut mund të jetë varrosur në portikun e manastirit mbretëror të San Trinidadit në Valencia të Spanjës. Gjithashtu në Napoli, në portikun e kishës së Santa Maria la Nova, është varrosur nipi i Skënderbeut, Kostandini, djali i të birit të tij, Gjonit. Po kështu, Mara, e motra e heroit, e martuar me princin e Malit të Zi, Stefan Cernojeviçin, është varrosur brenda kishës së Shën Marisë, në manastirin-mauzole të Cërnojeviçëve që ndodhet në ishullin e Komit, në liqenin e Shkodrës. Gjithashtu edhe një nga gojëdhanat që qarkullon edhe sot në vendorigjinën e Kastriotëve, në Mat, flet se e Vojsava, e ëma e Heroit, është varrosur në kishën e Shtjefnit (Shën Stefanit). E publikuar nga Dilaver Kurti ajo klasifikohet ndër burimet e rëndësishme gojore për familjen e Kastriotëve (Dilaver Kurti. Trashëgime Iliro-Arbërore. DeaS. Tiranë 1999. Fq 312). Gjatë sulmeve mbi Lezhën të viteve 1478 dhe 1501 turqit e dogjën kishën Katedrale të Shën Kollit. Në vitin 1580 karakatina e kishës që konsiderohej nga vendasit si vend i shenjtë u shndërrua nga pushtuesit në xhami me emrin “Selime”. Farlati na citon kardinalin Alciati, i cili thekson në shënimet e tij se kisha ekzistonte deri në vitin 1575 (Daniele Farlati, Ilyricum Sacrum, VII f 323). Një dëshmi tjetër na pohon se turqit prishën edhe varrezat e dikurshme të kishës duke i hedhur eshtrat e varreve në lumin Drin që ndodhej aty pranë (Harvat Glasnik XXI, Dok 83). Pra, ajo që thuhet se turqit u përpoqën të zhduknin plotësisht kujtimin e Skënderbeut mund të jetë e vërtetë. Ndërkohë që peshkopi i Lezhës B. Orsini, thekson në vitin 1628, se turqit 40 vjet më parë, diku në vitin 1580 vunë dorë mbi kishën duke e shdërruar atë në xhami, por shpejt hoqën dorë sepse tre hoxhallarë kishin rënë nga minarja dhe kishin vdekur (I. Zamputi. Relacione mbi gjendjen e Shqipërisë veriore dhe të mesme, në shekullin e XVII, Vëll I, 1610-1634. Tiranë 1963. Fq 401). Këtu bëhet fjalë për kishën e shën Kollit apo Kishën e Madhe, siç e quan Barleti, e cila u shdërrua në xhaminë e mëvonshme Selimie. Në majë të kodrës është një xhami, dhe legjenda thotë se këtu, nën rrënojat e një kishe të krishterë, prehen eshtrat e Skënderbeut (Eduard Lear Në Shqipëri. Ditar udhëtimesh 1848-1849. Tirane 2008. Plejad. Fq. 97). https://www.kultplus.com/trashegimia/misteri-varrit-te-skenderbeut-si-qendron-e-verteta/ ………………………………………………………………………………… Familja Kastrioti duke qënë një famlije princërore e cila kishte varrezën e saj ka shumë mundësi që ta ketë dërguar eshtrat e Heroit Kombëtar në Hilandar ose të paktën diku në Krujë në fillim dhe pastaj në Hilandar. Egziston një Gravurë e vitit 1908 e cila gjëndet në Bibliotekën e Neë Yorkut e cila tregon disa shqiptarë që falen tek varri i Heroit tonë Kombëtar i cili gjëndet në një Teqe (shih foton). Ka ngjashmëri midis asaj Teqeje e cila nuk dihet ku gjëndet këtu në Shqipëri, me Teqenë Dollma të Krujës. Dihet se Familja Kastrioti nuk mund të linte eshtrat e Gjergj Kastriotit në një varr jashtë Kalasësë Lezhës, duke e ditur gjëndjen e rëndë të mizorive osmanenë trevat e Arbërisë dhe Epirit por edhe se nga ana etike dhe morale, nuk mund të linte eshtrat e Heroit kombatar në vënde të pasigurta. Duke patur këto dyshime mendoj se dëshmia e Barletit se eshtrat e Heroit Kombëtar ka shumë mundësi të jenë dërguar në dy vënde: ose janë dërguar në Hilandar aty ku st gjëndet Pirgu Arbanas (Arbanski Pirg), nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157); === E vërteta historike e ndarjes së madhe fetare nga Arbër në Shqiptarë === (dhe Drit` e Diturisë, Përpara do na shpjerë`- N.Frashëri) Për të zbardhur historinë e ndërlikuar të shqiptarëve, e ashtuquajtur Kutia e Pandorës është hapur tashmë për të mos u mbyllur më derisa të zbulohet e vërteta. Që nga pushtimi i Shqipërisë nga perandoria turke më 1478 dhe deri rreth viteve 1660-1703, përveç pushtimit ushtarak dhe politik, filloi të ravijëzohen disa shtresa të reja në popullatën e atëhershme, shtresa popullate që flisnin shqip ose shqipfolës, sepse ishin kolonë të ardhur nga viset e perandorisë turke, por myslimanë, vendas të konvertuar në islamë me pozita ushtarako-politike dhe pas tyre u konvertuan në masë dhe bujkrobërit, por mbetën dhe vendas shumica me fe ortodokse, qoftë në veri të trojeve shqiptare qoftë në trojet e mesme, e qoftë në jug. Kështu, nën presionin turk, i cili zbatoi strategjinë e posaçme anti-arbëresho-epirote, në fund të shek XVII- fillim shek të XVIII, ndodhi dhe ndarja tragjike shpirtërore e fetare e popullsisë që fliste shqip me të gjitha pasojat që ndihen e dhe sot për shkak të dyzimit fetar dhe tradiconal. Pra, problem i bashkimit të trojeve shqiptare dhe në përgjithësi i popullit shqiptar nuk është aq i lehtë, por në radhë të parë kërkon disa parakushte dhe zbardhje e së vërtetës sado e rëndë apo e lehtë të duket. Ky fakt mund të shpjegohet edhe me frazën e Faik Konicës që tregonte; "Kur nisa luftën për çlirimin e Shqipërisë njëzet e pesë vjet më parë, kujtoja si shumë i ri që isha se problem ish vetëm një problem kombësie, d.m.th., se po të arrinte të zgjohej plotësisht ndjenja e kombësisë në zemër të shqiptarëve, themelimi i një Shqipërie të lirë, ish një punë e mbaruar posa të vinte rasti. Kur mu poq mendja më tepër, që pesëmbëdhjetë vjet e tëhu, kuptova se problem i Shqipërisë më tepër se kombëtar ish një problem moral.. Në fjalë të tjera ky popull që të shpëtojë, ka nevojë më parë se çdo gjë tjetër, t`i stërvitet e t`i lartësohet karakteri, t`i zbutet e t`i spastrohet zemra..` Shumëkush sidomos ata të tipit Koço Danaj, apo të AK shqiptare, ose të Vetvendosja kosovare, radikalistë që kërkojnë me pathos e mllef kthimin e të kaluarës të `Jasha Padishah`, e kërkojnë bashkimin e trojeve shqiptare sikur ajo të ishte thjesht një copë kristali e thyer që mund të ngjitet lehtësisht. Asnjëherë nuk mund të ndodhë ky fenomen nëpërmjet ngritjes artificiale të nacionalizmit, apo nëpërmjet sheriatit qe të kujton Kahrarnamenë e Lidhjes së Prizrenit e cila çoi përfundimisht në ndarjen e trojeve shqiptare ndërmjet fqinjëve. Nuk duhet harruar që në këtë ndarje të trojeve, pas 1878 morën pjesë dhe shqiptarët jo-myslimanë pra të krishterët që kishin gjetur strehë dhe mbështetje tek kishat përkatëse sllave, siç ishin shqiptarët ortodoksë të trojeve shqiptare të veriut ose shkiet, dhe shqiptarët ortodoksë të trojeve të jugut ose arvanitasit. Arsyeja? Arsyeja sipas tyre qëndronte se Arbëria dhe Epiri tashmë nuk mund të bëhen shtet më vehte, sepse janë të pushtuar nga turqit dhe se shqiptarët e fesë islame nuk janë shqiptarë! Këtu kanë ndikuar dhe kishat përkatëse, koha e gjatë nën pushtim, mundësia e artë e fituar pas humbjes së Turqisë më 1878 nga rusët. Po përse ndodhi kjo ndarje kaq e fortë ndërmjet shqiptarëve e të dy feve kryesore, sepse të dy komunitetet ishin të sunduara nga turqit osmanllinj? Historia e është e dhimbshme dhe nëse duhet zbuluar e vërteta ajo nuk duhet të na kushtëzojë për të ardhmen e popullatës shqiptare dhe të trojeve shqiptare, por thjesht për të gjetur zgjidhjen më të mirë të mundshme në këtë realitet të ri ballkanik dhe Europian, sigurisht nëpërmjet integrimit. Me tre rreshta (që në fakt kërkojnë qindra faqe shpjegime), problemet kryesore në trojet shqiptare dhe popullatën shqiptare të cilat kanë shkaktuar ndarjen jo vetëm të trojeve shqiptare por një ndikim edhe të popullatës shqiptare qoftë ajo myslimane ashtu dhe ajo e krishterë, qëndron kështu: - Pushtimi turk dëmtoi formimin e një shteti shqiptar të mirëfilltë i cili nëse historia do të ishte ndryshe nuk do të quhej Shqipëri por Arbëri dhe Epir, sepse në radhë të parë dëmtoi binomin Fe+ Atdhe= Shtet, duke dëmtuar fenë. Disa mund të thonë se.. po para pushtimit turk? Gjasat ishin për të formuar një shtet Arbëror të fortë që do të dominonte në Ballkan. - Arsyet se përse sundimi turk pati pasoja më të rënda në trojet shqiptare se sa në trojet e tjera ballkanike janë: Kokëfortësia e krerëve shqiptare (arbërorë dhe epirotë) për të mos u nënshtruar; Resurse njerëzore dhe ekonomike me të pakta se Perandoria turke, Ndihma evropianë e vogël - Arsyet se përse turqit shkatërruan totalisht principatat arbërore, trojet, kështjellat, dhe dëbuan njerëzit ishin: pengesa e ashpër dhe e armatosur me armë, që i bënë shqiptarët kundër përhapjes së islamit, mos pranimi i vasalitetit për një kohë të gjatë, nxitja perëndimore, - Arsyet se përse turqit morën shumë shqiptarë të atëhershëm dhe i vunë në poste ekzekutive dhe ushtarake, ishte se raca arbërore dhe epirote një racë e lashtë, e bukur, trime, dhe e zgjuar, përbënte në fakt edhe strategjinë turke; pushto dhe lufto me komandantë dhe ushtarë jeniçerë (jo turq, por pengje të konvertuar), - Argumenti se përse popullata shqiptare nuk u asimilua tërësisht me gjithë presionin e dhunën ishte: survivanca e popullatës nëpërmjet emigrimit (për të mos u dorëzuar dhe u konvertuar- ikën të pasurit e të mesmit), +nëpërmjet konvertimit në islam (për favore dhe pushtet, e kështu edhe një survivancë me efekte negative), +nëpërmjet ruajtjes së fesë duke kërkuar mbështetje tek Kishat Ortodokse që kishin lejen e Turqisë por që shkaktoi humbjen e gjuhës, ose tek Kisha Katolike e cila gjithashtu pati të njëjtin efekt tek popullata që kërkoi strehim e mbështetje). - Strategjia turke e islamizimit për trojet dhe popullatën shqiptare që nuk emigroi mund të paraqitet nëpërmjet gjashtë taktikave: vrasje për ata që nuk kthehen, pengje për ata që janë të lëkundur, taksa të rënda për komunitetin jo-islam, prishje e kështjellave, largim i banorëve dhe ndërtim i fshatrave e qyteteve në vende pa mbrojtje, dhe prurje popullate tjetër për të populluar fushat e kodrinat e trojeve shqiptare të braktisura, kryesisht nga Anadolli, Persia, Abkazia, dhënia e shpërblimeve dhe posteve ushtarako-administrative për të konvertuarit. Hakmarrja turke –osmanllie ra shumë rëndë mbi shqiptarët dhe trojet e tyre pikërisht për tu hakmarrë ndaj shqiptarëve kokëforte të krishterë sepse vete sulltan Mehmeti II ( ai që pushtoi Konstandinopojën më 1453) tha për shqiptarët (Arbër-epirotët e atëhershëm ): "Nuk do lë gur mbi gur në Arbëri". Dhe ashtu bëri, shkatërroi të gjitha kalatë. Madje dhe varrin e Gjergj Kastriotit-Skënderbeu e prishi, e dëmtoi, duke ja marrë edhe kockat – `për hajmali`(M.Barletti `Gjergj Catrioti-Skanderbeg, Princ i Epirit). II Në shkrimin tim të disa ditëve më parë ` Shkijet dhe shkipëtarët- ose Zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri`, problemi se ku u zhdukën shqiptarët ortodoksë (dhe më pak ata katolikë) ishte një problem edhe `tabu` edhe pak misterioz, sepse në fakt ka patur të bëjë edhe me kalimin në një etapë të re të gjuhës së folur shqipe e sigurisht edhe në ndërrimin emrave dhe emërtimeve për shkak të dyzimit religjioz dhe prishjes së shtetit shqiptar për gati 500 vite. Shqiptaret ne kufi me sllavet nuk emigruan por zgjodhën një alternative tjetër të pathënë më parë nga historianët tanë: u afruan pas Kishës sllave ortodokse sepse ajo kishte imunitet; kjo i shpëtoi ata nga raprezaljet. E këtu fillon transformimi. Nga arbër ne shqiptare. Arbërit ortodoksë të mbrojtur nga Kisha sllave - i quajtën arbërit e konvertuar myslimanë si Shqep-tarë, kurse arbërit orthodokse i quajtën si Shqije-Shqja-nga shizma (që do të thotë shkep, ndaj,). Fjala shqiptar u ngeli arbërve dhe epirotëve te konvertuar ne myslimane; arbërit ortodoksë që u bashkuan nga halli me sllavët u quajtën shkije; epirotët ortodokse u quajtën arvanitas; ortodokset që flisnin shqip ne trojet shqiptare u quajtën shqiptare kaurrë. Sipas F.Xharra: "Viti 1637,për Gjakovën sipas misionarit fra Bonaventura da Palacula ,nga 500 shtëpitë e kësaj kasabaje vetëm 20 ishin katolike të tjerat “ il resto tutti Turche et Scismatici”( të tjerët shqiptarë musliman dhe shqiptarë shkije ). Dhe mandej vashdon:” Per andare dalla parte del Settentrione sopra Jacova incominciano li Scismatici” –duke u ngjitur nga Gjakova në Deçan ,nëveriun e Gjakovës nëpër fshtra të gjithë fashtarët “shkizmatik” Në marsin e vitit 1683 dëshmitë e fra Kerubinit e japin pamjen demografike-statistike të rrethit të Gjakovës si “ që nga Gjakova e deri në Deçan ishin të gjithë shkizmatik dhe Manastiri i Deçanit . Pra frati Kerubini që nga Gjakova në Deçan i hasi “fshatrat shkizmatik” („molte ville di Scismatici”.) Shembull i pranisë të shqiptarëve ortodoksë është edhe ky, ku për Hasin ( ndër bjeshkët e Pashtrikut ,në luginë e Lumit Drin,në jug të Gjakovës) ,shkruhet (1837): i tërë rajoni është i banuar me serbë të albanizuar dhe me Shqiptarë „..(.tout le districkt habite par des Serbes allbanises et des Albanais)". Për kazatë e Pejës dhe të Gjakovës ,deri në luftën e Krimesë ,sipas Myllerit dhe Bues,konstatohej se në rrethinat e këtyre qyteteve ka mbizotërua element ii krishterë ortodoks (shkijet f.xh.) e më pak Shqiptarë katolik, Latin . (http://ëëë.revistadrini.com/2012/03/fahri-xharra-kush-jane-shkijet-1/), Ndarja shpirtërore krahas atyre të trojeve në sanxhaqe ndodhi nën presionin osman i cili nga njëra anë bëri gjithçka për të mbajtur të pushtuar Ballkanin ku popullata më rebele ishte ajo e arbërve dhe epirotëve. Kjo ndarje shpirtërore-fetare, ndodhi kur u krijua një komunitet i madh arbrish të islamizuar të cilët së bashku me grupe të ardhur nga Anadolli ishin të përhapur së bashku me shqiptarët e krishterë ortodoksë kryesisht, por dhe ata katolikë në veri, në qendër, dhe jug të trojeve shqiptare. Shumica e tyre ishin të privilegjuar dhe drejtonin administratën dhe ushtrinë, por flisnin gjuhën arbërisht. Popullata e krishterë në veri të vendit ashtu në jug e ndikuar, e nënshtruar, e keqtrajtuar nga pushtuesi, u armiqësua edhe me popullatën e islamizuar aq sa duke e ndjerë veten e pambrojtur, ose u largua fare në Itali të veriut Venedik ose në Jug në Kalabri. Tjetra kërkoi strehim dhe ngushëllim tek Kisha Sllave dhe Greke për shkak të reprezaljeve, duke mbijetuar, por duke sakrifikuar gjuhën me kalimin e kohës për shkak gjithashtu të presionit edhe të strehuesve (pas 1878). Ndarja filloi nga armiqësimi për shkak të humbjes së trojeve, rrezikut të humbjes së fesë. Ata u quajtën nga arbrit (rabanët) e islamizuar si shkie apo shqa që tradhtuan trojet dhe gjuhën, kurse shqiet apo shqatë, i quajtën arbrit e islamizuar si shqeptare (qe janë larguar nga feja). Kështu u krijuan pas vitit 1703 shqiptarët që flisnin shqip por që ishin me besim islamik, dhe u quajtën kështu në gjithë trojet dhe gjuha nga arbërisht në shqip, në jug, arbrit e krishterë quheshin arvanitas ashtu si dhe vëllezërit e tyre e tyre arbëreshë në Itali; kurse ndodhi që shqiptarët e krishterë ortodoksë që zbritën me kalimin e viteve pas 1878 u quajtën shqiptarë njëlloj si vëllezërit e tyre myslimanë. Pavarësisht nga urdhrat zyrtarë që shqiptarët myslimanë të quheshin turq si brenda ashtu dhe jashtë vendit, në fakt si pasojë e dhunës dhe presionit, shqiptarët e krishterë ortodoksë të jugut quheshin grekë, dhe shqiptarët ortodoksë në veri që i u bashkuan kishës sllave u quajtën shqa, shqie. Kështu vazhdoi të mbijetojë gjuha e folur shqipe që nga lashtësia e deri në ditët e sotme por në grupe dhe popullata njerëzish me fe të ndryshme, përplasja midis të cilave nxitej nga pushtuesi turk, - në fakt shkatërroi kulturën e këtij populli të lashtë. Lufta për liri, nxori në dritë më 28 nëntor 1912 një shtet të cunguar dhe plot probleme me vehten , pra Shqipëria dukej si një i sëmurë që a jetuar në një spital psikiatrik, që doli në një realiteti të ri pa mundur të orientohet dhe pa e kuptuar se kush është. III Ç`mund të bëjmë për popullatën me origjinë shqiptare ortodokse që jeton edhe ajo në trojet e veta por nën shtete të tjerë fqinjë? Popullata me origjinë shqiptare ose shkjajtë e veriut që jetojnë si serbë, si malazezë, dhe si maqedonas nën kushtet e reja të demokracisë, integrimit dhe të globalizmit, kanë mundësinë të vendosin vetë se nga duhet të rrinë, por të paktën të mos përfshihen në radikalizmin ortodoks sllav, por të përpiqen të ri-gjejnë rrënjët e tyre. E njëjta gjë mund të thuhet dhe për arvanitasit. Ata për shkak të kushteve, e bënë zgjedhjen e tyre para 280 viteve, por sidoqoftë, e kanë ruajtur gjuhën qoftë dhe pjesërisht. Duhet qe shqiptaret ortodokse te Maqedonisë (thuhet të jenë 300.000) por edhe ne Serbi (?) te emancipohen. Për tu emancipuar- duhen mbështetur. Krahas tolerancës fetare ose siç mund të quhet më mirë `indiferenca fetare` (sipas A. Klosit) e cila zgjidh vetëm përkohësisht mbijetesën midis komuniteteve, ateizmi komunist krijoi iluzionin e bashkëjetesës (bratsvo-jedinstvo), por tashmë ateizmi është një rrezik serioz për shqiptarët në një të ardhme jo të largët, sepse ateizmi shkakton degjenerim moral dhe konsumizëm gjë që për një vend të vogël si ne, ashtu si dhe globalizmi perëndimor, do të dëmtojë rëndë identitetin tonë. Sigurisht e dëmshme është edhe gjendja e post-komunizmit së bashku me aspektet e saj negative; papunësi, varfëri, radikalizëm, nacionalizëm. Sot, Ndarja e heshtur shpirtërore, luftërat politike, strategjitë e ndryshme për të përparuar, mendoj se vijnë nga dyzimi dhe preferencat tradicionale fetare . Mendoj se është problem feja, qe pengon në bashkimin spiritual dhe real të shqiptarëve: Secili komunitet kërkon historinë e vet, heronjtë e vet. Le ta bëjnë këtë përplasje, prandaj ne jemi inferiore ndaj fqinjëve sepse grindemi me njëri tjetri dhe shajmë heronjtë tanë apo të njëri tjetrit. Mbështetja duhet te vije nga shqiptaret myslimane të Kosovës dhe Maqedonisë si dhe nga shteti shqiptar me atë kosovar, dhe së treti mbështetja duhet te vijë edhe nga jashtë. Pengesat: Paragjykimet fetare midis shqiptareve e kane asgjësuar deri tani njohjen e tyre dhe mbështetjen sepse është pikërisht ky problem qe ka ndare dhe krijuar emërtimin shkie dhe shkiptare. Kjo ka qene ura ndarëse; shqiptaret myslimane u quajtën nga shkiet shqiptare (shkije- shkizma ose shkep, shkepem). Pra problemi religjoz ishte kryesori që dobësoi dhe copëtoi Shqipërinë. Pengesa tjetër janë vonesa e integrimit ne BE. Del pyetja tjetër, përse shqiptaret ortodokse njëlloj si arvanitasit, e patën me te lehte te ruajnë fenë duke i u bashkangjitur kishave sllave dhe greke, se sa te bashkëpunojë me shqiptarët myslimane apo në rast të kundërt edhe te emigronin? Doni të vërtetën? Ka vetëm një përgjigje: Shqiptarët myslimanë, si më të privilegjuar në perandorinë osmane në këto toka u sollën shumë keq me shkiet dhe arvanitasit. Kështu e panë të pamundur të bashkëpunojnë. Kjo ishte ndarja. Ne lavdërojmë (Shqipëria dhe Kosova) dy gjëra: Lidhjen e Prizrenit dhe Ali Pashë Tepelenën. Te, dyja pavarësisht interpretimeve zyrtare- Lidhja e Prizrenit me Kahrarname-ne e saj sanksionoi pushtimin turk sepse nuk parashikoi as një kryeqytet shqiptar, as një shtet shqiptar, as një gjuhë shqipe. Ateherë? Përse qenka Lidhja e shqiptarëve? Lidhja e shqiptarëve dhe bejlerëve pro-turq? Ky ishte dhe shkaku që askush nuk na përkrahu; Së dyti, Ali Pashë Tepelena: A është hero ky njeri apo nje kriminel që shkatërroi gjithë Toskërinë dhe Epirin, duke bërë ndarjen përfundimtare të të krishterëve shqiptarë (që në jug u quajtën ose `grekë`, ose arvanitas) me myslimanët shqiptare. Kjo shkaktoi atë që arvanitasit u bashkuan me grekët (romanoi), dhe me ndihmën e anglo-rusëve çliruan tokat arbërore dhe jo-arbërore te jugut, por në fund të fundit pranuan të jetojnë nën një shtet që foli greqisht. E njëjta gjë ndodhi dhe me sllavët: Me sllavët e veriut dhe të jugut, ata i pranuan shkiet -arbër (pra siç i quajmë sot arbrit ortodoksë për shkak të shizmës apo të `shkepjes` me vëllezërit e tyre myslimane), që të futen në ombrellën e tyre për ti mbrojtur por dhe për të përfituar nga ata. Për Kosovën dhe Maqedoninë, do te duhet kohë, mendoj për një shtet laik në Kosovë, sepse popullata nuk është e arsimuar mirë dhe është plot paragjykime religjioze. Duhet kaluar kjo fazë, e cila po zgjatet nga ekzagjerimi i kultit fetar (nga individë të pushtetshëm) deri në ekstrem duke bërë të kundërtën e asaj që kërkon perëndimi. Për këtë arsye duhet një strategji e re integruese në përputhje me porositë e BE dhe të SHBA, në të cilën faktorët dhe aktorët e sotëm shqiptarë duhet të bashkëpunojnë në radhë të parë të; - Integrohen në BE sa më parë e pastaj, dhe njëkohësisht: - Krijojnë kushte gjithëpërfshirëse për të njehsuar gjithçka jo të rregullt: arsimi dhe arsimimi me detyrim deri në shkollë të lartë, njehsim të administratës, ruajtjen dhe forcimin e gjuhës zyrtare duke e pasuruar me marrëveshje me gjëra të reja dialektore, - Ri-përtëritjen e një Akademie të vetme për të gjitha trojet shqiptare për Historinë dhe Gjuhën shqipe, - Kontakte të ngushta, dhe krijimin e kushteve për njohjen, afrimin, dhe bashkëpunimin me shqiptarët e integruar me sllavët dhe kishën e tyre (shkiet), shqiptarët e Greqisë (arvanitasit), kontakte dhe afrim e bashkëpunim me shqiptarët e Turqisë e kudo që janë, me qëllim njohjen dhe historinë e vërtetë të tyre. - Largimin e trysnive të paragjykimeve fetare mbi popullatën, e cila do të bëhet nëpërmjet arsimimit të detyrueshëm, Edukimi fetar bazë nuk duhet të bëhet deri sa të mbarojë adoleshenca, pra të bëhet në shkollë të mesme ose në të lartë. Për fat të keq kjo është e vërteta, se atyre u vjen keq apo dhe turp të quhen shqiptare, por pranojnë më mirë të quhen shkja ose serbë apo grekë, duke patur parasysh të kaluarën e hidhur kur, turqit osmanllinj dhe arbrit e konvertuar në islam përfituan nga rasti për tu bërë pronarë, administratorë, komandantë nën atë rregjim, duke shtypur si arbërit e konvertuar në islam por të varfër ashtu dhe të krishterët arbër dhe eprotë duke u a marrë dhe tokat. Emri shqiptar u identifikua pjesërisht me arbrin dhe epirotin e islamizuar. Megjithatë fjala ship mbeti fjalë e përdorur nga të gjitha aktorët. Gjendja ndryshoi pas 1878, dhe armiqësia u rëndua edhe më shumë sepse po këta shqipfolës krijuan shtetin grek, shtetin serb, kurse pas shek të XX u krijua Shqipëria e cunguar, dhe në shek e XXI, u krijua Kosova.Sot është koha për të njohur veten me ndihmën e integrimit. Kjo është një rrugë e mudimshme por që do të na nxjerrë aty ku duhet: prosperiteti i trojeve shqiptare, integrim dhe bashkëpunim të ngushtë me forcat progresiste, respekti i fqinjëve ndaj nesh. Referencat • Kristo Frasheri: Lidhja shqiptare e Prizrenit : 1878-1881 : botohet me rastin e 100-vjetorit të lidhjes shqiptare të Prizrenit - (1979) • KristoFrasheri: E vërteta mbi Shqiptarët e Maqedonisë dhe shtrembërimet e Enciklopedisë së Shkupit - (2010) • Faik Konica: "Faïk Konitza – Selected Correspondence 1896–1942" • Fahri Xharra: E vërteta historike - Shqiptarët ortodoks të Maqedonisë, 2013, ISBN 978-9951-641-59-3 [1] • Marin Barleti: Historia e Skenderbeut Princit te Epiroteve, viti 2005, ribotim , f.200-344, • Pirro Prifti: Lidhja e Prizrenit dhe Lidhja islamike, viti 2014, Zemra shqiptare • Pirro Prifti: Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri, viti 2013, gazeta Sot. === Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri === Problemi se nga erdhi fjala shqiptar dhe Shqipëri dhe kur filluan banorët e trojeve të sotme si shqiptarë, mbetet një problem i pazgjidhur mirë, pavarësisht se gjuha e quajtur shqipe ka qenë ruajtur dhe transmetuar brez pas brezi nga iliro-pellazgët tek arbërit dhe epirotët e deri tek shqiptarët dhe Shqipëria e sotme, që nga bota quhet Albania (ose Arbëria në shqip). Bazuar në studimet e mia historiko-fetare mendoj se mund të ketë një zhvillim të ri në kuptimin e fjalës shqiptar dhe Shqipëri. Problemi qëndron se kur filluan të quheshin banorët e trevave shqiptare me emrin shqiptar dhe zona e banuar si -Shqipëri. *** Pak histori Dihet që deri në shekullin e XV kur luftoi Gjergj Kastrioti –Skënderbeu, sipas Marin Barletit në librin e tij të famshëm ‘Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis’, banorët e atëhershëm quheshin epirotë dhe arbanas ose arbër. Në librin e përkthyer, arbër quheshin dhe një pjesë e banorëve si dhe trojet përkatëse të Shqipërisë veri perëndimore, që i përket pjesës së Malit të Zi (e cila në atë kohë quhej Mbretëria e Zetës ose e Balshajve). Kjo vërtetohet edhe nga Eposi i Kreshnikëve, në të cilin, banorët vendas quheshin nga sllavët si rabanë ose arbanë. Arbanë ose arvanitas quhej dhe popullata e një pjesë të Toskërisë dhe Epirit të Jugut dhe pjesa e territoreve të sotme greke përfshi dhe Peloponezin e sotëm (Morea e atëhershme). I gjithë gadishulli Ilirik ishte me fenë ortodokse të drejtuar nga Bizanti dhe nga kisha ortodokse sllave serbe, bullgare dhe rumune. Të kësaj feje ishin dhe arbanasit e epirotët. Me emigrimin masiv të këtyre banorëve në Itali ndikimi katolik mori përparësi sepse perëndimi evropian mbeti katolik me shtete të fuqishme si Franca, Spanja, Austro-Hungaria, Polonia. Pas vdekjes së Skënderbeut ndodhi eksodi masiv i banorëve të asaj kohe për në Italinë e Jugut dhe në Napoli, Venedik e Raguza, Spanjë, Rumani, Ukrainë, etj. Ikën rreth 250.000 banorë dhe sigurisht ikën shtresa e pasur dhe ajo mesme, apo siç quhet kjo e fundit, shtresa që mbart identitetin, traditën, zakonet, pra inteligjencia e asaj kohe. I vetmi fis që nuk u largua plotësisht, ishte fisi i Dukagjinëve, i cili më vonë ndërroi emrin me atë të Gjonmarkajve. Sipas Sulltan Mehmetit të II (1432-1481) i cili pushtoi Kostandinopojën dhe përfundoi pushtimin e trojeve Shqiptare më 1478, i cili u shpreh se ‘...nuk do të le gur mbi gur në trojet e arnautëve...’, në trojet shqiptare, edhe pas vdekjes së tij u shkatërruan të gjitha kështjellat dhe gjithçka Shkodra dhe Durrësi u shndërruan në fshatra të vegjël. Sulltanët e mëvonshëm ndoqën politikën e largimit të banorëve vendas dhe islamizimin me dhunë të territoreve plus, sjelljen e banorëve të huaj jo ballkanas si persianë, turq, anadollakë, abhkazë, pra me fe jo të krishterë. Sipas Historisë së Shqipërisë, shekulli i XVI mbetet shekulli i ‘heshtjes’ në trojet e shqiptarëve (me pak kryengritje të veçuara), por turqit sollën banorë nga Persia, Abkazia, Anadolli në fushat e Shqipërisë dhe të Kosovës të cilët ndërtuan banesa jashtë zonave të kështjellave. Vonë në fund të shekullit të XVI kur trysnia u dobësua dhe zonat e ‘Arnautistanit’ humbën vëmendjen e perandorisë turke filluan dhe malësorët të cilët vazhduan të zbresin në zonat fushore të Shkodrës, Kosovës, kryesisht në zonat e Gashit dhe më pak në Krasniqe;vazhduan të bëjnë tregtinë në qytetet dhe fshatrat e mbetura si në Shkodër, Durrës, Janinë, Ohër, Prizren, etj,etj. Lindën vendbanime me emra të rinj, vendbanimet me emra të vjetër u shkatërruan dhe u harruan sepse banorët e rinj nuk i njihnin. Megjithatë përzierja e banorëve të rinj me malësorët e zbritur (qoftë malësorët e veriut ashtu dhe të jugut) nga fundi i shekullit të XVI dhe në shekujt pasues krijuan një popullatë relativisht që fliste gjuhën e Arbërisë dhe të Epirit por që nuk e quanin vehten si të tillë. Është e vërtetë se edhe në zonat fushore patën mbetur banorë të varfër të cilët nuk patën mundësi të largohen nga frika e osmanlinjve dhe këta banorë mbetën pyjeve, kënetave dhe shqopishtave për tu fshehur si në Shqipërinë e mesme ashtu dhe në jug dhe në veri të tokave ku banonin shqiptarët. Në shekullin e XVI –XVII Territoret e Shqipërisë bënin pjesë në ejaletin e Rumelisë. Në fillimet e pushtimit shtresa e re sunduese përbëhej në shumicën e vet nga spahinj myslimanë, kryesisht turq për nga kombësia dhe nga feudalë të islamizuar prej trevave të tjera ballkanike. Elementi shqiptar në gjirin e saj, që ishte i pakët në fillim, u shtua në periudhën kalimtare nga shek. XV në shek. XVI për të zënë pak nga pak vendin kryesor. Ky fenomen u arrit nga elemente shqiptare, që ishin vendas dhe jo nga elemente etnike serbe, sepse feudalët serbë ishin të ardhur dhe ndodheshin në një truall etnik të huaj. Pra, mbushja e klasës feudale osmane me shumë elementë të dalë nga gjiri i popullsisë vendase shqiptare u krye në trojet verilindore shqiptare, pikërisht ashtu si u krye edhe në rajonet e ish-principatave shqiptare. Edhe pushtuesit osmanë ishin të interesuar për një mbushje të tillë nga elementë vendas, sepse kështu siguronin një mbështetje shoqërore vendase. Pjesa e sipërme e piramidës shoqërore, fisnikëria shqiptare, ishte e para që provoi dukurinë e kalimit në islamizëm, e për pasojë edhe shtresa e mesme dhe e varfër u islamizua. Gjatë këtyre dy shekujve u bë përzierja e popullatave dhe deri në fillim të shekullit të XVIII këta banorë quheshin ende banorët e Arbërit dhe kjo vërtetohet nga të dhënat e Kuvendit të Arbërit, apo Koncili Kishtar Kombëtar në Mërqi (Lezhë) më 14 e 15 janar të vitit 1703, në të cilën është shkruar në dokument fjala e Imzot Zmajevic (Katolik): “Urdhnove, o i Lumtuni Atë, me të vizituem Apostolik, të vërej mbi Kishat e Arbënisë së provinçës seme. Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, - uh, ç'dhimbje, - vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! Pashë gjindt, hy në vend shenjt; kishat, të flligta; lterët përlye. Mezi pashë vend ku të mundej populli me u mbledhë në kuvend! Pashë pleqtë tue ulurue; Meshtarët, shërbëtorët e Hyjit, tue gjimue; çobantë, vra; dhentë tretë, tue u shpërnda dy udhëve; murtajën, që pa mëshirë i çoroditëte të gjithë; e plasjen e mortaisun, që trimnohej për të gjanë e për të gjatë… “E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t'ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe…” Pavarësisht kryengritjeve të herëpashershme, pavarësisht islamizimit, pavarësisht sistemit të spahinjve dhe të timareve, përzierja e popullsisë së ardhur me atë vendase vazhdoi dhe për dy-tre shekujt që vazhduan u krijuan elementë të një popullsie fusharake dhe qytetare që fliste gjuhën arbërisht ose shqip por që kishte humbur memorien kombëtare. Përjashtim bëri Malësia e e veriut (Veriperëndimore dhe verilindore) dhe malësia e Jugut; këta u konvertuan pjesërisht në islam për të ruajtur gradat, tokat dhe për të përfituar faktikisht nga islamizimi, ose mbetën kripto-të krishterë (kryesisht katolikët). Është koha kur "sulltani kishte urdhëruar që katolikët ose të turqizoheshin ose të transferoheshin", si shkruan në relacionin e 5 marsit të vitit 1702 V. Zmajevici dhe, pa kaluar dy muaj, ai relaton se u bë dëshmitar i një fakti konkret të islamizimit masiv të shqiptarëve: "pikërisht atë ditë (me 25 prill), kanë kaluar në fenë islame 1000 katolike" . *** Kthimi nga fjala Arbëri dhe arbër në Shqipëri dhe shqiptarë Por si quheshin këta banorë në shekujt e XVI dhe më vonë banorët? Nga turqit quheshin arnautë që rrjedh nga fjala Arbëri dhe arbanas por me kuptim përbuzës. Banorët e islamizuar të qyteteve dhe të vendeve të reja të banimit, kryesisht në zona fushore filluan të identifikojnë veten jo më me emrin arbër dhe epirotas por me një emër të ri tashmë që lindi si pasojë e konflikteve të reja fetare. Pa i hyrë historisë, prania deri në Kuvendin e Arbërit të fjalës Arbëri dhe tokat e Arbërit në dokumentet e të krishterëve katolikë, tregon se deri nga mesi i shek të XVII disa pjesë të Shqipërisë veri-perëndimore quheshin ende arbër. Fjalët shqip dhe shqiptarë duhet të kenë filluar përdorimin e tyre në këtë kohë kryesisht në veri dhe veri lindje si dhe në lindje të Shqipërisë aty ku banorët e mbetur që flisnin arbërisht (pra shqip) por që ishin të krishterë ortodoksë për të ruajtur fenë pranuan edhe të futeshin nën suazën e krishterë sllave të varur apo jo nga Porta e Shënjtë e Konstandinopojës (Stambolli) . Këta banorë u quajtën nga banorët e islamizuar shkie (në shumës). Fjala shkie (dhe shkja) është përmendur shpesh nga historianët të cilët shprehen dhe e derivojnë nga fjala `schizma` e cila dihet që ka të bëjë me ndarjen e kishës së krishterë në dy pjesë katolike-perëndim dhe ortodokse-lindje, që më 1092. Sipas (Fahri Xharra në shkrimin e tij të prillit 2012( Kush janë shkijet ose pse Serbia duhet të heshtë?-24.04.2012, bazuar në të dhënat nga libri i bashkëautorëve Milorad Boshnjaku dhe Sllobodan Jakovleviç viti 2007: ‘Karagjergjoviçët-Histori e mbuluar’) thuhet: ‘Deri me ardhjen e turkut e gjerë në shekullin XV-të, nuk kishte shtet serb, nuk kishte organizim të një shteti të mirëfilltë serb. Vladimir Çoroviq, në historian serb shkruan: “Dushani e krijoi një principatë e cila nuk ishte serbe, por e përzier, e përbërë nga Serbët, Helenët dhe Arbanasit (Shqiptarët). Qëllimi tij ishte që të pushtonte Konstantinopolin dhe të bëhet trashëgimtarë i Imperatorisë së kohës. Car dhe si i tillë, sundimtar i Ballkanit dhe i serbëve të tij (?) (në atë kohë serbët ishin në pakicë e Car Dushani- arbanas ortodoks.)”. Ndërsa studiuesi tjetër serb Lazo Kostiq shton: “ Nemanasit (Nemanjiqët-sipas atij- në fakt mbiemër shqip Nimani) kishin mundur të sundojnë Bizantin, por jo serbët” (Sepse nuk kishte Serbi). Historia serbe flet ndryshe, flet ndryshe dhe e gënjen historinë ndryshe... me ardhjen e turkut u hapën dy dyer me të njëjtin drejtim atë të ikjes, dy dyer të shkuljes nga trungu shqiptarë. Sipas Fahri Xharrës të cilin dhe unë e përkrah: `` Shqiptarët ortodoks të viseve shqiptare të Kosovës, Malit të Zi, Serbisë dhe Maqedonisë, na mbetën si të ndarë dhe ne i quajtëm shkije! Falë shkizmës. Mirëpo, a e merituan ata këtë veçim? Kush ishte shkaku që ata mbetën të ndarë nga trungu shqiptar?``Shkaku ishte kundërshtimi fetar I fshehtë apo I hapur kundër islamizimit. Pra, nocioni Shka/ Shqa/ Shkja/ Shkje/ Shkinë, - janë e njëjta gjë, të kuptosh shprehjen që shqiptarët e tjerë. kryesisht myslimanë, u thonë shqiptarëve ortodoksë. Me këtë rast shkiet pra, shqiptarët ortodoksë të futur nën mburojën sllavo-bizantinë i quajtën shqiptarët e islamizuar dhe ata të ardhur si –shkepetar ose shqiptar, duke përdorur fjalën arbërisht `shkep` ose `shqep` në kuptimin që edhe këta ishin të `shkëputur` apo të `shqepur` nga identiteti fillestar. Ndoshta për t`ju kthyer në të njëjtën monedhë cilësimin e tyre si shkie apo shkja. Type equation here. Shkepetarët dhe vendi i tyre Shkeperia ose Shkiperia, si fjalë filloi të përhapej në veri dhe në lindje ku kontakti ishte kryesisht me sllavët. Kjo konfirmohet edhe nga sllavët të cilët e përdorin fjalën `shkiptarci` për shqiptarët myslimanë. Problemi i përhapjes së fjalës shqiptar dhe shkip qoftë në zonat katolike në veri perëndim ishte i thjeshtë për shkak të kontaktit me kriptokristianët dhe fjala u përhap. Kështu ndodhi zëvënsimi i gjuhës arbërisht, fjalës Arbëri, dhe arbër, me shqip. Shqiptar dhe Shqipëri. Në jug, në tokat e Epirit dhe të Toskërisë, shkiptarë u quajtën shqiptarët e islamizuar, kurse të krishterët ortodoksë mbajtën emrin arbër dhe arbanitas, në dallim nga turqit që i quanin të tërë banorët e trevave arbërore dhe epirote si arnaute dhe Arnautistan, kurse perëndimi katolik vazhdoi Të na quajë albanë në vend të arbanë, dhe Albani në vënd të Arbëri, në kujtim dhe respekt të asaj popullsie që luftoi kundër osmanlinjve dhe islamizmit. Emri epirotas dhe Epir u shkatërrua plotësisht nga sundimi i Ali Pashë Tepelenës i cili shkatërroi plotësisht në Toskëri dhe Epir të krishterët ortodoksë duke i shpërngulur për në jug dhe duke zbrazur Shqipërinë e jugut. Ali Pasha mund të mbahet kampion i vrasjes së shqiptarëve të jugut edhe ne tokat greke të sotme. Islamizimi i jugut për pasojë të ikjes dhe vrasjeve të ortodoksëve solli për pasojë përshpejtimin e përhapjes së fjalës shqip, shqiptar dhe Shqipëri. Mendoj se fjala shqiptar dhe shqipe apo shqiponjë nuk ka lidhje direkte me emërtimin e ri, por u përdor nga rilindësit për të ngritur moralin dhe forcën shpirtërore në luftën për pavarësi. Disa autoritete të albanologjisë, si Meyer, Miklosich, Hetzer dhe, mbi të gjithë, një studim i Bardhyl Demiraj, "Shqa in Albanischen - Sklavus"; megjithatë unë mendoj se këta albanologë gabohen kryekëput ashtu sikundër gabohet sot historiani i paguar O.J.Schmitt kur flet për marrëzi të tilla sikundër i përmend fjalën absurde `arnautashë` ose sërbë të islamizuar të cilët qenkërkan bërë shqiptarë pas 1389?! Gabimi qëndron tek mos kuptimi i fjalëve shqip. Sepse nuk mund kurrsesi një albanolog të përkthejë fjalën shkie ose shkja me fjalën skllav. Sllavët mund të përkthehen ashtu si e ka gjuha angleze dhe gjuhët latine -`slave` ose skllav, por fjala shkie vjen detyrimisht nga fjala `schism` ose skizma. Mund të thuet përse shizma ndër shqiptarët paska ndodhur kaq vonë gati 5 shekuj më vonë se sa ndarja e vërtetë e fesë kristiane. Mendoj se kjo ka një argument: banorët e trevave të Ilirikut apo të Ballkanit mbetën pas shizmës kristiane si të krishterë ortodoksë. Pas pushtimit turk mbështetja nga Kisha katolike u bë më e madhe se sa mbështetja ortodokse kështu që nëse katolikët ushtuan ose rezistuan ortodoksët e veriut u sllavizuan me dashje për të ruajtur fenë e tyre. priftipirro@hotmail.com Literatura 1.(http://sq.wikipedia.org/wiki/Shqip%C3%ABria_n%C3%ABn_sundimin_osman#Ndarja_administrative_.28shek._XVI-XVII.29). 2. (http://www.albanians.gr/forumi/index.php?topic=7.0;wap2). 3. (http://www.peshkupauje.com/2012/04/kush-jane-shkijet-dhe-perse-serbia-duhet-te-heshte). 4. http://www.forumikatolik.net/shoëthread.php?t=12738 5. (http://www.shkoder.net/al/klementi.htm). === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge (Publicistikw-Histori, botuar nw gazeta, nw vitin 2010 dhe nw Librin `Kombi ShqiptarUnivers Historik dhe Fetar` vol 2) Kështu që studiuesit, me Greqishten e lashtë kuptojnë gjuhën apo variantet e saj të shkruara, si gjuhë e qytetërimit të atëhershëm të popullit të Ballkanit perëndimor në trojet e Greqisë së sotme dhe më gjerë. Po ashtu një variant gjithëpërfshirës i greqishtes së lashtë ishte edhe gjuhë e dytë në një pjesë të madhe të Perandorisë Romake dhe është gjuhë zyrtare e disa kishave të sotshme ortodokse. Kjo gjuhë studiohet në shkolla e universitete në mbarë botën që nga koha e Rilindjes. Edhe greqishtja e lashtë sikurse latinishtja hynë në grupin e gjuhëve të vdekura. Atë e gjejmë në drejtime të ndryshme shkencore ekzakte dhe shoqërore. (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). Ja ç’këndonin Pellazgët në kohën e Pal Kunduriotit.(nga një fragment më i gjatë) ''Ashtu dhe ti moj Plak' e Athenës së vërtetë'' ''Gjëri Pelasgor' e vjetër, mburru se ke t'drejtë;'' ''Prapë dot munç të brohoriç si e ke zakonë'' ''Hire burrash Pelasgësh, si bëje gjithë monë'' Marrë nga Forumi shqiptar (Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005). Sipas studiuesit Çlirim Xhunga “Shpjegimi i prejardhjes së fondit të leksikut të greqishtes së vjetër mund të bëhet vetëm me anë të gjuhës shqipe. Greqishtja është një gjuhë e ndërtuar në katedra gramaticienësh. Ky pohim s’është i ri. Këtë e konfirmojnë si Haustratte, ashtu edhe D’Agnely, ndonëse unë nuk kam gjetur tek asnjeri prej tyre dëshmi gjuhësore bindëse. Por studimi ynë mbi greqishten e vjetër na tregon se këta dijetarë kanë patur prova të pakundërshtueshme për të shtruar këtë hipotezë, por kushtet nuk i kanë lejuar ta shtjellojnë atë. Greqishtja e vjetër jo vetëm që është një sajesë, një gjuhë e sajuar nga njerëz që flitnin një gjuhë tjetër, por ajo ngërthen në vetvete një mori problemesh të karakterit gjuhësor. Edhe leksiku i greqishtes së vjetër mbahet në këmbë nga rrënjë të shqipes. Në greqishten homerike rrënja e shqipes shfaqet e diversifikuar si në shqiptim dhe në të shkruar. Kjo ka ndodhur në radhë të parë sepse fjala shqipe ka kaluar nga njëri dialekt grek në tjetrin, duke pësuar ndryshime fonetike, dhe semantike sa që tek Iliada dhe Odisea ne gjejmë një mori fjalë që vërtiten rreth një rrënjë të vetme. Kështu krahas Re kemi Ra, krahas Er kemi Hr dhe Ir, krahas Pei kemi Fei, në krahë të Pa gjejmë Fa. Po kështu kemi Men, Man dhe Mhn, Damo dhe Dhmo, Xeir dhe Keir, Pur dhe Pir, Kar dhe Khr. greqishtja e vjetër ashtu edhe latinishtja s’janë gjë tjetër veçse vazhdime të deformuara të shqipes në dy alfabete të ndryshme. Vicens Dorsa (studiues arbëresh) shkruan se në shqipe ruhen rrënjët e dialektit (digamës) eolik parahomerik. N. P. Elefteridhi pohon se greqishtja në pjesën më të madhe u formua gati e tëra nga gjuha pellasgjike. Jakov Thomopullo dëshmon se ka lexuar mbishkrimet eteo-krete nëpërmjet gjuhës shqipe. Robert d’Angely shkruan: “...Shqiptarët janë më të vjetër se grekët, kjo s’ka dyshim, tingulli monosilabik është provë për këtë. Origjina e shqipes dhe e greqishtes nxjerr në pah në mënyrë të padiskutueshme raportin e vërtetë mes tyre, atë të prejardhjes së greqishtes nga gjuha shqipe: nëna e saj”.(R.D’Angely-Enigma). Sipas Robert D’Angely, thuhet: ‘Në vitin 146 p.e.s. ndodhi pushtimi i Greqisë nga romakët që quheshin Akaie. Gjuha e popullit ishte gjuha pellazgo-shqiptare, ndërsa gjuha zyrtare, latinishtja. Pas vitit 800 dhe veçanërisht pas skizmës së parë në vitin 860, datë kur fillon Perandoria bizantine (emër që iu dha Perandorisë romake të Lindjes kur ajo u nda nga Perandoria romake e Perëndimit), përdorimi i latinishtes zyrtare fillon të pakësohet në përpjestim me greqishten që është tashmë gjuhë e kishës së Lindjes. Ky evolucion i ngadaltë e bëri Bizantin një perandori me popullsi shqiptare dhe qytetërim helenik, me gjuhë zyrtare greqishten e vjetër. Atëhere populli, i cili si gjithnjë nuk e dinte latinishten dhe nuk e fliste atë. Po kështu ai nuk fliste njëkohësisht as greqishten e vjetër dhe së fundi as atë moderne, që ende nuk kishte lindur. Për popullin romako-bizantin, të dy gjuhët, latine e greke, ishin të panjohura’. (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). Për më tepër, për autorin, greqishtja e Iliadës është akoma më e vjetër, pra më arkaike se ajo e Odisesë. Iliada është e mbushur me fjalë pellazgjike, me sufikse dhe prefikse greke. Odisea u shkrua dhe u përkthye shumë kohë pas Iliadës, dhe u desh jo më pak se 150 vjet për të arritur greqishten e Odisesë.“ (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ –po aty, 1990, f. 5-140). Përsa i përket origjinës së pellazgëve unë mbështes teorinë e Aristidh Kolës përsa i përket që pellazgët dhe ilirët si dhe helenët (grekët) si pjesë e tyre nuk janë popullsi indo-europiane por autoktone evropiane, por ka një teori krejt tjetër (që unë e mbështes por që nuk e ka parë ndonjë historian) e ardhur nga Testamenti i Vjetër i cili thotë se: - Pellazgu (apo siç e thotë një historian –Dardani) është stërnipi i Shem-it një nga djemtë e Noa-s me emrin Pelegu. Shemi (stërgjyshi i hebrenjve dhe djali i Noa-s së përmbytjes së madhe) kishte 5 djem dhe Arami biri i tij lindi Arpakshdin,-ky lindi Shelahun,-ky lindi Everin dhe ky lindi Pelegun. Ata u shpërndanë nëpër troje të ndryshme. Njëri nga ata Pelegu shkoi në gadishullin Ilirik dhe u dha emrin pellazgëve. Prandaj ndoshta nuk përkthehet në shqip siç janë munduar ta përkthejnë shumë historianë pro pellazgë dhe anti pellazgë (Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). Ekziston dhe një konfirmim tjetër të cilin unë po e kujtoj në këtë shkrim përsa i përket origjinës iliro-pellazge të helenëve si dhe ndërthurjen e natyrshme dhe aspak armiqësore të citimeve historike. Sipas Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993, Helenus-i ishte i biri i Mbretit Priam dhe mbretëreshës Hekubadhe vëllai binjak i profeteshës Kasandra. Helenusi quhej gjithashtu dhe Scamandrios. Sipas legjendës Kasandra shpjegonte profecitë por Apolloni ja kishte hequr asaj forcën bindëse, po kështu ishte dhe Heleni (Helenus-i). Në luftën trojane mori pjesë i udhëhequr nga vëllai i tij Hektori (Priami kishte 6 djem). Në fundin e luftës së Trojës, Helenus luftoi kundër vëllait të tij Deifobus (pasi u vra dhe Paridi) për tu martuar me Helenën, por Helena iu dhurua Deifobit. Heleni i mërzitur, iku në malin Ida por u zu rob nga Uliksi. Pas luftës së Trojës, Neoptolemi djali i Akilit, mori për robinjë dhe pastaj u martua me kunatën e Helenit dhe gruan e Hektorit- Andromakën, po kështu mori me vehte dhe Helenusin. Të tre këta jetuan në Molosi të Epirit, por Neoptolemi Para se të linte Epirin, i lejoi ata të themelojnë qytetin Buthros (Butrinti i sotëm). Neoptolemi u vra nga Oresti djali i Agamemnonit për shkak të Hermionit, bijës së Menelaut dhe të Helenës. (Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). Enea në udhëtimin e tij homerik (sipas Virgjilit) mbërriti në bregdetin e Butrintit dhe u habit kur takoi kushëririn e tij Helenus-in dhe gruan e kushëririt të tij Hektor Andromakën. Ata e furnizuan me ushqime dhe Heleni profetizoi (sepse këtë dhunti e kishte së bashku me motrën e tij binjake Kasandrën) që Enea do të bëhej babai I një kombi të madh (kujton që Enea u martua me Lavinjën nga ku lindi kombi romak dhe Roma). (Virgil in Aeneid Book III). Më vonë Helenus-i u martua me motrën e Neoptolemit për të mbajtur mbretërinë e Mollosisë dhe të Epirit. Si përfundim, kështu lindi dhe u forcua gradualisht populli Helen që sipas mitologjisë por dhe historiografisë ishte tërësisht një fis tërësisht iliro-pellazgik, dhe jo ndryshe nga ta. Kjo është dhe arsyeja që ata flisnin të njëjtën gjuhë sepse gjatë luftës por dhe gjatë robërisë nuk kishin nevojë për përkthyes, por dhe se kishin të njëjtat rite, doke e tradita. Ndoshta është më e arsyeshme që në të ardhmen historianët grekë dhe shqiptarë të hulumtojnë për lashtësinë e iliro-pellazgëve së bashku sesa duke kundërshtuar njëri tjetrin; megjithatë historia e vërtetë është ajo që thotë mitologjia e cila ka në thelbin e saj të vërteta të cilat historiografia greke, shqiptare dhe e huaj sot po i kupton më mirë qoftë me ndihmën e gjuhës shqipe, qoftë me tejkalimin e urrejtjes së disa individëve nga të dy anët të cilët s’bëjnë gjë tjetër përveçse do të vonojnë por jo do të pengojnë zbulimin e të vërtetave historike që fshihen në muzgun e të kaluarës së përbashkët të të dy kombeve tona. Bibliografia -Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). -Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). -Virgil in Aeneid Book III). -Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). -pjesë shkrimi të botuar te gazeta Koha Jonë më 31 mars dhe 1 prill 2005). -Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005): (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). -Hofman (J. B. Hofmann, (EWG), 1950). -Smith, Anthony D. (1999). Myths and memories of the nation. Oxford University Press. p. 21. ISBN 0-19-829534-0. "It emphasizes the role of myths, memories and symbols of ethnic chosenness, trauma, and the ‘golden age’ of saints, sages, and heroes in the rise of modern nationalism among the Jeës, Armenians, and Greeks—the archetypal diaspora people"). -Argyris Eftaliotis një histori të Greqisë më 1901 me titullin ‘Historia e Romanëve’ -Neritan Ceka, "Iliret", T 2000, f.33). -Mathieu Aref, "Shqipëria, odiseja e pabesueshme e një populli parahelen"). -Markezines, "Political History of Modern Greece", book A, pp.208, Athens.). -Formumi Shqiptar- Pellazgët, 2005). -"The Albanians. An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present", Edwen E. Jacques). -Prof. Nezir Myrta (Drillon Gega) albanologu Nezir.Myrta@shqiperia.com) === Perse Korca mbeti pa Kishen e saj Karakteristike te `SHEN GJERGJIT` === Korça e shekullit të XX-të ishte Korça e Shën Gjergjit. Kjo është historia e një kishe legjendare në Korçë, nga ndërtimi i saj, shkëlqimi dhe aktiviteti deri në vitin 1968, kur ‘lart’, për arsye të paspjegueshme, kishin vendosur të shpëtohej Kisha e Mitropolisë, por jo Shën Gjergji… Prof. Pirro Prifti, Tiranë Shen Gjergji mbetet shenjtori karakteristik shqiptareve. Argumentet se përse Shën Gjergji është shënjtor karakteristik dhe I dashur për komunitetin Orthodoks shqiptar gjithmonë ka qënë lidhur me Heroi tonë kombëtar Gjergj Kastiroti-Skënderbu I cili u lind në një Familje orthodokse nga Babai Gjon ( emër I cili nuk është vetëm emër katolik siç pretendojnë sot disa katolikë, sepse në atë kohe shumica dërrmuese e popullatës arbërore dhe epirtote ishin të ritit lindor dhe emrat që sot quhen si katolkë ishin në atë kohë edhe orthodoksë), dhe nënës Vojsava. Stema dhe Flamuri I kësaj familje të lashtë ishin simbole të ritit bizantin,. Këtë symbol Shqipëria e sotme e ka në Flamurin e saj zyrtar. Heroizmat e Gjergj Kastrioti-Skënderbu I cili lindi me 23 prill 1405 sipas kalendarit të vjetër (sot I bie me kalendarin e ri 6 maj), ditën e Shënjtit Shën Gjergjtrofeprurësit, bënë që jo vetëm në popullatën orthodokse shqiptare për në të gjithë popullatën shqiptare katolike dhe myslimane të nderohet kjo ditë. Madje në shumë fshtara të sotme të Shqipërisë festohet edhe tek popullata myslimane dita e Shën Gjergjit apo dita e pranverës. Në Elbasan festohet në 14 Mars në popullatat e veriut të Shqipërisë festohet me 1 Mars, duke përkujtuar dhe nderuar Heroi Kombëtar Gejgr Kastrioti -Skënderbeun se sa Shënjtorin Shën Gjergj, pikërisht sepse këto popullata myslimane në reminishencën e tyre përkujtojnë jo datën egzakte të Shëntit Shën Gjergj por përkujtojnë dhe nderojnë Heroin Kombëtar. Në Komunitetin tonë orthodox Shënjtori Shën Gjergj në kalendarin e sotëm orthodox festohet me 23 prill dhe nga katolikët me 6 Maj. Për shkak të nderimit dhe përkujtimit të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu kemi një lidhje analogjike me Shënjtorin Shën Gergj I cili ka jetuar në Kapadoki nga vitet 500 e.s., dhe komuniteti ynë orthodox I cili krijoi Kishën e vet Autoqefale Orthodokse shqiptare nën drejtimin e Peshkopit tonë të nderuar Fan Stilian Noli I cili e bëri Krishtin të flasë shqip në Kishat orthodokse të Shqipërisë, ky komunitet orthodox u vendosi shumë kishave orthodokse në Shqipëri emrin e Shën Gjergjit. Nuk ka në asnjë vënd në Ballkan e ndoshta dhe në botë që të ketë kaq shumë kisha orthodokse me emrin e Shën Gjergjit se sa në Shqipërine e viteve para 1967. Diktatura shkatërroi kishat e xhamiat. Por në 1992 me ardhjen e demokracisë edhe komuniteti Orthodoks mori frymë lirisht dhe me ndihmën e Fortlumturisë së tij Anastas ndortoi dhe rindërtoi kishat e plot gjëra të tjera. Problemi qëndron edhe sot e kësaj dite se disa kisha me emrin Shën Gjergj (madje dhe kisha me erma tjetrë si p.sh., Kisha e Shën Marise e Tiranës), kur u rindërtuan nuk I u vu emri I mëparshëm. Pse? Kjo kërkon një analizë që unë tani për tani nuk e bëj dot por do të ngre problemin e Kishës së famshme të Shën Gjergjit Korce Kishë e cila u ndërtuar me kursimet e Korcarëve me gurë të mëdhenj dhe varrezën përqark saj, por pasi u prish nga diktatura u shkatërruan gurët mollokë, u larguan varrezat, populli u hidhërua kur u prish kjo kishë. kjo Kishë e famshme e Shën Gjergjit, përcaktonte identitetin e orthodksëve korcare nuk egziston sot. Ndoshta është bërë pa qëllim mos vendosja e emrit të Katëdrales se sotme të Korcës, por duhet ndërtuar në Korç e Kisha identifikuese dhe karakteristike e Shën Gergjit, sepse por ndryshohet dhe tjetërsohet reminishenca dhe imazhi I së kaluarës së Kishës së Shën Gjergjit, madje shumë Korcarë orthodoksë kanë ikur, ose janë `bërë` grekë, ose janë `bërë` vllehë duke e lënë Korçën një qytet orthodox pa Shënjtorin e vet. Kjo gjë duhet të ndryshojë. Shume kisha ne Arberi, Epir dhe ne Shqiperi para vitit 1967 kishin emrin e SHEN GJERGJIT. Ne kishat e restauruara nenvdrejtimin e Fortlumturise se tij ANASTAS, asnje kishe nuk i u vendos emri tradicional shqiptar per orthodokset shqiptare emri SHEN GJERGJ. Madje kisha kryesore e Shen Gjergjit Korce e cila u prish ne 1967, kur u ndertua nje e re , nuk e mori emrin Shen Gjergj. Perse? Pa i hyre aluzioneve, iluzioneve, konspiracioneve, KOASH ka per detyre te vendose emrin e kishes kryesore ne Korce emrin me te cilin krenohej Korca: Kisha e Shen Gjergjit. Intelektualet orthodokse te Tiranes ftojne te gjithe okomunitetin orthodoks te perkrahin nismen e vendosjes se Kishes katedrale ne Korce emrin e SHEN GJERGJIT. KOASH duhet te degjoje zerin e besimtareve te saj. Prandaj po shkruaj edhe këtë herë per SHEN GJERGJIN dhe per Kishen e Shen Gjergjit ne Korce e cila nuk egziston. Shen Gjergji festohet me Kalendarin e vjeter me 23 Prill. Nga Shenjtor e mori emrin Heroi yne Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu. Per nder te Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu- Komuniteti orthodoks shqiptar per nder te tij dhe ne perkujtim te tij se bashku me Shenjtorin Shen Gjergj, u ka vene nje mori kishave orthodokse emnrin Shen Gjergj. Kisha e Shen Gjergjit ne Korce e cila u shkaterrua nga komunizmi, nuk u rindertuar me duke e lene Korcen si nje qytet pa identitetin e saj te lavdishem Per ata qe nuk duan te kuptojne. Pergjigje te Nderuarit dhe Mikut tim At Grigorit, I Nderuar Grigor, mos te te vije hic keq sepse problemin nuk e kam ngritur per te share KOASH-in dhe as Fortlumturine e tij Anastas, perkundrazi. Duhet ta lexosh edhe njehere se ckam shkruar dhe do ta kuptosh. Shen Gergji ka qene dhe mbetet identiti i Komunitetit Orthodoks ne Korce. Kisha u shkaterrua nga diktatura. Ne kerkojme te ringrihet nje Kishe me emrin e Shen Gjergjit ne Korce, ose te gjendet nje menyre per te zgjidhur problemin. Pergjigje te Nderuarit Aleksander Dimroci I Nderuar Aleksander Dimroci, thirrjen e beme jo per te treguar se kush eshte me besnik ndaj Fortlumturise Anastas, por e beme per te treguar se Shen Gjergji eshte Shenjtori kryesor i Orthodoksise sepse kjo lidhet me ermin e Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu, prandaj shume kisha orthodokse e kane kete emer ne Shqiperi, Se dyti problemi qendron tek Kisha e Shen Gjergji ne Korce e cila u shkakterrua nga rregjimi komunist dhe nuk u rindertua nje kishe me ermin e Shenjtorit Shen Gjergj. Duhet te dini i nderuar Aleksander Dimroci se Shen Gjergji eshte Shenjtori karakteristik i Korces. Mos pasja e nje kishe te tille ne Korce e ka bere te rrije ne hije identiteti orthodoks ne Korce duke shkaktuar nje konfuzion ne komunitet sepse harrohet identiteti shqiptar i percaktuar nga Kisha Shen Gjergjit. === Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, vija ndarëse midis Shqiptarëve dhe Antishqiptarëve === Këmbëngulja e njerëzve të caktuar, përfshi këtu dhe përkthyesin e veprës Skënderbeu nga O.J.Schmitt-i, krahas përfitimit nga shitja e veprës në fjalë, nëpërmjet bërjes së reklamës nga TV private Klan dhe Top Channel, kanë arritur të prekin vijën ndarëse përtej së cilës mund të shihen vetëm shqiptarë, që nuk e duan Shqipërinë, të kamufluar apo dhe apostatë që tregojnë zemrën e tyre plot helm e dashakeqësi. Këtu bëhet fjalë për një përkthim të thjeshtë që përkthyesi do ta promovojë e ta shesë librin e tij pavarësisht nga reperkusionet dhe komentet aspak respektuese ndaj heroit kombëtar. Nuk do të kisha shkruar në mënyrë të përsëritur këtë shkrim nëse nuk do të ishte parë këmbëngulja e përkthyesit për të vërtetuar gjoja që: – duhet parë heroi kombëtar jo si mit por ai reali!? E nëpërmjet këtij argumenti zhgënjyes kërkohet që nëpërmjet të dhënave që ‘nuk na i paska dhënë asnjë autor tjetër’ sesi Heroi kombëtar na paska filluar luftën kundër turqve sepse turqit i kanë vrarë të atin (pse si mendon autori, çdo djalë a nuk do të kishte luftuar kundër vrasësit të babait ?); megjithatë argumenti tjetër me të cilën përkthyesi ka bërë reklamën, ishte që i ati i Skënderbeut quhej Ivan dhe se e ëma e Skënderbeut, Vojsava ishte sllave. E me këto “risi”, përkthyesi na paska zbuluar Amerikën, duke marrë poza në TV si ndonjë ‘profesor i mbaruar’ që na e njokërka historinë e Kastriotëve (sigurisht nëpërmjet veprës së Schmitt), më mirë se historianët e debatit apo të historianëve të tjerrë të nderuar, por harron se del zbuluar katërcipërisht kur të tjerët që dëgjojnë këto blasfemi klienteliste dhe snobiste ndaj të huajve, se dy nga autorët më në zë shqiptarë: F. S. Noli, dhe K. Frashëri, kanë shkruar monografi të shkëlqyera për heroin kombëtar dhe F.S. Noli ka një bibliografi prej 600 autorësh (përveç Ou Xhej Schmitt-it që s’pati fatin t’i referohej), pa përmendur M. Barletin, i cili si bashkëkohës nuk diskutohet për thëniet e tij e sidomos për argumentet e lartpërmendura të Shmitt-it: Emrin e babait të Skënderbeut, nënën sllave Vojsava, dhe arsyen përse nisi luftën – argumente që përkthyesi ynë i nderuar po ta kishte lexuar veprën e Barletit, gjithashtu nuk do të merrte barrën e rëndë të përkthente një monografi që i shërben akademikëve e aspak popullit të thjeshtë (e jo më pastaj të mundohej t’i bënte publicitet një vepre profesionale që s’i duhet aspak lexuesit nëse bëhet fjalë për të hedhur dyshime ndaj një Heroi kombëtar). Po të lexonte të paktën Skënderbeun e F. S. Nolit mund të shihte që të tre argumentat ‘e reja’ të O.J.Schmitt-it janë rrahur e përpunuar, argumentuar e stërthënë nga F. S. Noli me aq qartësi e në mënyrë bindëse saqë përkthyesi ynë nuk do t’i lindte nevoja të përkthente veprën e Schmitt-it nga aspekti profesional, por do t’ja u linte më mirë përkthimin akademistëve historianë të shkencës shqiptare se sa të ngrinte një rrokopujë amatoreske duke përzierë pa kuptim historianë e gjuhëtare vetëm e vetëm për publicitet e që t’i shitej përkthimi. Një nga autorët më të vjetër që i referohet Noli në monografinë e tij (të cilin përkthyesi-amator nuk e zë në gojë, domosdo se nuk e ka lexuar), është Tivarasi (latinisht – Antivarino) i cili ka botuar që më 1480 në Venedik një vepër për Skënderbeun (pra, përpara Barletit) për të cilin Biemi jep të dhëna më të plota për të përfshirë gjithashtu në bibliografinë e F. Nolit), i cili shpjegon fare mirë gjenealogjinë e Gjergj Kastriotit, familjes së tij, pesë motrave e katër vëllezërve dhe fatin e tyre. Po të vëresh me kujdes pas debateve ku amatori ynë rrinte si Judë i antishqiptarizmës, mund të kuptosh dhe disa aspekte të tjera që fshihen nën këtë blasfemi ndaj heroit kombëtar, blasfemi të cilat për fat të keq nuk duhej përfshirë F. Lubonja, i cili ndoshta nuk e ka kuptuar qëllimin aspak nderues ndaj Heroit Kombëtar. Këto aspekte janë: – Ulja e figurës së Skënderbeut për qëllime klienteliste (pra reklamë negative për të shitur përkthimin) – përfshirjen e TV private dhe disa miqve për ta bërë sa më serioze (sigurisht për qëllime klienteliste) një histori e cila është rrahur e stër-rrahur nga mijëra autorë shqiptarë e të huaj të interesuar e që kanë nderuar me shkrimet e tyre një hero sa kombëtar për shqiptarët aq dhe ndërkombëtar për shkak të luftës së tij anti turke e anti islame, – me dëshirën e tij për të shitur librin, ndoshta pa dashje ka aktivizuar njerëz të caktuar të cilët njihen si dyshues (që të mos u themi anti-shqiptarë) kur përmendin që në disa libra surrogato apo komente dashakeqe nën maskën e “sqaruesve të historisë shqiptare apo të rishikuesve të historisë shqiptare”, që Skënderbeu ishte për bekatshizmin dhe jeniçerët shqiptarë besnikë të tij erdhën dhe përhapën bektashizmin pra islamizmin e moderuar, – gama e këtyre njerëzve që jetojnë në Shqipëri por që janë antishqiptarë të vërtetë nëpërmjet maskimit me luftën kundër komunizmit – kanë kohë që po përpiqen të rishikojnë historinë e Shqipërisë e pikërisht hedhjen baltë mbi Heroin kombëtar (mbi origjinën e tij, familjen e tij, luftën e tij qoftë kombëtare e qoftë fetare kundër turqve), e duke bërë shaka apo duke e përfolur në Portokalli, duke nënçmuar frazën prekëse të dhuruar në nderim të tij nga Vatikani “Atlet i Krishtit”, duke bërë aludime absurde me gjendjen e sotme të simboleve kombëtare praktikisht të krishtera në një shtresë të gjerë “islame” sipas tyre. Këto dyshues nën maskën e rishikimit të historisë, nën maskën e shitjes si pa të keq të vlerave që nuk e nderojnë Heroin tonë kombëtar, nën maskën e shakave apo të talljeve të Heroit kombëtar (mund ta vini re edhe për heronj të tjerë), nën maskën e lavdërimit të të ashtuquajturës ‘tolerancë fetare’ ( ku mund të shash çdo gjë kombëtare por pa prekur identitetin e sharësve), lexuesi dhe populli shqiptar mund të shohë e të dallojë se përse në Shqipëri ka pak nacionalizëm, se përse në Shqipëri përbalten heronjtë (qofshin ata dhe të luftës antifashiste), se përse në Shqipëri ekziston një klimë e luftës së fshehtë të klasave e cila mbahet ndezur nga njerëz të caktuar, kryesisht nga ata që kanë gëlltitur një ‘lugë çorbë’ qoftë për shkak të varfërisë, qoftë për shkak të pasurimit të shpejtë, qoftë se janë disa nga ata antishqiptarë të vërtetë. Unë mund t’i kujtoj jo vetëm përkthyesit të nderuar, ashtu dhe të tjerëve, rrezikshmërinë se nëse kjo gjë do t’i ndodhte Heroit Kombëtar Turk Qemal Ataturkut, personat që do të talleshin me të apo që do të hidhnin dyshime ndaj tij, me siguri qeveria turke do t’i fuste në burg; ose nëse do të hidheshin dyshime apo sharje (qoftë dhe të kamufluara) ndaj Linkolnit, apo Xh. Washingtonit, këta njerëz pa tjetër do të hidheshin në gjyq; ose nëse do të shahej nëpër shkrime Jan Husi i Çekisë nga ndonjë çek, apo Heroi kombëtar grek nga ndonjë shkrimtar apo komentues grek, apo Car Llazari i serbëve nga ndonjë serb, apo ndonjë hero tjetër kombëtar i çdo vëndi respektiv, (kështu si bëhet në Shqipëri) këta vende do të merrnin masa ligjore ndaj tyre. Në përfundim mund të them që janë disa heronj, janë disa vepra, janë disa aspekte me të cilat nuk duhet luajtur, sepse çdo vend sado që ndryshon, ka një ose disa figura kombëtare të cilave u referohet e nuk luan me to, as hedh dyshime e as bën ‘zbulime në jetën e tyre. Edhe Shqipëria duhet të ketë tabu-në e saj, vijën ndarëse të saj, identitetin e saj me të cilën nuk duhet luajtur as për amatorizëm, as për komercializëm e as për të ekspanduar ideologji fetare, që vetë vendi apo vendet ku aspirojmë të futemi. I nderuar përkthyes lëre përkthimin tënd të shitet pa e reklamuar më, sepse je duke prekur një tabu të shenjtë për shqiptarët. === Në përkujtim të 115 vjetorit të vdekjes së Papa Kristo Negovanit, pse “harron” KOASH?! === Perse dhe si është e mundur të “harroj” KOASH?! Papa Kristo Harallambi që njihet më shumë si Papa Kristo Negovani (1875 – 12 shkurt1905) ka qenë prift ortodoks shqiptar dhe veprimtar i lëvizjes kombëtare në kapërcyell të shekujve XIX-XX. Lindi ne Negovan afër Follorinës në kohën e Perandorisë Osmane, një fshat që, bashkë me Bellkamenin fqinjë, kishte qenë banuar në mesin e shekullit të nëntëmbëdhjetë nga shqiptarë të Plikatit të krahinës së Kolonjës. Shkollën e bëri në Athinë, ku e dërgoi i ati Harallamb Çali, që ishte tregtar. Shkrimtar dhe klerik patriot. Luftoi kundër synimeve shkombëtarizuese të kishës e të qarqeve shoviniste të borgjezisë greke. Propagandoi idenë e bashkimit të forcave patriotike në luftën kundër lakmive të shteteve shoviniste fqinje. Vdiq i masakruar barbarisht nga andartët grekë. Vdekja e të atit, të cilin e vranë banditët më 1891, e shtrëngoi Kristo Negovanin të braktisë studimet e të punojë si mësues në një shkollë fillore greke në Leskovik për të mbajtur familjen. Më 1894 emigroi në Braila të Rumanisë ku punoi tre vjet si marangoz. Po këtu ra në kontakt me lëvizjen kombëtare dhe mësoi të shkruajë shqip (me alfabetin e Stambollit). Më 1897 u kthye në fshatin e lindjes, u shugurua prift dhe vazhdoi punën si mësues. Shtëpinë e vet Negovani e ktheu në shkollë dhe u mësoi shkrim e këndim shqip mbi njëqind fëmijëve e të rriturve. Ai edhe meshën e mbante shqip, gjë që nuk i pëlqeu aspak hierarkisë ortodokse greke. Më 10 shkurt 1905 Negovani mbajti një shërbesë kishtare shqip në prani të Karavangjelisit, peshkop i Kosturit, i cili duke dalë nga kisha, flitet se tha ato fjalë fatale, “Mos të gjettë viti tjetër ndër të gjallët”. Pas dy ditësh, të shtunën, 12 shkurt 1905, fshati u rrethua nga banditë që e detyruan tridhjetëvjeçarin Negovani të vetëdijshëm për fundin që e priste, të dilte jashtë shtëpisë në mes të natës për ta masakruar pastaj me sëpatë bashkë me pesë të tjerë, ndër ta edhe i vëllai. Për të marrë hak për këtë akt që hierarkia ortodokse greke ua veshi shqiptarëve, komiti shqiptar Bajo Topulli (1868-1930) i zuri pritë dhe vrau Fotin, peshkopin e Korçës, në shtator 1906. Tituj të veprave Papa Kristo Negovani është autor proze e poezie, si dhe tekstesh shkollore, përkthimesh e përrallash. Veprat e tij u botuan në revista të kohës, sidomos në Kalendari kombiar. Ndër botimet e tij janë: Istori e dhiatësë vietërë, Bukuresht 1899; Vjershë shkresëtoreja, Sofje 1899; vjersha Prisheja e Hormovësë, Sofje 1903; një përmbledhje vjershash me 78 faqe ; Bënjatë të shënjtorëvet dërgimëtarë, Sofje 1906 (Bëma të apostujve shenjtorë); – libri me 122 faqe dhe një tjetër me 16 faqe Istorishkronja e Plikatit, Selanik 1909, botuar pas vdekjes; Përshtatjet e fabulave të Ezopit dhe të La Fontenit dhe poezia e tij didaktike me frymë patriotike e edukative u drejtoheshin kryesisht fëmijëve. Ato paraqesin kryesisht interes historik dhe mund të themi se nuk dallohen për ndonjë vlerë artistike të veçantë; Vjershëshkresëtoreja (1899 – vargje); I drunjti kryq (1906 – vargje vepra në dy pjesë) – Sofje 1906; Prishja e Hormovës (1904 – vjershë lirike); I vogëli Donat Argjendi (1908 – novelë për fëmijë) – Sofje 1904. Referimet Robert Elsie : Histori e Letërsisë Shqiptare. Botim i dytë. Përktheu nga anglishtja : Abdyrrahim Myftia. Pejë : Dukagjini 2001, Fq. 211 – 212. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kristo_Negovani === Kuvendi i Arbërit 1703 – 317 vite më pas === Një nga ngjarjet më të bujshmë nacionale dhe religjioze të Shqipërisë nën sundimin e Perandorisë Osmane ishte mbajtja e Kuvendit të Arbërit me dt.14 dhe 15 janar 1703 në fshatin Mërqi të Lezhës në Kishën e Shën Gjon Pagëzorit të atij fshati nën kryesinë e ipeshkvit Zmajeviç ditën e dytë të djelë pas krishtlindjeve. Në Koncilin e Arbërit muarën pjesë: Imzot Pjeter Karagjiku, arqipeshkëv i emnuem i Shkupit. Imzot Gjergji, ipeshkëv i Zadrimës. Imzot Nikollë Vladanji, ipeshkëv i Lezhës. Imzot Ndue Babi, ipeshkëv i emnuem i Shkodrës. Imzot Marin Gjini, ipeshkëv i zgjedhun i Pultit. Atë Fra Egjidi de Arsenta, Prefekt Apostolik i Misioneve t’Arbënisë. Atë Fra Frano Maria a Lycio, Prefekt Apostolik i Misioneve të Maqedonisë. Atë Fra Martini nga Gjonima (Gjonmi), i pari i Provinçes së Fretënve. https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html Ky Koncil mbajt për të ruajtur kristianizmin në tokat e Arbërisë kryesiht të veriut dhe të Kosovës . Koncili u mbajt në gjuhënlatinë dhe arbërisht. intteresant është fakti se në këtë konsil i cili u quajt i Arbërit tokat e shqipërisë u quajtën Arbëri dhe ggjuha arbënisht, por u fol për herë të parë për elementin shqiptar dhe gjuhën shqip. Këto element shqiptar dhe shqip i u atrubuan sarbërisht folësve apo më mirë shqip folësve myslimanë të vilët ishin kryesisht arbër të konvertuar në myslimanë osë të huaj të ardhur nga provncat e largëta të Perandorisë Osmane kryesisht nga Persia, Abhazia, Libani, Cerkezë, pak turq, KonsilI i Arbërit, u mbajt në zbatim të Propagandës FIDE, e cila u krijuar rreth vitit1622 nga Papa Gregori XV, me qëllim për të rregullua punëte misionarëve katolikë në vëndet ku kristianizmi ishte dëmtuar apo zhdukur ose ishte në prag të zhdukjes, sidomos në gadishullin ballkanik. Kongregacioni FIDE kishte për qëllim si Kongregacion për Evangjelizimin e Popujve, dhe vetë emri FIDE u vendos për shkak të pallatit FIDE – i cili u ndërtua në Romë sipas arkitektit Bernini dhe arkitetktit Borromini.Ky Program u aktivizua plotësisht nga Papa Urban VIII më 1627 duke trainuar në fillim misionarët katolikë të cilët erdhën dhe në Arbëri dhe në Epir. Kongregacioni FIDE kishte në atë kohë 186 archdiocese, 785 diocese, 82 vicariate apostolic, 39 prefecture apostolice, 4 administratione apostolike, 6 missione sui iuris, 1 territorial abbacy, and 6 military ordinariates,” in today’s modern organization https://en.ëikipedia.org/ëiki/Congregation_for_the_Evangelization_of_Peoples Me këtë Program FIDE, u trainuan dhe priftërinjtë katolikë të famshëm të Arbërisë, Pjetër Bogdani në kolegjin ilirik në Ankona si dhe para-ardhësit e tij Pjetër Budi dhe Frang Bardhi të dy rreth viteve 1640. Kurse Pjetër Bogdani u bë prift katolik në Pult dhe në 1654 – 1656 u tiullua Doktor në Teologji dhe Filosofi. Po kështu dhe Castellano i cili erdhi me mission në jug në Himarë por në vitet 1730 për të katolicizuar jugun https://es.ëikipedia.org/ëiki/Pjet%C3%ABr_Bogdani. Koncili i Arbërit u realizua nën kujdesin e Papa Klementit XII ( siç u quajt nga arbërit katolikë të asaj kohe – Papa Pretëmadhi). Në përfundim, dekretet, pra vendimet e Koncilit të Arbërit, shkruar në shqip e latinisht nga vetë imzot Zmajeviçi, iu paraqitën për shqyrtim Papës dhe, pas miratimit më 28 janar 1704, u botuan nga Propaganda Fide nën titullin “Kuvendi i Arbnit o Koncili Provinciall i mbledhun Vjetit mijë shtaqind e tre ndenë Shqiptarin Klementin XI papë Pretëmadhin”. Aty tekstualisht u fol edhe për arbërit edhe për shqiptarët! ipeshkvi Zmajeviç tha: “Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, – uh, ç’dhimbje, – vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t’ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe… Shkrue në Perastti, ditën e dhetë të korrikut, në vjetë të Krishtit njimië e shtatqint e tre”. (https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html) Papa Klementi XI , alias, Xhanfrançesk Albani, me prejardhje nga Arbëria (ose siç i themi sot-shqiptare), këtë ngjarje të madhe kishtare e kombëtare ia besoi kryeipeshkvit të asaj kohe të Tivarit, imzot Vinçenc Zmajeviçit. Arbëria e cila tashmë filloi të quhej Shqipëri për shkak të popullatës arbirëisht folëse apo më mirë shqip folëse myslimane, ishtë islamizuar në shumicën dërrmuese të trojeve për shkak të sundimit të ashpër Osman. Për këtë arësye popullatës së Arbërisë dhe Epirit i ndodhën këto fataliete menjëherë pas pushtimit Osman dhe më vonë në vitet në vazhdim e deri në 1703: -Ose popullata u largua me nxitim , kryesisth shtresa e pasur dhe e mesme e qyteteve dhe e fushave, për në itali, Kroaci, More, Rumani, Ukrainë (dhe Odesa); në kuadrin e 40 viteve rresht pas pushtimit të Shkodrës, u larguan rreth 300.000 njerëz, Në Italinë e Jugut u quajtën arbëreshë, kryesisht popullatë orthodokse, kurese në Venedik dhe Kroaci, ikën arbërit katolikë. – ose një pjesë e popullatës u bashkua rreth Kishave orthodokse slave serbe dhe u quajtën -shkie, ose rreth kishave orthodokse bullgare dhe u quajtën maqedonas ose rreth kishave bizantinë në Greqi dhe u quajtën arvanitas, ose ata qe i kën në Rumani e Ukrainë u quajtën arnautë, kurse në Mal të zi arbërit orthodoksë u konvertuan në kishën serbe dhe u quajën malazezë (Mali i Zi- Maleci), -ose një pjesë e popullatës u fsheh në male për një kohë të gjatë dhe që andej luftoi kundër osmanëve sin ë veri ashtu dhe në jug, por mw vonw zbriti gradualisht nw fusha e qytete, – një pjesë e popullatës me kalimin e kohës u islamizua me dhunë ose me ligje e favore nga Osmanët me qëllim që të pushonin kryengritjet, – fushat e Arbërisë dhe Epirit ( fushe Kosovë, fushë Shkodër, fushë Shqipëri e Mesme, Fushë Korcë, Fushë Shkup, fushë Janinë, Fushë Myzeqe dhe vlorë, etj) dhe qytetet të cilat u ndërtuan jashtë Kështjellave të rrafshuara nga Sulltan Mehmet Fatihu me një Urdhër të veçantë të asaj kohe, dhe u mbushën gradualisht me të ardhur bujkrobër nga Perandoria osmane persë, abhazë, çerkezë, libanezë, sirianë, si dhe romë nga egjipti, apo romë ( jevgj) të ballknait; p.sh., Shkodra u mbush me myslimanë persë, dhe më vonë me shqiptarë nga malësia të islamizuar. Pak a shumë kështu ndodhi dhe në qytetet e tjera shqiptare, -një pjesë e popullatës mbeti deri në pavarësinë e Shqipërisë si popullatë laramane katolike apo orthodokse, ose mori fenë e bektashinjve gjërëisht në jug Shqipërinë e mesme dhe në veri, më pak. Ky problem islamizimit të Arbërisë, Epirit dhe në përgjithësi të Ballkanit detyroi Propagandën FIDE të ri-kristianizoje këto troje. Propaganda FIDE pati sukses kryesisht në veri të Shqipërisë që atëhere quhej akoma Arbëri, si dhe në Kosovë e Maqedoni; kurse në Jug të Shqipërisë , kryesisht në Epir për shkak se Patrikana e Stambollit dërgoi Shën Kozmain i cili u përpoq të ruante dhe të gjallëronte orthodoksinë dhe kryesisht atë bizantine ( pra jo orthodoksinë sllave), nuk pati sukses. Pra mund të thuhet se që nga shek i XV e deri në fillim të shek XVIII (pra 1703), u krijua një popullatë e re që u quajt shqiptare dhe vëndi Shqipëri, që kishte dy dallime: ishte myslimane por fliste gjuhen e lashtë të Arbërisë dhe të Epirit që u quajt gjuhë shqipe. Kjo u përhap shumë deri në 1912 , ku megjithëse njerëzit quheshin turq ose grekë, apo latinë, më në fund, në Pavarësinë e Shqipërisë u quajtën shqiptarë, myslimanët, orthodoksët, katoliket dhe bektashinjtë e këtyre trojeve. Madje Kisha katolike dërgoi dhe popullatë katolike në numur të vogël sidomos në veri kryesisht në Shkodër qytet dhe rrethina të ardhur nga Libani, Tunizia, ndoshta Maroku(?!) Ky veprim i Kishës Katolike nëprëmejt Koncilit të Arbërit dhe dërgimit të misionarëve dhe popullatës katolike në veri, minimizoi në veri të Shqipërisë islamizimin, kurse në jug nuk pati sukses të madh. Nuk pati sukses të madh as Shën Kozmai i cili më tëper u përpoq të bindëte popullatën që të fliste bizantinisht (greqisht), dhe të mos lutej në arvanitisht. Kjo shkaktoi konflikte të mëvonshme (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Islamization_of_Albania). Sidoqoftë Koncili i Arbërit pati rëndësi të madhe në ruajtjen e identitetit arbëror-shqiptar dhe në ruajtjen e kristianizmit, duke krijuar premisa për të ruajtur gjuhën arbërisht – epirotisht-shqip e cila u realizua në Kongresin e Manastirit në të cilin ishte Drejtuesi Kryesor imzot Gjergj Fishta. Në kujtim të kësaj date dotë ishte mirë që të mbaheshin kumtesa dhe konferenca edhe kombëtare pavarësisht religjiozitetit, dhe shpresojmë që në vitet e ardhshme të përkujtohet më mirë. === Përse KOASH duhet të vlerësojë zyrtarisht Figurën e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. === Viti i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut, i lançuar nga shteti me rastin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit Kombëtar, ka shënuar shumë konferenca, mbledhje e takime përkujtimore për të përkujtuar veprën e pavdekshme të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti Skenderbeu. Madje edhe në Itali, tek Arbëreshët, këtë muaj është përkujtuar Heroi Kombëtar. Në këtë aktivitet mori pjesë edhe Presidenti shqiptar. Përkujtimore në respekt të Heroit, takime dhe mbledhje janë bërë edhe në Kosovë, Prishtinë, ku është Busti i Heroit Kombëtar, por edhe në trevat dhe diasporën shqiptare. Njihet gjithashtu kontributi i Kishës Katolike, e cila e vlerësoi Gjergj Kastriotin-Skënderbeu me titullin `Atlet i Krishtit`. Shumë vende të tjera ku ka komunitete shqiptarësh, Heroi ynë përkujtohet me respekt të madh. Madje edhe shtete të tjera si Franca, Austria, Polonia, madje dhe Rusia, kanë edhe skulptura dhe përmendore të Heroit tonë Kombëtar. Shumë autorë dhe historianë të vendit dhe të huaj kanë shkruar për kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar në ruajtjen e lirisë dhe pavarësisë së popullit Arbëror dhe Epirot, si dhe për më tepër, në përpjekjet për të ruajtur vlerat e Kristianizmit në Arbëri-Epir. Ballkan, dhe në Europë. Dihet që Shteti Shqiptar i ka dhënë kësaj figure të madhërishme, e cila është ndoshta e vetmja figurë për të cilin të gjithë komunitetet fetare, i gjithë populli shqiptar, të gjitha trevat jashtë Shqipërisë të banuara më shqiptarë, e gjithë diaspora shqiptare, e njohin, e pranojnë dhe e respektojnë për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në ruajtjen e identitetit Arbëror dhe të fesë kristiane. Shteti Shqiptar i ka dhënë titullin Hero i Popullit. Shteti Shqiptar ka bërë flamurin e familjes Kastrioti me shqiponjën e zezë dhe me sfondin e kuq si flamur kombëtar të shtetit shqiptar, por edhe të gjithë shqiptarëve. Ishte kontributi i jashtëzakonshëm i Rilindasve, kontribut i cili u shpërblye me ngritjen e flamurit në Vlorë më 28 Nëntor 1912, pasi Ismail Bej Vlora e mori flamurin pas rekomandimit nga shoqëria shqiptare e Bukureshtit, dhe pasi Marigo Posso (Poçi) i qëndisi thekët e flamurit të familjes Kastrioti (tashmë Flamur Kombëtar por pa diellin me gjashtë cepa), të sjellë nga Bukureshti. Në të gjithë botën për figurën e Skënderbeut janë shkruar rreth 600 libra. Mes tyre janë dhjetra romane, libra historikë, studimorë dhe legjenda. Papa Kalisti i dha titullin e Lartë që kur Gjergj Kastrioti ishte gjallë `Atlet i Krishtit`në vitin 1457dhe këtë e dëshmon ky pasazhi shkruar në revistën “Një Komb” në shkrimin `Koalicioni antiosman i Papa Kalistit tëII dhe Skënderbeu (1455-1458)`: ngaNdërmarrja e kryqëzatës antiosmane nga ana e Kalistit iII dhe përfshirja e Skënderbeut në të, hodhi bazat e politikës konsekuente të Heroit shqiptar, i cili deri në fund të jetës nuk ndërmori paqe me Europën dhe mbeti ashtu si e kishte cilësuar Papa Kalisti III në 23 dhjetor 1457, “fortis athleta et verus propugnator fidei Cristianae” – Atlet i fortë dhe mbrojtës i Krishtërimit http://www.njekomb.com/?p=14445dheht...p-in-albanese/. Po Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë përse nuk ka ndërmarrë asnjë hap gjatë këtyre 98 viteve Autoqefali, duke patur parasysh se Kisha Katolike e ka respektuar figurën e Heroit Kombëtar që në vitin 1457? Si ka mundësi që një Hero Kombëtar, familja e të cilit dhe vetë Heroi ishin të ritit lindor orthodoks, që kishin si stemë të familjes një flamur me shqiponjë bizantine dhe më diellin maqedonas sepse Heroi Kombëtar e quante veten si banor të Epirit maqedonas, troje të cilat ishin arbërore? Le të hidhemi tek Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë dhe përse KOASH duhet të vlerësojë kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun dhe religjionin. Në fakt, KOASH nëpërmjet Lidhjes së Intelektualëve dhe me kërkesën e intelektualëve, ka bërë në vite vetëm dy takime përkujtimore (një në 2016 dhe një 2018) për të kujtuar Heroin Kombëtar, dhe takime të tilla janë bërë edhe në të kaluarën me përpjekjet e intelektualëve orthodoksë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e Italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? Vetë Varri i Heroit Kombëtar, ndonëse është vendosur fiktivisht në Lezhë, aktualisht nuk dihet se ku janë të vendosura eshtrat e tij sepse sipas historiografit të shquar Dhosi Lipe, janë zhvendosur nga familja dhe legjenda e Marin Barletit se varri u hap nga osmanët ka shumë mundësi të jetë jo e vërtetë. Këtë fakt e konfirmojnë dhe historianët osmanë të asaj kohe. E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për këtë Hero Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar. Për këtë arsye, disa intelektualë orthodoksë kanë bërë një Promemorie drejtuar KOASH dhe Komunitetit Shtetëror të Kulteve për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurën e tij nga ana religjioze orthodokse me qëllim që ta vendosë këtë Hero Kombëtar në vëndin që meriton: në Kalendarin Orthodoks. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: ``Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij``, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Shpresojmë se në këtë 550 vjetor, KOASH do të dijë të dalë mbi ngurtësinë 98 vjeçare të të lënit në harresë të klerikëve, patriotëve orthodoksë, por mbi të gjitha të anashkalimit të Birit të dashur të Orthodoksisë, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. === Promemoria e Intelektualeve Orthodokse te Tiranes === Tiranë, 25/10/2018 DREJTUAR KRYESISË SË KISHËS AUTOQFALE ORTHODOKSE TË SHQIPËRISË K.O.A.SH. PROMEMORIE Intelektualët Orthodoksë të Tiranës, dhe disa anetarë të LIOSH, i propozojnë Fortlumturise se tij ANASTAS dhe K.O.A.SH., ngritjen e nje Komision të Posacëm për të vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodoks te Shqipërisë, si dhe për të siguruar fonde të veçanta për të mbështetur dhe forcuar Kishën Autoqefale të Shqipërisë. Për këtë qëllim, i propozojmë Komisionit të veçantë që do të ngrihet nga K.O.A.SH.: 1 Vlerësimin e Figurave që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në mbrojtjen e Krishtërimit dhe në Krijimin dhe ruajtjen e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë dhe vendosjen e tyre në Kalendarin Orhtodoks.: - GJERGJ KASTRIOTI-SKENDERBEU- t`i jepet titulli `Shenjtor i Krishtërimit` i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox me 23 Prill ose 6 Maj. -ANGJELINA GJERGJ ARIANITI (KOMNENI) – ti jepet tiulli `Shenjtore` e Arbërisë dhe Epirit, brënda datës që është në Kalendarin Orthodoks -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (21/11/1923-1924) i cili e bëri Krishtin të flaës shqip, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -VISSARION JOAN XHUVANI - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1924-1937) i cili i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -KRYEPPESHKOPI KRISTOFOR - (KRISTOFOR (?) KISSI) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1937-1948), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë. dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPSHKOP PAISI- (PASHKO (?) VODICA) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1949-1966), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPESHKOPI DAMIAN - (DHIMITER (?) KOKONESHI )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1966-1967), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar B. Klerikëve orthodoksë dhe Patriotëve Orthodoksë, që dhanë kontribut në forcimin e Autoqefalisë së Kishës Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendosen në kalendarin orthodox në një datë të caktuar. -KOSTANDIN KRISTOFORIDHI –Dëshmor i KOASH -PAPA KRISTO NEGOVANI -Deshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO -Deshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Deshmor i KOASH Jemi të hapur edhe për vlerësime të tjera nga K.O.A.SH., dhe për përmirësimin e teknikaliteteve sipas kërkesave të Orthodoksisë. 2. I Propozojmë Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë krijimin e një Fondi të Vecantë për ngritjen dhe Mirëmbajtjen e: - Një Muzeu të "Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare", - Per `Rikonstruksionin e Kulles se Shen Gjergjit ose Pirgu Arbanas-Manastiri Hilandar-Mali Athos`, -per `Mirembajtjen dhe Rregullimin e Kishave te Vjetra` si nderim per te kaluaren orthodokse te popullit shqiptar qe dikur quhej Arbër dhe Epirotë. Me Respekt Grupi i Intelektualeve Orthodokse të Tiranës === Në Pritje të Sinodit të KOASH për vlerësimin e Figurave shqiptare të Orthodoksisë === Në vazhdën e ngjarjeve të rëndësishme me anë të të cilave Komuniteti orthodox përkujtoj martirët, shënjtorët dëshmorët çod ditë të vitit përkatësisht sipas kalendarit lindr bizantin mund të vërehet vetëm një problem që shumë kujt mund të mos i bjerë në sy por që fakti përbën një mangësi të madhe për një Kishë Autoqefale e cila ka 96 vjet e krijua nga imzot Fan Noli i cili u zgjodh Kryepeshkop më (21/11/1923-1924) datë , e cila mund të quhet zyrtarisht si ditlindja e KOASH-it dhe dita e ndajes zyrtare nga kisha byzantine e greke. Pavarësisht marrjes së Tomosit më 1937 nga i dërguari shqiptar Kryepeshkopi Kristofor Kissi e cila quhet sot nga Kisha jonë si datë zyrtare, në fakt është Fan Stilian Noli arkitekti dhe themeluesi i Kishës sonë Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë. Sidoqoftë përveç përkthimeve ekselente të psalmeve fetare nga imzot Fan Noli, përveç fillimit të Predikimit në shqip në të gjitha kishat tona orthodokse, ka mbetur veëm një re e zezë në horizontin e hapur të KOASH: vlerësimi i figurave religjioze Shqiptare dhe i kontribuesve celebritete të intelektualëve shqiptarë që ngritën lart dhe mbrojtën vlerat e krishtërimt në Shqipëri. Për këtë qëllim intelektualët orthodoksë të Tiranës dhe ish bashkëthemeluesit e KOASHi dërguan Fortlumturië së Tij Anastas një letër që në korrik 2015, në të cilën theksohej që KOASH duhet të ngrinte një Komision për të vlerësuar Fugurat që kanë kontribuar në mbrojtjen, ruajtjen e krishtërimit orthooks dhe të trashëgimisë së orthodoksisë shqiptare, por nuk muarën asnjë përgjigje. Për këtë arësye një nga bashkëthemeluesit e Lidhjes së intelektualëve Orthodoksë, Prof, Pirro Prifti dha dorëheqjen. Megjithë përpjekjet e vazhdueshme dhe përplasjet me disa nga drejtuesit e KOASH , si i rspektuari Andoni si drejtues në Elbasan, i respektuari Asti me të cilin patëm përplasjet më të ashpra intelektuale aq sa sot na ka mbyllur dhe facebook-un, dërguam dhe një Promemorie KOASH-it për këtë Problem. Kjo Promemorie e derguar me dt.25 tetor 2018 dhe 2 javë më vonë derguar Patriarkanës së Kostandinopojës z.Bartholomeu, e përsëritur disa herë në facebook-un e intelektualëve të Tiranës, pati një jehonë të madhe në internet dhe atë e kanë parë mbi 50.000 individë jo vetëm orthodoksë por edhe ateiste, katolike, myslimane dhe protestante te Shqipërisë dhe jashtë saj. Më kritikët kanë qënë çuditërisht disa minoritarë grekë ose më mirë pseudo minoritarë grekë, qëlimet e të cilëve fatkeqësisht dihen por kamuflohen me pretekstin e kritereve të përcaktimit të vlerësimeve të Shënjtorëve, martirëve, hëronjve, dëshmrorëve, kritere që sigurisht KOASH duhet ti respektojë por të përdoren po ashtu si i kanë vendosur shënjtorët e tyre kishat sllave dhe greke orthodokse dhe kisha të tjera lindore të cilat krahas res[ektit dhe nderimit ndaj Shënjtorëve e martirëve të përgjithshëm Orthodokse, - kanë vendosur dhe Heronjtë , Martirët, Oshënarët Dëshmoret e vëndeve të tyre përkatëse, duke dëshmuar se Orthodoksia, krahas qënies si një Religjion gjithëpërfshirës që nuk njeh Etni dhe Rracë por Zotin Jezu Krisht, ka dhe anën e saj patriotike atdhetare duke konfirmuar thënien e Shën Palit se: Predikimi në gjuhë të huaj në një popull që nuk e njeh atë gjuhë është njëlloj si kumbimi i Këmbane bosh e pa kuptim. Pra etnia në këtë rast merr karakter thelbësor në përhapjen e doktrinës së krishtere në gjuhën e mëmës. Për këtë qëllim Roli i Theofan Stilian Noli ( Mavromati) është Hyjnor. Idea jonë ka qënë dhe mbetet ne tërrenin e respektimit e ligjeve shtetërore dhe Riligjioze dhe kryesisht në këto pika: 1. Ngritjen e nje Komision te posacem per te vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodox te Shqiperise. Vleresimi i figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise propozojme te behet me dy menyra: - Ngritjen e nje Muzeumi te “Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare”, mbrojtjen e Krishtërëimit Orthodox ne Shqipëri dhe ruajtjen e Traditave Orthodokse, - Miratimin e Shënjtërimeve, Martirëve, Dëshmirëve, Oshënarëve, dhe Vendosjen ne Kalendarin Orthodox te ketyre Figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise-Arberise dhe Epirit pas paraqitjes së veprave të tyre para Sinodit: -GJERGJ KASTRIOTI-Skenderbeu si Shenjtor -i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperise, -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)-Dëshmor i KOASH, -KRISTOFOR KISSI- Dëshmor i KOASH. -VISARION XHUVANI-Dëshmor i KOASH, -PAPA KRISTO NEGOVANI Dëshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO-Dëshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Dëshmor i KOASH -të tjerë të propozuar nga KOASH E gjith kjo përpjekje bëhet me qëllim që krahas ringjalljes se Fesë në Shqipëri e për pasojë dhe fesë Orthodokse të shkatërruar pabesisht dhe qëllimisht me dt. 5 shkurt 1967 të gjitha kishat dhe manastiret orthodose të asaj kohe gjithsej rreth 600 ndertesa, orthodoksia në Shqipëri të ketë edhe Heronjtë e saj jo vetëm brënda Shqipërisë por edhe jashtë saj në të cilën jetojnë shqiptarë qofshin ata të krishterë orthodoksë, qofshin abrër të sllavizuar apo të greqizuar, qofshin ata qrbër dhe epirotë të islamizuar. Ka ardhur koha që të gjithë shqiptarët brënda dhe jashtë vëndit, qofshin ata orthodoksë, ateistë, myslimanë por edhe katolikë e protestantë, të dëgjojnë Predikimin ndaj Zotit në gjuhën Hyjnore shqipe apo arbër&arvanitase. Të shohim vetëm një rast nga ana e Kishës Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë: përse KOASH nuk e ka vlerësuar deri tani kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun, dhe religjionin, lrinë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për Heroin tonë Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar por dhe për të tjerë. Për këtë arsye, Promemoria drejtuar KOASH është dërguar për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurat e ndritura Religjioze shqiptare Klerikale dhe jo klerikale por që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në ruajtjen e Fesë dhe të Atdheut. As më pak as më shumë seç kanë bërë disa nga figurat e repektuara religjioze të fqinjëve respektivisht greke dhe slave: të Shën Nektarit, Shën Kozmait, At Paisit dhe Car Llazarit. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: “Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij“, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Ky Sinod i ardhshëm do të jetë besoj një gur prove për klerikët e sotëm orthodokseë rë cilët krahas përkushtimit ndaj Zit duhet të jenë dhe patriot, njëlloj ashtu sic c janë simotrat dhe si vëllezërit e tyre grekë për vëndin e tyre, dhe sllave, apo kooptë ,për vëndet e tyre respektive. I Përjetshëm qoftë Kujtimi i Heronjve tanë orthodoksë dhe veçanërisht Figurave të Kryeheronjve shqiptarë: Gjergj Kastrioti –Skënderbeu dhe Fan Noli. === Shënjtorja Ortodokse Shqiptare Angjelina Araniti (Komneni), dhe Kisha Ortodokse Shqiptare === Para se të flasim për një nga shënjtoret e rralla shqiptare të shek XV e cila për fat të keq nuk është futur në Kalendarin Ortodox Shqiptar si shënjtore, ndoshta për shkak të mos informimit të saktë për këtë Shënjtore të rrallë, është e arësyeshme të flasim së pari për familjen e saj të Fisit të lavdishëm të Aranitasve të cilët së bashku me Gergj Kastriotin-Skënderbeun luftuan kundër invazionit turk duke mbrojtur Krishtërimin dhe Atdheun për 25 vite rresht, por edhe pas vdekjes luftrat kundër turqve nuk rreshtën. Pra nuk është vetëm Nënë Tereza Shënjtore shqiptare e krishterë. Ka dhe një shënjtore më të vjetër dhe po aq të fisme shqiptare: Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni. Janë dy, ashtu si dy kokat e shqiponjës së flamurit. Të dhëna nga familja e Aranitëve ne gjejmë shkurt dhe saktë nga `Foundation of Mediaval Genealogy` ne pjesen e 4 “Araniti“ të dhëna të përmbledhura nga Charles Caëley ( të përdirësuara në Mars 2009) por dhe nga autorë të tjerë. Historia e kësaj familjeje fisnike shqiptare me gjak blu (sepse mbiemrin Komneni e kishte marrë se kishte një gjak me perandorët e Bizantit me te njëjtin mbiemër që rridhte që nga dinastía e Komnenëve- Aleixo I Comneno perandor 1081-1118,) është e mbushur me martesa të shumta si me fisnikët shiqptarë ashtu dhe me ata sllavë (sërbë) fisnikë por dhe italianë fisnikë sepse së pari martesat bëheshin sipas sërës por më e rëndësishmja ishtë se nëpërmjet martesave forcoheshin aleancat për të luftuar armiqtë dhe për të mbrojtur zotërimet. Shënjtorja Angjelina Araniti bija e gjashtë e Gjergj Araniti u martua me një fisnik sërb djalin e Dhespotit të Sërbisë Gjergj Brankoviçit, një i verbuar nga turqit. Jeta e saj e mundimshme bëri që pas vdekjes së të shoqit, ajo tu bë me dëshirë murgeshë ortodokse në Manastir siç do ta spjegojmë më poshtë dhe i u përkushtua Zotit, Jezu Krishti dhe Shpirtit të Shënjtë: -pra Trinisë së Shënjtë. Statuja e saj ne France (marre nga: perillos.comPa hyrë në debate pseudo-nacionaliste, shihet qartë se në Shqipëri pak është folur për të pikërisht sepse ajo u bë murgeshë në një Manastir hungarez që ishte i futur në zotërimet sërbe dhe sot tokat e Krushedolit i takojnë Sërbisë. Kjo nuk ka rëndësi se ku u fut murgeshë. Rëndësi ka se ajo i u kushtua Zotit, dhe dha gjithë pasurinë e saj kishës ortodokse dhe të varfërvë duke i ndihmuar. Njerzit e nderuan dhe e respektuan aq shumë sa Kisha Ortodokse Sërbe e bëri shënjtore. Bëri shenjtore një shqiptare, dhe shqiptarët nuk e kujtojnë. U bë shënjtorë e Ortodoksisë një shqiptare që para 500 vitesh, dhe asnjë shqiptar i krishterë nuk e kujton. Mendoj se kjo ndodh nga mos pasja e informacionit të duhur. Një shënjtore shqiptare që nderohet në një vënd fqinj me të cilin dikur kemi luftuar së bashku në një koalicion kundër sundimit turk (kujtoni vitin1389 kur koalicioni ballkanik luftoi me shqiptarë, sërbë, grekë, bullgarë, hungarezë-kundër turqve në fushën e mëllenjave në Fushë-Kosovë) dhe tek ne sot, qofshin për arësye të mos-njohjes së historisë së fisnikëve shqiptarë, qoftë për probleme politike të sotme- nuk duhet nënvlerësuar e harruar. Shënjtori është shënjtor si në vëndin ku ka bërë mirësi, ka dhënë ndihmë, ka vuajtur, i është lutur zotit Jezu Krisht qoftë në sërbisht , qoftë në shqip, s`ka rëndësi, rëndësi ka që Shënjtorja Angjelina Araniti i kushtoi jetën e saj Zotit Jesu Krisht, e kushtëyoi jetën duke u lutur në Kishën Ortodokse, i a kushtoi jetën të varfërve. Dhe të varfërit janë njëlloj kudo. Sikundër thotë një i ditur: ` Shënjtorin (ose Martiri) e njohin të gjithë , por vetëm ai e di se çka hequr nga vuajtjet e mundimet nëpërmjet martirizimit`. Le të shohim më mirë historinë e një familjeje fisnike shqiptare me gjak blu nga e cila është Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni, për të treguar që Familjet e mëdha shqiptare të asaj kohe luftuan dhe i u përkushtuan Zotit me luftën e tyre duke mbrojtur dy kollonat më të rëndësishme mbi të cilat ndërtohet një komb: Fe-ja dhe Atdheu. Këtë e dëshmon dhe titullin e nderit që i dhanë Gjergj Kastriotit-Skënderbeu: `Atlet i Krishtit`, sepse mbrojti Atdhuen dhe Krishtërimin. E nëse nga fisi i Kastriotëtve u dallua Skënderbeu që mbrojti Krishtërimin me Shpatë, Angjelina Araniti Komneni nga fisi me gjak blu i Aranitëve mbrojti Krishtërimin me Shpirt,duke i u përkushtuar lutjes, ndihmës, përkushtimit e duke ruajtur kështu gjallë fenë e bukur, fenë e ëmbël, fenë e zemrës/ Krishtërimin Ortodoks. I Kjo familje fisnike shqiptare me gjak blu kishte zotërimet nga Vlora (Valona) në perëndim , kufizohej ne liqenin e Ohrit në lindje dhe përfshinte në veri lindje Krahinën e Mokrës.Origjina e Fisit të Aranitëve është jo shumë e qartë por dihet që i pari i Aranitëve ishte: Komnen (Comen) Araniti, që kishte për nënë – vajzën e Nikola Sakatit që ishte `Lord of Sendir`. Komnen Araniti pati katër fëmijë (të dhënat e familjes Aranit janë marre nga rregjistrat e Familjes Muzaka): 1.Gjergj Araniti Komneni(i famshmi që realizoi koalicionin me Gjergj Kastriot-Skënderbeu dhe i dha njërën nga vajzat Donikën për grua), 2. Vëllai i dytë, Vlladen Golem Araniti Zoti i Biaska dhe i Cermenikes, u martua me Angjelina Kastrioti ( është kjo që disa historianë e ngatërrojnë me Angjelina Aranitin Shënjtoren e famshme shqiptare) te bijen e Gjon Kastrioti dhe Vojsava Tripalda. Angjelina ishte martuar me Vladen Golem Aranititin. Ajo kishte një djalë që njihej me emrin Muzaku i Angjelinës. Muzaku i Angjelinës mbante edhe një emër tjetër, (që vinte nga i ati), Golem Arianiti. Muzaka i Angjelinës, sipas Barletit, ishte “një burrë i pashoq për mjeshtëritë e luftës”. Ky pati një fat të keq. Ai u kap rob nga Ballaban pasha dhe u rop i gjallë nga sulltani. 3. Vëllai i tretë Komnen (Comen) Araniti. Nuk dite gje tjetër përveçse është martuar më Vojsavën bijën e …? 3.Një motër që nuk i dihet emri por që u bë gruaja e parë e Pal Dukagjinit, dhe një motor të dytë me nënë tjetër Vojsava (Gojasava) Komneni (Comeni) që nuk dihet se si ka shkuar jeta e saj. Gjergj Araniti një nga bashkëkohësit, bashkëluftëtarëtm, dhe vjehri i i Gjergj Kastriotit-Skënderbeut, pati nëntë fëmijë më gruan e parë Maria Muzaka (martesa para 1444) bija e Andrea Muzaka-s dhe Ana Zenebishi (Zenevesi), dhe me gruan e tij të dytë me emrin Pietrina Franko (vejusha e Sarmazzo të Korfuzit e bija e Baronit Oliver Franko të Taurizanos), pati katër fëmijë (martesa e dytë duhet të jetë bërë para 1449). Në një dokument martesor të martesës së parë të asaj kohe thuhet se:`.. Gjergj Araniti ishte Zoti (ose Signor ose Princ) i Cermenikes, Mokres dhe i Spatarit (Shpatit)..`. Me martesën e parë pati këto fëmijë sipas rradhës së lindjes: 1.Andronika (Donika) Araniti (lindur?- vdekur pas 1500), martuar me Heroin tonë kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. 2.Vojsava Araniti (ose Gojsava, lindur?-vdekur para korrikut 1469) e cila u martua Zotin Ivan (Giovanni) Cernojeviç, Zoteruesin e Malit të Zi dhe të Zeta-s që ishte i biri i Stefan Cernojeviç dhe i Mara Kastriotit (lindur?-vdekur korrik 1490) motra e Skënderbeut. 3. Thoma Araniti (lindur?-vdekur 11korrik 1489), nuk ka të dhëna të tjera por ka qënë Protonotar i Papës (protonotar –njëri nga 12 klerikët e Papës të cilët janë noterë dhe bëjnë dorëshkrime autentike). 4. Kyrana (Qerana ose Qyrana )Araniti, u martua me Gjergj Dukagjini (lindur?-vdekur pas 25 qershorit 1462, sot mbiemrër i njohur shqiptar) dhe pati i dy fëmijë. Manastiri në Krushedol ku gjënden eshtrat e Shënjtores shqiptare Angjelina Araniti5. Elena Araniti u martua dhe kjo me Gjergj Dukagjinin (lindur?-vdekur para1462); pati disa fëmijë-të gjithë u konvertuan në myslimanë. 6.Despina Araniti u martua me Tanush Dukagjinin me të cilin pati një djalë dhe një vajzë me emrin Teodora e cila gjithashtu pati dy djem: zotin Blasio dhe Jacobo. 7.Angjelina Araniti (lindur?-vdekur me 1516 në Krushedol), shëntorja për të cilën bëhet fjalë. Angjelina u martua me zotin Stefan, djalin e zotit Gjergj Despotit të Serbisë (sipas dorëshkrimit të Masarelit që gjëndet në Vatikan). Edhe Teodor Spandounes e konfirmon kur thotë në shënimet e tij që `…Agjelina, bija e Golemo (të madhit ose Gjergj ndodhta) Aranitit u martua ë Shkodër 1461 me Stefan Brankoviç djalin e Gjergj Brankoviç, Despotit të Sërbisë dhe të Irena Kantakuzenit (vdekur me 1476). 8. Comita (Komita) Araniti (lindur?/vdekur mr 1461). U martua me zotin Colco Basichi (ose Z. Gojko Stres Balsha lindur?-vdekur pas 1478) Zotin e Misisë, me të cilin ajo pati një djalë dhe një vajzë. 9. Katerina Araniti u martua me z. Nicolo Boccali-Zoti i Moresë dhe pati dy vajza, e para u martua tre herë: me Andre Spani (Shpani) dhe pastaj me Nikola Bochalis Baroni I Moresë dhe së treti me Merkur Bua-Shpata Zoti I Viano dhe Cerveterit Merkur Bua njihet si nga trimat që e pajtuan disa herë për të luftuar kundër armiqve të tyre , shumë nga Orborret mbretërore të asaj kohe me tepër Franca dhe Italia). Gjergj Araniti me gruan e tij të dytë pati katër fëmijë: 1.Konstandin Araniti Komneni (1456- vdekur 8 maj1530 ne Montefiore) quhej dhe Princi i Maqedonisë dhe Zoti i Fanit. U martua me Franceska Paleologu dhe pati 7 femije. 2.Marija Araniti (lindur?-vdekur1474). U martua me Giupo Bartolomeo. Adoptoi djalin e Papa Sixtus IV zZoti I Cerveteri dhe I Vianos. 3.Teodora (nuk dihet data e lindjes dhe e vdekjes) . U martua me nje shqiptar ne Venedik nuk I dihet emri. 4.Komnen Araniti (nuk i dihet lindja), por është vrarë më 1486. II Shënjtorja Angjelina Aranitit bija e gjashtë nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit të famshëm; nuk i dihet ditelindja, por dihet që ka lindur në rrethin e Elbasanit dhe ka vdekur ne Krushedol (Krushedoli, ka qënë pjesë e Hungarisë së atëhershme) më 1516. Ka jetuar në kohën e luftrav e që bëri Gjergj Kastrioti –Skënderbeu. Motra e saj Andronika (Donika) bija e parë e Gjergj Arantit (1404-1461 vdekur në Leçe të Italisë), u martua me Heroin tonë kombëtar në Ardenicë. Martesa e saj me djalin e Despotit të Sërbisë Gjergj Brankoviç, u bë më 1461 në Shkodër. Njohja e saj me Stefanin e verbër djalin e Despotit të Sërbisë ndodhi më 1459 në kohën kur Despoti I Serbisë së bashku me djalin e tij u strehua tek I jati I Angjelinës Gjergj Araniti për shkak të ndjekjes që I bënë turqit pas rënies së Smederevës. Aty u dashuruan. Stefan Brankoviçi(1417-Beograd- 9 Oct1476 in Friulia) u verbua nga Sulltani turk pasi sipas Sulltanit i jati i Stefanit shkeli kushtet. Stefan Brankoviçi u zu rob ne Amaseia ne Azine e vogel dhe u verbua nga Sulltani me 8 maj 1441. Stefani Brankoviçi nuk u prit thjeshte si mik ne oborrin e Princit Gjergj Aranitit, ai u trajtua si nje pjesetar i familjes. Dhe nuk eshte per tu cuditur qe Stefani dhe Angjelina u dashuruan me njeri-tjetrin. Me bekimin e prinderve ata u martuan ne kishe. Pas disa vitesh, cifti u bekua me dy djem: Gjergjin (Maksim) dhe Joanin. Kur djemte u rriten, Shen Stefani dhe familja e tij u detyruan qe te largohen ne Itali per te shpetuar. Angjelina ka ndenjur një farë kohe në Itali por u largua nga Italia me djemte e saj ne vitin 1486, duke ndaluar me pare ne Serbi per te varrosur ne vendlindje trupin e paprishur te Shen Stefanit.Atje ajo i kishte bartur edhe eshtrat e të shoqit, Stefanit. Pas vdekjes së të shoqit, Stefanit (1471), Angjelina tashmë vejushë, me familjen e saj vendoset në Srem, ku mbreti hungarez, Mateja, ia jep në pronësi qytetin dhe pasurinë e Kupinovës. Duke pare se nuk ishte me ne gjendje ti ndihte te gjitha manastireve, ajo iu drejtua me nje apel prekes Princit te madh, Vasil i II-te i Moskes. Ajo shkruajti: ” Pushteti tone po i vjen fundi, ndersa tendi sa vjen e rritet. Prandaj edhe te marresh persiper detyren tone per tu perkujdesur edhe ndihmuar Kishat edhe manastiret e shenjta, te ngrejtura prej te pareve tuaj te pershpirtshem edhe te mite.” Me burimet e dhuruara prej Princit Vasil, Shen. Angjelina ndertoi Lavren e Krushedol, ku tek ky i fundit u varrosen me vone edhe eshtrat e saj te paprishura, se bashku me ato te te shoqit te saj Stefanit edhe te dy bijve te saj Maksimit(Gergj) edhe Princit Joan. Angjelina Araniti pas vdekjes së të shoqit ndërtoi aty një manastir dhe sipas nje doreshkrimi qe gjendet ne Vatikan te shkruajtur nga Massareli ajo u be Murgeshe ne Krushedol ku ndihmoi te varferit, me mission si bamirëse dhe religioze, dhe vdiq po aty si murgeshe. Gjate kohes se pushtimit turk, serbet iu drejtuan me lutje qe te liroheshin nga sulmuesit e tyre. Madje edhe jobesimtare jane sheruar prej saj, edhe u mrekulluan per madheshtine e Beses se krishtere. Biri i saj, Gjergji, kishte refuzuar titullin e dhespotit, që ia kishte ofruar mbreti hungarez Matejë, Korvini, për t’ia lënë vëllait të vogël Joanit, i cili vdiq pak më vonë. Pastaj, Gjergji (i biri) bëhet kallogjer dhe e ndërron emrin në Maksim. Më 1716, kur turqit u vunë zjarrin këtyre kishave dhe manastireve, murgeshat arritën ta shpëtojnë vetëm një pjesë të eshtrave të Shën-Angjelinës – dorën e majtë, që sot e kësaj dite ruhet në kivotin e kishës së Manastirit të Krushedoll-it (sot pjesë e Serbisë) . Të dy motrat janë dy nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit vjehrit të Skënderbeut dhe zotërues i Shqipërisë së jugut pjesë të Epirit dhe të Arbërisë së atëhershme nga Vlora e deri ne Moker perfshi dhe Çermeniken dhe Shpatin (signor de Cerminica et de Mochino e de Spatennia), dhe kampion i luftës kundër turqve. Në Beograd gjëndet edhe një rrugë që mban emrin e Angjelina Araniti. Literatura. 1.Fine, J. V. A. (1994) The Late Medieval Balkans, A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest (Ann Arbour, University of Michigan Press), p. 51, 157-164, 185,235-249, 320-415, 534-561,595-598. 2.Hopf, C. (1873) Chroniques gréco-romanes inédites ou peu connues (Berlin), Breve memoria de li discendenti de nostra casa Musachi, p. 270-340. 3.Massarelli, A. Dell’Imperadori Constantinopolitani Vat. Lat. 12127 f. 349v-353. [MB] 4.Charles Cawley’s Medieval Lands (update 14mars-2009); Copyrights©Charles Cawley’s anf FMG 2006-2009 6. Albanians in Belgrade *free wikipedia-2007. 7.Lidhjet familjare të kastriotëve dhe Mamica; Prof. as. dr. Luan Malltezi- Revista UNIVERS, Viti 2006, Nr.VIII. 8. Theodore Spandounes (Spandugnino), De la origine deli Imperatori Ottomani, Sathas, C. N. (ed.) (1890) Documents inédits relatifs à l’histoire de la Grèce au moyen âge, IX (Paris), p. 158. 9.”Massarelli manuscript” because it was found in the papers of Angelo Massarelli (1510 – 1566). === Shqipëria e dyzuar përballë Lirisë së Fjalës dhe Lirisë së Disinformimit === OSBE organizon më 11 tetor deri në në 14 tetor në Hotel Rogner, Tiranë Konfernencën e 8 vjetore për Median në Europën Juglindore me temë `Gazetaria në Krize`, ku marrin pjesë 120 pjesëmarrës nga Shqipëria, Bosnje dhe Hercegovina, Serbia, Maqedonia e Veriut, si dhe nga Mali i Zi, përfaqësues të qeverisë, medias, shoqatave të gazetarëve, shoqërisë civile dhe sferës së akademisë. Ngjarjet dhe aktivitetet e ndryshme në kuadër të Javës së Medias do të vazhdojnë deri të enjten, 14 tetor. Në këtë Konferencë do të diskutohen këto probleme: -Çështja e dezinformimit dhe shkaqet që e krijojnë atë, tek rreziku përkatës dhe tek roli kundërshtues që mund të luajë gazetaria. -Angazhimi ndaj parimeve themelore të gazetarisë, si paanësia dhe raportimi me fakte, është shumë irëndësishëm për të ndërtuar besimin tek media dhe shërben për të ndrequr dezinformimin. - Praktikat më të mira dhe përpjekjet për të lehtësuar situatën e rënduar të gazetarëve të rajonit, duke përfshirë pengesat që ata hasin përgjatë zhvillimit të veprimtarive gazetareske dhe zbatimit të të drejtës së shprehjes. - Diskutimin e sfidave profesionale të kohës dhe rreziqet e posaçme për shkak të gjinisë me të cilat përballen gazetaret në rajonin e Evropës Juglindore. -Pasja e redaksive të ekuilibruara nga pikëpamja gjinore dhe të përmirësojmë gjendjen e gazetareve në rajon. -Korniza e dokumentit për shprehjen e qëndrimit për rininë dhe median, zhvilluar përgjatë Kampit Rinor të këtij viti “Vëmendja tek të Rinjtë dhe tek Media” si pjesë e “Shtigjeve Rinore: Përkrahja e Vlerave të OSBE-së në Ballkanin Perëndimor” (https://ata.gov.al/2021/10/11/gazetaria-ne-kohe-krize-tirana-mirepret-konferencen-e-8-te-te-osbe-se-per-median-ne-evropen-juglindore/). Dihet se Shqipëria sidomos gjatë 30 viteve të pas diktaturës ka vuajtur shumë nga mediat e shkruara në fillim dhe ato radio-tv, dhe tashti pas viteve 2010 edhe nga Mediat elektronike përsa i përket dis-informimit, kryesisht disinformimi politik dhe ai social-ekonomik, të cilat vepronin dhe veprojnë në dobi të qeverisjes përkatëse që është në pushtet. Interesant mbetet fakti se me futjen gjërësisht të Medias Elektronike, lufta mediatike ka marrë një zhvillim të madh dhe përplasja midis mediave që përfaqësojnë grupet politike të fuqishme në Shqipëri (dhe ndoshta edhe të fuqive të huaja antiamerikane dhe anti-BE). Kjo luftë mediatike është përqëndruar kryesisht në luftën midis informacioneve opinionike dhe informacioneve që bazohen në Fakte. Kjo luftë qoftë ajo brënda llojit si ajo brënda PD ashtu dhe midis Opozitës dhe Qeverisjes, ka dëmtuar rëndë reputacionin e Shqipërisë brënda dhe jashtë vëndit, madje Opozita aktuale vite më parë përdori informacioneqë unë iquaj në mënyrë të thjeshtë opinione disinformuese ose gjysëm të vërteta që ingjanin si dy pika uji tregimit në librin për fëmijë `Dinpaku dhe shokët e tij`, shkaktoi një valë akuzash dhe çështjet apo debatet e rënda brënda dhe jashtë parlamentit përfunduan në gjykata, të cilat edhe sot e kësaj dite vazhdojnë duke minuar shumë besimin e shoqërisë shqiptare ndaj politikës dhe politikanëve. Një nga çfaqjet më të sofistikuara të përplasjes mediatike të internetit dhe të Tv, të cilat janë blerë nga grupe politike shqiptare për të shpëlarë trutë e shqiptarëve dhe për ti dhënë të drejtë vetes së tyre janë: hedhja e dyshimeve daj zgjedhjeve, nxitja e idesë se Shqipëria na qënka baza e prodhimit të kanabisit dhe shpërndarjes së kokainës e për pasojë dëmtimi i imazhit të Shqipërisë në Europë dhe në botë, njollosja e policisë, debatet shterpa për probleme ekonomike e tendera të cilat duheshin dërguar së pari në prokurori me fakte dhe jo opinione, ngritja e grupeve të gazetarëve dhe analistëve të blerë për të justifikuar humbjet në zgjedhje qoftë dhe për të kamufluar imazhin e këtij apo atij poltikani, përhapja e disinformimeve ku raste të veçanta vdekjesh, vrasjesh, suicidesh, përdhunimesh, konfliktesh në familje shumëzohën dhe shumëfishohen sikur të jenë masive, pra duke përdorur gjysmë të vërteta për të destabilizuar situatën sociale dh ekonomike, duke nxjerrë lloj lloj konspiracionistesh për të trembur popullin gjithashtu me gjysmë të vërteta të përkthyera direkt nga anglishtja ashtu shpejt e shpejt nga celulari apo kompjuteri. Kjo ka dëmtuar dhe ka shkelur vijën e hollë e të kuqe midis faktit dhe opinionit duke përdorur demagogjinë naziste të Gebels-it për të shpërndarë disinformimin. Dihet se Joseph Goebbels në librin e tij `Djalli i rremë` spjegon teknikat e tij të propagandës dis-informuese naziste të asaj kohe duke e sintetizuar me një frazë: “Propaganda është si art. S’është nevoja të respektosh të vërtetën”. Këtu vihet në pikpyetje të vërtetë në kohën e sotme nëse Liria e Fjalës duhet të jetë absolute, kur në të njëjtën kohë përzjerë me Lirinë e Fjalës është dhe Liria e Shpifjes apo me terma më sofiste-Liria e Dis-informimit. Dihet gjithashtu se Liria nuk është absolute sepse liria e fjalës në shoqërinë njerëzore mbaron aty ku dëmtohet Liria e fjalës së tjetrit, aq më tepër sikurse p[ërmëndi kryeministri shqiptar se… “kur vjen fjala për median në internet, liria e përhapjes së saj ka minuar një fare soj lirinë e fjalës”…. (https://kryeministria.al/neësroom/konferenca-e-osbe-se-per-europen-juglindore-gazetari-ne-kohe-krizash/). Idea kryesore është se duhet një ligj që rregullon Lirinë e fjalës nëpërmjet faktimit të saj në median e shkruar dhe atë elektronike dhe jo duke shkruar gjysmë të vërteta dhe opinione, sepse siç thotë një fjalë e urtë : `Para faktit edhe Zoti tërhiqet`. Së fundmi mund të përmënd se grupe të caktuara politike shiqëptare dhe ndoshta dhe ato fqinjë apo ato që kanë interesa gjeopolitike kërkojnë ta mbajnë Shqipërinë të destabilizuar duke financuar dis-informimin dhe shpifjen, prandaj duhet që ligji për Median dtë miratohet duke përfshirë edhe median elektronike e cila praktikisht po përdoret më shumë duke ndotur trurin e shqiptarëve me informacione dhe opinione djallëzore dhe të pasakta, për të realizuar atë që përmëndëte i madhi Noli tek 5 Anarkitë që sundojnë në Shqipëri që nga viti 1912 e deri më sot. Qëllimi? Qëllimi për gjeopolitikat fqinjë është mbajtja e Shqipërisë nën një përçarje të vazhdueshme, të një Shqipërie të dobët, dhe që të mos integrohet, e të bashkohet me Kosovën. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Përse nuk festohet nga KOASH Përvjetori i Kongresit Kishëtar të Beratit me 10 shtator 1922? === Është një fakt i qartë historik kur flitet për Autoqefalinë e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë nuk përmëndet Kongresi Themeltar Kishëtar i Beratit. Dikur në 10 shtatorin e largët të vitit 1922 në sallën e shkollës së Mangalemit në Berat, u mbajt Kongresi i Kishëtar i Beratit, në të cilin morën pjesë klerikë shqiptarë dhe patriot shqiptarë për të shpallur Autoqefalinë e Kishë orthodokse shqiptare. Kongresi Kishtar i Beratit, plotësoi kësisoj aspiratat e ortodoksëve shqiptarë – u vendos përfundimisht pavarësia e Kishës Ortodokse Shqiptare, e drejta e zgjedhjes së Kryepeshkopit dhe të klerikëve të lartë me gjak shqiptari, si dhe përdorimin e gjuhës shqipe prej klerikëve shqiptarë brenda kishës. Njihen peripecitë e përplasjeve dhe konflikteve që patën klerikët patriotë shqiptarë me Patrikanën e Stambollit dhe kishën greke e cila kishte shtrirë ndikimin e saj në të gjithë Shqipërinë e Jugut e të mesme, me klerikët e saj dhe me filo grekët që paguheshin për të mbajtur gjëndjen e tillë, dhe nuk dëshëronte që Shqipëria e pavarur të kishte një Kishë Autoqefale. Përpjekjet e patriotëve shqiptarë për ta shkëputur kishën orthodokse shqiptare nga ndikimi grek dihet që filluan që në 1908 kur ndodhi incidenti i Hudsonit, në Boston, disa shqiptarë ishin pjesë e Kishës Ortodokse Greke, e cila i kundërvihej me forcë çështjes kombëtare shqiptare. Kur një prift ortodoks grek, refuzoi t'ia kryente shërbesat e fundme të ndjerit Kristaq Dishnica, Noli me një grup shqiptarësh patriotë krijuan Kishën e pavarur (Autoqefale) Ortodokse Shqiptare. Noli, prifti i parë i kishës së re, u shugurua prift më 8 mars 1908 nga kryepeshkopi Platon Rozhdestvensky i Kishës Ruse në Shtetet e Bashkuara, në kushte jo fort të qarta. Më 24 mars 1918, Noli u caktua administrator i Kishës Ortodokse Shqiptare në Shtetet e Bashkuara dhe në fillim të korrikut të atij viti mori pjesë në një konferencë për popujt e shtypur në Mount Vernon, Virxhinia, ku u takua me presidentin Udrou Uillson, përkrahës i të drejtave të pakicave në Evropë. Më 27 korrik 1919 Noli u emërua peshkop i Kishës Ortodokse Shqiptare në Amerikë, që tashmë ishte dioqezë e pavarur. Në Shqipëri, mesha e parë në gjuhën shqipe u mbajt nga Fan Stilian Noli (Mavromati), nga ky atdhetar i madh, Mesha u mbajt me dt. 10 Mars 1914 jashtë Kishës së Shën Spiridonit, që sot nuk egziston më…sepse Peshkopi grek i Durrësit, Jakovi, nuk e lejoi Fan Nolin të mbante meshën shqip brënda Kishës. Fan Noli mbante titullin kryepshkop i Durrësit, Tiranës, Elbasanit, i Gorës dhe i Shpatit, Primat dhe Egzark i ilirisë, Detit të Perëndimit dhe i të gjithë Shqipërisë dhe selinë do ta kishte pikërisht në Durrës Fjala e Nolit para qindra besimtarëve ishte dhe një mbështetje për Princ ëied-in i cili sapo kishte mbërritur në Durrës. Mesha që u mbajt në Kishën e Shën Spiridonit, u shkatërrua në vitin 1967. Sot në atë vend ngrihet godina e Shërbimit informativ Shtetëror. Kisha Orthodhokse e Shqipërisë u shpall Autoqefale fillimisht nga Kongresi Themeltar i Beratit, më 10-19 shtator 1922. Vendimet e tij i njohu qeveria shqiptare, e cila dhe e kishte shtyrë atë që të zhvillohej. Në Kongres u caktua Këshilli i Lartë Kishtar, që do të drejtonte përkohësisht Kishën. Kongresi i Bashkësisë Ortodokse Shqiptare i mbledhur në Berat shpalli autoqefalinë e Kishës Ortodokse Shqiptare. Partrikana e Stambollit kërkonte autonominë kishtare dhe joautoqefalinë e saj. Ndryshimi midis këtyre dy formave qëndron në faktin se autoqefalia ndërpret çdo raport administrativ me kishën nënë (Patrikanën e Stambollit). Kisha Autoqefale vetqeveriset pa ndërhyrjen e kishave të tjera. Autonomia do të paktën që kryepeshkopi të emërohet ose të konfirmohet nga kisha mëmë (Patrikana e Stambollit). Me këtë akt sublim të krijimit të KOASH-it, shqiptarët ortodoksë deshën të shkëputen nga ndërhyrja e huaj greke për të mbrojtur kombësinë. Eshtë i drejtë mendimi i Fan Nolit se: “Fatkeqësitë e shqiptarëve nuk kanë ardhur kurrë nga diferencat fetare, por nga udhëheqësit fetarë.” Sipas profesor A.Glavinas, kongresi i Beratit shpalli në mënyrë puçiste Kishën Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë. Autori ynë i sipërpërmendurështë bazuar tek protesta absurde që bën qeveria greke në Lidhjen e Kombeve duke e quajtur këtë kongres puç kundër Ortodoksisë. Vendimet dhe Statuti që ky kongres kishtar miratoi më 17 shtator 1922, jo vetëm që u pranuan në heshtje nga hierarkia, por patën fuqi ligjore dhe peshë kanonike deri në krijimin e Sinodit të parë të KOASh-it, në vitin 1929. Kjo bazohej në kanonin se një kishë e një shteti nuk mund të veprojë në një kishë tjetër dhe parimin “kishë e pavarur në shtet të pavarur”. Kongresi miratoi rregulloren e Kishës, po atë ditë. Neni 1 ndante Kishën në katër episkopata, Qendër e Kishës u zgjodh Korça. Statuti përcaktoi autoritetin më të lartë të kishës Këshillin e Lartë, të përbërë prej katër klerikësh dhe prej katër laikësh të zgjedhur nga Kongresi. Kryetar i tij u zgjodh Atë Vasil Marku. Sipas statutit ky këshill do të ishte i përkohshëm derisa të krijohej Sinodi i Shenjtë. Fan S. Noli, më 21 nëntor 1923, u shugurua peshkop i Korçës dhe mitropolit i Durrësit në Durrës (ndërsa më 27 dhjetor 1923 u zgjodh deputet i Korçës). (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Fan_Noli). Në shkurt 1929 u formua Sinodi i Shenjtë i përbërë nga: Visarioni (Xhuvani) (që ishte dorëzuar në episkop, në Serbi më 1925) si Kryepiskop i Shqipërisë dhe mbikëqyrës i mitropolisë së Korçës, Agathangjeli (Çamçe) mitropolit i Beratit, Ambrozi (Ikonomi) mitropolit i Drinopolit dhe Efthimi (Kosteva) ndihmës i Kryepiskopit. Në 29 qershor 1929, në Kongresin e Dytë Kleriko-laike që u mbajt në Korçë, u votua “Statuti i Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë”. Patriarkana Ekumenike refuzoi të pranonte këto veprime jokanonike, por u tregua e gatshme për t’i dhënë vetadministrim dhe paralelisht përdorimin e gjuhës shqipe në adhurim, predikim dhe në arsimimin kishtar. Që të normalizoheshin marrëdhëniet me Patriarkanën Ekumenike, u mblodh në Korçë, në maj 1936 Kongresi Kleriko-laik, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve nga të 4 dioqezat (krahinat kishtare). Kongresi kërkoi falje nga Patriarkana; u bënë bisedime në Athinë (13 mars 1937) dhe një komision i përbërë nga shqiptarë shkoi në Konstandinopojë për të rregulluar përfundimisht çështjen. (https://orthodoxalbania.org/2020/kisha-jone/historia-e-kishes/). Hap i rëndësishëm për të trija fetë në vendin tonë ishte pranimi më 05.06.1923 nga Parlamenti shqiptar i Statutit Legal të Komuniteteve Fetare që deklaronte: “Paria fetare e shkallës më të lartë duhet të ketë këto cilësi: të jetë nënshtetas shqiptar, të dijë gjuhën shqipe, të gëzojë të drejtat civile dhe politike, të jetë prej racës shqiptare, ose prej fëmijë prej tre brezash në Shqipëri. Po në këtë vit në Korçë, më 4 dhjetor u bë fronëzimi i Theofan Nolit nga peshkopët Jerothe dhe Kristofor. U bëjmë të ditur dëgjuesve të nderuar se dhe në pranimin e Statutit Legal të Komuniteteve fetare si dhe në fronëzimin e Fan Nolit. Shtetasit shqiptarë nuk do t’i nënshtroheshin më asnjë legjislacioni kanonik, veçse me dëshirë, por sidoqoftë duke iu bindur ligjeve të shtetit….Kleri duhet të përbëhej i tëri nga njerëz me kombësi shqiptare dhe duhet të merrte leje nga qeveria (R.M.della Roça, vepër e cituar). Vlen të theksohet se edhe me zgjerimin e Statutit të vitit 1921, si dhe në nenet 5 të statuteve themelore të Republikës së 2 marsit 1925 dhe të Mbretërisë së shtatorit 1928, sanksionohej se feja nuk duhet të përdorej për qëllime politike (http://iliriatv.com/12-shtator-1922-ne-berat-u-vendos-autoqefalia-e-kishes-orthodokse-shqiptare/). Në atë kohë Kisha e Shqipërisë kishte përveç Kryepiskopatës edhe tri episkopata, 19 zëvendësi arkieratike, 330 enori dhe 25 manastire. Që nga viti 1912 e deri në 4 prill 1967 KOASH drejtuan 5 Kryepeshkopë të nderuar shqiptarë: -Fan Stilian Noli (Mavromati)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i K.O.A.SH., (21/11/1923-1924), -Vissarion Joan Xhuvani - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i K.O.A.SH, (1924-1937), -Kryeppeshkopi Kristofor -(Kristofor (?) Kissi) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i K.O.A.SH., (1937-1948), -Kryepshkop Paisi-(Pashko (?) Vodica) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i K.O.ASH., (1949-1966), - Kryepeshkopi Damian -(Dhimiter (?) Kokoneshi )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i K.O.A.SH., (1966-1967), Klerikëve u hoqën rrason, shumë prej tyre i burgosën ose i internuan dhe disa i martirizuan. Midis tyre, ish-Kryepiskopi Visarion u burgos dhe Ndihmës-episkopi i Apolonisë, irineu (Banushi), u internua. Kryepiskop Damiani nuk u përndoq, ai vdiq në shtëpi në Pogradec, më 18 tetor 1973. Së fundmi mund të komentoj se KOASH i sotëm në vitin 1992 nuk e ka marrë mundimin të vlerësojë dhe të rishikojë historinë e Orthodoksizmit shqiptar dhe të vlerësojë klëriket shqiptarë sipas Promemories së Intelektualëve Orthodoksë të botuar që në vitin 2015 dhe ribotuar në 2018, për të përfshirë në kalendarin Orthodoks të pestë Kryepeshkopët shqiptare me në Krye Fan Nolin dhe klerikët patriotë shqiptarë që kontribuan në shqiptarizimin e Kishës Orthodokse si Kostandin Kristoforidhi – si Dëshmor i KOASH, Papa Kristo Negovani -si Deshmor i KOASH, Mihal Grameno -si Deshmor i KOASH, At Stath Melani -si Deshmor i KOASH etj. Interesant dhe keqardhës është fakti se në Sinodin e parë pas vendosjes së Demokracisë u ndryshua Statuti i KOASH duke e quajtuar Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqiperisë, në vënd të fjalës Shqiptare, dhe nga 1997 deri në korrik të 1998, çështja e formimit të Sinodit të Shenjtë u arrit me pranimin e skemës që ai të përbëhej nga dy kryepriftërinj me origjinë greke dhe dy me origjinë shqiptare. Shpresojmë se koha ka ardhur që në KOASH të mendohet se pas Fortlumturisë së tij Anastas të vihen në vënd kërkesat e intelektualëve Orthodoksë dhe të Komunitetit Orthodoks për sa u shkruajt më sipër. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse nuk u bë asnjë Meshë përkujtimore për 139 vjetorin e lindjes së Peshkopit të parë shqiptar- THEOFAN S. NOLI? Askush nga mediat shqiptare dhe aq më pak kosovare nuk u kujtua të përkujtonte ditlindjen e Kryepeshkopit te Parë të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperisë , të Madhit Theofan S. Noli (Mavromati) lindur me 6 Janar , 1882, Qyteze, perandoria Osmane, pra 139 vite me parë. Një Gabim i rëndë i takon Klerikëve të KOASH dhe Administratës së Koash, Sinodit të Koash, dhe të gjithë klerikëve të tjerëve që predikojne në shqip në Kishat tona të nderuara Orthodokse Autoqefale. Madje Peshkopi i Gjirokastrës në Kishat e qytetit të Gjirokastres ka harruar të predikojë në shqip dhe kjo përbën nje karshillëk ndaj parimeve të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, sepse pavarësisht që në këto Kisha mund të predikohet në greqisht për shkak të greqisht folësve të asaj zone, por klerikët e asaj zone e kanë detyrim që të predikojne në shqip Meshën e nderuar të përditëshme., Cfarë po ndodh me klerikët tanë Orthodokse të nderuar të Shqipërisë? I ka zënë gjumi? I takonte KOASH të porosiste një meshë për nder të Peshkopit të parë shqiptar Fan S. Noli i cili me trimëri, atdhedashuri dhe inteligjencë, e detyroi Patrikanën të pranonte idenë se një shtet ka nevojë për një kishë të tij e autoqefale. Pa I hyrë përpjekjve të kishës motër greke e cila nuk e dëshërontë këtë gjë, Noli i Madh ja arriti qëllimit që të Mesah dhe të gjitha liturgjitë në Kishat shqiptare të bëheshin në shqip. Një fitore e madhe të cilën e përkrahu fuqimisht edhe qeveria e asaj kohe e Zogut. Fan Stilian Noli (Mavromati), personi që `e bëri Krishtin të flaës shqip për herë të parë`, i cili pas shumë peripecish të stisura nga Patrikana, në Mars të vitit 1908, F. Noli u dorëzua prift i ligjshëm. Noli u shugurua prift nga tre peshkopë; një rus, një ukrainas dhe një rumun. Kjo ngjarje u prit me gëzim nga të gjithë shqiptarët kudo që ndodheshin dhe pati jehonë të gjerë në të gjithë shtypin e kohës. Për të shkroi gazeta “Drita” e Sofjes, të cilën e nxirrte Shahin Kolonja, “Shpresa e Shqypnis”, si dhe gazeta të tjera shqiptare të Misirit dhe të Amerikës. Meshën e parë në gjuhën shqipe, F. Noli e dha më 22 Mars 1908. Pas kësaj, në Amerikë fillon ethshëm ndërtimi i Kishave ortodokse shqiptare; kisha e Shën Kollit në Sauth Brixh, e cila përfundoi në vitin 1912; kisha e Shën Palit dhe e Shën Pjetrit në Filadelfia. Iniciativën e mori emigranti Stavri Seminaku nga Berati dhe prifti nga Rehova e Kolonjës, at Naum Cerja Meshën e dytë të parë e dha në Durrës në vitin 1914 në 10 mars, para oborrit të Kishës së Shën Spiridonit, kishë e cila nuk egziston më në Durrës sepse aty është godina e ish SHIK-ut Nga ana tjetër, Kuvendi i 30 Korrikut 1919 e shpalli Kishën Ortodokse Shqiptare të Amerikës kishë autoqefale dhe F. Nolin peshkop të saj. Më 21 Nëntor 1923, Sinodi i Parë i themeluar në Berat, shpalli F. Nolin kryepeshkop. Ceremonia u bë në kishën e Shën Gjergjit në Korçë. Kështu, sikurse shkruan dhe F. Noli, pas 500 vjetësh u krijua Sinodi i Parë i Kishës Ortodokse Shqiptare qysh në vitin 1478, kur e gjithë Shqipëria (Arbëria) ra nën sundimin osman. Ky Sinod i Shenjtë përbëhej nga Hireotheu, mitropolit i Korçës dhe i Gjirokastrës, Kristofor Kisi, mitropolit i Beratit dhe i Vlorës, F. Noli, mitropolit i Durrësit dhe i Tiranës. Ky Sinod sipas F. Nolit, vijoi deri më 24 Dhjetor 1924, kur Fan Noli u detyrua të largohej nga Shqipëria (Historia e kishës ortodokse shqiptare - Opinion / Editorial (sot.com.al) dhe (Doktoratura-Ardit-Bido-Fakulteti-i-Histori-Filologjise-Departamenti-i-Historise.pdf (unitir.edu.al). KOASH siç u tha më lart nuk ka filluar ne 1992, por KOASH u themelua ne Kongresin e Beratit ne 10-13 shtator 1922, dhe ne kongresin e Korces të vitit 1923 u zgjodh Fan S. Noli Drejtues i KOASH, pavaresisht se TOMOS u miratua ne 1937, e kjo nuk do të thotë që të harrohet historia e orthodoksisë shqiptare dhe e gjithe Shqiperisë. KOASH duhet medoemos të bënte një meshë përkujtimore për Fan Nolin e Madh. Një sugjerim për zotërinë e nderuar Miron Cako, për të cilin kam respekt të madh, por të justidikohet KOASH nga ana juaj se .`në kemi tre festa që përkujtojmë është aspak normale dhe është dukshëm si një pe I zi mbi pëlhurën e bardhë të Orthodoksisë autoqefale shqiptare. Komenti i z. Miron Cako, per Fan Nolin nuk e nderon aspak as z. Miron dhe as KOASH. Jo. KOASH duhet nderojë specifikisht ditlindjen dhe dit vdekjen e krijuesit të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë Fan Nolin. Justifikimi që thotë.z. Miron, në fakt mbetet një mungese respekti për klerikun e famshëm shqiptar. Pa ja mohuar vlerat Fortlumturisë së tij Anastas, është detyra e z. Miron dhe e KOASH së pari, dhe detyra e klerikëve të tjerë shqiptarë që ti kujtonit Fortlumturisë së tij se Fan Noli mbetet krijuesi dhe themeluesi i Auroqefalisë shqiptare. Komunisteti Orthodoks praktikisht po mbetet I zhgënjyar dhe I përçarë për shkak të indiferentizmit të KOASH. Heshtja e KOASH është nje mungesë respekti për kleriket që përfaqësojnë komunitetin orthodoks shqiptar, dhe njëmungesë respekti që lejohet të predikohet vetëm në greqisht në Gjirokastër duke shkelur rregullat e KOASH. Kur vjen puna për një Hero të Autoqefalise si Fan Noli, ja vlen të ndryshohën rregullat nëprmjet Sinodit shqiptar. Në fund të fundit, ashtu si u ndryshua Statuti i KOASH ku përveç ndrishii të disa neneve u ndryshua edhe fjala shqiptar me fjalën Shqiperi. Po kështu SINODI shqiptar duhet të ndryshojë dhe të shqiptarizojë Kalendarin Orthodoks ashtu siç kanë bërë edhe vëndet e tjera orthodokse në të cilat krahas shëntorëve dhe martirëve të orthodoksisë kanë shtuar shënjtorrë dhe martirë të vëndeve përkatëse. Pra, ndryshoni dhe vendosni në kalendarin orthodoks një vënd për Fan Nolin dhe bëni një meshë përkujtimore. Po kështu harruat edhe vjet 500 vjetorin e Shenjtores shqiptare Shën Angjelina Arianiti duhet të kishit bërë një meshë përkujtimore. Përse kështu harroni heronjtë , shënjtorët, martirët shqiptarë? Si jeni katandisur këshru mor të nderuar klerikë të sotëm shqiptarë. Asnjë martir , hero shenjtor i mesjetes dhe asnjë nga ata të propozuar nga ne në PROMEMORIA nuk keni nderuar dhe as e keni marre parasysh. Duhet të mos harruar se KOASH nuk është shtojcë e kishës greke por një institucion I rëndësishëm I komunitetit tonë orthodox. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse Arsimi i Lartë në Shqipëri është në Krizë të rëndë Problemet e Arsimit të Lartë nuk kanë të mbaruar. Pavarësisht se Shqipëria ka firmosur `Magna Carta Universitarum Europaeum` dhe Deklaratën e Bolonjës, mbeten probleme të mëdha për tu zgjidhur në Shqipëri . Pak Histori. Dihet që përpara firmosjes së Procesit dhe Deklaratës së Bolonjës në vitin 2007, u miratua ``Magna Charta Universitatum Europaeum`` dhe u nënshkrua nga rektorët e 430 universiteteve më 18 shtator 1988 në Piazza Maggiore në Bolonjë, për të përkujtuar 900 vjetorin e themelimit të Universitetit të Bolonjës. Teksti përfundimtar i dokumentit është hartuar në janar të vitit 1988 në Barcelonë (Magna Charta Universitatum - wikipedia). Procesi i Bolonjës ishte një seri e takimeve ndërministrore dhe marrëveshjeve midis vendeve Evropiane të dizajnuara për të siguruar krahasueshmërinë e standardeve dhe cilësisë së kualifikimeve të arsimit të lartë. Përmes Marrëveshjeve të Bolonjës, procesi ka krijuar Zonen Evropiane të Arsimit të Lartë, në veçanti nën Konventën e Lisbonës. Ajo është emëruar sipas vendit ku ishte propozuar, Universiteti i Bolonjës, me nënshkrimin e Deklaratës së Bolonjës nga ana e Ministrave të Arsimit nga 29 shtete të Evropës në vitin 1999, duke krijuar një pjesë të integrimit Europian. Ajo ishte e hapur për vendet e tjera nënshkruese të Konventës Kulturore Evropiane, të Këshillit të Evropës; për më tepër takimet qeveritare janë mbajtur në Pragë (2001), Berlin (2003), Bergen (2005), Londër (2007), dhe Leuven (2009). Dihet se firmosja e Procesit të Bolonjës dhe Deklaratës së Bolonjës për Arsimin e Lartë është bërë nga Ministri i Arsimit të Shqipërisë me qëllim që Diplomat universitare, gradat shkencore të ishin të barasvlefshme me ato të BE, dhe më e rëndësishmja ishte Diploma të krahasueshme për një Treg pune të përbashkët. Idea ishte kjo: adoptimi i një sistemi të gradave shkencore lehtësisht të njohshme dhe të krahasueshme, gjithashtu përmes Suplementit të Diplomës, me qëllim që të nxitet aftësia për punësim e qytetarëve evropianë dhe konkurrenca ndërkombëtare e sistemit europian të arsimit të lartë. Adoptimi i një sistemi kryesisht të bazuar në dy cikle kryesore, universitare dhe të diplomuar me grada shkencore. Promovimi për në ciklin e dytë do të kërkojë plotësimin e sukseshëm të ciklit të parë të studimeve, që zgjat në një minimum prej tre vjetësh. Grada shkencore që jepet mbas ciklit të parë do të njihet në tregun evropian të punës si një nivel i përshtatshëm kualifikimi. Cikli i dytë do të çojë në titullin master dhe/ose doktoratë si në shumë vende Evropiane. Vendosja e sistemit të krediteve -te tilla si sistemi ECTS - si një mjet i përshtatshëm për nxitjen e lëvizshmërisë më të gjerë të studentëve (Deklarata e Bolonjës - Ëikipedia). Ç`po ndodh në Arsimin e Lartë në Shqipëri? Problem i madh është rënia e cilësisë së mësim dhënies, qoftë për shkak të pedagogëve jo të përgatitur qoftë për mungesa të shumta akademike që do ti rreshtoj më poshtë. Megjithëse Ligji i ri për Arsimin e Lartë ka gjashtë vjet që është miratuar, mangësitë në arsimimin e lartë për Kolegjet dy vjeçare dhe për Programet Bachelor tre vjeçare, dhe Programet Master, janë shtuar. Shkaqet janë të shumta. Mangësitë fillojnë nga heshta e ligjit se si, përse, pas sa kohë, dhe çfarë titujsh profesionalë kërkimore&shkencorë duhet të jepen për për Programet Profesionale . Së pari, dihet se Programet Profesionale dy dhe tre vjeçare duhet të kenë rreth 50% të programit akademik si Praktika Profesionale, por kurrikulat e këtyre programeve dhe kalendari akademik i tyre nuk i përfshin, qoftë edhe për shkak të gabimeve në VKM nr 41 të vitit 2018, dhe me e keqja mbetet se Praktikat Profesionale kanë mangësi të mëdha duke filluar që, vëndi ku do bëhen praktikat, nga laboratorët përkatës dhe specifikë sipas Programeve brënda universiteteve, Laboratorë të cilët duhet të kenë buxhete të veçanta për ti përmirësuar dhe përditësuar me qëllim që studentët të aftësohen. Së dyti, Gabime të rënda në Kurrikulat mësimore për Programet tre vjeçare dhe ato dy vjeçare, Kurrikulat mësimore të Programeve Master janë kaotike dhe të pa krahasueshme me asnjë kurrikul përkatëse të asnjë Universiteti që ka nënëshkruar Bolonjën. Pse? Sepse Kurrikulat janë bërë pa kontrollin përkatës, pa Udhëzime përkatëse por janë lënë në dorë të lirë të Drejtuesve të Departamentit pa u konsultuar ose duke kopjuar kurrikul të ndonjë universiteti tjetër. Së treti, Ligji për Arsimin e Lartë nuk vendos që drejtuesit e Programeve dhe Kurrikulave të jenë rreptësisht të Profileve përkatëse për të cilat zhvillohet kurrikula, por në vënd të kësaj e le evasive. Po të shohësh me kujdes, ka drejtues të Departamenteve, madje dhe Dekanë, që mund ti kenë titujt përkatës por nuk janë të Profilit. Që këtu lind gabimi dhe mashtrimi. Së katërti, një nga gafat e Arsimit të lartë është mos përmëndja e dhe mos vendosja në ligj që studentët duhet të studjojnë me tekste mësimore shqip, të përditësuara dhe të miratuara nga Departamenti. Kështu studentët studjojnë ku të mundin dhe pa cilësinë e nevojshme. Budallallëku më i madh është që (më tepër për tu dukur), në silabuse të venë literaturë të detyrueshme të huaj dhe jo shqiptare, megjithëse dihet fare mirë që studentët në Bachelor dhe Master në Shqipëri nuk mund të studjojë në gjuhë të huaj , por duhet të studjojnë në shqip, kurse tekstet në gjuhë të huaj ti kenë të rekomanduara.. Dihet se çdo universitet anglo-amerikan dhe i BE ka përgatitur tekste mësimore përkatëse për studentët e vet. Në Shqipëri ndodh e kundërta, nuk ka fare tekste në shqip. Madje edhe ato tekste mësimore të huaja që janë miratuar për tu përkthyer në dobi të studentëve , janë përkthyer për faqe të zezë. E domosdoshme është përgatitja e teksteve mësimore nga pedagogë apo grup pedagogësh me tituj , tekste të cilat duhet të jenë të miratuara nga universiteti dhe Departamenti, duhet të përditësohen çdo pesë vjet dhe të kenë referenca të autorëve të dëgjuar. Së pesti, Studentët me `xixa` siç përmëndi Kryeministri shqiptar, që marrin bursa të plota si brënda dhe jashtë vendit, në fakt duhen kontrolluar mirë, se shumë prej tyre nuk janë me `xixa` prej vërteti por, po vërehen `ekselenca` me nota jo të merituara sepse mesa duket vendosen nota maksimale fiktive. Së gjashti, pedagogët e stafeve akademike përzgjidhen apo janë të ftuar jo sipas eksperiencës dhe intervistës, por sipas miqësive. Kjo shkakton uljen e cilësisë së mësim dhënies. Problematike është marrja në punë e pedagogëve që nuk janë të profilit të cilët japin lëndë të profilit?! Këto nuk janë të sqaruara as në ligj e as në udhëzime. Së shtati, mbetet problematike, se ligji është kryesisht për Shkollat e Larta publike dhe jo për Shkollat e larta Private. Së teti, Puna shkencore, artikujt shkencorë dhe kërkimorë, që janë vendosur si kushte për të marrë tituj shkencorë, kanë vendosur revista të huaja shkencore arbitrarisht me impakt factor, të cilat Ministria i ka hequr e vënë sa herë që vjen ministër i ri, por ka harruar të pikëzojë për pedagogët që kërkojnë tituj- edhe tekstet mësimore përkatëse që pedagogu ka realizuar, përfshi dhe Monografitë. Këtë e them sepse në Shqipëri nuk ka punë shkencore të mirëfillta, por më tepër punë kërkimore të bazuara në statistika jo shumë të sakta. Prandaj Kushtet për të marrë tituj duhet të rishikohen edhe një herë dhe të mos lëvizën cdo herë që ikin e vijnë ministra aspak profesionistë. Së fundmi, është e domosdoshme që të ketë një Ministri të Arsimit të Lartë të ndarë nga MASR, pikërisht me qëllim që të verë punët në vijë të specialistët e Ministrisë të jenë më të vërtetë specialist dhe jo militant. Këtu duhen përfshirë e Këshilltarët e Ministrit të cilët duhet të jenë profesionistë me mbi 20 vjet punë në arsimin e lartë , dhe të ndërpritet urgjentisht marrja e këshiltarëve pa eksperiencë punë apo militantë partie. Ka edhe faktorë të tjerë politikë, të cilët pengojnë arsimin e lartë, por sikundër e thotë një professor i madh: `Kur përplaset Politika me Ligjin, Ligji e pëson shumë rëndë`. Prof, Dr. Pirro Prifti Goditjet kundër Gjuhës shqipe të standartizuar- janë goditje kundër identitetit kombëtar Problemet e gjuhës shqip dhe e të folurit në gjuhën shqipe ishin dhe janë probleme që janë zgjidhur kryesisht në shek e xx, sepse në kohën e Perandorisë Osmane gjuha shqipe u ndalua shkruhej gjatë shek XIX duke i dhënë përparësi gjuhës greke dhe osmanishte në shkollat ku përfshihej popullata shqiptare e katër sanxhaqeve. Lufta për një gjuhë shqipe të njëjtë apo të standartizuar ishte dhe mbetej objektivi kryesor i intelektualëve shqiptarë sepse ata e kuptonin se një komb duhet të ketë një gjuhë të shkruar dhe jo shumë radikale të saj. Kështu vetë Sami Frashëri ka thënë:“Një komb që nuk ka gjuhën e vet, ai nuk është komb”. Është e njohur dhe thënia e Sapirit se “Gjuhë ideale është ajo që me më pak mjete arrin rezultatet më të mira”. Pak Histori. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: alfabeti latin, alfabeti grek, alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi Kongresi i Manastirit, i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e Manastirit, që sot ndodhet në Maqedoninë e Veriut. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh), dhe me dy shkronja me shenja diakritike (ç, ë), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri Komisioni Letrar Shqip, që u mblodh në Shkodër në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision gjuhëtarësh e shkrimtarësh, krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit, si një urë në mes toskërishtes dhe gegërishtes dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920 dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit) deri në Luftën e Dytë Botërore (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Gjuha standarde shqipe u krijua mbi gjuhën e Naimit, Çajupit, Konicës, Nolit, Kutelit, Poradecit, Xoxës, Shuteriqit, Kokonës, Bulkës, Andrea Varfit, e shumë të tjerëve, por brenda saj janë përfshirë elemente të shumta të dialektit gegë: pasuri leksikore e frazeologjike, pasuri dhe larmi ndër­timesh sintaksore, elemente morfologjike dhe gjedhe fjalë­formuese. Këtë e dëshmojnë mirë Fjalorët e gjuhës së sotme shqipe. Dhe kjo përfshirje nga dialekti nuk e ka kufizuar aspak standardin. Hyrja e elementeve gjuhësore, e pasurisë leksikore, frazeologjike, sintaksore, më në fund edhe mor­fologjike nga të folmet dialektore në gjuhën standarde do të vazhdojë edhe më tej sepse ajo është e hapur ndaj prurjeve nga burimet e saj dhe e gatshme për risimtari të brendshme dhe të jashtme (http://ëëë.gazetadita.al/gjuha-standarde-shqipe-dialektet-dhe-letersia/). Kongresi i Drejtshkrimit të gjuhës shqipe i mbajtur nga data 20 nëntor deri në 25 nëntor të vitit 1972 në Tiranë kishte si Objektiv kryesor përcaktimen e parimeve dhe drejtimeve kryesore për hartimin e rregullave të drejtshkrimit, për të pasur një gjuhë letrare të njësuar kombëtare. Ky Kongres, si forumi më i lartë shkencor, analizoi e diskutoi gjerësisht parimet themelore, çështjet e përgjithshme dhe shumë zgjidhje të veçanta të drejtshkrimit të shqipes, si edhe probleme të tjera teorike e praktike, që kanë të bëjnë me normën letrare në përgjithësi. Aty ishin të pranishëm 87 delegatë nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi si dhe arbëreshë nga Italia. U paraqitën tre Rezoluta. Pika I e Rezolutës: Rregullat e drejtshkrimit të mbështeten sa më gjerë në trajtat e përbashkëta të gjuhës kombëtare shqipe. Pika II e Rezolutës: Në hartimin përfundimtar të "Rregullave të drejtshkrimit të shqipes" të kihen parasysh disa kërkesa të Kongresit, Pika III e Rezolutës: Kongresi i bën thirrje gjithë popullit shqiptar që ta përdorë gjuhën letrare të njësuar si një mjet të fuqishëm të përparimit shoqëror dhe ta shohë kujdesin për zhvillimin e lulëzimin e saj te pandalshëm si detyrë të vazhdueshme. Kongresi shprehu kërkesën që: Duke u mbështetur në parimet e përgjithshme dhe në zgjidhjet kryesore të Projektit të vitit 1967, brenda vitit 1973 të hartohen përfundimisht "Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe"; Në bazë të "Rregullave të drejtshkrimit të gjuhës shqipe" brenda vitit 1974 të hartohet "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe"; Për të kodifikuar plotësisht normat e gjuhës letrare të folur e të shkruar, brenda vitit 1975 të hartohen "Rregullat e drejtshqiptimit" dhe "Rregullat e pikësimit të gjuhës shqipe". Sidoqoftë, para Kongresit të Drjtshkrimit shqip të 1972 u konfirmuan disa marëveshjë dhe mirëkuptime të viteve të kaluara si më poshtë: Më 1967, u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “Rregullat e drejtshkrimit të shqipes”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë dhe në Mal të Zi. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës[36]. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin 1968 sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "Fjalori i shqipes së sotme" (1984), "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, i Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997) (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Cfarë ndodhi pas ndryshimit të sistemit komunist në Sistemin e Demokracisë Perëndimore në Shqipëri? Më shumë si reflektim i luftës kundër komunizmit, doli edhe idea se Kongresi i 1972 meqënëse u realizua nën drejtimin e Akademisë së Shkencave e Kohës së Diktaturësm, ashtu si u shkaktërruan të gjitha vlerat e ndërtuara në diktaturë edhe kjo duhet shkatërruar. Kjo nuk duhet të jetë e vërtetë, sepse prania e 87 studjuesve, profesorëve, doktorëve, mëuesve nga të gjitha trevat shqiptarenë 1972, tregoi se nuk pati asnjë ndikim diktatura, dhe se ky Kongres ishte Kongres Profesional dhe nacional i cili zgjidhi një nga Problemet më të rëndësishme që ndikonte thelbësisht në identitetin tonë si shqiptarë dhe si Komb shqiptar. Argumentat e kundërshtuesve të gjuhës standarte shqipe ishin; -Përse nuk u vendos gegërishtja si gjuhë standarte, -Përse u vendos toskërishtja si gjuhë standarte, -Përse të mos ketë një gjuhë `kosovare` meqënëse ka një komb Kosovar. Në këto kundërshti, krahasmllefeit antikomunist nuk mund të mos vihet re se sulmet kundër gjuhës së standartizuar shqip, ka shumë mundësi të jenë bërë nga lobe të caktuara anti-shqiptare ndër fqinjët, të cilët kërkojnë një komb të përçarë dhe të dobët shqiptar të ndarë në po aq pjesë me po aq gjuhë sa janë të ndarë edhe sot e kësaj ditë me qëllim që ti mbajjnë në hyqëm. Ky mbetet qëllimi: për të shkaktërruar edhe këtë ikonë të identitetit Kombëtar shqiptar: gjuhën e standartizuar shqip. Gjuha shqipe e Standartizuar sot, po e vuan goditjen nga perpjekjet e disa individëve (që mund të përfaqsojnë dhe grupe), që duan të shkatërrojnë atë qe eshte arritur në Kongresin e gjuhes shqipe ( drejtshkrimit te gjuhes shqipe) ne 1972 ku morën pjese 87 profesore e studiues te te gjitha trevave shqiptare , me pretekstin se e beri diktatura...... Kush jane këta ndivide? Duke filluar me Arshi Pipen, Bruno Shllaknu e deri me Gjekmarkajn (si `katolike`) dhe me Nexhmedin Spahiun e bashkëpunues të tij kosovarë që kerkojnë komb kosovar e gjuhë kosovarce. Një shëmbull:“Personalitete të kulturës dhe shkencës shqiptare si prof. Arshi Pipa etj, mbas kapitullimit të diktaturës komuniste erdhën më 1992 – 1993 prej emigracionit dhe u shprehen për braktisjen e gjuhës letrare shqipe, gjuhës standard të përbashkët të krijuar mbi bazën e toskërishtes, si një krijesë me dhunë e kohës së diktaturës. Ata kërkuan krijimin e një gjuhe të re letrare me bazë gegërishten, meqenëse dialektet gegë i flet shumica e popullit shqiptar, etj ( sipas tyre).” (https://gazetadielli.com/arshi-pipa-per-standarditetin-e-gjuhes-shqipe/) Përse këta duan të shkaterrojne Shqipen standarte, por duan ta copezojne, kur thuhet qarte se shqipja standarte ...mund te permiresohet nga dialektet.? Mendoj se përpjekjet e tyre nuk do të kenë sukses pavarësisht se disa nga këta individë përpiqen të argumentojnë se në kongresin e atëhershëm u hoq paskajorja, dhe se ka probleme me gërmën `ë`, etj. Dihet që ka probleme që mund të zgjidhen fare lehtë, sepse gjuha e standartizuar mund të pasurohet lehtësisht nga dy dialektet kryesore, por e rëndësishme është që gjuha e standartizuar të jetojë dhe të përhapet në të gjitha trevat shqiptare sepse është e vetmja mundësi që të identifikohemi si komb shqiptarë. Dihet se standartizimi i gjuhës shqipe ka marrë si shëmbull gjuhën italiane standarte e cila ka mbi 100 dialekte, apo gjuhën gjermane që ka deri në 100 dialekte, apo fundja dhe kinezçen e cila ka gjuhë standarte gjuhën mandarinë, midis mijra dialekteve. Shpresojmë që Akademia e Shkencave shqiptare dhe e Kosovës të përkrahë fuqimisht gjuhën e standartizuar shqip dhe të mos bjerë pre e individëve mllefaxhinj, që kërkojnë të lënë `nam` si të ditur, apo dhe `të blerë` nga të huajt për të dëmtuar shqipen standarte. === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? Panairi i Librit i hapur në Tiranë që nga data 16 nëntor e deri me 20 nëntor 2022 në Pallatin e Kongreseve, ka bërë që sytë e shqiptarëve të kthehen edhe njëherë nga librat dhe nga literatura e shumtë artistike dhe profesionale nga autorë shqiptarë dhe të huaj. Me kalimin e viteve shohim ndryshime të mëdha dhe në shijen e letërsi-dashësve si dhe të atyre që nuk i honepsin librat apo janë indiferentë ndaj tyre. Të dy këta kontigjentet e fundit në vënd të librave lexojnë nëpërmjet celularëve kryesisht lajmet dhe shohin portalet si facebook, Instagram, tik-tok, whatsup, etj, por leximi i librave dhe i literaturës artistike ka rënë shumë. Këtë vërteton dalja e librave nëpër trotuaret e kryeqytetit afër bllokut tek rr.Myslym Shyri, apo diku më larg, por një gjë të trishton kur sheh emrat e disa autorëve të mëdhenj dhe emra të autorëve të rinj e të vjetër që sikur luajnë rolin e lypsave për të fituar diçka nga shitja e tyre në rrugë, ndërsa lypsat e vërtetë nuk kërkojnë libra por bukë për të ngrënë apo për të tregëtuar diçka tjetër aspak të ndershme. Lypsa dhe Libra, dy të kundërta që përplasen në trotuaret e rrugëve të Tiranës: dikush për tu shitur kulturën popullit e dikush për të `blerë` lëmoshën e popullit. Vërehen disa paradokse të çuditëshme dhe në disa raste vërehet që mediat dhe tv private madje dhe ato të RTSH, nuk i kanë qejf promovimet e librave të autorëve shqiptarë qofshin ata të talentuar apo dhe jo të talentuar, megjithse kriteri i talentit letrar në Shqipëri nuk është vetë talenti, por politikani, njeriu i medias dhe i tv, që promovon sipas qejfit dhe në interes të njërit apo tjetrit vetwm pwr pwrfitim matwrial apo dhe privat. Kjo gjë vërehet edhe tek disa shtëpi botuese të cilat preferojnë librat e autorëve të huaj se sa ata shqiptarë me pretekstin se janë autorë mediokër dhe u venw tarifa tw larta vetwm pwr ti hequr qafe. Në fakt një pjesë e mirë e autorëve shqiptarë me shumë vështirësi gjejnë fonde për të botuar librat e tyre sepse i paguajnë botimet me rrogën e pakët mujore që kanë, ndërsa përsa i prket sponsorizimeve autorët shqiptarë të letërsisë marrin shumë pak sponsorizime ose aspak, sepse shumica e sponsorëve paguajnë ….balerinat, këngtaret, spektakle, erotizmin e seksin. Ndoshta kanë të drejtë se përfitimet personale të moderatorëve tv , mund të jenë edhe materiale por edhe private. Interesant është fakti se në Panair dje, përshëndetën disa politikanë, por dhe plot deputetë që vijnë për tu dukur më tepër. Ky lloj njerëzish që nuk lexojnë drejton letërsinë, njëlloj si dikur kur kishte ndeshje ndërkombëtare, biletat i marrnin ata që nuk ishin tifozë. Është për të ardhur keq që dy TV kombëtare private si Top Channel, dhe njëra nga RTSH, madje dhe Shtpia e Librit qw ndjek tw favorizuairt nga politka dhe biznesi se sa talentin, që promovon librat, i kanë bërë emisionet e tyre promovuese - shumë klienteliste, aq sa mesa duket për të promovuar një libër ose duhet ti thuash pronarit, ose duhet të paguash një shumë të madhe parash, duke harruar se letërsia shqipe duhet të ketë prioritet krahas librave të përkthyer. Me pak fjalë klientelizmi vulgar për të promovuar miq të politikës dhe klientë të pasur por jo më të mirë se letrarët shqiptarë të tjerë që përpiqen të promovojnë librat e tyre nëpërmjet fb, instagramit, dhe tiktokut, nuk preferohen në tv e mediat shqiptare. Më mirë dalin në TV e Media të shkruar disa ish-a, apo bij e miq, apo servilë të isha-ve me poste të dikurshmë në PPSH, se sa autorë të rinj, të talentuar apo jo (kriteret se kush është talent letrar, varet se si vendosen kriteret). Neveritja ndaj letrarit shqiptar që shkruan tregime, romane, vepra në shqip është e dukshme në këto TV dhe Media, aq sat ë duket sikur Shqipëria nuk egziston, dhe përulja dhe servilizmi ndaj të huajve mbetet një mani e këtyre TV -ve dhe Media-ve. Vetë industria e Librit ka problem të rënda qoftë për shkak të uljes së interesit për leximin e librave në raport me leximin e lajmeve nga cel dhe tv, Probleme të tjera janë edhe se industria e librit në Shqipëri ka rreth 100 shtëpi botuese, ka rreth 300 shtypshkronja, dhe dalin në treg mesatarisht rreth 1200-1500 libra në treg dhe nga këta 1/3 është letërsi shqipe artistike dhe profesionale. Sidoqoftë fuqia blerëse është e mirë për librat artistikë, dhe e vështirë për librat profesionalë sidomos për tekstet shkollore apo tekstet profesionale për universitetet sipas UNSKO-s. Element tjetër interesant është fakti se letërsia artistike është gjithmonë e pëlqyeshme, sidomos për femrat që mbeten më besniket. Meshkujt janë më shumë të interesuar për letërsinë shumë cilësore, të natyrës historike, por edhe me karakter studimor. Mosha që lexon më shumë është mbi 25 vjeç. Petrit Ymeri spjegon se shiten më shumë libra të huaj…sigurisht nëse nuk promovohen librat e autorëve shqiptarë???!!! Problem tjetër është se libri në Shqipëri ka tvsh më të lartë 20%, ndërsa në Europë e ka 6%. Së treti sipas znj. Dudaj: “Prodhohet shumë e për lumë”, do të ishte shprehja e duhur, dhe shiten pak. Është një raport shumë i lëvizshëm. Së katërti në një shoqëri ku po rriten dhe shtohen të paarsimuarit mirë, siç po ndodh te ne; ku shkolla e mesme dhe e lartë i detyron (jo rekomandon) '''të lexojnë letërsinë e shkrimtarëve që u krehin bishtin pushteteve'''; ku roli i letërsisë në jetë dhe shoqëri është zbehur, shfaqet hapur nevoja për t’i ndenjur pranë kësaj fushe me politika fiskale. Së pesti, përsa i përket e-books, mundet të jetë Europa, tregu që do të udhëheqë. Sipas analizave, në SHBA lexuesit lexojnë mesatarisht 24 e-books në vit kundrejt 15 librave të printuar që lexojnë ata që nuk e preferojnë atë format. Gati gjysma e e-book-eve publikohen në gjuhën angleze. Ato kanë avantazhe kundrejt librit të printuar. Edhe pse në Europë e-book janë subjekt i një niveli më të lartë të taksimit të TVSH-së, Komisioni Europian nxit zhvillimin e tyre. Sa i përket piraterisë, edhe industria e e-books është e përfshirë. Në Rusi, 90% e këtij tregu është i miratuar. Konvertimi i librave fizikë në e-book varet nga natyra e tij (Kaosi me biznesin e librit - Revista Monitor). Së gjashti librat për fëmijë, Letërsia për fëmijë është “kontingjent librash” që më së paku shiten! Fëmija nuk shpërblehet dhe nuk gëzohet me një libër. Fëmijës i blihet një celular dhe me këtë i kërkohet që të jetë sa më i mirë në raport me orarin e pushimit ditor të prindërve. Ray Bradbury thoshte: “Ka krim edhe më të rëndë se djegia e librave! Ky krim është mos leximi i tij”. Së shtati për sa i përket politikanëve, p.sh., në bibliotekën e parlamentit gjerman, çdo deputet tërheq mesatarisht 9-10 libra në vit për t’i lexuar, në Suedi e Norvegji nga 12-14 libra në vit, në itali e Francë 8-9, në Poloni e Hungari 6-7, në Rumani 5 etj? Dy vite më parë, nga Kuvendi i Kosovës “rrodhi” informacioni se brenda vitit 2019 biblioteka e Kuvendit u frekuentua nga dhjetë deputetë, të cilët kryesisht e kanë kërkuar Fjalorin e Gjuhës Shqipe! Nga Maqedonia e Veriut na vjen informacioni se në hapësirën e librave në Kuvend nuk është parë të jetë futur ndonjë deputet shqiptar! Bibliotekën e Kuvendit të Shqipërisë vitin e kaluar e kanë frekuentuar 7 deputetë. Deputetët tanë kanë libra shumë nëpër shtëpi, por ku ta gjejnë kohën për t’i lexuar! Prandaj dhe institucionet tona shtetërore nuk kanë më të voglën brengë në raport me (mos)leximin. Mosleximi, fatkeqësisht, po na bëhet handikap, ndërsa ne po shndërrohemi në “popull me aftësi të kufizuar”!([https://1kliklarg.com/pse-botohen-librat/ Pse botohen librat! | 1KlikLarg.com]- prill viti 2022). Kosova është njëlloj me Shqipërinë përsa i përket problemeve të industrisë së librit. Së fundmi mendoj se ka ardhur koha që tv dhe Mediat në Shqipëri ti kthejnë sytë nga autorët shqiptarë, qofshin ata botues të librave artistike por edhe të librave profesionalë, shkencorë dhe historikë apo mjekësorë , madje për këtë duhen derdhur fonde të veçanta nga Universitetet. Shpresojmë se ky Panair Letrar të jetë pika e kthesës , pra pika e ndryshimit ndaj letërsisë shqip. Populli kërkon dije, kërkon autorë shqiptarë të rinj. Mjaft më me autorët e super promovuar të diktaturës dhe me servilët e tyre që mbushin internetin dhe mediat e shkruara dhe tv-të. Shqipëria ka nevojë për njerëzit e saj dhe jo vettëm të promovojë të huajt, se kështu po dëmtojmë gjuhën shqipe dhe shqiptarët. - [[Përdoruesi:Pirro2021|Pirro2021]] ([[Përdoruesi diskutim:Pirro2021|diskutimet]]) 18 nëntor 2022 11:27 (CET) [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:15 (CEST) == Përmbajtja == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], edhe një tjetër rast... - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 maj 2026 13:23 (CEST) :E barta këtu. @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:19 (CEST) ddplwq078snrzim420bmryjw5sebjib 3006761 3006757 2026-07-07T06:46:20Z Smallem 126080 Fragmenti poetik në <poem>; dy citatet e artikullit në {{Quote}} sipas WP:MOS (jo indentim me ::) – përmes Claude AI 3006761 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == A jemi në Wikipedia Shqip apo Wikipedia Serbisht? == E pashë se e kishe shtuar një seksion për emrin, ndoshta përkthyer nga Wikipedia anglisht dhe ajo që vrejta ishte se burimet për gjoja emrin sllavisht Durad apo Djorde ishin nga akademia jugosllave e shkencave. Nuk e di a e ke parasysh se ne artikullin anglisht kane ndikim shume te madh redaktuesit serbe dhe greke. Nuk e kuptoj pse na sillni burime serbe te akademise se shkencave te jugosllavise e cila gjithmonë ka qenë kundër popullit shqiptar në përgjithësi dhe kundër shqiptarëve të kosovës në veçanti. Nuk mund t'i ndalojmë t'i fusin burimet e tyre në Wiki Anglisht por nuk kemi nevojë t'u japim hapësirë në Wiki Shqip, kur ata nuk e bëjnë një gjë të tillë në wiki Serbisht ose greqisht Edhe pjesën hyrëse me disa pasazhe fyese e të pareferencuara, me sigurinë më të madhe të shkruara nga sllavët e kishte përkthyer për mrekulli dhe e kishe futur në artikullin shqip. Vlen të përmenden dy fjali të pareferencuara që bien më shumë në sy, njëra ku Skënderbeu paraqitet si shërbyes i turqve, venedikasve dhe Napolit, dhe tjera ku lufta e shqiptarëve kundër osmanëve quhet "kryengritje". Pa marrë parasysh se je admin do t'i rikthej mbrapsht gjitha ndryshimet tua.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 21:02 (CEST) :Të gjithë ndryshimin nuk mund ta kthesh. Kontestoji ato fjali apo paragrafe që mendon se duhen larguar. Unë do të kthej ndryshimin dhe tjetër herë hap diskutimin para kthimit. Edhe si përgjigje pyetjes tënde në Wikipedia shqip jemi, por jo në Wikipedia Nacionalkomuniste Shqiptare. --[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:23 (CEST) ::Diskutimin e kam hapur para se ta ktheja. Dmth sipas teje nese nuk eshte konform propagandes serbe qenka "nacionalkomuniste" shqiptare, apo jo?--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:25 (CEST) :::Më trego rreshtat ky propagandohet serbizmi?--[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:28 (CEST) ::::Më trego rreshtat ku thashë se propagandohet "serbizmi" edhe trego çka qenka ky farë "serbizmi"--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:30 (CEST) :::::Sipas teje rreshtat: {{Quote|...i cili i shërbeu Perandorisë Osmane në vitet 1423–43, Republikës së Venedikut në vitet 1443–47, dhe së fundi Mbretërisë së Napolit deri në vdekjen e tij}} {{Quote|Pas largimit nga shërbimi osman, ai udhëhoqi një kryengritje kundër Perandorisë Osmane në atë që sot është Shqipëri dhe Maqedoni.}} janë propagandë serbo apo jo. Sa i përket serbizmit, është ideologji nacionaliste që promovon vlerat e të qenurit serb, të përhapjes së kultures serbe, dhe zgjerimit teritorial, gjegjesisht arrtitja e krijimit te Serbise se Madhe.--[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:37 (CEST) Përdoruesit nacionalistë serbë dhe grekë i ke me bollëk nëpër faqet shqiptare në enwiki dhe shihi faqet e diskutimeve e kupton se kanë ndikim në ata artikuj. Edhe këtu do të vinin po ta dinin gjuhën, madje i kanë krijuar llogaritë dy nacionalistë serbë të tillë. Sa për propagandën serbe, e ceka qartë se përdorimi i burimeve të Akademisë së Shkencave të Serbisë ose Jugosllavisë që datojnë nga koha e Sllobodan Millosheviçit nuk është i mirë, nuk janë të besueshme. Më parë i preferoj burimet "nacionalkomuniste" shqiptare sesa "ultranacional-shoviniste" serbe. Të paktën unë e shoh kështu, për përdoruesit tjerë nuk di. --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:49 (CEST) :Do më duhet ta kthej fjalën "myslimanët osmanë" për shkak se fjalia trajton luftën lindje-perëndim, dmth rezistena e Evropës së krishterë nga osmanëve myslimanë ose myslimanëve osmanë, në atë kohë njëjtë ishte. --[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 24 shtator 2017 22:53 (CEST) Bëje të paktën "osmanët myslimanë" dhe shtoje një referencë se kështu si është, është e pareferencuar. Edhe të lutëm ke kujdes kur përkthen artikuj mbi çështje kaq delikate. E potencoj edhe njëherë, nacionalistët serbë dhe grekë nga obsesioni i tyre antishqiptar i futin hundët nëpër '''gjithë''' atikujt shqiptarë në enwiki, në mënyrë që t'i rishkruajnë sa më shumë që munden sipas bindjeve të tyre. Kemi literaturë shqiptare me bollëk e tendenca që kjo të shpallet "komuniste" e në vend të saj të mbështetemi në burimet e huaja më duket jokorrekte dhe nënçmuese ndaj historianëve tanë. --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 23:00 (CEST) ::Per fatin tone te keq, serbet dhe greket jane me te zhvilluar sa i takon anes akademike, jo vetem ne historiografi por dhe me gjere. Por nuk na takon te flasim per ate ceshtje por te shikojme tonen. Sa per shpalljen "komunist", ka dy dallime mes Skenderbeut te vertet qe luftoi per nje vend te vogel dhe qe ne ate kohe nuk perfshinte te gjithe shqiptaret dhe Skenderbeun e dyte, ate mitik e legjendar, te ngritur nga rilindasit por te ngritur edhe me shume nga historiografia komuniste, por ky artikull duhet te merret me ate te vertetin dhe me bemet e verteta te tija. --[[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 24 shtator 2017 23:09 (CEST) :::Grekët ndoshta janë më të zhvilluar për historiografi. Serbët historiografinë e kanë vegël të nacionalizmit të tyre, e për fat të keq disa historianë të huaj ushqehen edhe prej saj. Nuk është historiografia shqiptare aq zi e terr sa ç'bëhet.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 24 shtator 2017 23:22 (CEST) :::: Une nuk po lexoj burime historike ne kete faqe diskutimi qe konteston variantin e en.wiki-t apo minon burimet e perdoruna per variantin sllav te emrit Gjergj. Mund te pres, por nese nuk radhiten burimet qe mbeshtesin qendrimin "nacionalizma serbe" atehere do t'i rikthehem artikullit ne baze te stilit dhe burimit qe en.wiki ka dhe ndonjegja qe mund te verifikoj ne vete te pare. Ju pershendes--[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 15 janar 2018 11:22 (CET) Nëse kthen material të pareferencuar që unë apo dikush tjetër e ka hequr, sidomos nëse është tendencioz, atëherë unë prapë do ta heq. Wikipedia Anglisht NUK mund të përdoret si burim. Për ato ndryshime që janë bërë ka dhënë miratimin edhe AT44 meqë nuk i preku, ndaj nuk e shoh të arsyeshme të ngjallësh një debat që ka mbaruar muaj me parë.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 15 janar 2018 11:30 (CET) :Miratimi (apo heshtja prej puneve qe ka ne realitet) i AT44 nuk m'pengon te kerkoj prova per qendrimin nismor te ketij diskutimi mbi artikullin. Artikulli tani ma terhoqi vemendjen, pasi rregullova Marin Barletin, po shoh qe qenka diskutuar pa kriteret minimale te diskutimit, vetem duke thene Beogradi eshte gogoli. Siç thashe, pres prova konkrete te dokumentueme qe burimet e permenduna jane ametodike dhe me ngjyresa nacionaliste-politike. Perndryshe do t'i permbahem en.wiki-it dhe burimeve te Shuflajt, Tallocit etj qe disponoj per fisnikerine arberore, te cilet persedysin qendrimin e atij burimi. --[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 15 janar 2018 11:45 (CET) :I repeat [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikipedia_is_not_a_reliable_source this]. Sa për përdorimin e burimit të Akademisë Jugosllave të kohës së Sllobodanit, ta thashë që unë e AT44 menduam se nuk e ka vendin në artikull, ndaj të lus që të mos vandalizosh dhe mbi të gjitha mos të shkaktosh problemet e zakonshme si te ca artikuj tjerë. Gjithë të mirat.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 15 janar 2018 11:58 (CET) :Pres prova per ate this-in, AT44 dukshem t'u shpreh per nacionalkomunizmin, keshtu qe nuk te ndihmon ne kauze. Siç te thashe, burime autentikisht miqesore ndaj mesjetes arberore e permendin çeshtjen e kancelarive ne gjuhen serbe qe kishin. Po pres prova autentike per qendrimin tand ndaj burimeve serbe, jo me keto "Akademia e Sllobodanit" e "Beogradi gogol", por '''fakte'''. Perndryshe them se i qendrova mjaftueshem verejtjes qe m'bani Liridoni per t'u gjinde ne faqen e diskutimeve, thjesht nuk pres amatorialitet prej njerezve jo te fushes dhe qe bajne rojen e tri-kater artikujve ne wiki.--[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 15 janar 2018 12:29 (CET) ::Ta ripërsëris meqë vazhdon të ngulësh këmbë që të sabotosh sa më shumë artikuj ku unë shkel ose kam shkelur. Ndoshta mënyra si e kam parashtruar çështjën këtu ka qenë më tepër emocionale sesa duhet, megjithatë nuk do të thotë që e kam pasur gabim kur kam thënë që Akademia famëkeqe e shkencave të Jugosllavisë e asaj periudhe, '''nuk''' është burim i besueshëm. Në këtë rast, unë dhe AT44 jemi pajtuar që ai burim të hiqet. Kemi arritur konsensus dy veta. Ti je kundër. Mirë. Dy janë për heqjen, një është kundër. Nuk mund të arrijmë pajtim të plotë për çdo gjë në Wikipedia, dhe as nuk ekziston në Wikipedia e drejta e VETOS nga përdorues të caktuar. Nëse ke burime tjera TË BESUESHME "autentikisht miqesore ndaj mesjetes arberore e permendin çeshtjen e kancelarive ne gjuhen serbe qe kishin" atëherë urdhëro e shtoji. Për mua kjo është çështje e mbyllur (që në shtator). ::P.S. Se a jam unë "nacionalkomunist" (cfarëdo që i bie ky term) apo "nacionaldemokrat" nuk e përcakton ti.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 15 janar 2018 12:38 (CET) :::Siç te thashe [[Përdoruesi:Liridon]], ketu diskutimi degjeneron vetiu: kerkova prova dhe m'jepen dallavere te Beogradit gogol dhe Akademise se Millosheviqit. --[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 15 janar 2018 13:56 (CET) ::::Nje koment i imi: Me Napolin kishte aleance me shume se mvartesi dhe kushdo qe e ka lexuar Traktatin e Gaetes dhe analizen qe i ka bere Athanas Gegaj ne vitet 1930 e kupton shume mire qe ishte nje aleance e jo mvartesi. Kurse Venedikut nuk i ka sherbyer kurre, bile ka pasur luftera te pergjakshme. Ne fund u be aleat me venedikasit per te luftuar turqit, dhe ne fund ishin venedikasit qe i shpetuan lekuren pasi ushtria e Sulltanit po e ndiqte (ne 1467). Pak muaj me vone (janar 1468) vdiq ne toka venedikase (Lezhe), venedikasit thane nga malarja, e gojet e keqija thone i helmuar nga venedikasit (kjo hipoteza e fundit nuk eshte vertetuar kurre). Po te thuash qe u ka sherbyer Napolit e Venedikut ne hyrje eshte jo vetem OR, eshte keqtrajtim i figures se Skenderbeut, pasi nuk eshte fare e vertete. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 15 janar 2018 23:03 (CET) :::::De jure ishte vasal i Napolit, de facto Napoli solli nje mekambes te parandesishem krahas autoritetit te GjK. Me Venedikut asht e kollajte me u pa bashkepunimi: Lidhja e Lezhes u ba ne zoterimet venedikase dhe vdiq po aty. Per helmimin ka dokumentacion ende ne shqyrtim e siper nga medievalisti Ardian Muhaj dhe studjuesi i historise Doan Dani. Ma vone kur Kastrioti u prish me venedikasit, ngaqe ishin makute te pangopun, i shkruente Papes qe ma pare ua leshonte zoterimet e veta osmaneve sesa venedikasve. Mesjeta asht ma pak bardhezi se c'na e ka paraqite historiografia nacionalkomuniste. --[[Përdoruesi:Hatake|S. Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 16 janar 2018 00:25 (CET) ::::::Nese ishte dejure vasal i Napolit dhe Athanas Gegaj, Fan Noli e Kristo Frasheri thone qe defacto nuk ishte, kush je ti qe e ve ne dyshim? Ka 1 shekull historiografi qe ka shqyrtuar Traktatin e Gaetes. Ti e thua vete qe mekembesi ishte komplet i parendesishem. Per Lidhjen e Lezhes qe u be ne zoterime venedikase ky s'eshte argument, dhe perseri, ku i ke burimet? Dhe pse ka rendesi se ku u be? Fakti qe Lidhja u be me pelqimin e Venedikut nuk do te thote qe Skenderbeu i sherbeu Venedikut. Italine e bene francezet, po Kavuri, Garibaldi etjere nuk cilesohen si "sherbetore te Frances" ne itwiki, perkundrazi si themelues te shtetit te tyre. I. Qemali ishte zv.kryeminister i Turqise, cfare do themi te biografia e tij qe Ismail Qemali i sherbeu Turqise duke bere Shqiperine? Nuk ka pike logjike dhe as mbeshtetje ne burime. Vura "CN". --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 16 janar 2018 19:07 (CET) ::::::{{ping|Hatake}} Liridoni ta tërhoqi vërejtjen se nuk ishe dashur të redaktoje fare këtu, e ti ia zhbëre redaktimin në mënyrë të paskrupullt. Po rikthen material të pareferencuar të larguar muaj më parë. Në fakt ti po zhbën komplet një redaktim timin nga shtatori, përkundër pajtimit të një përdoruesi tjetër, dhe po shton një burim nga SANU-ja. (!)--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 16 janar 2018 19:11 (CET) :::::::{{ping|Hatake}} Sill burime te faqja e diskutimit me faqe, e kuotim te plote se c'thone autoret e besueshem para se te editosh. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 16 janar 2018 19:52 (CET) :::::::: [[Përdoruesi diskutim:1l2l3k]], burimin e ke ne fund te paragrafit (Anamali) per mvartesine e nenrenditur qe kishte nder pakte me shtetet e thena. Ndersa per emrin Gjuragj e Gjorgje ke gjuhetarin Iviq qe ne en.wiki radhitet bashke me te tjere, nder te cilet [http://www.rastko.rs/rastko-al/zbornik1990/gjovanovic-kastriot_l.php ky]. A po e sheh kund ta kontestoje ma nalt Udha kete burim qe ka perdore AT44 perveçse duke e ba Beogradin gogol? Gegajn nuk e kam ketu, Nolin meqe e kam per kollaj po ta citoj ne faqet 92-93 e pershkruen Traktatin e Gaetes: "''Skenderbeu dhe gjirinjte e tij duhej t'ja dorezonin principatat e tyre dhe Krujen nje nenmbreti te Alfonsit. Zotoheshin t'i paguanin ketij haraçin, te cilin u kerkonte Sulltani, posa t'i rifitonin me ndihmen e Alfonsit tokat, te cilat ua kishin zaptuar Turqit. [...] Si me Skenderbene, Alfonsi lidhi traktate edhe me Gjerq Arianitin, Gjin Muzhaqin, Pjeter Spanin, Gjerq Stres Balshen, Pal Dukagjinin, Muzhaq Thopine, Pjetrin e Himares, Simon Zenebishen dhe Carlo Tocco-n e Nartes. Me kete rrjete traktatesh u riorganizua Liga e kapedaneve shqiptare nene Alfonsin e Napolit me Skenderbene si Kryekumandar te kurores se Aragones. [...] Nje garnizon napolitan prej 100 ushtaresh katallane nene kumanden e nenembretit Ramon d'Ortofa mori ne dorezim fortesen e Krujes ne emer te Alfonsit per sy e faqe, dhe qendroi atje gjer pas vdekjes se Skenderbeut. Pas viktorjeve te tij (Sk), ky i dergonte Alfonsit, si njefare tributi, flamure, kuaj dhe rober Turq. Asnje gjurme haraçi me para nga ana e Skenderbeut per Alfonsin nuku gjendet ne arshivat Napolitane. [...]''" E dhane kjo lehtesisht e ilustrueshme, ama formalisht siç thashe ma nalt ishte vasal. Noli sigurisht qe komenton qellimin e nendheshem te Gaetes "ta gatitte fushen per nje kryqezate", dhe thote qe konditat e traktatit nuk u zbatuan literalisht. Frasheri te njejtat te dhana perdor, shihe ne en.wiki edhe [https://en.wikipedia.org/wiki/Treaty_of_Gaeta kete]. Udha ç'do te na citoje per te permbysur burimet e perdoruna si nga AT44 si kete te tanishmin? --[[Përdoruesi:Hatake|Mondvalsen]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 16 janar 2018 20:53 (CET) :"Gjuhetari Iviq" eshte hartues i [[Memorandumi SANU|Memorandumit shovinist të vitit 1986 të Akademisë Serbe]]. Nëse nuk e ke kapacitetin intelektual për të kuptuar pse një njeri i tillë nuk bën të konsiderohet burim i besueshëm, nuk mund të të ndihmoj. AT44 e kuptoi fort mirë pse ky njeri nuk bën të përdoret si burim dhe ai u hoq meqë ne të dy u pajtuam. Siç e thashë më parë, çështja e këtij burimi është mbyllur në shtator.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 16 janar 2018 21:15 (CET) :: Ç'lidhje ka firma ne nje memorandum qartazi politik me pasqyrimin te nje leterkembimi dhe trajten qe ka marre ai emer ne marredhanie me kancelarite e caktueme? Ne histori dhe gjuhesi (fushat ne te cilat asht perdore Iliq) a ka ndonje qendrim ksenocentrist kundrejt historise sone? Edhe standardi i shqipes politik ishte, ama Çabej si firmetar mbetet albanologu ma i madh e ma punetor. At44 u terhoq sepse nuk asht natyre konfliktuale, ti s'citove asgja, e as artikulli i memorandumit nuk e zezon kontributin shkencor te Iliqit. Po pres burime konkrete se pse nuk bajne elementet qe ne en.wiki jane referencue bollshem dhe aty ishte baza e te huajtunit menyren si me e ba ne shqip. Nese nuk sjell burime konkrete, jo llogje Kavaje, atehere pres prej [[Përdoruesi diskutim:1l2l3k]] te te ftilloje, sepse une s'kam nge me u marre me ty ma. --[[Përdoruesi:Hatake|Mondvalsen]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 16 janar 2018 21:39 (CET) ::{{ping|1l2l3k}} Ti ore nuk mirrke vesh shqipen. Je prindi i AT44 ti që ditke pse është pajtuar me mua ai?. Të dashur adminë, {{ping|Liridoni}}{{ping|1l2l3k}} A është faji im që nuk arrij ta sqaroj qartë, apo është faji i tij që nuk merr vesh?--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 16 janar 2018 21:46 (CET) ::: Shqip nuk han ti: te jane '''kerkuar burime''' qe ne krye te diskutimit, '''burime!''' Ti sill burimin qe ia zhben kontributin e X emri te cituar ne en.wiki, siç te citova Nolin, dhe nuk ka pse te zgjatet kjo. Por nese pasqyrohen trajta e emrit neper leterkembime nga burimet serbe, te cilat s'kemi prova t'i quejme albanofobe atehere nuk do t'i shoh biografine secilit. Siç i merr emri trajten venete ''Zorzi'' dhe askush nuk po e ben gogol Venedikun. Vepra eshte ajo qe na duhet. Pra, po ta perseris: sill '''burimin''' se pse duhet te hiqet, argumentoje me te njejten fushe ekspertize, jo ku ka hedhur firmen, se s'jemi ketu t'i bejme gjyqin kujt e as Iliqit, prej perceptimesh virtuale. Po e pres te shkretin burim, Anamali eshte burim i pranuar, Barleti po ashtu, keshtu hiqju vesit te zhberjeve kompulsive. ::: Kthimi qe i ke ba pjeses qe asht vasal asht abuzim e vandalizem i joti sepse e ke shtrue diskutimin sa per me e la gojen dhe mbasandej ke ba faktin e kryem. Andaj pres te te ftillojne.--[[Përdoruesi:Hatake|Mondvalsen]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 16 janar 2018 22:00 (CET) ::::Une s'kam bere agje gabim. Une e kam heqe ne shtator nje pjese, AT44 i ka kthyer prape ato qe ka menduar se nuk duhet te hiqen dhe rezultati ishte konsensus i dy personave. Nuk e dinim ne te dy se ka cuar zoti i madherishem te derguar ne Wikipedia e nuk ben tua bejme fjalen dy. Ti po vandalizon duke menduar se vetem ti je ketu ne Wikipedia, ti cakton rregullat, ti e ke fjalen e fundit ne gjithcka. Permbaju vendimeve te Kuvendit, edhe verejteve te Liridonit edhe mos zhbej redaktimet e mia si robot.--[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 16 janar 2018 22:04 (CET) :Nuk shoh asnje konsensus, shoh dike qe u terhoq sepse nuk kishte kohe te humbiste me diskutues te palogjikshem. Ti nuk solle asnje burim, vetem gogolizove. Kjo asht e gjithe çeshtja, sill burimet perkatese dhe flasim. Nqs nuk ke burime kunderthenese, nuk kane pse te hiqen. --[[Përdoruesi:Hatake|Mondvalsen]] ([[Përdoruesi diskutim:Hatake|diskutimet]]) 16 janar 2018 22:07 (CET) == Emri Gjergjin e rrëmbyen dhe atje ia vune emrin Skenderbe.Ai filloi te sterviteshe dhe diet pas dite,javë pas jave,muaj pas muaj dhe vit pas viti ai filloi ta mbronte vete veten.Ai nuk ia donte ndihmen askujt.Ai ishte Gjergj Kastriot Skenderbeu. == Miku i Skenderbeut == Nga zbulimet e fundit është zbuluar se Gjergj Kastrioti Skënderbeu kishte një mik shumë të afert i cili quhej Gafurr Hasani.Ai ka lindur në Itali por ka prejardhje shqiptare.20 vitet e jetës i kaloi ne Azi kurse pjesën tjetër të jetës e kaloi ne Shqipëri.Ai i ndihmonte Skërnderbeut për të thurrur plane kundër sulmeve osmane.Gafurr Hasani ishte një nga arsyet kryesore për betejat e fituara shqiptare.Ai gjithashtu ishte një historian dhe një dijetar i madh.Njohurit e tij në mjekësi shpëtuan qindra ushtarë të lënduar.Ai përdorte mjekësi tradicionale indiane dhe këtu njohuri i fitoi kur ishte në udhëtim në Indi dhe në Arabi.Disa burime tregojn se Hasani ishte një arkitekt i cili ishte pjesë e shumë tempujve në Azi. Keto janë të dhënat e vetme të gjendura nga artefaktet.--[[Speciale:Kontributet/185.67.177.80|185.67.177.80]] 23 prill 2019 21:04 (CEST) --[[Përdoruesi:Aaaabubu|Aaaabubu]] ([[Përdoruesi diskutim:Aaaabubu|diskutimet]]) 15 prill 2019 22:18 (CEST) == Kërkesë redaktimi më 23 prill 2019 == Miku i Skernderbeut Nga zbulimet e fundit është zbuluar se Gjergj Kastrioti Skënderbeu kishte një mik shumë të afert i cili quhej Gafurr Hasani.Ai ka lindur në Itali por ka prejardhje shqiptare.20 vitet e jetës i kaloi ne Azi kurse pjesën tjetër të jetës e kaloi ne Shqipëri.Ai i ndihmonte Skërnderbeut për të thurrur plane kundër sulmeve osmane.Gafurr Hasani ishte një nga arsyet kryesore për betejat e fituara shqiptare.Ai gjithashtu ishte një historian dhe një dijetar i madh.Njohurit e tij në mjekësi shpëtuan qindra ushtarë të lënduar.Ai përdorte mjekësi tradicionale indiane dhe këtu njohuri i fitoi kur ishte në udhëtim në Indi dhe në Arabi.Disa burime tregojn se Hasani ishte një arkitekt i cili ishte pjesë e shumë tempujve në Azi. Keto janë të dhënat e vetme të gjendura nga artefaktet.--[[Speciale:Kontributet/185.67.177.80|185.67.177.80]] 23 prill 2019 21:03 (CEST) == Për redaktuesit == [Nertil Murati - Më 9 Dhjetor 2020] I - Historia E Skenderbeut (Gjergj Gjon Kastrioti 1405 Maj 06 - 1468 Janar 17). N.B. - Sipas meje (N.Murati 1985 Dhjetor 06, Shqipëri, Vlorë,Poro) Gjergji nuk kishte asnjë lidhje farefisnore me ndonjërin prej të huajve që thoshin se ishin fqinjët tanë. Vetëm se ai ishte qytetar Italian nga ana e Nënës; Viola Tripaldës (dhe jo "Vojsava" ~ Emër i ndryshuar në Zllavisht, dhe Jo-Sërbisht, duke qënë se kjo e fundit ende nuk ekzistonte). Pas vdekjes së Skënderbeut, ç'do gjë që kishte të bënte me të u ndryshua. Artikulli thirret Skënderbeu dhe çdo shpjegim i dukurive (veprime,tubime, jehona, etj) e gjëra të tjera që kanë të bëjnë me Skënderbeun por jo vetëm me të, mund të spjegohen në artikuj përkatës. Barletit e shumë të tjerëve nuk ju kanë dalë bollë librat e sedelmo neve një faqe. Për këtë shkak këtu shkruhen gjërat që kanë dikekt lidhje vetem me Skenderbeun, jeten e tij dhe jo me grupet bujare, kuvendet, principatët apo ku ta di unë, që ai udhëhiqte. Nëse doni të shkruani gjërsisht sikurse Barleti është projekti për këtë punë [http://sq.wikibooks.org/wiki/Faqja_Kryesore]. Në këtë artikuj duhet përmendur dhe jo shtjelluar dukurit, dhe personat me të cilët lidhet veprimtaria e tij.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Shkurt 22 04:09 (UTC) Upss!!! edhe gjërat duhet të emërtohen në mënyrë pak ma shkencore. Kuvendi i Lezhës, Lidhja Shqiptare e Lezhës, Kuvendi i Arbërit po një kuvend është edhe jam i sigur se ka dokumen të këtij tubimi në të cilin shkrunë si është emri zyrtar i dokumentit me siguri u konë një tip aty edhe i ka shkru këto sene për çata edhe ka mbijetu kjo vepër.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Shkurt 22 04:13 (UTC) ---- ------------------------------------------------------------------------------------------------- A duhet dënuar Skënderbeu se u përdor nga Enveri? Historiani Kristo Frashëri: Argumentet e mia kundër Schmitt-it Kristo Frashëri Jehona e monografisë Ndryshe nga monografitë e autorëve të tjerë evropianë, kushtuar Skënderbeut, të cilat në përgjithësi janë pritur në heshtje nga shqiptarët brenda dhe jashtë vendit, - trajtesa e historianit zviceran, Oliver Jens Schmitt, pati reagime në median shqiptare. Disa u solidarizuan me trajtesën, por më të shumtët nuk u pajtuan madje, e kritikuan përmbajtjen e saj. Ata që e kritikuan ndoqën traditën, pa na sjellë ndonjë gjë të re në fushën e studimeve skënderbegiane. Përkundrazi ata që u solidarizuan me shpërfytyrimin e Skënderbeut nga historiani zviceran, meritojnë të shqyrtohen ngjyrimet dhe arsyetimet e ngjyrimeve të shfaqura prej tyre. Kjo për arsye se kemi të bëjmë me personalitetin më të shquar që ka nxjerrë kombi shqiptar gjatë shekujve. Ka edhe një arsye tjetër. Me rastin e trajtesës së Schmitt-it, u vunë në qarkullim koncepte dhe perceptime ideologjike dhe metodologjike mbi Skënderbeun dhe mbi ngjarje ose procese të historisë së Shqipërisë. Me sa dimë, monografia e O. Schmitt-it mbi Skënderbeun pati reagime vetëm në shtypin e kryeqytetit. Jashtë Tiranës, botimi deri tani duket se ka kaluar në heshtje. Heshtja tregon se hapësira mbarëshqiptare ka vetëm një vatër kulture shkencore. Veç kësaj, edhe në kryeqytet reagimi ndaj monografisë me pretendime shkencore u kufizua kryesisht në radhët e "analistëve" të medias - të analistëve që nuk janë historianë. Në hapësirën mbarëshqiptare ka disa institute që merren me historinë e Shqipërisë. Ka gjithashtu një mori universitetesh, të cilat kanë departamente të historisë së Shqipërisë. Ka pra historianë skënderbegianë. Deri sot vetëm dy historianë kanë thënë se nuk pajtohen me këndvështrimin e historianit zviceran për Skënderbeun. Megjithatë, këtë heshtje e thyen deri diku "analistët" tanë të medias, të cilët edhe pse nuk janë historianë morën si zakonisht guximin të japin gjykime edhe mbi përmbajtjen e monografisë së përmendur. Tre prej tyre u entuziazmuan nga këndvështrimi i historianit zviceran; Ardian Klosi, Artan Lame, Fatos Lubonja. Ata e konsideruan veprën e O. J. Schmitt-it si një zbulim të ri shkencor. Si rrjedhim, ata kërkuan të hiqet dorë nga vlerësimi që ka shprehur deri tani historiografia shqiptare dhe botërore mbi Skënderbeun. Madje, këta shkuan aq larg sa e konsideruan historinë e deritanishme të Skënderbeut, në pajtim me O. Schmitt-in, një mit, për më tepër një mit të farkëtuar nga Enver Hoxha. Pra, nga vlerësimi i tyre lindi kështu një çështje e parrahur deri sot në historiografi: se Skënderbeu, ashtu siç e ka trajtuar historiografia shqiptare, rrjedhimisht dhe historiografia botërore, është mit dhe jo histori e vërtetë. Ky vlerësim ka prekur natyrisht jo vetëm historianët shqiptarë që janë ende gjallë, por ka ngacmuar edhe eshtrat e historianëve të vdekur, mbasi tani ata po mësojnë se janë mashtruar nga dokumente historike, të cilat flasin se Skënderbeu i trajtuar prej tyre qenka një mit, pra një përrallë dhe jo një histori e vërtetë. Ardian Klosi, në prapashpinë të trajtesës së O. Schmitt-it, të përkthyer prej tij, shkruan: "Oliver Jens Schmitt ka një stil mbërthyes për t‘iu afruar personazhit dhe ngjarjeve aq pranë, sa të bën të jetosh me to si në një vepër letrare a film me kontraste të fuqishme. Të gjitha këto na lehtësojnë rrugën drejt të vërtetave, për të cilat kemi aq shumë nevojë". Pra, nëpërmjet Schmitt-it, thotë ai, ne njohim Skënderbeun e vërtetë. Në intervistën që ai, Ardian Klosi, dha për gazetën "Shqip" (10 nëntor 2008, fq. 19), tha: "Janë një numër gjërash që na kanë bërë përshtypje, madje edhe na kanë tronditur. Por kryesorja, kam ndier gjithë kohës një si zemërim të heshtur: si ka mundësi që na i kanë mësuar kaq shumë gjëra mbrapsht? Të gjitha mbrapsht: marrja e Krujës, kuvendi i Lezhës, mosakordimi me Huniadin, i ashtuquajturi shtet i Skënderbeut, marrëdhënia e tij me mbretin e Napolit, marrëdhëniet me Aranitin, me Dukagjinët, me Venedikun, katastrofa e Beratit, deri dhe armët e përkrenarja që gjoja ndodhen në Vjenë. Të gjitha do t‘i gjeni të zbërthyera në mënyrë më të plotë, tërheqëse sa dhe shkencore, në librin e Schmitt-it". Nëse A. Klosit sapo lexoi veprën e O. J. Schmitt-it i kanë bërë përshtypje deri në zemërim të thellë njoftimet "e mbrapshta" që paska mësuar nga historiografia shqiptare, ne nuk ngurrojmë të shfaqim habinë tonë për këtë "analist", i cili me të lexuar një autor gjerman revoltohet, pa u thelluar, ndaj historiografisë shqiptare, të cilën me lehtësinë më të madhe, pa qenë historian dhe pa na sjellë asnjë argument të materializuar dokumentarisht, e hedh pa ngurrim në shportë. Është shumë interesant zemërimi që ai paska marrë ndaj Skënderbeut, i cili tani po mëson nga Schmitt-i se e paska marrë Krujën me dredhi me një ferman të rremë, gjë që dihet prej shekujsh. Ai kujton se lufta u bëka sipas kohëve, vetëm me heshta dhe shigjeta apo me pallë dhe me kordhë, apo me pushkë e me top, apo me avion e kryqëzor. Çuditemi si nuk e ditka se lufta bëhet dhe me mjete të tjera - me shantazhe dhe me krahëmarrje, me dredhi dhe me diplomaci, me sulm ballor, por edhe me kolonë të "pestë". Dredhia (në frëngjisht ruse de guerre) në të gjitha format e ka shoqëruar historinë e luftërave që kur ato janë shfaqur në histori, të paktën që nga Kali i Trojës dhe deri te Shërbimi Informativ i ditëve tona. Ardian Klosi gjithashtu thotë se me veprën e O. J. Schmitt-it kemi të bëjmë me një vështrim të ri të figurës së Heroit tonë, një vështrim që paraqitet në fushën e historiografisë për të parën herë (sic!). Në qoftë se këtë reklamë A. Klosi e nxori nga xhepi i vet ne po ia falim, sepse ai nuk është historian dhe nuk e ditka se ka historianë të tjerë që kanë shprehur, sikurse do të shihet, të tilla vegime romanceske. Nëse këtë reklamë e ka bërë me gjithë mend vetë zoti Schmitt, atëherë le të na falë për përshtypjen që ai na lë se nuk e njeh ose bën sikur nuk e njeh historiografinë skënderbegiane. Ndërkaq, nuk mund të rrimë pa thënë se një dëshmi të varfërisë kulturore të A. Klosit në fushë të historisë e ka dhënë vetë A. Klosi në sulmin që i bën zonjës Mira Meksi, e cila nuk u pajtua me këndvështrimin e historianit zviceran mbi Skënderbeun. Analisti ynë, A. Klosi, në vend që të përdorë argumente shkencore, i përgjigjet me një arsyetim banal se ajo zonjë i kundërvihet historianit zviceran nga inati që ka me përkthyesin (A. Klosin) se ky e paska kritikuar dikur në një çështje tjetër. Pra, ajo zonjë nuk e dashka autorin nga inati që paska me përkthyesin. O tempora! O mores! Sapo vepra e O. Schmitt-it doli në qarkullim, Artan Lame, analist i njohur nga rubrika bulevardeske "Shqypni Tavolinash"(!), pohoi se është tepër i kënaqur nga vepra e historianit zviceran, mbasi më në fund në sajë të tij ai thotë se e njohu Skënderbeun e vërtetë. Tani, shton ai, që mori vesh se Skënderbeu paska luftuar kundër dy sulltanëve si hakmarrës për vrasjen e të atit; tani që u bind se paska pësuar vazhdimisht disfata pas disfatash; tani që mësoi se Heroi ynë u braktis nga të gjithë zotërit e tjerë të Shqipërisë; tani që mësoi se e paska kthyer atdheun e tij në një grumbull gërmadhash; tani që sheh se kapedani shqiptar vdiq i braktisur nga të gjithë si refugjat në tokën venedikase - tani, përkundrazi, ai do ta dojë më tepër se më parë kur kishte mësuar në shkollë se Skënderbeu luftonte për lirinë e Shqipërisë, se kishte krijuar shtetin shqiptar, se nuk e dorëzoi asnjëherë kryeqytetin, Krujën dhe se me luftën e tij çlirimtare kishte mbrojtur qytetërimin evropian. A. Lame thekson ndër të tjera: "Në situatën mjerane në të cilën gjendet sot shkenca shqiptare në përgjithësi dhe shkencat albanologjike në veçanti, e shoh si dhuratë të perëndisë daljen e një gjermani të ftohtë që bie në dashuri me kombin tonë dhe t‘i kushtojë tërë jetën dhe studimet e veta". Më tej, "nëse dikujt Skënderbeu i Schmitt-it i duket si kaçak, ky pastaj është problemi i tij dhe jo i Skënderbeut".(!) Tri javë më vonë ("Shqip", 9 dhjetor 2008) A. Lame shfaqet aq tepër i entuziazmuar nga Skënderbeu i Schmitt-it, saqë turret me egërsi kundër lexuesve shqiptarë që nuk pajtohen me historianin zviceran. Këtë radhë ai shkruan: "Deri para se të lexoja Schmitt-in..., Skënderbeun e trajtoja paksa si një krijesë të largët, joreale, si një statujë mitike mbi gur. Schmitt-i ma zbriti nga shkëmbi, i shkriu bronzin që e kish ngrirë, ma bëri njeri prej vërteti, me halle e sherre, të mira të liga". Përsëri: O tempora! O mores! Nëse Schmitt-i e bëri Skënderbeun "njeri prej vërteti" ose nëse e ka shfronësuar si prijës, këtë do ta shohim më tej. Analisti tepër i njohur, Fatos Lubonja, shkon edhe më tej. Ai e përgëzon tej mase historianin zviceran që po e shkallmon mitin e Skënderbeut. Sipas Lubonjës, miti ishte i dobishëm në shek. XIX, në periudhën e Rilindjes Kombëtare, por që pas shpalljes së Pavarësisë u bë i dëmshëm, sidomos gjatë regjimit komunist, mbasi atë si mit e shfrytëzoi Enver Hoxha në interes të diktaturës komuniste. Si rrjedhim, thekson ai, Skënderbeu u shndërrua në një mit nacional komunist. Si i tillë, Skënderbeu, mendon F. Lubonja, e ndihmoi Enver Hoxhën të na rrëmbente lirinë, të na shtypte pa mëshirë, të na burgoste dhe të na internonte në masë, madje dhe të na vriste pa gjyqe. Për këtë arsye, përfundon analisti ynë, ne duhet ta "dekonstruktojmë" mitin e Skënderbeut (jemi kuriozë të dimë se ku e ka gjetur fjalën "dekonstruktim", mbasi e kemi kërkuar nëpër fjalorë, por nuk e kemi ndeshur). E marrim me mend se e ka përdorur në kuptimin destruksion, për shembje. Me këtë këndvështrim, F. Lubonja nuk e gëlltiti dot pohimin e Ismail Kadaresë, i cili, duke aluduar për veprën e O. Schmitt-it, tha: "Të çmitizosh figurën e Gjergj Kastriotit do të thotë të bësh sulm kundër konceptit të lirisë". Në të vërtetë, pohimi i shkrimtarit tonë të shquar, me ndonjë korrigjim, buron nga realiteti ynë historik. Është fakt tashmë i shuguruar nga shekujt në shkallë ndërkombëtare se Skënderbeu me popullin e tij luftuan si kreshnikë për njëçerekshekulli me radhë për lirinë. Madje, lufta e tij për liri u bë shembull për të gjithë brezat e ardhshëm, jo vetëm për lirinë nga zgjedha e huaj, por edhe për lirinë nga shtypja e despotëve të brendshëm. Kaspar Hedio, një dijetar frëng, shkruante më 1537: "Në qoftë se nuk do të luftojmë si shqiptarët dhe në qoftë se princat nuk do të shquhen si Skënderbeu kam frikë se brenda një kohe të shkurtër do t‘i shkruajmë një epitaf lirisë". Veç kësaj, Skënderbeu nuk u shqua vetëm si Promete i lirisë nga zgjedha e huaj. Me shpirtgjerësinë e pashembullt për Mesjetën që ai tregoi ndaj bashkëluftëtarëve të vet kur e tradhtuan, ai u shqua edhe si një humanist i mirëfilltë. Në qoftë se E. Hoxha e shfrytëzoi Skënderbeun në interes të pushtetit të vet autoritar - përgjegjës nuk është Skënderbeu. Nuk ka më përse të dënohet Skënderbeu. Po të pranojmë këtë kriter të F. Lubonjës, atëherë duhet të dënojmë të gjitha ato figura të historisë së Shqipërisë që i ka lavdëruar Enver Hoxha, mbasi edhe ata duhet t‘i kenë shërbyer diktaturës komuniste. Veç kësaj, nuk duhet të harrojmë se Skënderbeun nuk e shfrytëzoi vetëm Enver Hoxha, por edhe shtetarë të tjerë shqiptarë, si Ismail Qemali, Fan Noli, Ahmet Zogu, po të doni edhe Benito Musolini, të cilët nuk mund të akuzohen kurrsesi për nacional-komunizëm. Fatos Lubonja nuk është historian. Kjo kuptohet, sepse ai flet me mllefe, siç flet një militant politikan. Historiani, kur gjykon ngjarje, zhvishet nga mllefet dhe i jep Cezarit atë që i takon Cezarit dhe e kritikon Cezarin atje ku ka gabuar. Që nuk është historian kjo kuptohet kur ai lëshon përcaktime të nxitura nga mllefi, si një ish i burgosur politik, sidomos kur flet për ngjarje të periudhës së regjimit komunist. Regjimi komunist ka mjaft mëkate për ta kritikuar dhe për ta dënuar, por ka edhe ngjarje të cilat nuk duhen medoemos nxirë apo denigruar. Edhe mëkatet, edhe meritat duhen argumentuar. Fatos Lubonja kritikon E. Hoxhën për mitizimin e Skënderbeut dhe e stigmatizon regjimin e tij si një regjim nacional-komunist. Por, nuk na shpjegon se ku qëndron mitizimi i Skënderbeut nga Enver Hoxha. Gjithashtu, nuk na shkoqit se ku qëndron karakteri nacional i regjimit të tij komunist. Nëse ai nuk është në gjendje të japë shpjegime se përse regjimin e Enver Hoxhës e quan nacional - komunist, të cilin e përsërit vazhdimisht me vend dhe pa vend - le të na lejojë ne t‘i themi se e ka gabim, - megjithëse ka rrezik që ai të përgjigjet me sulmet e tij emotive. Themi vend e pa vend mbasi duket se ai dhe jo vetëm ai, por edhe plot analistë të tjerë, nuk e kanë të qartë dallimin midis nacionalizmit dhe patriotizmit. Të dyja janë rryma, por me karakter ideologjik dhe përmbajtje politike të ndryshme. Nacionalizmi nënkupton rrymën ideologjike që synon të përfshijë brenda kufijve të shtetit kombëtar të gjitha trojet etnike shqiptare, madje edhe ato troje ku popullsia me përkatësi etnike shqiptare përbën pakicën. Jo vetëm kaq. Nacionalizmi nuk synon, por edhe përpiqet të realizojë me çdo mjet, pavarësisht nga rrethanat, bashkimin e mbarë trojeve etnike në një shtet të vetëm kombëtar. Përkundrazi, patriotizmi synon dhe lufton të mbrojë shtetin kombëtar shqiptar kur ai kërcënohet nga një fuqi e huaj ose synon dhe lufton të çlirojë atdheun kur ai është i pushtuar nga një fuqi e huaj. Këtu fillon debati nëse regjimi komunist kishte karakter patriotik ose racionalist. Filli për të zbardhur çështjen nëse regjimi komunist kishte karakter racionalist ose patriotik, na çon në vitet e Luftës së Dytë Botërore. Si në mbarë Evropën e pushtuar nga agresorët fashistë, edhe në Shqipëri, rezistenca kundër Italisë fashiste dhe Gjermanisë hitleriane kishte karakter patriotik, mbasi synonte çlirimin e atdheut dhe vendosjen pas çlirimit të një regjimi demokratik në Shqipëri. Edhe pse në krye të Luftës Antifashiste Nacional-Çlirimtare u vu Partia Komuniste, ajo nuk e humbi karakterin patriotik. Dëshmi është fakti se platforma politike që ajo shtroi nuk synonte as vendosjen e regjimit komunist, as nuk përmbante synime nacionaliste. Në të gjitha aktet themelore dhe anësore që dolën gjatë Lëvizjes Nacionalçlirimtare spikat jo ideologjia komuniste dhe autoritariste, por ideologjia patriotike dhe demokratike. Madje, një nga kritikat më të ashpra që i bëhej Partisë Komuniste Shqiptare nga kundërshtarët e saj të brendshëm ishte heshtja që ajo tregonte ndaj trojeve etnike që ndodheshin jashtë kufijve të Shqipërisë, pra për mospërfilljen e saj të parimit themelor të nacionalizmit shqiptar. Të gjithë partizanët që rrëmbyen armët dhe të gjithë dëshmorët që dhanë jetën, ishin të bindur se luftonin për çlirimin e atdheut dhe për vendosjen e regjimit demokratik. Si rrjedhim, Skënderbeu, i cili shërbeu si frymëzim historik i çetave patriotike rilindëse, mbeti burim frymëzimi edhe për partizanët e Luftës së Dytë Botërore. Këtë e dëshmon kënga e çetave rilindëse: "O trima luftëtarë, - o bij të Skënderbeut, - kërkoni ju shqiptarë - lirinë e mëmëdheut", - të cilën e këndonin dhe partizanët e Ushtrisë Nacionalçlirimtare. Puna e do që me çlirimin e atdheut nga zgjedha e huaj dhe me vendosjen në Shqipëri të regjimit komunist, parimisht Skënderbeu, krejt i huaj për doktrinën marksiste, nuk kishte përse të trajtohej si Hero Kombëtar. Por ai vazhdoi të shfrytëzohej edhe në atdheun socialist si burim frymëzimi. Përse? Pas luftës, Partia Komuniste e shfrytëzoi frymën patriotike kundër pretendimeve të qarqeve shoviniste greke, të cilat kërkonin aneksimin e trojeve jugore të Shqipërisë. Edhe orvatjet që ndërmorën fuqitë perëndimore për të përmbysur me anën e diversantëve regjimin stalinist në Shqipëri, Partia Komuniste i propagandoi si orvatje që synonin të preknin pavarësinë kombëtare të atdheut. Në këto rrethana, për të përballuar rrezikun e jashtëm, përveç sigurimit të aleatëve me peshë, siç ishte për disa kohë Bashkimi Sovjetik dhe krahas përgatitjes ushtarake, të cilat thithën pjesën më të madhe të buxhetit shtetëror, Partia Komuniste kërkoi ndihmë edhe te tradita patriotike shqiptare. Me fjalë të tjera, kërkoi ndihmë te historia në përgjithësi, tek ato ngjarje të veçuara, të cilat përmbanin karakter patriotik, siç ishin epopeja e Skënderbeut, Lidhja e Prizrenit, çetat rilindëse, shpallja e pavarësisë, Lufta e Vlorës etj. Mbi këtë truall ideologjik dhe politik lindi edhe historiografia shqiptare e pasluftës, e cila pajtohej me frymën patriotike rilindëse, e si rrjedhim nuk ka përse ajo të akuzohet si historiografi marksiste. Këtë karakter historiografia shqiptare e periudhës komuniste e ruajti deri në fund të regjimit punist. Madje, për hir të frymës patriotike, ajo vazhdon ta ruajë, me ndonjë përjashtim të rrallë, edhe sot e kësaj dite. Shkurt, akuza që i bëhet regjimit komunist si regjim nacional-komunist, nuk është e saktë, mbasi ai regjim nuk e shtroi asnjëherë platformën e bashkimit të mbarë trojeve shqiptare në një shtet të vetëm kombëtar. Nuk e shtroi jo se nuk e dëshironte bashkimin e mbarë trojeve etnike në një shtet të vetëm kombëtar, por se nuk kishte përkrahje ndërkombëtare për ta realizuar këtë synim. Rrethanat ndërkombëtare e detyruan Shqipërinë komuniste të qëndronte në mbrojtje - të mbronte vetveten. Dëshirën që kishte për të realizuar bashkimin shtetëror kombëtar, E. Hoxha e shfaqi në vitin 1968, jo siç thotë O. Schmitt-i me rastin e 500-vjetorit të vdekjes së Skënderbeut, por kur përkrahu publikisht demonstratat për të drejtat kombëtare që shpërthyen në Kosovë kundër shtypjes titiste jugosllave. Me fjalë të tjera, regjimi komunist shqiptar, i cili pretendonte se nga pikëpamja ideologjike mbështetej te parimet klasike të marksizmit, pra tek i ashtuquajturi "internacionalizëm proletar" dhe te zhdukja e kufijve politikë midis shteteve, - kaloi në të kundërtën. Nën shembullin e Bashkimit Sovjetik, edhe Shqipëria u mbyll në vetvete. Ajo u izolua aq tepër, sa kufijtë e saj u kthyen në mure kinezë. Kontaktet e Shqipërisë u bllokuan jo vetëm me vendet kapitaliste, por edhe me vetë vendet socialiste. Si rrjedhim, parimi themelor i "internacionalizmit proletar" - u shndërrua në një patriotizëm ekstrem. Kjo është arsyeja përse në fushën e trajtimit të historisë së Shqipërisë, ngjarjet patriotike shqiptare zunë vendin kryesor në ideologjinë politike të Partisë së Punës së Shqipërisë. Pra, historianët shqiptarë të periudhës komuniste, të cilët i trajtuan ngjarjet në bazë të kriterit patriotik, nuk ka pse të kritikohen për nacional-komunizëm. Nëse regjimi enverian ishte regjim nacional-komunist, këtë kritikë duhet ta bëjnë marksistët ortodoksë, besnikë të platformës së Karl Marksit dhe jo nacionalistët shqiptarë, të cilët duhet të fërkojnë duart nga kënaqësia që Enver Hoxha, pavarësisht nga regjimi komunist, nuk e dobësonte, por e forconte patriotizmin shqiptar. Fatos Lubonja e ka treguar në të gjitha shkrimet publicistike dhe në të gjitha emisionet e veta televizive se është një adhurues i paepur i lirisë. Të paktën këtë përfytyrim kemi ne për të. Por, kur vjen puna te Skënderbeu, ai nuk e çmon idealin e lirisë, për të cilën luftoi heroi ynë. Në këtë kontekst, nuk kuptohet përse ai turret si Gjergj Elez Alia kundër Ismail Kadaresë kur ky e identifikon me të drejtë Skënderbeun me lirinë. Ai do të kishte të drejtë nëse shkrimtari ynë i shquar do të kishte ngritur në mit një farkëtar të robërisë, siç ishte p.sh. Sulltan Murati II. Për fat të keq të Fatos Lubonjës, ai mbron Skënderbeun, këtë "kampion" të lirisë, siç e kanë quajtur me dhjetëra e dhjetëra historianë, shkrimtarë, filozofë, madje edhe politikanë evropianë perëndimorë. Ndoshta Fatos Lubonja shtyhet nga urrejtja që ai ka me të drejtë ndaj E. Hoxhës. Por "urrejtja" le të fokusohet ndaj E. Hoxhës dhe jo ndaj Skënderbeut, i cili nuk i ka asnjë faj. Me të drejtë N. Machiavelli thoshte se "urrejtja është një këshilltar i keq për njeriun e ditur". Si rrjedhim, kur F. Lubonja përfshin në luftën kundër miteve edhe Skënderbeun dhe kur kërkon atë që ai e quan "dekonstruktimin" e mitit të Skënderbeut, ai del jashtë kontekstit të pikëpamjeve të veta. Fatos Lubonja me të drejtë shkruan se miti i Skënderbeut është një konstrukt historik, i ndërtuar në një kohë të caktuar dhe në një kontekst të caktuar luftash dhe urrejtjesh nacionale. Për këtë arsye, ai është konstruktuar si mit disa herë. Herën e parë, si mit në emër të krishterimit, kur u mbiquajt "kalorës i krishterimit", kurse 2-3 shekuj më vonë u rimor në emër të nacionalizmit. Pastaj na degdis te historiania frënge Natalie Calyer, e cila përmend disa vegime politike të shfaqura herë pas here - herë si pro malazez, herë si antimalazez, herë si pro italian, herë si antiturk. Ato që thotë historiania frënge nuk kanë qenë lëndë e parë e historisë së Shqipërisë. Ato janë thjesht kuriozitete historike - janë vegime meteorike, ose episode të izoluara që s‘kanë lënë gjurmë në identitetin kombëtar të shqiptarëve, natyrisht as në nacionalizmin shqiptar, përfshi këtu edhe në të ashtuquajturin nacionalizmin komunist. Nëse duhet të "dekonstruktojmë" të ashtuquajturin mit të Skënderbeut vetëm se atë e shfrytëzoi Enver Hoxha për interesat e veta, atëherë duhet të "dekonstruktojmë" edhe të ashtuquajturin mit të Ismail Qemalit, apo të Abdyl Frashërit, Sami Frashërit, apo Luigj Gurakuqit, Isa Boletinit, apo Bajram Currit dhe të figurave të tjera të shquara të historisë së re të Shqipërisë vetëm se ato figura i ka shfrytëzuar Enver Hoxha për interesat e pushtetit të vet. Si do të jetë atëherë historia e Shqipërisë? Shembullin pra se si do të ishte në këtë rast historia e Shqipërisë na e jep, sipas F. Lubonjës, historiani zviceran O. Schmitt, i cili na e paraqet Skënderbeun si një komitaxhi që ka pësuar disfata pas disfatash, si një bir sllavi që i çoi malësorët në mjerim, si një dritëshkurtër që u mashtrua nga papët, si një "kapedan" që u braktis edhe nga shokët e vet dhe si një prijës që vdiq i vetmuar si refugjat politik në Lezhën venedikase. Si pasojë e vlerësimit që historiani zviceran i ka bërë heroit tonë, F. Lubonja pret që Skënderbeun hipur mbi kalë ta heqim nga sheshi qendror i Tiranës, sepse ashtu si e ka skalitur Odhise Paskali, shkruan ai, "del një luftëtar i egër mbi kalë, shumë i ndryshëm nga imazhi që ka qarkulluar në vendet evropiane: ai i një plaku të urtë e të ditur, njeri i armëve sigurisht, por edhe i qytetëruar dhe i formuar". Jemi kurioz të dimë se ku F. Lubonja i ka psonisur këto tipare, mbasi në sheshin qendror të kryeqytetit Skënderbeu i hipur mbi kalë i O. Paskalit (i cili nuk është i vetmi autor, por bashkautor me Janaq Paçon dhe Andrea Manon), paraqitet jo si luftëtar i egër, por si një kapedan në pozicion parade, pra në pozicion paqeje, kurse tani po mësojmë se Evropa e paska përfytyruar Skënderbeun si një plak i urtë e i ditur, njeri i armëve sigurisht, por edhe i qytetëruar dhe i formuar. Pra, Evropa nuk e paska përfytyruar Skënderbeun sipas tipareve që i jep O. Schmitt-i, si një kaçak apo komit, si një hakmarrës i egër për vrasjen e të atit, si një komitaxhi që bredh maleve për të shpëtuar kokën, por siç thotë me dorën e vet Lubonja, si një plak të urtë e të ditur, si një njeri i qytetëruar dhe i formuar. Të themi të drejtën, disa nga këto pohime tregojnë varfërinë që ka analisti ynë në fushën e metodologjisë shkencore të trajtimit të historisë, madje edhe paqartësinë që ai ka për rrjedhën e historisë së Shqipërisë. Kjo paqartësi të bie në sy në mënyrë të veçantë kur ai, këtë e them me keqardhje, e lidh mitin me identitetin kombëtar, lidhje kjo artificiale, e cila shpjegon se ai nuk e njeh, siç do të tregohet më tej, as përmbajtjen e mitit, as përmbajtjen e identitetit kombëtar. Gjithnjë sipas Lubonjës, meqenëse tani shqiptarët aspirojnë si dhe turqit për të hyrë në Evropë, duhet të mos i zëmë më në gojë luftërat që zhvilloi Skënderbeu kundër sulltanëve osmanë. Nuk dimë ç‘thonë për këtë këndvështrim vetë austriakët, të cilët siç po dëgjojmë nuk janë shumë të gatshëm për të pranuar Turqinë në lagjen evropiane. Vallë, historianët austriakë nuk i zënë fare në gojë luftërat e tyre heroike për mbrojtjen e Vjenës? Sipas F. Lubonjës, sot ka ardhur dita e bekuar që të ndërmerret fushata e "dekonstruksionit" të miteve nacional-komuniste, midis tyre edhe të mitit të Skënderbeut. Kjo do të thotë se ka ardhur koha të shemben edhe mitet e figurave të tjera të historisë kombëtare, duke e kthyer kështu historinë e Shqipërisë, Ruajna o Zot, në një histori çapaçulësh. Pastaj, duket se ka harruar atë që ka shkruar në një faqe, pasi në një faqe tjetër shkruan se çmitizimi i Skënderbeut nuk ka lidhje me historinë e shekullit XV, por me njohjen e historisë së shek. XIX, pra me tërë atë proces identitet-ndërtues në shek. XIX, që e nxori Skënderbeun nga historia nëpërmjet një procesi selektiviteti dhe e ktheu në mit e simbol. Nuk arrijmë ta kuptojmë se si pajtohet pikëpamja e Lubonjës, se "dekonstruktimi" i mitit të Skënderbeut nuk ka lidhje me historinë e shek. XV, me pikëpamjen që përmban trajtesa e O. Schmitt-it, i cili gjithë arsenalin e vet e përqendron në "dekonstruktimin", apo në shpërfytyrimin e figurës së Skënderbeut të shek. XV? Në një vend tjetër Lubonja thotë se nuk e ka fjalën për "dekonstruktimin" e figurës së Skënderbeut të shek. XV, as për mitin e Skënderbeut që u krijua në kohën e Rilindjes Kombëtare, mit që për atë kohë ai e gjen të argumentuar, por me "dekonstruktimin" e mitit të krijuar nga regjimi komunist(!). Më tej, ai shkruan gjithashtu se "shqiptarët, ndonëse me vonesë, filluan ta ndajnë mitin nga historia, gjë që përbën, shton ai, një hap përpara drejt njohjes". Kjo do të thotë se shqiptarët më vonë u shkëputën nga miti i Skënderbeut dhe u futën në truallin e historisë. Kur ndodhi kjo shkëputje? Ai lë të kuptohet se kjo shkëputje po ndodh tani, pas përmbysjes së regjimit komunist. Shprehësit e saj janë, sipas tij, ata që kërkuan një histori të Skënderbeut ndryshe nga ai që është trajtuar në regjimin komunist. Pra, një histori shkencore për kohën e Skënderbeut. Po ashtu një histori për ngjizjen e mitit të tij në kohën e Rilindjes, pastaj një histori tjetër të Skënderbeut të hartuar për kohën komuniste, më tej një histori të Skënderbeut për periudhën e demokracisë. Pra, deri këtu, të paktën katër histori të ndryshme për Skënderbeun. Kushedi, mund të dalë nevoja për një histori të Skënderbeut për shqiptarët e Kosovës, një tjetër për shqiptarët e Maqedonisë, ndoshta një tjetër për shqiptarët e diasporës. Kështu, lum Skënderbeu që do të ketë kaq shumë histori. == Data == Kur u marrë si pengë? Çfarë shkolle ka kry? Për cilen degë ka qenë i njohur (strategë, operues, taktikë) në perandorin Osmane? Cilët kanë qenë kundërshtarët e tij në luftat më anën e P. Osmane? Kur e ka marrë titulin Beg, Iskender (pas ciles betej)? Kur ka vendos me u kthy në atëdhe si? dhe pse?. Çfar marrveshje ka bo edhe në cilat dokumente munet niri mi gjetë ato marrveshje? Kur u shpall Princ i Arbëris?. Konë e ka pasë bashkpuntorë të afërt (''Trimi i mirë me shokë shumë'')? Qysh i ka përforcu pozitat strategjike dhe politike (me konë u marrë veshë)? Çka ka dashtë Sulltani prej tij (nënshtim total, tatime, ...)? Çka ska pranu ai (kurgjo)? Sulmi i parë, dytë, tretë osmanë (shkruje qitu ->[[Rrethi i parë i Krujës]], [[Rrethimi i dytë i Krujës]]) kur ka fillu dhe si ka përfunduu (fitore)? Kuj i ka ndihmu në Itali edhe pse (dikuj po, bo vaki e ka pas shokë)? Kur u shpall Hero Kombëta? Kur u shpall "Mbrojtës i Krishterizmit" para vdekjes pas vdekjes? etj. Kush u metë edhe kush oshtë sot trashëgimtarë (bile sipas letrave)? Mos i difshe mes merrni me shkru, po kqyrni e shkruj najku tjetër ku duhet e jo mi futë tonat këtu. Nuk oshtë libër këtu po vetem një Faqe. Propozim Pasi të gjithë shqiptart kanë dëshirë të shkruajnë për Skenderbeun, kisha propozuar që kjo faqe të lidhet e zbrazët ose të përpilohet ashtu si duhet (deri atëher vetëm me foto) dhe të shërbej si burim i të dhënave për historin shqiptare. Nuk është e para herë që ata shkruajnë për gjëra tjera e që në fakt kanë lidhje të ngusht me personalitetin e Skënderbeut mirpo shumë gjëra kanë lidhje më personalitet të tilla e një faqe nuk mund të barrtë të gjitha për shkaqe teknike.--[[Përdoruesi:Dan|Hipi Zhdripi]] 2006 Shkurt 22 07:18 (UTC) == Redatuesi i parë == '''Tung!'''<br/> I nderuari redaktor, kjo është fleta e diskutimit për artikullin '''Skenderbeu'''. Anëtarët e Wikipedias të dëshirojnë mirëseardhje. Për të u inkuadruar më lehtë në rrjedhat e Wikipedias dhe për ta rritur efektin e punës tënde, të kishim sugjerua të shfletosh fletat: për punë [[Stampa:Ndihmë|Ndihmë]] dhe për çështje rreth projektit [[Stampa:Administrata|Administrata]]. Ndoshta kjo në fillim kushton pak kohë, por kjo kompensohet brenda një kohe të shkurtë. Mos harro Wikipedianët janë punëtor vullnetarë dhe ndihmojnë me gjithë dëshirë, për këtë mos nguro e shtro pyetjen. '''[[Wikipedia:Kuvendi|Kuvendi]]''' GJERGJ KASTRIOTI SKENDERBEU KRUJA CITY all right reserved, Keto shenime historike u shkeputen nga historia e Shqiperise e shkrimtarit Z. Tajar Zavalani. I pari autor i jetëshkrimit të Skënderbeut ka qenë Martin Barleti, i cili jetonte në nji kohë me fatosin tone kombëtar. Barleti ishte nji prift katolik nga Shkodra që pat rastin me njoftë disa nga prijësit luftarak t'asaj kohe, të cilët I kallzuen gjithçka dinin mbi trimnit dhe fitoret e të parit të tyne, Gjergj Kastriotit. Ai kishte pasë gjithashtu mundësin me studjue dokumentet zyrtare të arkivit të Venedikut, ku kishte shkue me jetue mbas pushtimit të Shkodrës prej Turqve. Biografin e Skënderbeut ai e shkrojti në gjuhën latine dhe e botoi në Romë në fillim të shekullit të XVI. Nji shekull ma vonë, G.Bienuni, nji prift italian nga Brescia, gjeti nji tjetër biografi të Skënderbeut të shkrojtun prej nji auktori anonim prej Tivari, të cilin Imzot Fan Noli e pagësoi Tivarasi. Dorëshkrimi origjinal i veprës së Tivarasit, që mbante datën 1480, ka humbë përjetë dhe njifet vetëm nga referencat dhe citatat që përmban libri i Biemmit "Istoria di Giorgio Castrioto Scander-Begh". Nji burim i tretë origjinal mbi jetën e Skënderbeut asht Gjin Muzaka, i cili ishte nga familja sunduese feodale e Beratit dhe luftoi krahpërkrah me Skënderbeun. Ai jetoi në Shqipni edhe 11 vjet mbas vdekjes së heroit t'onë dhe mandej u vendos në Napoli. Atje shkrojti "Historin dhe trashëgimin brez mbas brezi të familjes së Muzakëve", ku kallzon historin e Skënderbeut si nji gja që ka dishmue ai vet. Në shekullin e XIX, dijetarë të kombësive të ndryshme, tue lanë menjianë veprat e shumta që ishin shkruejtë gjatë dy shekujve të maparshëm, u kthyen përsëri në burimet origjinale që ishin mbyllë në arkivat e Vatikanit, Venedikut, Raguzës dhe Stambollit. Zbulimet e tyne kanë shtie nji dritë të re mbi jetën dhe veprat e Skënderbeut. Disa e përmendin në vepra të përgjithëshme dhe fort të gjata që shkruejtën mbi shekullin e zaptimit të Balkanit nga Turqët. Disa të tjerë si Anglezi Clement Moors, Francezi Camille Paganel, Gjermani Z. Pisko, shkruejtën biografi të gjata të Skënderbeut. Por punën ma të madhe dhe ma të vlefshme e bane eruditët Thalloczy, Jireçek dhe Shufflay, të cilët mblodhën së bashku dhe botuen nji koleksion dokumentash që përbajnë nji vepër monumentale mbi Shqipnin e asaj kohe. Ma në fund, iu erdhi radha Shqiptarve. Mbas luftës së parë botnore, Imzot Fan Noli botoi "Historin e Skënderbeut", e cila gëzoi menjiherë nji popularitet të jashtëzakonshëm dhe u mësue gadi përmendsh nga nxanësit e shkollave në atdheun e lirë. At Martin Sirdani mblodhi dhe botoi gojëdhanat e popullit mbi Skënderbeun. Më 1937 Thanas Gegaj i parashtroi Universitetit të Louvain në Belgjikë nji thezë doktorati në gjuhën frengjishte me titullin "L'Albanie et l'invasion turque au XVëme siëcle". Kjo u botue në formë libri me shpenximet e Universitetit. Mbas luftës së dytë botnore, pikërisht më 1947, Fan Noli botoi nji histori të Skënderbeut në gjuhën anglishte. Kjo asht nji vepër shkencore e nji niveli shum të naltë, sidomos për shënimet kritike mbi veprat e auktorve të shumtë që kanë shkruejtë mbi Skënderbeun, ashtu edhe mbi personalitetet dhe ngjarjet historike që kanë pasë lidhje me epopën tone kombëtare. Dobija ma e çmueshme e kësaj vepre qëndron në orvatjen e auktorit me dallue faktet nga legjendat dhe paragjykimet. Mjerisht, tue dashtë me interpretue ngjarjet historike mbas theoris marksiste, Imzot Noli sikur mundohet me e futë Skënderbeun në kallëpin e nji shefi gueriljesh të kohës sonë. Nga ana tjetër tue dashtë me korrigjue nji tregim të Barletit që i duket i gabuem, ai jep nji versjon të tijën që prish ndoshta nji legjendë, por nuk duket ma i bindëshëm. Sidoqoftë, unë nuk kam pasë, as mjetet, as kohën me i studjue vet burimet origjinale. Prandaj e them menjiherë se ky kapitull asht bazue në veprat e Imzot Fan Nolit dhe të Thanas Gegajt me farë pak shtesa ose ndryshime nga burime të tjera. Kthimi ne Kruje Gjergj Kastrioti, që muer famë me mbiemrin Skënderbe, ishte djali ma i vogël i Gjon Kastriotit, kryetari i nji prej familjeve princore ma të fuqishme të Shqipnis së Mesme. Gjergj Kastrioti lindi në Kruje më 1405, mbas biografis së Barletit, më 1412 mbas mendimit të Fan Nolit. Legjenda popullore, që u thur mbas gojëdhanës, thotë se e ama, Princesha Vojsava, kur priste fëmijën pa në andërr se i dha jetë nji dragoi që ishte i madh sa e tanë Shqipnija dhe përpinte Turqët me shumicë. Gjergji kishte, kur lindi, shenjën e nji shpatë në krahun e djathtë. Që i vogël ai tregoi nji interesim të çuditshëm për armët e luftës dhe i pëlqente me luejtë si ushtar me vllaznit dhe me djemt e tjerë të moshës së tij. Mbas disfatës që pësoi nga dora e Turqve më 1423, Gjon Kastrioti u detyrue me i dërgue Sulltanit si peng të katër djemt e tij. Barleti shkruen se Gjergji ishte vetëm 6 vjeç. Kurse shifrat që dhamë ma sipër tregojnë se duhet të kenë qenë 18, domethanë nji djal që kuptonte nga bota dhe që nuk mund të asimilohej* krejt në ambjentin e ri të Oborrit të Sulltanit. Biografët ma të vjetër janë dakord se Skënderbeu kaloi gadi 20 vjet si peng në duert e Turqve para kthimit të tij dramatik në Krujë më 1443. Domethanë se ishte nji burrë i pjekun 38 vjeç kur ngriti flamurin e luftës së shenjtë kundër shkelësit otoman. Tue shkelë zotimin që kishte dhanë, Sulltan Murati detyroi të katër djemt e Kastriotit të pranojnë fën muhamedane. Mandej, iu ndërroi emnat tur quejtë Gjergjin Isqender-Bej, që u kthye shqip në Skënderbe. Ky asht një emën simbolik që iu dha Skënderbeut për kujtim të Lekës së Madh, tue qenë se nuk ekziston ndër emnat muslimane. Në oborrin e Sulltanit Skënderbeu u vue në shkollën e kadetve të Pallatit. Përveç truqishtes ai mësoi edhe disa gjuhë të tjea dhe sidomos italishten. Arti i luftës zgjoi interesimin e tij ma të madh. Porsa ishte në moshë me përdorë armët, ai u çque në lojnat ushtarake në mes të gjith vërsnikve të tij. Shpata ishte arma e tij ma e preferueme, dhe vrapimi maj kalit sporti që i pëlqente ma tepër. Nga pamja fizike ishte i gjatë, me nji trup të derdhun prej statuje, me sy që shkëlqenin nga gjallnija dhe zgjuetija dhe nji hijeshim burrnor të mahnitshëm. Sulltan Muratit i kishte ba përshtypje shkathtësia e tij mendore dhe mjeshtërija e përsosun në garat me armë. Ai e muer me simpathi dhe e la të jetonte, ndërsa vllaznit e tij duket se u mbytën në nji mënyrë që nuk dihet mirë. Skënderbeu u ba komandant kavalerije në ushtërin otomane dhe muer pjesë në disa luftra të Sulltanit n'Evropë dhe n'Azi. "Në rrethimin e nji fortese n'Anadoll, - shkruen Fan Noli, - Skënderbeu, si Leka I Madh, u ngjit majë murit, ngriti sanxhakun dhe hyni i pari në qytet". Mbas çdo spedite Skënderbeu kthehej ngadhnjyes dhe sillte n'Edrenë robër dhe plaçkë pa masë. Fama e tij rritej dita-ditës; ushtërija e adhuronte; komandantët e tjerë e kishin zili. Ndërsa Skënderbeu ishte në oborrin e Sulltanit, lufta kundër Turqve vazhdonte akoma në Shqipni. Sikur e pamë, më 1432, Andreja Topija korri nji fitore të madhe, e cila pat si pasojë nji kryengritje të përgjithëshme prej Shkodre në Gjinokastër. Tri ushtëri të tjera që Sulltani dërgoi kundër Shqipnis tre vjet me radhë u shkatërruen dhe u kthyen në Edrenë pa e krye qëllimin. Suksesi ua shtoi guximin Shqiptarve, të cilët sulmuen garnizonin turk të Gjinokastrës. Atëherë Sulltani dërgoi nji ushtëri të zgjedhun ndën komandën e Isak Beut nga Shkupi. Shqiptarët u kapën në mes të dy zjarreve dhe pësuen nji disfatë të plotë. Megjithatë, orvatja e Turqve me zaptue Beratin me 1438' u përpoq në nji rezistencë shqiptare të pathyeshme. Duket sikur Gjon Kastrioti kishte qendrue larg këtyne luftrave tue respektue detyrimet që kishte marrë kundrejt Sulltanit. Prapseprap, kur vdiq në vitin 1443, Sulltan Murati nuk ia dijti për nder qëndrimin e tij korrekt dhe të paanshëm, por aneksoi menjiherë principatën e tij dhe dërgoi nji guvernator turk në kështjellën e Krujës. Skënderbeu, i cili kishte mbetë si I vetnu trashëgimtar i shtëpis së Kastriotve, u helmue fort nga kjo pabesi. Ai u betue me vehte se nuk do të linte që kjo grabitje të kalonte pa dënim dhe se do të çkëpuste pronat e familjes nga thonjtë e uzurpatorit. Rastin e volitshëm për të prue betimin e tij në vend Skënderbeu e gjeti më 1443. Ai ishte tue marrë pjesë në nji speditë ushtarake drejtue kundër Kristianve t'Evropës, të primun prej Vojvodës së Hungaris, Jonash Hunjadi. Beteja ndërmjet të dy ushtërive u zhvillue në Konovicë afër Nishit. Skënderbeu, i cili komandonte nji krah të ushtëris turke, pushoi së luftuemi dhe Hunjadi duel fitues. Skënderbeu, i cili kishte ba mend me u kthye në atdhe për të librue tokat arbnore, detyroi qatipin e Sulltanit me i dhanë nji ferman për guvernatorin e Krujës që t'i dorzonte kështjellën. Porsa mërrijti në Krujë, Gjergj Kastrioti u kthye në fen e të parve dhe proklamoi luftën e shenjtë kundër invaduesve muhamedan. Ky epizod dramatik i kthimit të Skënderbeut në Krujë, asht përshkrue në historin e Barletit dhe asht përjetsue në vjershën "Skanderbeg" të poetit amerikan Longfellow. Peshkop Fan Noli shpall se epizodi i kthimit të Skënderbeut në kështjellën historike asht pjella e imagjinatës së Barletit. Pikpamja e tij asht se, mbas kapitullimit të Gjon Kastriotit, Skënderbeu qëndroi pranë babes së tij dhe vetëm kohëmbaskohe shkonte me luftue për Sulltanin në krye të nji fuqije shqiptare. Kët thezë të rë Imzot Fan Noli e zhvillon në historin anglishte të Skënderbeut që botoi mbas lufte. Po të jet e vërtetë kjo, atëherë del se Skënderbeu nuk u muer peng nga Sulltan Murati. Kurse të gjith auktorët e asaj kohe thonë me siguri se Skënderbeu kaloi disa yjet në oborrin e Sulltanit. Vet Fan Noli nuk e mohon drejtpërsëdrejti kët fakt. Them fakt, sepse përdryshe nuk shpjegohet se si Gjergj Kastrioti muer mbiemnin Isqender dhe titullin bej që ishte atëherë nji gradë në hjerarkin e ushtëris otomane. Nji tjetër pike që mbetet e pashpjegueshme në thezën e Imzot N.olit asht se si Skënderbeu kaloi njizet vjet në Shqipni mbas mundjes së Gjon Kastriotit dhe nuk muer pjesë në luftrat që u zhvilluen në tokën arbnore. 1 vetmi korrigjim me vënd që Fan Noli i ka ba historis së Barletit asht se, kur u muer peng nga Sulltani, Skënderbeu nuk ishte nji çilimi i vogël, por nji djal i rritun në votrën atnore, i cili kishte kuptue tragjedin e atdheut të sulmuen dhe të mposhtun nga nji fuqi e huej. Asht rasti me theksue se qysh kur shkrojti historin e Skënderbeut në gjuhën amtare, Fan Noli u ba dishepulli I doktrinës së Karl Marksit. 1 hutuem nga enthuzjazmi për kët fë të rë politike dhe shoqnore, Peshkop Noli mundohet me futë historin në kallëpin e dogmave të thata marksiste mbi luftën e klasave, determinizmin ekonomik, etj. Në konceptin materialist të historis që predikojnë dishepujt e Marksit nuk ka vënd për ndjenja patriotike dhe për heronj kombëtar, jeta e të cilve asht përzie me legjendë, mbasi për marksistët historin e bajnë "masat". Por derisa Imzot Noli nuk ep prova ma bindëse, na do të preferojmë kallzimin e Barletit mbi kthimin e Skënderbeut në Krujë. Skënderbeu në mes të Turqve dhe Venedikut Mbasi ngriti flamurin kuq e zi mbi kështjellën e Krujës dhe shpalli luftën e shenjtë kundër invaduesve mysliman, Skënderbeu shtini në dorë pikat e forta të principatës së Kastriotve ku Sulltani kishte vendosë garnizone ushtarake të përhershme. Randësin ma të madhe në mes të tyne e kishte Stefigradi, në kufinin linduer të Shqipnisë, që shërbente si nji kullë vëshgimi për të diktue afrimin e ordhive anmike, të cilat aviteshin gjithnji nga ai drejtim. Të gjith Turqët dhe Shqiptarët që ishin kthye muhamedanë u ftuen të pranojnë fen Kristjane. Ata që refuzuen Skënderbeu urdhnoi që të griheshin pa mëshirë. Kjo ishte e para gjakderdhje që i dha shkëndijë luftës 25 vjeçare që Skënderbeu bani kundër dy Sulltanve osmanlli. Nji valë e bujshme enthuzjasmi në tanë Shqipnin shoqnoi kthimin e Skënderbeut në Krujë. Fama e tij si nji prijës i madh ushtarak kishte ra në veshin e çdo Shqiptari, malcor a fusharak, i madh a I vogël, i pasun a i vorfën. Kjo ishte arma e tij ma e fortë, mbasi ai kuptonte se nji bashkim i ngushtë i të gjith Shqiptarve ishte i domosdoshëm për me iu ba ballë me sukses hyryshit të ordhive turke që nuk do të vonoheshin mbas gjith atyne që ndodhën. Gjergj Kastrioti iu bani nji thime të parve të kombit për të bashkue fuqit për nji qëllim dhe ndën nji komandë të vetme. Kushtrimi i tij u ndigjue dhe nji kuvend kombëtar u mblodh në Llesh, që ishte ndën sundimin e Venedikut. Në kuvënd muerën pjesë krenët e familjeve ma të fuqishme shqiptare, ndër të cilët ma të çquemit ishin: Pal Dugjakini, Pjetër Shpati, Gjergj Ballsha, Andrea Topija, Theodor Muzaka, ashtu edhe Stefan Cërnojeviç i Malit të Zi. Ata u mblodhën më 2 Mars 1444 në kathedralën e Shën Kollit dhe formuen Lidhjen e Princave Shqiptar, tue zgjedhë njizanit Skënderbeun si kryekomandant. Çdo antar i Lidhjes rezervoi të drejtën me caktue numrin e ushtarve që do t'epte si kontribut drejt qëllimit të përbashkët. Ndërsa Skënderbeu kishte likuidue garnizonet turke në tokat e principatës së Kastriotve, kështjella dhe qytete të tjerë të Shqipnis ndodheshin akoma ndën okupatën e anmikut. Kjo bahej sambas rregullave të luftës mesjetare, kur nji prijës lokal, i cili kapitullonte përpara Sulltanit, detyrohej me pague nji haraç të përvitshëm, me i dhanë peng nji a ma tepër pjestarë të familjes së tij dhe me pranue vendosjen e nji garnizoni turk në nji qytet ose kështjellë të principatës së tij. Kur Gjergj Kastrioti proklamoi luftën e shenjtë kundër Sulltan Muratit, garnizone turke kishte në Vlonë, Kaninë, Gjinokastër, Berat dhe Elbasan. Ndërsa në Shqipni u organizuen fuqit për ndeshjen supreme me nji anmik që nuk dinte me u ndale, ne shtetet fqinj kishte marre fund gadi krejt çdo rezistence e orgamzueme Qysh me 1389, Serbia ishte ba nji provincje otomane me Despotin Gjergj Brankoviç si vasal te Sulltamt, te cilit i ishte dhane dy djem si peng dhe te bijen si grue. Bullgaria kishte pushue me qene nji mbretni e pamvarun qysh me 1393, kur kryeqyteti i saj Ternova kishte ra ne duert e Turqve Stambolli vet ishte nji qytet gadi I rrethuem Nga Oborn i tij ne Edrene Sulltam i diktonte Perandont se çfare politike me ndjeke Kur perandon Jani I Vin Paleologu zgjodhi si trashegimtar te mpin Kostandin, Sulltam u informue dhe çfaqi pelqimin e tij Kostandinit, i cili u ba Perandori i fundit i Bizantit, ishte ne at kohe Despoti i Morës, ku memzi po qendronte ne fuqi, ndersa po e sulmomn Turqet nga nji ane dhe Pnncet latin te Greqis nga ana tjeter I vetmi udheheqes kristian qe luftonte kunder Turqve ishte Jan Hunjadi I Hungaris Ai kishte perkrah kandidaturen e Mbretit Ladislav i III te Polonis, me qene edhe mbret i Hungaris Mbas instalimit te tij ne fronin e Shen Stefanit, Ladislavi kishte emnue Hunjadin Vojvode te Transilvanis dhe komandant te forteses se Belgradit Pikerisht gjate nji lufte te Hunjadit kunder Turqve, Skenderbeu gjeti rastin, sikunder e pame ma nalt, me u kthye kunder Sulltanit. Boten Kristiane te Perendimit e perfaqesonte ne Shqipni Venediku qe okupcnte skelat e Tivarit, Ulqinit, Lleshit dhe Durresit Qysh diten e pare qe Turqet shkelen kambe n'Evrope, venedikasit filluen me ba nji politike me dy faqe mbas tradites se Dandolos, tue synue vetem e vetem mteresat e tyne egoiste Qendrimi I Republikes se Shen-Markut gjate Kuvendit te Lleshit ilustron ma se mirit ket politike oportuniste qe kishte per parim me i la duert kur punet shkonin keq. Venedikasit lejuen qe Kuvendi te mbahej ne toke te tyne per te dhane pershtypjen se ishin ne favor te luftes kunder Turqve Ata derguen observues per te pa se ç'u vendos gjate Kuvendit, por refuzuen me marre ndonji detyrim konkret per me lu ndihmue Shqiptarve Pa u trondite nga qendrimi i dyshimte I Venedikut, Skenderbeu u kthye ne Kruje dhe filloi menjehere pregatitjet ushtarake per sulmet nga lindja qe priteshin or'e cast. Sulltan Murati e priti lajmin e "dezerhmit" te Skenderbeut si nji ofeze personale qe duhej ndeshkue pa vonese. Ai ishte i bindun se nji spedite ushtarake nden komanden e gjeneralit te tij ma te zotin do te mjaftonte per te likuidue "rebelin Isqender" qe i kishte shpalle lufte me nji guxim te marre. Ne Qershor te vitit 1444 nji ushten turke prej 25 000 vetesh, shumica kalores, u nis nden gjeneralin Ali Pasha per me I dhane fund "rebelizmit" te Shqiptarve Por pa kalue shum kohe, Sulltan Murati muer haberin se ushteria e Ali Pashes ishte sulmue befas dhe shpartallue nga trimat e Skenderbeut ne nji lugine te Dibres se Poshtme Beteja, sado e shkurte, kishte qene e rrepte tue i shkaktue anmikut 7000 te vrame Nga ana e Shqiptarve te vramit ishin afro 2000 dhe po ai numur te plagosumsh Si thote Barleti, ne at shesh lufte luanet u ndeshen me luane Kjo fitore e pare e Skenderbeut pati nji oshetime te madhe ne mbare Evropen Knstiane Papa Eugjen i IV, Mbreti Ladislav i Hungans e Poloms dhe Duka i Burgonjes Filip le Bon e brohonten me enthuziasem NjI I derguem fuqiplote i Hungaris u nis per ne Kruje me lidhe nji aleance me mbretin pa kunore te Shqipnis. Rasti ma i pare per bashkepunim ne luftë të forcave kristiane u paraqit para mbarimit të vitit 1444. Jani Hunjadi dhe Mbreti Ladislav i III ishin tue luftue me Turqët në skelën Varna të Detit të Zi. Skënderbeu u ba gadi me u shkue në ndihmë aleatve të tij, mirpo Despoti I Sërbis, Gjergj Brankoviç, ndaloi kalimin e ushtëris shqiptare nëpër tokat e tij. Ai vuni si shkak armëpushimin për dhjet vjet që ishte nënshkrue në mes të Hungaris dhe Sulltanit në Czegedin më 12 Korrik 1444. Në bazë të atij traktati Murati i II i kishte njoftë si sundimtar në principatën e tij. Kurse i dërguemi i Papës Kardinal Cesarini e kishte bindë mbretin Ladislav me e shkelë armëpushimin. Atëhere Polonija dhe Hungarija i shpallën luftë Perandoris Otomane. Sulltan Murati, i cili ishte tërheqë nga jeta aktive, u kthye me vrap në Edrenë dhe muer komandën e ushtëris turke. Beteja u zhvillue afër Varnës. Armata Kristiane pësoi nji disfatë dërrmuese dhe Kardinali Cesarini bashkë me mbretin Ladislav mbetën të vramë në sheshin e betejës. 1 pikëlluem nga pamundësijë me mbajtë premtimin, Skënderbeu i dha nji mësim Despotit Brankoviç tue ba kërdin në tokat serbe pranë kufinit. Të vetnut në botën kristiane t'Evropës që e muerën me sy të keq fitoren e Skënderbeut qenë Venedikasit. Ata u trembën se mos Gjergj Kastrioti bahej prijës i gjith Kristianve të Perëndimit dhe kërcënonte ma tepër se vet Sulltani dallaverat dhe kombinacjonet* e tyre tregtare jo shum të pastra. Për të evitue nji gja të tillë Doga I Venedikut filloi negocjata me Turqët për të shtie në dorë Vlonën dhe Gjinokastrën. Sikur nuk mjaftoi kjo, Venedikasit gjetën sebep nga një përleshje ndërmjet dy familjeve princore shqiptare për me I shpallë luftë Skënderbeut, i cili iu dha nji dackë të shëndoshë në betejën e Drinit më 23 Korrik 1448. Doge i banë apel Sulltanit, i cili dërgoi menjiherë nji armatë në Shqipni. Kësaj Skënderbeu ia ndreqi hesapin në gusht po t'atij viti. Nji paqe e mballosun u nënshkrue vitin tjetër, kurse për pak Venediku do të kishte humbë të gjitha posedimet e tij në Shqipni. Skënderbeu muer premtimin se Republika e Shën Markut do t'i paguente nji subvencjon të përvitshëm prej 1400 dukatë dhe nji hua prej 1500 dukatë për të marrë pjesë me Hunjadin në luftën kundër Turqve. Ky farë armëpushimi, jo shum I sigurtë, vazhdoi deri më 1463 kur Venediku vet ishte në luftë me Turqët dhe, tue pasë nevojë për krahun e pathyeshëm të Skënderbeut, vrapoi me firmue nji aleancë me të. Aleanca me Mbretin e Napolit Prej vitit 1444 e tutje Sulltani dërgoi mot për mot kundër Skënderbeut nji ushtëri turke ndën komandën e njanit apo tjetrit prej gjeneralve të tij ma të mirë. Te gjith u mundën me nji rregullsi të pagabueshme para se me mërrijtë deri në Krujë. Ma në fund, më 1450 Murati i II vendosi me u nisë vet në krye të ushtëris për me i hanger kryet këtij kapiteni të nji populli malcorësh që guxonte me i ba luftë sundimtarit ma të fuqishëm t'asaj kohe. Kështu u ba rrethimi i parë i Krujës ndën komandën e vet Sulltanit të perandoris Otomane. Ai kishte prue me vehte metalin për të shkrie topa në vënd. Gjylet treqind kilshe ranë si breshër kundër mureve të kështjellës, mbasi komandanti, kont Urani, refuzoi me përbuzje nji ultimatum* me u dorzue. Bombardimi i furishëm bani efektin dhe muri i kalas u çpue në nji vend. Yryshi I ushtëris turke me u futë mbrenda u ndal përpara murit të krahnorve Shqiptare. Muej me radhë Sulltan Murati nxiti ushtarët e tij me zaptue reduktin e fundit të rezistencës shqiptare, por më kot. Turqët duhej të mbronin vehten nga sulmet e trimave të Skënderbeut që kishin zanë pozitë në malet përmbi kështjellën dhe nuk e linin anmikun të merrte frymë, të gruponte fuqit, të sillte ushtëri dhe material dhe të pregatiste mësymjen. Nërkaq, Venedikasit banin pare tue iu shitë Turqve ushqim dhe municjon. Në dëshpërim e sipër, Skënderbeu ofroi me iu dhanë Krujën po të vinin me i ndihmue atij në vend që me ndihmue anmikun. Por ata thanë se tregtija me Turqët iu leverdiste ma tepër. Prapseprap ndihma e venedikasve nuk e shpëtoi Sulltanin nga disfata. Mbas pes muej orvatjesh të pafrytëshme Sulltan Murati ngriti rrethimin e Krujës dhe u kthye në kryeqytetin e tij. "Kështu mbaroi, shkruen Falmrayer, - akti i parë i tragjedis shqiptare". Tue ndjekë gjurma-gjurmës Turqët që po tërhiqeshin, Skënderbeu u kthye triumfalisht në Krujë. Ishte e para here qysh prej kohës së Sulltan Osmanit, që nji ushtëri turke thyhej në luftë tue pasë në krye vet shefin e Perandoris. Skënderbeu muer famë si gjenerah ma i madh i botës kristiane. Ai kishte dalë fitues kundër nji ushtërije dhjet herë ma të madhe dhe që ishte pajosë me artilerin ma të mirë t'asaj kohe. Triumfi i Shqiptarve kishte kunorëzue gjashtë vjet luftime të parreshtuna, por humbjet në njerëz ishin shum të mëdha. Me mija Shqiptarë ishin vra në luftë ose masakrue, shum krahina ishin shkretue nga anmiku që tërhiqej. Skënderbeu kishte nevojë të ngutëshme për ndihma, për me iu ba ballë sulmeve të tjerë që nuk kishin për të vonue. Pikërisht n'at kohë të kritikëshme disa nga pjestarët ma të fuqishëm të Lidhjes Shqiptare e lanë në baltë fatosin kombëtar, tue dezertue kush në Turqët, kush me Venedikasit. Vetëm pjestarët ma të ngushtë të familjes i qëndruen besnik Skënderbeut. Gjergj Kastriotit nuk i mbetej rrugë tjetër veçse me gjetë aleatë të tjerë jashtë Shqipnis. Ai iu drejtue Mbretit të Napolit, Alfonsit të V, i cili ishte anmik I Osmanllive dhe i Venedikut. Kësisoj, Italija e Jugut u përzie edhe nji herë në historin e Shqipnis. Në nji kapitull të maparshëm kallzova se si Papa Urban i IV ftoi të vëllan e mbretit të Francës, Karlin Anjou (Anzhu), me i shkue në ndihmë kundër mbretit të Siçiljes dhe Napolit, Manfred, që ishte prej shtëpis mbretnore gjermane Hohenstaufen. Në Kallnuer 1266, Papa Klement i IV, pasardhësi i Urbanit të IV, kunorzoi në Bazilikën* e Shën-Pjetrit Karlin Anjou si mbret të Siçiljes. Ai kishte ardhë n'Itali në krye të nji ushtërije franceze, e cila mundi forcat mercenare të Manfredit në betejën e Beneventos. Karli hyni triumfalisht në Napoli dhe u suell si nji zaptues pa shkrupulla kundrejt popullatës vendase. Anmiqsija kundër tij shkoi tue u shtue. Në Siçilje, që ishte qendra e rezistencës, u organizue nji komplot për të prue në fuqi nji nga nipat e mbretit Manfred. Ky ishte mbreti i Aragonës*, Don Pedro, i cili ishte martue me të bijën e trashëgimtaren e mbretit Manfred dhe ishte afrue me Perandorin e Bizantit, Mihail Paleologun, kundër Karlit Anjou, i cili kishte dalë si eksponenti i dinanstis latine të Stambollit. Sikur e pamë ma nalt, Karli kishte marrë titullin Mbret i Shqiptarve dhe po gatitej me debarkue në Shqipni. Pikërisht në at kohë Don Pedro, me ndihmën financjare të Paleologut, kurdisi planin e nji spedite ushtarake kundër Siçiljes, mirpo para se flota aragonase të nisej prej Barçelonës, populli i Palermos bani vet nji kryengritje që njifet në histori si "Vesprat Siçiljane", mbasi ndodhi më 31 Mars 1282. Duka I Palermos u çue peshë tue pa nji grup francezësh që mundoheshin me rrëmbye nji nuse që shkonte në Kishën e Santo-Spirito, jashtë mureve të qytetit. Kupa e vuejtjeve dhe e poshtnimeve ishte mbushë deri në buzë. Ata që panë sqenën e keqpërdorimit të nji vajze të rë me duvak të bardhë bërtitën "vdekje Francezve". I gjith qyteti vrapoi si nji sahat i kurdisun, kështjella u zaptue dhe para mbarimit të ditës 2000 francezët e Palermos ishin masakrue. Kryengritja u përhap në krahina dhe, me pushtimin e Messinës më 28 Prill, e gjith Siçilja ishte librue nga sundimi i huej. Tue pasë frikën e nji kundërsulmi hakmarrës të Karlit Anjou, Siçiljanët ftuen Don Pedron me marrë kunorën si trashëgimtar i Manfredit. N'at mes, i biri i madh i Don Pedros, Jaku, hypi në fronin e Aragonës, dhe ai dërgoi të vëllan Frederikun të mbretnonte në Siçilje. Dinastija Aragoneze mbajti vetëm kunorën e Siçiljes gjatë tanë nji shekulli, ndërsa dinastija e Karlit Anzhu vazhdonte me sundue mbretnin e Napolit. Më 1421 mbretnesha e Napolit, Joanna e II, e cila nuk kishte fëmijë, adoptoi si trashëgimtar rnbretin Alfons t'Aragonës dhe Siçiljes. Por ndën presjonin e Papës dhe të princave t'Italis, ajo ndërroi mendjen dhe preferoi Ludovikun e II-të të dinastis Angjevine. Mbasi ky i fundit vdiq para Joannës, ajo emnoi si trashëgimtar të fronit vllan e tij, Renë de Provence. Por mbreti Alfons i Aragonës vazhdoi me e quejtë vehten trashëgimtar të mbretnis së Napolit dhe, mbas vdekjes së Joannes, u nisë për me e shtie në dorë. Halli asht se, tue dashtë me prue në vënd ambicjen e tij, Alfonsi ra në luftë me Genovezët, të cilët e zunë rob dhe e prunë në Milano. Filipi, Duka i Milanos, u bind nga argumentat e Alfonsit se ishte marrëzi për të me lidhë aleancë me Francezët për të prue dinastin Angjevine në krye të mbretnis së Napolit. Kështu që Filipi e la Alfonsin të lirë dhe e ndihmoi me vazhdue luftën. Kaluen gjashtë vjet lufte dhe përpjekjesh para se Alfonsi i V bashkoi përsëri mbretnit e Napolit dhe të Siçiljes ndën shpatën e tij. Ky ishte Alfons Shpirtmadhi, të cilit Skënderbeu iu drejtue për ndihmë mbas fitores së tij të kushtueshme kundër Sulltan Muratit. Nji traktat aleance u nënshkrue në Gaeta më 26 Mars 1451. Mbas sistemit feodal t'asaj kohe, Skënderbeu u proklamue sa për formë vasali i Alfonsit të V dhe u angazhue t'i paguente nji shumë të hollash vit për vit. Mbreti i Naplit, nga ana e tij, muer përsipër t'i dërgonte Lidhjes Shqiptare nji fuqi ushtarake të caktueme dhe ndihmë financjare për të vazhdue luftën kundër Osmanllive. Në krye të trupave aragoneze u emnue nji gjeneral luftëtar, i cili u vendos në Krujë. Traktatin e nënshkruen edhe princat shqiptar të tjerë dhe Lidhja e Lleshit u riorganizue me Skënderbeun si kryekomandant i kunorës së Aragonës, me nji pensjon prej 1500 dukatë në vit. Nji fuqi simbolike prej 100 ushtarësh katalanë zuni vend në kështjellën e Krujës dhe qëndroi atje deri mbas vdekjes së Skënderbeut. Mbas çdo fitoreje që korrte kundër Turqve, Skënderbeu i dërgonte Alfonsit nji pjesë të plaçkës që mbetej në duert e Shqiptarve, por asnji haraç në të holla. Traktati I Gaetas ishte sajue si guri themeltar I kryqëzatës kundër Sulltanit, tue ndjekë gjurmat e prijësit norman Robert Guiscard . Por kjo ndërmarrje dështoi dhe ushtërija aragoneze nuk debarkoi në Durrës. Skënderbeu vazhdoi të jet zot në tokën e vet dhe u trajtue nga mbreti i Napolit si aleat me të drejta të barabarta. Mjerisht, disa nga bashkëpuntorët ma të ngushtë të Skënderbeut e interpretuen traktatin e Gaetas si prammin e nji zgjedhe te huej. Intngat e anmikut nga Edrenja dhe te Venedikut shfrytzuen sa mujten ket vale pakenaqesije dhe Shqipnija u kercenue nga rrebeshi i vellavrasjes. Vendi i yne shpetoi nga kjo katastrofe* e tille me nderhymjen e Kryepeshkopit te Durresit Imzot Engjellit, i cili u ngarkue nga Papa Nikolla i V me pajtue grindjen ne mes te Shqiptarve. Viti 1451 u shenue me nji ngjarje te hareshme qe ishte martesa e Skenderbeut. Mbretnesha e Shqiptarve u ba Andronika ose Donika, e cila ishte e bija e Gjergj Arianitit, princit te Vlones dhe Kanines. Kjo mertese prum me vehte pajtimin e Skenderbeut me shtepin e Arianitve qe kishte marre anen e Venedikut mbas krizes se vitit 1450. Nusja pruni nji paje te çmueshme mbi te cilen auktoret e asaj kohe nuk japin hollesina. Martesa politike e Skenderbeut bani disa te pakenaqun ne mes te krenve Shqiptar, dhe sidomos te kater djemt' e Arianitit, nipin e Skenderbeut Hamze Kastriotin, i cili ishte rtite ne fë muhamedane, dhe parin e Dukagjinit. Kta te fundit, Venediku mundohej me i nxite me nji menyre ose me nji tjeter, ta luftonin poziten e Gjergj Kastriotit si mbretin pa kunore te kombit Shqiptar. Kur u zbulue nji komplot per vrasien e Skenderbeut dhe dyshimi ra mbi Dukagjinet, Shqipnija ment u zhyte ne vllavrasje. Papa ngarkoi Peshkopin e Drishtit me prue pajtimin ne mes te pans shqiptare. Misjoni i tij u kunorzue me sukses kur Dukagjinet provuen se nuk kishin gisht ne komplot. Auktoret e vertete te komplotit nuk u zbuluen kurr ose emnat e tyne nuk u shpallen botmsht. E vetemja disfate serjoze qe pesoi Skenderbeu gjate karrjeres se tij ngadhnjimtare ishte ne rrethimin e Beratit te okupuem nga nji garnizon i ushteris turke. NJI kontigjent napoletan prej 200 vetesh ishte dergue per te forcue ushten e Skenderbeut pre) 12 000 trimash. Berati u rrethue nga te kater anet, u vune ne vepnim aparatet e atehershem per te rrafe muret e kalas dhe ma ne fund u çel nji vend per kalimin e ushteris. Komandanti I garnizonit turk ofroi me u dorzue mbrenda 11 ditve po te mos i vinte den atehere ndonji ndihme nga jashte. Keshilli i luftes vendosi me e pranue ket dorzim me kushte. Skenderbeu la kampin e ushteris shqiptare dhe u nis per nji fushate tjeter. Kalimi i ditve te gjata pa asnji veprim çthun disiplinen ne radhet e kreshnikeve te Kastriotit. Kur, pa prite e pa kujtue, 40.000 kalores Turq nden komanden e Isa Bej Evrenozit plakosen ushterin Shqiptare dhe grine me shpate sa muejten, tue mos lane gjalle as komandantin, Muzake Topija. Si rezultat i kesaj katastrofe, filluen dezertimet ne anen e armikut. Ai qe shkaktoi idhnimin, dhe asht e vertete me thane, pikllimin ma te madh ishte Moisiu I Dibres, gienerali ma i afte i Gjergj Kastriotit. Bashke me Moisin, u hudhen me Turqet edhe Hamze Kastrioti dhe dy Dukagjinet. Gjergj Araniti shkoi me Venedikasit. Gjin Muzaka i shpjegon kto dezertime tue thane se Skenderbeu kishte fillue politiken e centralizimit te shtetit, tue aneksue krahinat qe ata sundomn ne baze te sistemit feodal Gjergj Kastriotin e detyruen rrethanat historike me ndjeke at politike, mbasi ishte e vetemja menyre per me iu ba balle sulmeve turke. Densa Shqipnija ishte e ndame ne principata te vogla autonome, Skenderbeu ishte ne rrezik qe te mbetej vetem ne diten ma te keqe. Urtesija dhe larkpamja e herojt tone te pavdekshem u provue aty per aty kur Moisi Dibrani marshoi kunder Shqipnis ne krye te nji ushterije turke, e cila u derrmue para se te shkelte ne token arbnore. Moisiu u kthye në Krujë i penduem dhe i kërkoi ndjesë prijësit të kombit. Skënderbeu zemërluani u tregue burrë shteti i vërtetë dhe e fali dezertuesin që i kishte ra ndër kambë. Prej asaj kohe Moisiu luftoi trimnisht për kauzën kombtare deri ditën që pësoi vdekjen e martirit nga dora e anmikut. Gjergj Kastrioti muer hakun e disfatës së Beratit më 1457, kur Sulltani dërgoi nji ushtëri prej 80.000 vetësh për me i dhanë grushtin e vdekjes. Skënderbeu manevroi në mënyrë që t'u linte Turqve përshtypjen se nuk guxonte me iu dalë përpara dhe u vërsul përmbi ta si shqiponja kur nuk e prisnin. Humbjet e anmikut besohet të ken arrijtë 15.000 deri 30.000 të vramë. Hamzë Kastrioti kishte ardhë me ushtërin turke për me u ba sundimtar i Shqipnis ndën hijen e Sulltanit. Ai u zue rob dhe u mbyll në kështjellën e Krujës. Skënderbeu tregoi edhe nji herë shpirtmadhësin e tij tue falë tradhëtin e të nipit, të cilin e kishte dashtë aq shumë. Mbas kësaj fitorje të rë që habiti botën, aq ma tepër sepse ishte e papritun, Papa Kalikst i III emnoi Gjergj Kastriotin si kryekapedan të Selis së Shenjtë. Në nji letër drejtue Perandorit të Gjermanis, Frederikut të III, Shefi suprem* i Krishtenimit e cilson Skënderbeun si luftëtar të palodhun dhe si Ushtar të Krishtit me krahun e pathyeshëm. Në nji rast tjetër, Papa Kalikst i III flet për "birin tonë të shtrenjtë Skënderbeun fisnik, mbretin e Shqipnis". Më 1460 Gjergj Kastrioti pat rastin me I shpërblye trashëgimtarit të Alfonsit të V, mbretit Ferdinand të Napolit, ndihmën bujare që i kishte dhanë i ati. Alfons Shpirtmadhi vdiq me 1458 tue lanë si trashëgimtar Ferdinandin, birin e tij pa kunorë. Papa Kalikst i III, i cili ishte prej origjine spanjolle, e kishte marrë mbretin e Napolit në gazep për shkak se ai nuk deshi me marrë pjesë në Kryqzatën kundër Turqve dhe dërgoi flotën kundër Gjenovezve. Anmiqsija e papajtueshme e Alfonsit e kishte nxitë Republikën detare të Gjenovës me u afrue me dinastin angjevine. Në vitin e vdekjes së Alfonsit, Gjon Anjou u proklamue mbreti protektor* i Gjenovës. Nji mot ma vonë ai organizoi speditën ushtarake për të zaptue Napolin. Lufta vazhdoi dy vjet por Napoli nuk ra në duert e Gjonit. Megjithatë Ferdinandi nuk e ndjente vehten të sigurtë mbi fron, mbasi ishte i kërcënuem nga baronët feodal t'Italis së Jugut. Papa Piu i II, i cili kishte zanë vendin e Kaliksit të III, duel përkrahës i Ferdinandit dhe ftoi Gjergj Kastriotin me i ardhë në ndihmë. Para se me u nisë për n'Itali, Skënderbeu stabilizoi marrëdhanjet me Venedikun, tue nënshkrue nji traktat aleance të vërtetë. Me porosin e Shenjtëris të tij Piu i n, Kryepeshkopi i Durrësit Imzot Pal Engjëlli bani pajtimin me Dukagjinët. Ma në fund, u nënshkrue edhe nji armëpushim dy vjetësh me Sulltan Muratin. Kur u bindë se Shqipnija ishte sigurue kundër anmiqve të jashtëm dhe ngatërresave të mbrendshme, Skënderbeu bani pregatitjet për speditën e Italis. Princi i Tarantos, i cili ishte në krye të lidhjes së Baronve t'Italis, u mundue ta bante Skënderbeun me heqë dorë nga kjo punë, tue i tregue se Ferdinandi nuk i kishte të gjata si Mbret i Napolit. Skënderbeu e kishte kuptue pozitën e tij të pashpresë, por nuk donte me lanë në baltë në ditën e rrezikut trashëgimtarin e aleatit të tij ma të nderuem. 1 shkroi princit të Tarantos për të hudhë poshtë propozimet e tij dhe mbaroi tue thanë: "Jam mik i virtytit dhe nuk lakmoj begatin". Në verën e vitit 1461 Skënderbeu u nis me det në krye të speditës shqiptare për në Raguzë ku banonte nji koloni e fortë shqiptare. Senati i qytetit i bani nji pritje madhështore. Mbasi pushoi disa dit, Skënderbeu u nis për në Barletta, ku debarkoi me nji fuqi prej 3000 kalorësh dhe ushtarë të zgjedhun. Nënkomandant I kësaj fuqije ishte i nipi i Gjergj Kastriotit, Gjon Ballsha. Pozita e Ferdinandit ishte gadi e pashpresë. Pa bjerrun asnji minutë, Skëndebeu filloi veprimin për të shpëtue Barletlën që kishin rrethue anmiqt e Ferdinandit me Princin e Tarantos në krye. Me sulmin e vrullshëm të fuqive shqiptare rrethimi i Barlettës u thye dhe Skënderbeu bani kërdin në mes të ushtëris anmike, ndërsa ajo po tërhiqej e demoralizueme. Shpejtësia e rrufeshme e manevrimit dhe dora e sigurtë në drejtimin e sulmeve I fituen Skënderbeut admirimin e mahnitun të gjith atyne që e vëzhguen. "Emni dhe lajmi i ardhjes së tij, - shkruen nji historian i asaj kohe, - jo vetëm që shkatërroi gjith planet e anmikut, por mbushi tanë Italin me famën dhe ngadhnjimin e tij". Mirënjoftja e mbretit Ferdinand nuk kishte ma kufi. Ai e quejti Skënderbeun "Babë" dhe i dha në posedim të përhershëm Tranin dhe San Giovanni Rotondon n'Italin e Jugut. Fitoret e Gjergj Kastriotit në Barletta dhe mandej në Trani e kthyen fatin e luftës në favor të mbretit lë Napolit. Ushtërija e Ferdinandit kaloi në ofensivë dhe, ma në fund, rezistenca e Baronëve t'Italis u dërrmue. N'at kohë Skënderbeu vrapoi me u kthye në Shqipni, mbasi ishte dukë në horizont rreziku i nji ofensive të re turke. Karakteri i Skënderbeut dhe cilsit e tij si prijës luftarak Gjergj Kastrioti ishte gadi 40 vjeç kur u ba prijësi i kombit shqiptar në luftën kundër invaduesit otoman. Fuqija e tij fizike dhe shkathtësija mendore ishin në kulm. I gjatë, i hijshëm, me shtat të derdhun si nji statujë, me tipare të skalituna dhe nji pamjf- madhështore, Skënderbeut i kishte dhanë Zoti nji fuqi vigani dhe shpejtësin e nji atleti te përsosun në lëvizje. Ishte nji gjeni i lindun përsa i përket artit të luftës dhe nji luftëtar I pashoq për trimnin dhe aftësin e tij më iu prie të tjerve. Asnji armë lufte e atij shekulli nuk kishte sekrete për Skënderbeun, por ai çquhej sidomos në përdorimin e shpatës së tij të gjatë dhe të përkulun, nji shpatë që çdo njeri tjetër memzi e ngrinte me të dy duert. Mbasi ishte aq i fortë dhe I shëndoshë, i pëlqente me hangër dhe me pi boll, por kënaqej me pak orë gjumë, tue mos e pasë për gja me fjetë atje ku të qëllonte. Dëfrimet e zakonshëm të jetës nuk i interesonin fort dhe ai gjente prehje në sportin e njeriut të aksjonit si gjueti, vrapim kuejsh dhe ojnat ushtarake që I ndihmonin me mbajtë trupin në formë të mirë dhe me ushqye burimet e energjis të tij të pashterueshme. Guximi i tij në sheshin e luftës mund të dukej krejt i çmendun sikur të mos ishte shoqnue nga gjakftotësija dhe gjykinu i mprefet që e vinin gjithmonë në gjendje me e dominue situatën dhe me sigurue fitoren. Hypun mbi kalin e tij të bardhë dhe me shpatën gadi për të prë kryet e anmikut, Skënderbeu u printe trimave shqiptar dhe ndodhej gjithnji në vendin e rrezikut ma të madh, tue përbuzë vdekjen me nji qetësi shpirtnore që nuk mund të përfytyrohej. Kishte shpëtue gjallë gadi për nji fije kaq shpesh saqë njerzija kujtonin se ishte efekti i nji mrekullije të Zotit. Skënderbeu muer vetëm nji herë nji varrë në shpatull, tue u rrëzue prej kalit ndërsa e rrethuen trimat shqiptar. Mbrenda pak sekondave e mblodhi vehten dhe vazhdoi luftën. Gjergj Kastrioti ishte i pamëshirshëm me anmiqtë por gjithmonë i gatshëm me falë ata që i kishin ba keq dhe që i kërkonin ndjesë. Besa shqiptare ishte parimi i kodit tonë moral që ai çmonte ma tepër, dhe nuk ishte punë që t'i shmangej edhe sikur të rrezikonte me bjerrë gjithçka. Në përgjigjen që i dërgoi Princit të Tarantos, i cili e ftonte me braktisë mbretin e Napolit në fatin e tij, Skënderbeu thoshte: "Na që kemi pa kaq të mira nga Naltmadhnija e Tij, i ndjeri mbret Alfons, do të baheshim me turp dhe do të na nxihej faqja si njerëz të pabesë dhe pa mirënjoftje sikur të mos i shtrinim dorën të birit në ditën që ka nevojë". Gjergj Kastrioti i kishte kushtue vehten liris dhe mirëqenjes së popullit me nji vetmohim të plotë. Qëllimi i tij ishte jo vetëm t'i mbronte nga sulmet e anmikut të huej por edhe t'i bashkonte si nji komb të pamvarun. Tue dashtë me veprue si nji prijës kombëtar dhe jo si nji shef feodal Skënderbeu shkaktoi anmiqsin e disa nga krenët ma të fuqishëm të Shqipnis, të cilët donin të ushtronin nji pushtet absolut në krahinat e tyne dhe nuk ngurruen të dezertonin në fazën ma të kritikëshme të luftës kundër Turqve. Gjergj Kastrioti ishte nji Katolik i divotshëm dhe i frymëzuem nga forca morale që ngriti valën e Kryqzatave në shekujt e maparshëm. Në çdo rast të jetës së tij ai u mundue të vepronte simbas urdhnave të fes kristiane. Dëshiri i tij ma i flakët ishte me fitue zemrat e njerzve me mirësin, drejtësin dhe bujarin e tij, se me i dominue me anë të frikës dhe të interesit material. Tue iu drejtue nji dit trimave shqiptar Skënderbeu u tha (simbas tekstit të Barletit përkthye nga Fan Noli): “Kapedanë dhe ushtarë trima". S'është as e re, as e papritun pamja që kam sot përpara syve. Ashtu si ju kujtonja, ashtu ju gjeta, stërnipër të thjeshtë të një race të vjetër dhe bujare, trima dhe besnikë të patronditur të vendit dhe të mbretit tuaj. Edhe jam i lumtur tani që mund t'ju hap zemrën time. Ju thom pa u mburrur që, sa kam rrojtur, kam patur gjithnjë këtë mall për atdhenë dhe këtë dëshirë për lirinë. Kur më ftuat për këtë vepër nga shërbimi I Sulltanit, kisha në zemër atë dëshirë që kishit edhe Ju. Juve ndofta ju shkoi nga mëndja që e kisha harruar vëndin, edhe nderin, edhe lirinë, kur ju ktheva prapa të helmuar, pa ju dhënë asnjë shpresë dhe pa ju treguar asnjë ndjenjë bujare dhe shpirtmadhe. Po unë sillesha me atë mënyrë, se ashtu e deshte shpëtimi i juaj dhe i imi, se puna ish e tillë se duhej bërë dhe jo thënë, se e shikonja që kishit më tepër nevojë për frë sesa për shtyrje. Jua fsheha planet e mia dhe s'jua çfaqa dëshirën që kisha në zemër aq vjet, jo se s'u kisha besim, jo se s'jua dinja shpirtin, po se ju ishit të parët që e hothtë zjarrin dhe u futtë në këtë valle; po se puna duhej mejtuar thellë, se duheshin gjetur mjetet, se duhej zgjedhur koha e mirë. Ndryshe do të derdhej gjak më kotë dhe përfundimi do t'ish nji robëri me e keqe se e para. Dhe ahere çdo shpresë për të nesërmen fluturonte; se nji punë si kjo niset njiherë e mirë; dhe në mos vaftë mbarë, rasja dhe mjetet për ta nisur ikin e s'kthehen kurrë prapë. Prandaj s'ja tregonja planin tim as vetes sime dhe ruhesha mos me shkiste gjuha dhe më dëgjonin muret. Kam për dëshmor Hamzën, tim nip, që e kam pasur këshilltar, përkrahës dhe shok armësh, me ca të tjerë të pakë, me besnikërin e të cilve e vumë këtë plan në vepërim. Tani, ndonëse rronim e hanim bashkë dhe kishim një zemër dhe një shpirt, me gjithë këtë asnjë nga këta s'më kish dëgjuar kurrë të zë n'gojë atdhenë, lirinë dhe krishtërimin, gjersa ardhi rasa në betejë të Nishit. Lirinë mund ta kishit fituar me trimërinë tuaj nuk i mungojnë burrat, po ju pëlqeu ta prisni nga dora e ime, ndonëse vonë, se kështu ndofta desh vet i madhi Zot. Se është me të vërtetë çudi që trima kryelartë si ju, të rritur në liri, duruat kaq kohë robërin e barbarve, duke pritur të më shikoni një ditë në krye tuaj. Po vallë, a e meritonj këtë titull të bukur të çlironjësit që kini mirësinë të më jipni? Lirinë s'jua solla unë, po e gjeta këtu, në mes tuaj. Posa shkela këmbën këtu, posa dëgjuat emrin, renttë që të gjithë, më dualtë përpara kush e kush më shpejtë, sikur t'ishin ngritur nga varret atërit, vëllezërit, bijtë tuaj, sikur të kishte zbritë nga qielli vetë Perëndia. Më prittë me aq dashuri dhe gëzim, më sualltë aq shërbime të çmuara e pa numër, sa më bëtë më tepër ju robin tuaj sesa unë të lirë ju. Këtë mbretëri, këtë qytet nuk jua dhashë unë, po ju gjeta t'armatosur, lirinë e kishit kudo, në krahërore, në ballë, në shpata e në ushtat; si gardjan besnikë t'emëruar prej tim eti, ja ma vutë mbi krye këtë kunorë, ju ma dhatë në dorë këtë shpatë, ju më bëtë zot të kësaj mbretërije, të cilën ma ruajtët me aq besë, me aqë kujdes, me aq mundime. Shpjermëni tani, me ndihmën e perëndisë, që ta çlirojmë tërë Shqipërinë. Pjesën më të madhe, pothuaj tërë punën, e mbaruat: Kruja dhe tërë krahina e saj u fitua; Dibra dhe Malësitë u bashkuan me ne; anmikut s'i mbeti as emëri, as shënjat në fushat tona; qëndrojnë vetëm fortesat. Kam shpresë t'i marrim edhe këto me hir a me pahir, me dhelpëri a me trimëri, ndonëse garnizonet turke janë më të forta dhe kështjellat janë vendosur si shkëmbenj të ashpër dhe të paafruarshëm. Armiku është i rrethuar, i dëshpëruar, dhe s'i kanë mbetur veçse muret e fortesave. Po për këto do të këshillohemi e do të përfundojmë më nurë kur të vemi në vënt e kur të kemi armët në dorë dhe anmikun përpara, sesa tani për së largu dhe pa ditur se ç'kemi përballë. Do të nisim nga Petrela më parë, jo se kjo është më e lehtë për t'u fituar - përkundër është një fortesë prej natyre dhe ka një garnizon të fortë - po se ndodhet më afër kryeqytetit, dhe jam I sigurt që lajma e mirë e ngjarjeve në Krujë ua ka ngrirë gjakun armiqve. Të tmerruar nga trimërija e juaj dhe nga çkatërrimi I garnizonit të Krujës, ndofta do të na lëshojnë fortesën më të mirë; në mos, po do t'i shtrëngojmë të na e japin me të keq. Një gjë vetëm duhet të keni nër mënt: në mos e marrshim Petrellën, asnjë nga ne s' duhet të kthehet prapë i gjallë. Ngrehni pra flamurin përpara, dhe rrëfehuni burra si ngahera. Perëndia, si gjer tani, ashtu edhe paskëtaj, do të na ndilnmojë dhe do të na nxjerrë faqebardhë. 0 Burrani!" +++ Kujdesja për ushtërin ishte kasaveti ma i madh i Skënderbeut. Ai dijti me përfitue nga eksperjenca e vet pranë Sulltanit, tue krijue nji ushtëri të zgjedhun dhe të përhershme mbas modelit të Jeniçerve. Por ai nuk kishte nevojë me përdorë metodën barbare të grabitjes së djemve të mitun nga gjiu i familjes për me i mbyllë në kazermat, mbasi çdo Shqiptar lakmonte me shërbye si ushtar i përhershëm i prijësit t'adhuruem të kombit. Kjo ushtëri kombtare, që ishte rekrutue mbas listave të hartueme nga Skënderbeu vet, nuk kapërcente të dhjetmijët. N'at kohë nuk kishte as kazerma dhe ushtarët banonin nëpër shtëpijat e tyne. Kur vinte lajmi se nji ushtëri turke po i afrohej kufinit epej kushtrimi nga kështjella e Krujës dhe trimat e Kastriotit vraponin nëpër vendet që iu ishin caktue. Kryetarët e familjeve sunduese shqiptare, që kishin aderue në kombëtare në krye të forcave armate të tyne. Por faktori vendimtar në fitoret e Skënderbeut ishte garda e tij personale, e cila përbahej nga dy a tre mijë kalorës. Kjo ishte e vetëmja armë që mund t'iu bante ballë Turqve, të cilët ishin kalorës të lindun. Tue përdorë taktikën e sulmeve të befta me trimat e hypun në kuaj që shkonin si vetëtima, Skënderbeu shkaktonte rrëmujën dhe panikun në mes të kambsoris anmike, qoftë në marshim e sipër, qoftë kur kishte rrethue nji kështjellë. Në fushë të hapët ai manevronte në mënyrë që me drejtue ushtërin anmike në nji tokë të përshtatun, ku mund t'i vërsulej me kalorësit si shkaba dhe t'i grinte copë-copë. Gjithmonë në ballë të ushtëris gjatë këtyne betejave legjendare, Gjergj Kastrioti korrte fitoren vetëm me prezencën e tij, tue u futë tmerrin ushtarve t'anmikut. Turqët kishin të drejtë me i pasë frikën, mbasi Skënderbeu nuk njifte mëshirë kur ishte tue luftue. Kjo shpjegohet me faktin se anmiku ishte i tillë jo vetëm nga kombsija, por edhe nga feja, dhe kodi moral I Mesjetës nuk u vinte asnji kufizim kristjanve që luftonin kundër muhamedanve. Tue mos lypë nga të tjerët ma shum sesa ishte gadi të bante vet, Skënderbeu adhurohej nga ushtarët e tij, të cilët I bindeshin me nji vetmohim të plotë. Ai vet kujdesej mbas çdo fitoreje që seicili të merrte pjesën që i takonte nga plaçka e zanun prej anmikut. Ai u epte shpërblimin moral, që ishte ma i çmueshëm, atyne oficerve dhe ushtarve që ishin dallue ma tepër për guxim dhe trimni, tue i ftue në tryezën e tij dhe tue pi për shëndetin e tyne. Rrallë iu desht të përdorte autoritetin e tij si kryetar kundrejt misave të paris shqiptare, që luftonin ndën komandën e tij për kauzën kombtare. Ai imponohej gadi gjithnji me forcën e karakterit të tij, me gjykimin e pagabueshëm, me aftësin e tij si mjeshtër në artin e luftës dhe me shembullin që epte, t'ue dalë gjithmonë vet përpara. Por Gjergj Kastrioti nuk përbuzte kurr mendimin e prijësve të tjerë të luftës kombëtare. Para çdo beteje me randësi ai mblidhte këshillin e luftës që përbahej nga gjeneralët e ushtëris dhe pjestarët e Lidhjes Shqiptare dhe vendosnin së bashku planet strategjike mbas nji bisedimi të hapët dhe të imtë. Në rastin e rrethimit të Beratit më 1455, Skënderbeu iu përulë vendimit të shumicës me pranue ofertën për armëpushim të garnizonit turk megjithqë vet ishte i bindun se po bahej nji gabim fatal. Faktet e provuen se kishte pasë të drejtë dhe Skënderbeu e pagoi tue pësue të vetmen disfatë të karrjerës së tij. Fama e Gjergj Kastriotit ishte përhapë në tanë botën Kristiane. Ndërsa mbretën dhe krenë feodal t'Evropës ishin zhytë në grindje dhe rivalitete personale sa mos me pa rrezikun që kërcënonte mbarë Krishtenimin, shum 'njerëz të thjeshtë të atyne viseve ishin enthuzjasmue nga qindresa heroike e Shqiptarve ndën udhëheqjen gjenjale të fatosit kombtar. Shum qytetarë t'Evropës Kristiane, e tue përfshie edhe Anglezë, kishin vrapue në kështjellën e Krujës për të luftue si ushtarë të Gjergj Kastriotit. Nuk asht nji ekzagjerim me thanë se Skënderbeu ishte nga klasa e heronjve legjendar, të cilët penda e Plutarkut i ka ba të pavdekshëm. Kësaj i duhet shtue se Skënderbeu ishte pjestar i fundit i kësaj falange që nuk dinte se ç'asht frika dhe që jetonte për të luftue për idealin e liris dhe të mirën e nji populli që e kishte zgjedhë si prijës. Merita e tij ma e madhe asht se ai jetoi në praku i shoqnis moderne dhe se u frymzue nga feja kristiane. Gjatë nji çerek shekull, ai luftoi për të mos lanë që Shqipnija dhe Gadishulli Balkanik të ckeputeshin nga vathi I qytetnimit perendimor per disa shekuj. Triumfi I Fundit dhe Vdekja e Skenderbeu’t Sulltan Murati i II vdiq nji mot mbas orvatjes së tij me zaptue Krujën dhe në fronin e Perandoris hypi Sulltan Mehmet I 11. Si nji djalosh njizet vjeçar Mehmeti i nuk kishte shoqnue të jatin në speditën kundër Shqipnis dhe kishte vuejtë në sedrën e tij nga disfata. Kujtimin e ritiratës nga Shqipnija Mehmeti i II e kishte në zemër si plagë dhe nuk duronte që Gjergj Kastrioti të nderohej si gjenerali ma i madh i botës Kristiane, i cili kishte thye Turqët në luftë, tue prishë kësisoj famën e tyne si nji popull luftëtar që nuk dinte deri atëhere se ç'domethanë me humbë nji betejë. Përveç kësaj, Shqipnija e pamvarun ishte nji pengesë e padurueshme për ambicjen e tij me zaptue Romën dhe me e proklamue kryeqytet të Perandoris otomane. Sulmin e parë Sulltan Mehmeti e drejtoi kundër Stambollit, të cilin e zaptoi me 1453. Kur u përhap lajmi se kryeqyteti lavdiplotë i Perandoris Bizantine u shkel nga Turqët, nji valë tmerri dhe pikëllinu shpërtheu nëpër Evropën. Bota Kristiane priste me ankth në zemër se ku do të ndalej hovi i këtij rrebeshi që kërcënonte me perla qytetnimin perëndimuer. Skënderbeu me nji grusht trimash Shqiptar kishte mbet si I vetmi prijës Kristian i Evropës lindore që nuk kishte lëshue armët. Prej vitit 1455 e deri më 1462, Sulltan Mehmeti dërgoi njimbasnji disa armata turke ndën komandën e gjeneralëve të tij ma të mire për të zaptue Shqipnin. Skënderbeu nuk I la as t'i afroheshin Krujës, por i shpartalloi të gjttha në luginat dhe rrypinat në mes të Dibrës dhe Ohrit. Ndërsa presjoni i Turqve bahej gjithnji ma i randë me u përballue, Skënderbeu kishte ra në hall edhe nga intrigat dhe manevrat e Venedikut. Logjikisht, Republika e Shën-Markut duhej të formonte nji front të përbashkët me mbretin e Shqiptarve, mbasi Turqët sigurisht do të vërsuleshin kundër saj ditën që të kishin shtië Krujën në dorë. Kurse Skënderbeu u shtrëngue ta detyronte Venedikun me lidhë nji aleancë me të, tue krijue përshtypjen sikur kishte ba paqe me Sulltanin. Më 1463 Mehmeti i II kishte fillue nji fushatë kundër Bosnjës në krye të ushtëris së tij. Lidhja Shqiptare vendosi me i dhanë fund luftës kundër Turqve tue nënshkrue më Sulltanin nji paqe fiktive me kushte që nuk dihen. Por, njikohësisht Skënderbeu lajmëroi Papën se ishte gadi me rifillue luftën kurdoherë që ta shifte të nevojshme. Venedikasit u alarmuen dhe aleanca e tyne me Gjergj Kastriotin u nënshkrue po at vit. Në bazë të këtij traktati Skënderbeu u angazhue t'i shpallte luftë Turqis, ndërsa Venediku u zotue t'i jepte nji ndihmë të përshtatun. Nji kontigjent venecjan I përbamë nga 1300 ushtarë dhe kalorës u dërgue në Shqipni bashkë me 2000 dukatë për të mbulue shpenximet e luftës. Djali I Skënderbeut, Gjon Kastrioti, muer privilegjin e trashëguem të nji qytetari të Venedikut dhe u ba antar i Këshillit të Madh të paris venecjane. Fill mbas nënshkrimit të marrëveshjes në mes të Venedikut dhe Skënderbeut, Papa Piu i II u bani nji thirrje të gjith Kristianve me marrë kryqin kundër Turqve. Mjerisht apeli i tij ra në veshë të shurdhën. Dukej sikur asnjeri nuk ishte I interesuem me mbrojtë Krishtenimin. Deri edhe Ferdinandi i Napolit, për të cilin Gjergj Kastrioti shkoi vet me luftue, nuk muer pjesë në Kryqzatë. Piu i II, tue vue gjith besimin e tij ne Skënderbeun dhe në mbretin e Hungaris Mathias Korvin, u nis për në Ragusë që ishte caktue si piknisja e shefave kristian për të lançue Kryqzatën. Fati i zi e deshi që ai të vdiste rrugës dhe, bashkë me të, u varros shpresa e fundit e nji fronti të përbashkët kundër anmikut otoman. 1 goditun deri në thelbin e zemrës nga kjo vdekje e papritun, Skënderbeu ndaloi menjiherë pregatitjet për me shkue në Raguzë. Por ai i kishte shpallë luftë Sulltanit të nesërmen e ditës kur Papa bani thirrje për Kryqzatën kundër Turqve. Kështu që Shqipnija kishte ngelë vetëm përballë sunduesit otoman të ndezun pishë, tue pasë si aleatë Venedikun, që pak mund t'i besohej. Pa bjerrun kohë, Sulltan Mehmeti nisi Ballaban Pashën në krye të ushtëris turke për të shembë reduktin e fundit të rezistencës kristiane në kët anë të Andriatikut. Ballaban Pasha ishte nji renegat* Shqiptar, i cili e njifte taktikën luftarake të Skënderbeut dhe reflekset* e tij në sheshin e betejës. Nji dyluftim për vdekje në mes të këtyne dy prijësve vazhdoi katër vjet pa nji fitore të plotë për asnjanën palë. Ishte pikërisht gjatë fushatës së pare kundër Ballaban Pashës që Skënderbeu muer varrën e parë dhe të vetme. Të dy ushtërit ishin perleshë afër kështjellës së Stefigradit. Skënderbeu si gjithmonë iu printe trimave Shqiptarë atje ku lozej fati I luftës. Kali i tij u plagos randë dhe heroj kombëtar u përplas në tokë dhe vrau supin tue u përpjekë mbas cungut të nji peme. Për nji minutë i ra të fikët nga dhimbja e madhe. Roja e tij e rrethoi nga çdo anë, ndërsa Turqët sulmonin me rrëmbim. Me nji përpjekje gadi mbinjerzore luani I Arbnis u çue në kambë, hypi mbi nji kale tjetër dhe u vërsul kundër anmikut të mahnitun dhe të tmerruem. Në ndeshjen e dytë me Ballaban Pashën, Turqët zunë rob disa nga gjeneralët ma të mirë të Skënderbeut, ndër të cilët edhe vet Moisiun e Dibrës. Me urdhën të Sulltanit ata pësuen nji vdekje të llahtarshme tue iu rrjepë lëkura për së gjalli. Mbarë kombi shqiptar i vajtoi si martirë të atdheut. Në betejat e mapastajme, Shqiptarët e xhindosun nga zemrimi, nuk lanë ma gjallë asnji Turk që ra në duert e tyne. Sulltan Mehmetin, që kishte zaptue Stambollin, nuk e nxinte ma vendi. Ai u nis vet në krye të nji ushtërije prej 200.000 vetësh për me i dhanë nji mësim të fundit këtij kombi të vogël që nuk ndigjonte me iu përulë. Sa muer lajmin, Gjergj Kastrioti vrapoi për me u kapë me fuqin invaduese sa ma larg kah lindja. Mbrojtja e kështjellës së Krujës i ishte besue Tanush Topijës. Me gjith pengesat që I vuni fuqija e lehtë shetitëse e Skënderbeut, ushtërija turke mërrijti para mureve të Krujës dhe topat filluen me vjellë gjylet e tyne prej guri. Mbrojtësit e fortesës simbolike nuk i tronditën topat dhe as që I tërhoqi ari i Sulltanit. Ky i fundit, tue pa se fitorja nuk ishte as për sot, as për nesër, u largue nga Shqipnija tue lanë Ballaban Pashën me vazhdue rrethimin e Krujës. Ai kuptoi nji gja: me mundë Shqiptarët nuk ishte punë aq e lehtë sa me zaptue Stambollin, prandaj u kthye në kryqytetin e tij për të pregatitë nji speditë në shkallë edhe ma të gjanë. Po në at kohë, Skënderbeut nuk i kishte mbetë ma veçse trimnija dhe vullneti mos me u përulë derisa kishte fuqi të luftonte. 1 dishpruem nga apathija dhe verbnimi që mbretnonin në botën Kristiane, ai u vesh si ushtar i thjeshtë dhe shkoi vetëm në Romë për me kërkue ndihmë. Peshkopë dhe Kardinalë duelën me e pritë dhe nji turmë e madhe Romakësh e brohoriti me enthuzjasmë. Në nji ceremoni të shkëlqyeshme që u mbajtë në Bazilikën e Shën-Pjetrit, Papa Piu i n i dha me dorë të vet nji shpatë nderi dhe nji qylahe të bekueme. Por si ndihmë financjare për të vazhdue luftën, u mblodhën vetëm 7000 dukatë. Prej Rome, Gjergj Kastrioti shkoi në Napoli, ku mbreti i dha nji shumë të hollash dhe, aq sa kishte, armë dhe pajime lufte. Ndërkaq, rrethimi i Krujës vazhdonte dhe gjëndja e të rrethuemve ishte ba e padurueshme. Skënderbeu porsa u kthye në atdhe nxuer shpatën dhe u turr kundër anmikut nga malet përmbi Krujën që mbajnë sot emnin e tij. Ballaban Pasha u zue në pritë dhe vdiq nga plagët që muer n'atë ndeshje. Armata turke mbeti pa udhëheqës dhe u shkatërrue. Shumica e ushtarve të Sulltanit u vranë dhe fare pak muejtën me dalë gjallë nga Shqipnija. Shqiptarët nuk patën kohë me marrë frymë, kur nji tjetër ushtëri turke u çfaq përsëri para mureve të Krujës. Por edhe kët herë fortesa legjendare nuk u dorzue. Sulltani i tërbuem i dha urdhën ushtëris me djegë e shkretue viset e Shqipnis ku arrinte dora e saj. Por falangat e vetëtimta të Gjergj Kastriotit e ndoqën anmikun kamba-kambës tue ba kërdin në radhët e tij. Mbas dy javë që kaluen me plaçkitje dhe shfarime, Turqët me Sulltanin në krye u kthyen në Stamboll të brengosun nga pikëllimi i disfatës. Ky ishte triumfi i fundit i Skënderbeut. Nji mot ma vonë, me 17 Kallnuer 1468, heroi i ynë kombëtar, që kishte dalë I pacënuem nga gjith ato beteja, u mposhtë nga nji ethe e mallkueme që nuk i gjindej dermani. Ai kishte shkue në Llesh me kryesue nji kuvënd të Lidhjes Shqiptare për të shestue plane që të nxirrej anmiku prej Shqipnis. Prijësi i pazëvëndësueshëm la kët botë para se Kuvendi të merrte ndonji vendim. Akti i tretë i tragjedisë shqiptare u luejtë pa të, dhe epilogu ishte ai që mund të pritej. Gjergj Kastrioti u varros në Kathedralen e Shën Kollit në Llesh, të cilën e kishte rindërtue pak vjet ma parë. Kombi shqiptar derdhi lotët çurk, tue vajtue mbretin e adhuruem që i kishte shërbye gjatë nji çerek shekullin si mburojë e pathyeshme, dhe që kishte fitue respekt dhe admirim në çdo skaj t'Evropës me fitoret e tij të habitëshme që dukeshin gadi si nji mrekulli e Zotit. Nji gojdhanë thotë se Sulltani Mehmeti i 11, kur muer lajmin e vdekjes së fatosit shqiptar bërtiti: "Mjer Krishtënimi që ka bjerrë shpatën dhe mburojën e tij. Tash, ma në fund, Evropëa dhe Azija janë për mue. Ruejna Zot që të kemi anmik nji tjetër luan si ai". Dhjetë vjet mbas vdekjes së Skënderbeut, Turqët hynë në Llesh, çelën varrin e tij dhe bane hajmali me copa nga eshtnat e tij, tue besue se nuk do t'i vriste as shpata, as shigjeta, mbasi ishte përhapë kudo besimi se ai vet nuk mund të vritej nga nji armë e dorës së njeriut. Kjo asht aq e vërtetë saqë, pak kohë mbas vdekjes së Skënderbeut, nji ushtëri turke që ishte tue invadue krahinat e Shkodrës, muer arratin në panik e sipër kur u përhapë lajnu se Skënderbeu po iu printe Shqiptarve. Donika dhe Gjon kastrioti shkuen në Napoli. Për dhjetë vjetë të tjerë flamuri me shkabën dykrenore valoi mbi kështjellën e Krujës. Mbrojtjen e siguronin trimat Shqiptarë ndën Lek Dukagjinin dhe nji kontigjent venecjan ndën komandën e Kontarinit. Fortesa krenare e Gjergj Kastriotit ra në duert e Turqve me 16 Qershuer 1478 mbas nji rrethimi të gjatë që kërcënonte me shfarue banorët nga urija dhe lëngatat, ndërsa Kontarini ishte vra dhe Lek Dukagjini kishte zanë shtratin, I pazoti me lëvizë. Me gjith premtinun solemn të Sulltan Mehmetit me shpëtue jetën e trimave shqiptarë, asnji burrë nuk mbet gjallë dhe gratë dhe fëmijt u zvarrisen në skllavëri. Ky ishte fundi tragjik i luftës epike që heroi legjendar i Shqiptarve bani për nji çerek shekulli kundër invazionit otoman. Fjalën e fundit mbi vëndin e Skënderbeut e kanë thanë dy Papë, Kalikst i III dhe Piu i II, dhe verdiktin e tyne e ka konfirmue historija. Piu i II shkruen kështu në Komentarët e tij: "Ai kaloi gadi gjith jetën e tij tue luftue për kauzën Kristjane. Asht zor me gjetë nji prijës Kryqzate që mund të krahasohet me të". Papa Kalikst I II ka përmbledhë me kët fjali të goditun randësinë historike të luftës së Skënderbeut: "Si nji pendë e patundëshme, ai ndaloi furin e sulmeve turke dhe I pengoi të zaptonin Evropën Kristjane". Mandej e tanë Evropa shprehu admirimin e saj me nji rast ose me nji tjetër edhe për disa shekuj me radhë. Në librin e lutjeve të Mbretneshës Elizabeth të Anglis botue më 1559, dita e vdekjes së Skënderbeut mban kët shënim: "17 Kallnuer. Si sot vdiq princi i mire Skënderbeu, Mbret i Epirit dhe shfarues I Turqve". Më 1597, fisniku francez Jacques de Lavardin (Zhak dë Lavardin) shkroi biografin e plotë të Skënderbeut. Vepra e tij, bazue kryesisht në Barletin, asht frymëzue nga dashurija dhe admirimi i kulluet për heroin tonë kombëtar. Në Parathanjen e tij, Lavardini i drejtohet aristokracis franceze me kto fjalë: "Kjo asht jeta e Gjergj Kastriotit, i quejtun Skënderbe nga Turqët, Mbreti i Shqiptarve, emni i pavdekshëm I të cilit meriton pa fjalë të përmendet në tempullin e Kujtimit". Vepra e Lavardinit inspiroi poetin francez Ronsard me shkruejtë nji vjershë kushtue Skënderbeut. Mbasi kujton ngadhnjimet e lashta të Epirit, poeti vazhdon: "... Dhe Skmderbeu mundës i Skithve Që prej gjith Azis, Ungjillin kanë dëbue O ti, nder i këtij shekulli Oshqipiar i shënuem prej Fatit Dora jote mundi Turcjët njizet e dy herë Shtine tmerrin në rradhët e tyne, I bane me lanë eshtnat në muret e Kështjellës. Por ti do të kishe vdekë, i harruem nga njerzimi, Sikur përpjekja e devotëshme e të ditunit Lavardin Të mos kishte përjetësue betejat e tua..." Sir William Temple, burrë shteti dhe shkrimtar politik anglez i shekullit të XVII, e ven Gjergj Kastriotin në rradhën e prijësve luftarak dhe Perandorve luftëtar ma të mëdhenj të historis. Në nji vepër mbi Virtytet Heroike, ai shkruen: "Gjergj Kastrioti, Princi i Epirit, i njoftun zakonisht me emnin Skënderbe, si dhe Hunjadi, nënmbret i Hungaris, janë dy gjenerala ngadhnjimtarë dhe burra me karakter të naltë që luftuen sa qenë gjallë si çempjonë të Krishtenimit. Ata ishin ba tmerri i Turqve dhe, tue pasë vetëm nji fuqi të vogël ushtarake, u banë ballë me sukses për kaq vjet sulmeve të përsëritun të gjith ushtëris otomane". Voltaire shkrojti më 1754: "Sikur Perandorët e Bizantit të kishin qenë si Skënderbeu, Perandorija Romake e Lindjes nuk do t'ishte çdukë". Gjenerali kanadez VVolfe, nji ekspert mbi historin e luftrave shkrojti me 1756: "Skënderbeu ua kalon të gjith prijësve ushtarakë të lashtë dhe modernë si udhëheqës i nji armate të vogël defensive". Historiani i famshëm Eduard Gibbon që ka shkruejtë veprën klasike mbi "Dekadencën dhe Çdukjen e Perandoris Romake" dënon Skënderbeun pse dezertoi Sulltanin, mohoi fen muhamedane dhe I bani luftë bamirësit të tij. Ai e gjykon Skënderbeun mbas parimeve morale të shekullit të XVIII, tue harrue se tre shekuj ma parë bahej nji luftë për vdekje në mes të dy koncepteve* të papajtueshëm moraliteti dhe marrëdhaniesh njerzore. Me kto mëndje ai duhet të kishte denue gjithashtu edhe mbretin Vladislav të IV të Polonis dhe Hungaris, i cili shkeli, ndën nxitjen e Nuncit papal Kardinal Cesarini, armëpushimin prej dhjetë vjetësh që kishte nënshkrue me Sulltanin më 1444 në qytetin Szegedin. Në ditët tona, Peshkopi Fan Noli asht mundue të çmojë rolin e Skënderbeut me kriterin objektiv të historianit dhe herë-herë, tue u çveshun krejt prej ngroftësis së ndjenjës patriotike. Ai e përfundon kështu librin e tij: "Skënderbeu bani për 25 vjet nji luftë të mraparojes së Krishtënimit dhe kësisoj ia prishi planet Muratit dhe sidomos Mehmetit të II me organizue speditën kundër Romës. Dihet si fakt se më 1489, domethanë nji mot para se të vdiste, Sulltan Mehmeti kishte lançue fushatën e Italis, tue shkelë kambë në Otranto. Por mbas vdekjes së tij erdhë në fuqi Sulltan Bajazidi, i cili nuk çante kryet për zaptime tokash. Suksesori* i tij Sulltan Selimi drejtoi ushtërin kah lindja dhe Evropa Perëndimore shpëtoi nga rreziku I invazjonit otoman".1 Historianët modernë e çmojnë Skënderbeun si nji nga shefat ushtarak ma të mëdhenj të gjithë kohëve. Ata e njofin se mbreti i Shqiptarve mbet vetëm për me përballue fuqin kolosale të Sulltanit dhe se bani të pavdekshëm emnin e Krujës, tue detyrue Sulltan Mehmetin e II me u kthye mbrapa dy herë mbas disfatave që pësoi nga dora e Skënderbeut. o burr tashti avash cik == A ka pas Serb në kohën e Skenderbeut a? == Shakat anas por me të vërtet a ka pas Serbë në kohën e Skenderbeut apo janë merren Serbët si trashëgimtarë të fisefe të ndryshme ballkanike. Po menojë përmenet Rashka, Zeta etj sot për sot sa po shohë Serbt kanë punu që të paraqiten si trashëgimtar të tyne. A janë ata trashgimtar të tyne? une di që sipas mitologjisë tyne jonë po shkencëtarisht a janë ata trashëgimtar nuk e di. Mundem me marrë me mend se qysh shkojin punt e kishes, kisha Serbe me marrë si të themë zotrimin mbi ato krahina po e kam vështirë të dallojë se ku po nisë dhe ku po përfundonë funksioni i kishës. Nashta duket qesharake (nashta jomë tru viq) po historianët flasin gjithmon së paku dy dimesione. Po flasë për atë që më ka ra t vrej si njeri i zakonëshem. Shembull: Historiani neser do të thoshte se # Amerika e ka pas në kontroll Irakun që nga viti bla... # Iraku ëshë pjesë e Amerikës (de facto, de juro apet nuk po kuptohet asgjë) # Iraku është vend islamik (pohim i saktë aty ka musliman po nuk lë të kuptosh asgjë sepse) # Iraku është vend krishter (pohim i saktë aty ka katolikë po lë të kuptosh) Sa vite (gjenerata) apo çka duhet të kalojë në raste të ngjashme që të thuhet se Iraku është Amerikan? Çysh po thojim na se Kosova është shqiptare e Serbët Kosova është serbe. Çka duhet të ndodhë për të mund të përkufizimi? Une e di që kurgjo nuk di. Po edhe qaqë e qartë ardhja e sllavëve në ballkan nuk oshtë. Ju thoni oshtë (keni të drejt) e une thomë se nuk oshtë (kam të drejt). Apet dy dimensione? Une nuk e di si e shpjegon tezen tënde por e i se krejt ka po lexojë po shkrujin për ndodhitë dhe lëvizjet e ushtarakëve, fisnikëve dhe ndëro popujve e masanej po i mledhin, pjestojin, ... e po vijin deri te një përkufizim. Nuk jomë historian por e pëlqejë Fizikën (deri klasen e tetë mjaftonë për bazat e studimit të natyrës) dhe aty ka ligje të studimit. Janë masat edhe njësitë. E koftë se historianët tonë nuk janë në gjendje ta shpjegojnë e ligje të historisë që kuptohen nga populli e bajshin meshnet se krejt po shkrujin qishtu nëpër fleta anglisht e na nuk po i dijim ligjet themelor të studimit të historis sepse historianët tanë po na kallxojin histori pa na spjegu rregullat (ligjet e studimit) e historisë. Mos na tregoni historin por rregullat e studimit dhe ne e studiojim vetë (nuk ma merr mendja se duhet kryer fakultete për rregullat themelore). Planprogramet mësimore ju bijin shkurt se me siguri i kisha mbajt mend sikur që i kam mbajt mend ligjet temelore të lëndve tjera. Nisja qe ku e ki [[Historia]]--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 24 Shtator 2006 10:51 (UTC) Upss!! Ku oshtë dallimi Prallë-Histori. (Të lutem mos ma trego prallen e fakteve por faktet (ligjet)) == Xhelal Ferizi? == Kush eshte ky? Ku punon dhe pse mund te quhet specialist ne histori? dhe ne vecanti per periudhen e Skenderbeut?[[Përdoruesi:129.240.157.90|129.240.157.90]] 24 Shtator 2006 11:53 (UTC) == Në Wiki ka diskutime dhe nuk ka debate == z.Fatos Daci, botuesi i gazetës Dibra, mendon se Gjergj Kastrioti u lind në [[Dibra|Dibër]], më [[6 maj]] [[1405]]. Ai argumenton kështu në një artikull në gazetën [[Shekulli]], të datës [[22 korrik]] [[2006]]. Debatit interesant në Kontaktin e Shekullit, unë i bashkangjis këto fakte në mbështetje të tezës se Skënderbeu është nga Dibra.... Është fakt historik se Skënderbeu u kthye në [[Shqipëria|Shqipëri]] nga [[Beteja e Nishit]], më [[3 nëntor]] [[1443]] dhe me [[10 nëntor]] [[1443]] mbërriti në Dibër.... Ja si e shpjegon [[Marin Barleti]] ardhjen e Skënderbeut nga [[Nishi]]: “dhe në fshehtësinë më të madhe (pasi braktisi fushëbetejën e Nishit, më 3 nëntor 1443) në të shtatën ditë arriti në Dibër”, se “atë vend e njihte dhe e donte shumë Skënderbeu, për besnikëritë dhe trimëritë e shumta dhe të shënuara që banorët kishin treguar për hir të mbretërisë së t’et, [[Gjon Kastrioti|Gjonit]], kur atij i binte në qafë otomani”, prandaj “pothuaj e gjithë rinia, sikur të mos kujdesej për gjë tjetër, i kishte rrëmbyer armët dhe po i shkonte pas Skënderbeut dhe e quajtën shpëtimtar të tyre”. Sipas këtij burimi, Gjoni kishte jetuar dhe kishte luftuar së bashku me dibranët dhe jo me të tjerë. *** [[Fjalori Enciklopedik Shqiptar]], botim i [[Akademia e Shkencave|Akademisë së Shkencave të RPSSH]], veçmas [[Aleks Buda]]: “Më vonë (Kastriotët e [[Hasi|Hasit]] – F.D.) i shtrinë zotërimet drejt Jugut, ku [[Pal Kastrioti]], gjyshi i Skënderbeut, zotëronte fshatrat [[Sinë]] dhe [[Gardhi i Poshtëm]] dhe mandej dy Dibrat”. Pra, në këtë kohë [[Mati]] nuk ishte zotërim i tyre, se Mati është bërë vonë pjesë e principatës së Kastriotëve... [[Gjon Muzaka]], mik dhe bashkëluftëtar i Skënderbeut, në kujtimet e tij, shpjegon bindshëm se Gjon Kastrioti kishte pasur zotërime të tij vetëm Sinën dhe Gardhin dhe se aty e askund tjetër, lindi Skënderbeu: “Ta dini, se zoti i gjyshit Skënderbej quhej Pal Kastrioti, i cili nuk kishte zotërime të tjera veç Sinës e Gardhin dhe prej tij lindi Gjon Kastrioti dhe prej tij, zoti Skënderbej”. Edhe [[Haki Stërmilli]], për historinë e Kastriotëve rreshton gjithë ato argumente bindëse, përse Skënderbeu ishte dibran: [[Kristo Frashëri]]: “Në vitet e para të shekullit XV”: “Duket, se familja e Gjon Kastriotit banonte herë në [[Kastrioti|Kastriot]] e herë në Sinë”, pra në periferi të [[Peshkopia|Peshkopisë]] së sotme. Përsëri, humanisti shkodran, Marin Barleti, thotë se: "jo vetëm Skënderbeu, kur u kthye nga Nishi, në Dibër, i njihte dibranët, por edhe dibranët e njihnin Skënderbeun. Prandaj ai u kthye në Dibër pa luftë, si në shtëpinë e tij dhe qysh të nesërmen, në mëngjes, ai u shoqërua nga qindra dibranë për të marrë me dredhi Krujën”. [[Haziz Ndreu]], studiuesi dhe mbrojtësi fanatik i idesë, se Skënderbeu pa asnjë dyshim është dibran, në librin e tij [[Dibra në udhën e historisë]], shkruan: “I ati i Gjergjit, Gjon Kastrioti, doli më vonë nga Sina dhe u vendos në Kastriot, ku i kishte mundësitë për t'u zgjeruar më shumë me zotërimet e tij. Në krye të fushës së Kastriotit, ndërtoi kullën që përmendëm më sipër. Si më i aftë, Gjoni filloi menjëherë të fusë në dorë tokat përreth, të zgjerojë pronat e tij, ndërsa familjen vazhdonte ta mbante në Sinë. Më vonë, ashtu siç thuhet edhe në histori, ai e shtriu sundimin e tij në krahinën e Dibrës, pastaj edhe në atë të Matit”. Studiuesi [[Rakip Sinani]]: “Princi, Gjon Kastrioti, kishte shtëpi banimi në Sinë, kullë në Kastriot dhe vendbanim në [[Kështjella e Varoshit|kështjellën e Varoshit]], të [[Guri i Bardhë|Gurit të Bardhë]] dhe në [[Kruja|Krujë]]”. [[Flamur Hadri]], [[Prishtina|Prishtinë]]: “Pikërisht, në lagjen [[Shërgjerth]] të fshatit Sinë, lindi më [[1405]] Gjergj Kastrioti Skënderbeu, i cili sipas traditës popullore, u rrit në lagjen [[Çeliasë]] të fshatit Kastriot”. *** Po, kur është shfaqur vendbanimi qytet-kalaja KASTRIOT në Dibër? Të gjithë të tjerët e dinë, që [[Kastrioti]] ekziston (në dokumente) që nga [[shekulli XIII]]. [[Fjalori Enciklopedik Shqiptar]] (botim i Akademisë së Shkencave të Republikës Shqipërisë, viti [[1985]], thotë në mënyrë të prerë, se Kastrioti “në shekullin XIII ishte pronë e Kastriotëve” (zëri “Kastrioti”, fq. 460). Kastriotët u quajtën Kastriotë dhe nuk u quajtën as matjanë, as shtjefnarë. Gjon Kastrioti, thirrej [[Gjon Dibrani]] (dhe nuk thirrej në asnjë rast Gjon Matjani a Gjon Mazrek Hasjani. Prof. [[Kristo Frashëri]], dëshmon se Gjon Kastrioti thirrej Gjon Dibrani, kur shkruan se: “bashkëkohësi i Heroit, R.Volaterrano, e quan të jatin e Skënderbeut, [[Gjon Dibra]] ose Gjon Dibrani”. ([[Flamur Hadri]]-[[Prishtina|Prishtinë]]: “Historia Shqiptare mbi personalitetin e Skënderbeut”, [[Studime Historike]] nr.1, fq.126) Kastriotët janë të pranishëm në Dibër, gjegjësisht në Sinë, që më përpara vitit [[1467]] dhe këtu gjenden të paktën 8 breza, në një hark kohor prej 250 vjetësh… Gjithashtu, [[Hahn]] në librin “[[Udhëtim nëpër viset e Drinit e të Vardarit]]”, në faqen 53, paragrafi I, rreshtat 18,19 e 20, shkruan: “...gjyshi i Skënderbeut, nga ana e familjes së tij, zotëronte në [[Mati|Mat]], vetëm dy fshatra, të cilat quheshin [[Sinja]] dhe [[Gardhi i Poshtëm]] ([[Gardi Poschtere]])”. Si i pari dhe i dyti, thonë ekzaktësisht fshatrat që zotëronin Kastriotët, por gabojnë kur përcaktojnë vendin se ku ndodhen vërtet ata. *** Ja dhe një argument tjetër, ku toponomastika vërteton lidhjet e Kastriotëve me Dibrën: Fshati Kastriot ndodhet 8 km në verilindje të qytetit të [[Peshkopia|Peshkopisë]]. Ndërsa qytet-kalaja e Kastriotit, ndodhet në verilindje të [[Fusha e Kastriotit|Fushës së Kastriotit]], në dy anët e përroit e deri ku mbaron lugina, te mëhalla e [[Përgjegji]]t të sotëm dhe kishte dy mëhallë: [[Çeliasë]] në të djathtë e tjetra në të majtë, ku edhe sot ka themele muresh që quhen “Nures e Troja” ([[Haziz Ndreu]]: "[[Dibra në udhën e historisë]]", fq. 10). Këtu gjendet edhe vendi që vendësit e thërrasin asaj dite e sot, “[[Kulla e Gjonit]]”. Rreth 20 metra më larg, gjendet një arë rreth tri dynym tokë, që quhet “[[Ograja e Gjonit]]”. Ngjitur me kullën, në anën veriperëndimore, është “[[Kopshti i Gjonit]]”. Në mes të tij, është “[[Pusi i Gjonit]]”. Ndërsa, rreth 400 metra më larg, është [[kisha e Kastriotit]]. ([[Haziz Ndreu]]: po aty). Karshi Kastriotit, në të majtë të [[Drini|Drinit]], rreth 6 km, ndodhet sot [[Sina e Poshtme]] dhe 2 km më larg, katundi [[Sinë e Sipërme]]. Në [[Jug]] të dy Sinave, jo më larg se 4 km prej tyre, përmenden vendet [[Gardhi i Poshtëm]] dhe [[Gardhi i Epërm]], ndërsa 6 km në veri të tyre, ndodhet [[Çidhna e Poshtme]]. Këto i ndan [[Lumi i Setës]]. Në mes të Çidhnës dhe dy Sinave, jo më shumë se 5 km në mes të [[Runja|Runjës]], [[Gur-Lura|Gur-Lurës]] dhe [[Maja e Pllanës së Sinës|Majës së Pllajës së Sinës]], mes grykash e thepinash, ngrihet një shkëmb, i padukshëm nga larg, ku ndodhet [[Kalaja e Çidhnës]]. Kjo lidhej me [[Stelushi|Stelushin]], me një rrugë të fshehtë. Rreth kalasë ndodhet [[Kroi i Skënderbeut]], [[Kodra e Topit]] etj. (H. Ndreu - i cituar më parë, fq.10-11) A ka ndokund tjetër brenda kufijve etnikë, një ansambël më të përkryer toponimastik sesa ky; gjithçka brenda një trekëndëshi me brinjë jo më të mëdha se 5 km, ku të jenë gërshetuar organikisht vendqëndresat luftarake, vendndejtjet; kopshti, ara, kroi, pusi, kisha, kalaja dhe të gjitha të lidhura me emrin e Skënderbeut dhe të Kastriotëve. *** Gjergj Kastrioti, ka lindur në Kastriot, në kullën e Gjonit. Dhe, për mua, Gjergj Kastrioti ka lindur më [[6 maj]] [[1405]], atë ditë që shumë treva shqiptare, ndër to, aq më shumë malësi si [[Lura]], [[Çidhna]] e [[Malet e Dibrës]], e festojnë si [[Dita e Shëngjergjit|Ditën e Shëngjergjit]]. Madje, Lura e quan edhe [[Shëngjergji i Skënderbeut|Shëngjergjin e Skënderbeut]]. Unë shpreh habi, sesi deri më sot asnjë studiues, vendas apo i huaj, ndërsa kanë bërë lloj-lloj sajesash për bashkëngjitje, apo shqitje fjalësh, madje disa herë dhe të çuditshme dhe të papranueshme, kurrë nuk kanë thënë se Shëngjergji është [[Festa e Gëzimit të Madh]], e lindjes së Gjergj Kastriotit. Shumëkush Shëngjergjin e lidh me një festë me origjinë fetare, duke thënë se [[Shëngjergji]] qenka festa e një shënjti të krishterë. Jo. Po të analizosh vetëm ritet që zbatohen ndër shekuj për këtë festë, arrin në konkluzionin që Dita e Shëngjergjit nuk ka karakter fetar. Gjatë kësaj dite, askund, në [[Xhamia|xhami]] apo në [[Kisha|kishë]], nuk zhvillohen [[rite]] e [[ceremoni]] fetare, siç ndodh në ditë të shënuara fetare të tjera si, [[Dita e Bajramit|Ditën e Bajramit]], të [[Krishtlindjet|Krishtlindjeve]] apo të [[Pashkët|Pashkëve]]. Zakonisht, në këtë ditë të shënuar bëhen vetëm lojëra të ndryshme popullore, që në ndonjë krahinë si, në [[Kala të Dodës]], kjo lojë zhvillohet në formë beteje ushtarake, kur djemtë e një fshati u bëjnë karshillëk djemve të një fshati tjetër dhe ndeshen me gurë, të cilët i hedhin larg me [[hobe|bahe]] të bëra prej tyre me penj [[leshi]]. Në ditën e Shëngjergjit, njerëzit ngrihen më herët se ditët e tjera, ndezin zjarre të mëdha (mënyra këto tradicionale të shprehjes së gëzimit, sepse asokohe njerëzit nuk kishin as pushkë e as top, nuk kishin as fishekzjarre). Në Ditën e Shëngjergjit, tundin qumështin më të parë dhe sa më herët, etj. Gjithashtu, [[Dita e Shëngjergjit]] nuk koincidon me asnjë riciklim natyror, siç ndodh me [[Dita e Verës|Ditën e Verës]], me [[Dita e Sulltan Novruzit|Ditën e Sulltan Novruzit]] apo të [[Shënmitri|Shëmitrit]], etj. Pra, ky Shëngjergji ynë, nuk është as Shëngjergj fetar e as Shëngjergj natyror. Atëherë, me siguri, mbetet ditë e shënuar e për një figurë të madhe, siç është Skënderbeu. == Botohet libri më i fundit "Skënderbeu i vërtetë" nga z. Fatos Daci == Së fundi, sot me datë 21 mars 2009 është botuar libri më i fundit mbi Heroin Kombëtar nga Fatos Daci "Skënderbeu i vërtetë" (2009), një studim dhe analizë historike, që fokusohet sidomos mbi vendlindjen, origjinën apo datëlindjen e Gjergj Kastriotit, duke kritikuar një diversitet të paqëndrueshën hipotezash mbi këto fakte e duke i qartësuar ato. Shih: [[Veprat_kushtuar_Sk%C3%ABnderbeut]] == Shqipëri apo Arbëri? == Ashtu siç tregon historia, fjala Shqipëri krijohet pas Gjergj Kastriotit. Pra nuk mund të thuhet ai u kthye në Shqipëri, por u kthye në Arbëri. Mendoj se fillimi i artikullit ka disa probleme mbi këtë çështje. Do ishte më mirë të përdorej fjala Arbëri, sesa Shqipëri. Çeshtja pse i mbajti briret e dhise si sombol ne perkrenare qe lidhet me betejen e pershkruar ne artikull (dhite me pishtare te ndezur) duhet te rishqyrtohet, sepse eshte qesharake, por edhe pasiqe simboli "briret e dhise" eshte bartur ne perkrenare EDHE PARA SKENDERBEUT. marim nje si skifter te forte💜 marim njek si krenarija jone marim nje si endrat marim nje si nata e erret marim nje si dielli i nehte marim nje era e ftohte marim nje si rete e errta I shtojme nje ne fund dhe ja ku del madheshtori SKENDERBE == Titërim i Gabuar == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Titulli i artikullit biografik të një personi, figure të rëndësishme kombëtare shqiptare, i bazuar në tituj ushtarakë, grada apo nofka. A nuk do duhej që emri i tij i plotë i lindjes të shfaqej si titull i artikullit për të? Dhe më pas, në paragrafin e pare të tekstit të përmenden të gjitha emërtimet alternative, si në të gjithë artikujt e tjerë, nofkat apo emrat alternativë pas atij të lindjes..?<br/>Po të ishte në fuqinë time, do e lija emrin origjinal. Dhe do ta mbroja titullin që të mos mund të vandalizohej më tej me të.<br/>Si mendon ti, si do të veproje në këte rast?.<span id="Leutrim.P:1728087686156:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 tetor 2024 02:21 (CEST)</span> :[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], eh, kjo është një çështje që nuk i jam i sigurt. Për shembull, si do të vepronim për Aleksandrin e Madh apo mbretër të ndryshëm mesjetarë si Luigji XVI? Do t'u vinim të gjithëve emrin e plotë origjinal? Si do të vepronim për artistët si Unikkatil, Madonna apo Lady Gaga? Do t'u vinim përsëri emrin origjinal?<span id="Klein_Muçi:1728115713647:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 tetor 2024 10:08 (CEST)</span> ::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Kjo eshte me e logjikshme ne kuptimin enciklopedik, ku saktesia eshte e rendesishme, personalisht e qmoj me shume emrin e vertete, dhe nofkat i shoh si nje lloj fshehje identiteti ose dezinformimi, ose ikje nga identiteti i meparshem, ne nje far forme "Unikatil" eshte me shume nje markë sesa emer. Nese e shihni me te arsyeshme per lehtesi perdorimi apo gjetjeje te artikullit, i leme si te thoni ju qe eshte me mire.<span id="Leutrim.P:1728149543003:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 tetor 2024 19:32 (CEST)</span> :::[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], jo, unë jam i lëkundur për vete. Thjesht po të njihja me kompleksitetin e çështjes, për të thënë që rasti është pjesë e një fenomeni më të gjerë.<span id="Klein_Muçi:1728151148597:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 tetor 2024 19:59 (CEST)</span> ::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Sigurisht qe nje standardizim i njejt per te gjitha rastet nuk do te funksionoje. Besoj qe duhet ta diskutojme edhe kete ne kuvend, ne cilat raste si te veprojme!, qe te mos bejme laramani te titujve te artikujve.<span id="Leutrim.P:1728159295793:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 tetor 2024 22:14 (CEST)</span> :::::@[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]], <br/>Perceptimi yt bazohet ne individin, p.sh. nese disa persona do e kene vulen e tyre siq thua ti, kjo do na nxirrte jashte standardizimit (nese e aplikojme tek te gjithe emrin e lindjes, dhe ti thua se dikush paska vulen me ate emer..). Ne po flasim per dukurine, jo per rastin ne fjale. Menyra jote e komunikimit me terma si 'woke', nuk me pelqen aspak. Nuk po e zbulojme ujin e nxehte, as rroten. Nuk ka rendesi a jam une dakord apo jo, bota ekziston ne thjeshte adaptohemi. <br/>Mbase atij ashtu i jane servuar rrehanat, nuk do te thote qe e ka zgjedhur ate forme prezantimi. Ky eshte diskutim i hapur dhe mund ta diskutojme ne kuvend me gjere (po flasim per te gjithe artikujt e WikiSq, jo vetem kete artikull..).<br/>Mendimi im personal eshte qe 'Skendo'-Skender-Beg-Kolonel-Gjeneral jane terma qe perdoren per grada ushtarake, dhe mendova se do te ishte mire si simbol i krenarise kombetare te mos turkofikohet emri i tij ne boten shqiptare (ne nuk po e zhdukim termin skenderbe, thjesht po i japim perparesi emrit shqiptare), edhepse eshte pjese e karrieres ushtarake, emri shqip qe e kishte qysh ne lindje flet per origjinen e tij. Nuk po tentoj ta ndryshoj per arsye nacionaliste, por me qellim te ruatjes se trashegimise historiko-kulturore shqiptare. Ishte thjeshte nje mendim, pasi nuk ka nje rregull te shkruar per kete problem ne kete moment. <br/>Gjate kohes se sherbimit te shqiptareve ne ushtri te huaja si: ne ushtrine popullore jugosllave, nofka te ndryshme iu jane vendosur shqiptareve gjate historise, nuk do te thote se ne si shqiptare i pranojme ato terma dhe ju drejtohemi me terma te huaja njerezve tane, te cilat nofka shpeshere kane konotacione ofenduese.. Prandaj ne duhet te kemi nje qasje me pro-shqiptare ne kete qeshtje, dhe jo ti japim perparesi termave te huaj, qe e hap nje kuti te pandores me pas kur te behet fjale per artikuj te tjere.<br/>Nese nuk ju pelqen ideja, sigurisht qe une do pajtohem me vendimin e udheqesise te wikisq mbi kete qeshtje.<span id="Leutrim.P:1728201358622:DiskutimFTTCLNSkënderbeu" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 tetor 2024 09:55 (CEST)</span> ::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] po kur per vete figuren titulli jo vetem s'ishte as i papelqyer, as i huaj, por madje e perdori ne komunikime zyrtare e edhe kur iu celebrua memoria e tij ne boten perendimore - po me ate llagep - nuk e quajti kush ''te huaj'' atehere per çfare po flasim? Ndaj po te them qe je <nowiki>''woke'' sepse do te higjenizosh historine nga ndjesi te vonuara, kur as vete figura s'kishte dert nga fakti qe ishte '''produkt'''</nowiki> i botes turke, se paku nga ana akademike e ushtarake. [[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 14 tetor 2024 19:23 (CEST) :::::::[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]], e kam lexuar kete koment me pare, por nuk po arrija ne nje perfundim per t'u pergjigjur tutje. Keshtuqe perceptimi e interpretimet e gjithsecilit jane te ndryshme. Gjitha te mirat.<span id="Leutrim.P:1732833478271:DiskutimFTTCLNSkënderbeu/Arkivi_1" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 nëntor 2024 23:37 (CET)</span> == Përmbajtje për trajtim == === Religjioni Orthodoks i Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu === Jeta dhe Vepra e Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu ështëshumë e njohur si brënda vendit ashtu dhe jashtë vëndit tonë në Europën Perëndimore , në Europën Lindore si dhe në vëndet fqninjë me në. Dihet fare mirë se si Heroi ynë Kombëtr mbrojti për 25 vite me rradhe vëndin e tij nga invazioni Osman, Arbërinë dhe Epirin, me heroizmin e tij dhe trimërinë e popullit trim dhe liridashës nga i cili e kishte origjinën, duke i prerë hovin këtyre hordhive osmane islame për të pushtuar vëndet e krishtera dhe për të realizuar shkatërrimin e Krishtërimit. Heroi ynë Kombëtar Gjergj Kastrioti mbetet ende një figurë jo e plotë përsa i përket origjinës, religjionit të tij, dhe të familjes së tij, përsa i përket vëndit të varrit të tij dhe ngjarjeve të tjera të cilat kanë lidhje me fatin e familjes dhe fisit të tij që i dha historië së Shqipërisë së sotme Flamurin Kombëtar identitetin e veçantë në raport me fqinjët, por gjithashtu është një nga figurat më të dashura dhe shumë e nderuar nga populli shqiptar dhe i shqiptarëve në trojet jashtë vendit por dhe atyre të diasporës. Origjina e Familjes Kastrioti Për herë të parë sipas literaturës boërore dhe asaj të vëndit, emri Kastrioti është hasur në disa dokumenta historike në vitin 1368, në të cilin një individ me mbiemrin Kastrioti ishte Kefale në Kaninën e Vlorës së asaj kohe http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675. Një nga përfaqësuesit ligjorë të Gjergj Kastrtioti –Skënderbeu Andrea Ëngjëlli nga familja e Ëngjëllorëve të qytezës që nuk e gziston sot më-Andrea Ëngjëlli në Gjenealogjinë e shkruar prej tij familje Kastrioti jep si paraardhës të familjes Kastrioti, personin me emrin Konstandin Kastrioti i cili pati një djalë që e quajti Pal (ose Gjergj) Kastrioti i cili njihet në histori si pjesmarrës në koalicionin anti-osman në luftën e vitit 1389 në fushën e Mëllënjave, përkrah Car Llazarit të Serbisë, luftë në të cilën mbeti i vrarë Car Llazari; sidoqoftë më pas, Pal Kastrioti mori pjesë si vasal i Sulltanit në betejen e Ankarasë në vitin 1402. Pal Kastrioti pati tre djem Konstandini, Aleksi dhe Gjoni. Ky i fundit është i jati i Gjergj Katrioti Sknëderbut. Aleks Kastrioti zoteronte tre fshtara sipas të dhënave nga një dokument vendikas,. Konstantin Kastrioti ëas protovestiar (titull fisnikërie bizantin) of Sina (Serina) prane Durresit. Sipas nje dokumenti venecian i zbuluar nga Karl Hopf, titulli i tij ishte Lord i keshtjelles se Serinae apo Cerunje. ose i Krujes. Pal Kastrioti zoteronte Gardhi e Poshtem dhe Sinjen. Djali i tij Gjon Kastrioti (vdekur † 1437), u be Lord i Matit dhe u quajt ndryshe edhe Gjon Dibrani. Biri i Gjonit, Gjergj Kastrioti ( lindur më 6 maj 1405 – vdekur †17 janar 1468) eshte Heroi yne Kombetar i cili mbrojti Krishterimin nga Osmanet-turq, deri sa vdiq. Sipas të dhënave të mbledhura nga Mutafa Kruja (ish kryeministri shqiptar i viteve 1940 gjatë pushtimit gjerman), tek libri i tij "Antologji historike" ai, u përpoq që t’i plotësonte këto dëshmi duke formuluar këtë ide, e cila përsëri mbetet hipotetike. Sipas tij, pas kështjellarit të Kaninës, emrin e të cilit nuk e dimë, vjen Kostandini, i cili ishte një tjetër Kastriot, kushëri ose vëlla i tij. Pas këtij vjen Pali dhe si pasardhës i tij Gjoni. Kurse autori Kabashi, përmënd se ermi Kastriotinjihet pas vitit 1394 dhe sipas tij e ka origjinën nga Kastrati i Hasit (sipas një burimi osman) Sipas Malcolm, Kastriotet vijne nga Kosova Perendimore, me mbiemrin bizantin Castro (keshtjelle). Marin Barleti për origjinën e Kastriotëve, shkruan ne latinisht: "auctores gentis Castriote ex Aemathia nobili ortu fluxisse ..." , që do të thotë: ``Nese kjo eshte e vertete themeluesit e familjes Kastrioti vijne nga nje familje fisnike te Emathia``.(http://ëëë.archive.org/stream/historiadeuitaet00barl#page/2/mode/2up doën right). Fisnikeria e Familjes Kastrioti Sipas disa të dhënave,Familja Kastrioti nuk ka patur histori Fisnikerie. Fisniku i pare permendet në hstori është Pal Kastrioti i cili kishte ne zoterim Sinja (or Sina, Sinë) dhe Gardhi i Poshtëm, apo Gardhishta të cilat duhej të jënë në zonën e Dibër –Peshkopisë. Aktualisht sot gjëndet fshati Sinë kurse Gardhishta ose Gardhi i Poshtëm nuk është gjëndur ku ndodhetnga arkeologët dhe historianët deri në ditët e sotme. Pr në vitin 1368 egzistonte nje individ me mbiemrin Kastrioti i cili ishte Kephale (koka ose qeveritar i një province të vogël) i Kaninës, por që ishte në zotërim të dy fshtrave të Sinja dhe të Gardhit të Poshtëm në zonën e Dipër-Peshkopisë së sotme. Në shekullin e XIV-XV, Familja e Kastriotëve përbëhej nga këta persona: Pal Kastrioti– kishte titullin "segnior de Signa et de Gardi-ipostesi" (Sina(Albanian: Sinë) and Loëer Gardi (Albanian: Gardhi i Poshtëm)). Aleksa Kastrioti - Lord i tre fshtarave Konstantin Kastrioti - Lord Lord i keshtjelles se Cerujes (Latin: dominus Serinae) ose i Krujës. Gjon Kastrioti († 2 maj 1437), u martua me Voisava Tripalda (†1405) Dhe kishte nëntë fëmijë dhe disa nipër: 1.Reposh Kastrioti- († 1431) 2.Stanisha Kastrioti- (†1445?); Hamza Kastrioti- († 1460?) i biri i Stanishes 3.Konstandin Kastrioti ? 4.Mara Kastrioti, martuar me Stefan i Crnojević, varrosur ne Manastirin e Kom-it, Mal i Zi. 5.Gjergj Kastrioti (Skanderbeg) – Heroi Kombetar (6 May 1405 – 17 Janar 1468); Ottoman subaşi i Krujë, sanjakbey of Dibra, Organizator dhe Komandant i Lidhjes se Lezhes, dhe vasal i Mbretit te Napolit pas 1451. Biri dhe nipërit e stërnipërit e tij, janë: Gjon Kastrioti iI- Kont i Soletos, martuar me Jerina Branković, bija e Mbretit serb Lazar Branković. Fëmijët e djalit të Skënderbeu t- Gjon Kastriotit të iI:Constantine (d. 1500), Peshkop i isernia (njohur nga viti 1498 Ferrante vdekur 1561), Duka i San Pietro in Galatina, Maria (vdekur 1569), Giorgio Ushtarak venecian (i njohur nga vitet 1499–1501 vdekur 1540) 6.Jelena Kastroti– martuar me Pavle Balšić 7.Mamica Kastrioti martuar me Musachio Thopia in 1445 8.Angelina Kastrioti, martuar me Vladino Arianiti 9.Vlajka Kastrioti, martuar me Gjin Musaka, martesa e dyte me Stefan Strez Balšić me te cilin kishte dy djem: ivan Strez Balsha (iç), dhe Gojko Balsha (iç) Figura e Vojsava Tripalda –Kastrioti. Nëna e Gjergj Kastrioti -Skënderbeut Përsa i përket figurës së nënës së Gergj Kastrioti-Skënderbeu, Vojsava Tripalda nga Pollogu. Shumë studiues nuk bien dakort për origjinën e saj në se ishte arbër-epirote që banonin në Maqedoni apo ishte me origjinë serbe madje disa thoë bullgare me emrin Vojisllava. Zyrtarisht kishte këtë origjinë familjare. Vojsava Kastrioti-Tripalda- Orthodokse-bizantine. • Voisava Tripalda (lindur? në Pollog - vdekur në 1405 • Voisava -Volislava, e njohur si gruaja e Gjon Kastriotit me te cilin pati 9 femije. • Prinderit: Grgur Golubić (Brankovic) dhe e jema Teodora. • Bashkeshorti: Gjon Kastrioti • Femijet: Mara, Elena, Mamica, Vllajka, Angjelina, Stanisha, Reposh, Gjergj, Konstandin, • Nipi: Gjon Kastrioti iI • Gjyshi: Branko Mladenović Si perfundim, Petrovski hedh dhe nje te dhene gjenealogjike qe vijne nga dokumentat zyrtare te asaj kohe flitet per Grgurin e Panjohur ose Grgur Brankoviqin e ku rezulton se bashkeshortja e ketij Grguri quhet Todora. Me pastaj, therritet dhe nje informacion tjeter sipas nje shkruesi te nje manastiri i bere ne vitin 1371, Krale Marko jetonte me Teodoren, gruaja e Grgurit. Dhe me kete te dhene mbyllet dhe kapitulli mbi Vojsaven, me pretendimin qe Todora eshte e jema e saj. Sipas studiuesit dibran Hilmi Sadiku në studimin e tij ai pohon se Andrea Engjëll Flav Komneni e nxjerr Vojsava Kastriotin nga familja e Muzakajve. Po në këtë punim të tij rreth përkatësisë etnike të Vojsavës thuhet se Kostandini, djali i Gjon Muzakës, mbështetur në gjenealogjinë që i dërgoi Andrea Engjëll Flav Komneni i bëri një shtesë kronikës së të atit (Gjonit), për t’ua lënë pasardhësve në të cilën thuhet: ”Vojsava jepet e bija e Momcinit, që u bë shoqja e Gjonit, të cilëve u lindi Gjergj Kastrioti”. Kostandin Muzaka princin e Pollogut na e paraqet të kombësisë arbërore e për pasojë e të njëjtës etni rezulton edhe e bija e tij Vojsava.(http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/79714-Etniciteti-i-Vojsaves/page5). Autori tjetër, Johann Georg von Hahn (1811–1869), thote se Vojsava ishte nga familja e Branai e fisit të Vrana Konti. Autori ynë Fan S. Noli(1882–1965), permend se Vojsava vinte nga Familja Muzaka. Historiani Oliver Schmitt (b. 1973), historian austriak thote se Vojsava vinte nga familja Brankovic dhe ishte serbe e afert me Mara Brankovic. Boban Petrovski (b. 1972) historian maqedonas, thote se Vojsava Tripalda nga Pollogu ishte e bija e Gergur Brankovic, apo edhe e Vuk Brankovic. Strashimir Dimitrov (1892–1960), historian Bulgar, thote se Vojsava ishte e bija e nje bojari bullgar nga Maqedonia. Religjioni i Familjes Kastrioti. Duke qënë një fisnik i rangut jo të lartë, më i pari i familjes Kastrioti Konstandin Kastrioti ishte një Pronar i një zone në Dibër-Peshkopi por edhe Kephale i Kaninës rreth vitit 1362, kohë kur Arbëri dhe Epiri ishin në sundimin e Mbretërimit serb i cili ishte në fundin e tij. Për këtë arësye sipas Linjës së Theodosit, kjo pjesë e pronave të Kastriotëve por edhe e princërve të tjerë ishin nën juridiksionin religjioz të Konstandinpojës kryeqytet i Perandorisë së Bizantit. Feja zyrtare e këaj Perandorie të lindjes pra edhe e popujve nën zotërimin e kësaj Perandorie, ishte Orthodokse Bizantine që ne vetvehte përbëhej nga nën religjionet Sllavo-Orthodokse-Bizantine por dhe Orthodokse Bizantine. Ashtu si e kishte dhe mbiemrin kjo Familje ishte tërësisht orthodokse por për arësye politike dhe dhedetyrimeve për shkak të humbjeve në luftë apo dështimeve në biznes, Gjon Kastrioti nipi i Konstandin Kastriotit dhe biri i Pal Kastriotit- Gjon (Jovan apo ivan) e ndërroi sa për sy e faqe fenë: - Pëprara vitit 1407, pra që nga viti 1368 që njihen Kastriotët, Familja Kastrioti ishte me origjinë Orthodokse byzantine, - Nga vitit1407—1410, ai personalisht u bë roman-katolik, nga halli për shkak të problemeve tregtare me Venedikun , - Nga viti 1419-1426 Gjon Kastrioti i u rikthye origjëns orthodokse për shkak të një aleance me Despotin serb Stefan Lazareviç - Nga viti 1431- u kthye në islam, nga halli sepse Sulltani i mori të bijtë peng. - Ne vitin 1437 ai vdiq dhe u varros në Hilandar, Mali Athos në Kishën e Shen Gjergjit në një varr afër të birit Reposh Kastriotit i cili vdiq si murg po aty në Hilandar, Mali i Shënjtë, në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Pra Feja e Gjon Kastriotit dhe e Vojsaves bashkëshortes së tij ishte Orthodokse, por ne momente delikate mareveshjeje politike vetëm Gjoni e ndërroi fenë sa per sy e faqe, fene ne islam apo ne katolik, por u varros si nje Orthodoks i mire ne Manastirin Hilandar se bashku me njerin nga djemte e tij Reposh Kastrioti (https://ëëë.flickr.com/photos/ben_bellaja/6877308414). Religjioni Krishterë Orthodoks i Heroit tonë Kombetar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu Para se të argumentojmë Religjionin e krishterë orthodox e ritit bizantin të Familjes Kastrioti dhe të vetë Heroit tonë Kombëtar po japim disa karakteristika të veçanta: Gjergj Kastrioti - Skanderbeg lindi ne fshatin Shëgjerth, fqinje i fshatit Sinë, krahina Dibër, më 6 maj 1405. (vdiq Lezhe 17 Janar 1468). Disa autorë e përshkruajnë Heroin tonë Kombëtar: Skenderbeu kishte edhe keto karakteristika --Kishte sy jeshile, dhe kur luftonte kafshonte buzen e poshtme aq sa i ridhte nje vije gjaku e cila jepte pershtypjen sikur ishte i plagosur dhe ishte teper i gjate---Sipas nje studimi te studjuesve suedeze Gjergj Kastrioti mund te ishte deri 1m98cm i gjate. -Ndersa studjuesi italian Paolo Peta thote se : "...nje stermbese e Skenderbeut ishte shume e gjate dhe e fuqishme fizkisht, gje qe tregonte se ajo trashegonte nga stergyshi fizikun e tij....“ (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) -Pagezimi eshte bere ne Diber sipas ritit orthodox. -U mor peng si nizamë pas thyerjes së të atit nga Sulltan Murati më 1421 dhe u dërgua në oborrin e Sulltanit në Adrianopojë. Në rradhë të parë, religjioni i Heroit tonë kombëtar pa dyshim mbetet i krishterë orthodox-bizantin. Kjo bazohet kryesisht në Fenë e Babait dhe të Nënës së tij, në Fenë të gjyshit Pal dhe e Stërgjyshit të tij Konstandin, e cila ishte e krishterë orthodokse-bizantinë pra e ritit të krishterë orthodox –bizantin (përfshi dhe atë sllav). Në rradhë të dytë, religjioni orthodox bazohet në emrat e vëllezërve dhe motrave të tij dhe të fisit të tij dhe në martesën e tij me Donika Arianit Komneni, bijën e Gjergj Arianitit dhe motra e Angjelina Arianiti (Shënjtorja e Serbisë), Skënderbeu u kurorëzua në martesë me Donika Arianitin në altarin e kishës së Shën Marisë të manastirit të Ardenicës, në 26 prill 1455. Lorenconi lexoi në bibliotekën e manastirit aktin e kurorëzimit të Skënderbeut në një nga kodikët e tij në vitin 1930. Këtë fakt e përmend në kujtimet e tij edhe peshkopi i Kishës Ortodokse. autoqefale të Shqipërisë, irene Banushi, i cili vitet e fundit të jetës i kaloi në këtë manastir Në rradhë të trete, shikohen se simbolet dhe Stema e Familjes dhe e Principatës Kastriotëve, janë të religjionit Orthodoks,si Flamuri me një shqiponjë me dy krerë të tipit të Perandorisë Bizantine me krahë të hapura, me kurora mbreërore në cdo kokë shqiponjë dhe me një yll çifut. Gjithashtu këtu futen edhe vula e tij personale me Perëndeshën Leda dhe Mjelma që personifikon Zeusin, dhe Përkrenaren e tij që ka Dhinë Amaltea që ushqeu Zeusin pra simbole të Epirit. Të dy këto simbole të fundit kanë origjinë pagane por njihen se këto zona mbeten të krishtera orthodokse Në rradhë të katërt, vijnë pohimet e vetë Gjergj Kastrioti-Skënderbeut në disa korrespondenca me Papën, Princin e Tarantos e të tjerë. Një nga këto pohime është letra e famshme e Gjergj Kastriotit Skënderbeut Proncit të Tarantos më 31 tetor 1460: ``Pervecse ju perbuzni popullin tone dhe e krahasoni arberit me delet, dhe sipas zakonit tuaj kur na permendni ne na kujtoni duke na ofenduar, por ju nuk keni asnje ide te rraces tone. Te paret tane ishin Epirotet prej nga eshte Pirro forcen e te cilit e kujtojne romaket. Ky Pirro te cilin Taranto dhe dhe shume zona afer saj u munden nga ushtria e tij, por une nuk do flaas per Epirotet.Ata jane shume me te fuqishem se ju tarantinet , qe jeni nje specie e lindur vetem per te peshkuar. N.q.se ju desheroni te thoni qe Arberia eshte pjese e Maqedonise une e pranoj qe shume nga te paret tane ishin fisnike te cilet shkuan deri larg ne indi ne udheheqjen e Aleksandrit te Madh dhe shpartalluan gjithe ato ushtri dhe kapercyen veshtiresi te pabesueshme. Ja, keta jemi ne te cilet ju i quani dele. Por natyra e gjerave nuk ndryshon. Perse ushtaret tuaj ikin me vrap perballe ketyre qe je i quani dele?``. (http://breziiri.com/brezi/?p=30628) dhe http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut Fan S. Noli ka mbrojtur mendimin se ivan/Jovan Kastrioti ka qenë "ortodoks grek" [angl. "a Greek Orthodox"] prej vitit 1419 deri më 1426 si "aleat i Stefan Lazarevicit të Serbisë"18. Ducellier i nuk ka nguruar ta pohojë se Kastriotët "janë me siguri ende ortodoksë në shek. XV"19. Tani së fundi edhe Petta e thotë shtjellimisht se "Kastriotët ishin historikisht të lidhur me Kishën ortodokse"20. Prania në Oborrin e Skënderbeut e (Shën) Nifonit dhe Zaharias përforcon edhe dëshminë e Mauro Orbinit sa përket ortodoksizmin e Skënderbeut. Në Mbretëria e sllavëve sot gabimisht të quajtur skiavonë (1601) Orbini tregon episodin në të cilin Giovanni di Capistrano ja, legat i Papës për organizimin e kryqëzatës, përpiqej t'i mbushte mendjen Skënderbeut që të bëhej katolik. Kastrioti i përgjigjej kështu: "Unë kam jetuar nëntëdhjetë vjet [sic] me këtë mendje, që prej më të mëdhenjve qysh fëmijë në shpirtin tim m'u pat mbresuar; dhe populli im, ndonëse kam qenë fatkeq, më ka mbajtur gjithnjë për të dijshëm; tani ti do të doje që, kur të më shohin të ndërruar, të pandehin se unë, i rënduar nga vitet, e paskam humbur mendjen dhe, si thuhet në gjuhë popullore, qenkam bërë matuf; unë më parë lë jetën time, se të ndahem nga traditat e paraardhësve të mij"21. Sipas Marin Barletit, Skënderbeu ka deklaruar se, “unë jam pasardhës i Pirros së Epirit”. në veprën e tij thotë se Skënderbeu i referohej shpesh origjinës së Pirros. Në rradhë të Pestë, argumenti kryesor janë patriarkët orthodoksë qënjëri nga ata ishte At shpirtëror i Gjergj Kastriotit. Këta ishin: Shën Nifoni, At Zaharia dhe Peshkopi i Krujës Stefan i cili carej nga Peshkopata e Ohrit. historianët vërejnë praninë, përkrah Skënderbeut, të një murgu athonit (ortodoks) të quajtur Zaharia, të cilin Skënderbeu e paskësh bërë “at shpirtëror të vetin” (Plasari e thekson këtë, duke u mbështetur te Jorga dhe Beduli); Tjetri ishte Nifoni, patriarku i mëvonshëm i Konstandinopojës dhe shenjtori i ardhshëm i Kishës ortodokse, “u hirotonis prift me bekimin e arkiereut të qytetit të Krujës”, vëren ky autor.(``Skënderbeu, një histori politike``, e Aurel Plasarit (Instituti shqiptar i studimeve “Gjergj Fishta”, Tiranë 2011); ``Skënderbeu, jeta dhe vepra``, e Kristo Frashërit (Botimet Toena, Tiranë 2002). Shën Nifoni ishte patriark i Kostandinopojës,vëllami i Skenderbeut. i biri i një shqiptari nga Dalmacia dhe një grekeje nga Morea. Nifoni eshte bere prift pikerisht ne Kruje, pas ardhjes se Skenderbeut me 1446. Ai ka pasur marrdhenie dhe lidhje te ngushta me Skenderbeun. Sipas disa dokumenteve, Shen Nifoni (vdekur me 1508),dhe Shen Zaharia se,erdhën në “Krujë” dhe pushtetari i vendit, Gjergj Skënderbeu, i pranoi ata në çdo nder dhe shpresëtari, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për famën e tyre. Pasi i mirëpriti me gëzim të madh, i mbajti pranë vetes në pallatin e tij mbretëror, ndërsa Zaharian tepër të urtë e bëri atin e tij shpirtëror ”. Kjo është një dëshmi e qartë se Gjergj Kastrioti ishte orthodhoks, ndryshe nuk kishte si ta bënte Zaharian atin e tij shpirtëror, rrëfyesin e tij. Dhe as Zaharia nuk do të mund të pranonte në asnjë mënyrë të kishte si fëmijë shpirtëror në misterin e rrëfimit një jo-orthodhoks. Madje, duke pasur parasysh mospranimin nga ana e dy murgjve të Sinodit të Firences, vështirë se do pranonin të qëndronin pranë një sundimtari romano-katolik. Do të ishin në kundërshtim me veten e tyre, pikërisht ata për këtë arsye ishin shpërngulur dhe udhëtonin për të predikuar qëndrueshmërinë në Orthodhoksi. Nga ana tjetër, a do mundej një mbret të priste, madje “në çdo nder’ dhe shpresëtari”, ata që kundërshtonin besimin e tij? (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut). Si burim dore së parë për jetën dhe veprimtarinë e Shën Nifonit shërben Jeta dhe punët e Shenjtërisë së tij atit tonë Nifon, patriark i Carigradit [Kostandinopojës]. E njohur shkurt si Jeta e Shën Nifonit, ajo u shkrua në shek. XVI nga kryeigumeni Gavriil, që ishte protos i Malit të Shenjtë (Athos) Po simbas Jetës, Zaharia me nxënësin e tij të ri dhe murgj të tjerë për t'u ikur turqve u strehuan për një kohë në Arbëri, në Oborrin e Skënderbeut: "Dhe Zaharia me Nifonin, si ndenjën pak kohë atje [në Ohri], deshën të venin në vendin e Askulunit [ose Askalonit] edhe me ta u bashkuan shumë të tjerë. Dhe u nisën nga Justiniana disa nga stereja, të tjerë me anije dhe mbërritën në një qytet me emrin Draç [Durrës], që është në vendin e Askulunit dhe së andejmi u ngjitën në qytetin e Krujës, që është prej Draçit rreth 6 milje. Edhe vajtën te Gjergji qeveritar i Arbërisë, që i thoshin Skënderbe, dhe i pranoi ai me gëzim të madh e me dashuri, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për jetën e tyre, që ta ketë [Zaharian] at shpirtëror dhe mësues dhe edukues për të gjithë njerëzit dhe përftues të shpëtimit të të gjithëve, ndërsa Nifonin, me bekimin e kryehiereut të qytetit të Krujës, e bëri prift atje, duke e hirotonisur si edhe vetë kryehiereun i lumi patrik Nikodim". (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeu). Duket se nuk qëndruan shumë vjet në Krujë, sepse ra Konstandinopoja (1453) dhe pasoi një periudhë paqëndrueshmërie, e mbushur me trazira dhe ata u fshehën në një mal (pas vdekjes së Skënderbeut?!). Pastaj shkuan në Ohër, ku Zaharia u bë kryeprifti i tij, ndërsa shën Nifoni, pasi i mori bekimin, udhëtoi për në Malin e Shenjtë, ku tashmë i kishte paraprirë fama e tij. Nifoni dëgjoi se në qytetin e Nartës ishte një mësues i madh shpirtëror, i quajtur Zaharia, i cili kishte ardhur nga Mali i Shenjtë. Zaharia filloi ta mësonte Nifonin për rregullat e jetës murgjërore të Malit Athos dhe për doktrinën e besës orthodhokse. Shumë shpejt fama e shenjtit filloi të përhapej kudo. "Jo mbas shumë kohe u ngritën turqit nga Lindja dhe pushtuan të gjitha viset nga Perëndimi, pikërisht deri në detin e Oqeanit dhe deri në Arbëri edhe gjithçka që gjenin e thernin, e plaçkisnin dhe e digjnin. Ndaj njerëzit iknin nga të mundnin. Ndërsa etërit e lumë [Zaharia dhe Nifoni] lanë Arbërinë dhe erdhën së rishti në qytetin e madh të Ohrisë"12. "Si vdiq Nikodimi i Justinianës, at Zaharia u bë me pahir patrik i të gjithë bullgarëve, serbëve, arbërve dhe viseve të tjera [...] por perandori turk e hoqi nga froni, ndaj dhe Zaharia e la fronin dhe vajti në Carigrad [Kostandinopojë] së toku me birin e tij shpirtëror Nifon"13. Në Krujë nuk e gjente dot një të tillë, mbasi aty "... nuk kishte as priftërinj, as djakonë latinë [katolikë]"24. Si e ka vënë re Marinescu: "Do të ishte kjo edhe një provë më shumë se popullsia e qytetit [të Krujës], kryepeshkopi Stefan i përmendur më 1451 dhe Skënderbeu ndodheshin në dëgjesën e Kishës ortodokse"25. Tani nga "historia" e Zaharias dhe Nifonit kuptohet që Kruja ishte, ende në shek XV, episkopatë ortodokse me një episkop të sajin dhe se nuk ishte shufragane e Metropolisë së Durrësit, sikundër është pohuar shpesh, por varej nga Kryepiskopata e Ohrisë. Jorga e ka shënuar shtjellimisht këtë duke folur për Nifonin: "Mandej ai vajti në Oborrin e të famshmit Skënderbe, mbrojtësi i krishterimit në Arbërinë e lirë, e cila varej [kishërisht, A.P.] po prej Ohrisë"27. E ka mbështetur këtë edhe Beduli, jo vetëm për Nifonin, por edhe Zaharian, duke shtuar argumentin: "po të kemi parasysh se u ngarkua me misionin e atit shpirtëror gjatë qëndrimit të tij në Krujë, mision i cili kërkonte të dije gjuhën e popullit për ta kryer". Në rradhë të gjashtë, Varrimi i babait të tij Gjon Kastriotit dhe Reposh Kastrioit në Malin Athos në Hilandar tregon se ritet familjare ishin të Krishtera Orthodokse bizantine. Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishte manastirit. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 "Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte", edhe shkoi ne Malin Sinai,(?) ku edhe vdiq si mur Pra gjënden aty: Varri i Reposh Kastriotit ka epitafin: Reposh Kastrioti –Dux illyricum (vdekur 1431) Dhe në sllavishten e vjetër: Nje nga afreset ne Hilandars shkruhet: »Prestavi se rab' božii Repoš', douks' ilirskii, 6939«. Varri i Reposh Kastriotit (ndoshta varri i përbashkët, )ndodhet brenda katedrales, nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157). Dikur atu ka qënë edhe Kisha e Shen Gjergjit në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Në këtë marëveshje gjënden edhe dy fisnikë të tjerë shqiptarë: Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Aty gjëndet dhe Varri i Gjon (Joakim) Kastriotit vdekur ne 2 maj 1437 ne Hilandar. Varri i Konstandin Kastriotit nuk është përcaktuar nëse është apo jo në Hilandar. (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Argumenta të tjerë në favor të Religjionit të Krishtero-Orthodoks të Heroit tonë Kombëtar Përkrenarja me kokën e dhisë që mbante Skënderbeu ishte një simbol i huazuar nga legjendat e Pirros së Epirit dhe Aleksandërit të Madh. Ajo është me metal të bardhë dhe me një rrip (ruban) të larë me ar. Janë dy shpata të Skënderbeut. E para i është dhuruar nga Papa në Krishtlindjet e vitit 1466 dhe është me trup të drejtë, e gjatë 85.5 centimetra dhe e gjerë 5.7, peshon 1.3 kg. E dyta është model turk, është 121 cm dhe peshon 3.2 kg. Dy janë uniformat që ka përdorur Gjergj Kastrioti Skënderbeu. E para ishte uniforma e luftës, me përkrenare dhe parzmore. Ndërsa veshja tjetër që përmend Barleti është ajo popullore me qeleshe dhe xhubletë. Fjalimi më i rëndësishme dhe më i mbajtur mend, është ai i mbërritjes në qytetin e Krujës. Fjalët “lirinë nuk ua solla unë, por e gjeta në mesin tuaj”, kanë vlerë letrare dhe mendimi edhe sot e kësaj dite (http://kosova.albemigrant.com/?p=3508). Flet qarte per origjinen e tij shkronjat e skalitura ne Helmeten origjinale ne Muzeun e Vienes:IN * PE * RA * TO * RE * BT *, qe d.t.th: Jhezus Nazarenus * Principi Emathie * Regi Albaniae * Terrori Osmanorum * Regi Epirotarum * Benedictat Te (Jesus Nazarene bekon Ty [Skanderbeg], Prince i Mat, King i Albania, Tmerri i Osmaneve, Mbreti i Epirus). IN – isus i Nazaret -PE – PRINCIPI EMATHIE-RA – REGI ALBANIAE-TO –TERRORI- OSMANORUM-RE – REGI EPIROTARUM-BT – BENEDICTAT TE ii Varri i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. Problemi i Varrit të Gjergj Kastrioti-Skënderbeu mbetet një enigmë. Dihet nga Barleti i cili thotë në Librin e tij `Historia e Gjergj Kastrioti-Skënderbeu- Princi i Epirit`, se Gjergj Kastrioti Skenderbeu u varros ne Kishen e Shen Nikolles (Shen Kolli),Lezhe. por thotë se: ``Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit (Shën Nikolla). Kjo Kishë ka qënë Orthodokse deri në fund të shek XIV (http://ëëë.catholic.com/encyclopedia/diocese-of-alessio). Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..”. Pra riti i varrimit ishte i ndryshëm me atë të venedikasve që kishin në zotërim Lezhën. Sipas Barletit dy ushëheqës të mëdhenj ; Ferdinanti i Napolit dhe Sulltan Mehmeti u shprehën për vdekjen e Skënderbeut: Mbreti Ferdinant u shpreh ne letren e tij me 24 shkurt 1468 ne mirenjohje ndaj Skenderbeut: `Skanderbeg ishte si nje Baba per ne“. Sulltan Mehmeti iI, pasi vdiq Skenderbeu tha: ``Europa dhe Azia jane te miat. Mjere Krishterimi. Ai humbi Shpaten dhe Mburojen e tij``. Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1478, 10 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq.Barleti thotë: “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Sipas T. Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij"Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla….. Sipas arkeologut Hekard-Ja seç thotë më tej ai per Kishen Shen Nikolla: “…nga ato që kanë mbetur nga pallati i feudalëve të vjetër, sheh tre emblema të vjetra mermeri, në njërën prej të cilave mund të dallosh ende një grua dhe një burrë, me kokën e rrethuar me një brerore dhe me një kryq grek mes tyre, në të dytën shihet një luan i ngritur mbi të dy këmbët e pasme dhe në të tretën një shqiponjë me krahë të shpalosur, që shtrëngon në kthetrat e saj një gjarpër, emblem e cila siç thonë gjendej në armaturën e kastriotëve” (H. Hecquard. Po aty. F 73). Mendohet se varri i Gjegj Kastriotit Skënderbeu gjëndet ne obborrin e Kishës së Shën Kollit të cilën e shkatërruan osmanët. Mbi këtë Kishë u ndërtua Xhamia Selimie. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit.Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Duken mbeturinat e nje xhamie ne rrethinat e keshtjelles se Lezhes ne koder dhe duken nje Dikka (arkitekture islame me kolona), nje Mihrab (pjese arkitekture islame me kurbature). Kjo xhami u ndertua mbi mbeturinat e Kishes se Shen Nikolles. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Interesant është fakti se Kisha e Shen Nikollës duhej të ishte brënda Kështjellës (kalasë) së Lezhës, dhe jo jashtë saj, e aq më tepër në rrëzë kodrës aty ku ishte ndërtuar xhamija Selimie apo Kisha –Xhami, sepse Hekardi thotë se varri i Gjergj Kastriotit-Skënderbeu, gjendej brënda oborrit të Kishës Shën Nikolla pikërisht tek shtegu ku varroseshin orthodoksët. Pra mbetet i duyshimtë fakti nëse Mauzoleumi i cili është ndërtuar në kohën e Enver Hoxhës dhe gjëndet edhe sot duhet të gjëndet pikërisht mbi varrin e Skënderbeut në një kohë kur Kështjella është sipër në kodër, pra dhe kasha duhej të gjëndej sipër në kodër dhe jo aty poshtë. Dyshime mbi varrin e Skënderbeut ka hedhur historian shqiptar Dhosi Liperi, i cili në Konferencë e Dytë Albanlogjisë më 1968 kundërshtoi argumentat e historianëve të tjerë mbi vrrin e Skënderbeut. Sipas tij : ``turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete``. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij ``Mitologjia Skenderiane``. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, Idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit``. Të tjera dëshmi të mbeldhura nga studiuesi Dhosi Liperi, të shkruara në librin e tij ``lufta shqiptaro-turke ne shek XV``(Tirane 1968), ne Mat, Zadrime,Kruje e Mirdite, osmanet nuk e gjeten asnjehere varrin e Skenderbeut. Si etnograf, Liperi u mor kryesisht me mbledhjen e të dhënave verbale që mori nga 173 kallëzonjës, të cilët i intervistoi gjatë periudhës 1929-1961. Në përfundim mund të parashtroj se përse Gjergj Kastrioti –Skënderbeu mbetet j vetëm një Hero Kombëtar i Shqipërisë por dhe një Dëshmor i Krishërimit Orthodoks i cili ka një borxh ndaj tij për ta respektuar dhe nderuar si mbrojtës i Kristianizmit në përgjithësi por dhe i Krishtërimit Orthodoks. BIBLIOGRAFIA • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike e shek. XVI, në "Konferenca e Dytë e Studimeve Albanologjike", Tiranë 1968 . • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike orthodhokse e shek. XVI, • drshkr. • CERONE, F.: La politica orientale di Alfonso di Aragona, në "Archivio Storico per le Province Napoletane", anno XXVIII, fasc. i, Napoli 1903. • CONSTANTINESCU, N. A.: Neagoe Voda Basarab si Sf. Nifon, Bucuresti 1921. • DUCELLIER: Aux frontières, 7. • FEDALTO: La Chiesa, iII, • HASDEU, B. P. shih Viata. • JORGA, N.: Histoire des États balcaniques jusqu'à 1924, Paris 1925. • JORGA, N.: istoria Bisericii Romanesti, Bucuresti 1928. • KONICA, F.: Një patrik shqiptar në shek. XV, në "Bota shqiptare", Tiranë. • KURILLA LLAVRIOTI, E.: • KORABLEV: Actes, iI. • LAMPROS, K.: Catalogue of the greek manuscripst of Mount Athos, Cambrigde 1895. • MARINESCO, C.: Alphonse V, Roi d'Aragon et de Naples et l'Albanie de Scanderbeg, në "Mélanges de l'École Roumaine", Paris 1923. • Mazilu, D.: Contributii la studiul vietii Sf. Nifon, Bucuresti 1928 (ekstrakt). • MOISESCU, G.: Viata Sf. Nifon patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 9, Bucuresti 1958. • NANIESCU, i.: shih Viata. • NASTUREL, P.: Recherches autour la version gréco roumain de la vie de S. Niphon iI, patriarque de Constantinople, në "Revue des etudes Sud Est européennes", nr. 5, Bucarest 1967. • NOLI, F. S.: George Castrioti Scanderbeg, Neë York 1947. • NOVAKOVIC: Zakonski. • ORBINI: il regno, 339. • PARTHEY: Synecdemus, 124, 220 • PETKOVIC: Arbanaski, 196 197. • PETTA: Despoti, 34. • POPESCU, N. M.: Nifon iI Patriarhul Constantinopolului, në "Analele Academiei romane", 19143. • RADONIC: Djuradj, nr. 3. • SIMANDREA, T.: shih Viata etj. • ŠUFFLAY: Srbi, 95. • THALLÓCZY & JIRECEK: Zëei Urkunden, 144 • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1865 (ed. HASDEU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1888 (ed. NANIESCU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 5/6, Bucuresti 1937 (ed. SIMANDREA). • (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) Studiues Prof. Pirro Prifti === Binomi Fe dhe Atdhe dhe identiteti Shqiptar === Në debatet e vështira për identitetin e shqiptarëve eshtë për tu theksuar gjithmonë se fjala e profesionistit pra në këtë drejtim e historianet e aq më tepër e akademikut Kristo Frashëri është për tu marrë si bazë sepse në të ka argumente shkencore ndaj të cilave nuk mund të kundërshtohen në se nuk ka një kundër argument po aq serioz dhe shkencor për të njëjtin problem. Por në kohën e demokracisë tutela strikte e punimeve shkencore nuk mund të jetë më një mburojë po aq efektive kur argumenti del në publik dhe bëhet I asimilueshëm nëpërmjet medias së shkruar tek publiku dhe komunitetet e interesuara apo jo. Problemi I identitetit shqiptar është po aq I rëndësishëm sa dhe emri që I vihet njeriut nga prinderit që vendosin për të dhe të cilën fëmija kur rritet nuk e diskuton vënien e tij. Në fakt fëmija kur bëhet I vetëdijshm zakonisht në moshën e adoleshencës dhe më vonë nuk diskuton emrin por prejardhjen e prindërve. Kështu dhe në rasatin e debatit që për mendimin tim është artificial dhe I stisur dhe thjesht për qëllime komrciale të tipit të Nam-it ( pra të dëshirës për të ngelur në histori dëshirë që është shumë e theksuar tek shqiptarët) që në fillim midis Kadaresë dhe R. Qoses, debat ky që nuk të çon gjëkundi si për nga aspekti analizës historike që përpiqen të bëjnë këto dy celebritete shqiptare ashtu dhe nga pikpamja e përfundimeve që dalin nga konflikti në dukje I egër (kujto titullin që I vendosi I.Kadareja shkrimit të tij të parë), konflikt ky që të kujton goditjet me sopatë tek pemët që priten pa leje. Këto pemë që kërkohen të priten pa leje janë argumentat e përdorura (jo-profesionale) nga të dy shkrimtarët dhe publicistët shqiptarë të jugut dhe të veriut po aq të respektuar në të gjithë vëndin dhe replikat midis tyre, në mos shihen me habi nga publiku që I merr nëërmjet medias (e cila mesa duket nuk ka shumë punë për të gjetur lajmin por përpiqet ta gjeje brënda dy kryeqyteteve shqiptare Tiranë - Prishtinë). Vënia e gjërave në vënd dhe kuptimi I mirëfilltë I tyre, largimi I kësaj tymnaje, dalja e problemeve sheshit zbulohet fare bukur nga argumentat e professor K.Frashërit. Por ngel diçka tjetër e pa qartë akoma në mëndjen e njerzve që më tepër lexojnë titujt e gazetave sesa vetë shkrimet e tyre. Përse lindi konflikti. Lindi për të bërë shoë siç e kam shprehur edhe njëherë para tre muajsh në një shkrim për këtë qëllim, apo tashmë përveç shoë-ut fshihen dhe argumenta të tjera të pashprehura por të formuluara nëpërmjet frazash eufemiste dhe me sofizma për të paraqqitur me kujdes diçka që u vjen zorr ta thonë: njëra palë për të mbrojtur traditën e mbivendosur myslymane mbi atë të krishterë të familjeve tona që asnjëherë nuk u konvertuan plotësisht, dhe tjetra për të thënë slloganin bosh që feja e shqiptarëve është shqiptaria e cila përdoret si për të shprehur që shqiptarët janë një popull tolerant megjithë mungesën e unifikimit fetar ashtu dhe për të mbuluar atë që kanë thënë si filosofët e vjetër ashtu dhe ata marksistë (për fat të keq) që tek shqiptarët feja nuk zuri rrënjë mirë dhe mbajnë akoma tradita pagane. Të dyja argumentet qëndrojnë pjesërisht. Mud të përmëndet në rradhë të parë që arguentet e K.Frashërit janë të sakta dhe të qarta. Problemi I identitetit të shqiptarëve është një argument interesant në të cilën kanë dëshirë të thonë fjalën e tyre të gjithë intelektualët shqiptarë të cilët janë sensibël ndj këtij problemi po aq sa ç'janë sensibël ndaj medikamenteve të dhëna për sëmundjet që prekin familjet e tyre. Dhe ata s'mund të rrinë pa folur për sëmundjet, mjekimet, doktorët e mirë dhe ..xherahet. Kështu është ky interesim dhe për objektin e shkrimit. Pavarësisht nga profesionalizmi I K.Frashërit, debati konfliktuoz për këtë problem I celebriteteve tona (që janë ekspertë në fusha të tjera) pra të I.Kadaresë dhe R.Qoses, argumentet pro dhe kundër janë të shumta edhe ndër intelektualë të cilët pozicionohen qoftë hapur, qoftë indirect në përputhjë me shkollimin e lartë të tyre, traditën familjare, kulturën e përgjithshme të tyre, grintën e tyre në shoqëri dhe punë. Por ky interesim, ky debat, kjo zhurmë qoftë për shoë, qoftë për arsye të ndryshme të çon gjithashtu edhe në një hapësirë të parrahur mire nga vetë akademikët, të cilët kanë edhe ata dobësitë e tyre, dobësi që kanë rënduar direct dhe indirect mbi këtë problem: kush është identiteti kombëtar I shqiptarëve dhe pse akoma nuk është ezauruar ky problem akoma, megjithë sigurinë që japin akademistët historianë për spjegimin e plotë të këtij fenomeni. Pra na del që në të kundërt të akademistëve dhe akademive që kemi finjë të cilët jo vetëm kanë patur platforma të qarta e të realizuara kombëtare për konsolidimin e historisë dhe analizave dhe përfundimeve të qarta historike për vëndet e tyre, akademistët tanë nuk janë në të njëjtin nivel sepse derisa akoma ka intelektualë, hitorianë, shkrimtarë, bile dhe nga profesione të tjera që merren me këtë punë, kuptohet se diçka nuk ka shkuar mirë. Unë mendoj se presioni I individëve të veshur me pushtet në periudha të ndryshme historike, presion I bërë për qëllime si egoiste ashtu dhe për të zbatuar platforma të caktuara të propozuara nga klanet që I kanë vendosur (kujto e kam fjalën për fqinjët që kanë investuar për një kohë të gjatë që shqiptarët të mos merren me identitetin e tyre por të quhen thjshtë turq për myslimanët dhe grekë për të krishterët) kanë bërë efektin e tyre. Dhe këtu akademistët tanë nuk e kanë thënë fjalën e tyre të plotë të pa influencuar nga politikanët, të painfluencuar nga ndryshimet sociale, të painfluencuar nga revolucionet politike dhe kulturore apo dhe fetare. Thjesht akademistët tanë duhet të bënin atë punë profesionale e shkencore historike ashtu siç e kanë bërë hstorianët më në zë të Europës të cilët nuk e kanë çarë kokën nëse argumenti I nxjerrë për Shqipërinë dhe shqiptarët është I mirë për fqinjët e shqiptarëve apo në të kundërt. Nga që nuk ka ndodhur kjo gjë madje edhe pas pavarësisë së Shqipërisë e deri më sot, atëhere dalin njërëz dhe celebritete shqiptare e deri si puna ime që jam një studiues I rregullt por jo historian profesionist që të japin mendimin e tyre për probleme që I duhej vënë kapak prej shumë kohësh dhe të hidheshim në etapën 'B' të platformave për shtetin dhe nacionalitetin dukë vënë në kalion të parë sulmin se sa mbrojtjen ndaj kundërshtarëve. Dhe ky është një problem tjetër I rëndësishëm që duhet trajtuar, për ta bërë Shqipërinë një vënd të fortë pavarësisht nëse duhet të hymë në KE dhe pastaj të zgjidhet problemi shqiptar nëpërmjet të zbatimit korrekt të të drejtave të njeriut apo nëpërmjet zbatimit të ndonjë ligji tjetër europian ku shqiptarët të mos jenë më qytetarë të dorës së dytë. Këtu gjithashtu akademistët duhej të luanin rol të dorës së parë si dhe tek plani 'A' ku kemi ngelur, dhe jo të merren akoma me quicin 'e lagu apo s'e lagu bishtin dhelpra'. Duke qënë punët kështu që prej 90 vitesh pavarësi, duke mos u interesuar politika dhe politikanët për një Shqipëri të fortë, duke rendur pas pasurimit të shpejtë (është për tu habitur se kjo sëmundje është e vjetër në Shqipëri dhe prek kryesisht politikanët që e vjedhin votën e popullit me ndihmën e brëndëshme apo të jashtme), na lind e drejta ne të zellshmëve që të ndihmojmë sado pak dhe të polarizohemi kur përballemi publikisht me debate të tilla. Këtë ndihmë modeste duam tjua japim akademistëve por edhe celebriteteve tona të cilat harrojnë që janë celebritete dhe zbulojnë atë që ne dhe shteti duam tua mbajë fshehur: dinjitetin, ndershmërinë dhe moralin (që në disa raste nuk e kanë).. II Problemi kryesor për Shqipërinë dhe shqipëtarët ka qënë dhe mbetet momenti kur I u mohua e drejta të bënin një mbretëri dhe të formonin kombin e tyre me të gjitha krahinat e banuara me shqiptarë . Ky moment që u kristalizua edhe për vëndet e Europës në shek e XIV - XVII kur mbretëritë e para dhe shtetet e para filluan të formohen dhe të lënë pas qytetet -shtete të clat nuk egzistojnë më. Në këtë moment kur për të formuar një mbretëri (që ishte e 'modës' atëhere) duheshin dy kushte kryesore : Atdheu , d.m.th krahinat e banuara me një popullatë që flasin një gjuhë të njëjtë dhe e dyta po aq kryesore sa e para Feja, d.m.th., banorët e kësaj mbretërie apo shteti me në krye një mbret duhet të kishte banorë që të ishin të një feje se ndryshe nuk mund të kristalizohet identiteti vetëm me të folurën e njëjtë por edhe me fene pra të falurit në të njëjtën faltore të zotit dhe besimi tek një Zot I përbashkët. Shtetet europiane si dhe Shqiptarët (që në atë kohë quheshin Albanë dhe vëndalinjtë e quanin veten arbanas dhe epirotas) I kishin të dyja mundësitë për tu bërë Mbretëri si dhe fqinjët tanë Sërbët sepse grekët nuk kishin komb të vërtetë në atë kohë por përfshiheshin në Perandorinë grek folëse Bizanti. Fatkeqsia ndodhi kur popullata jonë të udhëhequra nga Gjergj Kastrtioti pas luftoi kundër kësaj fuqia të madhe (historinë e dimë të gjithë por një pjesë e harrojnë me dëshirë) pa u ndihmuar seriozisht nga mbretëritë Europiane çedoi. Pas vdekjes së Gergj Kastriotit u zbatua Plani famëkeq I Sulltan Mehmetit II i cili tha dhe zbatoi formulën që : .tek arnautët nuk do të lë gur mbi gur' ; aq sa në vazhdën e këtij Urdhëri perandorak zhvarrosi dhe prishi varrin e Heroit tonë kombëtar, Hero të cilin, Kryeministri turk I ardhur për vizitë në 2004 - 2005 e ofendoi duke ofenduar jo vetëm qeverinë impotente të Nanos por nëpërmjet kësaj ofendoi të gjithë popullin shqiptar (dhe kosovar) dhe nuk I hyri ferrë në këmbë. Që prej asaj kohe njëra nga krahët e Binomit Atdhe + Fe u prish, u dëmtua, u gjymtua dhe popullata shqiptare u shpërngul duke bërë një emigracion të jashtzakonshëm për totalin e popullatës së saj dfuke u larguar në Itali ( Kalabri - 'nga Labëria', Napoli, Sicili), Kroaci, Bullgari e Rumani ( ku princërit Gjika themeluan Bukureshtin - 'i bukur është') e deri në Ukrainë. Popullata autoktone u rrudhos dhe vetëm një nga fiset që I u bashkuan Gjergj Kastriotit e ruajti fenë - Mirditorët të cilët kishin si Princ Lekë Dukagjinin . Brezi i tij i mëvonshëm mori mbiemrin GjonMarkaj. Konkluzioni. Shqiptarët mezi arritën të formojnë shtet dhe kur atë e formuan shteti u doli I cunguar sepse shumica e popullatës u konvertua me zorr (përveç rastit kur në tokat shqiptare turqit kolonë turq, persianë dhe aziatikë të cilët natyrshëm ishin myslimanë). Ngelet thënia e Bismarkut që 'Shqipëria është merë gjeografik' sepse ai pati parasysh që të krishterët në shqiprëri kishin pushuar së qëni shtet-formues. Ky ishte gjithasht shkaku që Europa nuk përkrahu formimin e një shteti të madh Shqiptar më 1912 sepse nuk dëshërontë që të formontë një shtet të madh me popullsi myslimane ( qoftë edhe të konvertuar me zorr) për arsyen e thjeshtë sepse në atë kohë shtetet e europës lindore dhe Ballkani sapo ishin çliruar dhe mezi ishin çliruar pas shumë vuajtjesh nga Turqia myslimane. Po ta shohësh edhe sot edhe tani mund të konstatosh brishtësinë e shtetit, brishtësi dhe mungesë stabiliteti që prej 1912 aq sa disa herë Europa është detyruar të vendosë ose rregjentë ose ka ndyrhyrë ushtarakisht 9 kujto 1997 dhe 1999) Të tërë historianëve shqiptare dhe letrarëve të spikatur shqiptarë u duhet tu shkojë në mëndje se binomi Fe + Atdhe ka qënë dhe mbetet themeli I një shteti stabël. Në Librin tim 'Të Penduarit' kam përmëndur hollësisht se si mund të amortizohet kjo goditje fatale për kombin tonë nga ana e Perandorisë turke. Dhe Dy janë mundësite që mund edhe të kombinohen për të realizuar një shtet të fortë dhe dinjitoz si ato të Europës: Arsimimi I mirë dhe laik I popullatës në mënyrë të vazhdueshme, arsimim I cili rrit tolerancën fetare dhe kjo është mënyra më e mirë për të shkuar dhe u integruar në KE aq të dëshëruar Dhe së dyti është ri-konvertimi i ngadaltë, pa dhunë, dhe me dëshirë, në fenë e të parëve (ri-unifikimi fetar), alternative e vështirë por jo e pamundur. Prandaj si të thuash, plani 'B' i një shteti duhet të bëhet me ndihmën e akademikëve. Por në rradhë të parë debatet duhet të bëhen midis intelektualëve të përgjegjshëm dhe jo me njerëz gjysëm intelektualë me formim jo laik të mirë, duhet mirekuptim, duhet bashkëpunim, duhet unanimitet në marrjen e vendimeve kaq të rëndësishme. Të tëra vëndet perëndimore përfshi dhe fqinjtë tanë e kanë realizuar planin e tyre 'B' nga të cilat plane Shqipëria po vuan akoma mungesën e stabilitetit dhe zgjatjen e tranzicionit. Integrimi në Europë është në fakt një fshirje e ardhme e kufijve dhe respektimit I të drejtave të njeriut. Unë vetë jam pak skeptik që problemi I jetesës së shqiptarëve dhe trojeve të tyre të marra padrejtësisht shumë kohë më parë por të vëna në vënd pjesërisht nga Anglo-Amerikanët (Kosova), respektimi I të drejtave të tyre do të mund të bëehn pa u rregulluar më parë në këtë periudhë që jetojmë (në periudhën e para-integrimit). Nëse debatet vazhdojnë në media dhe në popull vetëm për Nam apo vetëm për të shfryrë inate personale (edhe kjo është formë e luftës së klasave), apo për të sharë kritikuesin që përdor argumente, atëhere shteti, populli, inteligjencia do të mbetet aty ku ka qënë dhe do të vazhdojë të turbullohet e nuk do të shoh qartë se ku qëndron gabimi dhe gabimet e bëra me qëllim që t'I shmangim e të ecim përpara me kujdes e dinjitet kombëtar. === Ku prehen eshtrat e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut? === Në kuadrin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit kombëtar, shumëkush që ka lexuar librin e Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu“, e di se pasi osmanet pushtuan Lezhën me 1479. Sipas Marin Barletit: “Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit. Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..” . “Kur dëgjoi që po e qanin të vdekur, Lek Dukagjini, princ epirot, doli me vrap në mes të pazarit dhe me fytyrë të pikëlluar e me zë të mbytur tha, duke çkulur mjekrrën dhe flokët; “mblidhuni, mblidhuni me vrap të gjithë o princër e sundimtarë arbëror. Sot u bënë cop dyert e Epirit dhe të Maqedonisë, sot u rrëzuan muret dhe fortesat tona; sot fluturoi tërë forca dhe fuqia jonë, sot u përmbysën fronet dhe pushtetet tanë; sot u shua krejt së bashku me këtë njeri çdo shpresë e jonë”( Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu). Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1480, 12 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq. Sipas Barletit, “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Kur osmanet gjetne varrin e Skenderbeut ne Kishen e Shen Nikolles ata e hapen dhe i moren kockat si hajmali duke besuar qe nga ato do te beheshin trima. http://www.eupedia.com/forum/threads/26169-Berbers-and-Albanians-E-haplogroup-and-linguistic-similarity/page2). Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij”Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla…. E vetmja e dhene per varrin dhe eshtrat e Gjergj Kastriotit –Skenderbeut. Por sot ka te dhëna se eshtrat janë çvendosur disa kohë më vonë nga Kisha e Shën Kollit atëhere Kishë katolike por meqënëse kishte qënë dhe Kishë orthodokse para venedikasve kishte sipas Spanduçit edhe varrezë orthodokse. Po kështu, edhe abati francez duke cituar Barletin thotë: “Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Shkaqet se përse Gjergj Kastrioti u varros në Lezhë dhe jo në Krujë janë të paqarta, por ka shumë mundësi që ato duhet të kenë shkuar në Krujë dhe më vonë në Hilandar në vëndin ku preheshin eshtrat e të jatit Gjon Kastriotit varrosur aty më 2 maj 1437- apo Gjon Dibranit, eshtrat e të vëllait Reposh varrosur më 25 korrik 1431 i cili ka lënë një dorëshkrim të shkruar me gërma greqishte por me fjalë shqip. Nuk është gjëndur akoma dorëshkrimi por mendohet se ruhet në një nga bibliotekat e Hilandarit apo të Manastirit të afërt me të. Mbi varrin e Reposh Kastriotit shkruhej : `Reposh Castriotum-Dux illyricum 6939 ` (Prestavi se rab’ božii Repoš’, douks’ ilirskii, 6939). Dihet se Gjon Kastrioti bleu token ne Hilandar duke i dhuruar dy fshatra te Pollogut: Radostusha dhe Trebinjen. Per here te pare emri i Gjergj Kastriotit permendet ne dy dokumenta akt shitjeje: e vitit 1426 dhe 1430, kur ai dhe familja e tij bene Kullen e Shen Gjergjit dhe pronen pereth afer Manastirit Orthodoks serb –Hilandar ne Malin Athos; ne shkembim Gjon Kastrioti dhuroi dy fshtara pronë e familjes: Radostush dhe Trebisht. Neneshkrimi eshte i Gjon Kastriotit dhe igumenit Anastas.(https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishtë- Manastirit Hilandar. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 “Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte”, edhe shkoi ne Malin Sinai? (sinonim për Malin Athos që në fakt është në shqip- At-os e prapashtese byzantine-greke) –pra Mali i Shenjte Athos) ku edhe vdiq si murg… Firmat jane te tre vellezerve: Gjerg, Reposh dhe Kostandin. Emri i Stanishës nuk eshte sepse ai ishte konvertuar ne islam dhe ishte martuar me nje turkeshe sipas te dhënave. Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Or SulltanSulejmani krahas ngritjes së xhamisë Selimije lejoi të ndërtohet edhe Kisha e re e Shën Kollit Përse lindën dyshimet se eshtrat e Skënderbeut nuk ishin atyNë varrezat e Katedrales së Shën Kollit? Dihet që Lezha u pushtua në vitin 1478 sipas të dhënave të historinaëve europianë por dhe atyre osmane si këta më poshtë: 1)-“Tursun Beu;Tarih-i ebu’l-feth(Historia e atit te pushtimeve)”;… 2)-“Kevami;Fetih-name-i Sultan Mehmed(Veper mbi fitoret e Sulltan Mehmetit)”;… 3)-“Idriz Bitlisi(14?!-1520);Hest Bihist(Tete Parajsat)”;…. 4)-“Kemal Pashazade/Ibn Kemali(1468-1534);Tevarih-i al-i osman(Historia e Dinastise Osmane)-Defteri/Vellimi i VII-te”;….. 5)-“Hoxha Saddedin/Hasan Xhan bin Hafiz Muhammed isfahani(1536-1599);Tac-ut-tevarih(Kurora e Historive)”;….. 6)-“Ali/Mustafa bin Ahmed bin Abdullah al-Mavla Celebi(1541-1600);Kunh-ul-ahbar(Berthama e lajmeve)”;… 7)-“Sollakzade/Mehmet Hemdemi(?!..-1657);Fihrist-i Sahan(Pasqyra e mbreterve)ose Tarih-i Solakzade(Historia e Sollakzadese)”… 8)-“Mynexhimbashi/Dervish Ahmed dede bin Luftullah(1631-1702);… (https://blogg1444.ëordpress.com/2017/04/10/pushtimi-i-keshtjelles-dhe-qytetit-te-lezhes-nga-kasapi-i-arberise-sulltan-mehmeti-i-ii-te-fatih-ne-vitin-1478/) Asnjëri nga këta nuk përmënd hapjen e varrit të Gjergj Kastriotit. Megjithse disa historianë thonë se varri u hap pas dy vitesh nga osmanët më 1480. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Po të shihet me kujdes duket se Mauzoleumi është jashtë Kalasë?! Dyshimet lindin sepse: Kisha e Shën Kollit Lezhë duhet të ketë qënë brënda Kalasë së Lezhës dhe jo jashtë. Varrezat e Kalasë së Lisus janë jashtë kishës së Shën Kollit pra jashtë Kalasë e për pasojë familjarët e Heroit Kombëtar nuk duhet ta kenë lënë varrin jashtë Kalasë studiuesit Dhosi Liperi ne Konferencen e 2 te studimeve Albanologjike, 1968–turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij “Mitologjia Skenderiane“. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit. Deshmite e tyre ne librin “lufta shqiptaro-turke ne shek XV“, Tirane 1968. …………………………………… (Por çthonë burimet osmane në këtë rast. Reth kësaj temë kemi dëshmitë e disa autorëve sit ë Ibn Kemalit, Hoxha Sadedinit, Idris Bitlisi, Tursuni, etj (Lufta Shqiptaro Turke në shekullin XV. Burime Osmane. Tiranë 1968). Dëshmitë e tyre konsistojnë me braktisjen e qytetit të Lezhës nga Venediku dhe banorët gjatë fushatës turke të vitit 1479 për pushtimin e Shkodrës. Ja seç thotë midis të tjerave Ibn Kemali në librin e shtatë të veprës së tij Historitë e Dinastisë Osmane, shkëputur nga vëllimi i mësipërm. “Kur ushtira ngadhënjimtare u vendos plot madhështi rrëzë mureve dhe kur zgjati dorën drejt fustanit të fitores, atëherë të pabindurve të Leshit (Lezhës), u iku gjaku nga nga frika, fytyrat e tyre mbetën të thata sin ë afreskat e kishave…më në fund ata panë se krahinat përreth u pushtuan nga ushtria vërshuese si Nili dhe e rrëmbyeshme si përrenjtë e maleve dhe se kështjella e tyre mbeti si ishull brenda këtij deti që përmbyt botën. (Lufta Shqiptaro Turke në Shekullin e XV. Burime Osmane. Tiranë 1968. Fq 223-226).) Kështu, mund të themi se si, zotër feudalë Kastriotët janë varrosur brenda kishave për të cilat janë kujdesur ose kanë patur lidhje me to. Kjo gjë ka ndodhur edhe me motrën e Skënderbeut Marën, të shoqen e tij Donikën, si dhe djalin e tij Gjonin. Gjerësisht me këtë problem është marrë Prof. Valter Shtylla, i cili tek shkrimi i tij “Familja e Kastriotëve. Monumentet Flasin”, botuar në dt 6. 12. 2008 në Gazetën Standard, thekson se, Donika e shoqja e Skënderbeut mund të jetë varrosur në portikun e manastirit mbretëror të San Trinidadit në Valencia të Spanjës. Gjithashtu në Napoli, në portikun e kishës së Santa Maria la Nova, është varrosur nipi i Skënderbeut, Kostandini, djali i të birit të tij, Gjonit. Po kështu, Mara, e motra e heroit, e martuar me princin e Malit të Zi, Stefan Cernojeviçin, është varrosur brenda kishës së Shën Marisë, në manastirin-mauzole të Cërnojeviçëve që ndodhet në ishullin e Komit, në liqenin e Shkodrës. Gjithashtu edhe një nga gojëdhanat që qarkullon edhe sot në vendorigjinën e Kastriotëve, në Mat, flet se e Vojsava, e ëma e Heroit, është varrosur në kishën e Shtjefnit (Shën Stefanit). E publikuar nga Dilaver Kurti ajo klasifikohet ndër burimet e rëndësishme gojore për familjen e Kastriotëve (Dilaver Kurti. Trashëgime Iliro-Arbërore. DeaS. Tiranë 1999. Fq 312). Gjatë sulmeve mbi Lezhën të viteve 1478 dhe 1501 turqit e dogjën kishën Katedrale të Shën Kollit. Në vitin 1580 karakatina e kishës që konsiderohej nga vendasit si vend i shenjtë u shndërrua nga pushtuesit në xhami me emrin “Selime”. Farlati na citon kardinalin Alciati, i cili thekson në shënimet e tij se kisha ekzistonte deri në vitin 1575 (Daniele Farlati, Ilyricum Sacrum, VII f 323). Një dëshmi tjetër na pohon se turqit prishën edhe varrezat e dikurshme të kishës duke i hedhur eshtrat e varreve në lumin Drin që ndodhej aty pranë (Harvat Glasnik XXI, Dok 83). Pra, ajo që thuhet se turqit u përpoqën të zhduknin plotësisht kujtimin e Skënderbeut mund të jetë e vërtetë. Ndërkohë që peshkopi i Lezhës B. Orsini, thekson në vitin 1628, se turqit 40 vjet më parë, diku në vitin 1580 vunë dorë mbi kishën duke e shdërruar atë në xhami, por shpejt hoqën dorë sepse tre hoxhallarë kishin rënë nga minarja dhe kishin vdekur (I. Zamputi. Relacione mbi gjendjen e Shqipërisë veriore dhe të mesme, në shekullin e XVII, Vëll I, 1610-1634. Tiranë 1963. Fq 401). Këtu bëhet fjalë për kishën e shën Kollit apo Kishën e Madhe, siç e quan Barleti, e cila u shdërrua në xhaminë e mëvonshme Selimie. Në majë të kodrës është një xhami, dhe legjenda thotë se këtu, nën rrënojat e një kishe të krishterë, prehen eshtrat e Skënderbeut (Eduard Lear Në Shqipëri. Ditar udhëtimesh 1848-1849. Tirane 2008. Plejad. Fq. 97). https://www.kultplus.com/trashegimia/misteri-varrit-te-skenderbeut-si-qendron-e-verteta/ ………………………………………………………………………………… Familja Kastrioti duke qënë një famlije princërore e cila kishte varrezën e saj ka shumë mundësi që ta ketë dërguar eshtrat e Heroit Kombëtar në Hilandar ose të paktën diku në Krujë në fillim dhe pastaj në Hilandar. Egziston një Gravurë e vitit 1908 e cila gjëndet në Bibliotekën e Neë Yorkut e cila tregon disa shqiptarë që falen tek varri i Heroit tonë Kombëtar i cili gjëndet në një Teqe (shih foton). Ka ngjashmëri midis asaj Teqeje e cila nuk dihet ku gjëndet këtu në Shqipëri, me Teqenë Dollma të Krujës. Dihet se Familja Kastrioti nuk mund të linte eshtrat e Gjergj Kastriotit në një varr jashtë Kalasësë Lezhës, duke e ditur gjëndjen e rëndë të mizorive osmanenë trevat e Arbërisë dhe Epirit por edhe se nga ana etike dhe morale, nuk mund të linte eshtrat e Heroit kombatar në vënde të pasigurta. Duke patur këto dyshime mendoj se dëshmia e Barletit se eshtrat e Heroit Kombëtar ka shumë mundësi të jenë dërguar në dy vënde: ose janë dërguar në Hilandar aty ku st gjëndet Pirgu Arbanas (Arbanski Pirg), nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157); === E vërteta historike e ndarjes së madhe fetare nga Arbër në Shqiptarë === (dhe Drit` e Diturisë, Përpara do na shpjerë`- N.Frashëri) Për të zbardhur historinë e ndërlikuar të shqiptarëve, e ashtuquajtur Kutia e Pandorës është hapur tashmë për të mos u mbyllur më derisa të zbulohet e vërteta. Që nga pushtimi i Shqipërisë nga perandoria turke më 1478 dhe deri rreth viteve 1660-1703, përveç pushtimit ushtarak dhe politik, filloi të ravijëzohen disa shtresa të reja në popullatën e atëhershme, shtresa popullate që flisnin shqip ose shqipfolës, sepse ishin kolonë të ardhur nga viset e perandorisë turke, por myslimanë, vendas të konvertuar në islamë me pozita ushtarako-politike dhe pas tyre u konvertuan në masë dhe bujkrobërit, por mbetën dhe vendas shumica me fe ortodokse, qoftë në veri të trojeve shqiptare qoftë në trojet e mesme, e qoftë në jug. Kështu, nën presionin turk, i cili zbatoi strategjinë e posaçme anti-arbëresho-epirote, në fund të shek XVII- fillim shek të XVIII, ndodhi dhe ndarja tragjike shpirtërore e fetare e popullsisë që fliste shqip me të gjitha pasojat që ndihen e dhe sot për shkak të dyzimit fetar dhe tradiconal. Pra, problem i bashkimit të trojeve shqiptare dhe në përgjithësi i popullit shqiptar nuk është aq i lehtë, por në radhë të parë kërkon disa parakushte dhe zbardhje e së vërtetës sado e rëndë apo e lehtë të duket. Ky fakt mund të shpjegohet edhe me frazën e Faik Konicës që tregonte; "Kur nisa luftën për çlirimin e Shqipërisë njëzet e pesë vjet më parë, kujtoja si shumë i ri që isha se problem ish vetëm një problem kombësie, d.m.th., se po të arrinte të zgjohej plotësisht ndjenja e kombësisë në zemër të shqiptarëve, themelimi i një Shqipërie të lirë, ish një punë e mbaruar posa të vinte rasti. Kur mu poq mendja më tepër, që pesëmbëdhjetë vjet e tëhu, kuptova se problem i Shqipërisë më tepër se kombëtar ish një problem moral.. Në fjalë të tjera ky popull që të shpëtojë, ka nevojë më parë se çdo gjë tjetër, t`i stërvitet e t`i lartësohet karakteri, t`i zbutet e t`i spastrohet zemra..` Shumëkush sidomos ata të tipit Koço Danaj, apo të AK shqiptare, ose të Vetvendosja kosovare, radikalistë që kërkojnë me pathos e mllef kthimin e të kaluarës të `Jasha Padishah`, e kërkojnë bashkimin e trojeve shqiptare sikur ajo të ishte thjesht një copë kristali e thyer që mund të ngjitet lehtësisht. Asnjëherë nuk mund të ndodhë ky fenomen nëpërmjet ngritjes artificiale të nacionalizmit, apo nëpërmjet sheriatit qe të kujton Kahrarnamenë e Lidhjes së Prizrenit e cila çoi përfundimisht në ndarjen e trojeve shqiptare ndërmjet fqinjëve. Nuk duhet harruar që në këtë ndarje të trojeve, pas 1878 morën pjesë dhe shqiptarët jo-myslimanë pra të krishterët që kishin gjetur strehë dhe mbështetje tek kishat përkatëse sllave, siç ishin shqiptarët ortodoksë të trojeve shqiptare të veriut ose shkiet, dhe shqiptarët ortodoksë të trojeve të jugut ose arvanitasit. Arsyeja? Arsyeja sipas tyre qëndronte se Arbëria dhe Epiri tashmë nuk mund të bëhen shtet më vehte, sepse janë të pushtuar nga turqit dhe se shqiptarët e fesë islame nuk janë shqiptarë! Këtu kanë ndikuar dhe kishat përkatëse, koha e gjatë nën pushtim, mundësia e artë e fituar pas humbjes së Turqisë më 1878 nga rusët. Po përse ndodhi kjo ndarje kaq e fortë ndërmjet shqiptarëve e të dy feve kryesore, sepse të dy komunitetet ishin të sunduara nga turqit osmanllinj? Historia e është e dhimbshme dhe nëse duhet zbuluar e vërteta ajo nuk duhet të na kushtëzojë për të ardhmen e popullatës shqiptare dhe të trojeve shqiptare, por thjesht për të gjetur zgjidhjen më të mirë të mundshme në këtë realitet të ri ballkanik dhe Europian, sigurisht nëpërmjet integrimit. Me tre rreshta (që në fakt kërkojnë qindra faqe shpjegime), problemet kryesore në trojet shqiptare dhe popullatën shqiptare të cilat kanë shkaktuar ndarjen jo vetëm të trojeve shqiptare por një ndikim edhe të popullatës shqiptare qoftë ajo myslimane ashtu dhe ajo e krishterë, qëndron kështu: - Pushtimi turk dëmtoi formimin e një shteti shqiptar të mirëfilltë i cili nëse historia do të ishte ndryshe nuk do të quhej Shqipëri por Arbëri dhe Epir, sepse në radhë të parë dëmtoi binomin Fe+ Atdhe= Shtet, duke dëmtuar fenë. Disa mund të thonë se.. po para pushtimit turk? Gjasat ishin për të formuar një shtet Arbëror të fortë që do të dominonte në Ballkan. - Arsyet se përse sundimi turk pati pasoja më të rënda në trojet shqiptare se sa në trojet e tjera ballkanike janë: Kokëfortësia e krerëve shqiptare (arbërorë dhe epirotë) për të mos u nënshtruar; Resurse njerëzore dhe ekonomike me të pakta se Perandoria turke, Ndihma evropianë e vogël - Arsyet se përse turqit shkatërruan totalisht principatat arbërore, trojet, kështjellat, dhe dëbuan njerëzit ishin: pengesa e ashpër dhe e armatosur me armë, që i bënë shqiptarët kundër përhapjes së islamit, mos pranimi i vasalitetit për një kohë të gjatë, nxitja perëndimore, - Arsyet se përse turqit morën shumë shqiptarë të atëhershëm dhe i vunë në poste ekzekutive dhe ushtarake, ishte se raca arbërore dhe epirote një racë e lashtë, e bukur, trime, dhe e zgjuar, përbënte në fakt edhe strategjinë turke; pushto dhe lufto me komandantë dhe ushtarë jeniçerë (jo turq, por pengje të konvertuar), - Argumenti se përse popullata shqiptare nuk u asimilua tërësisht me gjithë presionin e dhunën ishte: survivanca e popullatës nëpërmjet emigrimit (për të mos u dorëzuar dhe u konvertuar- ikën të pasurit e të mesmit), +nëpërmjet konvertimit në islam (për favore dhe pushtet, e kështu edhe një survivancë me efekte negative), +nëpërmjet ruajtjes së fesë duke kërkuar mbështetje tek Kishat Ortodokse që kishin lejen e Turqisë por që shkaktoi humbjen e gjuhës, ose tek Kisha Katolike e cila gjithashtu pati të njëjtin efekt tek popullata që kërkoi strehim e mbështetje). - Strategjia turke e islamizimit për trojet dhe popullatën shqiptare që nuk emigroi mund të paraqitet nëpërmjet gjashtë taktikave: vrasje për ata që nuk kthehen, pengje për ata që janë të lëkundur, taksa të rënda për komunitetin jo-islam, prishje e kështjellave, largim i banorëve dhe ndërtim i fshatrave e qyteteve në vende pa mbrojtje, dhe prurje popullate tjetër për të populluar fushat e kodrinat e trojeve shqiptare të braktisura, kryesisht nga Anadolli, Persia, Abkazia, dhënia e shpërblimeve dhe posteve ushtarako-administrative për të konvertuarit. Hakmarrja turke –osmanllie ra shumë rëndë mbi shqiptarët dhe trojet e tyre pikërisht për tu hakmarrë ndaj shqiptarëve kokëforte të krishterë sepse vete sulltan Mehmeti II ( ai që pushtoi Konstandinopojën më 1453) tha për shqiptarët (Arbër-epirotët e atëhershëm ): "Nuk do lë gur mbi gur në Arbëri". Dhe ashtu bëri, shkatërroi të gjitha kalatë. Madje dhe varrin e Gjergj Kastriotit-Skënderbeu e prishi, e dëmtoi, duke ja marrë edhe kockat – `për hajmali`(M.Barletti `Gjergj Catrioti-Skanderbeg, Princ i Epirit). II Në shkrimin tim të disa ditëve më parë ` Shkijet dhe shkipëtarët- ose Zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri`, problemi se ku u zhdukën shqiptarët ortodoksë (dhe më pak ata katolikë) ishte një problem edhe `tabu` edhe pak misterioz, sepse në fakt ka patur të bëjë edhe me kalimin në një etapë të re të gjuhës së folur shqipe e sigurisht edhe në ndërrimin emrave dhe emërtimeve për shkak të dyzimit religjioz dhe prishjes së shtetit shqiptar për gati 500 vite. Shqiptaret ne kufi me sllavet nuk emigruan por zgjodhën një alternative tjetër të pathënë më parë nga historianët tanë: u afruan pas Kishës sllave ortodokse sepse ajo kishte imunitet; kjo i shpëtoi ata nga raprezaljet. E këtu fillon transformimi. Nga arbër ne shqiptare. Arbërit ortodoksë të mbrojtur nga Kisha sllave - i quajtën arbërit e konvertuar myslimanë si Shqep-tarë, kurse arbërit orthodokse i quajtën si Shqije-Shqja-nga shizma (që do të thotë shkep, ndaj,). Fjala shqiptar u ngeli arbërve dhe epirotëve te konvertuar ne myslimane; arbërit ortodoksë që u bashkuan nga halli me sllavët u quajtën shkije; epirotët ortodokse u quajtën arvanitas; ortodokset që flisnin shqip ne trojet shqiptare u quajtën shqiptare kaurrë. Sipas F.Xharra: "Viti 1637,për Gjakovën sipas misionarit fra Bonaventura da Palacula ,nga 500 shtëpitë e kësaj kasabaje vetëm 20 ishin katolike të tjerat “ il resto tutti Turche et Scismatici”( të tjerët shqiptarë musliman dhe shqiptarë shkije ). Dhe mandej vashdon:” Per andare dalla parte del Settentrione sopra Jacova incominciano li Scismatici” –duke u ngjitur nga Gjakova në Deçan ,nëveriun e Gjakovës nëpër fshtra të gjithë fashtarët “shkizmatik” Në marsin e vitit 1683 dëshmitë e fra Kerubinit e japin pamjen demografike-statistike të rrethit të Gjakovës si “ që nga Gjakova e deri në Deçan ishin të gjithë shkizmatik dhe Manastiri i Deçanit . Pra frati Kerubini që nga Gjakova në Deçan i hasi “fshatrat shkizmatik” („molte ville di Scismatici”.) Shembull i pranisë të shqiptarëve ortodoksë është edhe ky, ku për Hasin ( ndër bjeshkët e Pashtrikut ,në luginë e Lumit Drin,në jug të Gjakovës) ,shkruhet (1837): i tërë rajoni është i banuar me serbë të albanizuar dhe me Shqiptarë „..(.tout le districkt habite par des Serbes allbanises et des Albanais)". Për kazatë e Pejës dhe të Gjakovës ,deri në luftën e Krimesë ,sipas Myllerit dhe Bues,konstatohej se në rrethinat e këtyre qyteteve ka mbizotërua element ii krishterë ortodoks (shkijet f.xh.) e më pak Shqiptarë katolik, Latin . (http://ëëë.revistadrini.com/2012/03/fahri-xharra-kush-jane-shkijet-1/), Ndarja shpirtërore krahas atyre të trojeve në sanxhaqe ndodhi nën presionin osman i cili nga njëra anë bëri gjithçka për të mbajtur të pushtuar Ballkanin ku popullata më rebele ishte ajo e arbërve dhe epirotëve. Kjo ndarje shpirtërore-fetare, ndodhi kur u krijua një komunitet i madh arbrish të islamizuar të cilët së bashku me grupe të ardhur nga Anadolli ishin të përhapur së bashku me shqiptarët e krishterë ortodoksë kryesisht, por dhe ata katolikë në veri, në qendër, dhe jug të trojeve shqiptare. Shumica e tyre ishin të privilegjuar dhe drejtonin administratën dhe ushtrinë, por flisnin gjuhën arbërisht. Popullata e krishterë në veri të vendit ashtu në jug e ndikuar, e nënshtruar, e keqtrajtuar nga pushtuesi, u armiqësua edhe me popullatën e islamizuar aq sa duke e ndjerë veten e pambrojtur, ose u largua fare në Itali të veriut Venedik ose në Jug në Kalabri. Tjetra kërkoi strehim dhe ngushëllim tek Kisha Sllave dhe Greke për shkak të reprezaljeve, duke mbijetuar, por duke sakrifikuar gjuhën me kalimin e kohës për shkak gjithashtu të presionit edhe të strehuesve (pas 1878). Ndarja filloi nga armiqësimi për shkak të humbjes së trojeve, rrezikut të humbjes së fesë. Ata u quajtën nga arbrit (rabanët) e islamizuar si shkie apo shqa që tradhtuan trojet dhe gjuhën, kurse shqiet apo shqatë, i quajtën arbrit e islamizuar si shqeptare (qe janë larguar nga feja). Kështu u krijuan pas vitit 1703 shqiptarët që flisnin shqip por që ishin me besim islamik, dhe u quajtën kështu në gjithë trojet dhe gjuha nga arbërisht në shqip, në jug, arbrit e krishterë quheshin arvanitas ashtu si dhe vëllezërit e tyre e tyre arbëreshë në Itali; kurse ndodhi që shqiptarët e krishterë ortodoksë që zbritën me kalimin e viteve pas 1878 u quajtën shqiptarë njëlloj si vëllezërit e tyre myslimanë. Pavarësisht nga urdhrat zyrtarë që shqiptarët myslimanë të quheshin turq si brenda ashtu dhe jashtë vendit, në fakt si pasojë e dhunës dhe presionit, shqiptarët e krishterë ortodoksë të jugut quheshin grekë, dhe shqiptarët ortodoksë në veri që i u bashkuan kishës sllave u quajtën shqa, shqie. Kështu vazhdoi të mbijetojë gjuha e folur shqipe që nga lashtësia e deri në ditët e sotme por në grupe dhe popullata njerëzish me fe të ndryshme, përplasja midis të cilave nxitej nga pushtuesi turk, - në fakt shkatërroi kulturën e këtij populli të lashtë. Lufta për liri, nxori në dritë më 28 nëntor 1912 një shtet të cunguar dhe plot probleme me vehten , pra Shqipëria dukej si një i sëmurë që a jetuar në një spital psikiatrik, që doli në një realiteti të ri pa mundur të orientohet dhe pa e kuptuar se kush është. III Ç`mund të bëjmë për popullatën me origjinë shqiptare ortodokse që jeton edhe ajo në trojet e veta por nën shtete të tjerë fqinjë? Popullata me origjinë shqiptare ose shkjajtë e veriut që jetojnë si serbë, si malazezë, dhe si maqedonas nën kushtet e reja të demokracisë, integrimit dhe të globalizmit, kanë mundësinë të vendosin vetë se nga duhet të rrinë, por të paktën të mos përfshihen në radikalizmin ortodoks sllav, por të përpiqen të ri-gjejnë rrënjët e tyre. E njëjta gjë mund të thuhet dhe për arvanitasit. Ata për shkak të kushteve, e bënë zgjedhjen e tyre para 280 viteve, por sidoqoftë, e kanë ruajtur gjuhën qoftë dhe pjesërisht. Duhet qe shqiptaret ortodokse te Maqedonisë (thuhet të jenë 300.000) por edhe ne Serbi (?) te emancipohen. Për tu emancipuar- duhen mbështetur. Krahas tolerancës fetare ose siç mund të quhet më mirë `indiferenca fetare` (sipas A. Klosit) e cila zgjidh vetëm përkohësisht mbijetesën midis komuniteteve, ateizmi komunist krijoi iluzionin e bashkëjetesës (bratsvo-jedinstvo), por tashmë ateizmi është një rrezik serioz për shqiptarët në një të ardhme jo të largët, sepse ateizmi shkakton degjenerim moral dhe konsumizëm gjë që për një vend të vogël si ne, ashtu si dhe globalizmi perëndimor, do të dëmtojë rëndë identitetin tonë. Sigurisht e dëmshme është edhe gjendja e post-komunizmit së bashku me aspektet e saj negative; papunësi, varfëri, radikalizëm, nacionalizëm. Sot, Ndarja e heshtur shpirtërore, luftërat politike, strategjitë e ndryshme për të përparuar, mendoj se vijnë nga dyzimi dhe preferencat tradicionale fetare . Mendoj se është problem feja, qe pengon në bashkimin spiritual dhe real të shqiptarëve: Secili komunitet kërkon historinë e vet, heronjtë e vet. Le ta bëjnë këtë përplasje, prandaj ne jemi inferiore ndaj fqinjëve sepse grindemi me njëri tjetri dhe shajmë heronjtë tanë apo të njëri tjetrit. Mbështetja duhet te vije nga shqiptaret myslimane të Kosovës dhe Maqedonisë si dhe nga shteti shqiptar me atë kosovar, dhe së treti mbështetja duhet te vijë edhe nga jashtë. Pengesat: Paragjykimet fetare midis shqiptareve e kane asgjësuar deri tani njohjen e tyre dhe mbështetjen sepse është pikërisht ky problem qe ka ndare dhe krijuar emërtimin shkie dhe shkiptare. Kjo ka qene ura ndarëse; shqiptaret myslimane u quajtën nga shkiet shqiptare (shkije- shkizma ose shkep, shkepem). Pra problemi religjoz ishte kryesori që dobësoi dhe copëtoi Shqipërinë. Pengesa tjetër janë vonesa e integrimit ne BE. Del pyetja tjetër, përse shqiptaret ortodokse njëlloj si arvanitasit, e patën me te lehte te ruajnë fenë duke i u bashkangjitur kishave sllave dhe greke, se sa te bashkëpunojë me shqiptarët myslimane apo në rast të kundërt edhe te emigronin? Doni të vërtetën? Ka vetëm një përgjigje: Shqiptarët myslimanë, si më të privilegjuar në perandorinë osmane në këto toka u sollën shumë keq me shkiet dhe arvanitasit. Kështu e panë të pamundur të bashkëpunojnë. Kjo ishte ndarja. Ne lavdërojmë (Shqipëria dhe Kosova) dy gjëra: Lidhjen e Prizrenit dhe Ali Pashë Tepelenën. Te, dyja pavarësisht interpretimeve zyrtare- Lidhja e Prizrenit me Kahrarname-ne e saj sanksionoi pushtimin turk sepse nuk parashikoi as një kryeqytet shqiptar, as një shtet shqiptar, as një gjuhë shqipe. Ateherë? Përse qenka Lidhja e shqiptarëve? Lidhja e shqiptarëve dhe bejlerëve pro-turq? Ky ishte dhe shkaku që askush nuk na përkrahu; Së dyti, Ali Pashë Tepelena: A është hero ky njeri apo nje kriminel që shkatërroi gjithë Toskërinë dhe Epirin, duke bërë ndarjen përfundimtare të të krishterëve shqiptarë (që në jug u quajtën ose `grekë`, ose arvanitas) me myslimanët shqiptare. Kjo shkaktoi atë që arvanitasit u bashkuan me grekët (romanoi), dhe me ndihmën e anglo-rusëve çliruan tokat arbërore dhe jo-arbërore te jugut, por në fund të fundit pranuan të jetojnë nën një shtet që foli greqisht. E njëjta gjë ndodhi dhe me sllavët: Me sllavët e veriut dhe të jugut, ata i pranuan shkiet -arbër (pra siç i quajmë sot arbrit ortodoksë për shkak të shizmës apo të `shkepjes` me vëllezërit e tyre myslimane), që të futen në ombrellën e tyre për ti mbrojtur por dhe për të përfituar nga ata. Për Kosovën dhe Maqedoninë, do te duhet kohë, mendoj për një shtet laik në Kosovë, sepse popullata nuk është e arsimuar mirë dhe është plot paragjykime religjioze. Duhet kaluar kjo fazë, e cila po zgjatet nga ekzagjerimi i kultit fetar (nga individë të pushtetshëm) deri në ekstrem duke bërë të kundërtën e asaj që kërkon perëndimi. Për këtë arsye duhet një strategji e re integruese në përputhje me porositë e BE dhe të SHBA, në të cilën faktorët dhe aktorët e sotëm shqiptarë duhet të bashkëpunojnë në radhë të parë të; - Integrohen në BE sa më parë e pastaj, dhe njëkohësisht: - Krijojnë kushte gjithëpërfshirëse për të njehsuar gjithçka jo të rregullt: arsimi dhe arsimimi me detyrim deri në shkollë të lartë, njehsim të administratës, ruajtjen dhe forcimin e gjuhës zyrtare duke e pasuruar me marrëveshje me gjëra të reja dialektore, - Ri-përtëritjen e një Akademie të vetme për të gjitha trojet shqiptare për Historinë dhe Gjuhën shqipe, - Kontakte të ngushta, dhe krijimin e kushteve për njohjen, afrimin, dhe bashkëpunimin me shqiptarët e integruar me sllavët dhe kishën e tyre (shkiet), shqiptarët e Greqisë (arvanitasit), kontakte dhe afrim e bashkëpunim me shqiptarët e Turqisë e kudo që janë, me qëllim njohjen dhe historinë e vërtetë të tyre. - Largimin e trysnive të paragjykimeve fetare mbi popullatën, e cila do të bëhet nëpërmjet arsimimit të detyrueshëm, Edukimi fetar bazë nuk duhet të bëhet deri sa të mbarojë adoleshenca, pra të bëhet në shkollë të mesme ose në të lartë. Për fat të keq kjo është e vërteta, se atyre u vjen keq apo dhe turp të quhen shqiptare, por pranojnë më mirë të quhen shkja ose serbë apo grekë, duke patur parasysh të kaluarën e hidhur kur, turqit osmanllinj dhe arbrit e konvertuar në islam përfituan nga rasti për tu bërë pronarë, administratorë, komandantë nën atë rregjim, duke shtypur si arbërit e konvertuar në islam por të varfër ashtu dhe të krishterët arbër dhe eprotë duke u a marrë dhe tokat. Emri shqiptar u identifikua pjesërisht me arbrin dhe epirotin e islamizuar. Megjithatë fjala ship mbeti fjalë e përdorur nga të gjitha aktorët. Gjendja ndryshoi pas 1878, dhe armiqësia u rëndua edhe më shumë sepse po këta shqipfolës krijuan shtetin grek, shtetin serb, kurse pas shek të XX u krijua Shqipëria e cunguar, dhe në shek e XXI, u krijua Kosova.Sot është koha për të njohur veten me ndihmën e integrimit. Kjo është një rrugë e mudimshme por që do të na nxjerrë aty ku duhet: prosperiteti i trojeve shqiptare, integrim dhe bashkëpunim të ngushtë me forcat progresiste, respekti i fqinjëve ndaj nesh. Referencat • Kristo Frasheri: Lidhja shqiptare e Prizrenit : 1878-1881 : botohet me rastin e 100-vjetorit të lidhjes shqiptare të Prizrenit - (1979) • KristoFrasheri: E vërteta mbi Shqiptarët e Maqedonisë dhe shtrembërimet e Enciklopedisë së Shkupit - (2010) • Faik Konica: "Faïk Konitza – Selected Correspondence 1896–1942" • Fahri Xharra: E vërteta historike - Shqiptarët ortodoks të Maqedonisë, 2013, ISBN 978-9951-641-59-3 [1] • Marin Barleti: Historia e Skenderbeut Princit te Epiroteve, viti 2005, ribotim , f.200-344, • Pirro Prifti: Lidhja e Prizrenit dhe Lidhja islamike, viti 2014, Zemra shqiptare • Pirro Prifti: Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri, viti 2013, gazeta Sot. === Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri === Problemi se nga erdhi fjala shqiptar dhe Shqipëri dhe kur filluan banorët e trojeve të sotme si shqiptarë, mbetet një problem i pazgjidhur mirë, pavarësisht se gjuha e quajtur shqipe ka qenë ruajtur dhe transmetuar brez pas brezi nga iliro-pellazgët tek arbërit dhe epirotët e deri tek shqiptarët dhe Shqipëria e sotme, që nga bota quhet Albania (ose Arbëria në shqip). Bazuar në studimet e mia historiko-fetare mendoj se mund të ketë një zhvillim të ri në kuptimin e fjalës shqiptar dhe Shqipëri. Problemi qëndron se kur filluan të quheshin banorët e trevave shqiptare me emrin shqiptar dhe zona e banuar si -Shqipëri. *** Pak histori Dihet që deri në shekullin e XV kur luftoi Gjergj Kastrioti –Skënderbeu, sipas Marin Barletit në librin e tij të famshëm ‘Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis’, banorët e atëhershëm quheshin epirotë dhe arbanas ose arbër. Në librin e përkthyer, arbër quheshin dhe një pjesë e banorëve si dhe trojet përkatëse të Shqipërisë veri perëndimore, që i përket pjesës së Malit të Zi (e cila në atë kohë quhej Mbretëria e Zetës ose e Balshajve). Kjo vërtetohet edhe nga Eposi i Kreshnikëve, në të cilin, banorët vendas quheshin nga sllavët si rabanë ose arbanë. Arbanë ose arvanitas quhej dhe popullata e një pjesë të Toskërisë dhe Epirit të Jugut dhe pjesa e territoreve të sotme greke përfshi dhe Peloponezin e sotëm (Morea e atëhershme). I gjithë gadishulli Ilirik ishte me fenë ortodokse të drejtuar nga Bizanti dhe nga kisha ortodokse sllave serbe, bullgare dhe rumune. Të kësaj feje ishin dhe arbanasit e epirotët. Me emigrimin masiv të këtyre banorëve në Itali ndikimi katolik mori përparësi sepse perëndimi evropian mbeti katolik me shtete të fuqishme si Franca, Spanja, Austro-Hungaria, Polonia. Pas vdekjes së Skënderbeut ndodhi eksodi masiv i banorëve të asaj kohe për në Italinë e Jugut dhe në Napoli, Venedik e Raguza, Spanjë, Rumani, Ukrainë, etj. Ikën rreth 250.000 banorë dhe sigurisht ikën shtresa e pasur dhe ajo mesme, apo siç quhet kjo e fundit, shtresa që mbart identitetin, traditën, zakonet, pra inteligjencia e asaj kohe. I vetmi fis që nuk u largua plotësisht, ishte fisi i Dukagjinëve, i cili më vonë ndërroi emrin me atë të Gjonmarkajve. Sipas Sulltan Mehmetit të II (1432-1481) i cili pushtoi Kostandinopojën dhe përfundoi pushtimin e trojeve Shqiptare më 1478, i cili u shpreh se ‘...nuk do të le gur mbi gur në trojet e arnautëve...’, në trojet shqiptare, edhe pas vdekjes së tij u shkatërruan të gjitha kështjellat dhe gjithçka Shkodra dhe Durrësi u shndërruan në fshatra të vegjël. Sulltanët e mëvonshëm ndoqën politikën e largimit të banorëve vendas dhe islamizimin me dhunë të territoreve plus, sjelljen e banorëve të huaj jo ballkanas si persianë, turq, anadollakë, abhkazë, pra me fe jo të krishterë. Sipas Historisë së Shqipërisë, shekulli i XVI mbetet shekulli i ‘heshtjes’ në trojet e shqiptarëve (me pak kryengritje të veçuara), por turqit sollën banorë nga Persia, Abkazia, Anadolli në fushat e Shqipërisë dhe të Kosovës të cilët ndërtuan banesa jashtë zonave të kështjellave. Vonë në fund të shekullit të XVI kur trysnia u dobësua dhe zonat e ‘Arnautistanit’ humbën vëmendjen e perandorisë turke filluan dhe malësorët të cilët vazhduan të zbresin në zonat fushore të Shkodrës, Kosovës, kryesisht në zonat e Gashit dhe më pak në Krasniqe;vazhduan të bëjnë tregtinë në qytetet dhe fshatrat e mbetura si në Shkodër, Durrës, Janinë, Ohër, Prizren, etj,etj. Lindën vendbanime me emra të rinj, vendbanimet me emra të vjetër u shkatërruan dhe u harruan sepse banorët e rinj nuk i njihnin. Megjithatë përzierja e banorëve të rinj me malësorët e zbritur (qoftë malësorët e veriut ashtu dhe të jugut) nga fundi i shekullit të XVI dhe në shekujt pasues krijuan një popullatë relativisht që fliste gjuhën e Arbërisë dhe të Epirit por që nuk e quanin vehten si të tillë. Është e vërtetë se edhe në zonat fushore patën mbetur banorë të varfër të cilët nuk patën mundësi të largohen nga frika e osmanlinjve dhe këta banorë mbetën pyjeve, kënetave dhe shqopishtave për tu fshehur si në Shqipërinë e mesme ashtu dhe në jug dhe në veri të tokave ku banonin shqiptarët. Në shekullin e XVI –XVII Territoret e Shqipërisë bënin pjesë në ejaletin e Rumelisë. Në fillimet e pushtimit shtresa e re sunduese përbëhej në shumicën e vet nga spahinj myslimanë, kryesisht turq për nga kombësia dhe nga feudalë të islamizuar prej trevave të tjera ballkanike. Elementi shqiptar në gjirin e saj, që ishte i pakët në fillim, u shtua në periudhën kalimtare nga shek. XV në shek. XVI për të zënë pak nga pak vendin kryesor. Ky fenomen u arrit nga elemente shqiptare, që ishin vendas dhe jo nga elemente etnike serbe, sepse feudalët serbë ishin të ardhur dhe ndodheshin në një truall etnik të huaj. Pra, mbushja e klasës feudale osmane me shumë elementë të dalë nga gjiri i popullsisë vendase shqiptare u krye në trojet verilindore shqiptare, pikërisht ashtu si u krye edhe në rajonet e ish-principatave shqiptare. Edhe pushtuesit osmanë ishin të interesuar për një mbushje të tillë nga elementë vendas, sepse kështu siguronin një mbështetje shoqërore vendase. Pjesa e sipërme e piramidës shoqërore, fisnikëria shqiptare, ishte e para që provoi dukurinë e kalimit në islamizëm, e për pasojë edhe shtresa e mesme dhe e varfër u islamizua. Gjatë këtyre dy shekujve u bë përzierja e popullatave dhe deri në fillim të shekullit të XVIII këta banorë quheshin ende banorët e Arbërit dhe kjo vërtetohet nga të dhënat e Kuvendit të Arbërit, apo Koncili Kishtar Kombëtar në Mërqi (Lezhë) më 14 e 15 janar të vitit 1703, në të cilën është shkruar në dokument fjala e Imzot Zmajevic (Katolik): “Urdhnove, o i Lumtuni Atë, me të vizituem Apostolik, të vërej mbi Kishat e Arbënisë së provinçës seme. Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, - uh, ç'dhimbje, - vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! Pashë gjindt, hy në vend shenjt; kishat, të flligta; lterët përlye. Mezi pashë vend ku të mundej populli me u mbledhë në kuvend! Pashë pleqtë tue ulurue; Meshtarët, shërbëtorët e Hyjit, tue gjimue; çobantë, vra; dhentë tretë, tue u shpërnda dy udhëve; murtajën, që pa mëshirë i çoroditëte të gjithë; e plasjen e mortaisun, që trimnohej për të gjanë e për të gjatë… “E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t'ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe…” Pavarësisht kryengritjeve të herëpashershme, pavarësisht islamizimit, pavarësisht sistemit të spahinjve dhe të timareve, përzierja e popullsisë së ardhur me atë vendase vazhdoi dhe për dy-tre shekujt që vazhduan u krijuan elementë të një popullsie fusharake dhe qytetare që fliste gjuhën arbërisht ose shqip por që kishte humbur memorien kombëtare. Përjashtim bëri Malësia e e veriut (Veriperëndimore dhe verilindore) dhe malësia e Jugut; këta u konvertuan pjesërisht në islam për të ruajtur gradat, tokat dhe për të përfituar faktikisht nga islamizimi, ose mbetën kripto-të krishterë (kryesisht katolikët). Është koha kur "sulltani kishte urdhëruar që katolikët ose të turqizoheshin ose të transferoheshin", si shkruan në relacionin e 5 marsit të vitit 1702 V. Zmajevici dhe, pa kaluar dy muaj, ai relaton se u bë dëshmitar i një fakti konkret të islamizimit masiv të shqiptarëve: "pikërisht atë ditë (me 25 prill), kanë kaluar në fenë islame 1000 katolike" . *** Kthimi nga fjala Arbëri dhe arbër në Shqipëri dhe shqiptarë Por si quheshin këta banorë në shekujt e XVI dhe më vonë banorët? Nga turqit quheshin arnautë që rrjedh nga fjala Arbëri dhe arbanas por me kuptim përbuzës. Banorët e islamizuar të qyteteve dhe të vendeve të reja të banimit, kryesisht në zona fushore filluan të identifikojnë veten jo më me emrin arbër dhe epirotas por me një emër të ri tashmë që lindi si pasojë e konflikteve të reja fetare. Pa i hyrë historisë, prania deri në Kuvendin e Arbërit të fjalës Arbëri dhe tokat e Arbërit në dokumentet e të krishterëve katolikë, tregon se deri nga mesi i shek të XVII disa pjesë të Shqipërisë veri-perëndimore quheshin ende arbër. Fjalët shqip dhe shqiptarë duhet të kenë filluar përdorimin e tyre në këtë kohë kryesisht në veri dhe veri lindje si dhe në lindje të Shqipërisë aty ku banorët e mbetur që flisnin arbërisht (pra shqip) por që ishin të krishterë ortodoksë për të ruajtur fenë pranuan edhe të futeshin nën suazën e krishterë sllave të varur apo jo nga Porta e Shënjtë e Konstandinopojës (Stambolli) . Këta banorë u quajtën nga banorët e islamizuar shkie (në shumës). Fjala shkie (dhe shkja) është përmendur shpesh nga historianët të cilët shprehen dhe e derivojnë nga fjala `schizma` e cila dihet që ka të bëjë me ndarjen e kishës së krishterë në dy pjesë katolike-perëndim dhe ortodokse-lindje, që më 1092. Sipas (Fahri Xharra në shkrimin e tij të prillit 2012( Kush janë shkijet ose pse Serbia duhet të heshtë?-24.04.2012, bazuar në të dhënat nga libri i bashkëautorëve Milorad Boshnjaku dhe Sllobodan Jakovleviç viti 2007: ‘Karagjergjoviçët-Histori e mbuluar’) thuhet: ‘Deri me ardhjen e turkut e gjerë në shekullin XV-të, nuk kishte shtet serb, nuk kishte organizim të një shteti të mirëfilltë serb. Vladimir Çoroviq, në historian serb shkruan: “Dushani e krijoi një principatë e cila nuk ishte serbe, por e përzier, e përbërë nga Serbët, Helenët dhe Arbanasit (Shqiptarët). Qëllimi tij ishte që të pushtonte Konstantinopolin dhe të bëhet trashëgimtarë i Imperatorisë së kohës. Car dhe si i tillë, sundimtar i Ballkanit dhe i serbëve të tij (?) (në atë kohë serbët ishin në pakicë e Car Dushani- arbanas ortodoks.)”. Ndërsa studiuesi tjetër serb Lazo Kostiq shton: “ Nemanasit (Nemanjiqët-sipas atij- në fakt mbiemër shqip Nimani) kishin mundur të sundojnë Bizantin, por jo serbët” (Sepse nuk kishte Serbi). Historia serbe flet ndryshe, flet ndryshe dhe e gënjen historinë ndryshe... me ardhjen e turkut u hapën dy dyer me të njëjtin drejtim atë të ikjes, dy dyer të shkuljes nga trungu shqiptarë. Sipas Fahri Xharrës të cilin dhe unë e përkrah: `` Shqiptarët ortodoks të viseve shqiptare të Kosovës, Malit të Zi, Serbisë dhe Maqedonisë, na mbetën si të ndarë dhe ne i quajtëm shkije! Falë shkizmës. Mirëpo, a e merituan ata këtë veçim? Kush ishte shkaku që ata mbetën të ndarë nga trungu shqiptar?``Shkaku ishte kundërshtimi fetar I fshehtë apo I hapur kundër islamizimit. Pra, nocioni Shka/ Shqa/ Shkja/ Shkje/ Shkinë, - janë e njëjta gjë, të kuptosh shprehjen që shqiptarët e tjerë. kryesisht myslimanë, u thonë shqiptarëve ortodoksë. Me këtë rast shkiet pra, shqiptarët ortodoksë të futur nën mburojën sllavo-bizantinë i quajtën shqiptarët e islamizuar dhe ata të ardhur si –shkepetar ose shqiptar, duke përdorur fjalën arbërisht `shkep` ose `shqep` në kuptimin që edhe këta ishin të `shkëputur` apo të `shqepur` nga identiteti fillestar. Ndoshta për t`ju kthyer në të njëjtën monedhë cilësimin e tyre si shkie apo shkja. Type equation here. Shkepetarët dhe vendi i tyre Shkeperia ose Shkiperia, si fjalë filloi të përhapej në veri dhe në lindje ku kontakti ishte kryesisht me sllavët. Kjo konfirmohet edhe nga sllavët të cilët e përdorin fjalën `shkiptarci` për shqiptarët myslimanë. Problemi i përhapjes së fjalës shqiptar dhe shkip qoftë në zonat katolike në veri perëndim ishte i thjeshtë për shkak të kontaktit me kriptokristianët dhe fjala u përhap. Kështu ndodhi zëvënsimi i gjuhës arbërisht, fjalës Arbëri, dhe arbër, me shqip. Shqiptar dhe Shqipëri. Në jug, në tokat e Epirit dhe të Toskërisë, shkiptarë u quajtën shqiptarët e islamizuar, kurse të krishterët ortodoksë mbajtën emrin arbër dhe arbanitas, në dallim nga turqit që i quanin të tërë banorët e trevave arbërore dhe epirote si arnaute dhe Arnautistan, kurse perëndimi katolik vazhdoi Të na quajë albanë në vend të arbanë, dhe Albani në vënd të Arbëri, në kujtim dhe respekt të asaj popullsie që luftoi kundër osmanlinjve dhe islamizmit. Emri epirotas dhe Epir u shkatërrua plotësisht nga sundimi i Ali Pashë Tepelenës i cili shkatërroi plotësisht në Toskëri dhe Epir të krishterët ortodoksë duke i shpërngulur për në jug dhe duke zbrazur Shqipërinë e jugut. Ali Pasha mund të mbahet kampion i vrasjes së shqiptarëve të jugut edhe ne tokat greke të sotme. Islamizimi i jugut për pasojë të ikjes dhe vrasjeve të ortodoksëve solli për pasojë përshpejtimin e përhapjes së fjalës shqip, shqiptar dhe Shqipëri. Mendoj se fjala shqiptar dhe shqipe apo shqiponjë nuk ka lidhje direkte me emërtimin e ri, por u përdor nga rilindësit për të ngritur moralin dhe forcën shpirtërore në luftën për pavarësi. Disa autoritete të albanologjisë, si Meyer, Miklosich, Hetzer dhe, mbi të gjithë, një studim i Bardhyl Demiraj, "Shqa in Albanischen - Sklavus"; megjithatë unë mendoj se këta albanologë gabohen kryekëput ashtu sikundër gabohet sot historiani i paguar O.J.Schmitt kur flet për marrëzi të tilla sikundër i përmend fjalën absurde `arnautashë` ose sërbë të islamizuar të cilët qenkërkan bërë shqiptarë pas 1389?! Gabimi qëndron tek mos kuptimi i fjalëve shqip. Sepse nuk mund kurrsesi një albanolog të përkthejë fjalën shkie ose shkja me fjalën skllav. Sllavët mund të përkthehen ashtu si e ka gjuha angleze dhe gjuhët latine -`slave` ose skllav, por fjala shkie vjen detyrimisht nga fjala `schism` ose skizma. Mund të thuet përse shizma ndër shqiptarët paska ndodhur kaq vonë gati 5 shekuj më vonë se sa ndarja e vërtetë e fesë kristiane. Mendoj se kjo ka një argument: banorët e trevave të Ilirikut apo të Ballkanit mbetën pas shizmës kristiane si të krishterë ortodoksë. Pas pushtimit turk mbështetja nga Kisha katolike u bë më e madhe se sa mbështetja ortodokse kështu që nëse katolikët ushtuan ose rezistuan ortodoksët e veriut u sllavizuan me dashje për të ruajtur fenë e tyre. priftipirro@hotmail.com Literatura 1.(http://sq.wikipedia.org/wiki/Shqip%C3%ABria_n%C3%ABn_sundimin_osman#Ndarja_administrative_.28shek._XVI-XVII.29). 2. (http://www.albanians.gr/forumi/index.php?topic=7.0;wap2). 3. (http://www.peshkupauje.com/2012/04/kush-jane-shkijet-dhe-perse-serbia-duhet-te-heshte). 4. http://www.forumikatolik.net/shoëthread.php?t=12738 5. (http://www.shkoder.net/al/klementi.htm). === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge (Publicistikw-Histori, botuar nw gazeta, nw vitin 2010 dhe nw Librin `Kombi ShqiptarUnivers Historik dhe Fetar` vol 2) Kështu që studiuesit, me Greqishten e lashtë kuptojnë gjuhën apo variantet e saj të shkruara, si gjuhë e qytetërimit të atëhershëm të popullit të Ballkanit perëndimor në trojet e Greqisë së sotme dhe më gjerë. Po ashtu një variant gjithëpërfshirës i greqishtes së lashtë ishte edhe gjuhë e dytë në një pjesë të madhe të Perandorisë Romake dhe është gjuhë zyrtare e disa kishave të sotshme ortodokse. Kjo gjuhë studiohet në shkolla e universitete në mbarë botën që nga koha e Rilindjes. Edhe greqishtja e lashtë sikurse latinishtja hynë në grupin e gjuhëve të vdekura. Atë e gjejmë në drejtime të ndryshme shkencore ekzakte dhe shoqërore. (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). Ja ç’këndonin Pellazgët në kohën e Pal Kunduriotit.(nga një fragment më i gjatë) <poem> Ashtu dhe ti moj Plak' e Athenës së vërtetë Gjëri Pelasgor' e vjetër, mburru se ke t'drejtë; Prapë dot munç të brohoriç si e ke zakonë Hire burrash Pelasgësh, si bëje gjithë monë </poem> Marrë nga Forumi shqiptar (Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005). Sipas studiuesit Çlirim Xhunga “Shpjegimi i prejardhjes së fondit të leksikut të greqishtes së vjetër mund të bëhet vetëm me anë të gjuhës shqipe. Greqishtja është një gjuhë e ndërtuar në katedra gramaticienësh. Ky pohim s’është i ri. Këtë e konfirmojnë si Haustratte, ashtu edhe D’Agnely, ndonëse unë nuk kam gjetur tek asnjeri prej tyre dëshmi gjuhësore bindëse. Por studimi ynë mbi greqishten e vjetër na tregon se këta dijetarë kanë patur prova të pakundërshtueshme për të shtruar këtë hipotezë, por kushtet nuk i kanë lejuar ta shtjellojnë atë. Greqishtja e vjetër jo vetëm që është një sajesë, një gjuhë e sajuar nga njerëz që flitnin një gjuhë tjetër, por ajo ngërthen në vetvete një mori problemesh të karakterit gjuhësor. Edhe leksiku i greqishtes së vjetër mbahet në këmbë nga rrënjë të shqipes. Në greqishten homerike rrënja e shqipes shfaqet e diversifikuar si në shqiptim dhe në të shkruar. Kjo ka ndodhur në radhë të parë sepse fjala shqipe ka kaluar nga njëri dialekt grek në tjetrin, duke pësuar ndryshime fonetike, dhe semantike sa që tek Iliada dhe Odisea ne gjejmë një mori fjalë që vërtiten rreth një rrënjë të vetme. Kështu krahas Re kemi Ra, krahas Er kemi Hr dhe Ir, krahas Pei kemi Fei, në krahë të Pa gjejmë Fa. Po kështu kemi Men, Man dhe Mhn, Damo dhe Dhmo, Xeir dhe Keir, Pur dhe Pir, Kar dhe Khr. greqishtja e vjetër ashtu edhe latinishtja s’janë gjë tjetër veçse vazhdime të deformuara të shqipes në dy alfabete të ndryshme. Vicens Dorsa (studiues arbëresh) shkruan se në shqipe ruhen rrënjët e dialektit (digamës) eolik parahomerik. N. P. Elefteridhi pohon se greqishtja në pjesën më të madhe u formua gati e tëra nga gjuha pellasgjike. Jakov Thomopullo dëshmon se ka lexuar mbishkrimet eteo-krete nëpërmjet gjuhës shqipe. Robert d’Angely shkruan: “...Shqiptarët janë më të vjetër se grekët, kjo s’ka dyshim, tingulli monosilabik është provë për këtë. Origjina e shqipes dhe e greqishtes nxjerr në pah në mënyrë të padiskutueshme raportin e vërtetë mes tyre, atë të prejardhjes së greqishtes nga gjuha shqipe: nëna e saj”.(R.D’Angely-Enigma). Sipas Robert D’Angely, thuhet: ‘Në vitin 146 p.e.s. ndodhi pushtimi i Greqisë nga romakët që quheshin Akaie. Gjuha e popullit ishte gjuha pellazgo-shqiptare, ndërsa gjuha zyrtare, latinishtja. Pas vitit 800 dhe veçanërisht pas skizmës së parë në vitin 860, datë kur fillon Perandoria bizantine (emër që iu dha Perandorisë romake të Lindjes kur ajo u nda nga Perandoria romake e Perëndimit), përdorimi i latinishtes zyrtare fillon të pakësohet në përpjestim me greqishten që është tashmë gjuhë e kishës së Lindjes. Ky evolucion i ngadaltë e bëri Bizantin një perandori me popullsi shqiptare dhe qytetërim helenik, me gjuhë zyrtare greqishten e vjetër. Atëhere populli, i cili si gjithnjë nuk e dinte latinishten dhe nuk e fliste atë. Po kështu ai nuk fliste njëkohësisht as greqishten e vjetër dhe së fundi as atë moderne, që ende nuk kishte lindur. Për popullin romako-bizantin, të dy gjuhët, latine e greke, ishin të panjohura’. (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). Për më tepër, për autorin, greqishtja e Iliadës është akoma më e vjetër, pra më arkaike se ajo e Odisesë. Iliada është e mbushur me fjalë pellazgjike, me sufikse dhe prefikse greke. Odisea u shkrua dhe u përkthye shumë kohë pas Iliadës, dhe u desh jo më pak se 150 vjet për të arritur greqishten e Odisesë.“ (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ –po aty, 1990, f. 5-140). Përsa i përket origjinës së pellazgëve unë mbështes teorinë e Aristidh Kolës përsa i përket që pellazgët dhe ilirët si dhe helenët (grekët) si pjesë e tyre nuk janë popullsi indo-europiane por autoktone evropiane, por ka një teori krejt tjetër (që unë e mbështes por që nuk e ka parë ndonjë historian) e ardhur nga Testamenti i Vjetër i cili thotë se: - Pellazgu (apo siç e thotë një historian –Dardani) është stërnipi i Shem-it një nga djemtë e Noa-s me emrin Pelegu. Shemi (stërgjyshi i hebrenjve dhe djali i Noa-s së përmbytjes së madhe) kishte 5 djem dhe Arami biri i tij lindi Arpakshdin,-ky lindi Shelahun,-ky lindi Everin dhe ky lindi Pelegun. Ata u shpërndanë nëpër troje të ndryshme. Njëri nga ata Pelegu shkoi në gadishullin Ilirik dhe u dha emrin pellazgëve. Prandaj ndoshta nuk përkthehet në shqip siç janë munduar ta përkthejnë shumë historianë pro pellazgë dhe anti pellazgë (Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). Ekziston dhe një konfirmim tjetër të cilin unë po e kujtoj në këtë shkrim përsa i përket origjinës iliro-pellazge të helenëve si dhe ndërthurjen e natyrshme dhe aspak armiqësore të citimeve historike. Sipas Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993, Helenus-i ishte i biri i Mbretit Priam dhe mbretëreshës Hekubadhe vëllai binjak i profeteshës Kasandra. Helenusi quhej gjithashtu dhe Scamandrios. Sipas legjendës Kasandra shpjegonte profecitë por Apolloni ja kishte hequr asaj forcën bindëse, po kështu ishte dhe Heleni (Helenus-i). Në luftën trojane mori pjesë i udhëhequr nga vëllai i tij Hektori (Priami kishte 6 djem). Në fundin e luftës së Trojës, Helenus luftoi kundër vëllait të tij Deifobus (pasi u vra dhe Paridi) për tu martuar me Helenën, por Helena iu dhurua Deifobit. Heleni i mërzitur, iku në malin Ida por u zu rob nga Uliksi. Pas luftës së Trojës, Neoptolemi djali i Akilit, mori për robinjë dhe pastaj u martua me kunatën e Helenit dhe gruan e Hektorit- Andromakën, po kështu mori me vehte dhe Helenusin. Të tre këta jetuan në Molosi të Epirit, por Neoptolemi Para se të linte Epirin, i lejoi ata të themelojnë qytetin Buthros (Butrinti i sotëm). Neoptolemi u vra nga Oresti djali i Agamemnonit për shkak të Hermionit, bijës së Menelaut dhe të Helenës. (Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). Enea në udhëtimin e tij homerik (sipas Virgjilit) mbërriti në bregdetin e Butrintit dhe u habit kur takoi kushëririn e tij Helenus-in dhe gruan e kushëririt të tij Hektor Andromakën. Ata e furnizuan me ushqime dhe Heleni profetizoi (sepse këtë dhunti e kishte së bashku me motrën e tij binjake Kasandrën) që Enea do të bëhej babai I një kombi të madh (kujton që Enea u martua me Lavinjën nga ku lindi kombi romak dhe Roma). (Virgil in Aeneid Book III). Më vonë Helenus-i u martua me motrën e Neoptolemit për të mbajtur mbretërinë e Mollosisë dhe të Epirit. Si përfundim, kështu lindi dhe u forcua gradualisht populli Helen që sipas mitologjisë por dhe historiografisë ishte tërësisht një fis tërësisht iliro-pellazgik, dhe jo ndryshe nga ta. Kjo është dhe arsyeja që ata flisnin të njëjtën gjuhë sepse gjatë luftës por dhe gjatë robërisë nuk kishin nevojë për përkthyes, por dhe se kishin të njëjtat rite, doke e tradita. Ndoshta është më e arsyeshme që në të ardhmen historianët grekë dhe shqiptarë të hulumtojnë për lashtësinë e iliro-pellazgëve së bashku sesa duke kundërshtuar njëri tjetrin; megjithatë historia e vërtetë është ajo që thotë mitologjia e cila ka në thelbin e saj të vërteta të cilat historiografia greke, shqiptare dhe e huaj sot po i kupton më mirë qoftë me ndihmën e gjuhës shqipe, qoftë me tejkalimin e urrejtjes së disa individëve nga të dy anët të cilët s’bëjnë gjë tjetër përveçse do të vonojnë por jo do të pengojnë zbulimin e të vërtetave historike që fshihen në muzgun e të kaluarës së përbashkët të të dy kombeve tona. Bibliografia -Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). -Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). -Virgil in Aeneid Book III). -Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). -pjesë shkrimi të botuar te gazeta Koha Jonë më 31 mars dhe 1 prill 2005). -Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005): (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). -Hofman (J. B. Hofmann, (EWG), 1950). -Smith, Anthony D. (1999). Myths and memories of the nation. Oxford University Press. p. 21. ISBN 0-19-829534-0. "It emphasizes the role of myths, memories and symbols of ethnic chosenness, trauma, and the ‘golden age’ of saints, sages, and heroes in the rise of modern nationalism among the Jeës, Armenians, and Greeks—the archetypal diaspora people"). -Argyris Eftaliotis një histori të Greqisë më 1901 me titullin ‘Historia e Romanëve’ -Neritan Ceka, "Iliret", T 2000, f.33). -Mathieu Aref, "Shqipëria, odiseja e pabesueshme e një populli parahelen"). -Markezines, "Political History of Modern Greece", book A, pp.208, Athens.). -Formumi Shqiptar- Pellazgët, 2005). -"The Albanians. An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present", Edwen E. Jacques). -Prof. Nezir Myrta (Drillon Gega) albanologu Nezir.Myrta@shqiperia.com) === Perse Korca mbeti pa Kishen e saj Karakteristike te `SHEN GJERGJIT` === Korça e shekullit të XX-të ishte Korça e Shën Gjergjit. Kjo është historia e një kishe legjendare në Korçë, nga ndërtimi i saj, shkëlqimi dhe aktiviteti deri në vitin 1968, kur ‘lart’, për arsye të paspjegueshme, kishin vendosur të shpëtohej Kisha e Mitropolisë, por jo Shën Gjergji… Prof. Pirro Prifti, Tiranë Shen Gjergji mbetet shenjtori karakteristik shqiptareve. Argumentet se përse Shën Gjergji është shënjtor karakteristik dhe I dashur për komunitetin Orthodoks shqiptar gjithmonë ka qënë lidhur me Heroi tonë kombëtar Gjergj Kastiroti-Skënderbu I cili u lind në një Familje orthodokse nga Babai Gjon ( emër I cili nuk është vetëm emër katolik siç pretendojnë sot disa katolikë, sepse në atë kohe shumica dërrmuese e popullatës arbërore dhe epirtote ishin të ritit lindor dhe emrat që sot quhen si katolkë ishin në atë kohë edhe orthodoksë), dhe nënës Vojsava. Stema dhe Flamuri I kësaj familje të lashtë ishin simbole të ritit bizantin,. Këtë symbol Shqipëria e sotme e ka në Flamurin e saj zyrtar. Heroizmat e Gjergj Kastrioti-Skënderbu I cili lindi me 23 prill 1405 sipas kalendarit të vjetër (sot I bie me kalendarin e ri 6 maj), ditën e Shënjtit Shën Gjergjtrofeprurësit, bënë që jo vetëm në popullatën orthodokse shqiptare për në të gjithë popullatën shqiptare katolike dhe myslimane të nderohet kjo ditë. Madje në shumë fshtara të sotme të Shqipërisë festohet edhe tek popullata myslimane dita e Shën Gjergjit apo dita e pranverës. Në Elbasan festohet në 14 Mars në popullatat e veriut të Shqipërisë festohet me 1 Mars, duke përkujtuar dhe nderuar Heroi Kombëtar Gejgr Kastrioti -Skënderbeun se sa Shënjtorin Shën Gjergj, pikërisht sepse këto popullata myslimane në reminishencën e tyre përkujtojnë jo datën egzakte të Shëntit Shën Gjergj por përkujtojnë dhe nderojnë Heroin Kombëtar. Në Komunitetin tonë orthodox Shënjtori Shën Gjergj në kalendarin e sotëm orthodox festohet me 23 prill dhe nga katolikët me 6 Maj. Për shkak të nderimit dhe përkujtimit të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu kemi një lidhje analogjike me Shënjtorin Shën Gergj I cili ka jetuar në Kapadoki nga vitet 500 e.s., dhe komuniteti ynë orthodox I cili krijoi Kishën e vet Autoqefale Orthodokse shqiptare nën drejtimin e Peshkopit tonë të nderuar Fan Stilian Noli I cili e bëri Krishtin të flasë shqip në Kishat orthodokse të Shqipërisë, ky komunitet orthodox u vendosi shumë kishave orthodokse në Shqipëri emrin e Shën Gjergjit. Nuk ka në asnjë vënd në Ballkan e ndoshta dhe në botë që të ketë kaq shumë kisha orthodokse me emrin e Shën Gjergjit se sa në Shqipërine e viteve para 1967. Diktatura shkatërroi kishat e xhamiat. Por në 1992 me ardhjen e demokracisë edhe komuniteti Orthodoks mori frymë lirisht dhe me ndihmën e Fortlumturisë së tij Anastas ndortoi dhe rindërtoi kishat e plot gjëra të tjera. Problemi qëndron edhe sot e kësaj dite se disa kisha me emrin Shën Gjergj (madje dhe kisha me erma tjetrë si p.sh., Kisha e Shën Marise e Tiranës), kur u rindërtuan nuk I u vu emri I mëparshëm. Pse? Kjo kërkon një analizë që unë tani për tani nuk e bëj dot por do të ngre problemin e Kishës së famshme të Shën Gjergjit Korce Kishë e cila u ndërtuar me kursimet e Korcarëve me gurë të mëdhenj dhe varrezën përqark saj, por pasi u prish nga diktatura u shkatërruan gurët mollokë, u larguan varrezat, populli u hidhërua kur u prish kjo kishë. kjo Kishë e famshme e Shën Gjergjit, përcaktonte identitetin e orthodksëve korcare nuk egziston sot. Ndoshta është bërë pa qëllim mos vendosja e emrit të Katëdrales se sotme të Korcës, por duhet ndërtuar në Korç e Kisha identifikuese dhe karakteristike e Shën Gergjit, sepse por ndryshohet dhe tjetërsohet reminishenca dhe imazhi I së kaluarës së Kishës së Shën Gjergjit, madje shumë Korcarë orthodoksë kanë ikur, ose janë `bërë` grekë, ose janë `bërë` vllehë duke e lënë Korçën një qytet orthodox pa Shënjtorin e vet. Kjo gjë duhet të ndryshojë. Shume kisha ne Arberi, Epir dhe ne Shqiperi para vitit 1967 kishin emrin e SHEN GJERGJIT. Ne kishat e restauruara nenvdrejtimin e Fortlumturise se tij ANASTAS, asnje kishe nuk i u vendos emri tradicional shqiptar per orthodokset shqiptare emri SHEN GJERGJ. Madje kisha kryesore e Shen Gjergjit Korce e cila u prish ne 1967, kur u ndertua nje e re , nuk e mori emrin Shen Gjergj. Perse? Pa i hyre aluzioneve, iluzioneve, konspiracioneve, KOASH ka per detyre te vendose emrin e kishes kryesore ne Korce emrin me te cilin krenohej Korca: Kisha e Shen Gjergjit. Intelektualet orthodokse te Tiranes ftojne te gjithe okomunitetin orthodoks te perkrahin nismen e vendosjes se Kishes katedrale ne Korce emrin e SHEN GJERGJIT. KOASH duhet te degjoje zerin e besimtareve te saj. Prandaj po shkruaj edhe këtë herë per SHEN GJERGJIN dhe per Kishen e Shen Gjergjit ne Korce e cila nuk egziston. Shen Gjergji festohet me Kalendarin e vjeter me 23 Prill. Nga Shenjtor e mori emrin Heroi yne Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu. Per nder te Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu- Komuniteti orthodoks shqiptar per nder te tij dhe ne perkujtim te tij se bashku me Shenjtorin Shen Gjergj, u ka vene nje mori kishave orthodokse emnrin Shen Gjergj. Kisha e Shen Gjergjit ne Korce e cila u shkaterrua nga komunizmi, nuk u rindertuar me duke e lene Korcen si nje qytet pa identitetin e saj te lavdishem Per ata qe nuk duan te kuptojne. Pergjigje te Nderuarit dhe Mikut tim At Grigorit, I Nderuar Grigor, mos te te vije hic keq sepse problemin nuk e kam ngritur per te share KOASH-in dhe as Fortlumturine e tij Anastas, perkundrazi. Duhet ta lexosh edhe njehere se ckam shkruar dhe do ta kuptosh. Shen Gergji ka qene dhe mbetet identiti i Komunitetit Orthodoks ne Korce. Kisha u shkaterrua nga diktatura. Ne kerkojme te ringrihet nje Kishe me emrin e Shen Gjergjit ne Korce, ose te gjendet nje menyre per te zgjidhur problemin. Pergjigje te Nderuarit Aleksander Dimroci I Nderuar Aleksander Dimroci, thirrjen e beme jo per te treguar se kush eshte me besnik ndaj Fortlumturise Anastas, por e beme per te treguar se Shen Gjergji eshte Shenjtori kryesor i Orthodoksise sepse kjo lidhet me ermin e Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu, prandaj shume kisha orthodokse e kane kete emer ne Shqiperi, Se dyti problemi qendron tek Kisha e Shen Gjergji ne Korce e cila u shkakterrua nga rregjimi komunist dhe nuk u rindertua nje kishe me ermin e Shenjtorit Shen Gjergj. Duhet te dini i nderuar Aleksander Dimroci se Shen Gjergji eshte Shenjtori karakteristik i Korces. Mos pasja e nje kishe te tille ne Korce e ka bere te rrije ne hije identiteti orthodoks ne Korce duke shkaktuar nje konfuzion ne komunitet sepse harrohet identiteti shqiptar i percaktuar nga Kisha Shen Gjergjit. === Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, vija ndarëse midis Shqiptarëve dhe Antishqiptarëve === Këmbëngulja e njerëzve të caktuar, përfshi këtu dhe përkthyesin e veprës Skënderbeu nga O.J.Schmitt-i, krahas përfitimit nga shitja e veprës në fjalë, nëpërmjet bërjes së reklamës nga TV private Klan dhe Top Channel, kanë arritur të prekin vijën ndarëse përtej së cilës mund të shihen vetëm shqiptarë, që nuk e duan Shqipërinë, të kamufluar apo dhe apostatë që tregojnë zemrën e tyre plot helm e dashakeqësi. Këtu bëhet fjalë për një përkthim të thjeshtë që përkthyesi do ta promovojë e ta shesë librin e tij pavarësisht nga reperkusionet dhe komentet aspak respektuese ndaj heroit kombëtar. Nuk do të kisha shkruar në mënyrë të përsëritur këtë shkrim nëse nuk do të ishte parë këmbëngulja e përkthyesit për të vërtetuar gjoja që: – duhet parë heroi kombëtar jo si mit por ai reali!? E nëpërmjet këtij argumenti zhgënjyes kërkohet që nëpërmjet të dhënave që ‘nuk na i paska dhënë asnjë autor tjetër’ sesi Heroi kombëtar na paska filluar luftën kundër turqve sepse turqit i kanë vrarë të atin (pse si mendon autori, çdo djalë a nuk do të kishte luftuar kundër vrasësit të babait ?); megjithatë argumenti tjetër me të cilën përkthyesi ka bërë reklamën, ishte që i ati i Skënderbeut quhej Ivan dhe se e ëma e Skënderbeut, Vojsava ishte sllave. E me këto “risi”, përkthyesi na paska zbuluar Amerikën, duke marrë poza në TV si ndonjë ‘profesor i mbaruar’ që na e njokërka historinë e Kastriotëve (sigurisht nëpërmjet veprës së Schmitt), më mirë se historianët e debatit apo të historianëve të tjerrë të nderuar, por harron se del zbuluar katërcipërisht kur të tjerët që dëgjojnë këto blasfemi klienteliste dhe snobiste ndaj të huajve, se dy nga autorët më në zë shqiptarë: F. S. Noli, dhe K. Frashëri, kanë shkruar monografi të shkëlqyera për heroin kombëtar dhe F.S. Noli ka një bibliografi prej 600 autorësh (përveç Ou Xhej Schmitt-it që s’pati fatin t’i referohej), pa përmendur M. Barletin, i cili si bashkëkohës nuk diskutohet për thëniet e tij e sidomos për argumentet e lartpërmendura të Shmitt-it: Emrin e babait të Skënderbeut, nënën sllave Vojsava, dhe arsyen përse nisi luftën – argumente që përkthyesi ynë i nderuar po ta kishte lexuar veprën e Barletit, gjithashtu nuk do të merrte barrën e rëndë të përkthente një monografi që i shërben akademikëve e aspak popullit të thjeshtë (e jo më pastaj të mundohej t’i bënte publicitet një vepre profesionale që s’i duhet aspak lexuesit nëse bëhet fjalë për të hedhur dyshime ndaj një Heroi kombëtar). Po të lexonte të paktën Skënderbeun e F. S. Nolit mund të shihte që të tre argumentat ‘e reja’ të O.J.Schmitt-it janë rrahur e përpunuar, argumentuar e stërthënë nga F. S. Noli me aq qartësi e në mënyrë bindëse saqë përkthyesi ynë nuk do t’i lindte nevoja të përkthente veprën e Schmitt-it nga aspekti profesional, por do t’ja u linte më mirë përkthimin akademistëve historianë të shkencës shqiptare se sa të ngrinte një rrokopujë amatoreske duke përzierë pa kuptim historianë e gjuhëtare vetëm e vetëm për publicitet e që t’i shitej përkthimi. Një nga autorët më të vjetër që i referohet Noli në monografinë e tij (të cilin përkthyesi-amator nuk e zë në gojë, domosdo se nuk e ka lexuar), është Tivarasi (latinisht – Antivarino) i cili ka botuar që më 1480 në Venedik një vepër për Skënderbeun (pra, përpara Barletit) për të cilin Biemi jep të dhëna më të plota për të përfshirë gjithashtu në bibliografinë e F. Nolit), i cili shpjegon fare mirë gjenealogjinë e Gjergj Kastriotit, familjes së tij, pesë motrave e katër vëllezërve dhe fatin e tyre. Po të vëresh me kujdes pas debateve ku amatori ynë rrinte si Judë i antishqiptarizmës, mund të kuptosh dhe disa aspekte të tjera që fshihen nën këtë blasfemi ndaj heroit kombëtar, blasfemi të cilat për fat të keq nuk duhej përfshirë F. Lubonja, i cili ndoshta nuk e ka kuptuar qëllimin aspak nderues ndaj Heroit Kombëtar. Këto aspekte janë: – Ulja e figurës së Skënderbeut për qëllime klienteliste (pra reklamë negative për të shitur përkthimin) – përfshirjen e TV private dhe disa miqve për ta bërë sa më serioze (sigurisht për qëllime klienteliste) një histori e cila është rrahur e stër-rrahur nga mijëra autorë shqiptarë e të huaj të interesuar e që kanë nderuar me shkrimet e tyre një hero sa kombëtar për shqiptarët aq dhe ndërkombëtar për shkak të luftës së tij anti turke e anti islame, – me dëshirën e tij për të shitur librin, ndoshta pa dashje ka aktivizuar njerëz të caktuar të cilët njihen si dyshues (që të mos u themi anti-shqiptarë) kur përmendin që në disa libra surrogato apo komente dashakeqe nën maskën e “sqaruesve të historisë shqiptare apo të rishikuesve të historisë shqiptare”, që Skënderbeu ishte për bekatshizmin dhe jeniçerët shqiptarë besnikë të tij erdhën dhe përhapën bektashizmin pra islamizmin e moderuar, – gama e këtyre njerëzve që jetojnë në Shqipëri por që janë antishqiptarë të vërtetë nëpërmjet maskimit me luftën kundër komunizmit – kanë kohë që po përpiqen të rishikojnë historinë e Shqipërisë e pikërisht hedhjen baltë mbi Heroin kombëtar (mbi origjinën e tij, familjen e tij, luftën e tij qoftë kombëtare e qoftë fetare kundër turqve), e duke bërë shaka apo duke e përfolur në Portokalli, duke nënçmuar frazën prekëse të dhuruar në nderim të tij nga Vatikani “Atlet i Krishtit”, duke bërë aludime absurde me gjendjen e sotme të simboleve kombëtare praktikisht të krishtera në një shtresë të gjerë “islame” sipas tyre. Këto dyshues nën maskën e rishikimit të historisë, nën maskën e shitjes si pa të keq të vlerave që nuk e nderojnë Heroin tonë kombëtar, nën maskën e shakave apo të talljeve të Heroit kombëtar (mund ta vini re edhe për heronj të tjerë), nën maskën e lavdërimit të të ashtuquajturës ‘tolerancë fetare’ ( ku mund të shash çdo gjë kombëtare por pa prekur identitetin e sharësve), lexuesi dhe populli shqiptar mund të shohë e të dallojë se përse në Shqipëri ka pak nacionalizëm, se përse në Shqipëri përbalten heronjtë (qofshin ata dhe të luftës antifashiste), se përse në Shqipëri ekziston një klimë e luftës së fshehtë të klasave e cila mbahet ndezur nga njerëz të caktuar, kryesisht nga ata që kanë gëlltitur një ‘lugë çorbë’ qoftë për shkak të varfërisë, qoftë për shkak të pasurimit të shpejtë, qoftë se janë disa nga ata antishqiptarë të vërtetë. Unë mund t’i kujtoj jo vetëm përkthyesit të nderuar, ashtu dhe të tjerëve, rrezikshmërinë se nëse kjo gjë do t’i ndodhte Heroit Kombëtar Turk Qemal Ataturkut, personat që do të talleshin me të apo që do të hidhnin dyshime ndaj tij, me siguri qeveria turke do t’i fuste në burg; ose nëse do të hidheshin dyshime apo sharje (qoftë dhe të kamufluara) ndaj Linkolnit, apo Xh. Washingtonit, këta njerëz pa tjetër do të hidheshin në gjyq; ose nëse do të shahej nëpër shkrime Jan Husi i Çekisë nga ndonjë çek, apo Heroi kombëtar grek nga ndonjë shkrimtar apo komentues grek, apo Car Llazari i serbëve nga ndonjë serb, apo ndonjë hero tjetër kombëtar i çdo vëndi respektiv, (kështu si bëhet në Shqipëri) këta vende do të merrnin masa ligjore ndaj tyre. Në përfundim mund të them që janë disa heronj, janë disa vepra, janë disa aspekte me të cilat nuk duhet luajtur, sepse çdo vend sado që ndryshon, ka një ose disa figura kombëtare të cilave u referohet e nuk luan me to, as hedh dyshime e as bën ‘zbulime në jetën e tyre. Edhe Shqipëria duhet të ketë tabu-në e saj, vijën ndarëse të saj, identitetin e saj me të cilën nuk duhet luajtur as për amatorizëm, as për komercializëm e as për të ekspanduar ideologji fetare, që vetë vendi apo vendet ku aspirojmë të futemi. I nderuar përkthyes lëre përkthimin tënd të shitet pa e reklamuar më, sepse je duke prekur një tabu të shenjtë për shqiptarët. === Në përkujtim të 115 vjetorit të vdekjes së Papa Kristo Negovanit, pse “harron” KOASH?! === Perse dhe si është e mundur të “harroj” KOASH?! Papa Kristo Harallambi që njihet më shumë si Papa Kristo Negovani (1875 – 12 shkurt1905) ka qenë prift ortodoks shqiptar dhe veprimtar i lëvizjes kombëtare në kapërcyell të shekujve XIX-XX. Lindi ne Negovan afër Follorinës në kohën e Perandorisë Osmane, një fshat që, bashkë me Bellkamenin fqinjë, kishte qenë banuar në mesin e shekullit të nëntëmbëdhjetë nga shqiptarë të Plikatit të krahinës së Kolonjës. Shkollën e bëri në Athinë, ku e dërgoi i ati Harallamb Çali, që ishte tregtar. Shkrimtar dhe klerik patriot. Luftoi kundër synimeve shkombëtarizuese të kishës e të qarqeve shoviniste të borgjezisë greke. Propagandoi idenë e bashkimit të forcave patriotike në luftën kundër lakmive të shteteve shoviniste fqinje. Vdiq i masakruar barbarisht nga andartët grekë. Vdekja e të atit, të cilin e vranë banditët më 1891, e shtrëngoi Kristo Negovanin të braktisë studimet e të punojë si mësues në një shkollë fillore greke në Leskovik për të mbajtur familjen. Më 1894 emigroi në Braila të Rumanisë ku punoi tre vjet si marangoz. Po këtu ra në kontakt me lëvizjen kombëtare dhe mësoi të shkruajë shqip (me alfabetin e Stambollit). Më 1897 u kthye në fshatin e lindjes, u shugurua prift dhe vazhdoi punën si mësues. Shtëpinë e vet Negovani e ktheu në shkollë dhe u mësoi shkrim e këndim shqip mbi njëqind fëmijëve e të rriturve. Ai edhe meshën e mbante shqip, gjë që nuk i pëlqeu aspak hierarkisë ortodokse greke. Më 10 shkurt 1905 Negovani mbajti një shërbesë kishtare shqip në prani të Karavangjelisit, peshkop i Kosturit, i cili duke dalë nga kisha, flitet se tha ato fjalë fatale, “Mos të gjettë viti tjetër ndër të gjallët”. Pas dy ditësh, të shtunën, 12 shkurt 1905, fshati u rrethua nga banditë që e detyruan tridhjetëvjeçarin Negovani të vetëdijshëm për fundin që e priste, të dilte jashtë shtëpisë në mes të natës për ta masakruar pastaj me sëpatë bashkë me pesë të tjerë, ndër ta edhe i vëllai. Për të marrë hak për këtë akt që hierarkia ortodokse greke ua veshi shqiptarëve, komiti shqiptar Bajo Topulli (1868-1930) i zuri pritë dhe vrau Fotin, peshkopin e Korçës, në shtator 1906. Tituj të veprave Papa Kristo Negovani është autor proze e poezie, si dhe tekstesh shkollore, përkthimesh e përrallash. Veprat e tij u botuan në revista të kohës, sidomos në Kalendari kombiar. Ndër botimet e tij janë: Istori e dhiatësë vietërë, Bukuresht 1899; Vjershë shkresëtoreja, Sofje 1899; vjersha Prisheja e Hormovësë, Sofje 1903; një përmbledhje vjershash me 78 faqe ; Bënjatë të shënjtorëvet dërgimëtarë, Sofje 1906 (Bëma të apostujve shenjtorë); – libri me 122 faqe dhe një tjetër me 16 faqe Istorishkronja e Plikatit, Selanik 1909, botuar pas vdekjes; Përshtatjet e fabulave të Ezopit dhe të La Fontenit dhe poezia e tij didaktike me frymë patriotike e edukative u drejtoheshin kryesisht fëmijëve. Ato paraqesin kryesisht interes historik dhe mund të themi se nuk dallohen për ndonjë vlerë artistike të veçantë; Vjershëshkresëtoreja (1899 – vargje); I drunjti kryq (1906 – vargje vepra në dy pjesë) – Sofje 1906; Prishja e Hormovës (1904 – vjershë lirike); I vogëli Donat Argjendi (1908 – novelë për fëmijë) – Sofje 1904. Referimet Robert Elsie : Histori e Letërsisë Shqiptare. Botim i dytë. Përktheu nga anglishtja : Abdyrrahim Myftia. Pejë : Dukagjini 2001, Fq. 211 – 212. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kristo_Negovani === Kuvendi i Arbërit 1703 – 317 vite më pas === Një nga ngjarjet më të bujshmë nacionale dhe religjioze të Shqipërisë nën sundimin e Perandorisë Osmane ishte mbajtja e Kuvendit të Arbërit me dt.14 dhe 15 janar 1703 në fshatin Mërqi të Lezhës në Kishën e Shën Gjon Pagëzorit të atij fshati nën kryesinë e ipeshkvit Zmajeviç ditën e dytë të djelë pas krishtlindjeve. Në Koncilin e Arbërit muarën pjesë: Imzot Pjeter Karagjiku, arqipeshkëv i emnuem i Shkupit. Imzot Gjergji, ipeshkëv i Zadrimës. Imzot Nikollë Vladanji, ipeshkëv i Lezhës. Imzot Ndue Babi, ipeshkëv i emnuem i Shkodrës. Imzot Marin Gjini, ipeshkëv i zgjedhun i Pultit. Atë Fra Egjidi de Arsenta, Prefekt Apostolik i Misioneve t’Arbënisë. Atë Fra Frano Maria a Lycio, Prefekt Apostolik i Misioneve të Maqedonisë. Atë Fra Martini nga Gjonima (Gjonmi), i pari i Provinçes së Fretënve. https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html Ky Koncil mbajt për të ruajtur kristianizmin në tokat e Arbërisë kryesiht të veriut dhe të Kosovës . Koncili u mbajt në gjuhënlatinë dhe arbërisht. intteresant është fakti se në këtë konsil i cili u quajt i Arbërit tokat e shqipërisë u quajtën Arbëri dhe ggjuha arbënisht, por u fol për herë të parë për elementin shqiptar dhe gjuhën shqip. Këto element shqiptar dhe shqip i u atrubuan sarbërisht folësve apo më mirë shqip folësve myslimanë të vilët ishin kryesisht arbër të konvertuar në myslimanë osë të huaj të ardhur nga provncat e largëta të Perandorisë Osmane kryesisht nga Persia, Abhazia, Libani, Cerkezë, pak turq, KonsilI i Arbërit, u mbajt në zbatim të Propagandës FIDE, e cila u krijuar rreth vitit1622 nga Papa Gregori XV, me qëllim për të rregullua punëte misionarëve katolikë në vëndet ku kristianizmi ishte dëmtuar apo zhdukur ose ishte në prag të zhdukjes, sidomos në gadishullin ballkanik. Kongregacioni FIDE kishte për qëllim si Kongregacion për Evangjelizimin e Popujve, dhe vetë emri FIDE u vendos për shkak të pallatit FIDE – i cili u ndërtua në Romë sipas arkitektit Bernini dhe arkitetktit Borromini.Ky Program u aktivizua plotësisht nga Papa Urban VIII më 1627 duke trainuar në fillim misionarët katolikë të cilët erdhën dhe në Arbëri dhe në Epir. Kongregacioni FIDE kishte në atë kohë 186 archdiocese, 785 diocese, 82 vicariate apostolic, 39 prefecture apostolice, 4 administratione apostolike, 6 missione sui iuris, 1 territorial abbacy, and 6 military ordinariates,” in today’s modern organization https://en.ëikipedia.org/ëiki/Congregation_for_the_Evangelization_of_Peoples Me këtë Program FIDE, u trainuan dhe priftërinjtë katolikë të famshëm të Arbërisë, Pjetër Bogdani në kolegjin ilirik në Ankona si dhe para-ardhësit e tij Pjetër Budi dhe Frang Bardhi të dy rreth viteve 1640. Kurse Pjetër Bogdani u bë prift katolik në Pult dhe në 1654 – 1656 u tiullua Doktor në Teologji dhe Filosofi. Po kështu dhe Castellano i cili erdhi me mission në jug në Himarë por në vitet 1730 për të katolicizuar jugun https://es.ëikipedia.org/ëiki/Pjet%C3%ABr_Bogdani. Koncili i Arbërit u realizua nën kujdesin e Papa Klementit XII ( siç u quajt nga arbërit katolikë të asaj kohe – Papa Pretëmadhi). Në përfundim, dekretet, pra vendimet e Koncilit të Arbërit, shkruar në shqip e latinisht nga vetë imzot Zmajeviçi, iu paraqitën për shqyrtim Papës dhe, pas miratimit më 28 janar 1704, u botuan nga Propaganda Fide nën titullin “Kuvendi i Arbnit o Koncili Provinciall i mbledhun Vjetit mijë shtaqind e tre ndenë Shqiptarin Klementin XI papë Pretëmadhin”. Aty tekstualisht u fol edhe për arbërit edhe për shqiptarët! ipeshkvi Zmajeviç tha: “Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, – uh, ç’dhimbje, – vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t’ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe… Shkrue në Perastti, ditën e dhetë të korrikut, në vjetë të Krishtit njimië e shtatqint e tre”. (https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html) Papa Klementi XI , alias, Xhanfrançesk Albani, me prejardhje nga Arbëria (ose siç i themi sot-shqiptare), këtë ngjarje të madhe kishtare e kombëtare ia besoi kryeipeshkvit të asaj kohe të Tivarit, imzot Vinçenc Zmajeviçit. Arbëria e cila tashmë filloi të quhej Shqipëri për shkak të popullatës arbirëisht folëse apo më mirë shqip folëse myslimane, ishtë islamizuar në shumicën dërrmuese të trojeve për shkak të sundimit të ashpër Osman. Për këtë arësye popullatës së Arbërisë dhe Epirit i ndodhën këto fataliete menjëherë pas pushtimit Osman dhe më vonë në vitet në vazhdim e deri në 1703: -Ose popullata u largua me nxitim , kryesisth shtresa e pasur dhe e mesme e qyteteve dhe e fushave, për në itali, Kroaci, More, Rumani, Ukrainë (dhe Odesa); në kuadrin e 40 viteve rresht pas pushtimit të Shkodrës, u larguan rreth 300.000 njerëz, Në Italinë e Jugut u quajtën arbëreshë, kryesisht popullatë orthodokse, kurese në Venedik dhe Kroaci, ikën arbërit katolikë. – ose një pjesë e popullatës u bashkua rreth Kishave orthodokse slave serbe dhe u quajtën -shkie, ose rreth kishave orthodokse bullgare dhe u quajtën maqedonas ose rreth kishave bizantinë në Greqi dhe u quajtën arvanitas, ose ata qe i kën në Rumani e Ukrainë u quajtën arnautë, kurse në Mal të zi arbërit orthodoksë u konvertuan në kishën serbe dhe u quajën malazezë (Mali i Zi- Maleci), -ose një pjesë e popullatës u fsheh në male për një kohë të gjatë dhe që andej luftoi kundër osmanëve sin ë veri ashtu dhe në jug, por mw vonw zbriti gradualisht nw fusha e qytete, – një pjesë e popullatës me kalimin e kohës u islamizua me dhunë ose me ligje e favore nga Osmanët me qëllim që të pushonin kryengritjet, – fushat e Arbërisë dhe Epirit ( fushe Kosovë, fushë Shkodër, fushë Shqipëri e Mesme, Fushë Korcë, Fushë Shkup, fushë Janinë, Fushë Myzeqe dhe vlorë, etj) dhe qytetet të cilat u ndërtuan jashtë Kështjellave të rrafshuara nga Sulltan Mehmet Fatihu me një Urdhër të veçantë të asaj kohe, dhe u mbushën gradualisht me të ardhur bujkrobër nga Perandoria osmane persë, abhazë, çerkezë, libanezë, sirianë, si dhe romë nga egjipti, apo romë ( jevgj) të ballknait; p.sh., Shkodra u mbush me myslimanë persë, dhe më vonë me shqiptarë nga malësia të islamizuar. Pak a shumë kështu ndodhi dhe në qytetet e tjera shqiptare, -një pjesë e popullatës mbeti deri në pavarësinë e Shqipërisë si popullatë laramane katolike apo orthodokse, ose mori fenë e bektashinjve gjërëisht në jug Shqipërinë e mesme dhe në veri, më pak. Ky problem islamizimit të Arbërisë, Epirit dhe në përgjithësi të Ballkanit detyroi Propagandën FIDE të ri-kristianizoje këto troje. Propaganda FIDE pati sukses kryesisht në veri të Shqipërisë që atëhere quhej akoma Arbëri, si dhe në Kosovë e Maqedoni; kurse në Jug të Shqipërisë , kryesisht në Epir për shkak se Patrikana e Stambollit dërgoi Shën Kozmain i cili u përpoq të ruante dhe të gjallëronte orthodoksinë dhe kryesisht atë bizantine ( pra jo orthodoksinë sllave), nuk pati sukses. Pra mund të thuhet se që nga shek i XV e deri në fillim të shek XVIII (pra 1703), u krijua një popullatë e re që u quajt shqiptare dhe vëndi Shqipëri, që kishte dy dallime: ishte myslimane por fliste gjuhen e lashtë të Arbërisë dhe të Epirit që u quajt gjuhë shqipe. Kjo u përhap shumë deri në 1912 , ku megjithëse njerëzit quheshin turq ose grekë, apo latinë, më në fund, në Pavarësinë e Shqipërisë u quajtën shqiptarë, myslimanët, orthodoksët, katoliket dhe bektashinjtë e këtyre trojeve. Madje Kisha katolike dërgoi dhe popullatë katolike në numur të vogël sidomos në veri kryesisht në Shkodër qytet dhe rrethina të ardhur nga Libani, Tunizia, ndoshta Maroku(?!) Ky veprim i Kishës Katolike nëprëmejt Koncilit të Arbërit dhe dërgimit të misionarëve dhe popullatës katolike në veri, minimizoi në veri të Shqipërisë islamizimin, kurse në jug nuk pati sukses të madh. Nuk pati sukses të madh as Shën Kozmai i cili më tëper u përpoq të bindëte popullatën që të fliste bizantinisht (greqisht), dhe të mos lutej në arvanitisht. Kjo shkaktoi konflikte të mëvonshme (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Islamization_of_Albania). Sidoqoftë Koncili i Arbërit pati rëndësi të madhe në ruajtjen e identitetit arbëror-shqiptar dhe në ruajtjen e kristianizmit, duke krijuar premisa për të ruajtur gjuhën arbërisht – epirotisht-shqip e cila u realizua në Kongresin e Manastirit në të cilin ishte Drejtuesi Kryesor imzot Gjergj Fishta. Në kujtim të kësaj date dotë ishte mirë që të mbaheshin kumtesa dhe konferenca edhe kombëtare pavarësisht religjiozitetit, dhe shpresojmë që në vitet e ardhshme të përkujtohet më mirë. === Përse KOASH duhet të vlerësojë zyrtarisht Figurën e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. === Viti i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut, i lançuar nga shteti me rastin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit Kombëtar, ka shënuar shumë konferenca, mbledhje e takime përkujtimore për të përkujtuar veprën e pavdekshme të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti Skenderbeu. Madje edhe në Itali, tek Arbëreshët, këtë muaj është përkujtuar Heroi Kombëtar. Në këtë aktivitet mori pjesë edhe Presidenti shqiptar. Përkujtimore në respekt të Heroit, takime dhe mbledhje janë bërë edhe në Kosovë, Prishtinë, ku është Busti i Heroit Kombëtar, por edhe në trevat dhe diasporën shqiptare. Njihet gjithashtu kontributi i Kishës Katolike, e cila e vlerësoi Gjergj Kastriotin-Skënderbeu me titullin `Atlet i Krishtit`. Shumë vende të tjera ku ka komunitete shqiptarësh, Heroi ynë përkujtohet me respekt të madh. Madje edhe shtete të tjera si Franca, Austria, Polonia, madje dhe Rusia, kanë edhe skulptura dhe përmendore të Heroit tonë Kombëtar. Shumë autorë dhe historianë të vendit dhe të huaj kanë shkruar për kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar në ruajtjen e lirisë dhe pavarësisë së popullit Arbëror dhe Epirot, si dhe për më tepër, në përpjekjet për të ruajtur vlerat e Kristianizmit në Arbëri-Epir. Ballkan, dhe në Europë. Dihet që Shteti Shqiptar i ka dhënë kësaj figure të madhërishme, e cila është ndoshta e vetmja figurë për të cilin të gjithë komunitetet fetare, i gjithë populli shqiptar, të gjitha trevat jashtë Shqipërisë të banuara më shqiptarë, e gjithë diaspora shqiptare, e njohin, e pranojnë dhe e respektojnë për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në ruajtjen e identitetit Arbëror dhe të fesë kristiane. Shteti Shqiptar i ka dhënë titullin Hero i Popullit. Shteti Shqiptar ka bërë flamurin e familjes Kastrioti me shqiponjën e zezë dhe me sfondin e kuq si flamur kombëtar të shtetit shqiptar, por edhe të gjithë shqiptarëve. Ishte kontributi i jashtëzakonshëm i Rilindasve, kontribut i cili u shpërblye me ngritjen e flamurit në Vlorë më 28 Nëntor 1912, pasi Ismail Bej Vlora e mori flamurin pas rekomandimit nga shoqëria shqiptare e Bukureshtit, dhe pasi Marigo Posso (Poçi) i qëndisi thekët e flamurit të familjes Kastrioti (tashmë Flamur Kombëtar por pa diellin me gjashtë cepa), të sjellë nga Bukureshti. Në të gjithë botën për figurën e Skënderbeut janë shkruar rreth 600 libra. Mes tyre janë dhjetra romane, libra historikë, studimorë dhe legjenda. Papa Kalisti i dha titullin e Lartë që kur Gjergj Kastrioti ishte gjallë `Atlet i Krishtit`në vitin 1457dhe këtë e dëshmon ky pasazhi shkruar në revistën “Një Komb” në shkrimin `Koalicioni antiosman i Papa Kalistit tëII dhe Skënderbeu (1455-1458)`: ngaNdërmarrja e kryqëzatës antiosmane nga ana e Kalistit iII dhe përfshirja e Skënderbeut në të, hodhi bazat e politikës konsekuente të Heroit shqiptar, i cili deri në fund të jetës nuk ndërmori paqe me Europën dhe mbeti ashtu si e kishte cilësuar Papa Kalisti III në 23 dhjetor 1457, “fortis athleta et verus propugnator fidei Cristianae” – Atlet i fortë dhe mbrojtës i Krishtërimit http://www.njekomb.com/?p=14445dheht...p-in-albanese/. Po Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë përse nuk ka ndërmarrë asnjë hap gjatë këtyre 98 viteve Autoqefali, duke patur parasysh se Kisha Katolike e ka respektuar figurën e Heroit Kombëtar që në vitin 1457? Si ka mundësi që një Hero Kombëtar, familja e të cilit dhe vetë Heroi ishin të ritit lindor orthodoks, që kishin si stemë të familjes një flamur me shqiponjë bizantine dhe më diellin maqedonas sepse Heroi Kombëtar e quante veten si banor të Epirit maqedonas, troje të cilat ishin arbërore? Le të hidhemi tek Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë dhe përse KOASH duhet të vlerësojë kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun dhe religjionin. Në fakt, KOASH nëpërmjet Lidhjes së Intelektualëve dhe me kërkesën e intelektualëve, ka bërë në vite vetëm dy takime përkujtimore (një në 2016 dhe një 2018) për të kujtuar Heroin Kombëtar, dhe takime të tilla janë bërë edhe në të kaluarën me përpjekjet e intelektualëve orthodoksë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e Italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? Vetë Varri i Heroit Kombëtar, ndonëse është vendosur fiktivisht në Lezhë, aktualisht nuk dihet se ku janë të vendosura eshtrat e tij sepse sipas historiografit të shquar Dhosi Lipe, janë zhvendosur nga familja dhe legjenda e Marin Barletit se varri u hap nga osmanët ka shumë mundësi të jetë jo e vërtetë. Këtë fakt e konfirmojnë dhe historianët osmanë të asaj kohe. E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për këtë Hero Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar. Për këtë arsye, disa intelektualë orthodoksë kanë bërë një Promemorie drejtuar KOASH dhe Komunitetit Shtetëror të Kulteve për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurën e tij nga ana religjioze orthodokse me qëllim që ta vendosë këtë Hero Kombëtar në vëndin që meriton: në Kalendarin Orthodoks. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: ``Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij``, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Shpresojmë se në këtë 550 vjetor, KOASH do të dijë të dalë mbi ngurtësinë 98 vjeçare të të lënit në harresë të klerikëve, patriotëve orthodoksë, por mbi të gjitha të anashkalimit të Birit të dashur të Orthodoksisë, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. === Promemoria e Intelektualeve Orthodokse te Tiranes === Tiranë, 25/10/2018 DREJTUAR KRYESISË SË KISHËS AUTOQFALE ORTHODOKSE TË SHQIPËRISË K.O.A.SH. PROMEMORIE Intelektualët Orthodoksë të Tiranës, dhe disa anetarë të LIOSH, i propozojnë Fortlumturise se tij ANASTAS dhe K.O.A.SH., ngritjen e nje Komision të Posacëm për të vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodoks te Shqipërisë, si dhe për të siguruar fonde të veçanta për të mbështetur dhe forcuar Kishën Autoqefale të Shqipërisë. Për këtë qëllim, i propozojmë Komisionit të veçantë që do të ngrihet nga K.O.A.SH.: 1 Vlerësimin e Figurave që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në mbrojtjen e Krishtërimit dhe në Krijimin dhe ruajtjen e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë dhe vendosjen e tyre në Kalendarin Orhtodoks.: - GJERGJ KASTRIOTI-SKENDERBEU- t`i jepet titulli `Shenjtor i Krishtërimit` i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox me 23 Prill ose 6 Maj. -ANGJELINA GJERGJ ARIANITI (KOMNENI) – ti jepet tiulli `Shenjtore` e Arbërisë dhe Epirit, brënda datës që është në Kalendarin Orthodoks -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (21/11/1923-1924) i cili e bëri Krishtin të flaës shqip, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -VISSARION JOAN XHUVANI - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1924-1937) i cili i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -KRYEPPESHKOPI KRISTOFOR - (KRISTOFOR (?) KISSI) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1937-1948), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë. dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPSHKOP PAISI- (PASHKO (?) VODICA) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1949-1966), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPESHKOPI DAMIAN - (DHIMITER (?) KOKONESHI )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1966-1967), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar B. Klerikëve orthodoksë dhe Patriotëve Orthodoksë, që dhanë kontribut në forcimin e Autoqefalisë së Kishës Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendosen në kalendarin orthodox në një datë të caktuar. -KOSTANDIN KRISTOFORIDHI –Dëshmor i KOASH -PAPA KRISTO NEGOVANI -Deshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO -Deshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Deshmor i KOASH Jemi të hapur edhe për vlerësime të tjera nga K.O.A.SH., dhe për përmirësimin e teknikaliteteve sipas kërkesave të Orthodoksisë. 2. I Propozojmë Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë krijimin e një Fondi të Vecantë për ngritjen dhe Mirëmbajtjen e: - Një Muzeu të "Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare", - Per `Rikonstruksionin e Kulles se Shen Gjergjit ose Pirgu Arbanas-Manastiri Hilandar-Mali Athos`, -per `Mirembajtjen dhe Rregullimin e Kishave te Vjetra` si nderim per te kaluaren orthodokse te popullit shqiptar qe dikur quhej Arbër dhe Epirotë. Me Respekt Grupi i Intelektualeve Orthodokse të Tiranës === Në Pritje të Sinodit të KOASH për vlerësimin e Figurave shqiptare të Orthodoksisë === Në vazhdën e ngjarjeve të rëndësishme me anë të të cilave Komuniteti orthodox përkujtoj martirët, shënjtorët dëshmorët çod ditë të vitit përkatësisht sipas kalendarit lindr bizantin mund të vërehet vetëm një problem që shumë kujt mund të mos i bjerë në sy por që fakti përbën një mangësi të madhe për një Kishë Autoqefale e cila ka 96 vjet e krijua nga imzot Fan Noli i cili u zgjodh Kryepeshkop më (21/11/1923-1924) datë , e cila mund të quhet zyrtarisht si ditlindja e KOASH-it dhe dita e ndajes zyrtare nga kisha byzantine e greke. Pavarësisht marrjes së Tomosit më 1937 nga i dërguari shqiptar Kryepeshkopi Kristofor Kissi e cila quhet sot nga Kisha jonë si datë zyrtare, në fakt është Fan Stilian Noli arkitekti dhe themeluesi i Kishës sonë Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë. Sidoqoftë përveç përkthimeve ekselente të psalmeve fetare nga imzot Fan Noli, përveç fillimit të Predikimit në shqip në të gjitha kishat tona orthodokse, ka mbetur veëm një re e zezë në horizontin e hapur të KOASH: vlerësimi i figurave religjioze Shqiptare dhe i kontribuesve celebritete të intelektualëve shqiptarë që ngritën lart dhe mbrojtën vlerat e krishtërimt në Shqipëri. Për këtë qëllim intelektualët orthodoksë të Tiranës dhe ish bashkëthemeluesit e KOASHi dërguan Fortlumturië së Tij Anastas një letër që në korrik 2015, në të cilën theksohej që KOASH duhet të ngrinte një Komision për të vlerësuar Fugurat që kanë kontribuar në mbrojtjen, ruajtjen e krishtërimit orthooks dhe të trashëgimisë së orthodoksisë shqiptare, por nuk muarën asnjë përgjigje. Për këtë arësye një nga bashkëthemeluesit e Lidhjes së intelektualëve Orthodoksë, Prof, Pirro Prifti dha dorëheqjen. Megjithë përpjekjet e vazhdueshme dhe përplasjet me disa nga drejtuesit e KOASH , si i rspektuari Andoni si drejtues në Elbasan, i respektuari Asti me të cilin patëm përplasjet më të ashpra intelektuale aq sa sot na ka mbyllur dhe facebook-un, dërguam dhe një Promemorie KOASH-it për këtë Problem. Kjo Promemorie e derguar me dt.25 tetor 2018 dhe 2 javë më vonë derguar Patriarkanës së Kostandinopojës z.Bartholomeu, e përsëritur disa herë në facebook-un e intelektualëve të Tiranës, pati një jehonë të madhe në internet dhe atë e kanë parë mbi 50.000 individë jo vetëm orthodoksë por edhe ateiste, katolike, myslimane dhe protestante te Shqipërisë dhe jashtë saj. Më kritikët kanë qënë çuditërisht disa minoritarë grekë ose më mirë pseudo minoritarë grekë, qëlimet e të cilëve fatkeqësisht dihen por kamuflohen me pretekstin e kritereve të përcaktimit të vlerësimeve të Shënjtorëve, martirëve, hëronjve, dëshmrorëve, kritere që sigurisht KOASH duhet ti respektojë por të përdoren po ashtu si i kanë vendosur shënjtorët e tyre kishat sllave dhe greke orthodokse dhe kisha të tjera lindore të cilat krahas res[ektit dhe nderimit ndaj Shënjtorëve e martirëve të përgjithshëm Orthodokse, - kanë vendosur dhe Heronjtë , Martirët, Oshënarët Dëshmoret e vëndeve të tyre përkatëse, duke dëshmuar se Orthodoksia, krahas qënies si një Religjion gjithëpërfshirës që nuk njeh Etni dhe Rracë por Zotin Jezu Krisht, ka dhe anën e saj patriotike atdhetare duke konfirmuar thënien e Shën Palit se: Predikimi në gjuhë të huaj në një popull që nuk e njeh atë gjuhë është njëlloj si kumbimi i Këmbane bosh e pa kuptim. Pra etnia në këtë rast merr karakter thelbësor në përhapjen e doktrinës së krishtere në gjuhën e mëmës. Për këtë qëllim Roli i Theofan Stilian Noli ( Mavromati) është Hyjnor. Idea jonë ka qënë dhe mbetet ne tërrenin e respektimit e ligjeve shtetërore dhe Riligjioze dhe kryesisht në këto pika: 1. Ngritjen e nje Komision te posacem per te vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodox te Shqiperise. Vleresimi i figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise propozojme te behet me dy menyra: - Ngritjen e nje Muzeumi te “Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare”, mbrojtjen e Krishtërëimit Orthodox ne Shqipëri dhe ruajtjen e Traditave Orthodokse, - Miratimin e Shënjtërimeve, Martirëve, Dëshmirëve, Oshënarëve, dhe Vendosjen ne Kalendarin Orthodox te ketyre Figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise-Arberise dhe Epirit pas paraqitjes së veprave të tyre para Sinodit: -GJERGJ KASTRIOTI-Skenderbeu si Shenjtor -i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperise, -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)-Dëshmor i KOASH, -KRISTOFOR KISSI- Dëshmor i KOASH. -VISARION XHUVANI-Dëshmor i KOASH, -PAPA KRISTO NEGOVANI Dëshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO-Dëshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Dëshmor i KOASH -të tjerë të propozuar nga KOASH E gjith kjo përpjekje bëhet me qëllim që krahas ringjalljes se Fesë në Shqipëri e për pasojë dhe fesë Orthodokse të shkatërruar pabesisht dhe qëllimisht me dt. 5 shkurt 1967 të gjitha kishat dhe manastiret orthodose të asaj kohe gjithsej rreth 600 ndertesa, orthodoksia në Shqipëri të ketë edhe Heronjtë e saj jo vetëm brënda Shqipërisë por edhe jashtë saj në të cilën jetojnë shqiptarë qofshin ata të krishterë orthodoksë, qofshin abrër të sllavizuar apo të greqizuar, qofshin ata qrbër dhe epirotë të islamizuar. Ka ardhur koha që të gjithë shqiptarët brënda dhe jashtë vëndit, qofshin ata orthodoksë, ateistë, myslimanë por edhe katolikë e protestantë, të dëgjojnë Predikimin ndaj Zotit në gjuhën Hyjnore shqipe apo arbër&arvanitase. Të shohim vetëm një rast nga ana e Kishës Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë: përse KOASH nuk e ka vlerësuar deri tani kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun, dhe religjionin, lrinë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për Heroin tonë Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar por dhe për të tjerë. Për këtë arsye, Promemoria drejtuar KOASH është dërguar për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurat e ndritura Religjioze shqiptare Klerikale dhe jo klerikale por që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në ruajtjen e Fesë dhe të Atdheut. As më pak as më shumë seç kanë bërë disa nga figurat e repektuara religjioze të fqinjëve respektivisht greke dhe slave: të Shën Nektarit, Shën Kozmait, At Paisit dhe Car Llazarit. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: “Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij“, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Ky Sinod i ardhshëm do të jetë besoj një gur prove për klerikët e sotëm orthodokseë rë cilët krahas përkushtimit ndaj Zit duhet të jenë dhe patriot, njëlloj ashtu sic c janë simotrat dhe si vëllezërit e tyre grekë për vëndin e tyre, dhe sllave, apo kooptë ,për vëndet e tyre respektive. I Përjetshëm qoftë Kujtimi i Heronjve tanë orthodoksë dhe veçanërisht Figurave të Kryeheronjve shqiptarë: Gjergj Kastrioti –Skënderbeu dhe Fan Noli. === Shënjtorja Ortodokse Shqiptare Angjelina Araniti (Komneni), dhe Kisha Ortodokse Shqiptare === Para se të flasim për një nga shënjtoret e rralla shqiptare të shek XV e cila për fat të keq nuk është futur në Kalendarin Ortodox Shqiptar si shënjtore, ndoshta për shkak të mos informimit të saktë për këtë Shënjtore të rrallë, është e arësyeshme të flasim së pari për familjen e saj të Fisit të lavdishëm të Aranitasve të cilët së bashku me Gergj Kastriotin-Skënderbeun luftuan kundër invazionit turk duke mbrojtur Krishtërimin dhe Atdheun për 25 vite rresht, por edhe pas vdekjes luftrat kundër turqve nuk rreshtën. Pra nuk është vetëm Nënë Tereza Shënjtore shqiptare e krishterë. Ka dhe një shënjtore më të vjetër dhe po aq të fisme shqiptare: Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni. Janë dy, ashtu si dy kokat e shqiponjës së flamurit. Të dhëna nga familja e Aranitëve ne gjejmë shkurt dhe saktë nga `Foundation of Mediaval Genealogy` ne pjesen e 4 “Araniti“ të dhëna të përmbledhura nga Charles Caëley ( të përdirësuara në Mars 2009) por dhe nga autorë të tjerë. Historia e kësaj familjeje fisnike shqiptare me gjak blu (sepse mbiemrin Komneni e kishte marrë se kishte një gjak me perandorët e Bizantit me te njëjtin mbiemër që rridhte që nga dinastía e Komnenëve- Aleixo I Comneno perandor 1081-1118,) është e mbushur me martesa të shumta si me fisnikët shiqptarë ashtu dhe me ata sllavë (sërbë) fisnikë por dhe italianë fisnikë sepse së pari martesat bëheshin sipas sërës por më e rëndësishmja ishtë se nëpërmjet martesave forcoheshin aleancat për të luftuar armiqtë dhe për të mbrojtur zotërimet. Shënjtorja Angjelina Araniti bija e gjashtë e Gjergj Araniti u martua me një fisnik sërb djalin e Dhespotit të Sërbisë Gjergj Brankoviçit, një i verbuar nga turqit. Jeta e saj e mundimshme bëri që pas vdekjes së të shoqit, ajo tu bë me dëshirë murgeshë ortodokse në Manastir siç do ta spjegojmë më poshtë dhe i u përkushtua Zotit, Jezu Krishti dhe Shpirtit të Shënjtë: -pra Trinisë së Shënjtë. Statuja e saj ne France (marre nga: perillos.comPa hyrë në debate pseudo-nacionaliste, shihet qartë se në Shqipëri pak është folur për të pikërisht sepse ajo u bë murgeshë në një Manastir hungarez që ishte i futur në zotërimet sërbe dhe sot tokat e Krushedolit i takojnë Sërbisë. Kjo nuk ka rëndësi se ku u fut murgeshë. Rëndësi ka se ajo i u kushtua Zotit, dhe dha gjithë pasurinë e saj kishës ortodokse dhe të varfërvë duke i ndihmuar. Njerzit e nderuan dhe e respektuan aq shumë sa Kisha Ortodokse Sërbe e bëri shënjtore. Bëri shenjtore një shqiptare, dhe shqiptarët nuk e kujtojnë. U bë shënjtorë e Ortodoksisë një shqiptare që para 500 vitesh, dhe asnjë shqiptar i krishterë nuk e kujton. Mendoj se kjo ndodh nga mos pasja e informacionit të duhur. Një shënjtore shqiptare që nderohet në një vënd fqinj me të cilin dikur kemi luftuar së bashku në një koalicion kundër sundimit turk (kujtoni vitin1389 kur koalicioni ballkanik luftoi me shqiptarë, sërbë, grekë, bullgarë, hungarezë-kundër turqve në fushën e mëllenjave në Fushë-Kosovë) dhe tek ne sot, qofshin për arësye të mos-njohjes së historisë së fisnikëve shqiptarë, qoftë për probleme politike të sotme- nuk duhet nënvlerësuar e harruar. Shënjtori është shënjtor si në vëndin ku ka bërë mirësi, ka dhënë ndihmë, ka vuajtur, i është lutur zotit Jezu Krisht qoftë në sërbisht , qoftë në shqip, s`ka rëndësi, rëndësi ka që Shënjtorja Angjelina Araniti i kushtoi jetën e saj Zotit Jesu Krisht, e kushtëyoi jetën duke u lutur në Kishën Ortodokse, i a kushtoi jetën të varfërve. Dhe të varfërit janë njëlloj kudo. Sikundër thotë një i ditur: ` Shënjtorin (ose Martiri) e njohin të gjithë , por vetëm ai e di se çka hequr nga vuajtjet e mundimet nëpërmjet martirizimit`. Le të shohim më mirë historinë e një familjeje fisnike shqiptare me gjak blu nga e cila është Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni, për të treguar që Familjet e mëdha shqiptare të asaj kohe luftuan dhe i u përkushtuan Zotit me luftën e tyre duke mbrojtur dy kollonat më të rëndësishme mbi të cilat ndërtohet një komb: Fe-ja dhe Atdheu. Këtë e dëshmon dhe titullin e nderit që i dhanë Gjergj Kastriotit-Skënderbeu: `Atlet i Krishtit`, sepse mbrojti Atdhuen dhe Krishtërimin. E nëse nga fisi i Kastriotëtve u dallua Skënderbeu që mbrojti Krishtërimin me Shpatë, Angjelina Araniti Komneni nga fisi me gjak blu i Aranitëve mbrojti Krishtërimin me Shpirt,duke i u përkushtuar lutjes, ndihmës, përkushtimit e duke ruajtur kështu gjallë fenë e bukur, fenë e ëmbël, fenë e zemrës/ Krishtërimin Ortodoks. I Kjo familje fisnike shqiptare me gjak blu kishte zotërimet nga Vlora (Valona) në perëndim , kufizohej ne liqenin e Ohrit në lindje dhe përfshinte në veri lindje Krahinën e Mokrës.Origjina e Fisit të Aranitëve është jo shumë e qartë por dihet që i pari i Aranitëve ishte: Komnen (Comen) Araniti, që kishte për nënë – vajzën e Nikola Sakatit që ishte `Lord of Sendir`. Komnen Araniti pati katër fëmijë (të dhënat e familjes Aranit janë marre nga rregjistrat e Familjes Muzaka): 1.Gjergj Araniti Komneni(i famshmi që realizoi koalicionin me Gjergj Kastriot-Skënderbeu dhe i dha njërën nga vajzat Donikën për grua), 2. Vëllai i dytë, Vlladen Golem Araniti Zoti i Biaska dhe i Cermenikes, u martua me Angjelina Kastrioti ( është kjo që disa historianë e ngatërrojnë me Angjelina Aranitin Shënjtoren e famshme shqiptare) te bijen e Gjon Kastrioti dhe Vojsava Tripalda. Angjelina ishte martuar me Vladen Golem Aranititin. Ajo kishte një djalë që njihej me emrin Muzaku i Angjelinës. Muzaku i Angjelinës mbante edhe një emër tjetër, (që vinte nga i ati), Golem Arianiti. Muzaka i Angjelinës, sipas Barletit, ishte “një burrë i pashoq për mjeshtëritë e luftës”. Ky pati një fat të keq. Ai u kap rob nga Ballaban pasha dhe u rop i gjallë nga sulltani. 3. Vëllai i tretë Komnen (Comen) Araniti. Nuk dite gje tjetër përveçse është martuar më Vojsavën bijën e …? 3.Një motër që nuk i dihet emri por që u bë gruaja e parë e Pal Dukagjinit, dhe një motor të dytë me nënë tjetër Vojsava (Gojasava) Komneni (Comeni) që nuk dihet se si ka shkuar jeta e saj. Gjergj Araniti një nga bashkëkohësit, bashkëluftëtarëtm, dhe vjehri i i Gjergj Kastriotit-Skënderbeut, pati nëntë fëmijë më gruan e parë Maria Muzaka (martesa para 1444) bija e Andrea Muzaka-s dhe Ana Zenebishi (Zenevesi), dhe me gruan e tij të dytë me emrin Pietrina Franko (vejusha e Sarmazzo të Korfuzit e bija e Baronit Oliver Franko të Taurizanos), pati katër fëmijë (martesa e dytë duhet të jetë bërë para 1449). Në një dokument martesor të martesës së parë të asaj kohe thuhet se:`.. Gjergj Araniti ishte Zoti (ose Signor ose Princ) i Cermenikes, Mokres dhe i Spatarit (Shpatit)..`. Me martesën e parë pati këto fëmijë sipas rradhës së lindjes: 1.Andronika (Donika) Araniti (lindur?- vdekur pas 1500), martuar me Heroin tonë kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. 2.Vojsava Araniti (ose Gojsava, lindur?-vdekur para korrikut 1469) e cila u martua Zotin Ivan (Giovanni) Cernojeviç, Zoteruesin e Malit të Zi dhe të Zeta-s që ishte i biri i Stefan Cernojeviç dhe i Mara Kastriotit (lindur?-vdekur korrik 1490) motra e Skënderbeut. 3. Thoma Araniti (lindur?-vdekur 11korrik 1489), nuk ka të dhëna të tjera por ka qënë Protonotar i Papës (protonotar –njëri nga 12 klerikët e Papës të cilët janë noterë dhe bëjnë dorëshkrime autentike). 4. Kyrana (Qerana ose Qyrana )Araniti, u martua me Gjergj Dukagjini (lindur?-vdekur pas 25 qershorit 1462, sot mbiemrër i njohur shqiptar) dhe pati i dy fëmijë. Manastiri në Krushedol ku gjënden eshtrat e Shënjtores shqiptare Angjelina Araniti5. Elena Araniti u martua dhe kjo me Gjergj Dukagjinin (lindur?-vdekur para1462); pati disa fëmijë-të gjithë u konvertuan në myslimanë. 6.Despina Araniti u martua me Tanush Dukagjinin me të cilin pati një djalë dhe një vajzë me emrin Teodora e cila gjithashtu pati dy djem: zotin Blasio dhe Jacobo. 7.Angjelina Araniti (lindur?-vdekur me 1516 në Krushedol), shëntorja për të cilën bëhet fjalë. Angjelina u martua me zotin Stefan, djalin e zotit Gjergj Despotit të Serbisë (sipas dorëshkrimit të Masarelit që gjëndet në Vatikan). Edhe Teodor Spandounes e konfirmon kur thotë në shënimet e tij që `…Agjelina, bija e Golemo (të madhit ose Gjergj ndodhta) Aranitit u martua ë Shkodër 1461 me Stefan Brankoviç djalin e Gjergj Brankoviç, Despotit të Sërbisë dhe të Irena Kantakuzenit (vdekur me 1476). 8. Comita (Komita) Araniti (lindur?/vdekur mr 1461). U martua me zotin Colco Basichi (ose Z. Gojko Stres Balsha lindur?-vdekur pas 1478) Zotin e Misisë, me të cilin ajo pati një djalë dhe një vajzë. 9. Katerina Araniti u martua me z. Nicolo Boccali-Zoti i Moresë dhe pati dy vajza, e para u martua tre herë: me Andre Spani (Shpani) dhe pastaj me Nikola Bochalis Baroni I Moresë dhe së treti me Merkur Bua-Shpata Zoti I Viano dhe Cerveterit Merkur Bua njihet si nga trimat që e pajtuan disa herë për të luftuar kundër armiqve të tyre , shumë nga Orborret mbretërore të asaj kohe me tepër Franca dhe Italia). Gjergj Araniti me gruan e tij të dytë pati katër fëmijë: 1.Konstandin Araniti Komneni (1456- vdekur 8 maj1530 ne Montefiore) quhej dhe Princi i Maqedonisë dhe Zoti i Fanit. U martua me Franceska Paleologu dhe pati 7 femije. 2.Marija Araniti (lindur?-vdekur1474). U martua me Giupo Bartolomeo. Adoptoi djalin e Papa Sixtus IV zZoti I Cerveteri dhe I Vianos. 3.Teodora (nuk dihet data e lindjes dhe e vdekjes) . U martua me nje shqiptar ne Venedik nuk I dihet emri. 4.Komnen Araniti (nuk i dihet lindja), por është vrarë më 1486. II Shënjtorja Angjelina Aranitit bija e gjashtë nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit të famshëm; nuk i dihet ditelindja, por dihet që ka lindur në rrethin e Elbasanit dhe ka vdekur ne Krushedol (Krushedoli, ka qënë pjesë e Hungarisë së atëhershme) më 1516. Ka jetuar në kohën e luftrav e që bëri Gjergj Kastrioti –Skënderbeu. Motra e saj Andronika (Donika) bija e parë e Gjergj Arantit (1404-1461 vdekur në Leçe të Italisë), u martua me Heroin tonë kombëtar në Ardenicë. Martesa e saj me djalin e Despotit të Sërbisë Gjergj Brankoviç, u bë më 1461 në Shkodër. Njohja e saj me Stefanin e verbër djalin e Despotit të Sërbisë ndodhi më 1459 në kohën kur Despoti I Serbisë së bashku me djalin e tij u strehua tek I jati I Angjelinës Gjergj Araniti për shkak të ndjekjes që I bënë turqit pas rënies së Smederevës. Aty u dashuruan. Stefan Brankoviçi(1417-Beograd- 9 Oct1476 in Friulia) u verbua nga Sulltani turk pasi sipas Sulltanit i jati i Stefanit shkeli kushtet. Stefan Brankoviçi u zu rob ne Amaseia ne Azine e vogel dhe u verbua nga Sulltani me 8 maj 1441. Stefani Brankoviçi nuk u prit thjeshte si mik ne oborrin e Princit Gjergj Aranitit, ai u trajtua si nje pjesetar i familjes. Dhe nuk eshte per tu cuditur qe Stefani dhe Angjelina u dashuruan me njeri-tjetrin. Me bekimin e prinderve ata u martuan ne kishe. Pas disa vitesh, cifti u bekua me dy djem: Gjergjin (Maksim) dhe Joanin. Kur djemte u rriten, Shen Stefani dhe familja e tij u detyruan qe te largohen ne Itali per te shpetuar. Angjelina ka ndenjur një farë kohe në Itali por u largua nga Italia me djemte e saj ne vitin 1486, duke ndaluar me pare ne Serbi per te varrosur ne vendlindje trupin e paprishur te Shen Stefanit.Atje ajo i kishte bartur edhe eshtrat e të shoqit, Stefanit. Pas vdekjes së të shoqit, Stefanit (1471), Angjelina tashmë vejushë, me familjen e saj vendoset në Srem, ku mbreti hungarez, Mateja, ia jep në pronësi qytetin dhe pasurinë e Kupinovës. Duke pare se nuk ishte me ne gjendje ti ndihte te gjitha manastireve, ajo iu drejtua me nje apel prekes Princit te madh, Vasil i II-te i Moskes. Ajo shkruajti: ” Pushteti tone po i vjen fundi, ndersa tendi sa vjen e rritet. Prandaj edhe te marresh persiper detyren tone per tu perkujdesur edhe ndihmuar Kishat edhe manastiret e shenjta, te ngrejtura prej te pareve tuaj te pershpirtshem edhe te mite.” Me burimet e dhuruara prej Princit Vasil, Shen. Angjelina ndertoi Lavren e Krushedol, ku tek ky i fundit u varrosen me vone edhe eshtrat e saj te paprishura, se bashku me ato te te shoqit te saj Stefanit edhe te dy bijve te saj Maksimit(Gergj) edhe Princit Joan. Angjelina Araniti pas vdekjes së të shoqit ndërtoi aty një manastir dhe sipas nje doreshkrimi qe gjendet ne Vatikan te shkruajtur nga Massareli ajo u be Murgeshe ne Krushedol ku ndihmoi te varferit, me mission si bamirëse dhe religioze, dhe vdiq po aty si murgeshe. Gjate kohes se pushtimit turk, serbet iu drejtuan me lutje qe te liroheshin nga sulmuesit e tyre. Madje edhe jobesimtare jane sheruar prej saj, edhe u mrekulluan per madheshtine e Beses se krishtere. Biri i saj, Gjergji, kishte refuzuar titullin e dhespotit, që ia kishte ofruar mbreti hungarez Matejë, Korvini, për t’ia lënë vëllait të vogël Joanit, i cili vdiq pak më vonë. Pastaj, Gjergji (i biri) bëhet kallogjer dhe e ndërron emrin në Maksim. Më 1716, kur turqit u vunë zjarrin këtyre kishave dhe manastireve, murgeshat arritën ta shpëtojnë vetëm një pjesë të eshtrave të Shën-Angjelinës – dorën e majtë, që sot e kësaj dite ruhet në kivotin e kishës së Manastirit të Krushedoll-it (sot pjesë e Serbisë) . Të dy motrat janë dy nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit vjehrit të Skënderbeut dhe zotërues i Shqipërisë së jugut pjesë të Epirit dhe të Arbërisë së atëhershme nga Vlora e deri ne Moker perfshi dhe Çermeniken dhe Shpatin (signor de Cerminica et de Mochino e de Spatennia), dhe kampion i luftës kundër turqve. Në Beograd gjëndet edhe një rrugë që mban emrin e Angjelina Araniti. Literatura. 1.Fine, J. V. A. (1994) The Late Medieval Balkans, A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest (Ann Arbour, University of Michigan Press), p. 51, 157-164, 185,235-249, 320-415, 534-561,595-598. 2.Hopf, C. (1873) Chroniques gréco-romanes inédites ou peu connues (Berlin), Breve memoria de li discendenti de nostra casa Musachi, p. 270-340. 3.Massarelli, A. Dell’Imperadori Constantinopolitani Vat. Lat. 12127 f. 349v-353. [MB] 4.Charles Cawley’s Medieval Lands (update 14mars-2009); Copyrights©Charles Cawley’s anf FMG 2006-2009 6. Albanians in Belgrade *free wikipedia-2007. 7.Lidhjet familjare të kastriotëve dhe Mamica; Prof. as. dr. Luan Malltezi- Revista UNIVERS, Viti 2006, Nr.VIII. 8. Theodore Spandounes (Spandugnino), De la origine deli Imperatori Ottomani, Sathas, C. N. (ed.) (1890) Documents inédits relatifs à l’histoire de la Grèce au moyen âge, IX (Paris), p. 158. 9.”Massarelli manuscript” because it was found in the papers of Angelo Massarelli (1510 – 1566). === Shqipëria e dyzuar përballë Lirisë së Fjalës dhe Lirisë së Disinformimit === OSBE organizon më 11 tetor deri në në 14 tetor në Hotel Rogner, Tiranë Konfernencën e 8 vjetore për Median në Europën Juglindore me temë `Gazetaria në Krize`, ku marrin pjesë 120 pjesëmarrës nga Shqipëria, Bosnje dhe Hercegovina, Serbia, Maqedonia e Veriut, si dhe nga Mali i Zi, përfaqësues të qeverisë, medias, shoqatave të gazetarëve, shoqërisë civile dhe sferës së akademisë. Ngjarjet dhe aktivitetet e ndryshme në kuadër të Javës së Medias do të vazhdojnë deri të enjten, 14 tetor. Në këtë Konferencë do të diskutohen këto probleme: -Çështja e dezinformimit dhe shkaqet që e krijojnë atë, tek rreziku përkatës dhe tek roli kundërshtues që mund të luajë gazetaria. -Angazhimi ndaj parimeve themelore të gazetarisë, si paanësia dhe raportimi me fakte, është shumë irëndësishëm për të ndërtuar besimin tek media dhe shërben për të ndrequr dezinformimin. - Praktikat më të mira dhe përpjekjet për të lehtësuar situatën e rënduar të gazetarëve të rajonit, duke përfshirë pengesat që ata hasin përgjatë zhvillimit të veprimtarive gazetareske dhe zbatimit të të drejtës së shprehjes. - Diskutimin e sfidave profesionale të kohës dhe rreziqet e posaçme për shkak të gjinisë me të cilat përballen gazetaret në rajonin e Evropës Juglindore. -Pasja e redaksive të ekuilibruara nga pikëpamja gjinore dhe të përmirësojmë gjendjen e gazetareve në rajon. -Korniza e dokumentit për shprehjen e qëndrimit për rininë dhe median, zhvilluar përgjatë Kampit Rinor të këtij viti “Vëmendja tek të Rinjtë dhe tek Media” si pjesë e “Shtigjeve Rinore: Përkrahja e Vlerave të OSBE-së në Ballkanin Perëndimor” (https://ata.gov.al/2021/10/11/gazetaria-ne-kohe-krize-tirana-mirepret-konferencen-e-8-te-te-osbe-se-per-median-ne-evropen-juglindore/). Dihet se Shqipëria sidomos gjatë 30 viteve të pas diktaturës ka vuajtur shumë nga mediat e shkruara në fillim dhe ato radio-tv, dhe tashti pas viteve 2010 edhe nga Mediat elektronike përsa i përket dis-informimit, kryesisht disinformimi politik dhe ai social-ekonomik, të cilat vepronin dhe veprojnë në dobi të qeverisjes përkatëse që është në pushtet. Interesant mbetet fakti se me futjen gjërësisht të Medias Elektronike, lufta mediatike ka marrë një zhvillim të madh dhe përplasja midis mediave që përfaqësojnë grupet politike të fuqishme në Shqipëri (dhe ndoshta edhe të fuqive të huaja antiamerikane dhe anti-BE). Kjo luftë mediatike është përqëndruar kryesisht në luftën midis informacioneve opinionike dhe informacioneve që bazohen në Fakte. Kjo luftë qoftë ajo brënda llojit si ajo brënda PD ashtu dhe midis Opozitës dhe Qeverisjes, ka dëmtuar rëndë reputacionin e Shqipërisë brënda dhe jashtë vëndit, madje Opozita aktuale vite më parë përdori informacioneqë unë iquaj në mënyrë të thjeshtë opinione disinformuese ose gjysëm të vërteta që ingjanin si dy pika uji tregimit në librin për fëmijë `Dinpaku dhe shokët e tij`, shkaktoi një valë akuzash dhe çështjet apo debatet e rënda brënda dhe jashtë parlamentit përfunduan në gjykata, të cilat edhe sot e kësaj dite vazhdojnë duke minuar shumë besimin e shoqërisë shqiptare ndaj politikës dhe politikanëve. Një nga çfaqjet më të sofistikuara të përplasjes mediatike të internetit dhe të Tv, të cilat janë blerë nga grupe politike shqiptare për të shpëlarë trutë e shqiptarëve dhe për ti dhënë të drejtë vetes së tyre janë: hedhja e dyshimeve daj zgjedhjeve, nxitja e idesë se Shqipëria na qënka baza e prodhimit të kanabisit dhe shpërndarjes së kokainës e për pasojë dëmtimi i imazhit të Shqipërisë në Europë dhe në botë, njollosja e policisë, debatet shterpa për probleme ekonomike e tendera të cilat duheshin dërguar së pari në prokurori me fakte dhe jo opinione, ngritja e grupeve të gazetarëve dhe analistëve të blerë për të justifikuar humbjet në zgjedhje qoftë dhe për të kamufluar imazhin e këtij apo atij poltikani, përhapja e disinformimeve ku raste të veçanta vdekjesh, vrasjesh, suicidesh, përdhunimesh, konfliktesh në familje shumëzohën dhe shumëfishohen sikur të jenë masive, pra duke përdorur gjysmë të vërteta për të destabilizuar situatën sociale dh ekonomike, duke nxjerrë lloj lloj konspiracionistesh për të trembur popullin gjithashtu me gjysmë të vërteta të përkthyera direkt nga anglishtja ashtu shpejt e shpejt nga celulari apo kompjuteri. Kjo ka dëmtuar dhe ka shkelur vijën e hollë e të kuqe midis faktit dhe opinionit duke përdorur demagogjinë naziste të Gebels-it për të shpërndarë disinformimin. Dihet se Joseph Goebbels në librin e tij `Djalli i rremë` spjegon teknikat e tij të propagandës dis-informuese naziste të asaj kohe duke e sintetizuar me një frazë: “Propaganda është si art. S’është nevoja të respektosh të vërtetën”. Këtu vihet në pikpyetje të vërtetë në kohën e sotme nëse Liria e Fjalës duhet të jetë absolute, kur në të njëjtën kohë përzjerë me Lirinë e Fjalës është dhe Liria e Shpifjes apo me terma më sofiste-Liria e Dis-informimit. Dihet gjithashtu se Liria nuk është absolute sepse liria e fjalës në shoqërinë njerëzore mbaron aty ku dëmtohet Liria e fjalës së tjetrit, aq më tepër sikurse p[ërmëndi kryeministri shqiptar se… “kur vjen fjala për median në internet, liria e përhapjes së saj ka minuar një fare soj lirinë e fjalës”…. (https://kryeministria.al/neësroom/konferenca-e-osbe-se-per-europen-juglindore-gazetari-ne-kohe-krizash/). Idea kryesore është se duhet një ligj që rregullon Lirinë e fjalës nëpërmjet faktimit të saj në median e shkruar dhe atë elektronike dhe jo duke shkruar gjysmë të vërteta dhe opinione, sepse siç thotë një fjalë e urtë : `Para faktit edhe Zoti tërhiqet`. Së fundmi mund të përmënd se grupe të caktuara politike shiqëptare dhe ndoshta dhe ato fqinjë apo ato që kanë interesa gjeopolitike kërkojnë ta mbajnë Shqipërinë të destabilizuar duke financuar dis-informimin dhe shpifjen, prandaj duhet që ligji për Median dtë miratohet duke përfshirë edhe median elektronike e cila praktikisht po përdoret më shumë duke ndotur trurin e shqiptarëve me informacione dhe opinione djallëzore dhe të pasakta, për të realizuar atë që përmëndëte i madhi Noli tek 5 Anarkitë që sundojnë në Shqipëri që nga viti 1912 e deri më sot. Qëllimi? Qëllimi për gjeopolitikat fqinjë është mbajtja e Shqipërisë nën një përçarje të vazhdueshme, të një Shqipërie të dobët, dhe që të mos integrohet, e të bashkohet me Kosovën. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Përse nuk festohet nga KOASH Përvjetori i Kongresit Kishëtar të Beratit me 10 shtator 1922? === Është një fakt i qartë historik kur flitet për Autoqefalinë e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë nuk përmëndet Kongresi Themeltar Kishëtar i Beratit. Dikur në 10 shtatorin e largët të vitit 1922 në sallën e shkollës së Mangalemit në Berat, u mbajt Kongresi i Kishëtar i Beratit, në të cilin morën pjesë klerikë shqiptarë dhe patriot shqiptarë për të shpallur Autoqefalinë e Kishë orthodokse shqiptare. Kongresi Kishtar i Beratit, plotësoi kësisoj aspiratat e ortodoksëve shqiptarë – u vendos përfundimisht pavarësia e Kishës Ortodokse Shqiptare, e drejta e zgjedhjes së Kryepeshkopit dhe të klerikëve të lartë me gjak shqiptari, si dhe përdorimin e gjuhës shqipe prej klerikëve shqiptarë brenda kishës. Njihen peripecitë e përplasjeve dhe konflikteve që patën klerikët patriotë shqiptarë me Patrikanën e Stambollit dhe kishën greke e cila kishte shtrirë ndikimin e saj në të gjithë Shqipërinë e Jugut e të mesme, me klerikët e saj dhe me filo grekët që paguheshin për të mbajtur gjëndjen e tillë, dhe nuk dëshëronte që Shqipëria e pavarur të kishte një Kishë Autoqefale. Përpjekjet e patriotëve shqiptarë për ta shkëputur kishën orthodokse shqiptare nga ndikimi grek dihet që filluan që në 1908 kur ndodhi incidenti i Hudsonit, në Boston, disa shqiptarë ishin pjesë e Kishës Ortodokse Greke, e cila i kundërvihej me forcë çështjes kombëtare shqiptare. Kur një prift ortodoks grek, refuzoi t'ia kryente shërbesat e fundme të ndjerit Kristaq Dishnica, Noli me një grup shqiptarësh patriotë krijuan Kishën e pavarur (Autoqefale) Ortodokse Shqiptare. Noli, prifti i parë i kishës së re, u shugurua prift më 8 mars 1908 nga kryepeshkopi Platon Rozhdestvensky i Kishës Ruse në Shtetet e Bashkuara, në kushte jo fort të qarta. Më 24 mars 1918, Noli u caktua administrator i Kishës Ortodokse Shqiptare në Shtetet e Bashkuara dhe në fillim të korrikut të atij viti mori pjesë në një konferencë për popujt e shtypur në Mount Vernon, Virxhinia, ku u takua me presidentin Udrou Uillson, përkrahës i të drejtave të pakicave në Evropë. Më 27 korrik 1919 Noli u emërua peshkop i Kishës Ortodokse Shqiptare në Amerikë, që tashmë ishte dioqezë e pavarur. Në Shqipëri, mesha e parë në gjuhën shqipe u mbajt nga Fan Stilian Noli (Mavromati), nga ky atdhetar i madh, Mesha u mbajt me dt. 10 Mars 1914 jashtë Kishës së Shën Spiridonit, që sot nuk egziston më…sepse Peshkopi grek i Durrësit, Jakovi, nuk e lejoi Fan Nolin të mbante meshën shqip brënda Kishës. Fan Noli mbante titullin kryepshkop i Durrësit, Tiranës, Elbasanit, i Gorës dhe i Shpatit, Primat dhe Egzark i ilirisë, Detit të Perëndimit dhe i të gjithë Shqipërisë dhe selinë do ta kishte pikërisht në Durrës Fjala e Nolit para qindra besimtarëve ishte dhe një mbështetje për Princ ëied-in i cili sapo kishte mbërritur në Durrës. Mesha që u mbajt në Kishën e Shën Spiridonit, u shkatërrua në vitin 1967. Sot në atë vend ngrihet godina e Shërbimit informativ Shtetëror. Kisha Orthodhokse e Shqipërisë u shpall Autoqefale fillimisht nga Kongresi Themeltar i Beratit, më 10-19 shtator 1922. Vendimet e tij i njohu qeveria shqiptare, e cila dhe e kishte shtyrë atë që të zhvillohej. Në Kongres u caktua Këshilli i Lartë Kishtar, që do të drejtonte përkohësisht Kishën. Kongresi i Bashkësisë Ortodokse Shqiptare i mbledhur në Berat shpalli autoqefalinë e Kishës Ortodokse Shqiptare. Partrikana e Stambollit kërkonte autonominë kishtare dhe joautoqefalinë e saj. Ndryshimi midis këtyre dy formave qëndron në faktin se autoqefalia ndërpret çdo raport administrativ me kishën nënë (Patrikanën e Stambollit). Kisha Autoqefale vetqeveriset pa ndërhyrjen e kishave të tjera. Autonomia do të paktën që kryepeshkopi të emërohet ose të konfirmohet nga kisha mëmë (Patrikana e Stambollit). Me këtë akt sublim të krijimit të KOASH-it, shqiptarët ortodoksë deshën të shkëputen nga ndërhyrja e huaj greke për të mbrojtur kombësinë. Eshtë i drejtë mendimi i Fan Nolit se: “Fatkeqësitë e shqiptarëve nuk kanë ardhur kurrë nga diferencat fetare, por nga udhëheqësit fetarë.” Sipas profesor A.Glavinas, kongresi i Beratit shpalli në mënyrë puçiste Kishën Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë. Autori ynë i sipërpërmendurështë bazuar tek protesta absurde që bën qeveria greke në Lidhjen e Kombeve duke e quajtur këtë kongres puç kundër Ortodoksisë. Vendimet dhe Statuti që ky kongres kishtar miratoi më 17 shtator 1922, jo vetëm që u pranuan në heshtje nga hierarkia, por patën fuqi ligjore dhe peshë kanonike deri në krijimin e Sinodit të parë të KOASh-it, në vitin 1929. Kjo bazohej në kanonin se një kishë e një shteti nuk mund të veprojë në një kishë tjetër dhe parimin “kishë e pavarur në shtet të pavarur”. Kongresi miratoi rregulloren e Kishës, po atë ditë. Neni 1 ndante Kishën në katër episkopata, Qendër e Kishës u zgjodh Korça. Statuti përcaktoi autoritetin më të lartë të kishës Këshillin e Lartë, të përbërë prej katër klerikësh dhe prej katër laikësh të zgjedhur nga Kongresi. Kryetar i tij u zgjodh Atë Vasil Marku. Sipas statutit ky këshill do të ishte i përkohshëm derisa të krijohej Sinodi i Shenjtë. Fan S. Noli, më 21 nëntor 1923, u shugurua peshkop i Korçës dhe mitropolit i Durrësit në Durrës (ndërsa më 27 dhjetor 1923 u zgjodh deputet i Korçës). (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Fan_Noli). Në shkurt 1929 u formua Sinodi i Shenjtë i përbërë nga: Visarioni (Xhuvani) (që ishte dorëzuar në episkop, në Serbi më 1925) si Kryepiskop i Shqipërisë dhe mbikëqyrës i mitropolisë së Korçës, Agathangjeli (Çamçe) mitropolit i Beratit, Ambrozi (Ikonomi) mitropolit i Drinopolit dhe Efthimi (Kosteva) ndihmës i Kryepiskopit. Në 29 qershor 1929, në Kongresin e Dytë Kleriko-laike që u mbajt në Korçë, u votua “Statuti i Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë”. Patriarkana Ekumenike refuzoi të pranonte këto veprime jokanonike, por u tregua e gatshme për t’i dhënë vetadministrim dhe paralelisht përdorimin e gjuhës shqipe në adhurim, predikim dhe në arsimimin kishtar. Që të normalizoheshin marrëdhëniet me Patriarkanën Ekumenike, u mblodh në Korçë, në maj 1936 Kongresi Kleriko-laik, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve nga të 4 dioqezat (krahinat kishtare). Kongresi kërkoi falje nga Patriarkana; u bënë bisedime në Athinë (13 mars 1937) dhe një komision i përbërë nga shqiptarë shkoi në Konstandinopojë për të rregulluar përfundimisht çështjen. (https://orthodoxalbania.org/2020/kisha-jone/historia-e-kishes/). Hap i rëndësishëm për të trija fetë në vendin tonë ishte pranimi më 05.06.1923 nga Parlamenti shqiptar i Statutit Legal të Komuniteteve Fetare që deklaronte: “Paria fetare e shkallës më të lartë duhet të ketë këto cilësi: të jetë nënshtetas shqiptar, të dijë gjuhën shqipe, të gëzojë të drejtat civile dhe politike, të jetë prej racës shqiptare, ose prej fëmijë prej tre brezash në Shqipëri. Po në këtë vit në Korçë, më 4 dhjetor u bë fronëzimi i Theofan Nolit nga peshkopët Jerothe dhe Kristofor. U bëjmë të ditur dëgjuesve të nderuar se dhe në pranimin e Statutit Legal të Komuniteteve fetare si dhe në fronëzimin e Fan Nolit. Shtetasit shqiptarë nuk do t’i nënshtroheshin më asnjë legjislacioni kanonik, veçse me dëshirë, por sidoqoftë duke iu bindur ligjeve të shtetit….Kleri duhet të përbëhej i tëri nga njerëz me kombësi shqiptare dhe duhet të merrte leje nga qeveria (R.M.della Roça, vepër e cituar). Vlen të theksohet se edhe me zgjerimin e Statutit të vitit 1921, si dhe në nenet 5 të statuteve themelore të Republikës së 2 marsit 1925 dhe të Mbretërisë së shtatorit 1928, sanksionohej se feja nuk duhet të përdorej për qëllime politike (http://iliriatv.com/12-shtator-1922-ne-berat-u-vendos-autoqefalia-e-kishes-orthodokse-shqiptare/). Në atë kohë Kisha e Shqipërisë kishte përveç Kryepiskopatës edhe tri episkopata, 19 zëvendësi arkieratike, 330 enori dhe 25 manastire. Që nga viti 1912 e deri në 4 prill 1967 KOASH drejtuan 5 Kryepeshkopë të nderuar shqiptarë: -Fan Stilian Noli (Mavromati)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i K.O.A.SH., (21/11/1923-1924), -Vissarion Joan Xhuvani - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i K.O.A.SH, (1924-1937), -Kryeppeshkopi Kristofor -(Kristofor (?) Kissi) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i K.O.A.SH., (1937-1948), -Kryepshkop Paisi-(Pashko (?) Vodica) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i K.O.ASH., (1949-1966), - Kryepeshkopi Damian -(Dhimiter (?) Kokoneshi )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i K.O.A.SH., (1966-1967), Klerikëve u hoqën rrason, shumë prej tyre i burgosën ose i internuan dhe disa i martirizuan. Midis tyre, ish-Kryepiskopi Visarion u burgos dhe Ndihmës-episkopi i Apolonisë, irineu (Banushi), u internua. Kryepiskop Damiani nuk u përndoq, ai vdiq në shtëpi në Pogradec, më 18 tetor 1973. Së fundmi mund të komentoj se KOASH i sotëm në vitin 1992 nuk e ka marrë mundimin të vlerësojë dhe të rishikojë historinë e Orthodoksizmit shqiptar dhe të vlerësojë klëriket shqiptarë sipas Promemories së Intelektualëve Orthodoksë të botuar që në vitin 2015 dhe ribotuar në 2018, për të përfshirë në kalendarin Orthodoks të pestë Kryepeshkopët shqiptare me në Krye Fan Nolin dhe klerikët patriotë shqiptarë që kontribuan në shqiptarizimin e Kishës Orthodokse si Kostandin Kristoforidhi – si Dëshmor i KOASH, Papa Kristo Negovani -si Deshmor i KOASH, Mihal Grameno -si Deshmor i KOASH, At Stath Melani -si Deshmor i KOASH etj. Interesant dhe keqardhës është fakti se në Sinodin e parë pas vendosjes së Demokracisë u ndryshua Statuti i KOASH duke e quajtuar Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqiperisë, në vënd të fjalës Shqiptare, dhe nga 1997 deri në korrik të 1998, çështja e formimit të Sinodit të Shenjtë u arrit me pranimin e skemës që ai të përbëhej nga dy kryepriftërinj me origjinë greke dhe dy me origjinë shqiptare. Shpresojmë se koha ka ardhur që në KOASH të mendohet se pas Fortlumturisë së tij Anastas të vihen në vënd kërkesat e intelektualëve Orthodoksë dhe të Komunitetit Orthodoks për sa u shkruajt më sipër. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse nuk u bë asnjë Meshë përkujtimore për 139 vjetorin e lindjes së Peshkopit të parë shqiptar- THEOFAN S. NOLI? Askush nga mediat shqiptare dhe aq më pak kosovare nuk u kujtua të përkujtonte ditlindjen e Kryepeshkopit te Parë të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperisë , të Madhit Theofan S. Noli (Mavromati) lindur me 6 Janar , 1882, Qyteze, perandoria Osmane, pra 139 vite me parë. Një Gabim i rëndë i takon Klerikëve të KOASH dhe Administratës së Koash, Sinodit të Koash, dhe të gjithë klerikëve të tjerëve që predikojne në shqip në Kishat tona të nderuara Orthodokse Autoqefale. Madje Peshkopi i Gjirokastrës në Kishat e qytetit të Gjirokastres ka harruar të predikojë në shqip dhe kjo përbën nje karshillëk ndaj parimeve të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, sepse pavarësisht që në këto Kisha mund të predikohet në greqisht për shkak të greqisht folësve të asaj zone, por klerikët e asaj zone e kanë detyrim që të predikojne në shqip Meshën e nderuar të përditëshme., Cfarë po ndodh me klerikët tanë Orthodokse të nderuar të Shqipërisë? I ka zënë gjumi? I takonte KOASH të porosiste një meshë për nder të Peshkopit të parë shqiptar Fan S. Noli i cili me trimëri, atdhedashuri dhe inteligjencë, e detyroi Patrikanën të pranonte idenë se një shtet ka nevojë për një kishë të tij e autoqefale. Pa I hyrë përpjekjve të kishës motër greke e cila nuk e dëshërontë këtë gjë, Noli i Madh ja arriti qëllimit që të Mesah dhe të gjitha liturgjitë në Kishat shqiptare të bëheshin në shqip. Një fitore e madhe të cilën e përkrahu fuqimisht edhe qeveria e asaj kohe e Zogut. Fan Stilian Noli (Mavromati), personi që `e bëri Krishtin të flaës shqip për herë të parë`, i cili pas shumë peripecish të stisura nga Patrikana, në Mars të vitit 1908, F. Noli u dorëzua prift i ligjshëm. Noli u shugurua prift nga tre peshkopë; një rus, një ukrainas dhe një rumun. Kjo ngjarje u prit me gëzim nga të gjithë shqiptarët kudo që ndodheshin dhe pati jehonë të gjerë në të gjithë shtypin e kohës. Për të shkroi gazeta “Drita” e Sofjes, të cilën e nxirrte Shahin Kolonja, “Shpresa e Shqypnis”, si dhe gazeta të tjera shqiptare të Misirit dhe të Amerikës. Meshën e parë në gjuhën shqipe, F. Noli e dha më 22 Mars 1908. Pas kësaj, në Amerikë fillon ethshëm ndërtimi i Kishave ortodokse shqiptare; kisha e Shën Kollit në Sauth Brixh, e cila përfundoi në vitin 1912; kisha e Shën Palit dhe e Shën Pjetrit në Filadelfia. Iniciativën e mori emigranti Stavri Seminaku nga Berati dhe prifti nga Rehova e Kolonjës, at Naum Cerja Meshën e dytë të parë e dha në Durrës në vitin 1914 në 10 mars, para oborrit të Kishës së Shën Spiridonit, kishë e cila nuk egziston më në Durrës sepse aty është godina e ish SHIK-ut Nga ana tjetër, Kuvendi i 30 Korrikut 1919 e shpalli Kishën Ortodokse Shqiptare të Amerikës kishë autoqefale dhe F. Nolin peshkop të saj. Më 21 Nëntor 1923, Sinodi i Parë i themeluar në Berat, shpalli F. Nolin kryepeshkop. Ceremonia u bë në kishën e Shën Gjergjit në Korçë. Kështu, sikurse shkruan dhe F. Noli, pas 500 vjetësh u krijua Sinodi i Parë i Kishës Ortodokse Shqiptare qysh në vitin 1478, kur e gjithë Shqipëria (Arbëria) ra nën sundimin osman. Ky Sinod i Shenjtë përbëhej nga Hireotheu, mitropolit i Korçës dhe i Gjirokastrës, Kristofor Kisi, mitropolit i Beratit dhe i Vlorës, F. Noli, mitropolit i Durrësit dhe i Tiranës. Ky Sinod sipas F. Nolit, vijoi deri më 24 Dhjetor 1924, kur Fan Noli u detyrua të largohej nga Shqipëria (Historia e kishës ortodokse shqiptare - Opinion / Editorial (sot.com.al) dhe (Doktoratura-Ardit-Bido-Fakulteti-i-Histori-Filologjise-Departamenti-i-Historise.pdf (unitir.edu.al). KOASH siç u tha më lart nuk ka filluar ne 1992, por KOASH u themelua ne Kongresin e Beratit ne 10-13 shtator 1922, dhe ne kongresin e Korces të vitit 1923 u zgjodh Fan S. Noli Drejtues i KOASH, pavaresisht se TOMOS u miratua ne 1937, e kjo nuk do të thotë që të harrohet historia e orthodoksisë shqiptare dhe e gjithe Shqiperisë. KOASH duhet medoemos të bënte një meshë përkujtimore për Fan Nolin e Madh. Një sugjerim për zotërinë e nderuar Miron Cako, për të cilin kam respekt të madh, por të justidikohet KOASH nga ana juaj se .`në kemi tre festa që përkujtojmë është aspak normale dhe është dukshëm si një pe I zi mbi pëlhurën e bardhë të Orthodoksisë autoqefale shqiptare. Komenti i z. Miron Cako, per Fan Nolin nuk e nderon aspak as z. Miron dhe as KOASH. Jo. KOASH duhet nderojë specifikisht ditlindjen dhe dit vdekjen e krijuesit të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë Fan Nolin. Justifikimi që thotë.z. Miron, në fakt mbetet një mungese respekti për klerikun e famshëm shqiptar. Pa ja mohuar vlerat Fortlumturisë së tij Anastas, është detyra e z. Miron dhe e KOASH së pari, dhe detyra e klerikëve të tjerë shqiptarë që ti kujtonit Fortlumturisë së tij se Fan Noli mbetet krijuesi dhe themeluesi i Auroqefalisë shqiptare. Komunisteti Orthodoks praktikisht po mbetet I zhgënjyar dhe I përçarë për shkak të indiferentizmit të KOASH. Heshtja e KOASH është nje mungesë respekti për kleriket që përfaqësojnë komunitetin orthodoks shqiptar, dhe njëmungesë respekti që lejohet të predikohet vetëm në greqisht në Gjirokastër duke shkelur rregullat e KOASH. Kur vjen puna për një Hero të Autoqefalise si Fan Noli, ja vlen të ndryshohën rregullat nëprmjet Sinodit shqiptar. Në fund të fundit, ashtu si u ndryshua Statuti i KOASH ku përveç ndrishii të disa neneve u ndryshua edhe fjala shqiptar me fjalën Shqiperi. Po kështu SINODI shqiptar duhet të ndryshojë dhe të shqiptarizojë Kalendarin Orthodoks ashtu siç kanë bërë edhe vëndet e tjera orthodokse në të cilat krahas shëntorëve dhe martirëve të orthodoksisë kanë shtuar shënjtorrë dhe martirë të vëndeve përkatëse. Pra, ndryshoni dhe vendosni në kalendarin orthodoks një vënd për Fan Nolin dhe bëni një meshë përkujtimore. Po kështu harruat edhe vjet 500 vjetorin e Shenjtores shqiptare Shën Angjelina Arianiti duhet të kishit bërë një meshë përkujtimore. Përse kështu harroni heronjtë , shënjtorët, martirët shqiptarë? Si jeni katandisur këshru mor të nderuar klerikë të sotëm shqiptarë. Asnjë martir , hero shenjtor i mesjetes dhe asnjë nga ata të propozuar nga ne në PROMEMORIA nuk keni nderuar dhe as e keni marre parasysh. Duhet të mos harruar se KOASH nuk është shtojcë e kishës greke por një institucion I rëndësishëm I komunitetit tonë orthodox. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse Arsimi i Lartë në Shqipëri është në Krizë të rëndë Problemet e Arsimit të Lartë nuk kanë të mbaruar. Pavarësisht se Shqipëria ka firmosur `Magna Carta Universitarum Europaeum` dhe Deklaratën e Bolonjës, mbeten probleme të mëdha për tu zgjidhur në Shqipëri . Pak Histori. Dihet që përpara firmosjes së Procesit dhe Deklaratës së Bolonjës në vitin 2007, u miratua ``Magna Charta Universitatum Europaeum`` dhe u nënshkrua nga rektorët e 430 universiteteve më 18 shtator 1988 në Piazza Maggiore në Bolonjë, për të përkujtuar 900 vjetorin e themelimit të Universitetit të Bolonjës. Teksti përfundimtar i dokumentit është hartuar në janar të vitit 1988 në Barcelonë (Magna Charta Universitatum - wikipedia). Procesi i Bolonjës ishte një seri e takimeve ndërministrore dhe marrëveshjeve midis vendeve Evropiane të dizajnuara për të siguruar krahasueshmërinë e standardeve dhe cilësisë së kualifikimeve të arsimit të lartë. Përmes Marrëveshjeve të Bolonjës, procesi ka krijuar Zonen Evropiane të Arsimit të Lartë, në veçanti nën Konventën e Lisbonës. Ajo është emëruar sipas vendit ku ishte propozuar, Universiteti i Bolonjës, me nënshkrimin e Deklaratës së Bolonjës nga ana e Ministrave të Arsimit nga 29 shtete të Evropës në vitin 1999, duke krijuar një pjesë të integrimit Europian. Ajo ishte e hapur për vendet e tjera nënshkruese të Konventës Kulturore Evropiane, të Këshillit të Evropës; për më tepër takimet qeveritare janë mbajtur në Pragë (2001), Berlin (2003), Bergen (2005), Londër (2007), dhe Leuven (2009). Dihet se firmosja e Procesit të Bolonjës dhe Deklaratës së Bolonjës për Arsimin e Lartë është bërë nga Ministri i Arsimit të Shqipërisë me qëllim që Diplomat universitare, gradat shkencore të ishin të barasvlefshme me ato të BE, dhe më e rëndësishmja ishte Diploma të krahasueshme për një Treg pune të përbashkët. Idea ishte kjo: adoptimi i një sistemi të gradave shkencore lehtësisht të njohshme dhe të krahasueshme, gjithashtu përmes Suplementit të Diplomës, me qëllim që të nxitet aftësia për punësim e qytetarëve evropianë dhe konkurrenca ndërkombëtare e sistemit europian të arsimit të lartë. Adoptimi i një sistemi kryesisht të bazuar në dy cikle kryesore, universitare dhe të diplomuar me grada shkencore. Promovimi për në ciklin e dytë do të kërkojë plotësimin e sukseshëm të ciklit të parë të studimeve, që zgjat në një minimum prej tre vjetësh. Grada shkencore që jepet mbas ciklit të parë do të njihet në tregun evropian të punës si një nivel i përshtatshëm kualifikimi. Cikli i dytë do të çojë në titullin master dhe/ose doktoratë si në shumë vende Evropiane. Vendosja e sistemit të krediteve -te tilla si sistemi ECTS - si një mjet i përshtatshëm për nxitjen e lëvizshmërisë më të gjerë të studentëve (Deklarata e Bolonjës - Ëikipedia). Ç`po ndodh në Arsimin e Lartë në Shqipëri? Problem i madh është rënia e cilësisë së mësim dhënies, qoftë për shkak të pedagogëve jo të përgatitur qoftë për mungesa të shumta akademike që do ti rreshtoj më poshtë. Megjithëse Ligji i ri për Arsimin e Lartë ka gjashtë vjet që është miratuar, mangësitë në arsimimin e lartë për Kolegjet dy vjeçare dhe për Programet Bachelor tre vjeçare, dhe Programet Master, janë shtuar. Shkaqet janë të shumta. Mangësitë fillojnë nga heshta e ligjit se si, përse, pas sa kohë, dhe çfarë titujsh profesionalë kërkimore&shkencorë duhet të jepen për për Programet Profesionale . Së pari, dihet se Programet Profesionale dy dhe tre vjeçare duhet të kenë rreth 50% të programit akademik si Praktika Profesionale, por kurrikulat e këtyre programeve dhe kalendari akademik i tyre nuk i përfshin, qoftë edhe për shkak të gabimeve në VKM nr 41 të vitit 2018, dhe me e keqja mbetet se Praktikat Profesionale kanë mangësi të mëdha duke filluar që, vëndi ku do bëhen praktikat, nga laboratorët përkatës dhe specifikë sipas Programeve brënda universiteteve, Laboratorë të cilët duhet të kenë buxhete të veçanta për ti përmirësuar dhe përditësuar me qëllim që studentët të aftësohen. Së dyti, Gabime të rënda në Kurrikulat mësimore për Programet tre vjeçare dhe ato dy vjeçare, Kurrikulat mësimore të Programeve Master janë kaotike dhe të pa krahasueshme me asnjë kurrikul përkatëse të asnjë Universiteti që ka nënëshkruar Bolonjën. Pse? Sepse Kurrikulat janë bërë pa kontrollin përkatës, pa Udhëzime përkatëse por janë lënë në dorë të lirë të Drejtuesve të Departamentit pa u konsultuar ose duke kopjuar kurrikul të ndonjë universiteti tjetër. Së treti, Ligji për Arsimin e Lartë nuk vendos që drejtuesit e Programeve dhe Kurrikulave të jenë rreptësisht të Profileve përkatëse për të cilat zhvillohet kurrikula, por në vënd të kësaj e le evasive. Po të shohësh me kujdes, ka drejtues të Departamenteve, madje dhe Dekanë, që mund ti kenë titujt përkatës por nuk janë të Profilit. Që këtu lind gabimi dhe mashtrimi. Së katërti, një nga gafat e Arsimit të lartë është mos përmëndja e dhe mos vendosja në ligj që studentët duhet të studjojnë me tekste mësimore shqip, të përditësuara dhe të miratuara nga Departamenti. Kështu studentët studjojnë ku të mundin dhe pa cilësinë e nevojshme. Budallallëku më i madh është që (më tepër për tu dukur), në silabuse të venë literaturë të detyrueshme të huaj dhe jo shqiptare, megjithëse dihet fare mirë që studentët në Bachelor dhe Master në Shqipëri nuk mund të studjojë në gjuhë të huaj , por duhet të studjojnë në shqip, kurse tekstet në gjuhë të huaj ti kenë të rekomanduara.. Dihet se çdo universitet anglo-amerikan dhe i BE ka përgatitur tekste mësimore përkatëse për studentët e vet. Në Shqipëri ndodh e kundërta, nuk ka fare tekste në shqip. Madje edhe ato tekste mësimore të huaja që janë miratuar për tu përkthyer në dobi të studentëve , janë përkthyer për faqe të zezë. E domosdoshme është përgatitja e teksteve mësimore nga pedagogë apo grup pedagogësh me tituj , tekste të cilat duhet të jenë të miratuara nga universiteti dhe Departamenti, duhet të përditësohen çdo pesë vjet dhe të kenë referenca të autorëve të dëgjuar. Së pesti, Studentët me `xixa` siç përmëndi Kryeministri shqiptar, që marrin bursa të plota si brënda dhe jashtë vendit, në fakt duhen kontrolluar mirë, se shumë prej tyre nuk janë me `xixa` prej vërteti por, po vërehen `ekselenca` me nota jo të merituara sepse mesa duket vendosen nota maksimale fiktive. Së gjashti, pedagogët e stafeve akademike përzgjidhen apo janë të ftuar jo sipas eksperiencës dhe intervistës, por sipas miqësive. Kjo shkakton uljen e cilësisë së mësim dhënies. Problematike është marrja në punë e pedagogëve që nuk janë të profilit të cilët japin lëndë të profilit?! Këto nuk janë të sqaruara as në ligj e as në udhëzime. Së shtati, mbetet problematike, se ligji është kryesisht për Shkollat e Larta publike dhe jo për Shkollat e larta Private. Së teti, Puna shkencore, artikujt shkencorë dhe kërkimorë, që janë vendosur si kushte për të marrë tituj shkencorë, kanë vendosur revista të huaja shkencore arbitrarisht me impakt factor, të cilat Ministria i ka hequr e vënë sa herë që vjen ministër i ri, por ka harruar të pikëzojë për pedagogët që kërkojnë tituj- edhe tekstet mësimore përkatëse që pedagogu ka realizuar, përfshi dhe Monografitë. Këtë e them sepse në Shqipëri nuk ka punë shkencore të mirëfillta, por më tepër punë kërkimore të bazuara në statistika jo shumë të sakta. Prandaj Kushtet për të marrë tituj duhet të rishikohen edhe një herë dhe të mos lëvizën cdo herë që ikin e vijnë ministra aspak profesionistë. Së fundmi, është e domosdoshme që të ketë një Ministri të Arsimit të Lartë të ndarë nga MASR, pikërisht me qëllim që të verë punët në vijë të specialistët e Ministrisë të jenë më të vërtetë specialist dhe jo militant. Këtu duhen përfshirë e Këshilltarët e Ministrit të cilët duhet të jenë profesionistë me mbi 20 vjet punë në arsimin e lartë , dhe të ndërpritet urgjentisht marrja e këshiltarëve pa eksperiencë punë apo militantë partie. Ka edhe faktorë të tjerë politikë, të cilët pengojnë arsimin e lartë, por sikundër e thotë një professor i madh: `Kur përplaset Politika me Ligjin, Ligji e pëson shumë rëndë`. Prof, Dr. Pirro Prifti Goditjet kundër Gjuhës shqipe të standartizuar- janë goditje kundër identitetit kombëtar Problemet e gjuhës shqip dhe e të folurit në gjuhën shqipe ishin dhe janë probleme që janë zgjidhur kryesisht në shek e xx, sepse në kohën e Perandorisë Osmane gjuha shqipe u ndalua shkruhej gjatë shek XIX duke i dhënë përparësi gjuhës greke dhe osmanishte në shkollat ku përfshihej popullata shqiptare e katër sanxhaqeve. Lufta për një gjuhë shqipe të njëjtë apo të standartizuar ishte dhe mbetej objektivi kryesor i intelektualëve shqiptarë sepse ata e kuptonin se një komb duhet të ketë një gjuhë të shkruar dhe jo shumë radikale të saj. Kështu vetë Sami Frashëri ka thënë:“Një komb që nuk ka gjuhën e vet, ai nuk është komb”. Është e njohur dhe thënia e Sapirit se “Gjuhë ideale është ajo që me më pak mjete arrin rezultatet më të mira”. Pak Histori. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: alfabeti latin, alfabeti grek, alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi Kongresi i Manastirit, i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e Manastirit, që sot ndodhet në Maqedoninë e Veriut. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh), dhe me dy shkronja me shenja diakritike (ç, ë), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri Komisioni Letrar Shqip, që u mblodh në Shkodër në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision gjuhëtarësh e shkrimtarësh, krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit, si një urë në mes toskërishtes dhe gegërishtes dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920 dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit) deri në Luftën e Dytë Botërore (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Gjuha standarde shqipe u krijua mbi gjuhën e Naimit, Çajupit, Konicës, Nolit, Kutelit, Poradecit, Xoxës, Shuteriqit, Kokonës, Bulkës, Andrea Varfit, e shumë të tjerëve, por brenda saj janë përfshirë elemente të shumta të dialektit gegë: pasuri leksikore e frazeologjike, pasuri dhe larmi ndër­timesh sintaksore, elemente morfologjike dhe gjedhe fjalë­formuese. Këtë e dëshmojnë mirë Fjalorët e gjuhës së sotme shqipe. Dhe kjo përfshirje nga dialekti nuk e ka kufizuar aspak standardin. Hyrja e elementeve gjuhësore, e pasurisë leksikore, frazeologjike, sintaksore, më në fund edhe mor­fologjike nga të folmet dialektore në gjuhën standarde do të vazhdojë edhe më tej sepse ajo është e hapur ndaj prurjeve nga burimet e saj dhe e gatshme për risimtari të brendshme dhe të jashtme (http://ëëë.gazetadita.al/gjuha-standarde-shqipe-dialektet-dhe-letersia/). Kongresi i Drejtshkrimit të gjuhës shqipe i mbajtur nga data 20 nëntor deri në 25 nëntor të vitit 1972 në Tiranë kishte si Objektiv kryesor përcaktimen e parimeve dhe drejtimeve kryesore për hartimin e rregullave të drejtshkrimit, për të pasur një gjuhë letrare të njësuar kombëtare. Ky Kongres, si forumi më i lartë shkencor, analizoi e diskutoi gjerësisht parimet themelore, çështjet e përgjithshme dhe shumë zgjidhje të veçanta të drejtshkrimit të shqipes, si edhe probleme të tjera teorike e praktike, që kanë të bëjnë me normën letrare në përgjithësi. Aty ishin të pranishëm 87 delegatë nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi si dhe arbëreshë nga Italia. U paraqitën tre Rezoluta. Pika I e Rezolutës: Rregullat e drejtshkrimit të mbështeten sa më gjerë në trajtat e përbashkëta të gjuhës kombëtare shqipe. Pika II e Rezolutës: Në hartimin përfundimtar të "Rregullave të drejtshkrimit të shqipes" të kihen parasysh disa kërkesa të Kongresit, Pika III e Rezolutës: Kongresi i bën thirrje gjithë popullit shqiptar që ta përdorë gjuhën letrare të njësuar si një mjet të fuqishëm të përparimit shoqëror dhe ta shohë kujdesin për zhvillimin e lulëzimin e saj te pandalshëm si detyrë të vazhdueshme. Kongresi shprehu kërkesën që: Duke u mbështetur në parimet e përgjithshme dhe në zgjidhjet kryesore të Projektit të vitit 1967, brenda vitit 1973 të hartohen përfundimisht "Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe"; Në bazë të "Rregullave të drejtshkrimit të gjuhës shqipe" brenda vitit 1974 të hartohet "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe"; Për të kodifikuar plotësisht normat e gjuhës letrare të folur e të shkruar, brenda vitit 1975 të hartohen "Rregullat e drejtshqiptimit" dhe "Rregullat e pikësimit të gjuhës shqipe". Sidoqoftë, para Kongresit të Drjtshkrimit shqip të 1972 u konfirmuan disa marëveshjë dhe mirëkuptime të viteve të kaluara si më poshtë: Më 1967, u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “Rregullat e drejtshkrimit të shqipes”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë dhe në Mal të Zi. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës[36]. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin 1968 sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "Fjalori i shqipes së sotme" (1984), "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, i Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997) (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Cfarë ndodhi pas ndryshimit të sistemit komunist në Sistemin e Demokracisë Perëndimore në Shqipëri? Më shumë si reflektim i luftës kundër komunizmit, doli edhe idea se Kongresi i 1972 meqënëse u realizua nën drejtimin e Akademisë së Shkencave e Kohës së Diktaturësm, ashtu si u shkaktërruan të gjitha vlerat e ndërtuara në diktaturë edhe kjo duhet shkatërruar. Kjo nuk duhet të jetë e vërtetë, sepse prania e 87 studjuesve, profesorëve, doktorëve, mëuesve nga të gjitha trevat shqiptarenë 1972, tregoi se nuk pati asnjë ndikim diktatura, dhe se ky Kongres ishte Kongres Profesional dhe nacional i cili zgjidhi një nga Problemet më të rëndësishme që ndikonte thelbësisht në identitetin tonë si shqiptarë dhe si Komb shqiptar. Argumentat e kundërshtuesve të gjuhës standarte shqipe ishin; -Përse nuk u vendos gegërishtja si gjuhë standarte, -Përse u vendos toskërishtja si gjuhë standarte, -Përse të mos ketë një gjuhë `kosovare` meqënëse ka një komb Kosovar. Në këto kundërshti, krahasmllefeit antikomunist nuk mund të mos vihet re se sulmet kundër gjuhës së standartizuar shqip, ka shumë mundësi të jenë bërë nga lobe të caktuara anti-shqiptare ndër fqinjët, të cilët kërkojnë një komb të përçarë dhe të dobët shqiptar të ndarë në po aq pjesë me po aq gjuhë sa janë të ndarë edhe sot e kësaj ditë me qëllim që ti mbajjnë në hyqëm. Ky mbetet qëllimi: për të shkaktërruar edhe këtë ikonë të identitetit Kombëtar shqiptar: gjuhën e standartizuar shqip. Gjuha shqipe e Standartizuar sot, po e vuan goditjen nga perpjekjet e disa individëve (që mund të përfaqsojnë dhe grupe), që duan të shkatërrojnë atë qe eshte arritur në Kongresin e gjuhes shqipe ( drejtshkrimit te gjuhes shqipe) ne 1972 ku morën pjese 87 profesore e studiues te te gjitha trevave shqiptare , me pretekstin se e beri diktatura...... Kush jane këta ndivide? Duke filluar me Arshi Pipen, Bruno Shllaknu e deri me Gjekmarkajn (si `katolike`) dhe me Nexhmedin Spahiun e bashkëpunues të tij kosovarë që kerkojnë komb kosovar e gjuhë kosovarce. Një shëmbull:“Personalitete të kulturës dhe shkencës shqiptare si prof. Arshi Pipa etj, mbas kapitullimit të diktaturës komuniste erdhën më 1992 – 1993 prej emigracionit dhe u shprehen për braktisjen e gjuhës letrare shqipe, gjuhës standard të përbashkët të krijuar mbi bazën e toskërishtes, si një krijesë me dhunë e kohës së diktaturës. Ata kërkuan krijimin e një gjuhe të re letrare me bazë gegërishten, meqenëse dialektet gegë i flet shumica e popullit shqiptar, etj ( sipas tyre).” (https://gazetadielli.com/arshi-pipa-per-standarditetin-e-gjuhes-shqipe/) Përse këta duan të shkaterrojne Shqipen standarte, por duan ta copezojne, kur thuhet qarte se shqipja standarte ...mund te permiresohet nga dialektet.? Mendoj se përpjekjet e tyre nuk do të kenë sukses pavarësisht se disa nga këta individë përpiqen të argumentojnë se në kongresin e atëhershëm u hoq paskajorja, dhe se ka probleme me gërmën `ë`, etj. Dihet që ka probleme që mund të zgjidhen fare lehtë, sepse gjuha e standartizuar mund të pasurohet lehtësisht nga dy dialektet kryesore, por e rëndësishme është që gjuha e standartizuar të jetojë dhe të përhapet në të gjitha trevat shqiptare sepse është e vetmja mundësi që të identifikohemi si komb shqiptarë. Dihet se standartizimi i gjuhës shqipe ka marrë si shëmbull gjuhën italiane standarte e cila ka mbi 100 dialekte, apo gjuhën gjermane që ka deri në 100 dialekte, apo fundja dhe kinezçen e cila ka gjuhë standarte gjuhën mandarinë, midis mijra dialekteve. Shpresojmë që Akademia e Shkencave shqiptare dhe e Kosovës të përkrahë fuqimisht gjuhën e standartizuar shqip dhe të mos bjerë pre e individëve mllefaxhinj, që kërkojnë të lënë `nam` si të ditur, apo dhe `të blerë` nga të huajt për të dëmtuar shqipen standarte. === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? Panairi i Librit i hapur në Tiranë që nga data 16 nëntor e deri me 20 nëntor 2022 në Pallatin e Kongreseve, ka bërë që sytë e shqiptarëve të kthehen edhe njëherë nga librat dhe nga literatura e shumtë artistike dhe profesionale nga autorë shqiptarë dhe të huaj. Me kalimin e viteve shohim ndryshime të mëdha dhe në shijen e letërsi-dashësve si dhe të atyre që nuk i honepsin librat apo janë indiferentë ndaj tyre. Të dy këta kontigjentet e fundit në vënd të librave lexojnë nëpërmjet celularëve kryesisht lajmet dhe shohin portalet si facebook, Instagram, tik-tok, whatsup, etj, por leximi i librave dhe i literaturës artistike ka rënë shumë. Këtë vërteton dalja e librave nëpër trotuaret e kryeqytetit afër bllokut tek rr.Myslym Shyri, apo diku më larg, por një gjë të trishton kur sheh emrat e disa autorëve të mëdhenj dhe emra të autorëve të rinj e të vjetër që sikur luajnë rolin e lypsave për të fituar diçka nga shitja e tyre në rrugë, ndërsa lypsat e vërtetë nuk kërkojnë libra por bukë për të ngrënë apo për të tregëtuar diçka tjetër aspak të ndershme. Lypsa dhe Libra, dy të kundërta që përplasen në trotuaret e rrugëve të Tiranës: dikush për tu shitur kulturën popullit e dikush për të `blerë` lëmoshën e popullit. Vërehen disa paradokse të çuditëshme dhe në disa raste vërehet që mediat dhe tv private madje dhe ato të RTSH, nuk i kanë qejf promovimet e librave të autorëve shqiptarë qofshin ata të talentuar apo dhe jo të talentuar, megjithse kriteri i talentit letrar në Shqipëri nuk është vetë talenti, por politikani, njeriu i medias dhe i tv, që promovon sipas qejfit dhe në interes të njërit apo tjetrit vetwm pwr pwrfitim matwrial apo dhe privat. Kjo gjë vërehet edhe tek disa shtëpi botuese të cilat preferojnë librat e autorëve të huaj se sa ata shqiptarë me pretekstin se janë autorë mediokër dhe u venw tarifa tw larta vetwm pwr ti hequr qafe. Në fakt një pjesë e mirë e autorëve shqiptarë me shumë vështirësi gjejnë fonde për të botuar librat e tyre sepse i paguajnë botimet me rrogën e pakët mujore që kanë, ndërsa përsa i prket sponsorizimeve autorët shqiptarë të letërsisë marrin shumë pak sponsorizime ose aspak, sepse shumica e sponsorëve paguajnë ….balerinat, këngtaret, spektakle, erotizmin e seksin. Ndoshta kanë të drejtë se përfitimet personale të moderatorëve tv , mund të jenë edhe materiale por edhe private. Interesant është fakti se në Panair dje, përshëndetën disa politikanë, por dhe plot deputetë që vijnë për tu dukur më tepër. Ky lloj njerëzish që nuk lexojnë drejton letërsinë, njëlloj si dikur kur kishte ndeshje ndërkombëtare, biletat i marrnin ata që nuk ishin tifozë. Është për të ardhur keq që dy TV kombëtare private si Top Channel, dhe njëra nga RTSH, madje dhe Shtpia e Librit qw ndjek tw favorizuairt nga politka dhe biznesi se sa talentin, që promovon librat, i kanë bërë emisionet e tyre promovuese - shumë klienteliste, aq sa mesa duket për të promovuar një libër ose duhet ti thuash pronarit, ose duhet të paguash një shumë të madhe parash, duke harruar se letërsia shqipe duhet të ketë prioritet krahas librave të përkthyer. Me pak fjalë klientelizmi vulgar për të promovuar miq të politikës dhe klientë të pasur por jo më të mirë se letrarët shqiptarë të tjerë që përpiqen të promovojnë librat e tyre nëpërmjet fb, instagramit, dhe tiktokut, nuk preferohen në tv e mediat shqiptare. Më mirë dalin në TV e Media të shkruar disa ish-a, apo bij e miq, apo servilë të isha-ve me poste të dikurshmë në PPSH, se sa autorë të rinj, të talentuar apo jo (kriteret se kush është talent letrar, varet se si vendosen kriteret). Neveritja ndaj letrarit shqiptar që shkruan tregime, romane, vepra në shqip është e dukshme në këto TV dhe Media, aq sat ë duket sikur Shqipëria nuk egziston, dhe përulja dhe servilizmi ndaj të huajve mbetet një mani e këtyre TV -ve dhe Media-ve. Vetë industria e Librit ka problem të rënda qoftë për shkak të uljes së interesit për leximin e librave në raport me leximin e lajmeve nga cel dhe tv, Probleme të tjera janë edhe se industria e librit në Shqipëri ka rreth 100 shtëpi botuese, ka rreth 300 shtypshkronja, dhe dalin në treg mesatarisht rreth 1200-1500 libra në treg dhe nga këta 1/3 është letërsi shqipe artistike dhe profesionale. Sidoqoftë fuqia blerëse është e mirë për librat artistikë, dhe e vështirë për librat profesionalë sidomos për tekstet shkollore apo tekstet profesionale për universitetet sipas UNSKO-s. Element tjetër interesant është fakti se letërsia artistike është gjithmonë e pëlqyeshme, sidomos për femrat që mbeten më besniket. Meshkujt janë më shumë të interesuar për letërsinë shumë cilësore, të natyrës historike, por edhe me karakter studimor. Mosha që lexon më shumë është mbi 25 vjeç. Petrit Ymeri spjegon se shiten më shumë libra të huaj…sigurisht nëse nuk promovohen librat e autorëve shqiptarë???!!! Problem tjetër është se libri në Shqipëri ka tvsh më të lartë 20%, ndërsa në Europë e ka 6%. Së treti sipas znj. Dudaj: “Prodhohet shumë e për lumë”, do të ishte shprehja e duhur, dhe shiten pak. Është një raport shumë i lëvizshëm. Së katërti në një shoqëri ku po rriten dhe shtohen të paarsimuarit mirë, siç po ndodh te ne; ku shkolla e mesme dhe e lartë i detyron (jo rekomandon) '''të lexojnë letërsinë e shkrimtarëve që u krehin bishtin pushteteve'''; ku roli i letërsisë në jetë dhe shoqëri është zbehur, shfaqet hapur nevoja për t’i ndenjur pranë kësaj fushe me politika fiskale. Së pesti, përsa i përket e-books, mundet të jetë Europa, tregu që do të udhëheqë. Sipas analizave, në SHBA lexuesit lexojnë mesatarisht 24 e-books në vit kundrejt 15 librave të printuar që lexojnë ata që nuk e preferojnë atë format. Gati gjysma e e-book-eve publikohen në gjuhën angleze. Ato kanë avantazhe kundrejt librit të printuar. Edhe pse në Europë e-book janë subjekt i një niveli më të lartë të taksimit të TVSH-së, Komisioni Europian nxit zhvillimin e tyre. Sa i përket piraterisë, edhe industria e e-books është e përfshirë. Në Rusi, 90% e këtij tregu është i miratuar. Konvertimi i librave fizikë në e-book varet nga natyra e tij (Kaosi me biznesin e librit - Revista Monitor). Së gjashti librat për fëmijë, Letërsia për fëmijë është “kontingjent librash” që më së paku shiten! Fëmija nuk shpërblehet dhe nuk gëzohet me një libër. Fëmijës i blihet një celular dhe me këtë i kërkohet që të jetë sa më i mirë në raport me orarin e pushimit ditor të prindërve. Ray Bradbury thoshte: “Ka krim edhe më të rëndë se djegia e librave! Ky krim është mos leximi i tij”. Së shtati për sa i përket politikanëve, p.sh., në bibliotekën e parlamentit gjerman, çdo deputet tërheq mesatarisht 9-10 libra në vit për t’i lexuar, në Suedi e Norvegji nga 12-14 libra në vit, në itali e Francë 8-9, në Poloni e Hungari 6-7, në Rumani 5 etj? Dy vite më parë, nga Kuvendi i Kosovës “rrodhi” informacioni se brenda vitit 2019 biblioteka e Kuvendit u frekuentua nga dhjetë deputetë, të cilët kryesisht e kanë kërkuar Fjalorin e Gjuhës Shqipe! Nga Maqedonia e Veriut na vjen informacioni se në hapësirën e librave në Kuvend nuk është parë të jetë futur ndonjë deputet shqiptar! Bibliotekën e Kuvendit të Shqipërisë vitin e kaluar e kanë frekuentuar 7 deputetë. Deputetët tanë kanë libra shumë nëpër shtëpi, por ku ta gjejnë kohën për t’i lexuar! Prandaj dhe institucionet tona shtetërore nuk kanë më të voglën brengë në raport me (mos)leximin. Mosleximi, fatkeqësisht, po na bëhet handikap, ndërsa ne po shndërrohemi në “popull me aftësi të kufizuar”!([https://1kliklarg.com/pse-botohen-librat/ Pse botohen librat! | 1KlikLarg.com]- prill viti 2022). Kosova është njëlloj me Shqipërinë përsa i përket problemeve të industrisë së librit. Së fundmi mendoj se ka ardhur koha që tv dhe Mediat në Shqipëri ti kthejnë sytë nga autorët shqiptarë, qofshin ata botues të librave artistike por edhe të librave profesionalë, shkencorë dhe historikë apo mjekësorë , madje për këtë duhen derdhur fonde të veçanta nga Universitetet. Shpresojmë se ky Panair Letrar të jetë pika e kthesës , pra pika e ndryshimit ndaj letërsisë shqip. Populli kërkon dije, kërkon autorë shqiptarë të rinj. Mjaft më me autorët e super promovuar të diktaturës dhe me servilët e tyre që mbushin internetin dhe mediat e shkruara dhe tv-të. Shqipëria ka nevojë për njerëzit e saj dhe jo vettëm të promovojë të huajt, se kështu po dëmtojmë gjuhën shqipe dhe shqiptarët. - [[Përdoruesi:Pirro2021|Pirro2021]] ([[Përdoruesi diskutim:Pirro2021|diskutimet]]) 18 nëntor 2022 11:27 (CET) [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:15 (CEST) == Përmbajtja == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], edhe një tjetër rast... - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 maj 2026 13:23 (CEST) :E barta këtu. @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:19 (CEST) aaiim85dn2gi7ceq4nnclehese2v367 1 291740 3006740 2975877 2026-07-07T06:14:13Z Smallem 126080 Rregullim i gabimit missing-end-tag (mbyllje formatimi/kutie diskutimi, pa ndryshim përmbajtjeje) – përmes Claude AI 3006740 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Kujdes == Ky nuk ashtë ka i banë pahiri kto zavensime, njeri ashtë tu e krye misionin e vet, mundsisht me e paraqit ne pergjithsi fen islame si te pa vler si teori e tejkalueme qe e ka vendin dikun tjeter e jo te shqiptaret. Por nuk besoj se ka me ja arrit qellimit. Tung--[[Përdoruesi:Luani 1|Luani 1]] 26 Gusht 2010 02:05 (CEST) =Shkronja e parë e madhe= Eshtë një nga parimet e Wikipedias që të mos zhvillohen konflikte mes redaktorëve të artikullit duke bërë "luftë redaktuese". Në raste të tilla bëhet diskutim, gjehet mundësisht një zgjidhje dhe pastaj vendoset se si të ndryshohet përmbajtja e artikullit, aq më tepër për këtë artikull përmbajtja e të cilit është miratuar me votim në kuvend. --[[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] ([[Përdoruesi diskutim:Gentius|diskutimet]]) 2 dhjetor 2012 19:17 (CET) :Unë do e deklaroj veten neutral për këtë dhe sigurisht nuk do "edit-war". Personalisht mendoj që shqipja ka një problem gjuhësor dhe jam me Olsin, po mendimi im personal nuk ka shume rendesi. Nga ana tjeter Gentiusi ka me vete Kongresin e Drejtshkrimit. Tani për tani ne nuk kemi një [http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:MOS rregullore drejtshkrimi], po ne mungese te saj, duhen ndjekur rregullat e drejtshkrimit. Tungjatjeta. [[Përdoruesi:Pasthirrma|Pasthirrma]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|diskutimet]]) 2 dhjetor 2012 23:29 (CET) ::As une nuk do merrem gjate me kete pune. Mendova se do te ishte me e drejte qe kjo fjale te shkruhej me shkronje te madhe, por kjo gje s'ka shume rendesi perderisa nuk ndryshon kuptimi i fjales. Nuk me pelqejne konfliktet, prandaj edhe une do te pranoj zbatimin e rregullave te drejtshkrimit te gjuhes shqipe. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi#top|diskutimet]]) 3 dhjetor 2012 00:28 (CET) == Nga artikulli "Origjina e..." == {{collapse top|parkim --[[Përdoruesi:GrepfrutAroma|GrepfrutAroma]] ([[Përdoruesi diskutim:GrepfrutAroma|diskutimet]]) 26 shkurt 2019 12:55 (CET)}} Fjaljen nga fjala arabike al-ilah, qe do te thote Perendi ose i Adhuruari .1 Ne momentin qe Al- Ilah merr nje nyje tjeter shquese Al behet Allah qe nenkupton unanimisht, te adhuruarin e merituar ose thene ndryshe Zotin e Vetem qe meriton te adhurohet pra AL-ILAH nenkupton te adhuruarin ose cdo perendi sado e rendomte per kete arsye edhe arabet keshtu i quanin idhujt edhe putat e tyre. Arabet benin dallim te qarte mes Allah dhe al-ilah me Allah ata nenkuptoni Zotin Absolut Krijuesin Te Gjithepushteshmin Meshiruesin, ne nje rast dikush erdhi te Profeti Muhamed ai e pyeti ; Sa zota adhuron alihe ? Ai u pergjigj ; Gjashte ne toke edhe Allahun qe eshte mbi qiej. Profeti e pyeti peresri ; Ne raste veshtiresi kujt prej tyre i lutesh ? Ai tha; Allahut qe eshte mbi qiej . Pra e shohim se fjala Allah eshte nje emer i pervecem i Zotit, edhe jo nje emer i pergjithshem. Po keshtu, shohim se kjo fjale nuk eshte ekskluzivisht arabike dhe perdoret per Zotin Absolutin edhe nga jo-arabe sic eshte rasti i te krishtereve maleiziane te cileve prej dekadash luftojne me shtetin e tyre per ta fituar kete emer Allah ne tekstet e tyre biblike edhe kishtare ashtu si edhe Kobtet ortodoksit egjyptiane e perdorin kete emer te Zotit Absolut ne tekstet e tyre kishtare. Keshtu qe nuk ka dallim me fjalen hebraike EL apo ELOAH ose ELOHIM, sepse burojne nga e njeta rrenje per shkak se te dyja gjuhet jane semite dhe mes tyre ka shume ngjashmeri. Referenca nga Enciklopedi te ndryshme ne lidhje me kete emer: Enciklopedia e Feve thote: "Allahu eshte nje emer pre-islamik, i cili i korrespondon Baalit Babilonian” <ref>(ed. James Hastings, Edinburgh, T. & T. Clark, 1908, I:326)</ref>. " Kjo aspak nuk do te thote qe te behet fjale per te njeten gje sipas muslimaneve sepse ne Kuran Ba'li eshte idhull i rendomte, si dhe terminologjia duhet te merret nga referencat teologjike Islame nese duam te gjykojme drejte . Allah arabet e njihnin mire ai nenkuptonte Absolutin mirepo problemi i tyre ishte se i shoqeronin atij idhuj te krijuar nga mendjet edhe imagjinatat e tyre. Allahu gjendet ne pershkrimet arabike qe perpara Islamit" (Encyclopedia Britannica, I:643) "Arabet, para kohes se Muhamedit adhuronin nje zot suprem qe e quanin Allah " <ref>(Encyclopedia of Islam, eds. Houtsma, Arnold, Basset, Hartman; Leiden: E.J.Brill, 1913, I:302)</ref> "Allahu njihej nga arabet pre-islamike. Ai ishte njeri nga hyjnite e Mekes” <ref>(Encyclopedia of Islam, ed. Gibb, I:406)</ref> Ketu me sakte do te ishte thene nje nga perendite, zotat te cilit arabet i kishin ortakesuar te tjetere apo rivalizuar te tjere produkt i mendjeve te tyre. "Fjala “ilah” perdorej ne poezine paraislamike. Nuk eshte e vertete se fjala “Al-Ilah”, nga frekuenca e shpeshte e perdorimit u shkurtua ne “Allah” " <ref>(Encyclopedia of Islam, eds. Lewis, Menage, Pellat, Schacht; Leiden: E.J.Brill, 1971, III:1093)</ref> "Emri Allah gjendet para Muhamedit" <ref>(Encyclopedia of World Mythology and Legend, "The Facts on File", ed. Anthony Mercatante, New York, 1983, I:41)</ref>. “Fjala Allah daton para Muhamedit. Muslimani duhet te perdore nje fjale tjeter nqs i referohet nje zoti tjeter. " <ref>(Encyclopedia of Religion and Ethics, ed. James Hastings, Edinburgh: T & T Clark, 1908, I:326)</ref>. "Ne kohen e Muhamedit…Allahu ishte i njohur midis arabeve" <ref>(The Bible and Islam: or, the Influence of the Old and New Testament on the Religion of Mohammed, New York: Charles Scribner's Sons, 1897, p.102)</ref> Si Zoti Suprem edhe i Vetem i Plotefuqishem te tjeret zota qe ata adhuronin ishin thjesht ndermejtesues te Tij jo rivale ne te gjitha kopetencat. “Emri Allah gjendet ne zbulimet e koheve paraislamike ne Arabi. " <ref>(The Call of the Minaret, New York: OUP, 1956, p.31)</ref>. "Vitet e fundit, eshte bere gjithmone e me bindese se per te kuptuar karrieren e Muhemedit, duhet te kuptohet besimi i mekasve ne Allahun. Ky ishte nje zot i larte. Pra, ishte nje forme paganizmi, pak e ndryshme nga ajo qe kuptohet pergjithesisht" <ref>(Mohammad's Mecca, p.vii. See also his article, "Belief in a High God in pre-Islamic Mecca", Journal of Scientific Semitic Studies, vol.16, 1971, pp.35-40)</ref>. Normalisht qe kjo qe sapo u tha eshte nje nga shpifjet edhe trillimet qe jane munduar gjithmone armiqte e Islamit te shprehin ne lidhje me fene Islame per arsye nga me te ndryshmet. "Nuk ka asnje arsye per te pranuar idene se Allahu u mor nga te krishteret apo judenjte " <ref>(Islam: Beliefs and Observations, New York: Barrons, 1987, p.28)</ref> Kjo eshte mese e vertete sepse nuk kishte arsye edhe pse muslimanet besojne se edhe profetet e tjere i kane perdorur. "Ne Arabine e lashte, perendia e diellit shihej si femer dhe perendia i henes si mashkull. Ashtu sic eshte permendur nga shume shkollare, duke perfshire dhe Alfred Guilluame, perendia i henes njihej me emra te ndryshem, nje nga te cilet ishte dhe Allah. “ <ref>(op.cit., Islam, p.7)</ref> Kjo ka qene gafa me e madhe e deklaruar ndonje here nga studuesit Kurani e hedh poshte kete ; " Mos adhuroni as hene as dillin mos ju perulni atyre me sexhde fytyre pertoke po bijini ne sexhde me fytyre per toke Allahut, Zotit i cili krijoi diellin edhe henen " (Kap Fusilat ; 38.) "Emri Allah njihej si emri personal i perendise se henes, se bashku me tituj te tjere qe i atribuhoeshin ketij perendie. …Allah, perendia i henes, u martua me perendeshen e diellit. Se bashku ata linden tre perendesha qe njiheshin si “bijat e Allahut”. Emrat e tyre ishin Al-Lat, Al-Uzza, dhe Manat…Bijat e Allahut, se bashku me Allahun dhe perendeshen e diellit njihehsin si “zotat e larte” . Ata ishin ne krye te panteonit te perendive arabe.<ref>(Robert Morey, The Islamic Invasion, Eugene, Oregon, Harvest House Publishers, 1977, pp.50-51)</ref>. Kjo gafe eshte si te tjerat parendese qe lexuesi me i thjeshte i Kuranit e kupton se eshte nje trill nga antimuslimanet sidomos shkollat moderniste protestante. Tek Enciklopedia boterore Miteve dhe Legjendave thuhet: "Se bashku me Allahun, arabet adhuronin dhe nje ushtri me zota me te vegjel dhe “bijat e Allahut” <ref>(op.cit., I:61).</ref> . Sic u sqarua edhe me lart Absoluti te arabet ishte Allahu ndersa te tjeret ishin ndermjetesues jo qe funksiononin si zota. Sot dihet nga zbulimet arkeologjike se hena ne rritje ishte simbol adhurimi si ne Arabi, ashtu dhe ne gjithe Lindjen e Mesme ne koherat pre-islamike. Arkeologet kane zbuluar statuja te shumta me pershkrime hieroglifesh, ku Hena ne rritje ndodhej ne krye te nje perendie. Kjo simbolizonte adhurimin qe i behej perendise se henes. Ne te njejten kohe, perendia i henes konsiderohej si nje perendi femer ne lindjen e afert, ndersa tek arabet si perendi mashkull. Ne Mesopotami, zoti sumer Nanna, i quajtur ndryshe Sîn nga Akkadianet, adhurohej ne Ur. Aty ai nderohej si zoti kryesor i qytetit. Po keshtu dhe ne Haran te Sirise. Tekstet Ugarike flasin se perendia i henes adhurohej nen emrin Yrh. Neper monumente, ai perfaqesohej gjithmone me simbolin e henes ne rritje. Po keshtu ne Hazor te Palestines, nje tempull kaananit i periudhes se Bronzit permban nje pllake guri ku tregohen dy duar te ngritura ne lutje drejt henes ne rritje, qe tregon se ky tempull i ishte perkushtuar kesaj perendie. Adhurimi i fuqive qiellore ne vend te Yahweh, ishte nje nga tundimet e zakonshme te Izraelit.<ref>(Dt.4:19; Jer.7:18; Am.5:26; Ac.7:43)</ref> "Fisi i Kurejshiteve, prej nga lindi Muhamedi, ishte shume i perkushtuar ndaj Allahut dhe tre vajzave te tij, te cilat shiheshin si ndermjetesuese mes tij dhe njerezve…Adhurimi i tre perendeshave Al-Lat, Al-Uzza, dhe Manat, zinte nje vend te rendesishem ne adhurimet qe beheshin ne Meke. Dy te parat kane emra qe jane trajta femerore e emrit Allah…Emri i babait te Muhamedit ishte Abd-Allah. Xhaxhai i i tij quhej Obied-Allah. Keto emra tregonin devocionin qe familja pagane e Muhamedit kishte ndaj Allahut, perendise se Henes. “ <ref>(op.cit., Morey, p.51)</ref> Historia na deshmon se Sabeanet ne Arabi adhuronin po ashtu perendine e Henes, Allahun, i cili u martua me perendeshen e diellit. Po keshtu pame se perdorimi i emrit te Allahut ishte i zakonshem ne emrat personale te fisit te Muhamedit. Fakti qe Allahu ishte njeri nga zotat pagane eshte i pakontestueshem. Tani le te shtrojme pyetjen: Perse zoti i Muhamedit ishte emeruar sipas nje perendie pagane te fisit te tij? Idhulli i Allahut ishte ne Meke se bashku me ato te zotave te tjere. Paganet luteshin drejt vendit ku ishin vendosur zotat e tyre. Pra, kjo tregon se cila ishte arsyeja se perse arabet drejtoheshin drejt Mekes dhe Qabes. Aty ishin vendosur zotat e atyre, se bashku me perndine e henes Allah. Ne kemi pare se adhurimi i Henes ishte ne te gjithe Lindjen e Mesme. Kjo shpjegon dhe faktin se perse Islami pati me shume sukses tek fiset qe me pare adhuronin perendine e henes. Po keshtu, kjo shpjegon dhe perdorimin e simbolit te gjysme-henes neper minaret islamike dhe flamujt e shteteve islamike. Po keshtu, muaji i Ramazanit lidhet me Henen. Yahweh, Allah, Vishnu apo Buddha nuk jane te njejtet. Pra, fakti qe dikush thirret Zot nuk e ben te ngjashem me dike tjeter qe po ashtu thirret Zot. Perdorimi i emrave personale ka te beje shume, sepse tregon cilesite personale te tyre, percakton teologjine e besimit ne ta, etiken, soteriologjine, eskatologjine apo teokracine. Ne nuk mund te injorojme keto gjera ne emer te nje “tolerance” nder-fetare. Yahweh, Zoti i Bibles nuk eshte Allahu – zoti i Kuranit dhe as Vishnu – zoti i Veddas apo zoti i budisteve. Dhe per me teper kur shohim zbulesen e Yahweh permes Yahshua-s (Jezusit), kjo diference behet akoma me e madhe. Keto fakte i pergjigjen qarte pyetjes: “Perse Allahu nuk percaktohet asnjehere ne Kuran?” dhe “Perse Muhamedi e nenkupton se arabet e njihnin se kush ishte Allahu?” Muhamedi ishte rritur ne nje shoqeri qe praktikonte fene e perendise se henes Allah. Ai shkoi nje hap me tej se bashkekombasit e tij arabe. Nderkohe qe ata besonin se Allahu ishte zoti me i madh, Muhamedi vendosi qe Allahu te ishte zoti i vetem. Kjo duket dhe ne deshmine islamike. Ata nuk thone: “Allahu eshte i madh”, por “Allahu eshte me i madhi” . Arabet asnjehere nuk e akuzuan Muhamedin se ai po predikonte nje Allah tjeter nga ia qe ata adhuronin. AI adhuronte te njejtin zot me ta, me dallimin e vetem se mohonte adhurimin e zotave te tjere me te vegjel. Pra, te mos i behej shok Allahut. Me ane te kesaj ai, donte te arrinte ne nje kompromis. Me arabet, ai perputhej ne faktin se adhuronte Allahun, ndersa me te krishteret dhe judenjte, se adhuronte nje zot. Ai u thoshte se Allahu ishte dhe Zoti i tyre. Por te dy keta e hodhen poshte pretendimin e tij, sepse ata besonin tek Yahweh, jo tek Allah. Al-Kindi, njeri nga apologjetet e pare te krishtere kunder islamit, tregon se Islami dhe zoti i tij Allahu, erdhen prej Sabeaneve dhe paganizmit. Keta adhuronin Allaun dhe tre bijat e tij al-Uzza, al-Lat, and Manat <ref>(Three Early Christian-Muslim Debates, ed. by N.A.Newman, Hatfield, PA, IBRI, 1994, pp.357, 413, 426).</ref> Dr. Newman po keshtu shprehet se "Islami provoi te ishte nje besim i cili mbiu nga idhujtaria" <ref>(Ibid., p.719).</ref> Fakti qe sot arabet jane monoteiste, nuk mundet t’i mohoje origjinat pagane te monoteizmit te tyre. {{collapse bottom}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhjet e jashtme në [[Allahu]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1988888 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20080317045313/http://www.ekd.de/aktuell/041122_huber_islam_focusinterview.html te http://www.ekd.de/aktuell/041122_huber_islam_focusinterview.html Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 15:39 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Allahu]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2048817 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080317045313/http://www.ekd.de/aktuell/041122_huber_islam_focusinterview.html për lidhjen http://www.ekd.de/aktuell/041122_huber_islam_focusinterview.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 15:17 (CEST) == Zevendesimi i artikullit == ::Eshte interesant Genius se si artikulli per ty nik paska asnje vlere dhe e zevendeson me nje te ri.Nuk e kuptoj se cfar do te besh e kete. Artikulli qe sapo bllokova ka te meta, por nuk duhet zevendesuar me nje tjeter te versionit tend i cili ka trillime. [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 20 Gusht 2010 15:57 (CEST) l45gs2l7nuxvihz58r16l2z07qdsk0p 1 291971 3006710 2908349 2026-07-07T04:18:26Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Agra]] 3006710 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 4 lidhjet e jashtme në [[Agra]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1988672 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2003/10/27/stories/2003102700380200.htm *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20100619173350/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=2257 te http://www.archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=2257 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20121008100721/http://www.up-tourism.com/destination/agra/places_of_interest.htm te http://www.up-tourism.com/destination/agra/places_of_interest.htm *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20140712121039/http://927bigfm.com/bigfm/ te http://927bigfm.com/bigfm/ *U rregulluaformatimi/përdorimi për http://aapkiaawazfm.com/90.8.php Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 15:14 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli [[Agra]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2000667 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://w/w/w/.agratrippackage.com/same-day-agra-tour-by-car.aspx *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.sufi.ir/books/do%C3%ABnload/farsi/rahian-safar-rohani.pdf *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2003/10/27/stories/2003102700380200.htm *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120521043800/http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mehtabbagh.asp për lidhjen http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mehtabbagh.asp. *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101124052657/http://india-today.com/itoday/20000807/heritage.html për lidhjen http://www.india-today.com/itoday/20000807/heritage.html. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 14 shtator 2019 17:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2048699 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://w/w/w/.agratrippackage.com/same-day-agra-tour-by-car.aspx. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.sufi.ir/books/do%C3%ABnload/farsi/rahian-safar-rohani.pdf. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2003/10/27/stories/2003102700380200.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100619173350/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=2257 për lidhjen http://www.archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=2257. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120521043800/http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mehtabbagh.asp për lidhjen http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mehtabbagh.asp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101124052657/http://india-today.com/itoday/20000807/heritage.html për lidhjen http://www.india-today.com/itoday/20000807/heritage.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121008100721/http://www.up-tourism.com/destination/agra/places_of_interest.htm për lidhjen http://www.up-tourism.com/destination/agra/places_of_interest.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140712121039/http://927bigfm.com/bigfm/ për lidhjen http://927bigfm.com/bigfm/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 15:07 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2070398 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080616160025/http://travel.howstuffworks.com/taj-mahal-landmark.htm për lidhjen http://travel.howstuffworks.com/taj-mahal-landmark.htm. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://w/w/w/.agratrippackage.com/same-day-agra-tour-by-car.aspx. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.sufi.ir/books/do%C3%ABnload/farsi/rahian-safar-rohani.pdf. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2003/10/27/stories/2003102700380200.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100619173350/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=2257 për lidhjen http://www.archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=2257. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120521043800/http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mehtabbagh.asp për lidhjen http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mehtabbagh.asp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101124052657/http://india-today.com/itoday/20000807/heritage.html për lidhjen http://www.india-today.com/itoday/20000807/heritage.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121008100721/http://www.up-tourism.com/destination/agra/places_of_interest.htm për lidhjen http://www.up-tourism.com/destination/agra/places_of_interest.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140712121039/http://927bigfm.com/bigfm/ për lidhjen http://927bigfm.com/bigfm/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 janar 2020 00:36 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 7 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2071296 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080616160025/http://travel.howstuffworks.com/taj-mahal-landmark.htm për lidhjen http://travel.howstuffworks.com/taj-mahal-landmark.htm. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://w/w/w/.agratrippackage.com/same-day-agra-tour-by-car.aspx. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.sufi.ir/books/do%C3%ABnload/farsi/rahian-safar-rohani.pdf. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2003/10/27/stories/2003102700380200.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100619173350/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=2257 për lidhjen http://www.archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=2257. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120521043800/http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mehtabbagh.asp për lidhjen http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mehtabbagh.asp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101124052657/http://india-today.com/itoday/20000807/heritage.html për lidhjen http://www.india-today.com/itoday/20000807/heritage.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121008100721/http://www.up-tourism.com/destination/agra/places_of_interest.htm për lidhjen http://www.up-tourism.com/destination/agra/places_of_interest.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140712121039/http://927bigfm.com/bigfm/ për lidhjen http://927bigfm.com/bigfm/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140519031549/http://aapkiaawazfm.com/90.8.php për lidhjen http://aapkiaawazfm.com/90.8.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 janar 2020 06:50 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 7 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2106254 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080616160025/http://travel.howstuffworks.com/taj-mahal-landmark.htm për lidhjen http://travel.howstuffworks.com/taj-mahal-landmark.htm. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://w/w/w/.agratrippackage.com/same-day-agra-tour-by-car.aspx. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.sufi.ir/books/do%C3%ABnload/farsi/rahian-safar-rohani.pdf. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2003/10/27/stories/2003102700380200.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100619173350/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=2257 për lidhjen http://www.archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=2257. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120521043800/http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mehtabbagh.asp për lidhjen http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mehtabbagh.asp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101124052657/http://india-today.com/itoday/20000807/heritage.html për lidhjen http://www.india-today.com/itoday/20000807/heritage.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121008100721/http://www.up-tourism.com/destination/agra/places_of_interest.htm për lidhjen http://www.up-tourism.com/destination/agra/places_of_interest.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140712121039/http://927bigfm.com/bigfm/ për lidhjen http://927bigfm.com/bigfm/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140519031549/http://aapkiaawazfm.com/90.8.php për lidhjen http://aapkiaawazfm.com/90.8.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 01:24 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 8 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2121577 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080616160025/http://travel.howstuffworks.com/taj-mahal-landmark.htm për lidhjen http://travel.howstuffworks.com/taj-mahal-landmark.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100619173350/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=2257 për lidhjen http://www.archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=2257. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120521043800/http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mehtabbagh.asp për lidhjen http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mehtabbagh.asp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101124052657/http://india-today.com/itoday/20000807/heritage.html për lidhjen http://www.india-today.com/itoday/20000807/heritage.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121008100721/http://www.up-tourism.com/destination/agra/places_of_interest.htm për lidhjen http://www.up-tourism.com/destination/agra/places_of_interest.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140712121039/http://927bigfm.com/bigfm/ për lidhjen http://927bigfm.com/bigfm/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170414163128/http://radio-mantra.blogspot.in/ për lidhjen http://radio-mantra.blogspot.in/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140519031549/http://aapkiaawazfm.com/90.8.php për lidhjen http://aapkiaawazfm.com/90.8.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 qershor 2020 06:59 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2146106 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://www.imdpune.gov.in/Temp_Extremes/histext2010.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 gusht 2020 11:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 7 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2172981 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150215034204/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agratajmahal.asp për lidhjen http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agratajmahal.asp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160531224848/http://www.tajmahal.gov.in/exterior_decoration.html për lidhjen http://www.tajmahal.gov.in/exterior_decoration.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090417083242/http://islamicart.com/library/empires/india/taj_mahal.html për lidhjen http://www.islamicart.com/library/empires/india/taj_mahal.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20091203060952/http://www.asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp për lidhjen http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agrafort.asp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130916235001/http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mariamtomb.asp për lidhjen http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mariamtomb.asp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140106175113/http://competitiveness.in/wp-content/uploads/2010/12/City-Competitiveness-Report-2010-Businessworld.pdf për lidhjen http://competitiveness.in/wp-content/uploads/2010/12/City-Competitiveness-Report-2010-Businessworld.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121021183840/http://competitiveness.in/wp-content/uploads/2012/07/India_City_Competitiveness_Index_2012_Rank.pdf për lidhjen http://competitiveness.in/wp-content/uploads/2012/07/India_City_Competitiveness_Index_2012_Rank.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 janar 2021 01:54 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2179392 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150204161834/http://www.indiatribune.com/index.php?option=com_content&id=598:taj-mahal-tour&Itemid=475 për lidhjen http://www.indiatribune.com/index.php?option=com_content&id=598:taj-mahal-tour&Itemid=475. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170915021701/http://agracollegeagra.com/ për lidhjen http://www.agracollegeagra.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 janar 2021 01:33 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2185540 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.sufi.ir/books/do%C3%ABnload/farsi/rahian-safar-rohani.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 janar 2021 07:17 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2196295 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140317230512/http://agraredco.com/monuments/tomb-of-mariam-zamani/ për lidhjen http://agraredco.com/monuments/tomb-of-mariam-zamani. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 mars 2021 13:18 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2220025 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131213140151/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-05-01/people/28286263_1_akbar-jodhabai-romance-raja-bharmal për lidhjen http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-05-01/people/28286263_1_akbar-jodhabai-romance-raja-bharmal. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 prill 2021 12:03 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2241186 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20031029183321/http://www.hindu.com/mp/2003/09/22/stories/2003092200330200.htm për lidhjen http://www.hindu.com/mp/2003/09/22/stories/2003092200330200.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 gusht 2021 04:19 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2246575 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.britannica.com/EBchecked/topi%C3%A7581007/Taj-Mahal. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 shtator 2021 10:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 7 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2260828 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://www.webcitation.org/6GmnoaB0m?url=http://www.imdpune.gov.in/Temp_Extremes/histext2010.pdf për lidhjen http://www.imdpune.gov.in/Temp_Extremes/histext2010.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120521043800/http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mehtabbagh.asp për lidhjen http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_up_mehtabbagh.asp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101124052657/http://india-today.com/itoday/20000807/heritage.html për lidhjen http://www.india-today.com/itoday/20000807/heritage.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121008100721/http://www.up-tourism.com/destination/agra/places_of_interest.htm për lidhjen http://www.up-tourism.com/destination/agra/places_of_interest.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140712121039/http://927bigfm.com/bigfm/ për lidhjen http://927bigfm.com/bigfm/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170414163128/http://radio-mantra.blogspot.in/ për lidhjen http://radio-mantra.blogspot.in/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140519031549/http://aapkiaawazfm.com/90.8.php për lidhjen http://aapkiaawazfm.com/90.8.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 09:38 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2371128 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html për lidhjen https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 dhjetor 2021 20:35 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2376321 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.columbia.edu/it%C3%A7meala%C3%A7pritchett/00artlinks/agra_havell/16fatahpursikri.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 dhjetor 2021 11:28 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2613600 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210614151550/http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/photocoll/g/019pho000001003u00568000.html për lidhjen http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/photocoll/g/019pho000001003u00568000.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 nëntor 2023 01:41 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2647915 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140109065849/http://worldweather.wmo.int/066/c01561.htm për lidhjen http://worldweather.wmo.int/066/c01561.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 mars 2024 18:13 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2662314 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190819033222/http://www.sufi.ir/books/download/farsi/rahian-safar-rohani.pdf për lidhjen http://www.sufi.ir/books/download/farsi/rahian-safar-rohani.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2024 16:59 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2715728 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160529010941/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2004-03-19/news/27399169_1_coffee-tables-inlay-work-wood për lidhjen http://articles.economictimes.indiatimes.com/2004-03-19/news/27399169_1_coffee-tables-inlay-work-wood. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 nëntor 2024 02:28 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2813099 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100213050957/http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html për lidhjen http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080531164509/http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t4visit_3calligraphy.html për lidhjen http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t4visit_3calligraphy.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 qershor 2025 06:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2829826 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100522172131/http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V05_091.gif për lidhjen http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V05_091.gif. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100522172131/http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V05_091.gif për lidhjen http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V05_091.gif. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 shtator 2025 14:46 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2903894 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150507194519/http://www.strombergarchitectural.com/products/domes/types/onion--bulbous--domes për lidhjen http://www.strombergarchitectural.com/products/domes/types/onion--bulbous--domes. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 shkurt 2026 08:10 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Agra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3000512 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220206132019/https://www.freepressjournal.in/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre/154050 për lidhjen http://www.freepressjournal.in/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre/154050. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 qershor 2026 07:57 (CEST) qt6p6o3a2zfkkmx58sm6qcs9f3q1443 1 291978 3006746 2694527 2026-07-07T06:19:29Z Smallem 126080 Rregullim i gabimit missing-end-tag (balancim i formatimit të cituar, pa ndryshim përmbajtjeje) – përmes Claude AI 3006746 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 7 lidhje të jashtme te artikulli [[Microsoft]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1994299 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20081027022037/http://mvp.support.microsoft.com/mvpfaqs te http://mvp.support.microsoft.com/mvpfaqs *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20060903125615/http://www.law.berkeley.edu/institutes/bclt/pubs/ipnta/appenb.pdf te http://www.law.berkeley.edu/institutes/bclt/pubs/ipnta/appenb.pdf *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20060624075556/http://computermuseum.li/Testpage/MSDOS-PCDOS.htm te http://www.computermuseum.li/Testpage/MSDOS-PCDOS.htm *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20081027022037/http://mvp.support.microsoft.com/mvpfaqs te http://mvp.support.microsoft.com/mvpfaqs *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20060720193636/http://www.os2bbs.com/os2news/OS2History.html te http://www.os2bbs.com/os2news/OS2History.html *U rregullua formatimi/përdorimi për http://www.vnunet.com/computing/analysis/2073923/behind-pearly-gates *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20040823174040/http://marketplace.publicradio.org/shows/1996/07/15_mpp.html te http://marketplace.publicradio.org/shows/1996/07/15_mpp.html Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 04:19 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 7 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Microsoft]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2049888 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20081027022037/http://mvp.support.microsoft.com/mvpfaqs për lidhjen http://mvp.support.microsoft.com/mvpfaqs. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060903125615/http://www.law.berkeley.edu/institutes/bclt/pubs/ipnta/appenb.pdf për lidhjen http://www.law.berkeley.edu/institutes/bclt/pubs/ipnta/appenb.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060624075556/http://computermuseum.li/Testpage/MSDOS-PCDOS.htm për lidhjen http://www.computermuseum.li/Testpage/MSDOS-PCDOS.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20081027022037/http://mvp.support.microsoft.com/mvpfaqs për lidhjen http://mvp.support.microsoft.com/mvpfaqs. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060720193636/http://www.os2bbs.com/os2news/OS2History.html për lidhjen http://www.os2bbs.com/os2news/OS2History.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070927195247/http://www.vnunet.com/computing/analysis/2073923/behind-pearly-gates për lidhjen http://www.vnunet.com/computing/analysis/2073923/behind-pearly-gates. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20040823174040/http://marketplace.publicradio.org/shows/1996/07/15_mpp.html për lidhjen http://marketplace.publicradio.org/shows/1996/07/15_mpp.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 19:27 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Microsoft]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2171338 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090331190026/http://blog.seattletimes.nwsource.com/techtracks/2008/06/microsoft_head_count_way_up_in_last_11_months_near.html për lidhjen http://blog.seattletimes.nwsource.com/techtracks/2008/06/microsoft_head_count_way_up_in_last_11_months_near.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 janar 2021 04:22 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Microsoft]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2209142 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20050723014809/http://www.thocp.net/companies/microsoft/microsoft_company_part2.htm për lidhjen http://www.thocp.net/companies/microsoft/microsoft_company_part2.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 mars 2021 04:42 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Microsoft]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2264280 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060903125615/http://www.law.berkeley.edu/institutes/bclt/pubs/ipnta/appenb.pdf për lidhjen http://www.law.berkeley.edu/institutes/bclt/pubs/ipnta/appenb.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060720193636/http://www.os2bbs.com/os2news/OS2History.html për lidhjen http://www.os2bbs.com/os2news/OS2History.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070927195247/http://www.vnunet.com/computing/analysis/2073923/behind-pearly-gates për lidhjen http://www.vnunet.com/computing/analysis/2073923/behind-pearly-gates. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20040823174040/http://marketplace.publicradio.org/shows/1996/07/15_mpp.html për lidhjen http://marketplace.publicradio.org/shows/1996/07/15_mpp.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 tetor 2021 00:36 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Microsoft]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2374546 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090506065942/http://www.pcworld.com/article/18462/a_peek_at_office_upgrade.html për lidhjen http://www.pcworld.com/article/18462/a_peek_at_office_upgrade.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060413082435/http://www.cnn.com/2004/BUSINESS/03/24/microsoft.eu/ për lidhjen http://www.cnn.com/2004/BUSINESS/03/24/microsoft.eu/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 dhjetor 2021 05:46 (CET) == Microsoft == Mikro është fjalë latine, amerikanët duke u orjentu në alfabetin e tyre e lexojnë majkrou, [{{IPA|ˈmaɪkɹoʊ}}], tani po thuni që nuk bonë me i shkru emrat shqip. Spo mundem me ju kuptu. Qindra herë po ju themë asnjë kodim nuk është i saktë, ka pengesat e veta. Pasi që është kështu po e marr kodimin shqip. Mikrosoft për hirë që mikro të mbet mikro dhe makro të mbetë makro në gjuhën shqipe.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 18 Maj 2007 09:34 (UTC) Upsss!! kur të flasin shpejt amerikanët e bëjnë mikrobin makrob, sikur shumë punë tjera edhe pse i kamë në qefë e vërteta duhet thënë--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 18 Maj 2007 09:38 (UTC) :Po por ''Microsoft është Microsoft''. Eshte nje marke ose nje simbol qe i drejtohet nje Kompanie, dhe eshte aspak e drejte dhe ligjore :ti thuash ''Mikrosoft''. ''Mikrosoft'' perdoret ne motoret e kerkimeve, vetem per ti riferuar ''Microsoft''. :Dakort vetem per REDIRECT. *Mikrosoft -> REDIRECT -> Microsoft. <span style="color:red">◄ </span>'''[[User:Eagleal |<span style="color:black;font-weight:bold;">Eagle</span><span style="color:red;font-weight:bold;">al</span>]]'''''[[User_talk:Eagleal |^{<span style="color:#555;text-decoration:italic;"> Diskuto</span>}]]'' 18 Maj 2007 09:49 (UTC) Më ke keqkuptuar, sepse ky është një titull dhe artikulli duhet ta bartë titullin, përkthimi i titujve të firmave nuk e di që bëhet. Në gjuhën shqipe "Mikrosoft" nuk ka kuptim, sepse atëherë është përzier anglishtja me shqipe. Mikro + soft. Për gjatë gjithë përmbajtjes duhet të mbahet rregulla - i, it etj.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 18 Maj 2007 09:55 (UTC) Upss! Sa për ligjore kush ju japi atyre të drejten të përdorin fjalën latine ???? Le ketë punë, e drejta mbi të folme gjendet në duar të të fortit në një hapsirë të caktuar ku ka vlerë ligji i tij. Le këtë punë. Ai një Papë në vatikan e ka ndalu me ligj përdorimin e ngjyrës së përhimt për tesha, në Kosovë vetem sa nuk ka qenë ligj mes me vesh tesha kuq e zi. hahahah Është e ndaluar hapja e një veprimtarie nën emërtimin "Microdoft" të licencuar në disa shtete me tipin e shkronjave, ngjyrave dhe formave të amblemës dhe asgjë më tepër. Në gjitha vendet ku kjo firmë nuk paguan për mrojtjen e amblemës nuk ka vlerë ky ligj dhe mund të bëjnë çka të duan. :TI PO BEN NJE ARTIKULL (ne nje Enciklopedi) PER ATE KOMPANI, dhe jo nje tjeter. :Po them qe duhet sesbën te perdoret ''Microsoft'' dhe jo ndonje fjalë tjetër. :Ligji shiqëtarë mbi te drejtat e shenjes dalluese te nje kompanie, eshte shume i qarte, si edhe ai i shteteve te tjere: ''kompania ka te drejte te perdore nje shenje dalluese, si te jete me karaktere te ndryshme, me simbole, [...] apo nje pamje (vizatim) grafike [...], me kushtin qe te jete unik (te mos jete i perdorur nga nje kompani, entitet governativ, tjeter...)...'' :<small>KUJDES: Fjalet mund te mos jene origjinal ato te dikiaruara nga Shteti Shqipëtar.</small> <span style="color:red">◄ </span>'''[[User:Eagleal |<span style="color:black;font-weight:bold;">Eagle</span><span style="color:red;font-weight:bold;">al</span>]]'''''[[User_talk:Eagleal |^{<span style="color:#555;text-decoration:italic;"> Diskuto</span>}]]'' 18 Maj 2007 10:16 (UTC) po hymë në temë tjetër, së pari edhe unë thashë që titujt përdoren ashtu siq janë edhe ato të gjuhës shqipe (në një shkresë mbi titujt) shembulli Shkolla Fillore "Naim Frashëri". Nuk ka kuptim nëse përdoret ndryshe nga "Naim Frashëri"-t kjo vlenë edhe për "Microsoft"-in. Sa i përket ligjit shqiptar ai vlenë vetëm për kompanit dhe firmat e regjistruara pranë regjistrave shtetrore (që kanë paguar pare për tu regjistrar). Mundësi tjetër është marrëveshjet shtetrore për të gjitha organizatat. Nuk e di a ka apo nuk ka Shqipëria ndonjë marrëveshje të tillë me ShBA-në, por kjo nuk do të thotë se në të folme e në të shkrume jashtë dokumenteve zyrtare kjo ka vlerë. D.m.th edhe ligji shtetrorë nuk ka drejtë mbi gjuhën, e drejta mbi të qëndronë në popull dhe akademin e shkencave. Shembull konkret është emërtimi i qyteteve në gjuhën shqipe brenda Maqedonisë, Shkupit në dokumete (radio, televizion, gazeta) zyrtare jo vetëm në gjuhën maqedone i kanë thënë Skopje, edhe pse në gjuhën shqipe nuk ka kuptim. Kjo nuk ndikon në rregullat e gjuhës. :Per sa i perket te pares, un nuk them vetem per titujt por per te gjithe permbajtjen e artikujve ne Enciklopedi. :Per sa i perket te dytes, nuk funksionon me akorde, por ne qofte se Kompania ''eshte shume e famshme'' atehere nuk mund ti kopjohet Marka. Ne rastin e Microsoft-it, nuk mund ta regjistrosh ose ta perdoresh ne Shqiperi, kjo vlen akoma me shume. :Per sa i perket 3: nuk po them per emrat e qyteteve, pasi NUK MUND TE JEN MARKA, dhe sdo ket kuptim. <span style="color:red">◄ </span>'''[[User:Eagleal |<span style="color:black;font-weight:bold;">Eagle</span><span style="color:red;font-weight:bold;">al</span>]]'''''[[User_talk:Eagleal |^{<span style="color:#555;text-decoration:italic;"> Diskuto</span>}]]'' 18 Maj 2007 10:40 (UTC) *Nuk ka lidhje me famë por me vlerën e ligjit. Ky është edhe shkaku i intervenimit të ShBA-së dhe EU-së në shtete tjera. Secili shtet vendosë se çka është e ligjëshme në teritorin e vet, këtë sovranitet po e lypë Kosova - ahahahh.--[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 18 Maj 2007 10:51 (UTC) * Të parën nuk po e kuptojë, nëse e ke fjalën për tituj në gjuhen shqipe atëher themë që të përdoren rregullat e gjuhës shqipe, po nëse e ke për përmbajtjen e artikujve edhe ato duhet të jenë nën "sovranitetin" (ligjit) e gjuhës shqipe. :Po them qe emrat e personave, te kompanive (ex. Microsoft), etj... Duhen perdorur ne gjith kontekstin (arrtikullin ose artikuj e tjere). --<span style="color:red">◄ </span>'''[[User:Eagleal |<span style="color:black;font-weight:bold;">Eagle</span><span style="color:red;font-weight:bold;">al</span>]]'''''[[User_talk:Eagleal |^{<span style="color:#555;text-decoration:italic;"> Diskuto</span>}]]'' 18 Maj 2007 11:32 (UTC) Të themë të drejten ende nuk kamë hasur në ndonjë rregull mbi shkrimin e <u>emrave</u> në gjuhën shqipe. Për këtë edhe nuk jamë në gjendje të këmbënguli ashtu fortë. I vetmi argumet që kamë janë shkrimet para ardhjes së "demokracisë" tek shqiptarët: dhe ai argumet thotë që duhet të shkruhen shqip në bazë të shembujve si Uashingtoni e plotë emrave personal, sa që Jame Belushi kështu është shkru vetëm në revista e gazeta të nxjerrura jashtë teritoreve shqiptare dhe jashtë gjuhës standarte shqipe, ndoshta ka pasur ndonjë gazetë, libër në gjuhën shqipe që është marrë me lëmi të specializuara dhe specialistët për kuminikim ndërmjet veti kanë përdorur emrat origjinal në formën XXX (lexo:YYY) duke vazhduar pastaj me formen e parazgjedhur XXX-deklinimi në shqip ose YYY. Por e di që është gabim deklinimi i emrave të shkruara origjinal pa vizën lidhëse, sepse përzihen dy gjuhë. Kjo dukuri si duket ka ndodhur edhe më parë kur kanë shtypur gazeta me të madhe në kohën e Rilindjes Kombtare, nga dokumete lë të kuptohet se disa nga to kanë qenë të finacuara me qëllim ndikimi në gjuhën shqipe të gjuhëve të ndryshe. Si duket italia (papa) ka pasur ndikimin më të madhë në këtë drejtim. Por atë kohë nuk ka pasë gjuhë të njehësuar tani kemi dhe ëstë problem shumë i vogël. Problem shumë më i madhë është formulimi i fjalëve (Kështu tha një profesor në RTK në emision për drejtëshkrim) Sa i përket "titujve" të enteve, instuticioneve apo ma mirë të themi tituj-firma ato mbahen ashtu si janë me metodën e deklinimit të titujve, këtë e kamë lexuar si rregull të gjuhës shqipe jo për rastet e firmave të huaja por të shkollave si e thashë më parë. Tani përdorimi origjinal i emrave është paksa i mërzitëshem edhe për redaktorin edhe për lexuesin. Po du me thënë nuk është i rrjedhëshem, e hupë përqëndrimin e lexuesit nga përmbajtja për shkakë të optikës efekt që po paraqitet edhe me përdorimin e kllapave me qëllim shpjegimi që në gjermanisht shumë përdoren por në gjuhen shqipe vetëm në raste të ralla, ne jemi duke i përdor me shumicë. Sipas rregullës në gjuhën shipe janë të lejuara për shpjegime të shkurta. Si do që të jetë gjatë gjithë kohës do të kërkojë të gjejë rregull mbi shkrimin e emrave të huaj në gjuhën shqipe nga burime të pa ndikuara nga "demokracia". == Gabimet == Microsoft {<u>IPA:[ˈmaɪkɹoʊsɑːft]</u> lexo maikrosoft) është firma më e madhe <u>në mbarë</u> botën për <u>prodhimin e softuerit me qendër në Redmond</u>, një paralagje e Seattle (Washington). Kjo <u>ndërmarrje</u> u <u>krijua</u> në vitin 1975 nga <u>Bill Gates</u> dhe <u>Paul Allen</u>. Emri „Microsoft“ qëndron për "Microcomputer-Software" dhe u përdor për herë të parë në një letër të datës 29 nëntor 1975 nga <u>Bill Gates</u> drejtuar <u>Paul Allen</u>. Më 26 nëntor 1976 u regjistrua „Microsoft“ si markë e mbrojtur. Artikulli është shkruar në një shqipe të thyer. Këtë mund ta kuptoj edhe pse nuk themë që e njohë mirë drejtëshkrimin e shqipes. * mbarë botën / në botë / matanë botës nuk do të ishte logjike * prodhimin e softuerit me qendër në Redmond / po prodhojka softuer me qendër në Redmond * paralagje e Seattle / paralagje e Seattle-së * ndërmarrje / parës qe firmë * u krijua/ themelua / nuk jamë i sigurt por krijesë nuk është * Bill Gates/ Nga Hipi Zhdrip-i apo Filon Filon-i, Bill Gates-i * Paul Allen/ Paul Allen-i / po zëmë që ka kuptim edhe në trajten e pashquar por në shkrimin e më poshtëm është i pashmangëshëm lakimi (deklimi se më parë nuk mu kujtua në shqip) i emrave, sidomos këtu * drejtuar <u>Paul Allen</u> Edhe pse nuk jamë i sigurtë për të gjitha për rastin e fundit, jamë i sigurt 100% Nuk po e mbajë vetën që po di diçka, po i tregojë vështërsitë që kamë gjatë shkrimit, si pasojë e mangësis së njohurive mbi drejtëshkrimin. Kur kësaj të i shtohet edhe mungesa e lakimit të emrit, atëherë nuk e di ç´farë kuptimi ka në shqip. --[[Përdoruesi diskutim:Dan|Hipi Zhdripi]] 18 Maj 2007 12:32 (UTC) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Microsoft]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2535465 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20071202053829/http://www.extremetech.com/article2/0,1697,1151907,00.asp për lidhjen http://www.extremetech.com/article2/0,1697,1151907,00.asp. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 mars 2023 05:09 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Microsoft]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2569128 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070630223046/http://www.zune.net/en-US/ për lidhjen http://www.zune.net/en-US/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 korrik 2023 17:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Microsoft]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2628749 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090114090129/http://blog.seattlepi.nwsource.com/microsoft/archives/003469.html për lidhjen http://blog.seattlepi.nwsource.com/microsoft/archives/003469.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090315065452/http://blog.seattlepi.nwsource.com/microsoft/archives/102018.asp për lidhjen http://blog.seattlepi.nwsource.com/microsoft/archives/102018.asp. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 dhjetor 2023 09:03 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Microsoft]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2689365 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090324200755/http://www.windows-now.com/cfs-filesystemfile.ashx/__key/CommunityServer.Components.PostAttachments/00.00.02.10.92/Microsoft.PressReleases.Windows3.pdf për lidhjen http://www.windows-now.com/cfs-filesystemfile.ashx/__key/CommunityServer.Components.PostAttachments/00.00.02.10.92/Microsoft.PressReleases.Windows3.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 shtator 2024 01:08 (CEST) odw2etu9a2tpum8alhjmh53oqwdgz8k 1 292154 3006739 2907595 2026-07-07T06:14:13Z Smallem 126080 Rregullim i gabimit missing-end-tag (mbyllje formatimi/kutie diskutimi, pa ndryshim përmbajtjeje) – përmes Claude AI 3006739 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Parkim == {{collapse top|Mbledhje ketu-ketu. --[[Përdoruesi:GrepfrutAroma|GrepfrutAroma]] ([[Përdoruesi diskutim:GrepfrutAroma|diskutimet]]) 15 shkurt 2019 21:16 (CET)}} [[Skeda:Zona ku vepronte Muharrem Bajraktari.jpg|right|thumb|Zona ku vepronte Muharrem Bajraktari gjatë Luftës së Dytë Botërore|220px]] === Lufta kundër Italisë Fashiste [[1940]]-[[1943]] === *[[1940]]: Muharrem Bajraktari u rikthye në Shqipëri në fillim të vitit 1940. Përpara se të nisej drejt Shqipërisë, ai u takua me Benito Mussolinin, liderin e atëhershëm të Italisë. Në takimin midis tyre, [[Mussolini]] i propozoi Bajraktarit të merrte postin e Ministrit të Brendshëm në qeverinë e Shefqet Verlacit. Bajraktari i tha se do të mendohej, por sapo u kthye në Shqipëri, i çoi fjalë [[Shefqet Verlaci]]t ku i thoshte "se Muharrem Bajraktari ka dalë maleve të Shqipërisë duke luftuar për liri". Pikërisht në [[gusht]] të [[1940]] fillon edhe veprimtaria e tij antifashiste gjë që dëshmohet edhe nga dokumentat e kuesturës italiane. Prefektura e Kosovës (Kukësit) i kërkon Ministrisë së Brendshme largimin e Muharrem Bajraktari nga kjo zonë për shkak të veprimtarisë së tij armiqësore. *[[1941]]: Gjatë këtij viti intensifikohet lufta e Muharremit kundër pushtuesit fashist. Ai krijon një çetë vullnetare me disa dhjetra luftëtarë, kryesisht nga [[Kukësi]] të cilët kthehen në një shqetësim të madh për autoritetet italiane. Së bashku me Abaz Kupin dhe disa kolonelë anglezë ai organizon disa mbledhje në [[Lurë]] dhe [[Peshkopi]] lidhur me organizimin e një kryengritjeje. Organet italiane të alarmuara nga situata dërgojnë afro 2000 forca italiane dhe mercenare shqiptare në Kukës për të mbajtur nën kontroll situatën. Çeta e Muharrem Bajraktarit pati disa përplasje me këto forca ku mbetën të vrarë shumë ushtarë italianë por gjithashtu edhe disa luftëtarë të çetës. *[[1942]]: Forcat mercenare vazhdojnë të qëndrojnë në Kukës. Muharrem Bajraktari ndodhet në arrati bashkë me çetën e tij. Megjithatë ai rikthehet disa herë në shtëpinë e tij në [[Ujmishti|Ujmisht]] ku biles një herë rrethohet nga forcat italiane por arrin t'i shpëtojë rrethimit. Kryeministri i asaj kohe, [[Mustafa Kruja]] urdhëron arrestimin e menjëhershëm të Muharrem Bajraktarit si personi kryesor që udhëheq trazirat në Kukës, [[Hasi|Has]] dhe [[Dibër|Dibra]]. Ndërkohë gjithë prefekturës së Kosovës (Kukësit) i shkon thirrja se ai që strehon dhe mbron Muharrem Bajraktarin do të konsiderohet bashkëpunëtor i tij dhe do të ndëshkohet rëndë. Në shtator të 1942, Muharrem Bajraktari merr pjesë në [[Konferenca e Pezës|Konferencën e Pezës]] si përfaqësues i [[Luma|Lumës]] (Kukësit) dhe Hasit. *[[1943]]: Gjatë gjithë vitit 1943 Muharrem Bajraktari nuk rresht së luftuari pushtuesin italian. Kulmin e arriti në fillim të shtatorit kur me afro 1500 forca nën drejtimin e tij i shpall luftë garnizonit italian në Kukës. Ai dhe forcat e tij sulmojnë garnizonin i cili dorëzohet menjëherë. Ndërkohë në ato ditë Italia kapitullon. === Lufta kundër Gjermanisë Naziste [[1943]]-[[1944]] === *[[1943]]: Në Shqipëri hyjnë trupat e [[Gjermania|Gjermanisë]] Naziste. Menjëherë forcat e Bajraktarit i presin me luftë gjermanët të cilët gjithsesi arrijnë të marrin qytetin Kukësit e pastaj gjithë krahinën. Pas dështimit të Marrëveshjes së Mukjes, forcat nacionaliste organizojnë në shtator 1943 një mbledhje në Lurë ku si njëri prej organizatorëve kryesorë ishte edhe Muharrem Bajraktari. Aty u vendos të luftohej pushtuesi i ri dhe të arrihej me çdo kusht marrëveshja me PKSH. *[[1944]]: Ky vit është viti i fundit për luftën në Shqipëri. Komunistët kishin fituar terren dhe kishin ardhur edhe në Kukës. Në fillim të gushtit forcat e Bajraktari përleshen me rreth 40 ushtarë gjermanë në Qafën e [[Kolesjani]]t. Kjo shërben si shkëndija e luftës midis Nacionalistëve dhe Gjermanëve. Forcat gjermane tërhiqen dhe zbresin në fushë, më saktë në fshatin [[Nangë]] ku kishin vendosur edhe një autoblind të pajisur me top dhe mitralozë. Forcat Nacionaliste të drejtuar nga Muharrem Bajraktari përqëndrohen në Bicaj (qendër historike e Lumës) ku dhe hartojnë planin e luftës. Ndërkohë forcat gjermane godasin vazhdimisht me top [[Bicaj]]n. Luftimet ashpërsohen dhe gjermanët tërhiqen edhe më shumë kurse rreth 500 forca nacionaliste përqëndrohen tashmë në Gostil. Gjermanët mbyllen në Kukës duke mbrojtur rrugën Kukës-[[Prizreni|Prizren]]. Duke përfituar nga situata Muharrem Bajraktari organizon një mbledhje të krerëve të Lumës dhe Hasit e quajtur "Besëlidhja e Lumës". Aty u vendos luftë pa kompromis me pushtuesin dhe të ndalohej vëllavrasja e nxitur nga komunistët. Në fillim të shtatorit Brigada 5 e udhëhequr nga Shefqet Peçi sulmon forcat e Muharrem Bajraktarit. Sulmi fillon me një atentat që i bëhet Bajraktarit në Gostil nga komunistët. Menjëherë Bajraktari shpërndan forcat e tij dhe me një grup besnikësh del në mal. {{collapse bottom}} == Rregullim == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], hidhi një sy përmbajtjes këtu. Mbase duhet kaluar te artikulli. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 11:56 (CET) :Po, e barta nje pjese qe nuk gjendej te artikulli, e ketu e hoqa. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 18 shkurt 2026 23:19 (CET) hewlqfwgop70v5uog14rrsuik6nhqjg 1 293002 3006743 2975873 2026-07-07T06:19:26Z Smallem 126080 Rregullim i gabimit missing-end-tag (balancim i formatimit të cituar, pa ndryshim përmbajtjeje) – përmes Claude AI 3006743 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Artikulli ka probleme të rënda == Artikulli në fjalë ka probleme të rënda. 1. Nuk ka një formulim enciklopedik. 2. Nuk është neutral. 3. Nuk ka referenca (ato që gjoja ishin vendosur nuk ishin referenca dhe nuk konsiderohen referenca sipas normave të wikipedisë.). Lutem që çdo ndryshim i bërë në artikull që nuk i plotëson normat e Wikit, të diskutohet më parë në këtë faqe diskutimi.--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 mars 2015 18:36 (CET) :Referencat dhe artikull duhet riorganizuar sepse ne baze te dhanave.. ato jane te pa sistemuar dhe formuluar... --Koka11 26 mars 2015 18:47 (CET) ::Largova të gjithë materialin jo enciklopedik, që nuk kishte referenca. Nëse e rikthen apo tenton të vendosësh ato që ti tuqn referenca po që në të vërtetë nuk janë të tilla, do të ndërmmarr masa për të të bllokuar. Të këshilloj të mësosh se cfarë quhet dhe çfarë nuk quhet referencë dhe se cfarëtoni duhet të ketë një artikull enciklopedik. --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 mars 2015 18:51 (CET) == Diskutim mbivandalizmat e [[Përdoruesi: Koka11|Koka11]] == Po hap një diskutim mbivandalizmat e [[Përdoruesi: Koka11|Koka11]]. Ndër pjesët e larguara nga unë dhe që janë rikthyer nga Koka11, janë: # '''"Bajram Kurtaj, ''Dëshmorët janë të shjenjtë,'' Prizren, 2006."''' - Ky është përdorur si burim informacioni. Por nga një kërkim i shpejtë në internet nuk del asnjë rezultat me këto terma. Çka më bën të besoj se është ndonjë botim që nuk ekziston fare apo ndonjë botim fare jo domethënës për nga rëndësia, meqë nuk është cituar as shtëpia botuese dhe as faqja nga gjoja është marr info. # '''"Ai i vijoi mësimet dhe ishte punëtor dhe i zellshëm për vete dhe shokët e tij, në Shkollën e mesme teknike ''Mehmet Isai'', drejtimi i tekstilit Gjilan."''' - Gjykojeni vetë nëse kjo fjali është apo jo enciklopedike. Enciklopedia nuk merret me ndjnjat apo sentimetet që kanë robt për sho shoqin por merret me fakte objektive. # '''".Komandant i ZOP të UÇPB-se, '''Mustafë Shaqiri - Shpëtimi'', bot. [http://www.kokajt.com|Arben Ramadani], web-fq. qershor 2006"''' - Kjo është përdorur nga [[Përdoruesi: Koka11||Koka11]] si referencë, por nuk i plotëson kushtet për të qenë e tillë. Pikë së pari sepse vjen nga një blog dhe jo media e regjistruar. Por edhe më tej sepse nuk është e detajuar.''''' # '''"Arbeni u rrit në frymën e kërkimit të dritës së lirisë, duke e shprehur edhe në krijimet e botuar në vargje si dhe urrente robërinë''. (''Arben Ramadani'', bot. gazeta e Kosovës lindore ''[[Ushtima e maleve]]'',[[Preshevë]], mars 2001, nr.5, edituar Fatmir Arifi)"''' - Kjo është një pjesë tjetër. Shifet qartë se shprehen gjykime jo objektive dhe që nuk mund të qëndrojnë në një enciklopedi. Për më tepër është shtuar gjoja edhe një referencë, por që nuk është e tillë.'' # Etj etj. --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 mars 2015 23:47 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Arben Ramadani]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2000886 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te https://www.shhlp.com/historiku-i-deshmoreve/%7CHistoriati *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160306075358/http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm për lidhjen http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 14 shtator 2019 18:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2048899 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja https://www.shhlp.com/historiku-i-deshmoreve/%7CHistoriati. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160306075358/http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm për lidhjen http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 15:25 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2106389 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja https://www.shhlp.com/historiku-i-deshmoreve/%7CHistoriati. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160306075358/http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm për lidhjen http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 01:43 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2185639 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.shhlp.com/historiku-i-deshmoreve/%7CHistoriati. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 janar 2021 07:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2487989 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.shhlp.com/historiku-i-deshmoreve/%7CHistoriati. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 tetor 2022 12:28 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2509341 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150420110816/http://komveterani.net/repository/docs/STATUSI_I_VETERANIT_shigjeta.pdf për lidhjen http://komveterani.net/repository/docs/STATUSI_I_VETERANIT_shigjeta.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 janar 2023 21:20 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2792644 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160312075717/http://www.immi.se/tidskrifter/dituria/dituria2010-5.pdf për lidhjen http://shhlp.jimdo.com/historiku-i-deshmoreve/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2025 04:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2796890 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160923060109/https://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012 për lidhjen http://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160729072824/https://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012/1 për lidhjen http://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012/1. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160923060109/https://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012 për lidhjen http://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 maj 2025 08:12 (CEST) 6d3w259tdc3bbwz5ypfbx338r909olt 3006760 3006743 2026-07-07T06:46:19Z Smallem 126080 Rregullim i formatimit të citateve (kursiv për titujt brenda citatit, heqje e apostrofave të tepërta) – përmes Claude AI 3006760 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Artikulli ka probleme të rënda == Artikulli në fjalë ka probleme të rënda. 1. Nuk ka një formulim enciklopedik. 2. Nuk është neutral. 3. Nuk ka referenca (ato që gjoja ishin vendosur nuk ishin referenca dhe nuk konsiderohen referenca sipas normave të wikipedisë.). Lutem që çdo ndryshim i bërë në artikull që nuk i plotëson normat e Wikit, të diskutohet më parë në këtë faqe diskutimi.--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 mars 2015 18:36 (CET) :Referencat dhe artikull duhet riorganizuar sepse ne baze te dhanave.. ato jane te pa sistemuar dhe formuluar... --Koka11 26 mars 2015 18:47 (CET) ::Largova të gjithë materialin jo enciklopedik, që nuk kishte referenca. Nëse e rikthen apo tenton të vendosësh ato që ti tuqn referenca po që në të vërtetë nuk janë të tilla, do të ndërmmarr masa për të të bllokuar. Të këshilloj të mësosh se cfarë quhet dhe çfarë nuk quhet referencë dhe se cfarëtoni duhet të ketë një artikull enciklopedik. --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 mars 2015 18:51 (CET) == Diskutim mbivandalizmat e [[Përdoruesi: Koka11|Koka11]] == Po hap një diskutim mbivandalizmat e [[Përdoruesi: Koka11|Koka11]]. Ndër pjesët e larguara nga unë dhe që janë rikthyer nga Koka11, janë: # '''"Bajram Kurtaj, ''Dëshmorët janë të shjenjtë,'' Prizren, 2006."''' - Ky është përdorur si burim informacioni. Por nga një kërkim i shpejtë në internet nuk del asnjë rezultat me këto terma. Çka më bën të besoj se është ndonjë botim që nuk ekziston fare apo ndonjë botim fare jo domethënës për nga rëndësia, meqë nuk është cituar as shtëpia botuese dhe as faqja nga gjoja është marr info. # '''"Ai i vijoi mësimet dhe ishte punëtor dhe i zellshëm për vete dhe shokët e tij, në Shkollën e mesme teknike ''Mehmet Isai'', drejtimi i tekstilit Gjilan."''' - Gjykojeni vetë nëse kjo fjali është apo jo enciklopedike. Enciklopedia nuk merret me ndjnjat apo sentimetet që kanë robt për sho shoqin por merret me fakte objektive. # '''".Komandant i ZOP të UÇPB-se, ''Mustafë Shaqiri - Shpëtimi'', bot. [http://www.kokajt.com|Arben Ramadani], web-fq. qershor 2006"''' - Kjo është përdorur nga [[Përdoruesi: Koka11||Koka11]] si referencë, por nuk i plotëson kushtet për të qenë e tillë. Pikë së pari sepse vjen nga një blog dhe jo media e regjistruar. Por edhe më tej sepse nuk është e detajuar. # '''"Arbeni u rrit në frymën e kërkimit të dritës së lirisë, duke e shprehur edhe në krijimet e botuar në vargje si dhe urrente robërinë. (''Arben Ramadani'', bot. gazeta e Kosovës lindore ''[[Ushtima e maleve]]'',[[Preshevë]], mars 2001, nr.5, edituar Fatmir Arifi)"''' - Kjo është një pjesë tjetër. Shifet qartë se shprehen gjykime jo objektive dhe që nuk mund të qëndrojnë në një enciklopedi. Për më tepër është shtuar gjoja edhe një referencë, por që nuk është e tillë. # Etj etj. --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 mars 2015 23:47 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Arben Ramadani]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2000886 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te https://www.shhlp.com/historiku-i-deshmoreve/%7CHistoriati *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160306075358/http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm për lidhjen http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 14 shtator 2019 18:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2048899 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja https://www.shhlp.com/historiku-i-deshmoreve/%7CHistoriati. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160306075358/http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm për lidhjen http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 15:25 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2106389 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja https://www.shhlp.com/historiku-i-deshmoreve/%7CHistoriati. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160306075358/http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm për lidhjen http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 01:43 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2185639 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.shhlp.com/historiku-i-deshmoreve/%7CHistoriati. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 janar 2021 07:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2487989 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.shhlp.com/historiku-i-deshmoreve/%7CHistoriati. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 tetor 2022 12:28 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2509341 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150420110816/http://komveterani.net/repository/docs/STATUSI_I_VETERANIT_shigjeta.pdf për lidhjen http://komveterani.net/repository/docs/STATUSI_I_VETERANIT_shigjeta.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 janar 2023 21:20 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2792644 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160312075717/http://www.immi.se/tidskrifter/dituria/dituria2010-5.pdf për lidhjen http://shhlp.jimdo.com/historiku-i-deshmoreve/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2025 04:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2796890 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160923060109/https://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012 për lidhjen http://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160729072824/https://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012/1 për lidhjen http://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012/1. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160923060109/https://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012 për lidhjen http://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 maj 2025 08:12 (CEST) 5msnl1s731jo9qydhzjt1qh11k8ty0i 3006762 3006760 2026-07-07T06:48:01Z Smallem 126080 Heqje e pikës paraprijëse te citimi (".Komandant → "Komandant) – përmes Claude AI 3006762 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Artikulli ka probleme të rënda == Artikulli në fjalë ka probleme të rënda. 1. Nuk ka një formulim enciklopedik. 2. Nuk është neutral. 3. Nuk ka referenca (ato që gjoja ishin vendosur nuk ishin referenca dhe nuk konsiderohen referenca sipas normave të wikipedisë.). Lutem që çdo ndryshim i bërë në artikull që nuk i plotëson normat e Wikit, të diskutohet më parë në këtë faqe diskutimi.--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 mars 2015 18:36 (CET) :Referencat dhe artikull duhet riorganizuar sepse ne baze te dhanave.. ato jane te pa sistemuar dhe formuluar... --Koka11 26 mars 2015 18:47 (CET) ::Largova të gjithë materialin jo enciklopedik, që nuk kishte referenca. Nëse e rikthen apo tenton të vendosësh ato që ti tuqn referenca po që në të vërtetë nuk janë të tilla, do të ndërmmarr masa për të të bllokuar. Të këshilloj të mësosh se cfarë quhet dhe çfarë nuk quhet referencë dhe se cfarëtoni duhet të ketë një artikull enciklopedik. --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 mars 2015 18:51 (CET) == Diskutim mbivandalizmat e [[Përdoruesi: Koka11|Koka11]] == Po hap një diskutim mbivandalizmat e [[Përdoruesi: Koka11|Koka11]]. Ndër pjesët e larguara nga unë dhe që janë rikthyer nga Koka11, janë: # '''"Bajram Kurtaj, ''Dëshmorët janë të shjenjtë,'' Prizren, 2006."''' - Ky është përdorur si burim informacioni. Por nga një kërkim i shpejtë në internet nuk del asnjë rezultat me këto terma. Çka më bën të besoj se është ndonjë botim që nuk ekziston fare apo ndonjë botim fare jo domethënës për nga rëndësia, meqë nuk është cituar as shtëpia botuese dhe as faqja nga gjoja është marr info. # '''"Ai i vijoi mësimet dhe ishte punëtor dhe i zellshëm për vete dhe shokët e tij, në Shkollën e mesme teknike ''Mehmet Isai'', drejtimi i tekstilit Gjilan."''' - Gjykojeni vetë nëse kjo fjali është apo jo enciklopedike. Enciklopedia nuk merret me ndjnjat apo sentimetet që kanë robt për sho shoqin por merret me fakte objektive. # '''"Komandant i ZOP të UÇPB-se, ''Mustafë Shaqiri - Shpëtimi'', bot. [http://www.kokajt.com|Arben Ramadani], web-fq. qershor 2006"''' - Kjo është përdorur nga [[Përdoruesi: Koka11||Koka11]] si referencë, por nuk i plotëson kushtet për të qenë e tillë. Pikë së pari sepse vjen nga një blog dhe jo media e regjistruar. Por edhe më tej sepse nuk është e detajuar. # '''"Arbeni u rrit në frymën e kërkimit të dritës së lirisë, duke e shprehur edhe në krijimet e botuar në vargje si dhe urrente robërinë. (''Arben Ramadani'', bot. gazeta e Kosovës lindore ''[[Ushtima e maleve]]'',[[Preshevë]], mars 2001, nr.5, edituar Fatmir Arifi)"''' - Kjo është një pjesë tjetër. Shifet qartë se shprehen gjykime jo objektive dhe që nuk mund të qëndrojnë në një enciklopedi. Për më tepër është shtuar gjoja edhe një referencë, por që nuk është e tillë. # Etj etj. --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 mars 2015 23:47 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Arben Ramadani]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2000886 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te https://www.shhlp.com/historiku-i-deshmoreve/%7CHistoriati *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160306075358/http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm për lidhjen http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 14 shtator 2019 18:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2048899 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja https://www.shhlp.com/historiku-i-deshmoreve/%7CHistoriati. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160306075358/http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm për lidhjen http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 15:25 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2106389 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja https://www.shhlp.com/historiku-i-deshmoreve/%7CHistoriati. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160306075358/http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm për lidhjen http://www.kosova.com/arkivi1997/i000522.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 01:43 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2185639 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.shhlp.com/historiku-i-deshmoreve/%7CHistoriati. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 janar 2021 07:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2487989 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.shhlp.com/historiku-i-deshmoreve/%7CHistoriati. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 tetor 2022 12:28 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2509341 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150420110816/http://komveterani.net/repository/docs/STATUSI_I_VETERANIT_shigjeta.pdf për lidhjen http://komveterani.net/repository/docs/STATUSI_I_VETERANIT_shigjeta.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 janar 2023 21:20 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2792644 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160312075717/http://www.immi.se/tidskrifter/dituria/dituria2010-5.pdf për lidhjen http://shhlp.jimdo.com/historiku-i-deshmoreve/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2025 04:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arben Ramadani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2796890 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160923060109/https://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012 për lidhjen http://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160729072824/https://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012/1 për lidhjen http://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012/1. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160923060109/https://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012 për lidhjen http://issuu.com/nijaziramadani/docs/monografia_per_kokajt_1842-2012. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 maj 2025 08:12 (CEST) g1vzeogvnt6f7fiekl7y2plbhcb5gvt 1 296815 3006727 2887248 2026-07-07T05:26:13Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006727 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Rediet Abebe/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Rediet Abebe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006726 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240728200357/https://hcs.uraf.harvard.edu/former-scholars për lidhjen https://hcs.uraf.harvard.edu/former-scholars. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2026 07:26 (CEST) 446tct4tt5ywr6ba1t3jzmtsl77t7qq 1 299685 3006733 2184978 2026-07-07T06:02:54Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006733 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Rezart Taçi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2184977 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130413210318/http://rezarttaci.com/about/ për lidhjen http://rezarttaci.com/about/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121228152405/http://rezarttaci.com/affiliations/ për lidhjen http://rezarttaci.com/affiliations/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 janar 2021 04:24 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Rezart Taçi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006732 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://en.ata.gov.al/2026/04/07/sccoc-sentences-rezart-taci-to-11-years-in-prison-for-money-laundering/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2026 08:02 (CEST) i928xkf1hs2q5bbd0evn7v64fugsw2p 3 301156 3006789 2359286 2026-07-07T07:21:54Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006789 wikitext text/x-wiki {| cellpadding="10" cellspacing="5" style="width: 95%; background-color: inherit; margin-left: auto; margin-right: auto" | style="background-color: #FDFDFD; border: 1px solid #777777; -moz-border-radius-topleft: 8px; -moz-border-radius-bottomleft: 8px; -moz-border-radius-topright: 8px; -moz-border-radius-bottomright: 8px;" colspan="2" | <div style="margin:1.5em; border:3px solid SteelBlue; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#B0E0E6; align:center;"> <div style="text-align: center; color:red"><big>'''This discussion page is not actively monitored. You can write to me best on [http://meta.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:RacoonyRE Meta] or in the [https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Benutzer_Diskussion:RacoonyRE German Wikipedia].'''</big></div> '''Dear visitors, I attach importance to a [[de:Wikipedia:Wikiquette|friendly tone]] (Wikiquette). ''' * You can create a new post [http://meta.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:RacoonyRE&action=edit&section=new here]. '''Please''' always sign with <nowiki>-- ~~~~</nowiki> (two hyphens, four tildes) or by clicking on the icon shown below <span style="text-align: center; background: #F8F9FA; padding: .4em; border:1px solid #BBBBBB; border-radius:5px;">&nbsp;[[File:OOjs UI icon signature-ltr.svg|24px|verweis=]]</span> * If you do not want others to read your message, you can also write me an '''[[Special:EmailUser/RacoonyRE|Email]]'''. *'''I basically reply where the discussion started so that it doesn't get torn apart.''' <br />The best thing to do is to watch my discussion page. '''[http://meta.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:RacoonyRE&action=watch (Click here)]''' </div> |} f19g65pumutu8pciiuyn9qy89zy20wh 0 304472 3006812 3000173 2026-07-07T09:17:42Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006812 wikitext text/x-wiki {{Astronauta|nome=Samantha Cristoforetti|foto=Samantha Cristoforetti portrait.jpg|tipo=Astronauta dell'[[Agenzia spaziale europea|ESA]]/[[Agenzia Spaziale Italiana|ASI]]|nazionalita={{ITA}}|status=in attività|morte=|scelta=2009 (gruppo ESA)|primo_lancio=23 novembre 2014 22:01|ultimo_atterraggio=11 giugno 2015|missioni=* {{simbolo|Soyuz-TMA-15M-Mission-Patch.png}} [[Sojuz TMA-15M]] * {{simbolo|ISS Expedition 42 Patch.png}} [[Expedition 42]] * {{simbolo|ISS Expedition 43 Patch.png}} [[Expedition 43]]|ritiro=}}{{Infobox military person|Cause_del_decesso}}Samantha Cristoforetti (Milano, 26 Prill 1977) është një astronaute dhe aviatore italiane, gruaja e parë italiane në ekuipazhet e Agjencisë Evropiane të Hapësirës. Me misionin ISS Expedition 42 / Expedition 43 të 2014 - 2015 ajo arriti rekordin Evropian dhe rekordin e femrave për të qëndruar në hapësirë, në një fluturim të vetëm ( 199 ditë ),<ref name="Bettini">{{Cito web|date=9 giugno 2015|title=Tutti i record stabiliti da Samantha Cristoforetti|url=http://www.rainews.it/dl/rainews/articoli/Tutti-i-record-stabiliti-da-Samantha-Cristoforetti-c6b83568-502a-45ef-b7d1-7a310c86f983.html|publisher=Rai - Radiotelevisione Italiana Spa}}</ref> kjo e fundit u tejkalua në Shtator 2017 nga [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Amerikani]] [[Peggy Whitson]]<ref>{{Cito web|date=3 settembre 2017|title=Tornata sulla Terra Peggy Whitson, l'astronauta dei record|url=https://www.repubblica.it/scienze/2017/09/03/news/tornata_sulla_terra_peggy_whitson_l_astronauta_dei_record-174514081/|publisher=[[la Repubblica (quotidiano)|la Repubblica]]}}</ref> nga ana tjetër u tejkalua në vitin 2019 nga kolegu Koch. == Biografia == Lindur në [[Milano]] në 1977<ref name="Esa">{{Cito web|date=7 maggio 2010|title=Samantha Cristoforetti — Astronauta dell'Agenzia Spaziale Europea|url=http://www.esa.int/esaCP/SEMZ3LKPO8G_Italy_0.html ESA|publisher=[[Agenzia Spaziale Europea]]}}</ref>, ajo është me origjinë nga Malé ( [[Provinca Autonome e Trentos|Trento]] ), ku u rrit<ref name="Intrentino">{{Cite news|date=2 agosto 2012|title=Dalla Val di Sole allo spazio|work=in Trentino|url=http://www.intrentino.to/interne/articoli.aspx?ID=3851&IDA=4636|access-date=8 aprile 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140408074712/http://www.intrentino.to/interne/articoli.aspx?ID=3851&IDA=4636|archive-date=8 aprile 2014}}</ref><ref>{{Cito web|date=6 giugno 2016|title=Samantha Cristoforetti torna nella sua Malé|url=https://www.ladige.it/territori/non-sole/2016/06/06/samantha-cristoforetti-torna-sua-mal|publisher=l'Adige.it|access-date=7 korrik 2021|archive-date=8 qershor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160608183716/https://www.ladige.it/territori/non-sole/2016/06/06/samantha-cristoforetti-torna-sua-mal|url-status=dead}}</ref> . Në 1994 ai vendosi të thellojë karrierën e tij shkollore duke u transferuar në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës]] ku, në sajë të programit Intercultura, ajo ndoqi shkollën e mesme qendrore të Saint Paul në Saint Paul, [[Minnesota|Minesota]] për një vit.<ref>{{Cite news|date=30 gennaio 2015|title=Samantha: «Il viaggio nello spazio? È cominciato con un anno all'estero»|work=[[Corriere della Sera]]|url=http://www.corriere.it/scuola/15_gennaio_30/terra-chiama-spazio-100-studenti-collegamento-astrosamantha-81906ac6-a89c-11e4-9642-12dc4405020e.shtml|access-date=19 marzo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526173912/https://www.corriere.it/scuola/15_gennaio_30/terra-chiama-spazio-100-studenti-collegamento-astrosamantha-81906ac6-a89c-11e4-9642-12dc4405020e.shtml?refresh_ce-cp|archive-date=26 maggio 2019}}</ref> Ajo përfundoi studimet e larta në fillim [[Bolzano|në Bolzano]] dhe më pas në [[Trento]]<ref>{{Cito web|date=17 febbraio 2014|title=Samantha Cristoforetti si addestra per la missione spaziale di novembre|url=http://www.altoadige.it/cronaca/bolzano/samantha-cristoforetti-si-addestra-per-la-missione-spaziale-di-novembre-1.29396|publisher=[[Alto Adige (quotidiano)|Alto Adige]]}}</ref>, duke fituar gjithashtu një diplomë në [[Inxhinieria mekanike|inxhinieri mekanike]] në ' [[Universiteti Teknik i Mynihut|Universitetin Teknik të Monakos]] të [[Bavaria|Bavarisë]], në [[Gjermania|Gjermani]], në 2001.<ref>{{Cito web|date=12 febbraio 2015|title=Samantha Cristoforetti e le sue foto spaziali|url=https://www.ilpost.it/2015/02/12/samantha-cristoforetti/|publisher=[[il Post]]}}</ref> Në vitin 2001, ajo filloi karrierën e saj si pilote e Akademisë së Forcave Ajrore<ref name="Esa"/>, duke arritur gradën e Kapitenit. Në Tetor 2004 ajo u diplomua në Shkencat Aeronautike në ish - Fakultetin e Shkencave Politike, tani Departamenti i Shkencave Politike, i Universitetit Federico II të [[Napoli|Napolit]] me 110/110 spikatur lavdërim.<ref name="unina.it">{{Cito web|title=Samantha Cristoforetti: una federiciana in orbita|url=https://www.unina.it/-/7103518-samantha-cristoforetti-una-federiciana-in-orbita|publisher=[[Università degli Studi di Napoli Federico II]]}}</ref> Cristoforetti ndoqi Akademinë Aeronautike të Pozzuoli.<ref>{{Cito web|date=2 gennaio 2020|title=Perché Samantha Cristoforetti ha lasciato l’Aeronautica militare|url=https://www.ilpost.it/2020/01/02/perche-samantha-cristoforetti-ha-lasciato-aeronautica-militare/|publisher=ilpost.it}}</ref> Në maj 2009, ajo u zgjodh nga Agjencia Evropiane e Hapësirës ( ESA ) dhe, pas 5 vitesh, ajo u bë astronautja e parë femër me kombësi italiane, që kryente një fluturim hapësinor. [[Skeda:Samantha_Cristoforetti_honors_Leonard_Nimoy_on_ISS.jpg|parapamje| Samantha në ISS]] Më 11 qershor 2015, pas 199 ditësh dhe disa orësh, në Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës, kthimi në [[Toka|Tokë]], në [[Kazakistani|Kazakistan]], u bë në 15:44 me kohën italiane.<ref>{{Cite news|date=11 giugno 2015|title=ESA astronaut Samantha Cristoforetti back on Earth|language=en|publisher=[[Agenzia Spaziale Europea]]|url=http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/Futura/ESA_astronaut_Samantha_Cristoforetti_back_on_Earth|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402180931/http://www.esa.int/Our_Activities/Human_and_Robotic_Exploration/Futura/ESA_astronaut_Samantha_Cristoforetti_back_on_Earth|archive-date=2 aprile 2019}}</ref> Në Shtator 2015 ajo u emërua [[UNICEF|ambasadore e UNICEF]], gjatë një aktiviteti të organizuar nga Forcat Ajrore Italiane.<ref>{{Cito web|title=Samantha Cristoforetti nominata ambasciatore Unicef|url=http://www.agi.it/cronaca/notizie/spazio_samantha_cristoforetti_nominata_ambasciatore_unicef-201509061122-cro-rt10023|access-date=7 korrik 2021|archive-date=11 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150911014217/http://www.agi.it/cronaca/notizie/spazio_samantha_cristoforetti_nominata_ambasciatrice_unicef-201509061122-cro-rt10023|url-status=dead}}</ref> Ajo ka dy fëmijë me partnerin e saj Lionel Ferra, një francez dhe gjithashtu një inxhinier.<ref>{{Cito web|title=AstroSamantha è diventata mamma|url=http://www.repubblica.it/scienze/2017/01/03/news/astrosamantha_e_diventata_mamma_e_nata_kelsey_amal-155323981/}}</ref><ref>{{Cito web|title=AstroSam è diventata mamma: è nata la figlia Kelsey Amal|url=http://www.lastampa.it/2017/01/03/societa/astrosam-diventata-mamma-nata-la-figlia-kelsey-amal-Aq7l0PucfMIIvLsebX2nrM/pagina.html|access-date=7 korrik 2021|archive-date=3 janar 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170103141747/http://www.lastampa.it/2017/01/03/societa/astrosam-diventata-mamma-nata-la-figlia-kelsey-amal-Aq7l0PucfMIIvLsebX2nrM/pagina.html|url-status=dead}}</ref> == Karriera == === Pilote ushtarake === Në 2001 ajo u pranua në Akademinë Aeronautike të Pozzuoli, duke e lënë atë në 2005, si një oficer i rolit normal të detarisë dhe me një diplomë në shkencat aeronautike në Universitetin Federico II [[Napoli|në Napoli]]<ref name="Aeronautica.M">{{Cito web|title=Il Capitano Cristoforetti sull'ISS nel 2014|url=http://www.aeronautica.difesa.it/News/Pagine/IlCapCristoforettisullaStazioneSpazialeInternazionalenel2014_030712.aspx|publisher=Aeronautic2019}}</ref> . Gjatë akademisë, ajo u shqua si një nxënëse model, duke marrë çmimin saber nderi, dhënë atyre që njihen si të parët në klasë për tre vjet rresht. Më pas, në 2005 dhe 2006, ajo u specializua në Shtetet e Bashkuara të Amerikës me programin e Trajnimit të Përbashkët të Jet Pilotit Euro-NATO ( ENJJPT ) në Bazën e Forcave Ajrore Sheppard në Uichita Falls në [[Teksasi|Teksas]]<ref name="Aeronautica.M"/>, ku ajo u bë një pilote lufte dhe ishte caktuar në Grupin e 132 të Fluturimit të Krahut të 51 - të të Istranës në Itali. Kurrikula e saj operacionale përfshin shërbimet në krahun e 61 - të të Galatina, krahun e 32 - të ( Aeroporti i Amendola ) dhe krahun e 51 - të të Istranës, së pari si pjesë e Skuadronit të Lidhjeve ( 2007-2008 ) dhe më pas i Grupit të 132 - të Cacciabombardieri ( 2009 ), dhe kualifikimin për të pilotuar avionët Aermacchi SF-260, Cessna T-37 Tweet, Northrop T-38 Talon, Aermacchi MB-339 A, Aermacchi MB-339CD dhe AMX International AMX<ref name="Aeronautica.M"/>. Në dhjetor 2019, ajo njoftoi largimin e saj nga Forcat Ajrore, që përkon me përfundimin e paraburgimit të detyrueshëm 19-vjeçar, që e lidhi atë me forcat e armatosura.<ref>{{Cito web|date=31 dicembre 2019|title=Samantha Cristoforetti lascia l'Aeronautica|url=https://www.agi.it/cronaca/spazio_samantha_cristoforetti_lascia_aeronautica-6814819/news/2019-12-31/|publisher=agi.it}}</ref> === Astronaut === Në maj 2009, ajo u zgjodh si astronaut nga [[Agjencia Hapësinore Evropiane|Agjencia Evropiane e Hapësirës]] ( ESA ) si gruaja e parë Italiane dhe e treta Evropiane ndonjëherë pas [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut|Britanikes]] Helen Sharman ( 1991 ) dhe [[Franca|Francezes]] Claudie Haigneré ( 2001 ),<ref name="Gravitazero">{{Cite news|date=10 febbraio 2011|title=Come si diventa astronauta? Lo spiega Samantha Cristoforetti|work=Gravità zero|url=http://www.gravita-zero.org/2011/02/come-si-diventa-astronauta-lo-spiega.html|access-date=8 aprile 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20110216162130/http://www.gravita-zero.org/2011/02/come-si-diventa-astronauta-lo-spiega.html|archive-date=16 febbraio 2011}}</ref> duke rezultuar midis gjashtë më të mirave të një përzgjedhjeje, në të cilën kishin marrë pjesë 8500 burra dhe gra. Misioni i parë në të cilin merr pjesë Cristoforetti, që zgjat rreth 6 - 7 muaj, quhet ISS Expedition 42/43 <nowiki><i id="mwhw">Futura</i></nowiki><ref>{{Cito web|date=4 dicembre 2013|title=Disegna la missione di Samantha Cristoforetti|url=http://www.asi.it/it/news/disegna_la_missione_di_samantha_cristoforetti|publisher=Agenzia Spaziale Italiana|access-date=7 korrik 2021|archive-date=14 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314112212/https://www.asi.it/it/news/disegna-la-missione-di-samantha-cristoforetti|url-status=dead}}</ref> dhe parashikon, më 23 nëntor 2014, mbërritjen e [[Stacioni Hapësinor Ndërkombëtar|Stacionit Ndërkombëtar të Hapësirës]] në bordin e një automjeti Sojuz<ref name="Esa2">{{Cito web|date=3 luglio 2012|title=L'astronauta dell'ESA Samantha Cristoforetti volerà sulla Stazione Spaziale nel 2014|url=http://www.esa.int/ita/ESA_in_your_country/Italy/L_astronauta_dell_ESA_Samantha_Cristoforetti_volera_sulla_Stazione_Spaziale_nel_2014|publisher=[[Agenzia Spaziale Europea]]}}</ref> ; është misioni i parë i një gruaje italiane në hapësirë<ref>{{Cito web|date=20 maggio 2009|title=Astronauti ESA: due italiani, per la prima volta una donna|url=http://www.asi.it/it/news/astronauti_esa_due_italiani_per_la_prima_volta_una_donna_|publisher=[[Agenzia Spaziale Italiana]]|access-date=7 korrik 2021|archive-date=14 prill 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100414021643/http://www.asi.it/it/news/astronauti_esa_due_italiani_per_la_prima_volta_una_donna_|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|date=3 luglio 2012|title=La prima donna italiana nello spazio andrà in orbita nel 2014|work=[[La Stampa]]|url=http://www3.lastampa.it/scienza/sezioni/news/articolo/lstp/461037/|access-date=8 aprile 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20190504000516/https://www.lastampa.it/2012/07/03/scienza/la-prima-donna-italiana-nello-spazio-andra-in-orbita-nel-Foc7wqwqdXM1JDt7X9FTiJ/pagina.html|archive-date=4 maggio 2019}}</ref> dhe i astronautit të shtatë italian, paraprirë në [[Stacioni Hapësinor Ndërkombëtar|Stacionin Hapësinor Ndërkombëtar]] ( ISS ) nga Umberto Guidoni, Paolo Nespoli, Roberto Vittori dhe Luca Parmitano. Në programin e misionit ka eksperimente mbi fiziologjinë njerëzore, analizën biologjike dhe shtypjen 3D në mungesë peshe, në mënyrë që të eksperimentohet gjithashtu mundësia e shtypjes së pjesëve rezervë për vetë stacionin, pa pasur nevojë të varet nga dërgesat nga toka<ref name="Libero">{{Cite news|last=Tommaso Lorenzini|date=4 aprile 2014|title=Samantha Cristoforetti, la prima italiana nello spazio: "Basta saper fare un po' di tutto"|work=[[Libero (quotidiano)|Libero]]|url=http://www.liberoquotidiano.it/news/11586935/Samantha-Cristoforetti--la-prima-italiana.htmggl|access-date=9 aprile 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402180823/https://www.liberoquotidiano.it/news/11586935/Samantha-Cristoforetti--la-prima-italiana.html|archive-date=2 aprile 2019}}</ref><ref>{{Cito web|date=28 novembre 2014|title='Sam' apre l'Osteria ai confini dell'universo|url=http://www.ansa.it/scienza/notizie/rubriche/spazioastro/2014/11/21/pronta-la-soyuz-per-il-lancio-della-prima-astronauta-italiana-_0f0619c3-3ccc-4aec-b00a-e71805170182.html|publisher=[[ANSA]]}}</ref>. Samantha Cristoforetti personalisht teston pajisjet inovative të programit ''Drain Brain''<ref>{{Cite journal|title=Il cielo sopra Ferrara. Astrosamantha, la ricerca - Presentazione di Samantha Cristoforetti|url=https://www.youtube.com/watch?v=HUv67UbfU90|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20200229162344/https://www.youtube.com/watch?v=HUv67UbfU90|archive-date=29 febbraio 2020|access-date=1º agosto 2019}}</ref><ref>[http://www.asi.it/it/press_room/comunicati_stampa/samantha_cristoforetti_in_diretta_dalla_iss_conclusi_con_successo_gli_e Samantha Cristoforetti in diretta dalla ISS, conclusi con successo gli esperimenti in orbita di Drain Brain]{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Drain brain - Il Pletismografo|url=https://www.youtube.com/watch?v=wUESdS1aIJE|language=it|access-date=1º agosto 2019}}</ref> zhvilluar nga prof. Paolo Zamboni i Qendrës për Sëmundjet Vaskulare të Universitetit të Ferrara mbi diagnozën gravitacionale të kthimit të venave cerebrale në telemjekësinë<ref>{{Cite journal|last=Sisini F, Tessari M, Gadda G, Di Domenico G, Taibi A, Menegatti E, Gambaccini M, Zamboni P.|title=An ultrasonographic technique to assess the jugular venous pulse: a proof of concept.|journal=Ultrasound Med Biol. 2015 May;41(5):1334-41. doi: 10.1016/j.ultrasmedbio.2014.12.666. Epub 2015 Feb 18.|issue=PubMed PMID 25704322.}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Zamboni P, Menegatti E, Conforti P, Shepherd S, Tessari M, Beggs C.|title=Assessment of cerebral venous return by a novel plethysmography method.|url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0741521412002339|journal=J Vasc Surg. 2012 Sep;56(3):677-85.e1. Epub 2012 Apr 21.|issue=PubMed PMID 22521804|doi=10.1016/j.jvs.2012.01.074|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126183642/https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0741521412002339|archive-date=26 gennaio 2020|access-date=31 gennaio 2020}}</ref> . == Misioni "e ardhmja" == Kulmi i karrierës së saj është kur ajo zgjidhet për misionin e quajtur ''Futura'', ekspeditë 42 dhe ekspeditë 43<ref>{{Cito web|title=Nello spazio con Samantha Cristoforetti|url=https://download.esa.int/multimedia/publications/Futura_IT/offline/download.pdf}}</ref>, një mision afatgjatë i ASI në Stacionin Hapësinor Ndërkombëtar, që zgjat 199 ditë, nga 23 nëntor 2014 deri më 11 qershor 2015. Përgatitja për misionin zgjati më shumë se 2 vjet, duke filluar në korrik 2012 dhe u zhvillua kryesisht në Zvëzdnyj gorodok, Qyteti i Yjeve, i njohur gjithashtu si Star City, qendra ruse e trajnimit të astronautëve. === Trajnimi === Trajnimi filloi në korrik 2012, kur u caktua nga ESA për misionin Futura dhe ka qenë shumë i popullarizuar në internet falë një ditari të përditshëm, duke filluar nga 500 ditë para nisjes, i cili fillimisht u vendos për në Dhjetor 2014, mbajtur nga vetë astronautja në Anglisht dhe përkthyer pothuajse menjëherë në italisht, frëngjisht dhe spanjisht nga AstronautiNews<ref>{{Cito web|title=Logbook Diario di bordo della missione Futura|url=https://isaastatic.ams3.digitaloceanspaces.com/ebook/Samantha_Cristoforetti-Logbook_Missione_Futura-IT-2ED-20190531.pdf}}</ref>, Cap sur l'Espace<ref>{{Cito web|title=Le Journal de Bord de Samantha Cristoforetti Archives|url=https://spacetux.org/cpamoa/category/traductions/logbook-samantha/|language=fr}}</ref> dhe Intervidia<ref>{{Cito web|title=Intervidia » Bitácora de una Astronauta|url=http://www.intervidia.com/category/bitacora/|language=en|access-date=7 korrik 2021|archive-date=21 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190821123922/http://www.intervidia.com/category/bitacora/|url-status=dead}}</ref>, tre revista astronautike të specializuara në përhapjen në gjuhët e tyre përkatëse kombëtare. Astronauti udhëtoi midis qendrave të trajnimit në Rusi, Evropë dhe Shtetet e Bashkuara, për të përfunduar trajnimin e tij, pasi secila qendër specializohet në pjesën e stacionit hapësinor nën juridiksionin e saj. Në korrik 2013, trajnimi vazhdon në Star City, duke u përqëndruar në manovrat e anijes Sojuz në operacionet nominale dhe situatat emergjente. Trajnimi kryhet në klasë, në simulatorët e navigimit dhe në simulatorët e gravitetit centrifugale. Pas një ndalese të shkurtër në Gjermani, në fund të korrikut për të ndjekur procedurat administrative, ajo fluturoi për në Hjuston, ku kaloi 4 javë trajnim në lidhje me sektorin amerikan të ISS. Ajo praktikoi funksionimin e krahut robotik Kanadez dhe përgatitjen për aktivitete ekstravezikulare, veçanërisht për t'u njohur me kostumet hapësinore të SHBA. Ai gjithashtu mori trajnim shëndetësor, me praktika të ndihmës së parë dhe përdorimin e pajisjeve mjekësore, për eksperimente shkencore në gravitetin zero. Në shtator ajo kthehet në Këln, Gjermani për stërvitje në modulin Evropian Columbus dhe anijen kozmike ATV, ndërsa në fund të muajit ajo është përsëri në Rusi. për një fazë trajnimi mbi kostumet Orlan, kostumet hapësinore ruse për aktivitete ekstravezike. Këtu nuk ka mungesë të rishikimeve për disa procedura emergjente në stacionin hapësinor dhe në Soyuz, duke përfshirë një simulim në një centrifugë në 8g, 8 herë gravitetin e Tokës, për të simuluar një rikthim anormal të Soyuz. Më 5 tetor ai u kthye në Këln, për stërvitje mbijetese në ujë, në rast të një uljeje të gabuar të Soyuz. Për shkak të mbylljes së qeverisë federale të SH.B.A.- së, disa trajnime të planifikuara në Hjuston u shtynë dhe trainimi i SH.B.A.- ve mund të rifillonte vetëm në 11 Tetor. Pas një periudhe tjetër 6 - javore për mirëmbajtjen dhe operacionet rutinë të Stacionit Ndërkombëtar të Hapësirës, duke përfshirë higjienën personale, pastrimin e mjediseve, vajosjen e pajisjeve mekanike, ajo kthehet në Këln për një trajnim tjetër intensiv në ATV deri në fund të Nëntorit. Në dhjetor, ajo është përsëri në Rusi, ku vazhdon të përmirësojë pajisjet e kryera nga Roskosmos, ku rrit besimin e tij, në përdorimin e kostumit Sokol dhe navigimin manual të Soyuz. Në fillim të vitit 2014, viti i fillimit, disa detaje të trajnimit janë ristrukturuar, me vizita të reja në të gjitha qendrat e mëparshme, plus një në Japoni. Duke filluar nga 26 Janari, 4 javë trajnim fillojnë në Moskë, pasuar nga 2 në Japoni dhe Hjuston deri më 28 Mars, para se të kthehen në Këln. Cristoforetti, përveç përgatitjes për nisjen në 24 nëntor, duhet të përgatitet edhe si ekuipazh rezervë për misionin, që niset më 29 maj. Nga 10 prilli, ajo është përsëri në Moskë deri në 14 maj, kur i duhet të transferohet në Baikonur, si përfaqësues i ekuipazhit rezervë të misionit Soyuz TMA-13M, i cili funksionoi mirë. Ajo kthehet në Këln në fillim të qershorit, pastaj largohet për në Hjuston në korrik, Moskë në gusht dhe përsëri në Shtetet e Bashkuara në shtator. Në fillim të tetorit ai kthehet në Këln për herë të fundit para nisjes së tij, pak para se të kthehej në Moskë për të përfunduar trajnimin e tij dhe të largohej disa ditë para nisjes për në Baikonur. === Aktivitetet pas misionit ===   == NEEMO 23 == Samantha Cristoforetti, komandoi misionin NEEMO 23 nga 10 deri më 22 qershor 2019.<ref>{{Cito web|date=29 luglio 2019|title=NASA Scientists and Astronauts Practice for Space Missions on the Seafloor|url=https://www.smithsonianmag.com/science-nature/nasa-scientists-and-astronauts-practice-space-mission-seafloor-180972744/#3gRkwJRekZ6hSUDv.99|publisher=Smithsonian magazine}}</ref><ref>{{Cito web|date=27 maggio 2019|title=Samantha Cristoforetti comanderà la missione NEEMO 23|url=https://www.astronautinews.it/2019/05/samantha-cristoforetti-comandera-la-missione-neemo-23/|publisher=AstronautiNews}}</ref> == Misioni i dytë hapësinor == Më 28 maj 2021, u njoftua se Samantha Cristoforetti do të marrë pjesë si specialist misioni, në fluturimin SpaceX Crew-4<ref>{{Cito web|date=Maggio 2021|title=Commanding role for ESA astronaut Samantha Cristoforetti|url=https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Commanding_role_for_ESA_astronaut_Samantha_Cristoforetti|publisher=ESA|language=en}}</ref>. Më vonë ajo do të marrë komandën e [[Stacioni Hapësinor Ndërkombëtar|Stacionit Ndërkombëtar të Hapësirës]] gjatë misionit të Ekspeditës 68, duke u bërë kështu astronautja e katërt femër që merr këtë rol, e para joamerikane<ref>{{Cito web|date=Maggio2021|title=Samantha Cristoforetti sarà comandante della Expedition 68|url=https://www.asi.it/2021/05/samantha-cristoforetti-sara-comandante-della-expedition-68/?fbclid=IwAR26o8c-yHZS9rI8S2Qj_LVdk6uQH0_9dKfzpaIGVcP_jhB69bHDiESOqug|publisher=ASI|language=it}}</ref> . Pavarësisht nga gjinia, ai do të jetë kapiteni i pestë astronaut evropian i stacionit dhe i dyti italian (pas Luca Parmitano ). == Zbulimi == Samantha Cristoforetti ishte, përveç një astronaut, një karakter shumë aktiv në përhapjen shkencore, në shtyp, [[Televizioni|televizion]] dhe rrjete sociale. Ajo mbajti një ditar të detajuar të misionit Futura, nga 500 ditë më parë në 200 ditë pas nisjes, kur u kthye nga ISS në tokën Kazakistane. Sipas vetë pranimit të saj, ajo preferoi të shmangte rrjetin social [[Facebook]] për botimin e përditshëm të ditarit të saj, e shqetësuar për lajmet jo shumë siguruese në lidhje me përdorimin e pahijshëm që ishte bërë me informacionin e përdoruesve në atë kohë<ref>{{Cite news|title=Samantha Cristoforetti abbandona Facebook: «Mi sento a disagio ad attirare utenti su questa piattaforma»|language=it|url=https://www.ilmessaggero.it/tecnologia/scienza/la_cristoforetti_si_prende_una_pausa_da_facebook-3662873.html|access-date=19 agosto 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819130307/https://www.ilmessaggero.it/tecnologia/scienza/la_cristoforetti_si_prende_una_pausa_da_facebook-3662873.html|archive-date=19 agosto 2019}}</ref>, në vend që të përdorte Google+ si një platformë. kryesore në anglisht dhe duke i deleguar ISAA ( Shoqata Italiane për Astronautikën dhe Hapësirën, e cila vetë është anëtare e nderit ) përkthimin e ditarit të saj në italisht që do të botohet në një nën-faqe të faqes në internet të ESA<ref>{{Cito web|title=Diario di bordo|url=http://avamposto42.esa.int/diario-di-bordo/}}</ref>. Ai shpesh përdor [[Twitter]] për të siguruar azhurnime të shkurtra dhe të vazhdueshme mbi përgatitjen e tij për misionet e ardhshme. Ajo mori pjesë në ARISS, Amator Radio në iniciativën e Stacionit Hapësinor Ndërkombëtar, duke vendosur kontakte me shkollën, Locatelli Oriano në Milano në 2015 dhe duke iu përgjigjur pyetjeve të studentëve. Më 12 Shkurt [[2015]], gjatë mbrëmjes së tretë të Festivalit Sanremo, u prezantua një intervistë, që Carlo Conti i kishte drejtuar asaj disa orë më parë në lidhje me Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës. == Nderime dhe çmime == {{Onorificenze|immagine=ITA OMRI 2001 GC BAR.svg|nome_onorificenza=Cavaliere di gran croce dell'Ordine al merito della Repubblica italiana|collegamento_onorificenza=Ordine al merito della Repubblica italiana|motivazione=Di iniziativa del Presidente della Repubblica|luogo=20 luglio [[2015]]<ref name= "quirinale" >{{Cita web|url=https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/328391|titolo=Cristoforetti Cap. Samantha - Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana (16 luglio 2015) - Commendatore Ordine al Merito della Repubblica Italiana (6 marzo 2013)|editore=Presidenza della Repubblica|data=16 luglio 2015|accesso=27 maggio 2019|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190322201557/https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/328391|dataarchivio=22 marzo 2019|urlmorto=no}}.</ref>}} [[Skeda:Laurea_honoris_causa_a_Samantha_Cristoforetti_(26532078029).jpg|parapamje| Samantha Cristoforetti merr një ''diplomë nderi'' nga Universiteti i Pavia]] {{Onorificenze|nome_onorificenza=[[Laurea honoris causa|Laurea ''honoris causa'']] in [[Bioingegneria]]|immagine=Olive wreath.svg|motivazione=Il Capitano Samantha Cristoforetti (…) ha acquisito competenze che integrano gli aspetti metodologici, tecnologici e progettuali delle scienze ingegneristiche con le conoscenze necessarie per la realizzazione di esperimenti avanzati nel campo delle scienze biomediche. (…) Ha contribuito in modo decisivo all’avanzamento delle conoscenze nel campo delle discipline biomediche di base e delle tecnologie biomediche. La missione spaziale condotta dal Capitano Cristoforetti mostra come la bioingegneria sia una disciplina chiave per la definizione di metodologie e la realizzazione di tecnologie atte alla comprensione di fenomeni pato-fisiologici complessi, e alla valutazione degli effetti di nuove terapie farmacologiche. L’attività svolta dal Capitano Samantha Cristoforetti in condizioni operative e ambientali fuori del comune dimostra in modo chiaro e circostanziato come le sue competenze tecnico/scientifiche siano di altissimo profilo e rientrino nelle competenze specifiche dell’alta qualificazione previste dal corso di Laurea Magistrale in Bioingegneria|data=9 novembre 2017<ref>{{Cita web|url=http://news.unipv.it/?p=25547|titolo=CONFERIMENTO LAUREA MAGISTRALE HONORIS CAUSA IN BIOINGEGNERIA A SAMANTHA CRISTOFORETTI|accesso=5 febbraio 2021}}</ref>|luogo=[[Università degli Studi di Pavia]]}} {{Onorificenze|nome_onorificenza=[[Laurea honoris causa|Laurea ''honoris causa'']] in [[Ingegneria aerospaziale]]|immagine=Olive wreath.svg|data=9 novembre 2019<ref>{{cita news|autore=Leonardo Di Paco|url=https://www.lastampa.it/torino/2019/10/17/news/al-nobel-stiglitz-e-a-samantha-cristoforetti-la-laurea-ad-honorem-al-politecnico-1.37755787|titolo=Il Politecnico celebra i 160 con il Festival della Tecnologia|pubblicazione=[[La Stampa]]|città=Torino|data=17 ottobre 2019|accesso=5 febbraio 202}}</ref>|luogo=[[Politecnico di Torino]]}} === Mirënjohje === * [[Asteroidet|Një asteroid i]] ishte kushtuar asaj, 15006 Samcristoforetti . * Më 5 Prill 2016, një hibrid i ri i orkidës spontane zbuluar në Salento dhe i quajtur Ophrys × montalciniae nothosubsp i kushtohet asaj. cristoforettiae, një hibrid i O. incubacea subsp. brutia dhe O. sphegodes subsp. klasike Hibridi në fjalë u botua në revistën kombëtare GIROS ( Grupi Italian për Kërkimin e Orkideve Spontane ).<ref>{{Cite book|last=Gennaio|first=Roberto|url=https://www.researchgate.net/publication/321756946_Ophrys_montalciniae_nothosubsp_cristoforettiae_O_incubacea_subsp_brutia_O_sphegodes_subsp_classica_nuovo_ibrido_naturale_del_Salento_Puglia|title=Ophrys ×montalciniae nothosubsp. cristoforettiae (O. incubacea subsp. brutia × O. sphegodes subsp. classica), nuovo ibrido naturale del Salento (Puglia)|last2=Gargiulo|first2=Marco|last3=Medagli|first3=Piero|date=5 aprile 2016|volume=60 (2017:2)}}</ref> * Mattel i kushtoi një kukull Barbie, Samantha Cristoforetti, në traditën e dhënies së vajzave një model pozitiv femëror për t’i frymëzuar ato.<ref>{{Cito web|date=12 ottobre 2018|title=Mattel dedica una Barbie a Samantha Cristoforetti|url=https://notizie.tiscali.it/cronaca/articoli/mattel-dedica-barbie-samantha-cristoforetti/}}</ref> == Filmografia == * ''Astrosamantha - Gruaja e rekordeve në hapësirë'' ( 2016 ) nga Gianluca Cerasola, film dokumentar.<ref>{{Cito web|title=Samantha Cristoforetti: vita ed esperienze dell’Astronauta Italiana|url=http://www.alespazio.it/samantha-cristoforetti/|publisher=Alespazio}}</ref> == Punime == * {{Cite book|title=Nello spazio con Samantha|last2=Stefano Sandrelli|publisher=[[Feltrinelli]]|year=2016|isbn=978-8807922718|series=Feltrinelli Kids|location=Milano}} Anteprima limitata:{{Cite book|last=Stefano Sandrelli, Samantha Cristoforetti|url=https://books.google.it/books?id=hs8wDQAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Samantha+Cristoforetti+e+Stefano+Sandrelli,+Nello+spazio+con+Samantha&hl=it&sa=X&ved=0ahUKEwiZ4OWP2bviAhWDC-wKHY33DTkQ6AEIKTAA#v=onepage&q=Samantha%20Cristoforetti%20e%20Stefano%20Sandrelli%2C%20Nello%20spazio%20con%20Samantha&f=false|title=Nello spazio con Samantha|publisher=[[Giangiacomo Feltrinelli Editore|Feltrinelli]]|isbn=8858825462}} * {{Cite book|last=Samantha Cristoforetti|title=Diario di un'apprendista astronauta|url=https://archive.org/details/diariodiunappren0000unse|publisher=[[La nave di Teseo]]|year=2018|isbn=978-8893445757|series=Le polene}} Anteprima limitata:{{Cite book|last=Samantha Cristoforetti|url=https://books.google.it/books?id=28xwDwAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Samantha+Cristoforetti,+Diario+di+un%27apprendista+astronauta&hl=it&sa=X&ved=0ahUKEwi_n4ns3rviAhUlsKQKHbiiDn8Q6AEIKTAA#v=onepage&q=Samantha%20Cristoforetti%2C%20Diario%20di%20un'apprendista%20astronauta&f=false|title=Diario di un'apprendista astronauta|publisher=La nave di Teseo - Volume 6 di Le polene|isbn=8893445751}} == Jeta private == Ajo flet [[Gjuha italiane|italisht]] ( gjuhë amtare ), [[Gjuha gjermane|gjermane]], [[Gjuha angleze|angleze]], [[Gjuha frënge|frënge]]<ref name="Libero"/>, si dhe [[Gjuha ruse|rusisht]], të përdorura në komunikimet midis stacionit hapësinor dhe qendrës së kontrollit tokësor në kozmodromin Baikonur . Ajo po i përkushtohet studimit të kinezishtes, gjithashtu në pritje të një misioni të mundshëm hapësinor të agjencisë kineze të hapësirës. Pavarësisht karrierës së saj të zënë, ajo arrin të gjejë hapësirë për pasionet e saj, kryesisht alpinizëm dhe zhytje. Ajo është një adhuruese e ''[[Udhëtimi yjor|ekskluzivitetit të Star Trek]]'', në fakt ajo zotëron disa uniforma Starfleet.<ref>{{Cito web|date=15 agosto 2020|title=Samantha Cristoforetti racconta la sua passione per Star Trek e Battlestar Galactica|url=https://attivissimo.blogspot.com/search/label/Samantha%20Cristoforetti}}</ref> Kur nuk udhëton për punë, Samantha jeton me partnerin Lionel dhe dy fëmijët e tyre, Kelsi Amel dhe Dorian Lev, pranë qendrës astronautike, të ESA në Këln, Gjermani.<ref>{{Cito web|title=Samantha Cristoforetti|url=https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Astronauts/Samantha_Cristoforetti|language=en}}</ref> == shënim == <references /> == Projekte të tjera == {{Sisterlinks}} * [[File:Wikiquote-logo.svg|lidhje=|21x21px|Collabora a Wikiquote]] [https://it.wikiquote.org/wiki/ Wikiquote] contiene citazioni di o su '''[https://it.wikiquote.org/wiki/Samantha%20Cristoforetti Samantha Cristoforetti]''' * [[File:Commons-logo.svg|lidhje=https://commons.wikimedia.org/wiki/?uselang=it|24x24px|Collabora a Wikimedia Commons]] <span class="plainlinks">[https://commons.wikimedia.org/wiki/?uselang=it Wikimedia Commons]</span> contiene immagini o altri file su '''<span class="plainlinks">[https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Samantha_Cristoforetti?uselang=it Samantha Cristoforetti]</span>''' <nowiki> [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> aegg6n83sn2dk921y5ik7c0l66sjfbf 1 304491 3006813 3006132 2026-07-07T09:17:44Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006813 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Samantha Cristoforetti/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Samantha Cristoforetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006812 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160608183716/https://www.ladige.it/territori/non-sole/2016/06/06/samantha-cristoforetti-torna-sua-mal për lidhjen https://www.ladige.it/territori/non-sole/2016/06/06/samantha-cristoforetti-torna-sua-mal. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2026 11:17 (CEST) 80pyzugs8ugf28bk9lloxbtkvqzbe5x 0 305659 3006625 2982289 2026-07-06T19:56:02Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006625 wikitext text/x-wiki Ekzistojnë një numër kuptimesh për termin [[Humanitarizmi|humanitar]]. Këtu humaniteti i përket praktikës së shpëtimit të jetës dhe lehtësimit të vuajtjeve. Zakonisht lidhet me reagimin emergjent (i quajtur edhe përgjigje humanitare) qoftë në rast të një fatkeqësie natyrore ose një fatkeqësie të krijuar nga njeriu, siç është [[lufta]] ose konfliktet e tjera të armatosura. '''Parimet humanitare''' qeverisin mënyrën se si kryhet reagimi humanitar. Parimet humanitare janë një grup parimesh që qeverisin mënyrën e kryerjes së reagimit humanitar. Parimi është thelbësor për krijimin dhe ruajtjen e aksesit tek popullatat e prekura në fatkeqësi natyrore ose situata komplekse emergjente. Në menaxhimin e fatkeqësive, pajtueshmëria me parimet janë elemente thelbësore të koordinimit humanitar. Parimet kryesore humanitare janë miratuar nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara. Katër parimet udhëzuese janë Njerëzimi, Asnjanësia, Paanësia dhe Pavarësia.<ref>{{Cite book|last=Rubin|first=Olivier|title=A Dictionary of Disaster Management$ A Dictionary of Disaster Management|last2=Dahlberg|first2=Rasmus|date=2017|publisher=Oxford University Press|isbn=9780191829895}}</ref> == Përcaktimi i parimeve == Parimet kryesore janë përcaktimi i karakteristikave, kushtet e nevojshme për reagimin humanitar. Organizata të tilla si forcat ushtarake dhe kompanitë fitimprurëse mund të ofrojnë ndihmë për komunitetet e prekura nga fatkeqësitë në mënyrë që të shpëtojnë jetë dhe të lehtësojnë vuajtjet, por ato nuk konsiderohen nga sektori humanitar si agjenci humanitare pasi përgjigja e tyre nuk bazohet në parimet kryesore. == Parimet kryesore humanitare == === Njerëzimi === Parimi i njerëzimit do të thotë që i gjithë njerëzimi të trajtohet në mënyrë njerëzore dhe të barabartë në të gjitha rrethanat duke shpëtuar jetë dhe duke lehtësuar vuajtjet, duke siguruar respekt për individin. Principleshtë parimi themelor i reagimit humanitar.<ref>[http://www.icrc.org/Web/eng/siteeng0.nsf/html/EA08067453343B76C1256D2600383BC4?OpenDocument&Style=Custo_Final.3&View=defaultBody3 Pictet (1979) Humanity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090310202532/http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/html/EA08067453343B76C1256D2600383BC4?OpenDocument&Style=Custo_Final.3&View=defaultBody3 |date=10 mars 2009 }}. [[Jean Pictet|Pictet's]] commentary is focused on the Red Cross use of the principle of humanity, but includes more general comments relevant to the whole humanitarian sector.</ref> Qëllimi i veprimit humanitar është mbrojtja e jetës dhe shëndetit dhe sigurimi i respektit për qeniet njerëzore. Gjithashtu promovon mirëkuptimin reciprok, miqësinë e paqen mes të gjithë njerëzve. Sipas Federatës Ndërkombëtare të Kryqit të Kuq dhe Gjysmëhënës së Kuqe, parimi i njerëzimit përfshin: • Ai kujton origjinën e lëvizjes: një dëshirë për të ndihmuar pa diskriminim të plagosurit gjatë konfliktit. • Ajo kujton dimensionin e dyfishtë të lëvizjes: atë kombëtar dhe ndërkombëtar. • Për të mbrojtur jetën dhe shëndetin • Përcaktimin e qëllimit të lëvizjes<ref name="The seven Fundamental Principles">{{Cito web|last=International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC)|title=The seven Fundamental Principles|url=http://www.ifrc.org/en/who-we-are/vision-and-mission/the-seven-fundamental-principles/|access-date=9 dhjetor 2018|website=International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies|archive-date=8 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190508061457/https://www.ifrc.org/en/who-we-are/vision-and-mission/the-seven-fundamental-principles/|url-status=dead}}</ref> ==== Imperativi Humanitar ==== Kodi i Sjelljes për Lëvizjen Ndërkombëtare të Kryqit të Kuq dhe Gjysmëhënës së Kuqe dhe OJQ -të në Ndihmën e Fatkeqësive (Kodi RC/OJQ) paraqet konceptin e imperativit humanitar i cili zgjeron parimin e njerëzimit për të përfshirë të drejtën për të marrë dhe për të dhënë ndihmë humanitare. Ai deklaron detyrimin e bashkësisë ndërkombëtare "për të ofruar ndihmë humanitare kudo që është e nevojshme".<ref>For a critical view see: [[Hugo Slim]], "Relief agencies and moral standing in war: principles of humanity, neutrality, impartiality and solidarity, Development in Practice, Volume 10, Numbers 3-4/August 1, 2000</ref> === Paanshmëria === Sigurimi i [[Ndihma humanitare|ndihmës humanitare]] duhet të jetë i paanshëm dhe pa diskriminim në bazë të kombësisë, racës, gjinisë, fesë, opinionit politik ose klasës. Duhet të bazohet vetëm në nevojë. Prioritet duhet t'i jepet rasteve më urgjente të shqetësimit. Të trajtosh të gjithë në të njëjtën mënyrë pa marrë parasysh nivelin e vuajtjes ose urgjencën nuk do të ishte e barabartë. Paanshmëria do të thotë që përparësia e vetme që mund të vendoset në trajtimin e njerëzve që kanë nevojë për ndihmë duhet të bazohet në nevojë dhe rendi i ndihmës duhet të korrespondojë me urgjencën. Për shumicën e agjencive humanitare joqeveritare (NGHA), parimi i paanësisë është i paqartë edhe nëse ndonjëherë është i vështirë të zbatohet, veçanërisht në situata që ndryshojnë me shpejtësi. Sidoqoftë, nuk është më e qartë se cilat organizata mund të pretendojnë se janë humanitare. Për shembull, kompanitë si PADCO, një nënkontraktore e USAID -it, ndonjëherë shihen si një OJQ humanitare. === Neutraliteti === Për [[Lëvizja ndërkombëtare e Kryqit të Kuq dhe Gjysmëhënës së Kuqe|Lëvizjen Ndërkombëtare të Kryqit të Kuq dhe Gjysmëhënës së Kuqe]], neutraliteti do të thotë të mos marrësh anë në armiqësi ose të përfshihesh në çdo kohë në polemika të një natyre politike, racore, fetare ose ideologjike. Parimi i neutralitetit iu drejtua në mënyrë specifike Lëvizjes së Kryqit të Kuq për ta parandaluar atë që jo vetëm të marrë anë në një konflikt, por të mos "përfshihet në çdo kohë në polemika të një natyre politike, racore, fetare ose ideologjike". Asnjanësia mund të zbatohet edhe për veprimet humanitare të një shteti. "Neutraliteti mbetet i lidhur ngushtë me përkufizimin që futi konceptin në të drejtën ndërkombëtare për të përcaktuar statusin e një shteti i cili vendosi të qëndrojë larg një konflikti të armatosur. Rrjedhimisht, aplikimet e tij sipas ligjit pozitiv ende varen nga kriteret e abstenimit dhe paanësisë të cilat kanë karakterizuar neutralitetin që në fillim."<ref>{{Cito web|date=3 tetor 2013|title=International Committee of the Red Cross|url=http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/html/57JN2Z|access-date=24 gusht 2021|archive-date=10 gusht 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090810001247/http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/html/57JN2Z|url-status=dead}}</ref> Zbatimi i fjalës neutralitet ndaj ndihmës humanitare të ofruar nga agjencitë e OKB -së apo edhe qeveritë mund të jetë konfuze. Rezoluta GA 46/182 shpall parimin e neutralitetit, megjithatë si një organizatë politike ndërqeveritare, OKB-ja shpesh është e përfshirë në polemika të natyrës politike. Sipas këtij interpretimi, agjencia e OKB -së ose një qeveri mund të ofrojë ndihmë humanitare neutrale për sa kohë që e bën atë në mënyrë të paanshme, bazuar vetëm në nevojë.<ref>(For a discussion of the concept of neutrality with respect to humanitarian response see: [http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/html/57JN2Z Denise Plattner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090810001247/http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/html/57JN2Z |date=10 gusht 2009 }})</ref> Sot, fjala neutralitet përdoret gjerësisht brenda komunitetit humanitar, zakonisht për të nënkuptuar ofrimin e ndihmës humanitare në mënyrë të paanshme dhe të pavarur, bazuar vetëm në nevojë. Disa OJQ ndërkombëtare e kanë kufizuar punën në çështjet e drejtësisë ose të drejtave të njeriut për shkak të angazhimit të tyre ndaj asnjanësisë. ==== Polemika mbi Asnjanësinë ==== Ndërsa neutraliteti është një parim i rëndësishëm në punën e Ndihmës Humanitare, ekziston një polemikë e gjatë në terren se si duhet zbatuar.<ref name=":0">{{Cite news|last=Slim|first=H.|date=27 gusht 2020|title=You don't have to be neutral to be a good humanitarian.|work=The New Humanitarian|url=https://www.thenewhumanitarian.org/opinion/2020/08/27/humanitarian-principles-neutrality?utm_source=The+New+Humanitarian&utm_campaign=fb02c27b7d-RSS_EMAIL_CAMPAIGN_ENGLISH_AID_AND_POLICY&utm_medium=email&utm_term=0_d842d98289-fb02c27b7d-75440573|access-date=20 nëntor 2020}}</ref> Parimi humanitar i neutralitetit u vendos zyrtarisht në 1991 me rezolutën e Asamblesë së Përgjithshme të OKB -së 46/182. Parimet u zhvilluan nga parimet kryesore të përdorura nga Komiteti Ndërkombëtar i Kryqit të Kuq dhe Shoqëritë Kombëtare të Kryqit të Kuq/Gjysmëhënës së Kuqe.<ref name=":1">{{Cito web|last=OCHA|date=2012|title=What are Humanitarian Principles?|url=https://www.unocha.org/sites/dms/Documents/OOM-humanitarianprinciples_eng_June12.pdf|access-date=24 gusht 2021|archive-date=24 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824193028/https://www.unocha.org/sites/dms/Documents/OOM-humanitarianprinciples_eng_June12.pdf|url-status=dead}}</ref> OCHA, Zyra e Kombeve të Bashkuara për Koordinimin e Çështjeve Humanitare, përcakton neutralitetin si: "Aktorët humanitarë nuk duhet të marrin anën në armiqësi ose të përfshihen në polemika të një natyre politike, racore, fetare ose ideologjike". Kjo do të thotë që punonjësit humanitarë nuk duhet të marrin anë në një konflikt.<ref name=":2">{{Cito web|last=Doctors Without Borders (MSF)|title=The Practical Guide to Humanitarian Law|url=https://guide-humanitarian-law.org/content/article/3/humanitarian-principles/|access-date=23 nëntor 2020|archive-date=1 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001213750/https://guide-humanitarian-law.org/content/article/3/humanitarian-principles/|url-status=dead}}</ref> Në një interpretim konservator, do të thotë gjithashtu se punonjësit humanitarë nuk flasin për atë që shohin, edhe në rastin e shkeljeve të rënda të të drejtave të njeriut, përfshirë gjenocidin. Ka arsye që disa preferojnë dhe përdorin interpretimin më konservator të neutralitetit. Përndryshe, udhëheqësit në zonat e konfliktit nuk mund të lejojnë që punonjësit humanitarë të kenë akses për të ofruar ndihmë.<ref name=":3">{{Cito web|last=Bordoloi|first=A|date=2020-08-18|title=How Important is Neutrality in Providing Humanitarian Assistance?|url=https://www.e-ir.info/2020/08/18/how-important-is-neutrality-in-providing-humanitarian-assistance/|access-date=2020-12-13|website=E-International Relations|language=en-US}}</ref> Qëndrimi i heshtur gjithashtu mund të veprojë si një masë mbrojtjeje për punonjësit e ndihmës, duke siguruar më tej që ndihma t'u ofrohet atyre që kanë më shumë nevojë.<ref name=":4">{{Cito web|last=Devine|first=Carol|date=2018-03-11|title=Neutrality vs. impartiality: What’s the difference?|url=https://www.doctorswithoutborders.ca/article/neutrality-vs-impartiality-what%E2%80%99s-difference|access-date=2020-12-13|website=www.doctorswithoutborders.ca|language=en|archive-date=24 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824211326/https://www.doctorswithoutborders.ca/article/neutrality-vs-impartiality-what%E2%80%99s-difference|url-status=dead}}</ref> Së fundmi, disa argumentojnë se heshtja është një mënyrë për të siguruar asnjë diskriminim në ndihmën humanitare. Për këtë argument, zgjedhja e palëve gjatë një konflikti përbën diskriminim dhe punon kundër parimeve themelore të ndihmës humanitare. Ana tjetër e debatit nxjerr në pah imperativin moral për të folur kundër shkeljeve të rënda të të drejtave të njeriut.<ref name=":4"/> Organizatat nga kjo anë kanë tendencë të promovojnë gjithashtu një kuptim të ndryshimit midis neutralitetit dhe paanësisë, një parim tjetër humanitar. MSF, për shembull, shpjegon se paanësia siguron që punonjësit e ndihmës të marrin parasysh vetëm nevojën e një personi për të dhënë ndihmë dhe të mos diskriminojnë dikë për shkak të "kombësisë, racës, gjinisë, identitetit, besimeve fetare, klasës ose opinioneve politike".<ref name=":5">{{Cito web|last=Doctors Without Borders (MSF)|date=2016-09-22|title=Our charter|url=https://www.doctorswithoutborders.ca/our-charter|access-date=2020-12-13|website=www.doctorswithoutborders.ca|language=en}}</ref> Nga ana tjetër, neutraliteti "do të thotë të mos marrësh anë". Sidoqoftë, MSF shprehet shprehimisht se ata do të flasin për shkelje masive të të drejtave të njeriut, përfshirë gjenocidin. Ata argumentojnë se nevojat e njerëzve që përjetojnë dhunë masive vijnë mbi parimin e neutralitetit. Në këtë, ata nuk shkelin paanësinë dhe vazhdojnë të ofrojnë ndihmë humanitare për individët që kanë më shumë nevojë, pavarësisht nga palët. Dy nga lojtarët kryesorë në këtë debat janë Komiteti Ndërkombëtar i Shoqërive të Kryqit të Kuq/Gjysmëhënës së Kuqe (ICRC) dhe Mjekët pa Kufij (MSF) (të njohur edhe si Mjekë pa Kufij). Historikisht, ICRC ka qenë krejtësisht neutrale, nuk ka dashur të flasë për atë që po shihte, me shpresën për të ruajtur aftësinë e tyre për të ofruar ndihmë. Një shembull i mirë i kësaj është Lufta e Dytë Botërore, ku ICRC nuk arriti të publikojë dhe dënojë gjenocidin nazist.<ref>{{Cito web|last=ICRC|date=2018-11-26|title=The ICRC during World War II|url=https://blogs.icrc.org/cross-files/the-icrc-during-world-war-ii/|access-date=2020-12-13|website=Cross-Files {{!}} ICRC Archives, audiovisual and library|language=en-US}}</ref> Kjo është pjesë e asaj që nxiti debatin e vazhdueshëm. Megjithatë, që nga vitet 1990, ICRC ka ndryshuar interpretimin e saj të neutralitetit dhe ka promovuar denoncimin publik të shkeljeve serioze të ligjit humanitar. MSF, nga ana tjetër, kurrë nuk miratoi politikën e konfidencialitetit absolut dhe e konsideron "'dhënien e dëshmisë' për gjendjen e rëndë të viktimave si një masë shtesë mbrojtjeje". Ndërsa ata mbrojnë parimin e neutralitetit, ata deklarojnë se, "paanshmëria dhe neutraliteti nuk janë sinonim i heshtjes".<ref>{{Cito web|last=Doctors Without Borders (MSF)|title=Bearing witness|url=https://www.doctorswithoutborders.org/who-we-are/principles/bearing-witness|access-date=2020-12-13|website=Doctors Without Borders - USA|language=en}}</ref> Kjo çështje është ende e kontestuar gjerësisht në fushën humanitare. Në një artikull të opinionit të vitit 2020, Hugo Slim argumenton se ligjërisht, operacionalisht dhe moralisht, është e pranueshme që humanitarët të marrin anën. Ai shprehet: “Humanitarizmi neutral nuk është domosdoshmërisht etikisht i dëshirueshëm kur i shohim njerëzit si armiq për arsye të mira. A është e arsyeshme të presësh që një punonjëse e ndihmës siriane të jetë neutrale ndërsa komuniteti i saj po bombardohet? A është morale që humanitarët të qëndrojnë neutralë përballë padrejtësisë apo gjenocidit? ” Të tjerë argumentojnë, "neutraliteti është shumë i rëndësishëm në ofrimin e ndihmës humanitare pasi u siguron aktorëve humanitarë, siç është ICRC, hapësirën humanitare të nevojshme për të ofruar ndihmë sa më shumë viktimave të krizës të jetë e mundur pa diskriminim, ndërsa gjithashtu lejon punonjësit e ndihmës të të kryejnë detyrat e tyre në mënyrë të sigurt dhe në maksimumin e aftësive të tyre." Ndërsa fusha e ndihmës humanitare vazhdon të profesionalizohet, kështu përkufizohen dhe zbatohen parimet e saj. === Pavarësia === Agjencitë humanitare duhet të formulojnë dhe zbatojnë politikat e tyre në mënyrë të pavarur nga politikat ose veprimet e qeverisë. Agjencitë humanitare, edhe pse ka ndihmës në shërbimet humanitare dhe i nënshtrohen ligjeve të vendeve të tyre, duhet të ruajnë autonominë e tyre nga politika, ekonomia, ushtria ose çdo tjetër dhe të jenë në gjendje në çdo kohë të veprojnë në përputhje me parimet humanitare. Problemet mund të shfaqen sepse shumica e NGHA -ve mbështeten në shkallë të ndryshme tek donatorët qeveritarë. Kështu për disa organizata është e vështirë të ruhet pavarësia nga donatorët e tyre dhe të mos ngatërrohet në terren me qeveritë që mund të përfshihen në armiqësitë. [[Komiteti Ndërkombëtar i Kryqit të Kuq|ICRC]], ka dhënë shembullin për ruajtjen e pavarësisë (dhe neutralitetit) duke mbledhur fonde nga qeveritë përmes përdorimit të apelimeve të veçanta vjetore për kostot e selisë dhe operacionet në terren.<ref>(see: [http://www.redcross.int/EN/mag/magazine1996_3/18-19.html Joanna Macrae: NGOs: Has the 'N' gone missing?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930224918/http://www.redcross.int/EN/mag/magazine1996_3/18-19.html |date=30 shtator 2007 }} [http://www.redcross.int/EN/mag/magazine1998_2/2-7.html Randolph Kent: Footing the aid bill] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930224830/http://www.redcross.int/EN/mag/magazine1998_2/2-7.html |date=30 shtator 2007 }})</ref> == Parime shtesë humanitare == Përveç parimeve bazë, ka edhe parime të tjera që qeverisin reagimin humanitar për lloje të veçanta të agjencive humanitare siç janë agjencitë e OKB -së, Lëvizja e Kryqit të Kuq dhe Gjysmëhënës së Kuqe dhe OJQ -të. === Prozelitizmi === Sigurimi i ndihmës nuk duhet të shfrytëzojë cenueshmërinë e viktimave dhe të përdoret për besime të mëtejshme politike ose fetare. Të gjitha agjencitë kryesore humanitare joqeveritare (NGHA) duke u regjistruar në Kodin e Sjelljes të RC/OJQ-ve janë zotuar se nuk do të përdorin përgjigje humanitare ndaj besimeve të tjera politike ose fetare. === Universaliteti === Statusi i barabartë dhe ndarja e përgjegjësive dhe detyrave për të ndihmuar njëri -tjetrin. Solidariteti në lidhje me vendimmarrjen pavarësisht nga madhësia ose pasuria e tyre. == Origjina e parimeve humanitare == Parimet humanitare buruan nga puna e Komitetit Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq dhe Shoqërive Kombëtare të Kryqit të Kuq/Gjysmëhënës së Kuqe. Parimet kryesore drejtuan punën e këtyre organizatave para se të miratohej nga Kombet e Bashkuara. Në 1991, tre parimet e para (njerëzimi, neutraliteti dhe paanësia) u miratuan dhe u miratuan në rezolutën e Asamblesë së Përgjithshme 46/182. Rezoluta e Asamblesë së Përgjithshme e vitit 1991 çoi gjithashtu në krijimin e rolit të Koordinatorit të Ndihmës së Urgjencës (ERC). Në 2004, rezoluta e Asamblesë së Përgjithshme 58/114 shtoi pavarësinë si parimi i katërt thelbësor për veprimet humanitare. Parimi i katërt ishte si rezultat i kooptimit të ndihmës humanitare në kontekst shumë të politizuar për të adresuar sfidat e hasura në ruajtjen e pavarësisë për partnerët lokalë dhe në lidhje me shënjestrimin e përfituesve dhe ofrimin e shërbimeve të bazuara në nevoja në zonat e prekura. Këto parime janë miratuar nga shumë organizata humanitare ndërkombëtare që punojnë me popullatat e prekura në krizën e katastrofave. Komiteti i Përhershëm Ndër Agjencia ka përgjegjësinë për të mbështetur parimet humanitare në nivel global. Ky është organi përgjegjës për bashkimin e agjencive të OKB -së, Lëvizjes së Kryqit të Kuq dhe OJQ -ve që punojnë në aksione humanitare.<ref>{{Cito web|last=OCHA|title=What are Humanitarian Principles?|url=https://www.unocha.org/sites/dms/Documents/OOM-humanitarianprinciples_eng_June12.pdf|access-date=9 dhjetor 2018|website=UNOCHA|publisher=UNITED NATIONS|archive-date=23 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190423185911/https://www.unocha.org/sites/dms/Documents/OOM-humanitarianprinciples_eng_June12.pdf|url-status=dead}}</ref> == Parime të bazuara në përvojën në terren në raste urgjente == Të gjitha parimet e mësipërme janë kërkesa të rëndësishme për operacione efektive në terren. Ato bazohen në përvojën e përhapur në terren të agjencive të angazhuara në përgjigje humanitare. Në situata konflikti, shkelja e tyre mund të ndikojë në mënyrë drastike në aftësinë e agjencive për t'iu përgjigjur nevojave të viktimave. Nëse një palë ndërluftuese beson, për shembull, se një agjenci po favorizon palën tjetër, ose se është një agjent i armikut, qasja tek viktimat mund të bllokohet dhe jeta e punonjësve humanitarë mund të vihet në rrezik. Nëse njëra nga palët percepton se një agjenci po përpiqet të përhapë një besim tjetër fetar, mund të ketë një reagim armiqësor ndaj aktiviteteve të tyre. == Referime == Parimet kryesore, të gjetura në Kodin e Sjelljes të Kryqit të Kuq/OJQ -ve dhe në Rezolutën 46/182 të GA<ref>{{Cito web|title=A/RES/46/182 - E|url=https://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=A/RES/46/182|website=www.un.org}}</ref> rrjedhin nga Parimet Themelore të Kryqit të Kuq, veçanërisht parimet I (njerëzimi), II (paanësia), III (neutraliteti - në rastin e OKB -së), dhe IV (pavarësia).<ref>(For a discussion of their background and a commentary on the principles see: [http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/htmlall/5mje9n Jean Pictet 1979] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100131034232/http://www.icrc.org/Web/eng/siteeng0.nsf/htmlall/5MJE9N |date=31 janar 2010 }})</ref> Një koment dhe analizë e plotë e të dhjetë parimeve në Kodin e Sjelljes të Gjysmëhënës së Kuqe të Kryqit të Kuq mund të shihet në librin e Etikës Humanitare të Hugo Slim.<ref>{{Cite book|last=Hugo Slim|title=Humanitarian Ethics: The Morality of Aid in War and Disaster|date=2015|publisher=Hurst and Oxford University Press|isbn=978-0190264833|pages=39–111}}</ref> == Përgjegjshmëria humanitare == Përgjegjshmëria është përcaktuar si: "proceset përmes të cilave një organizatë merr një angazhim për t'iu përgjigjur dhe balancuar nevojave të palëve të interesuara në proceset dhe aktivitetet e saj vendimmarrëse, dhe jep kundër këtij angazhimi."<ref>{{Cite book|last=Lloyd, Robert M.|url=dtrust.org/documents/Pathways_to_Accountability,_A_Short_Guide_to_the_GAP_Framework.pdf|title=Pathways to Accountability: The Gap Framework|last2=Monica Blagescu|last3=Lucy de las Casas|publisher=One World Trust|year=2005|isbn=0-9504434-6-8|pages=5}}</ref> Partneriteti Ndërkombëtar i Kontabilitetit Humanitar shton: "Përgjegjshmëria ka të bëjë me përdorimin e pushtetit me përgjegjësi".<ref>{{Cito web|title=HAPI|url=http://www.hapinternational.org/other/faq.aspx#top|access-date=24 gusht 2021|archive-date=26 shtator 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130926033337/http://www.hapinternational.org/other/faq.aspx#top|url-status=dead}}</ref> Neni 9 i Kodit të Sjelljes për Lëvizjen Ndërkombëtare të Kryqit të Kuq dhe Gjysmëhënës së Kuqe dhe OJQ -të në Ndihmën ndaj Katastrofave thotë: "Ne mbajmë përgjegjësi si për ata që kërkojmë të ndihmojmë ashtu edhe për ata prej të cilëve pranojmë burime;" dhe kështu identifikon dy mbajtësit kryesorë të aksioneve: donatorët dhe përfituesit. Megjithatë, agjencitë tradicionalisht humanitare kanë tentuar të praktikojnë kryesisht "llogaridhënie në rritje", pra ndaj donatorëve të tyre.<ref>Mary Anderson: {{Cito web|title=Archived copy|url=http://programs.ssrc.org/emergencies/publications/Anderson.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081201180533/http://programs.ssrc.org/emergencies/publications/Anderson.pdf|archive-date=2008-12-01|access-date=2008-07-18}} p.2</ref> Përvoja e shumë agjencive humanitare gjatë Gjenocidit në Ruandë, çoi në një numër nismash të dizajnuara për të përmirësuar ndihmën dhe llogaridhënien humanitare, veçanërisht në lidhje me përfituesit. Shembujt përfshijnë Projektin Sfera, ALNAP,<ref>{{Cito web|title=ALNAP - Home|url=http://www.alnap.org/|website=www.alnap.org}}</ref> Compas,<ref>{{Cito web|date=3 nëntor 2010|title=Quality COMPAS - Homepage|url=http://www.compasqualite.org/en/index/index.php|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20101103064539/http://www.compasqualite.org/en/index/index.php|archive-date=3 nëntor 2010}}</ref> People in Aid Code of Praktika e Mirë,<ref>{{Cito web|title=Home Page|url=http://www.peopleinaid.org/code/|access-date=24 gusht 2021|archive-date=3 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303165430/http://www.peopleinaid.org/code/|url-status=dead}}</ref> dhe Humanitare Accountability Partnership International, e cila drejton një "skemë të sigurimit të cilësisë globale për agjencitë humanitare". == Parime shtesë == Kodi RC/OJQ gjithashtu liston një numër parimesh më aspiruese të cilat rrjedhin nga përvoja me ndihmën e zhvillimit. * Agjencitë duhet të veprojnë në lidhje me kulturën dhe zakonet * Përgjigja humanitare duhet të përdorë burimet dhe kapacitetet lokale sa më shumë që të jetë e mundur * Pjesëmarrja e përfituesve duhet të inkurajohet * Reagimi emergjent duhet të përpiqet të zvogëlojë dobësitë e ardhshme * Agjencitë duhet të japin llogari si para donatorëve ashtu edhe përfituesve * Agjencitë humanitare duhet të përdorin aktivitetet e informacionit për të portretizuar viktimat si qenie njerëzore dinjitoze, jo objekte të pashpresë == E drejta për jetë me dinjitet == Projekti Sfera Karta Humanitare përdor gjuhën e të drejtave të njeriut për të kujtuar se e drejta për jetën e shpallur si në [[Deklarata Universale për të Drejtat e Njeriut|Deklaratën Universale të të Drejtave të Njeriut]] ashtu edhe [[Pakti Ndërkombëtar për të Drejtat Civile dhe Politike|në Konventën Ndërkombëtare për të Drejtat Civile dhe Politike]] lidhet me dinjitetin njerëzor . == Cenueshmëria dhe çështjet e sjelljes == Parimet humanitare janë përqendruar kryesisht në sjelljen e organizatave. Sidoqoftë, një përgjigje humane nënkupton që punonjësit humanitarë nuk duhet të përfitojnë nga dobësitë e atyre që preken nga lufta dhe dhuna. Agjencitë kanë përgjegjësinë për zhvillimin e rregullave të sjelljes së stafit të cilat parandalojnë abuzimin e përfituesve. === Shfrytëzimi dhe abuzimi seksual === Një nga fushat më problematike lidhet me çështjen e shfrytëzimit seksual dhe abuzimit të përfituesve nga punonjësit humanitarë. Në një emergjencë ku viktimat kanë humbur gjithçka, gratë dhe vajzat janë veçanërisht të prekshme nga abuzimi seksual. Një numër raportesh që identifikuan shfrytëzimin seksual të refugjatëve në Afrikën perëndimore nxitën komunitetin humanitar të punojë së bashku në shqyrtimin e problemit dhe të marrë masa për të parandaluar abuzimet. Në korrik 2002, Komiteti i Përhershëm Ndërinstitucional i OKB -së (IASC) miratoi një plan veprimi i cili deklaroi: Shfrytëzimi dhe abuzimi seksual nga punonjësit humanitarë përbëjnë akte të sjelljes së keqe të rëndë dhe për këtë arsye janë arsye për ndërprerjen e punësimit. Plani ndaloi në mënyrë eksplicite "Shkëmbimin e parave, punësimit, mallrave ose shërbimeve për seks, duke përfshirë favore seksuale ose forma të tjera të sjelljes poshtëruese, poshtëruese ose shfrytëzuese". NGHA -të kryesore si dhe agjencitë e OKB -së të angazhuara në përgjigje humanitare u angazhuan për ngritjen e strukturave të brendshme për të parandaluar shfrytëzimin dhe abuzimin seksual të përfituesve. == Pajtueshmëria == Janë bërë përpjekje të konsiderueshme në sektorin humanitar për të monitoruar pajtueshmërinë me parimet humanitare. Përpjekje të tilla përfshijnë Kodin e Praktikës së Mirë të Njerëzve në Ndihmë, një mjet menaxhimi i njohur ndërkombëtarisht që ndihmon organizatat humanitare dhe të zhvillimit të rrisin cilësinë e menaxhimit të burimeve njerëzore. OJQ -ja, Humanitare Accountability Partnership International, po punon gjithashtu për t'i bërë organizatat humanitare më të përgjegjshme, veçanërisht ndaj përfituesve. Strukturat e brendshme të Lëvizjes së Kryqit të Kuq monitorojnë pajtueshmërinë me Parimet Themelore të Kryqit të Kuq. Kodi i RC/OJQ-ve po zbatohet vetë. SCHR kryen rishikime nga kolegët në mesin e anëtarëve të tij të cilët shikojnë pjesërisht çështjen e pajtueshmërisë me parimet e përcaktuara në Kodin RC/OJQ == Shiko edhe == * Neutraliteti i [https://www.unccd.int/actions/achieving-land-degradation-neutrality Degradimit të Tokës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190503170141/https://www.unccd.int/actions/achieving-land-degradation-neutrality |date=3 maj 2019 }} i UNCCD - Kombeve të Bashkuara - Konventa për të Luftuar Shkretëtirëzimin == Referime == {{reflist}} == Literatura == {{Cito web|last=Pictet|first=Jean|author-link=Jean Pictet|year=1979|title=The Fundamental Principles of the Red Cross: a commentary|url=http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/htmlall/5mje9n|access-date=2006-12-14|archive-date=31 janar 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100131034232/http://www.icrc.org/Web/eng/siteeng0.nsf/htmlall/5MJE9N|url-status=dead}} {{Cite book|last=Donini|first=Antonio|title=The Golden Fleece: Manipulation and Independence in Humanitarian Action|publisher=Kumarian Pres|year=2012|isbn=978-1565494886|author-link=Antonio Donini}} [[Kategoria:Parime]] [[Kategoria:Ndihmë humanitare]] [[Kategoria:Katastrofa natyrore]] opkxxvy60mfpyz76107k3tqsaemp0nu 1 306527 3006626 2987081 2026-07-06T19:56:03Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006626 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Parimet humanitare/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Parimet humanitare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006625 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201001213750/https://guide-humanitarian-law.org/content/article/3/humanitarian-principles/ për lidhjen https://guide-humanitarian-law.org/content/article/3/humanitarian-principles/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 korrik 2026 21:56 (CEST) 8o529ahtcfsdantat6dn8ybje38ht39 3 315548 3006776 2447149 2026-07-07T07:14:06Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006776 wikitext text/x-wiki == Disa fragmente epike nga postimet e mia brenda faqes së diskutimit në lidhje me artikullin e Enver Hoxhës, të paktën, edhe nëse fshihet, përsëri do të mund të shihen nga ju dhe unë: == '''Shpërfillni gabimet e shumta gramatikore që ka të ngjarë të shfaqen brenda''' Në këtë artikull kishte shumë paragjykime dhe pasaktësi. Më duhej të hiqja një shembull të tillë. Flet keq për Enver Hoxhën. Ai i quan gjëra që ai thjesht nuk ishte, njerëzit që punuan për këtë ishin qartazi të njëanshëm, kjo duhet të jetë e dukshme për të gjithë. Pavarësisht se Enver Hoxha është një njeri i mirë në fakt, edhe nëse nuk e mendon këtë, prapëseprapë duhet të pranosh shumë nga arritjet pozitive të administratës së tij dhe udhëheqjes së vendit, partisë dhe popullit. Enver Hoxha dhe partizanët çliruan Shqipërinë nga fashistët! Lufta kundër fashizmit ishte vërtet një luftë e bërë nga populli, për popullin. Vdekje fashizmit! Rroftë shoku Enver Hoxha! Ai do të jetë në zemrat tona deri në fund të kohës! Ai industrializoi vendin, i bëri njerëzit të shkollohen, siguroi forca mbrojtëse dhe metoda të mbrojtjes nga agresorët dhe fuqitë e huaja. Njerëzit nën drejtimin e tij ndërtuan shumicën e rrugëve që banojnë sot në Shqipëri. Shpesh njerëzit kritikojnë bunkerët që shtrihen në Shqipëri në zonat urbane dhe rurale, por ata ishin të domosdoshëm për mbrojtjen e vendit, nga populli, për njerëzit në një ngjarje të tillë ku mund të ndodhte ndonjëherë një pushtim. Mund të dukeshin të shëmtuara, mund të kishin qenë të shtrenjta, por ai kishte në mendje njerëzit me ta. Shqipëria kaloi nga një komb agrar, gjysmëfeudal, fashist që ishte një autokraci, në një fuqi të industrializuar, demokratike. [[Përdoruesi:Hoxha Cat|Hoxha Cat]] ([[Përdoruesi diskutim:Hoxha Cat|diskutimet]]) 8 maj 2022 Çfarë quani ju gjenocid? A keni prova për gjenocid të supozuar? A është ajo që ju do ta quani gjenocid heqja qafe e armiqve të popullit, armiqve të klasës punëtore? E kuptoj, të gjithë jeni antikomunistë të vegjël të njëanshëm që mendoni se janë kaq të zgjuar, me mend, nuk jeni. Ju jeni të gjithë dele në kuptimin figurativ. Kjo është pikërisht ajo që ju jeni! [[Përdoruesi:Hoxha Cat|Hoxha Cat]] ([[Përdoruesi diskutim:Hoxha Cat|diskutimet]]) 8 maj 2022 (CEST) Pra, kur vendet kapitaliste si Amerika burgosnin dhe ekzekutonin mijëra në VIT, ishte thjesht ligj dhe rregull. Por kur një komb socialist arreston ose ekzekuton armiqtë e klasës punëtore, është disi gjenocid? Shqipëria Socialiste dhe ish-Bashkimi Sovjetik para revizionizmit të saj sigurisht që ekzekutuan njerëz që ishin armiq të klasës punëtore. Shikoni gjyqet e Moskës në Rusi për shembull, madje edhe shkencëtari Albert Einstein pranoi se ato ishin vërtet të vërteta dhe jo të rreme siç kishin supozuar shumë. Gjithashtu, kishte prova që vërtetonin se ato nuk ishin të falsifikuara dhe jo vetëm çfarëdo pak propagande naziste që përdorni. Ose propagandë nga CIA ose burime të tjera perëndimore, amerikane, ose me lidhje me qeverinë, ose janë vetë agjenci qeveritare dhe kështu përveç qeverisë dhe të përbërë nga zyrtarë qeveritarë brenda atyre vendeve. Vendet socialiste si Shqipëria kishin edhe shërbime inteligjence dhe sigurie, por ato i shërbenin interesave të klasës punëtore, jo të klasës borgjeze kapitaliste, e njëjta gjë ndodh me policinë dhe forcat e armatosura, ata ishin për popullin, kur socialistë. [[Përdoruesi:Hoxha Cat|Hoxha Cat]] ([[Përdoruesi diskutim:Hoxha Cat|diskutimet]]) 8 maj 2022 Pothuajse e kuptoj që nuk do të miratosh ndryshimet e mia, ja sa dogmatik je vërtet! [[Përdoruesi:Hoxha Cat|Hoxha Cat]] ([[Përdoruesi diskutim:Hoxha Cat|diskutimet]]) 8 maj 2022 23:18 (CEST) Megjithatë, do të kërkoja që të mos më ndaloni. Të më ndalosh për kritika, të më ndalosh se shpreh veten dhe ideologjinë time është absurde. Unë kërkoj falje paraprakisht që jam i pasjellshëm ose për atë që mund të perceptohet si i pasjellshëm. Thjesht nuk më pëlqejnë shpifjet e pabaza kundër një njeriu me më shumë të mira se sa të këqija. [[Përdoruesi:Hoxha Cat|Hoxha Cat]] ([[Përdoruesi diskutim:Hoxha Cat|diskutimet]]) 8 maj 2022 23:21 (CEST) Jam i vetëdijshëm që ka një mohim të postuar më lart, i cili përmend heqjen e komenteve ideologjike ose komenteve të bazuara ose që lidhen me ideologjinë, por ju jeni super të njëanshëm dhe ky artikull meriton kritika! E kritikoj me te drejte, pavaresisht se cfare thua! [[Përdoruesi:Hoxha Cat|Hoxha Cat]] ([[Përdoruesi diskutim:Hoxha Cat|diskutimet]]) 8 maj 2022 23:25 (CEST) Unë gjithashtu kërkoj, që pavarësisht paralajmërimit të mësipërm, të mos fshini komentet e mia ose të fshini temën dhe seksionin tim që kam krijuar. [[Përdoruesi:Hoxha Cat|Hoxha Cat]] ([[Përdoruesi diskutim:Hoxha Cat|diskutimet]]) 8 maj 2022 23:27 (CEST) Të mirat që ka bërë Hoxha për Shqipërinë janë të pamohueshme, përveç nëse je dogmatist injorant dhe qen figurativ. Po kjo është e drejtë! Unë ju quajta qen dogmatikë. Kjo është ajo që ju sinqerisht e meritoni në skenarin që ju të hiqni këtë ose të hiqni modifikimet e mia dhe t'i ktheni ato në fazën e pasaktë dhe të njëanshme që ata ishin dikur, në të cilën ishte të paktën propagandistike kufitare dhe nuk kishte asnjë meritë! [[Përdoruesi:Hoxha Cat|Hoxha Cat]] ([[Përdoruesi diskutim:Hoxha Cat|diskutimet]]) 8 maj 2022 23:29 (CEST) Megjithatë, kërkoj falje për vrazhdësinë dhe sharjen time, thjesht po bëja një kërkesë dhe ka pasur histori që dogmatistët të jenë keqdashës me mua, të më ngacmojnë, të më diskriminojnë, të më ndëshkojnë, apo çdo gjë tjetër që kanë bërë. Njerëzit janë të pasjellshëm me mua dhe unë gjithashtu jam i pasjellshëm me ta. [[Përdoruesi:Hoxha Cat|Hoxha Cat]] ([[Përdoruesi diskutim:Hoxha Cat|diskutimet]]) 8 maj 2022 23:30 (CEST) Përsëri, pavarësisht nga ideologjia juaj, duhet të pranoni të gjitha veprat e mira të Enver Hoxhës dhe arritjet e Shqipërisë nën drejtimin e tij, madje t'i përmendni, t'i lavdëroni. Nuk ju duhet as perspektiva ideologjike. Mos e fshini të gjithë postimin tim. [[Përdoruesi:Hoxha Cat|Hoxha Cat]] ([[Përdoruesi diskutim:Hoxha Cat|diskutimet]]) 8 maj 2022 23:36 (CEST) == gjëra më interesante që kam thënë == Ju flisni për kritika të ashpra ndaj të gjitha grupeve të tjera si revizioniste. Megjithatë, shumica e këtyre grupeve të kritikuara nga Hoxha dhe partia si të tilla, ishin vërtet të tilla! Bashkimi Sovjetik në periudhën revizioniste ishte social-imperialist ose socail fashist siç mund ta quash duke pasur parasysh veprimet e tij fashiste të maskuara me shprehje revolucionare socialiste. Gjithashtu, Kina Maoiste dhe kolaboracionizmi i saj klasor ishte me të vërtetë revizionist, së bashku me lejimin e imperialistëve si Nixon për të vizituar, gjithashtu liberalizimin e ekonomisë së Kinës nga Deng, një ekonomi që dikur ishte planifikuar. Gjithashtu, Jugosllavia kishte adoptuar një sistem tregu të bazuar në fitim, ky është revizionist, motivi i fitimit është revizionist dhe duhet të hiqet, sistemi i tregut është revizionist dhe duhet të hiqet, këto janë sisteme shfrytëzuese dhe me të meta në realitet. E di që ndoshta do ta fshini këtë sepse e konsideroni të njëanshme të bazuar në ideologji, por a nuk jeni disi të njëanshëm bazuar në ideologji? Është e qartë se je, nuk ka diçka të tillë si të jesh apolitik, ti ​​i shërben gjithsesi të djathtës fshehurazi pasi je i kënaqur me status quo-në kapitaliste dhe ndarjen aktuale klasore midis të pasurve dhe të varfërve, proletarëve dhe borgjezëve, fshatarësisë dhe pronarët e tokave. Ju jeni individët që gaboni, ju jeni ata që e keni gabim, jeni ata që jeni dogmatikë, jeni ata që jeni injorantë dhe në të vërtetë është injorancë që zotëroni. [[Përdoruesi:Hoxha Cat|Hoxha Cat]] ([[Përdoruesi diskutim:Hoxha Cat|diskutimet]]) 9 maj 2022 00:45 (CEST) Unë shoh disa paragjykime në burimet tuaja atje, veçanërisht në burimin numër dy me përdorimin e shprehjes që ata bëjnë vetëm në emër. [[Përdoruesi:Hoxha Cat|Hoxha Cat]] ([[Përdoruesi diskutim:Hoxha Cat|diskutimet]]) 9 maj 2022 00:45 (CEST) Bla bla bla, Wikipedia ka fuqinë ta censurojë këtë, ata kanë fuqinë ta censurojnë atë. Nëse do ta kisha atë fuqi, do të censuroja marrëzinë tuaj të pakuptimtë për t'ju mësuar se si është kur e bëni këtë me dikë, do t'ju mësoja se si është të censurohesh. Megjithatë, unë nuk besoj në atë katrahurë të fjalës së lirë, sepse u jep reaksionarëve dhe fashistëve një platformë për të transmetuar mesazhet e tyre të urrejtjes dhe propagandën e tyre të vogël, që është pikërisht ajo që ju po bëni në përhapjen e propagandës suaj të njëanshme, liberale antikomuniste. [[Përdoruesi:Hoxha Cat|Hoxha Cat]] ([[Përdoruesi diskutim:Hoxha Cat|diskutimet]]) 9 maj 2022 00:45 (CEST) ggrvm81pf0pj1tivmgan5mqgoldskzi 3 315635 3006782 2459383 2026-07-07T07:16:25Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006782 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Ardibrahimi}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 10 maj 2022 18:46 (CEST) == JETA NUK ËSHTË ZEMËRBARDHË == JETA NUK ËSHTË ZEMËRBARDHË Duhet ta jetojmë çdo situatë, jemi të detyruar, deshëm apo jo, kështu funksionon cikli i saj. Ndoshta gjatë rrugës humbet diçka nga identiteti, gjithsesi, The BrokenCircleBreakdown, mbetet film me peshë, i cili rikujton se sa krijesë delikate, e paqëndrueshme dhe e çuditshme që jemi. Edhe pse jemi në dijeni që, interpretojmë dhe perceptojmë gjërat ndryshe prej njëri-tjetrit, përsëri në disa raste arsyen e vendosim në plan të dytë. Duhet të qasemi me kujdes ndaj besimeve, dhe perceptimeve të njëri-tjetrit. Duhet të jemi më shumë racional. Përderisa besimi për dikë mund të jetë absurditet e fantazi, për dikë tjetër mund të jetë shpresë, forcë e shtysë. Ne duhet t’i lejojmë tjerët të shprehën, të mbushin zbrazëtitë që ndjejnë sipas mënyrave që u flenë më mirë në zemrat e tyre. Vetëm kështu marrin kuptim ndjenjat dhe dashuria. Vetëm kështu mund të luftojmë me betejat dhe sprovat që jeta na sfidon. Filmi '''“The BrokenCircleBreakdown”''' ” i takon Zhanrit dramë, muzikë, dhe romancë. Filmi trajton dashurinë me shikim te pare midis një ateisti dhe një besimtareje, e cila kjo dashuri fillon dhe zbehet pasi lind vajza e tyre e cila ka probleme serioze me shëndetin. Ky është vetëm një përshkrim i shkurtër i cili mund ti behet dikujt kur kërkon mendimin tuaj për ta shikuar ketë film te veçante për mua dhe shume njerëz sipas hulumtimeve te mia. Por assesi të përmblidhet një kryevepër e tille e regjisorit VanGroeningen. Kur fillon e humbet persona dashuria ndaj të cilëve nuk ka kontroll e nuk ka kufi, të mbërthen një dhimbje që kurrë më parë nuk e ke njohur. Madje të kaplon një ndjenjë faji, sepse pafuqia jote për t’i ndihmuar e shpëtuar, të duket tradhti ndaj tyre dhe ndaj vetes. Koha nuk ecën me ritmin e saj të zakonshëm, jo kur për shpirtin bëhet ushqim vuajtja, hidhërimi, zhgënjimi e trishtimi. Në këto raste, tortura shpirtërore e psikike, janë të një dimensioni të ri. Është film i cili për asnjë moment, nuk ëmbëlson zhgënjimet e jetës. Rrëfimi flet për Elise dhe Didier, të cilët, me gjithë diferencat e shumta mes tyre, dashurohen me njëri-tjetrin. Lidhjes së tyre i jep shkëndijë pasioni për kulturën dhe muzikën Amerikane. Më saktësisht për BluegrassMusic, e cila shfrytëzohet dhe infiltrohet mjeshtërisht në storje, dhe e bënë atë më të fuqishme e më emocionuese për audiencën. Një portret për njerëz të cilët përballen me një tragjedi të caktuar, dhe se si ajo i sjellë fuqishëm në jetë, diferencat dhe pikëpamjet e kundërta, të cilat në fillim duken të vogla e të padëmshme. Storje e sinqertë, në fakt e ashpër dhe e frikshme, për rrezikun që i kanoset lidhjes, nga faktorë të cilët nuk janë nën udhëheqjen dhe kontrollin tonë. Filmi hapet me pjesën ku shihet një dramë që krijon tek shikuesi lot, në qendër dhe në fund të filmit . Në një spital prindërit Didier dhe Elise duhet të përshtaten me realitetin e zymtë se vajza e tyre gjashtë vjeçare është e sëmurë.Maybelle vuan nga një sëmundje e pashërueshme.Histori që tregon për ata qe nga takimi shtatë vjet mbrapa dhe vazhdon të kapërcejë vuajtje e gëzime ndërsa përshkruan historinë e tyre. Ai është një kauboj me mjekër te çrregullte, i cili këndon me një bandë, ndërsa ajo është një bionde me tatuazhe të jashtëzakonshme.S'kaloi shumë dhe marrëdhënia e tyre e gjalle qe ne fillim ishte vetëm seksuale, është zhvilluar në diçka më intensive dhe te veçante për personazhet në fjalë Ajo fillon të këndojë me bendin ku dhe më pas merr vesh aksidentalisht që është shtatzënë . Fillimisht kanë probleme me njeri tjetrin që kanë të bëjnë me realitetet dhe përgjegjësitë, por së shpejti ajo përqafon konceptin dhe fillon të rinovojë shtëpinë e fermës flamande që ata ndajnë vetëm që të krijojë një ambient familjar për fëmijën që do marrin në krahë shumë shpejtë. FelixvanGroeningen regjisori i këtij filmi gradualisht nxjerrë në pah personazhet e tij dhe uljet, ngritjet e jetës së tyre. Filmi ndërlidh edukimin e lumtur të Maybelle dhe trajtimin pasues të kimioterapisë. Më pas pamjet e bandës që përformojnë në vende të ndryshme dhe sigurisht herën e parë që Didier dhe Elise takohen në dyqanin e saj të tatuazheve. Ka disa pjesë në të cilat tregohet një liri e mendimit te personazhit ne fjale, ne momentin kur ai i kërkon martesë vajzës në skenë ndërsa grupi po performon dhe një zemërim anti-fetar, anti-amerikan që ai jep në mes të koncertit sesa të fitoje atë për te cilën është nisur, por këto nuk i heqin pikat kryesore të filmit dhe historinë e tijprekëse. Personazhet kryesorë janë tërhequr bukur, edhe pse pjesës tjetër të grupit dhe aktorëve të tjerë nuk u është dhënë kurrë një mundësi e mirë për tu zhvilluar apo njohur shumë me ta nga publiku dhe unë si shikues, megjithëse ekziston një ndjenjë e vërtetë ngrohtësie mes tyre. Veçanërisht në një skenë me zemër të ngrohtë ku të gjithë këndojnë The Lion Sleeps në një festë surprize për Maybelle pas dozës së saj të parë të kimioterapisë dhe më pas... Ceremonisë së saj gjatë varrimit, duke ia kënduar edhe një këngë të fundit. Në fakt, sekuencat muzikore janë të gjitha në skenë bukur dhe është bërë shumë përpjekje për të mbështetur idenë se këta djem belgë me mjekër ndiejnë një lidhje simpatike me rrënjët e BluegrassMusic , një zhanër i veçantë muzikor, që këndojnë në kohë të lumtura por edhe të dhimbshme. Tregim jashtëzakonisht depresiv, i cili vë në dukje dobësinë e njeriut kur jeta e teston me gjënë më të dashur dhe më të çmuar që ka, siç është fëmija për Prindin. Megjithatë, humbjet janë pjesë e jetës, prandaj dorëzimi nuk duhet të jetë kurrë opsion, edhe pse të vazhdosh para, të nevojitet energji, durim e vullnet i hekurt. Por ja që duhet, meqë jeta nuk posedon ndonjë sustë që mund ta shtypim dhe t’i kapërcejmë momentet negative. Çdofillim,është i lumtur por çdo fundështë dhimbshëm. 8uobaqi5hat166ylbhmaiakah56uaky 3 318162 3006783 2468112 2026-07-07T07:18:26Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006783 wikitext text/x-wiki <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> == Global ban proposal notification == Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} There is an on-going discussion about a proposal that you be globally banned from editing all Wikimedia projects. You are invited to participate at [[:m:Requests for comment/Global ban for Velimir Ivanovic|Requests for comment/Global ban for Velimir Ivanovic]] on Meta-Wiki. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Përdoruesi:Liuxinyu970226|Liuxinyu970226]] ([[Përdoruesi diskutim:Liuxinyu970226|diskutimet]]) 11 gusht 2022 07:14 (CEST) </div> pf113ev3933ctuckbdpykv1rctr2uch 3006799 3006783 2026-07-07T07:36:21Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006799 wikitext text/x-wiki == Global ban proposal notification == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} There is an on-going discussion about a proposal that you be globally banned from editing all Wikimedia projects. You are invited to participate at [[:m:Requests for comment/Global ban for Velimir Ivanovic|Requests for comment/Global ban for Velimir Ivanovic]] on Meta-Wiki. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Përdoruesi:Liuxinyu970226|Liuxinyu970226]] ([[Përdoruesi diskutim:Liuxinyu970226|diskutimet]]) 11 gusht 2022 07:14 (CEST) </div> 9dijclehhbhd56x56twcm54hi91liif 1 320674 3006624 2617265 2026-07-06T19:41:17Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006624 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Panelet diellore]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2489655 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140701144231/http://us.sunpower.com/homes/products-services/solar-panels/e-series/ për lidhjen http://us.sunpower.com/homes/products-services/solar-panels/e-series/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211219115116/https://greenkosovo.com/sq/artikulli-1/ për lidhjen https://greenkosovo.com/sq/artikulli-1/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 tetor 2022 01:06 (CEST) == Ndihme ne zhvendosje te "Paneli diellor" == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 nëntor 2023 22:48 (CET) :[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]]: {{U bë}}<span id="Klein_Muçi:1700627878354:DiskutimFTTCLNPaneli_diellor" class="FTTCmt">—&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 22 nëntor 2023 05:37 (CET)</span> == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Paneli diellor]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006623 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151021061428/http://euanmearns.com/uk-solar-pv-vital-statistics/ për lidhjen http://euanmearns.com/uk-solar-pv-vital-statistics/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 korrik 2026 21:41 (CEST) qcjcu9o3qr46z2owmnlyjp8kzzc61vf 0 327394 3006594 3001579 2026-07-06T16:51:32Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006594 wikitext text/x-wiki '''Irena Natalia Sawicka''' (lindur më 20 shtator [[1944]] në [[Varshava|Varshavë]]) është një gjuhëtare polake, ballkanologe dhe sllaviste me interesa të theksuara edhe në albanistikë. Ajo është ndër gjuhëtaret më autoritative botërore që është marrë me shqipen dhe ka kontribuar shumë për përhapjen, kultivimin dhe studimin e shqipes në Poloni, por edhe për promovimin e albanologjisë në botë. == Arsimimi == Në vitin 1968, ajo përfundoi studimet në fushën e filologjisë sllave në Universitetin e Varshavës. Pas studimeve, ajo filloi punën në Institutin e Slavisitikës të Akademisë së Shkencave të Polonisë (PAN). Në vitin 1972, ajo fitoi gradën e doktoratës me një punim mbi strukturën e grupeve të bashkëtingëlloreve në gjuhët sllave, nën drejtimin e Janusz Siatkowski. Në vitin 1978, ajo fitoi gradën e habilitimit në Universitetin e Varshavës me temën "Problematika e predikacionit emëror në gjuhën serbo-kroate". == Mësimdhënëse universitare == Në vitin 1991, ajo mori titullin profesor i shkencave humane dhe punoi në Institutin e Slavisitikës deri në vitin 1992, pas së cilës u punësua në Departamentin e Studimeve Krahasimtare Sllave në Universitetin “Nikola Kopernik” në Torun, ku për shumë vjet drejtoi Institutin e Filologjisë Sllave dhe Studimeve Ballkanike. Në kuadër të këtij universiteti, ajo mbajti edhe kurset e shqipes, duke kualifikuar disa nga ballkanistët më të shquar polakë të sotëm në albanistikë. Në vitin 2014, ajo doli në pension. == Fushat e specializimit == Sawicka u specializua në fonetikë dhe fonologji të gjuhëve sllave dhe ballkanike, përfshirë shqipen, si dhe në tipologji dhe gjuhësi gjeografike, me një vështrim të posaçëm në gjuhët sllave të jugut dhe shqipen. Ajo është autore e shumë punimeve pionierë në fushën e gramatikës dhe fleksionit të gjuhës shqipe në Poloni. Ndër studimet e saj më të rëndësishme për shqipen janë ai për strukturën e rrokjes në gjuhën shqipe dhe ai për strukturën e rrokjes te arbëreshët e Italisë. Këto janë përfshirë në monografinë “Struktura e rrokjes shqipe”, botuar në bashkautorsi me ish-studenten e saj Karolina Dargiel, publikuar më 2018 nga [[Akademia e Shkencave dhe Arteve e Kosovës]]. == Pjesëmarrja në konferenca dhe çmimet == Ajo ka marrë pjesë në [[Seminari Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare|Seminarin Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare]] dhe në konferenca të ndryshme albanistike në Kosovë. Në vitin 1989, ajo mori shpërblimin e Sekretarit të Përgjithshëm të Akademisë së Shkencave të Polonisë, disa herë çmimet e Rektorit të Universitetit të Torunit, si dhe çmimin “Goce Delçev” të Republikës së Maqedonisë dhe “Blaže Koneski” të Akademisë së Shkencave të Maqedonisë për kontributet e saj në gjuhën maqedonase. == Pozitat dhe anëtarësitë == Sawicka është redaktore e shumë publikimeve dhe anëtare e bordit të disa revistave shkencore. Ajo është anëtare e Asociacionit Ndërkombëtar të Shkencave të Fonetikës, e Komisionit për Gjuhësi Ballkanike dhe e Komisionit për Kulturë dhe Histori të Ballkanit, si dhe e Komisionit për Fonetikë dhe Fonologji Sllave të Komitetit Ndërkombëtar të Sllavistëve, ndër të tjera. == Rikthimi në Institut == Prej vitit 2010, ajo punon sërish në Institutin e Slavisitikës të Akademisë së Shkencave të Polonisë. Ajo ka mbajtur mësim edhe në Universitetin e Poznanit dhe vazhdon të jetë aktive në fushën e saj të specializimit, duke kontribuar në studimet dhe kërkimet gjuhësore, veçanërisht në fushën e albanologjisë dhe gjuhëve ballkanike. == Publikime të zgjedhura == * "Struktura e rrokjeve në gjuhët ballkanike" (ISBN 83-04-02322-9) * ''Struktura e grupeve bashkëtingëllore në gjuhët sllave'' (1974) * ''Problemi i kallëzuesit emëror në shembullin e gjuhës serbokroate'' (1979) * ''Struktura e rrokjes në gjuhët ballkanike'' (1987) * ''Fonologjia e maqedonishtes standarde'' (1991) * ''Fonologjia kontrastive e polonishtes dhe serbo-kroatishtes'' (1988) * ''Fonologjia kontrastive polako-bullgare'' * ''Tiparet fonologjike të unionit gjuhësor ballkanik'' (1997) * ''Palatalet e gjuhëve sllave'' (1999) * ''Paradigmat e fleksionit të shqipes'' (2005) * ''Albanologjia polake'' (2007) * ''Struktura e rrokjes shqipe'' (bashkë me Karolina Dargiel), 2018 == Shih edhe == * [[Universiteti i Varshavës]] * [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]] == Literatura == * {{Citation|title=Pracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945–2004. Materiały do biografii|date=2006|page=603|place=Toruń|publisher=Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika|isbn=83-231-1988-0|lang=pl}} * Prof. dr hab. Irena Natalia Sawicka, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2009-10-31]  [[Kategoria:Lindje 1944]] [[Kategoria:Njerëz nga Varshava]] [[Kategoria:Gra polake]] [[Kategoria:Albanologë polakë]] [[Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Pjesëmarrës në Seminarin Albanologjik të Prishtinës]] hhtfua69cnag0lf4m0sjv57qx7o7jyz 0 327922 3006801 2962015 2026-07-07T07:54:33Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006801 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Muromian-map.png|parapamje| Një hartë e përafërt etno-gjuhësore e Rusisë së Kievit në shekullin e 9-të: Pesë grupe finnike të Vollgës të Merya, Mari, Muromians, Meshchera dhe Mordvins janë paraqitur si të rrethuar nga [[sllavët]] në perëndim; tre grupet finnike të Veps, Ests dhe Chuds, dhe Baltët Indo-Evropianë në veriperëndim; permët në verilindje, bullgarët ( turqit ) dhe kazarët në juglindje dhe jug.]] '''Rus Kievian,''' ndryshe '''Rusji e Kievit''', {{Efn|"The Rise of Kievan Rus’"{{sfn|Magocsi|2010|p=55}}}} {{Efn|"In these early centuries East Slavic tribes and their neighbours coalesced into the Christian state of Kievan Rus."{{sfn|Martin|2009b|p=1}}}} e njohur gjithashtu si '''Kjiivan Rus &#x27;''' {{Efn|"The history of Kyivan (Kievan) Rus′, the medieval East Slavic state..."{{sfn|Plokhy|2006|p=10}}}}<ref>{{Cite book|last=Rubin|first=Barnett R.|title=Post-Soviet Political Order: Conflict and State Building|last2=Snyder|first2=Jack L.|date=1998|publisher=Routledge|location=London|page=93|quote=As the capital of Kyivan Rus ...}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Golden Age of Kyivan Rus´|url=https://gis.huri.harvard.edu/golden-age-kyivan-rus|access-date=30 tetor 2022|website=gis.huri.harvard.edu|language=en|archive-date=30 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221030190556/https://gis.huri.harvard.edu/golden-age-kyivan-rus|url-status=dead}}</ref> {{Sfn|Katchanovski|Kohut|Nesebio|Yurkevich|2013}}<ref>{{Cite web|date=5 mars 2020|title=Ukraine – History, section "Kyivan (Kievan) Rus"|url=https://www.britannica.com/place/Ukraine/History#ref404367|access-date=2 korrik 2020|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Zhdan|first=Mykhailo|date=1988|title=Kyivan Rus'|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CY%5CKyivanRushDA.htm|access-date=2 korrik 2020|website=Encyclopedia of Ukraine}}</ref> ishte një shtet dhe më pas një bashkim principatash në Evropën Lindore dhe Veriore, që ekzistuan gjatë fundit të shekullit të 9-të deri në mesin e shekullit të 13. Edhe pse supozohet se është formuar që nga viti 750 pas Krishtit, të dhënat historike tregojnë se 862 ishte viti zyrtar i formimit të federatës politike mesjetare.<ref>{{Cite web|title=Kievan Rus: Kombi nga i cili lulëzuan Rusia dhe Ukraina|url=https://abcnews.al/kievan-rus-kombi-nga-i-cili-lulezuan-rusia-dhe-ukraina/|access-date=2023-03-22|language=sq}}</ref> Me një përbërje të ndryshme popujsh, Kievan Rus u udhëhoq nga [[dinastia Rurik]], e themeluar nga Princi që mbante të njëjtin emër. Shtete bashkëkohore si [[Bjellorusia]], [[Rusia]] dhe [[Ukraina]] konsiderojnë këtë shtet historik si paraardhësin e tyre historik. Sipas ''Kronikës Primare'', sundimtari i parë që filloi të bashkonte tokat sllave lindore në atë që do të bëhej Rusia e Kievit ishte Princi Oleg ( r. 879-912 ). Ai zgjeroi kontrollin e tij nga Novgorod në jug përgjatë luginës së lumit [[Dniepri|Dnieper]] për të mbrojtur tregtinë nga inkursionet Khazare që vinin nga lindja,<ref name="channon">John Channon & Robert Hudson, ''Penguin Historical Atlas of Russia'' (Penguin, 1995), p.14–16.</ref> dhe mori kontrollin e qytetit të Kievit (sot [[Kievi|Kiev]] ). Princi Sviatoslav I ( r. 943–972 ) arriti zgjerimin e parë të madh territorial të shtetit, duke fituar një luftë pushtuese kundër kazarëve. Vladimiri i Madh ( r. 980–1015 ) përhapi krishterimin me pagëzimin e tij dhe e shtriu atë në të gjithë banorët e Kievit dhe më gjerë me anë të një dekreti. Kievan Rus arriti shtrirjen e saj më të madhe nën Princin Jaroslav i Urti ( r. 1019–1054 ) dhe vijoi gjatë sundimit të djemve të tij, të cilët mblodhën dhe nxorën kodin e parë ligjor të shkruar, ''Russkaya Pravda'', menjëherë pas vdekjes së tij. {{Sfn|Bushkovitch|2011}}[[Skeda:Laurentian_Codex_01_Rus_land.jpg|parapamje| "Toka e Rusisë" nga ''Kronika Primare'', një kopje e Kodikut Laurentian.]]Shteti filloi të bjerë në fund të shekullit të 11-të, duke u shpërbërë gradualisht në fuqi të ndryshme rivale rajonale gjatë shekullit të 12-të.<ref>[[Paul Robert Magocsi]], Historical Atlas of East Central Europe (1993), p.15.</ref> Ai u dobësua më tej nga faktorë të jashtëm, si rënia e Perandorisë Bizantine, partneri i saj kryesor ekonomik dhe zvogëlimi shoqërues i rrugëve tregtare nëpër territorin e tij.<ref name="occawlonline.pearsoned.com">{{Cite web|date=2000|title=Civilization in Eastern Europe Byzantium and Orthodox Europe|url=http://occawlonline.pearsoned.com/bookbind/pubbooks/stearns_awl/chapter15/objectives/deluxe-content.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100122074001/http://occawlonline.pearsoned.com/bookbind/pubbooks/stearns_awl/chapter15/objectives/deluxe-content.html|archive-date=22 janar 2010|publisher=occawlonline.pearsoned.com}}</ref> Më në fund ra nën pushtimin mongol në mesin e shekullit të 13-të, megjithëse dinastia Rurik do të vazhdonte të sundonte deri në vdekjen e Feodorit I të Rusisë në 1598.<ref>Picková, Dana, O počátcích státu Rusů, in: Historický obzor 18, 2007, č.11/12, s. 253–261</ref> == Emrat == Gjatë ekzistencës së saj, Kievan Rus ose Rusia e Kievit njihej si "toka e Rusisë" dhe prej shekullit të 12 si [[Rutenia]]. Sipas teorisë mbizotëruese, emri ''Rus &#x27;'', ashtu si emri proto-finnik për [[Suedia|Suedinë]] ( ''*rootsi'' ), rrjedh nga një term [[Gjuha e vjetër nordike|norvegjez i vjetër]] për 'burra që vozisin' ( ''shufra -'' ) sepse kanotazhi ishte metoda kryesore e lundrimit në lumenj të Evropës Lindore dhe mund të lidhen me zonën bregdetare suedeze të Roslagen ( ''Rus-law'' ) ose ''Roden'', siç njihej në kohët e mëparshme.<ref name="Blöndal2007">{{Cite book|last=Blöndal|first=Sigfús|url=https://books.google.com/books?id=vFRug14ui7gC&pg=PA1|title=The Varangians of Byzantium|date=1978|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-03552-1|page=1|access-date=2 shkurt 2014}}</ref><ref name="auto">Stefan Brink, 'Who were the Vikings?', in ''[https://books.google.com/books?id=wuN-AgAAQBAJ The Viking World]'', ed. by Stefan Brink and Neil Price (Abingdon: Routledge, 2008), pp. 4–10 (pp. 6–7).</ref> Atëherë emri ''&#x27;'' do të kishte të njëjtën origjinë si emrat finlandez dhe [[Gjuha estoneze|estonez]] për Suedinë: ''Ruotsi'' dhe ''Rootsi'' .<ref name="auto" /><ref name="etymonline.com">"Russ, adj. and n."</ref> [[Skeda:Historic_core_of_Rus'.png|parapamje| Toka e Rusisë në kuptimin e ngushtë. 1. pas Petro Toloçkos ; 2. pas A.&nbsp;M. Nasonov; 3. pas Boris Rybakov .<ref>{{Cite journal|last=Motsia|first=Oleksandr|date=2009|script-title=uk:«Руська» термінологія в Київському та Галицько-Волинському літописних зводах|trans-title="Ruthenian" question in Kyiv and Halych-Volyn annalistic codes|url=http://dspace.nbuv.gov.ua/bitstream/handle/123456789/5284/02-Motsya.pdf|journal=Arkheolohiia|issue=1|doi=10.6084/M9.FIGSHARE.1492467.V1|issn=0235-3490}}</ref>]] Kur mbërritën princat Varangianë, emri Rus u lidh me ta dhe territoret që ata kontrollonin u quajtën toka Ruse ( rusĭskaę zemlę ): fillimisht qytetet e [[Kievi|Kievit]], Chernihiv dhe Pereiaslav dhe rrethinat e tyre. {{Sfn|Magocsi|2010}}<ref>{{Cite book|url=http://worldcat.org/oclc/1077080265|publisher=Ladomir|year=2014|editor-last=Melnikova|editor-first=E. A.|location=Moscow|script-title=ru:Древняя Русь в средневековом мире: энциклопедия|trans-title=Early Rus in the medieval world: encyclopedia|oclc=1077080265|editor-last2=Petrukhin|editor-first2=V. Ya.|editor-link2=Vladimir Petrukhin|editor-last3=Institute of World History of the Russian Academy of Sciences}}</ref>  Nga fundi i shekullit të dhjetë, Vladimir i Madh dhe Jaroslav i Urti u përpoqën të lidhnin emrin me të gjitha tokat e zgjeruara princërore, por në kuptimin specifik ai vazhdoi t'i referohej këtij territori trekëndor në lindje të [[Dniepri|Dnieperit]] të mesëm deri pas shpërbërjes së Kievan Rusisë. {{Sfn|Magocsi|2010}} Termi ''Kievan Rus &#x27;'' ( {{Lang-ru|Ки́евская Русь}} ) u krijua në shekullin e 19-të në historiografinë ruse për t'iu referuar periudhës kur qendra ishte në Kiev.<ref>{{Cite journal|last=Tolochko|first=A. P.|year=1999|title=Khimera "Kievskoy Rusi"|journal=Rodina|language=ru|issue=8|pages=29–33}}</ref> Në shekullin e 19-të u shfaq edhe në {{Lang-uk|Ки́ївська Русь}} .<ref>{{Cite book|last=Колесса|first=Олександер Михайлович|title=Столїтє обновленої українсько-руської лїтератури: (1798–1898)|date=1898|publisher=З друкарні Наукового Товариства імені Шевченка під зарядом К. Беднарського|location=Львів|page=26|quote=В XII та XIII в., в часі, коли південна, Київська Русь породила такі перли літературні ... (In the twelfth and thirteenth centuries, at a time when southern, Kyivan Rus' gave birth to such literary pearls ...)}}</ref> Në anglisht, termi u prezantua në fillim të shekullit të 20-të, kur u gjet në përkthimin anglisht të vitit 1913 të ''"Historia e Rusisë"'' e Vasily Klyuchevsky,<ref>[[Vasily Klyuchevsky]], ''[https://archive.org/stream/historyofrussia03kliu#page/n5/mode/2up A History of Russia]'', vol. 3, pp. 98, 104</ref> për të dalluar politikën e hershme nga shtetet pasardhëse. Varianti ''Kyivan Rus &#x27;'' u shfaq në studimet në gjuhën angleze në vitet 1950.<ref>{{Cite journal|last=Oreletsky|first=Vasyl|date=1957|title=The Leading Feature of Ukrainian Law|url=http://diasporiana.org.ua/wp-content/uploads/books/13984/file.pdf|journal=The Ukrainian Review|volume=4|issue=3|page=49|access-date=5 prill 2022}}</ref>   Drejtshkrimi historikisht i saktë por i rrallë ''Kyevan Rus &#x27;'', bazuar në sllavishten e vjetër lindore Kyjevŭ ( Kыѥвъ ) 'Kiev', gjithashtu shihet herë pas here.<ref>{{Cite book|last=Sempruch|first=Justyna|title=Multiple Marginalities: An Intercultural Dialogue on Gender in Education Across Europe and Africa|last2=Willems|first2=Katharina|last3=Shook|first3=Laura|date=2006|publisher=Helmer|location=Königstein|quote=the territory of Kyevan Rus}}</ref><ref>{{Cite book|last=Wolynetz|first=Lubow K.|title=The Tree of Life, The Sun, The Goddess: Symbolic Motifs in Ukrainian Folk Art|date=2005|publisher=Ukrainian Museum|location=New York|page=22|quote=early Kyevan Rus' princes}}</ref><ref>{{Cite news|last=Crawford|first=Ross|date=30 korrik 2021|title=Joy as Coventry's Ukrainian Community Marks the Founding of the Church of St Volodymyr|work=Coventry Observer|url=https://coventryobserver.co.uk/news/joy-as-coventrys-ukrainian-community-marks-the-founding-of-the-church-of-st-volodymyr/|access-date=28 tetor 2022|quote=the Christianisation of 'Kyevan Rus'}}</ref> Rusët Varangian nga Skandinavia përdorën emrin e [[Gjuha e vjetër nordike|vjetër norvegjez]] Garðaríki , "toka e qyteteve", sepse vendbanimet e fortifikuara ishin kaq të shumta në Rusinë e Kievit.<ref>{{Cite web|title=Horod|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CH%5CO%5CHorodIT.htm|access-date=2023-01-24|website=Internet Encyclopedia of Ukraine}}</ref> == Historia == === Origjina === Para shfaqjes së Rusisë së Kievit në shekullin e 9-të, pjesa më e madhe e zonës në veri të [[Deti i Zi|Detit të Zi]], e cila përafërsisht mbivendoset me Ukrainën dhe Bjellorusinë e sotme, ishte e populluar kryesisht nga fiset sllave lindore . {{Sfn|Martin|2004}} Në rajonin verior rreth Novgorodit ishin sllavët Ilmen<ref>Carl Waldman & Catherine Mason, [https://books.google.com/books?id=kfv6HKXErqAC&dq=Ilmen+Slavs&pg=PA415 Encyclopedia of European Peoples (2006)], p.415.</ref> dhe fqinjë me to sllavët Krivichi, të cilët pushtuan territoret që rrethonin burimet e lumenjve Dvina Perëndimore, [[Dniepri|Dnieper]] dhe [[Lumi i Vollgës|Vollga]] . Në veri të tyre, në rajonet Ladoga dhe Karelia, jetonte fisi finlandez Chud . Në jug, në zonën përreth Kievit, ishin fiset Poliane, një grup fisesh të [[Sllavizimi|sllavizuara]] me origjinë [[Iranik|iraniane]], {{Sfn|Martin|2004}} ato Drevliane në perëndim të Dnieper dhe Severiane në lindje. Në veri dhe lindje të tyre jetonin fiset Vyatichi, dhe në jug të tyre ishte toka e pyllëzuar e vendosur nga fermerët sllavë, duke i lënë vendin stepave të populluara nga barinjtë nomade.  Dikur nuk kishte polemika nëse rusët ishin varangianë apo sllavë, megjithatë, kohët e fundit vëmendja e studiuesve është përqendruar më shumë në debatin se sa shpejt një popull [[Fiset Nordike|norvegjez]] me prejardhje u asimilua në kulturën sllave. {{Efn|"The controversies over the nature of the Rus and the origins of the Russian state have bedevilled Viking studies, and indeed Russian history, for well over a century. It is historically certain that the Rus were Swedes. The evidence is incontrovertible, and that a debate still lingers at some levels of historical writing is clear evidence of the holding power of received notions. The debate over this issue – futile, embittered, tendentious, doctrinaire – served to obscure the most serious and genuine historical problem which remains: the assimilation of these Viking Rus into the Slavic people among whom they lived. The principal historical question is not whether the Rus were Scandinavians or Slavs, but, rather, how quickly these Scandinavian Rus became absorbed into Slavic life and culture."{{sfn|Logan|2005|p=184}}}} Kjo pasiguri është kryesisht për shkak të mungesës së burimeve bashkëkohore. {{Sfn|Martin|2009b}} Në një farë mase polemika lidhet me mitet e themelimit të shteteve moderne në rajon. {{Sfn|Magocsi|2010}} Ky debat shpesh i pafrytshëm mbi origjinën ka kaluar periodikisht në narrativa konkurruese nacionaliste me vlerë të dyshimtë shkencore që promovohen drejtpërdrejt nga organe të ndryshme qeveritare, në një numër shtetesh. Kjo u pa në periudhën staliniste, kur historiografia sovjetike u përpoq të distanconte rusët nga çdo lidhje me fiset gjermanike, në një përpjekje për të shpërndarë propagandën naziste që pretendonte se shteti rus ia detyronte ekzistencën dhe origjinën e tij fiseve të supozuara racore superiore norvegjeze.<ref>Elena Melnikova, 'The "Varangian Problem": Science in the Grip of Ideology and Politics', in ''Russia's Identity in International Relations: Images, Perceptions, Misperceptions'', ed. by Ray Taras (Abingdon: Routledge, 2013), pp. 42–52.</ref> Kohët e fundit, në kontekstin e ringjalljes së nacionalizmit në shtetet post-sovjetike, akademia anglofone ka analizuar përpjekjet e reja për të përdorur këtë debat për të krijuar histori fondacioni etno-nacionalist, me qeveritë ndonjëherë të përfshira drejtpërdrejt në këtë projekt.<ref>Jonathan Shepherd, "Review Article: Back in Old Rus and the USSR: Archaeology, History and Politics", ''English Historical Review'', vol. 131 (no. 549) (2016), 384–405 {{Doi|10.1093/ehr/cew104}} (p. 387), citing Leo S. Klejn, ''Soviet Archaeology: Trends, Schools, and History'', trans. by Rosh Ireland and Kevin Windle (Oxford: Oxford University Press, 2012), p. 119.</ref> Konferencat dhe botimet që vënë në dyshim origjinën norvegjeze të Rusisë janë mbështetur drejtpërdrejt nga politika shtetërore në disa raste, dhe mitet e themelimit që rezultojnë janë përfshirë në disa tekste shkollore në Rusi.<ref>Artem Istranin and Alexander Drono, "Competing historical Narratives in Russian Textbooks", in ''Mutual Images: Textbook Representations of Historical Neighbours in the East of Europe'', ed. by János M. Bak and Robert Maier, Eckert.</ref> Ndërsa varangianët ishin tregtarë dhe [[Vikingët|vikingë]] norvezë,<ref>{{Cite web|title=Kievan Rus|url=https://www.worldhistory.org/Kievan_Rus/|access-date=24 maj 2020|website=[[World History Encyclopedia]]}}</ref><ref>{{Cite book|last=Nikolay Karamzin|url=http://www.zdravrussia.ru/monarchs/ixxivek/?pag=1|title=History of the Russian State|date=1818|publisher=Steiner|location=Stuttgart|access-date=22 mars 2023|archive-date=27 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027215233/http://www.zdravrussia.ru/monarchs/ixxivek/?pag=1|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|last=Sergey Solovyov|url=https://azbyka.ru/otechnik/Sergej_Solovev/istorija-rossii-s-drevnejshih-vremen/|title=History of Russia from the Earliest Times|date=1851|publisher=Steiner|location=Stuttgart}}</ref> disa historianë nacionalistë rusë dhe ukrainas argumentojnë se rusët ishin vetë sllavë (shih Anti-Normanizmi ). {{Sfn|Magocsi|2010}}<ref>Nicholas V. Riasanovsky, A History of Russia, pp. 23–28 (Oxford Press, 1984).</ref><ref>[http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages\N\O\Normanisttheory.htm Internet Encyclopedia of Ukraine] Normanist theory</ref> Teoritë normaniste përqendrohen në burimin më të hershëm të shkruar për sllavët e Lindjes, ''Kronika Primare'',<ref>[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/513866/The-Russian-Primary-Chronicle The Russian Primary Chronicle], Encyclopædia Britannica Online.</ref>  i cili u prodhua në shekullin e 12-të.<ref>Riasanovsky, p. 25.</ref> Tregimet nacionaliste nga ana tjetër kanë sugjeruar se rusët ishin të pranishëm përpara ardhjes së varangëve,<ref>Riasanovsky, pp. 25–27.</ref> duke vënë në dukje se vetëm një pjesë e vogël e fjalëve skandinave mund të gjenden në rusisht dhe se emrat skandinavë në kronikat e hershme u zëvendësuan shpejt me sllavisht. emrat.<ref name="stone">[[David R. Stone]], ''[https://books.google.com/books?id=ok7iVsgiNmAC&pg=PA2 A Military History of Russia: From Ivan the Terrible to the war in Chechnya]'' (2006), pp. 2–3.</ref> Megjithatë, lidhja e ngushtë midis rusëve dhe norvegjezëve konfirmohet si nga vendbanimet e gjera skandinave në Bjellorusi, Rusi dhe Ukrainë, ashtu edhe nga ndikimet sllave në gjuhën suedeze.<ref>{{Cite web|last=Williams|first=Tom|date=28 shkurt 2014|title=Vikings in Russia|url=https://blog.britishmuseum.org/vikings-in-russia/|access-date=15 janar 2021|website=blog.britishmuseum.org|publisher=The British Museum|quote=Objects now on loan to the British Museum for the BP exhibition Vikings: life and legend indicate the extent of Scandinavian settlement from the Baltic to the Black Sea . . .}}</ref><ref>{{Cite book|last=Franklin|first=Simon|title=The Emergence of Rus: 750–1200|last2=Shepherd|first2=Jonathan|publisher=Harlow|year=1996|isbn=0-582-49090-1|series=Longman History of Russia|location=Essex}}</ref> Studimet e fundit janë përpjekur të kalojnë debatin e ngushtë dhe të politizuar mbi origjinën, për t'u fokusuar në atë se si dhe pse asimilimi ndodhi kaq shpejt. Disa teste moderne të ADN-së tregojnë gjithashtu origjinën e vikingëve, jo vetëm të disa prej familjes së hershme princërore ruse dhe/ose pasardhësve të tyre, por gjithashtu lidhje me vëllezër të mundshëm nga vendet fqinje si Sviatopolk I i Kievit .  Ahmad ibn Fadlan, një udhëtar arab gjatë shekullit të 10-të, dha një nga përshkrimet më të hershme të shkruara për rusët: "Ata janë të gjatë sa një hurmë, bionde dhe të kuqërremtë, kështu që nuk kanë nevojë të veshin tunikë dhe as mantel; më tepër burrat mes tyre veshin rroba që mbulojnë vetëm gjysmën e trupit të tij dhe ia lënë njërën dorë të lirë."<ref>{{Cite book|last=Fadlan|first=Ibn|title=(Richard Frey) Ibn Fadlan's Journey to Russia|publisher=Markus Wiener Publishers|year=2005|location=Princeton, NJ}}</ref> Liutprand i Kremonës, i cili ishte dy herë i dërguar në oborrin [[Perandoria Bizantine|bizantin]] (949 dhe 968), identifikon "rusët" me [[Fiset Nordike|norvegjezët]] ("rusët, të cilët ne i quajmë norvegjezët me një emër tjetër") por e shpjegon emrin si një Termi grek që i referohet tipareve të tyre fizike ("Një popull i caktuar i përbërë nga një pjesë e norvegjezëve, të cilët grekët i quajnë [...] rusë për shkak të veçorive të tyre fizike, ne e caktojmë si norvegjez për shkak të vendndodhjes së origjinës së tyre ." ).<ref>''Gens quaedam est sub aquilonis parte constituta, quam a qualitate corporis Graeci vocant [.''</ref> Leo Dhjaku, një historian dhe kronist bizantin i shekullit të 10-të, i referohet rusëve si " [[Skithët|skitanë]] " dhe vëren se ata prireshin të adoptonin ritualet dhe zakonet greke.<ref>Leo the Deacon, The History of Leo the Deacon: Byzantine Military Expansion in the Tenth Century (Alice-Mary Talbot & Denis Sullivan, eds., 2005), [https://books.google.com/books?id=RCDsV41k8A0C&pg=PA193 pp. 193–94].</ref> Por 'Scythians' në gjuhën greke përdoret kryesisht si një term i përgjithshëm për nomadët .  === Ftesa e Varangianëve === [[Skeda:Варяги.jpg|parapamje| ''Ftesa e Varangianëve'' nga Viktor Vasnetsov : Rurik dhe vëllezërit e tij Sineus dhe Truvor mbërrijnë në tokat e sllavëve të Ilmenit .]] Sipas ''Kronikës Primare'', territoret e sllavëve lindorë në shekullin e 9-të u ndanë midis varangëve dhe kazarëve. {{Sfn|Magocsi|2010}} Varangët përmenden për herë të parë duke imponuar haraç nga fiset sllave dhe finlandeze në vitin 859. {{Sfn|Cross|Sherbowitz-Wetzor|1930}} Në vitin 862, fiset finlandeze dhe sllave në zonën e Novgorodit u rebeluan kundër varangëve,  duke i çuar ata "mbrapa përtej detit dhe, duke i refuzuar haraç të mëtejshëm, u nisën për të qeverisur veten". {{Sfn|Cross|Sherbowitz-Wetzor|1930}} Megjithatë, fiset nuk kishin ligje dhe së shpejti filluan të bënin luftë me njëri-tjetrin, duke i shtyrë ata të ftonin varangët të ktheheshin për t'i sunduar ata dhe për të sjellë paqen në rajon:  ''Kronika Primare'' raporton se Askoldi dhe Diri vazhduan në Konstandinopojë me një marinë për të sulmuar qytetin në vitet 863–66, duke kapur bizantinët në befasi dhe duke shkatërruar zonën përreth, {{Sfn|Cross|Sherbowitz-Wetzor|1953}} edhe pse rrëfime të tjera datojnë sulmin në 860. {{Sfn|Ostrogorsky|1969}} {{Sfn|Majeska|2009}} Patriarku Fotius përshkruan gjallërisht shkatërrimin "universal" të periferive dhe ishujve aty pranë, {{Sfn|Logan|2005}} dhe një tregim tjetër detajon më tej shkatërrimin dhe masakrën e pushtimit.<ref>''The Life of St. George of Amastris'' describes the Rus' as a barbaric people "who are brutal and crude and bear no remnant of love for humankind."</ref> Rusët u kthyen mbrapa përpara se të sulmonin vetë qytetin, ose për shkak të një stuhie që shpërndau varkat e tyre, kthimit të Perandorit, ose në një tregim të mëvonshëm, për shkak të një mrekullie pas një thirrjeje ceremoniale nga Patriarku dhe Perandori drejtuar Virgjëreshës. {{Sfn|Ostrogorsky|1969}} {{Sfn|Majeska|2009}} Sulmi ishte takimi i parë midis rusëve dhe bizantinëve dhe e çoi Patriarkun të dërgonte misionarë në veri për t'u angazhuar dhe për t'u përpjekur të konvertonin rusët dhe sllavët. {{Sfn|Majeska|2009}}<ref name="Obolensky245">Dimitri Obolensky, ''Byzantium and the Slavs'' (1994), [https://books.google.com/books?id=jv6jcwjW9WUC&dq=saints+cyril+and+methodius&pg=PA245 p.245].</ref> === Themelimi i shtetit Kievan === [[Skeda:East_Slavic_tribes_peoples_8th_9th_century.jpg|parapamje| Fiset dhe popujt sllavo-lindorë, shekujt VIII–IX]] Ruriku udhëhoqi Rusët deri në vdekjen e tij në vitet 879 ose 882, duke lënë trashëgim mbretërinë e tij te të afërmit të tij, Princi Oleg, si regjent për djalin e tij të vogël, Igor. {{Sfn|Martin|2009b}} Sipas ''Kornikës'' në 880–82, Olegu udhëhoqi një forcë ushtarake në jug përgjatë lumit [[Dniepri|Dnieper]], duke kapur [[Smolensku|Smolenskun]] dhe Ljubekun përpara se të arrinte në Kiev, ku rrëzoi dhe vrau Askoldin dhe Dirin. "Oleg u vendos si princ në Kiev, dhe deklaroi se Kievi duhej të ishte "[[Kievi|nëna e qyteteve ruse]]". {{Sfn|Cross|Sherbowitz-Wetzor|1953}} {{Efn|Normanist scholars accept this moment as the foundation of the Kievan Rus' state, while anti-Normanists point to other ''Chronicle'' entries to argue that the East Slav Polianes were already in the process of forming a state independently.{{sfn|Martin|2009a|p=37–40}}}} Oleg filloi të konsolidonte pushtetin e tij mbi rajonin përreth dhe rrugët e lumenjve në veri të Novgorodit, duke imponuar haraç për fiset sllave lindore {{Sfn|Martin|2009a}} Në 883, ai pushtoi Drevlianët, duke u vendosur atyre një haraç për tregtimin e [[Gëzof|gëzofit]]. Deri në vitin 885 ai kishte nënshtruar fiset Poliane, Severiane, Vjatici dhe Radimic, duke i ndaluar ata të paguanin haraç të mëtejshëm për kazarët. Oleg vazhdoi të zhvillonte dhe zgjeronte një rrjet të kalave të Rusisë në tokat sllave, të filluar nga Ruriku në veri. {{Sfn|Vernadsky|1973}} Shteti i ri Kievan lulëzoi për shkak të furnizimit të tij të bollshëm me gëzof, [[Dylli|dyll blete]], [[Mjalti|mjaltë]] dhe [[Skllavëria|skllevër]] për eksport,<ref name="Moss37">Walter Moss, A History of Russia: To 1917 (2005), [https://books.google.com/books?id=BXgNSFIEJ2QC&dq=russian+history&pg=PA37 p.&nbsp;37].</ref> dhe sepse kontrollonte tre rrugë kryesore tregtare të [[Evropa lindore|Evropës Lindore]] . Në veri, Novgorod shërbeu si një lidhje tregtare midis Detit Baltik dhe rrugës tregtare të Vollgës për në tokat e bullgarëve të Vollgës, Khazarëve dhe përtej [[Liqeni Kaspik|Detit Kaspik]] deri në [[Bagdadi|Bagdad]], duke siguruar akses në tregje dhe produkte nga Azia Qendrore dhe Lindja e Mesme. {{Sfn|Magocsi|2010}} {{Sfn|Martin|2009a}} Tregtia nga Balltiku u zhvendos gjithashtu në jug në një rrjet lumenjsh dhe portash të shkurtra përgjatë Dnieper të njohur si " rruga nga varangët te grekët ", duke vazhduar në Detin e Zi dhe në [[Kostandinopoja|Konstandinopojë]]. {{Sfn|Martin|2009a}} Kievi ishte një post qendror përgjatë rrugës Dnieper dhe një qendër me rrugën tregtare tokësore lindje-perëndim midis kazarëve dhe tokave gjermanike të Evropës Qendrore. {{Sfn|Martin|2009a}} dhe mund të ketë qenë një postim për tregtarët hebrenj radhanitë midis Evropës Perëndimore, Itilit dhe Kinës.<ref name="Perrie06">{{Cite book|last=Perrie|first=Maureen|url=https://books.google.com/books?id=GQcviLmjNm0C&q=13+978-0-521-81227-6|title=The Cambridge History of Russia: Volume 1, From Early Rus' to 1689|last2=Lieven|first2=D. C. B.|last3=Suny|first3=Ronald Grigor|date=2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-81227-6|language=en}}</ref> Këto lidhje tregtare pasuruan tregtarët dhe princat rusë, duke financuar forcat ushtarake dhe ndërtimin e kishave, pallateve, fortifikimeve dhe qyteteve të tjera. {{Sfn|Martin|2009a}} Kërkesa për mallra luksoze nxiti prodhimin e bizhuterive të shtrenjta dhe mallrave fetare, duke lejuar eksportin e tyre, dhe një sistem i avancuar i kredisë dhe huadhënies mund të ketë qenë gjithashtu në vend.<ref name="Moss37"/> === Marrëdhëniet e hershme të jashtme === Zgjerimi i shpejtë i Rusisë në jug çoi në konflikt dhe marrëdhënie të paqëndrueshme me kazarët dhe fqinjët e tjerë në stepën pontike . {{Sfn|Magocsi|2010}} {{Sfn|Martin|2004}} Khazarët dominuan tregtinë nga stepat e Vollgës-Don në Krimenë lindore dhe Kaukazin verior gjatë shekullit të 8-të gjatë një epoke që historianët e quajnë ' Pax Khazarica ',<ref>Victor Spinei, ''The Romanians and the Turkic Nomads North of the Danube Delta from the Tenth to the Mid-Thirteenth Century'' (2009), [https://books.google.com/books?id=2vl538CMBsAC&pg=PA47 pp.&nbsp;47–49].</ref> duke tregtuar dhe duke u bërë aleatë shpesh me Perandorinë Bizantine. kundër persëve dhe arabëve. Në fund të shekullit të 8-të, rënia e [[Gokturqit|Kaganatit Göktürk]] i bëri [[Hungarezët|Magjarët]] dhe Peçenegët, Ugrët dhe turqit nga Azia Qendrore, të migronin në perëndim në rajonin e stepës,<ref>Peter B. Golden, ''Central Asia in World History'' (2011), [https://books.google.com/books?id=PtT5p-6V5FcC&pg=PA63 p.&nbsp;63].</ref> duke çuar në konflikt ushtarak, ndërprerje të tregtisë dhe paqëndrueshmëri brenda Khaganate Khazar. {{Sfn|Magocsi|2010}} Rusët dhe sllavët kishin bërë aleatë më parë me kazarët kundër sulmeve arabe në Kaukaz, por ata punuan gjithnjë e më shumë kundër tyre për të siguruar kontrollin e rrugëve tregtare. {{Sfn|Vernadsky|1973}} [[Skeda:Varangian_routes.png|parapamje| Rruga tregtare e Vollgës (e kuqe), " rruga nga varangët te grekët " (vjollcë) dhe rrugë të tjera tregtare të shekujve 8-11 (portokalli)]] Perandoria Bizantine ishte në gjendje të përfitonte nga trazirat për të zgjeruar ndikimin e saj politik dhe marrëdhëniet tregtare, fillimisht me kazarët dhe më vonë me rusët dhe grupet e tjera që jetonin në Stepë. Bizantinët themeluan themën e Khersonit, e njohur fillimisht si Klimata, në gadishullin e Krimesë në vitet 830 për tu mbrojtur nga sulmet që mund të vinin nga Rusët. Ata kthyen Khersonin në qytetin ndërlidhës tregtar dhe qendër diplomatike në Detin e Zi. at. Ata ndihmuan Kazarët dhe kthyen Khersonin nëëëëët Kevin stepë. {{Sfn|Magocsi|2010}} Bizantinët krijuan [[Thema|Temën]] e Khersonit, e njohur zyrtarisht si Klimata, në Krime në vitet 830 për t'u mbrojtur nga sulmet e Rusisë dhe për të mbrojtur dërgesat jetike të grurit që furnizonin Konstandinopojën. {{Sfn|Majeska|2009}} Chersoni shërbeu gjithashtu si një lidhje kryesore diplomatike me kazarët dhe të tjerët në stepë, dhe u bë qendra e tregtisë së Detit të Zi.<ref>Angeliki Papageorgiou, [http://blacksea.ehw.gr/forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaID=11973 "Theme of Cherson (Klimata)"], ''Encyclopaedia of the Hellenic World'' (Foundation of the Hellenic World, 2008).</ref> Bizantinët i ndihmuan gjithashtu kazarët të ndërtonin një kështjellë në Sarkel në lumin Don për të mbrojtur kufirin e tyre veriperëndimor kundër inkursioneve nga emigrantët turq dhe rusët, dhe për të kontrolluar rrugët tregtare të karvanëve dhe portin midis lumenjve Don dhe Vollgë.<ref>Kevin Alan Brook, The Jews of Khazaria (2006), [https://books.google.com/books?id=hEuIveNl9kcC&pg=PA31 pp.&nbsp;31–32].</ref> Zgjerimi i Rusisë bëri presion të mëtejshëm ushtarak dhe ekonomik mbi kazarët, duke i privuar ata nga territori dhe tregtia. {{Sfn|Martin|2004}} Rreth vitit 890, Olegu zhvilloi një luftë në tokat e lumenjve [[Lumi Dniestri|Dniester]] të poshtëm dhe Dnieper me fiset Tivertsi dhe Ulichs, të cilët me gjasë po vepronin si vasalë të Magjarëve, duke bllokuar hyrjen e Rusisë në Detin e Zi. {{Sfn|Vernadsky|1973}} Në 894, Magjarët dhe Peçenegët u tërhoqën në luftërat midis Bizantinëve dhe Perandorisë Bullgare . Bizantinët organizuan që Magjarët të sulmonin territorin bullgar nga veriu, dhe Bullgaria nga ana e saj i bindi peçenegët që të sulmonin Magjarët nga pjesa e pasme e tyre.<ref name=":1">John V. A. Fine, ''The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century'' (1991), [https://books.google.com/books?id=Y0NBxG9Id58C&pg=PA137 pp.&nbsp;138–139].</ref><ref name=":2">Spanei (2009), [https://books.google.com/books?id=2vl538CMBsAC&pg=PA66 pp.&nbsp;66,&nbsp;70].</ref> Të ngujuar, Magjarët u detyruan të migrojnë më tej në perëndim përmes [[Karpatet|maleve Karpate]] në fushën hungareze, duke i privuar kazarët nga një aleat i rëndësishëm.<ref name=":1"/><ref name=":2"/> Migrimi i Magjarëve i lejoi Rusisë hyrjen në Detin e Zi, {{Sfn|Vernadsky|1973}} dhe së shpejti ata filluan ekskursione në territorin Khazar përgjatë bregut të detit, deri në lumin Don dhe në rajonin e Vollgës së poshtme. Rusët po sulmonin dhe plaçkisnin në rajonin e Detit Kaspik që nga viti 864, {{Efn|Abaskun, first recorded by [[Ptolemy]] as ''Socanaa'', was documented in Arab sources as "the most famous port of the Khazarian Sea". It was situated within three days' journey from [[Gorgan]]. The southern part of the Caspian Sea was known as the "Sea of Abaskun".<ref>B. N. Zakhoder (1898–1960). ''The Caspian Compilation of Records about Eastern Europe'' ([http://gumilevica.kulichki.net/Rest/index.html online version]) (in Russian).</ref>}} me ekspeditën e parë në shkallë të gjerë në 913, kur ata bastisën gjerësisht qytetet Baku, Gilan, Mazandaran dhe depërtuan në Kaukaz. {{Efn|The Khazar khagan initially granted the Rus' safe passage in exchange for a share of the booty but attacked them on their return voyage, killing most of the raiders and seizing their haul.}} {{Sfn|Vernadsky|1973}}<ref>Gunilla Larsson.</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=nnApAQAAIAAJ&q=kievan+rus+raid+gilan+shirvan ''Cahiers du monde russe et soviétique, Volume 35, Number 4''].</ref> Ndërsa shekulli i 10-të përparonte, kazarët nuk ishin më në gjendje të merrnin haraç nga bullgarët e Vollgës dhe marrëdhëniet e tyre me bizantinët u përkeqësuan, pasi Bizanti u bë gjithnjë e më shumë aleat me Peçenegët kundër tyre.<ref>Moss (2005), [https://books.google.com/books?id=BXgNSFIEJ2QC&q=Pechenegs&pg=PA29 p.&nbsp;29].</ref> Kështu, Peçenegët ishin të sigurt për të bastisur tokat e kazarëve nga baza e tyre midis lumenjve Vollga dhe Don, duke i lejuar ata të zgjeroheshin në perëndim. {{Sfn|Magocsi|2010}} Marrëdhëniet e Rusisë me Peçenegët ishin komplekse, pasi grupet në mënyrë alternative formuan aleanca me dhe kundër njëri-tjetrit. Peçenegët ishin nomadë që enden nëpër stepë duke rritur bagëti të cilat ata i tregtonin me Rusinë për mallra bujqësore dhe produkte të tjera. {{Sfn|Martin|2004}} Tregtia fitimprurëse e Rusisë me Perandorinë Bizantine duhej të kalonte përmes territorit të kontrolluar nga Peçenegët, kështu që nevoja për marrëdhënie përgjithësisht paqësore ishte thelbësore. Peçenegët raportohet se ndihmuan Rusinë në fushatat e mëvonshme kundër bizantinëve, por në raste të tjera u bashkua me bizantinët kundër Rusisë.<ref>Moss (2005), [https://books.google.com/books?id=BXgNSFIEJ2QC&q=Pechenegs&pg=PA29 pp.29–30].</ref> ==== Marrëdhëniet Ruso-Bizantine ==== [[Skeda:10_1_List_of_Radzivill_Chron.jpg|parapamje|{{Center|Rusët në muret e Kostandinopojës (viti 860) nga Kronika Radziwiłł.}}]] Pas sulmit rus në Kostandinopojë në vitin 860, Patriarku Bizantin Fotius dërgoi misionarë në veri për t'i kthyer rusët dhe sllavët në krishterim. Princi Rastislav i Moravisë i kishte kërkuar Perandorit që të siguronte mësues për të interpretuar shkrimet e shenjta, kështu që në vitin 863 vëllezërit [[Cirili dhe Metodi]] u dërguan si misionarë, për shkak të njohurive të tyre të gjuhës sllave.<ref name="Obolensky245"/><ref>Saints Cyril and Methodius, ''Encyclopædia Britannica''.</ref>  {{Sfn|Cross|Sherbowitz-Wetzor|1930}} Sllavët nuk kishin gjuhë të shkruar, kështu që vëllezërit krijuan alfabetin glagolitik, që më vonë u zëvendësua nga ai [[Alfabeti cirilik|cirilik]] (i zhvilluar në Perandorinë e Parë Bullgare ) dhe standardizuan gjuhën e sllavëve, më vonë e njohur si [[Gjuha e vjetër sllave|sllavishtja e vjetër kishtare]] . Ata përkthyen pjesë të Biblës dhe hartuan kodin e parë civil sllav dhe dokumente të tjera, dhe gjuha dhe tekstet u përhapën në të gjithë territoret sllave, duke përfshirë Rusinë e Kievit.  Misioni i Kirilit dhe Metodit u shërbeu qëllimeve ungjillore dhe diplomatike, duke përhapur ndikimin kulturor bizantin në mbështetje të politikës së jashtme perandorake.<ref>Obolensky (1994), [https://books.google.com/books?id=jv6jcwjW9WUC&dq=saints+cyril+and+methodius&pg=PA244 pp..244–246].</ref>  Në vitin 867 Patriarku njoftoi se rusët kishin pranuar një peshkop, dhe në 874 ai flet për një "Arqipeshkëv të Rusisë". {{Sfn|Majeska|2009}} Marrëdhëniet midis rusëve dhe bizantinëve u bënë më komplekse pasi Olegu mori kontrollin mbi Kievin, duke reflektuar shqetësime tregtare, kulturore dhe ushtarake. {{Sfn|Magocsi|2010}} Pasuria dhe të ardhurat e Rusisë vareshin shumë nga tregtia me Bizantin. [[Kostandin VII Porfirogjeni|Konstandin Porfirogjeni]] përshkroi kursin vjetor të princave të Kievit, duke mbledhur haraç nga fiset në vars,i duke mbledhur produktin në një flotilje prej qindra varkash, duke i çuar ato poshtë Dnieper në Detin e Zi dhe duke lundruar në grykëderdhjen e Dniestër, delta e Danubit dhe më pas në Kostandinopojë. {{Sfn|Martin|2004}} {{Sfn|Vernadsky|1973}} Në udhëtimin e tyre të kthimit ata sillnin pëlhura mëndafshi, erëza, verë dhe fruta. {{Sfn|Majeska|2009}} {{Sfn|Vernadsky|1973}} Rëndësia e kësaj marrëdhënie tregtare çoi në veprime ushtarake kur u ngritën mosmarrëveshjet. ''Kronika Primare'' raporton se rusët sulmuan përsëri Kostandinopojën në vitin 907, ndoshta për të siguruar aksesin tregtar. Kronika lavdëron aftësinë ushtarake dhe mendjemprehtësinë e Olegut, një tregim i mbushur me detaje legjendare. {{Sfn|Majeska|2009}} {{Sfn|Vernadsky|1973}} Burimet bizantine nuk e përmendin sulmin, por një palë traktate në 907 dhe 911 përcaktuan një marrëveshje tregtare me Rusinë, {{Sfn|Magocsi|2010}}<ref>John Lind, Varangians in Europe's Eastern and Northern Periphery, Ennen & nyt (2004:4).</ref> kushtet që sugjeronin presion mbi bizantinët, të cilët dhanë lagjet dhe furnizimet e Rusisë për tregtarët e tyre dhe privilegjet e tregtisë pa taksa në Kostandinopojë. {{Sfn|Majeska|2009}} {{Sfn|Logan|2005}} ''Kronika'' ofron një përrallë mitike të vdekjes së Oleg. Një magjistar profetizon se vdekja e princit do të shoqërohej me një kalë të caktuar. Oleg e ka sekuestruar kalin dhe më vonë ai vdes. Oleg shkon për të vizituar kalin dhe qëndron mbi kufomë, duke u gëzuar se e kishte mbijetuar kërcënimin, kur një gjarpër e godet nga kockat e kalit, dhe së shpejti sëmuret dhe vdes. {{Sfn|Vernadsky|1973}} {{Sfn|Cross|Sherbowitz-Wetzor|1930}} ''Kronika'' raporton se Princi Igor pasoi Olegun në 913, dhe pas disa konflikteve të shkurtra me Drevlianët dhe Peçenegët, pasoi një periudhë paqeje për më shumë se njëzet vjet.  [[Skeda:Radzivill_Olga-Avenge-to-Drevlians.jpg|parapamje| Hakmarrja [[Ollga e Kievit|e Princeshës Olga]] ndaj Drevlianëve, ''Kronika e Radziwiłł''|majtas]] Në vitin 941, Igori udhëhoqi një tjetër sulm të madh rus në Konstandinopojë, ndoshta për të drejtat tregtare përsëri. {{Sfn|Majeska|2009}} Një marinë prej 10,000 anijesh, duke përfshirë aleatët Peçenegë, zbarkoi në bregun e Bitinisë dhe shkatërroi bregun aziatik të Bosforit. {{Sfn|Ostrogorsky|1969}} Sulmi ishte në kohë të mirë, ndoshta për shkak të inteligjencës, pasi flota bizantine ishte e pushtuar nga arabët në Mesdhe dhe pjesa më e madhe e ushtrisë së saj ishte vendosur në lindje. Rusia dogji qytetet, kishat dhe manastiret, duke therur njerëzit dhe duke grumbulluar plaçkë. Perandori organizoi që një grup i vogël anijesh në pension të pajiseshin me hedhës grekë dhe i dërgoi të takonin rusët, duke i joshur ata të rrethonin kontigjentin përpara se të lëshonin zjarrin grek. {{Sfn|Logan|2005}} Igori u kthye në Kiev i prirur për hakmarrje. Ai mblodhi një forcë të madhe luftëtarësh nga sllavët fqinjë dhe aleatët peçenegë dhe dërgoi për përforcime varangianësh nga "përtej detit". {{Sfn|Logan|2005}} {{Sfn|Cross|Sherbowitz-Wetzor|1930}} Në vitin 944 forca ruse përparoi përsëri mbi grekët, nga toka dhe deti, dhe një forcë bizantine nga Kherson u përgjigj. Perandori dërgoi dhurata dhe ofroi haraç në vend të luftës, dhe rusët pranuan. Në vitin 945 u dërguan të dërguar midis Rusisë, Bizantinëve dhe Bullgarëve dhe u përfundua një traktat paqeje . Marrëveshja u fokusua përsëri në tregti, por këtë herë me kushte më pak të favorshme për Rusinë, duke përfshirë rregullore të rrepta për sjelljen e tregtarëve rusë në Kherson dhe Konstandinopojë dhe dënime specifike për shkeljet e ligjit. {{Sfn|Cross|Sherbowitz-Wetzor|1930}} ==== Sviatosllavi ==== [[Skeda:Svyatoslav2.jpg|parapamje| ''Madrid Skylitzes'', takim mes John Tzimiskes dhe Sviatoslav]] Pas vdekjes së Igorit në 945, gruaja e tij [[Ollga e Kievit|Olga]] sundoi si regjente në Kiev derisa djali i tyre Sviatosllav arriti pjekurinë (rreth 963). {{Efn|If Olga was indeed born in 879, as the ''[[Primary Chronicle]]'' seems to imply, she would have been about 65 at the time of Sviatoslav's birth. There are clearly some problems with chronology.{{cn|date=January 2023}}}} Sundimi i tij dhjetëvjeçar mbi Rusinë u shënua nga zgjerimi i shpejtë nëpërmjet pushtimit të kazarëve të stepës pontike dhe pushtimit të Ballkanit . Në fund të jetës së tij të shkurtër, Sviatosllavi krijoi për vete shtetin më të madh në Evropë, duke e zhvendosur përfundimisht kryeqytetin e tij nga Kievi në Pereyaslavets në [[Lumi i Danubit|Danub]] në vitin 969.  Në kontrast me konvertimin e nënës së tij në [[Historia e Krishterimit|krishterim]], Sviatosllavi mbeti një [[Paganizmi|pagan]] i vendosur. Për shkak të vdekjes së tij të papritur në një pritë në vitin 972, pushtimet e tij, në pjesën më të madhe, nuk u konsoliduan në një perandori funksionale, ndërsa dështimi i tij për të krijuar një trashëgimi të qëndrueshme çoi në një grindje vëllavrasëse midis djemve të tij, gjë që rezultoi në dy prej tre djemve të vrarë.  === Mbretërimi i Vladimirit dhe kristianizimi === [[Skeda:Iziasłaŭ,_Rahnieda,_Volodymyr._Ізяслаў,_Рагнеда,_Володимир.jpg|parapamje| Rogneda i Polotsk, Vladimir I i Kievit dhe Izyaslav i Polotsk]] [[Skeda:Vasnetsov_Bapt_Vladimir_fresco_in_Kiev.jpg|parapamje| ''Pagëzimi i Shën Princit Vladimir'', nga Viktor Vasnetsov, në Katedralen e Shën Volodimirit]] Rajoni i Kievit dominoi shtetin e Kievan Rus për dy shekujt e ardhshëm. Princi i madh ose duka i madh i Kievit kontrollonte tokat përreth qytetit dhe të afërmit e tij zyrtarisht si vartës sundonin qytetet e tjera dhe i paguanin haraç. Zeniti i fuqisë së shtetit erdhi gjatë mbretërimit të Vladimirit të Madh ( r. 980–1015 ) dhe Princit Jaroslav I i Urti ( r. 1019–1054 ). Të dy sundimtarët vazhduan zgjerimin e vazhdueshëm të Kievan Rus' që kishte filluar nën sundimin e Olegut.  Edhe pse ndonjëherë i atribuohet vetëm Vladimirit, kristianizimi i Rusisë së Kievit ishte një proces i gjatë dhe i ndërlikuar që filloi përpara formimit të shtetit. {{Sfn|Katchanovski|Kohut|Nesebio|Yurkevich|2013}} Qysh në shekullin e I të erës sonë, grekët në kolonitë e Detit të Zi u konvertuan në krishterim, dhe ''Kronika Primare'' madje regjistron legjendën e misionit të [[Ndreu|Apostullit Andrea]] në këto vendbanime bregdetare, si dhe bekimin e vendit të sotëm ditë Kiev. {{Sfn|Katchanovski|Kohut|Nesebio|Yurkevich|2013}} [[Gotët]] migruan nëpër rajon në shekullin e 3-të, duke adoptuar [[Arianizmi|krishterimin Arian]] në shekullin e 4-të, duke lënë pas kishat e shekullit të 4-të dhe të 5-të të gërmuara në Krime, megjithëse pushtimi [[Hunët|Hunik]] i viteve 370 ndaloi kristianizimin për disa shekuj. {{Sfn|Katchanovski|Kohut|Nesebio|Yurkevich|2013}} Disa nga princat dhe princeshat më të hershme të Kyivanit si Askold dhe Dir dhe [[Ollga e Kievit|Olha e Kievit]] thuhet se u konvertuan në krishterim, por Oleh i Urti, Ihori i Kievit dhe Svjatosllavi mbetën paganë. {{Sfn|Katchanovski|Kohut|Nesebio|Yurkevich|2013}} === Vitet e arta === [[Skeda:Golden_Gate_Kiev_2018_G1.jpg|parapamje| Porta e Artë, Kiev]] Jarosllavi, i njohur si "i Urti", luftoi për pushtet me vëllezërit e tij. Djali i Vladimirit të Madh ishte princ i Novgorodit në kohën e vdekjes së babait të tij në 1015. Më pas, vëllai i tij më i madh i mbijetuar, Svjatopolk i Mallkuari, sipas burimeve vendase, por jo të huaja,  vrau tre nga vëllezërit e tjerë të tij dhe mori pushtetin në Kiev. Jarosllavi, me mbështetjen aktive të Novgorodianëve dhe ndihmën e mercenarëve [[Vikingët|vikingë]], mundi Svjatopolkun dhe u bë princi i madh i Kievit në 1019.<ref>{{Cite web|date=22 maj 2014|title=Yaroslav I (prince of Kiev) – Encyclopædia Britannica|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/652106/Yaroslav-I|access-date=7 gusht 2014|publisher=Britannica.com}}</ref>  Megjithëse ai vendosi për herë të parë sundimin e tij mbi Kievin në vitin 1019, ai nuk kishte sundim të pakontestueshëm të gjithë Rusisë së Kievit deri në vitin 1036. Ashtu si Vladimir, Jarosllavi ishte ishte i etur për të përmirësuar marrëdhëniet me pjesën tjetër të Evropës, veçanërisht Perandorinë Bizantine. Mbesa e Yaroslav, Eupraxia, e bija e djalit të tij Vsevolod I, Princi i Kievit, ishte martuar me Henrikun IV, Perandorin e Shenjtë Romak . Jaroslav gjithashtu organizoi martesa për motrën dhe tre vajzat e tij me mbretërit e Polonisë, Francës, Hungarisë dhe Norvegjisë.  Jarosllavi shpalli kodin e parë të ligjit sllavo-lindor, ''Russkaya Pravda'' ; ndërtoi Katedralen e Shën Sofisë në Kiev dhe Katedralen e Shën Sofisë në Novgorod ; patronizonte klerin dhe monastizmin vendas; dhe thuhet se ka themeluar një sistem shkollor. Djemtë e Jarosllavit zhvilluan Lavrën e madhe të Kievit Pechersk ( [[Manastiri (ndërtesë)|manastiri]] ), e cila funksionoi në Kievan Rusi si një akademi kishtare.  === Çështjet e trashëgimisë === Sistemi jokonvencional i trashëgimisë së pushtetit nxiti urrejtje dhe rivalitet të vazhdueshëm brenda familjes mbretërore.  Familicidi u vendos shpesh për të marrë pushtetin dhe mund të gjurmohet veçanërisht gjatë kohës së Jaroslavici (djemve të Jaroslavit), kur sistemi i vendosur u anashkalua në vendosjen e Vladimir II Monomakh si Princi i Madh i Kievit. Pozicioni i Princit të Madh të Kievit u dobësua nga ndikimi në rritje i klaneve rajonale.  [[Skeda:Kievan_Nativity.jpg|parapamje| ''Lindja e Krishtit'', një ndriçim Kievan (ndoshta Galician) nga Psalteri Gertrude]] Rënia e Kostandinopojës - një partner kryesor tregtar i Rusisë së Kievit - luajti një rol të rëndësishëm në rënien e Rusisë së Kievit. Rruga tregtare nga Varangët te Grekët, përgjatë së cilës mallrat lëviznin nga Deti i Zi (kryesisht Bizantin) përmes [[Evropa lindore|Evropës Lindore]] në Balltik, ishte një gur themeli i pasurisë dhe prosperitetit të Kievit. Këto rrugë tregtare u bënë më pak të rëndësishme pasi Perandoria Bizantine ra në fuqi dhe Evropa Perëndimore krijoi rrugë të reja tregtare për në Azi dhe Lindjen e Afërt. Ndërsa njerëzit mbështeteshin më pak në kalimin nëpër territoret e Rusisë së Kievit për tregti, ekonomia e Rusisë së Kievit vuajti.<ref>{{Cite book|last=Thompson, John M. (John Means)|title=Russia : a historical introduction from Kievan Rus' to the present|date=25 korrik 2017|others=Ward, Christopher J., 1972–|isbn=978-0-8133-4985-5|edition=Eighth|location=New York, NY|pages=20|oclc=987591571}}</ref> Sundimtari i fundit që mbajti një shtet të bashkuar ishte Mstisllavi i Madh. Pas vdekjes së tij në 1132, Rusia e Kievit ra në recesion dhe një rënie të shpejtë, dhe pasardhësi i Mstisllavit, Yaropolk II i Kievit, në vend që të fokusohej në kërcënimin e jashtëm të Kumanëve, u përfshi në konflikte me fuqinë në rritje të Republikës së Novgorodit . Në mars 1169, një koalicion i princërve vendas të udhëhequr nga Andrei Bogolyubsky i Vladimirit pushtoi Kievin .<ref>{{Citation|last=Franklin|first=Simon|title=The Emergence of Russia 750–1200|date=1996|url=https://books.google.com/books?id=mMoFBAAAQBAJ&q=The+Sack+of+Kiev+of+1169%3A+Its+Significance+for+the+Succession+to+Kievan+Rus%27&pg=PA323|pages=323–4|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-87224-5|last2=Shepard|first2=Jonathan}}</ref> Kjo ndryshoi perceptimin e Kievit dhe ishte dëshmi e fragmentimit të Rusisë së Kievit.<ref>{{Cite journal|last=Pelenski|first=Jaroslaw|year=1987|title=The Sack of Kiev of 1169: Its Significance for the Succession to Kievan Rus'|journal=Harvard Ukrainian Studies|volume=11|pages=303–316}}</ref> Nga fundi i shekullit të 12-të, shteti i Kievit u copëtua edhe më tej, në afërsisht dymbëdhjetë principata të ndryshme.<ref>{{Cite journal|last=Kollmann|first=Nancy|year=1990|title=Collateral Succession in Kievan Rus|journal=Harvard Ukrainian Studies|volume=14|pages=377–387}}</ref> [[Kryqëzatat]] sollën një ndryshim në rrugët tregtare evropiane që përshpejtuan rënien e Rusisë së Kievit. Në 1204, forcat e [[Kryqëzata e katërt|Kryqëzatës së Katërt]] plaçkitën Konstandinopojën, duke e bërë rrugën tregtare të [[Dniepri|Dnieperit]] margjinale.<ref name="occawlonline.pearsoned.com"/> Në të njëjtën kohë, Vëllezërit Livonian të Shpatës (të Kryqëzatave Veriore ) po pushtonin rajonin e Balltikut dhe po kërcënonin Tokat e Novgorodit . Njëkohësisht me të, Federata Rutenike e Rusisë së Kievit filloi të shpërbëhej në principata më të vogla me rritjen e dinastisë Rurik. Krishterimi ortodoks lokal i Rusisë së Kievit, ndërsa po luftonte për t'u vendosur në shtetin kryesisht pagan dhe duke humbur bazën e tij kryesore në Kostandinopojë, ishte në prag të zhdukjes. Disa nga qendrat kryesore rajonale që u zhvilluan më vonë ishin Novgorod, Chernigov, Halych, Kiev, Ryazan, Vladimir-upon-Klyazma, Volodimer-Volyn dhe Polotsk.  [[Skeda:Kingdom_of_Galicia_Volhynia_Rus'_Ukraine_1245_1349.jpg|parapamje| Kufijtë e jargavanit: Mbretëria e Galicisë–Volhynia, një nga shtetet pasardhëse të Rusisë së Kievit]] Pas pushtimit mongol të Kumanisë (ose Kipçakëve), shteti më në fund u shpërbë nën presionin e pushtimit mongol të Rusisë, duke e copëtuar atë në principata pasardhëse që paguanin haraç te Hordhia e Artë (e ashtuquajtura Zgjedha Tatare ). Pak para pushtimit mongol, Kievan Rus kishte qenë një rajon relativisht i begatë. Tregtia ndërkombëtare si dhe artizanët e aftë lulëzuan, ndërsa fermat e saj prodhonin mjaftueshëm për të ushqyer popullsinë urbane. Pas pushtimit të fundit të viteve 1230, ekonomia u shkatërrua dhe popullsia e saj ose u masakrua ose u shit në skllavëri; ndërsa punëtorët dhe artizanët e aftë u dërguan në rajonet e stepave të mongolëve.<ref name=":5">{{Cite book|last=Halperin|first=Charles J.|url=http://archive.org/details/russiagoldenhord0000halp|title=Russia and the Golden Horde : the Mongol Impact on Medieval Russian History|publisher=Indiana University Press|year=1985|isbn=978-0-253-35033-6|location=Bloomington|pages=75–77|language=en}}</ref> Në fund të shekullit të 15-të, Dukati i Madh Moskovit filloi të merrnte territoret e mëparshme të Kievit dhe u shpall pasardhës i vetëm ligjor i principatës së Kievit, sipas protokolleve të teorisë mesjetare të translatio imperii .  == Shoqëria == Tokat e Rusisë së Kievit përbëheshin kryesisht nga pyje dhe stepa (shih stepën pyjore të Evropës Lindore dhe pyjet e përziera të Evropës Qendrore ), ndërsa lumenjtë kryesorë të saj buronin të gjithë në kodrat Valdai: [[Dniepri|Dnieper]] ( Belarusian , {{Lang-uk|Дніпро}} , {{Lang-ru|Днепр}} ), dhe kryesisht i populluar nga fise [[Gjuhët sllave|sllave]] dhe finlandeze . {{Sfn|Martin|2009b}} Të gjitha fiset ishin gjahtarë-mbledhës deri në një farë mase, por sllavët ishin kryesisht bujqësi, duke rritur drithërat dhe të lashtat, si dhe duke rritur bagëtinë. {{Sfn|Martin|2009b}} Përpara shfaqjes së shtetit të Kievit, këto fise kishin udhëheqësit dhe perënditë e tyre, dhe ndërveprimi midis fiseve shënohej herë pas here ose nga tregtia e mallrave ose nga betejat. {{Sfn|Martin|2009b}} Mallrat më të vlefshme që tregtoheshin ishin skllevërit e robëruar dhe pëlhurat e leshit (zakonisht në këmbim të monedhave argjendi ose stolive orientale). {{Sfn|Martin|2009b}} Nga fillimi i shekullit të 9-të, grupet e aventurierëve skandinavë të njohur si Varangianët dhe më vonë Rusët filluan të plaçkisnin fshatra të ndryshme (sllave) në rajon, më vonë duke nxjerrë haraç në këmbim të mbrojtjes kundër plaçkitjes nga varangët e tjerë. {{Sfn|Martin|2009b}} Me kalimin e kohës, këto marrëdhënie të haraçit për mbrojtje u zhvilluan në struktura më të përhershme politike: zotërit e Rusisë u bënë princër dhe popullsia sllave nënshtetas të tyre. {{Sfn|Martin|2009b}} Ndryshimi i strukturës politike në shekullin e 11 solli zhvillimin e pashmangshëm të klasës së fshatarëve ose [[Smerdët|smerdëve]]. Smerd tishin njerëz të lirë pa tokë që gjetën punë duke punuar për paga në çifligjet që filluan të zhvilloheshin rreth vitit 1031, ndërsa ''vervi'' filloi të dominonte strukturën socio-politike. Smerdëve iu dha fillimisht barazia në kodin ligjor të Kievit; ata ishin teorikisht të barabartë me princin; kështu që ata gëzonin aq liri sa mund të pritet nga punëtorët krahu. Megjithatë, në shekullin e 13-të, ata ngadalë filluan të humbasin të drejtat e tyre dhe u bënë më pak të barabartë në sytë e ligjit.  [[Skeda:Kievan-rus-1015-1113-(en).png|parapamje| Rusi, 1015–1113]] == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Vende të mëparshme]] [[Kategoria:Rajone historike]] [[Kategoria:Ukraina mesjetare]] [[Kategoria:Vende të mëparshme në Evropë]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] [[Kategoria:Bjellorusi]] [[Kategoria:Rusi]] [[Kategoria:Kiev]] a5exusn9w5r1v8qojsdaa5hrukuy8ak 0 333902 3006729 2962756 2026-07-07T05:43:23Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006729 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Republika Romake | common_name = Republika Romake | native_name = ''Repubblica Romana'' ([[Gjuha italiane|Italisht]]) | image_flag = Flag of the Roman Republic (19th century).svg | flag = Flamuri i Italisë | flag_type = Flamuri shtetëror dhe civil | image_coat = Emblem of Roman Republic 1849.svg | image_map = Province Stato Pontificio.svg | national_motto = ''Dio e Popolo''<br />Zoti dhe Njerëzit | national_anthem = ''[[Il Canto degli Italiani]]''<br />{{small|"Kënga e Italianëve"}} [[Skeda:National anthem of Italy - U.S. Navy Band (long version).ogg|center]] | status = Shtet i panjohur | year_start = 1849 | date_start = 9 shkurt | year_end = 1850 | date_end = 2 korrik | event_end = | event1 = Zgjedhja | date_event1 = 21 janar 1849 | event_post = Pushtimi | date_post = 25 prill 1849 | p1 = Shtetet Papale | flag_p1 = Flag of the Papal States (1825-1870).svg | s1 = Shtetet Papale | flag_s1 = Flag of the Papal States (1825-1870).svg | s2 = Mbretëria e Italisë | flag_s2 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg | capital = [[Roma]] | common_languages = [[Gjuha italiane|Italisht]] | government_type = [[Republika parlamentare]] [[Sistemi direktorial|direktoriale]] | official_languages = [[Gjuha frënge|Frëngjishtja]]<br />[[Gjuha italiane|Italisht]] | regional_languages = [[Gjuha gjermane|Gjermanisht]] | religion = [[Katolicizmi Romak]] | title_leader = [[Triumvirati#Italia|Triumvirati]] | year_leader1 = 1849 | leader1 = {{plain list| * [[Giuseppe Mazzini]] * [[Carlo Armellini]] * [[Aurelio Saffi]]}} | currency = [[Roman scudo]] | today = {{ubl|[[Italia]]|[[Vatikani|Qyteti i Vatikanit]]}} }} '''Republika Romake''' ([[Gjuha italiane|italisht]]: ''Repubblica Romana'') ishte një shtet jetëshkurtër i shpallur më 9 shkurt 1849, kur qeveria e [[Shtetet Papale|Shteteve Papale]] u zëvendësua përkohësisht nga një qeveri republikane për shkak të largimit të [[Piu IX|Papa Piut IX]] në [[Gaeta]]. Republika u drejtua nga [[Carlo Armellini]], [[Giuseppe Mazzini]], dhe [[Aurelio Saffi]]. Së bashku ata formuan një [[triumvirat]], një reflektim i një forme qeverisjeje gjatë [[Kriza e Republikës Romake|krizës]] së shekullit të parë pes të [[Republika Romake|Republikës Romake]]. Një nga risitë kryesore që Republika shpresonte të arrinte u përfshi në kushtetutën e saj: [[Liria e fesë]], me [[Piu IX|Papa Piun IX]] dhe pasardhësit e tij garantuan të drejtën për të qeverisur [[Kisha Katolike|Kishën Katolike]]. Këto liri fetare ishin krejt të ndryshme nga situata e qeverisë së mëparshme, e cila lejonte që qytetarët e saj të praktikonin vetëm [[Kisha Katolike|Katolicizmin]] dhe [[Judaizmi]]n. Kushtetuta e Republikës Romake ishte e para në botë që hoqi [[Dënimi me vdekje|dënimin me vdekje]] në [[E drejta kushtetuese|ligjin e saj kushtetues]].<ref>{{cite web|title=Art. 5. — Le pene di morte e di confisca sono proscritte|trans-title=Dënimet me vdekje dhe konfiskim janë të parashkruara|url=http://www.liberliber.it/mediateca/libri/r/repubblica_romana_1849/costituzione_della_repubblica_etc/pdf/costit_p.pdf|work=Costituzione Della Repubblica Romana|date=1849|language=it|access-date=18 janar 2016}}</ref> ==Historia== ===Fillimi i Republikës=== [[Skeda:Emblema repubblica romana.jpg|parapamje|majtas|Një nga emblemat e Republikës Romake.]] Më 15 nëntor 1848, [[Pellegrino Rossi]], [[Sistemi shtetëror në Qytetin e Vatikanit|Ministri i Drejtësisë]] i [[Shtetet Papale|qeverisë papale]], u vra. Të nesërmen, liberalët e Romës mbushën rrugët, ku grupe të ndryshme kërkuan një qeveri demokratike, reforma sociale dhe një shpallje lufte kundër [[Perandoria Austriake|Perandorisë Austriake]] për të çliruar territoret e mbajtura prej kohësh që ishin kulturalisht dhe etnikisht italianë. Natën e 24 nëntorit, Papa [[Piu IX]] u largua nga Roma i maskuar si një [[Prifti|prift]] i zakonshëm dhe doli jashtë shtetit në [[Gaeta]], një kështjellë në [[Mbretëria e Dy Siçilive|Mbretërinë e Dy Siçilive]]. Para se të largohej, ai kishte lejuar formimin e një qeverie të udhëhequr nga Kryepeshkopi [[Carlo Emanuele Muzzarelli]], të cilit i shkroi një shënim para se të largohej: {{Quote|I besojmë maturisë dhe ndershmërisë suaj të njohur të informoni ministrin Galletti, duke e angazhuar me të gjithë ministrat e tjerë jo vetëm për të mbrojtur pallatet, por veçanërisht personat pranë jush që nuk e dinin vendimin Tonë. Sepse jo vetëm ju dhe familja juaj jeni të dashur për zemrën tonë, Ne përsërisim se ata nuk e dinin mendimin Tonë, por shumë më tepër Ne u rekomandojmë atyre Zotërve qetësinë dhe rendin e gjithë Qytetit.<ref name="Hughes2012">{{cite book|author=Stefan Hughes|title=Catchers of the Light: The Forgotten Lives of the Men and Women Who First Photographed the Heavens|url=https://books.google.com/books?id=iZk5OOf7fVYC&pg=PA770|year=2012|publisher=ArtDeCiel Publishing|language=en|isbn=978-1-62050-961-6|page=770}}</ref>}} Qeveria nxori disa reforma liberale të cilat Piu IX i hodhi poshtë. Kur u vendos me siguri në Gaeta, ai organizoi një qeveri të re. Një delegacion u krijua nga Këshilli i Lartë i krijuar nga Papa dhe kryetari i bashkisë së Romës, dhe u dërgua për të qetësuar Papën dhe për t'i kërkuar atij që të kthehej sa më shpejt të jetë e mundur. Ky delegacion përbëhej nga vetë kryetari i bashkisë, Princi Tommaso Corsini, tre priftërinj – Rezzi, Mertel dhe Arrighi – Marchese Paolucci de Calboli, doktor Fusconi dhe avokat Rossi. Megjithatë, ata u ndaluan në kufirin shtetëror në [[Terracina]]. Papa, i informuar për këtë, nuk pranoi të fliste me ta. Në Romë një ''Costituente Romana'' u formua më 29 nëntor. Pa një qeverisje vendore në Romë, për herë të parë në historinë e re, u mblodhën asambletë popullore. [[Margaret Fuller]] e përshkroi procesionin nën një flamur të ri, një [[Flamuri i Italisë|trengjyrësh]] i dërguar nga Venecia, që vendosi flamurin në duart e [[Statuja e kalorësisë së Marcus Aurelius|statujës së kalorësisë së Marcus Aurelius]] në [[Campidoglio]],<ref>{{cite journal|first=Leona|last=Rostenberg|author-link=Leona Rostenberg|title=Margaret Fuller's Roman Diary|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-modern-history_1940-06_12_2/page/212|journal=[[The Journal of Modern History]]|volume=12|issue=2|date=qershor 1940|page=212|language=en|doi=10.1086/236458|s2cid=144528801}}</ref> dhe reagimi i zemëruar popullor ndaj paralajmërimeve papale për shkishërim për veprimet politike të nëntorit të marra nga Gaeta dhe të postuara më 3.<ref>"An astonishment in this age" was the progressive Margaret Fuller's reaction (Rostenberg 1940:213)</ref> ''Costituenti'' vendosi të caktojë zgjedhje të drejtpërdrejta dhe universale (zgjedhësit ishin të gjithë qytetarët e shtetit, meshkuj dhe mbi 21 vjeç) më 21 janar 1849. Meqenëse Papa i kishte ndaluar katolikët të votonin në ato zgjedhje (ai konsideroi thirrjen e zgjedhjet "një akt monstruoz krimi i bërë pa maskë nga sponsorët e demagogjisë anarkike", një "përpjekje anormale dhe sakrilegjike... që meriton dënimet e shkruara si në ligjet hyjnore ashtu edhe në ligjet njerëzore"), asambleja kushtetuese që rezultoi ( i njohur joformalisht si "Kuvendi i të Mallkuarve")<ref>{{cite podcast|url=http://www.revolutionspodcast.com/2018/03/731-the-assembly-of-the-damned.html|title=Revolutions|host=Mike Duncan|language=en|date=17 mars 2018|access-date=27 mars 2018|archive-date=22 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180322130457/http://www.revolutionspodcast.com/2018/03/731-the-assembly-of-the-damned.html|url-status=dead}}</ref> kishte një prirje republikane. Në çdo pjesë të Shteteve Papale, më pak se 50% e votuesve të mundshëm shkuan në votime. Votuesve nuk iu kërkua të shpreheshin për partitë, por të votonin për individë. Avokati [[Francesco Sturbinetti]], i cili kishte drejtuar Këshillin e Deputetëve, mori më shumë vota, i ndjekur nga [[Carlo Armellini]], mjeku [[Pietro Sterbini]], Imzot [[Carlo Emanuele Muzzarelli]] (në duart e të cilit Pius ishte larguar nga qyteti) dhe [[Carlo Lucien Bonaparte|Carlo Luciano Bonaparte, Princi i Canino]]. Aristokracia përfaqësohej nga një princ, gjashtë markezë, pesëmbëdhjetë konte dhe tre fisnikë të tjerë. Asambleja e re dominohej nga borgjezia, të pasurit, profesionistët dhe punonjësit. Ai përfshinte njëzet e shtatë pronarë, një bankier, pesëdhjetë e tre juristë dhe avokatë, gjashtë të diplomuar, dymbëdhjetë profesorë, dy shkrimtarë, njëzet e një mjekë, një farmacist, gjashtë inxhinierë, pesë punonjës, dy tregtarë, nëntëmbëdhjetë oficerë ushtarakë, një i mëparshëm dhe një monsignore. Më 2 shkurt 1849, në një tubim politik të mbajtur në [[Tor di Nona|Teatro Apollo]], një ish-prift i ri romak, Abbé Arduini, mbajti një fjalim në të cilin deklaroi se [[Fuqia e përkohshme e Selisë së Shenjtë|fuqia e përkohshme]] e papëve ishte një "gënjeshtër historike, një mashtrim politik, dhe një imoralitet fetar.”<ref name="ridley268">{{cite book|first=Jasper|last=Ridley|author-link=Jasper Ridley|title=Garibaldi|url=https://archive.org/details/garibaldi00ridl|url-access=registration|page=[https://archive.org/details/garibaldi00ridl/page/268 268]|year=1976|location=New York|publisher=Viking Press|language=en}}</ref> Asambleja Kushtetuese u mblodh më 8 shkurt dhe shpalli Republikën Romake pas mesnatës së 9 shkurtit. Sipas Jasper Ridley: "Kur u thirr emri i [[Charles Lucien Bonaparte|Carlo Luciano Bonaparte]], i cili ishte anëtar i Viterbos, ai iu përgjigj thirrjes duke thirrur Rroftë Republika!" (''Viva la Repubblica!'').<ref name="ridley268"/> Fakti që një Republikë Romake ishte një parandjenjë e pritjeve më të gjera, u shpreh në vlerësimin e [[Giuseppe Mazzini]]t si qytetar romak. [[Skeda:Rossetti - Proclamazione della Repubblica Romana, nel 1849, in Piazza del Popolo - 1861.jpg|parapamje|djathtas|350px|Shpallja e Republikës Romake në 1849, në Piazza del Popolo]] Kur lajmi mbërriti në qytet për humbjen vendimtare të forcave piemonteze në [[Beteja e Novarës (1849)|Betejën e Novarës]] (22 mars), Asambleja shpalli ''[[Triumvirati]]n'' e [[Carlo Armellini]], [[Giuseppe Mazzini]] dhe [[Aurelio Saffi]] (nga [[Teramo]], Shtetet Papale), dhe një qeveri, e udhëhequr nga Muzzarelli dhe e përbërë gjithashtu nga [[Aurelio Saffi]] (nga [[Forlì]], Shtetet Papale). Ndër aktet e para të Republikës ishte shpallja e së drejtës së Papës për të vazhduar rolin e tij si kreu i Kishës Romake. Triumvirati miratoi legjislacionin popullor për të eliminuar taksat e rënda dhe për t'u dhënë punë të papunëve. [[Giuseppe Garibaldi]] formoi "Legjionin Italian", me shumë rekrutë të ardhur nga [[Piemonti]] dhe territoret austriake të [[Mbretëria e Lombardisë-Venecias|Lombardisë dhe Venetisë]], dhe zuri një stacion në qytetin kufitar të [[Rieti]]t në kufi me Mbretërinë e Dy Siçilive. Atje legjioni u rrit në rreth 1000 dhe fitoi disiplinë dhe organizim. Papa kërkoi ndihmë ushtarake nga vendet katolike. Saliceti dhe Montecchi u larguan nga Triumvirat; vendet e tyre u mbushën më 29 mars nga Saffi dhe [[Giuseppe Mazzini]], themeluesi gjenovez i revistës ''[[Italia e Re|La Giovine Italia]]'', të cilët kishin qenë fryma udhëheqëse e Republikës që në fillim. Mazzini fitoi miq mes të varfërve duke konfiskuar disa nga tokat e mëdha të Kishës dhe ua shpërndau ato fshatarëve. Ai inauguroi reformat e burgjeve dhe azilit të çmendur, [[Liria e shtypjes|lirinë e shtypit]] dhe [[Arsimi laik|arsimin laik]], por iu shmang "Të Drejtës për Punë", pasi e pa këtë masë të dështuar në Francë. [[Skeda:Garibaldi Captures four French Guns at Rome.jpg|thumb|150px|Garibaldi kap katër armë franceze në Romë. Ilustrim nga ''The Life and Times of Garibaldi'', botuar nga [[Sir Walter Scott, 1st Baronet, of Beauclerc|Walter Scott]].]] Megjithatë, politikat e qeverisë (tatime më të ulëta, rritje të shpenzimeve) nënkuptonin se qeveria kishte probleme me financat e saj dhe duhej të përdorte fryrjen e monedhës për të paguar borxhet e saj. Inflacioni i arratisur mund ta kishte dënuar Republikën krejtësisht vetë, por ajo u përball gjithashtu me kërcënime ushtarake. Piemonti ishte në rrezik të sulmit nga forcat austriake dhe lëvizja e trupave të Republikës në zonë ishte një kërcënim për Austrinë (e cila sigurisht ishte në gjendje të sulmonte vetë Romën). Komandanti i përgjithshëm i forcave austriake në Milano, konti [[Joseph Radetzky von Radetz]], kishte thënë gjatë "Pesë Ditëve të Lavdishme" të Milanos, "Tri ditë gjak do të na japin tridhjetë vjet paqe".<ref>{{cite book|first=Priscilla|last=Smith Robertson|title=Revolutions of 1848, a social history|url=https://archive.org/details/revolutionsof18400robe|url-access=registration|location=[[Princeton, New Jersey]]|publisher=[[Princeton University Press]]|year=1952|language=en|isbn=9780691007564|page=[https://archive.org/details/revolutionsof18400robe/page/331 331]}}</ref> Por Republika Romake do të binte në duart e një armiku tjetër, të papritur. Në Francë, presidenti i sapozgjedhur [[Louis Napoleon]], i cili së shpejti do ta shpallte veten perandor [[Napoleoni III]], u shqye. Ai vetë kishte marrë pjesë në një kryengritje në Shtetet Papale kundër Papës në 1831, por në këtë pikë, ai ishte nën presionin e fortë nga katolikët [[Ultramontanizmi|ultramontanë]] francezë, të cilët kishin votuar me shumicë dërrmuese për të. Megjithëse hezitoi të tradhtonte liberalët italianë, ai përfundimisht vendosi të dërgonte trupa franceze për të rivendosur Papën. ===Rrethimi francez=== Më 25 prill, rreth tetë deri në dhjetë mijë trupa franceze nën gjeneralin [[Charles Oudinot]] zbarkuan në [[Civitavecchia]] në bregun veriperëndimor të Romës, ndërsa Spanja dërgoi 4,000 burra nën [[Fernando Fernández de Córdova]] në Gaeta, ku Papa mbeti në strehën e tij. Francezët dërguan një oficer shtabi të nesërmen për t'u takuar me [[Giuseppe Mazzini]] me një pohim të ashpër se Papa do të rikthehej në pushtet. Asambleja revolucionare romake, mes thirrjeve të zhurmshme "Guerra!, Guerra!", autorizoi Mazzinin t'i rezistonte francezëve me forcën e armëve. Francezët prisnin pak rezistencë nga uzurpatorët. Por vendosmëria republikane u ngurtësua nga hyrja triumfale e vonuar prej kohësh e karizmatikit [[Giuseppe Garibaldi]] në Romë më në fund, më 27 prill, dhe nga mbërritja më 29 prill e Lombard [[Bersaglieri]], i cili kohët e fundit kishte dëbuar austriakët nga rrugët e Milanos me taktika të reja. të luftimeve shtëpi më shtëpi. Mbrojtjet e nxituara u ngritën në murin e [[Janiculum]] dhe vilat në periferi të qytetit u garnizon. Më 30 prill, hartat e vjetruara të Oudinotit e çuan atë të marshonte drejt një porte që ishte murosur dikur më parë. Gjuajtja e parë e topit u ngatërrua me armën e mesditës dhe francezët e habitur u rrahën nga romakët e egër antiklerikalë të [[Trastevere]], legjionarët dhe ushtarët qytetarë të Garibaldit, të cilët i kthyen në det. Por, pavarësisht nga nxitja e Garibaldit, Mazzini nuk donte të ndiqte avantazhin e tyre, pasi ai nuk priste një sulm nga francezët dhe shpresonte që Republika Romake të mund të miqësohej me Republikën Franceze. Të burgosurit francezë u trajtuan si ospiti della guerra dhe u kthyen me trakte republikane duke cituar nenin V të kushtetutës më të fundit franceze: "Franca respekton kombësitë e huaja. Fuqia e saj nuk do të përdoret kurrë kundër lirisë së asnjë populli". [[Skeda:Pope Pius IX.jpg|parapamje|djathtas|200px|Papa Piu IX.]] Si rezultat, Oudinot ishte në gjendje të rigrupohej dhe të priste përforcime; koha doli të ishte në anën e tij dhe përpjekja e Mazzinit për diplomaci doli fatale për Republikën Romake. Një letër nga Louis Napoleoni inkurajoi Oudinot dhe e siguroi atë për përforcime franceze. Qeveria franceze dërgoi [[Ferdinand de Lesseps]] për të negociuar një armëpushim më formal. Trupat napolitane simpatike ndaj Papatit hynë në territorin e Republikës Romake dhe de Lesseps sugjeroi që forcat e Oudinot në pozicionin e tyre aktual mund të mbronin qytetin nga afrimi i një ushtrie austriake me forcën napolitane: Triumvirati Romak ra dakord. Shumë italianë nga jashtë shteteve Papale shkuan në Romë për të luftuar për Republikën: midis tyre ishte [[Goffredo Mameli]], i cili ishte përpjekur të krijonte një shtet të përbashkët duke u bashkuar me Republikën Romake dhe Toskanën, dhe që vdiq nga një plagë e pësuar në mbrojtjen e Romës. Rrethimi filloi seriozisht më 1 qershor dhe pavarësisht rezistencës së ushtrisë republikane, të udhëhequr nga Garibaldi, francezët mbizotëruan më 29 qershor. Më 30 qershor Asambleja Romake u mblodh dhe debatoi tre opsione: të dorëzohej; për të vazhduar luftën në rrugët e Romës; për t'u tërhequr nga Roma dhe për të vazhduar rezistencën nga [[Malet Apenine]]. Garibaldi mbajti një fjalim në të cilin ai favorizoi opsionin e tretë dhe më pas tha: ''Dovunque saremo, colà sarà Roma.''<ref>{{cite book|first=G. M.|last=Trevelyan|author-link=G. M. Trevelyan|title=Garibaldi's Defence of the Roman Republic|url=https://archive.org/details/garibaldisdefen05trevgoog|publisher=Longmans|location=London, UK|year=1907|language=en|page=[https://archive.org/details/garibaldisdefen05trevgoog/page/n298 227]}}</ref> ("Kudo që të jemi, atje do të jetë Roma!"). Një armëpushim u negociua më 1 korrik dhe më 2 korrik, Garibaldi, i ndjekur nga rreth 4,000 trupa, u tërhoq nga Roma për t'u strehuar në Republikën neutrale të [[San Marino]]s. Ushtria franceze hyri në Romë më 3 korrik dhe rivendosi fuqinë e përkohshme të [[Selia e Shenjtë|Selisë së Shenjtë]]. Në gusht Louis Napoleoni lëshoi një lloj manifesti në të cilin ai i kërkoi Piut IX një amnisti të përgjithshme, një administratë të laicizuar, krijimin e [[Kodi Napoleonik|Kodit Napoloenik]] dhe në përgjithësi një qeveri liberale. Pius, nga Gaeta, premtoi reforma që i shpalli ''[[motu proprio]]'', pra me vullnetin e tij, jo në përgjigje të francezëve. Papa nuk u kthye në vetë Romë deri në prill 1850, pasi francezët konsideroheshin liberalë të gjithë njësoj dhe Papa nuk do të kthehej derisa të sigurohej për asnjë ndërhyrje franceze në punët e tij. Në ndërkohë, Roma drejtohej nga një "[[Triumvirati i Kuq]]" reaksionar i kardinalëve.<ref>{{cite book|last=Kertzer|first=David I.|year=2018|title=The Pope Who Would Be King: The Exile of Pius IX and the Emergence of Modern Europe|place=Oxford|publisher=Oxford University Press|url=https://books.google.com/books?id=d4FZDwAAQBAJ|language=en|isbn=978-0-1-988-2749-8|pages=274–75}}</ref> Ushtarët francezë mbështetën administratën Papale në Romë derisa u tërhoqën në shpërthimin e [[Lufta franko-prusiane|Luftës Franko-Prusiane]] më 1870, duke çuar në [[Kapja e Romës|kapjen]] e mëvonshme të Romës dhe aneksimin nga [[Mbretëria e Italisë]]. == Referime == {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== {{Commonskat|Roman Republic (1849)}} *[http://members.tripod.com/romeartlover/Garibald.html George Macaulay Trevelyan, "Garibaldi's defense of Rome"] excerpts from '' Garibaldi and the Thousand'', 1910 *[http://www.magweb.com/sample/scoe/sce01rom.htm Keith Frye, "'Roma o Morte'": the Siege of Rome&mdash;1849", 1997] A detailed account. *[https://web.archive.org/web/20130927125446/http://www.ossimoro.it/p41.htm The Constitution of the Roman Republic] *[https://calmview.bham.ac.uk/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=XMS931 Unpublished manuscript poem titled 'Rome in 1849'], University of Birmingham [[Kategoria:Historia e Italisë]] [[Kategoria:Kisha katolike]] [[Kategoria:Shekulli XIX në Evropë]] [[Kategoria:Bashkime kombëtare]] [[Kategoria:Ngjarje - Vitet 1840]] [[Kategoria:Revolucione]] [[Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara më 1849]] [[Kategoria:Romë]] jn6eqq0aqo1q11odhdufhbhha1w96t7 0 340447 3006631 2964324 2026-07-06T20:14:09Z Vyolltsa 129213 #ilustro 3006631 wikitext text/x-wiki {{Short description|Muze prehistorik dhe etnografik në Romë, Itali}} {{Infobox muze | name = Muzeu Kombëtar i Prehistorisë dhe Etnografisë Pigorini | native_name = ''Museo nazionale preistorico etnografico Luigi Pigorini'' | native_name_lang = it | image = EthnogRom.JPG | image_upright = 1.15 | caption = Ndërtesa e muzeut, fotografuar nga Muzeu Kombëtar i Arteve dhe Traditave Popullore përballë tij. | established = 1876 | type = [[Arkeologjia|Arkeologji]], [[muze arti]] | location = Piazza Guglielmo Marconi 14, I-00144 [[Roma]], [[Italia|Itali]] | coordinates = {{coord|41|49|56|N|12|28|17|E|region:IT_type:landmark|display=inline,title}} | website = {{URL|https://www.museodellecivilta.it/preistoria-etnografia/}} }} '''Muzeu Kombëtar i Prehistorisë dhe Etnografisë "Luigi Pigorini"''' është një [[Muzeu|muze]] publik dhe kërkimor i vendosur në [[Roma|Romë, Itali]] . == Vështrim == Muzeu është themeluar në 1875 dhe hapur në 1876<ref>{{Cite web|title=Preistoria|url=https://museocivilta.cultura.gov.it/preistoria/|access-date=2022-08-01|website=Museo delle Civiltà|language=it-IT|archive-date=3 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230603055242/https://museocivilta.cultura.gov.it/preistoria/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Arti e Culture africane, americane, asiatiche e oceaniane|url=https://museocivilta.cultura.gov.it/arti_culture/|access-date=2022-08-01|website=Museo delle Civiltà|language=it-IT|archive-date=27 shtator 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230927181755/https://museocivilta.cultura.gov.it/arti_culture/|url-status=dead}}</ref> nga Luigi Pigorini, nga viti 2016, është një nga katër muzetë brenda rrjetit të [[:it:Museo_delle_civiltà|Muzeut të Qytetërimeve]] dhe aktualisht drejtohet nga Andrea Viliani.<ref>{{Cite web|last=Basili|first=Giorgia|date=2022-07-21|title=Intervista ad Andrea Viliani, direttore del Museo delle Civiltà|url=https://www.artribune.com/professioni-e-professionisti/2022/07/andrea-viliani-museo-delle-civilta-roma/|access-date=2022-08-01|language=it-IT}}</ref> Muzeu u vendos në Collegio Romano nga 1875 deri në 1923.<ref name=":0">{{Cite web|last=Lerario|first=Maria Gabriella|date=2011|title=The National Museum of Prehistory and Ethnography “Luigi Pigorini” in Rome: the Nation on Display|url=https://ep.liu.se/ecp/078/005/ecp12078005.pdf|website=Linköping University Electronic Press}}</ref> Një koleksion i rëndësishëm i shtëpive të Pigorinit janë artefaktet neolitike nga liqeni Bracciano . Një tjetër është koleksioni i hershëm etnografik i Athanasius Kircher . Muzeu ruan gjithashtu fibulën Praeneste, mbishkrimi më i vjetër i njohur në gjuhën latine.  Në kohën e vdekjes së Luigi Pigorinit në vitin 1925, muzeu kishte grumbulluar më shumë se 170,000 objekte.<ref name=":0"/> == Literatura == * Brizzi, Bruno [ed.] 1976 ''The Pigorini Museum'' Rome, Quasar. Katalog 424 faqesh me qindra pjata me ngjyra dhe bardh e zi. == Lidhjet e jashtme == * [http://www.museocivilta.beniculturali.it// Faqja e internetit Pigorini] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211024134908/https://museocivilta.beniculturali.it/ |date=24 tetor 2021 }} * [http://www.europeanvirtualmuseum.net/virtual_museum/prototipo_en.asp?Type=4&Number=11&lingua=en Muzeu Virtual Evropian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090216120342/http://europeanvirtualmuseum.net/virtual_museum/prototipo_en.asp?Type=4&Number=11&lingua=en |date=16 shkurt 2009 }} == Referime == [[Kategoria:Koordinatat në Wikidata]] [[Kategoria:Muze në Itali]] ou3f0gkdnfbvzlie23d7q4v8qt5x0fe 0 345219 3006638 2781111 2026-07-06T20:38:53Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006638 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Paul Giéra | image = Paul Giéra 1854.jpg | caption = Paul Giéra in 1854 | other_names = | birth_name = | birth_date = 22 Janar 1816 | birth_place = [[Avignon]], [[Vaukluza|Vaukluzë]], [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]], Francë | death_date = {{death date and age |26|4|1861|22|1|1816|df=yes}} | death_place = Avinjon, Vaukluzë, Provenca-Alpet-Bregu i Kaltër, Francë | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = | nationality = | education = | alma_mater = | occupation = Poet | employer = | known_for = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | boards = | spouse = | children = | parents = | relatives = }} [[Kategoria:Artikuj me hKarta]] '''Paul Giéra''' (22 janar 1816 - 26 prill 1861) ishte një poet francez [[Provençal|provansal]] . == Jeta e hershme == Paul Giéra lindi më 22 janar 1816 në [[Avinjoni|Avignon]] . <ref name="geneanet">[http://gw.geneanet.org/gntstargieraa?lang=en&p=antonin+paul+louis+ange+francois&n=giera&oc=0 Antonin Paul Louis Ange François Giéra], GeneaNet</ref> Babai i tij ishte Jean Baptiste Joseph Giéra dhe nëna e tij, Marie Madeleine Marguerite Crillon. <ref name="geneanet" /> == Karriera == Giéra ishte pronar i [[Château de Font-Ségugne]] në [[Châteauneuf-de-Gadagne]] . Më 21 maj 1854, ai ftoi [[Joseph Roumanille]], [[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]], [[Theodore Aubanel|Théodore Aubanel]], [[Alphonse Tavan]], [[Jean Brunet]] dhe [[Anselme Mathieu]], ku themeluan lëvizjen [[Félibrige]] . <ref>Joep Leerssen, Ann Rigney, ''Commemorating Writers in Nineteenth-Century Europe: Nation-Building and Centenary Fever'', London: Palgrave Macmillan, 2014, chapter 7 </ref> == Vdekja == Ai vdiq më 26 prill 1861 në qytetin e tij të lindjes, Avignon. <ref name="geneanet"/> == Trashëgimia == '''Kolegji Paul Giéra''' në Avignon u emërtua në nder të tij. Ajo u mbyll në vitin 2009 për shkak të mungesës së fondeve publike. <ref name="vauclusematin">[http://www.ledauphine.com/vaucluse/2009/09/27/unanimite-surprise-pour-le-college-giera-d-avignon Unanimité surprise pour le collège Giéra d'Avignon], ''Vaucluse Matin'', 27/09/2009</ref> '''Gymnase Paul Giéra''' në Avignon u emërua gjithashtu në nder të tij. <ref name="mappy">{{Cite web |url=http://fr.mappy.com/poi/4d6dee0eb9eb250749d0d0c3#/1/M2/TGeoentity/F4d6dee0eb9eb250749d0d0c3/N151.12061,6.11309,4.79863,43.93421/Z8/ |title=Mappy |access-date=21 nëntor 2023 |archive-date=22 nëntor 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231122225108/https://fr.mappy.com/poi/4d6dee0eb9eb250749d0d0c3#/1/M2/TGeoentity/F4d6dee0eb9eb250749d0d0c3/N151.12061,6.11309,4.79863,43.93421/Z8/ |url-status=dead }}</ref> [[Kategoria:Vdekje 1861]] [[Kategoria:Lindje 1816]] 43msnx3wg2e0setzoismtag3s2d9nuz 0 351659 3006668 2966429 2026-07-06T23:04:32Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006668 wikitext text/x-wiki   [[Skeda:This_Gun_for_Hire_(1942)_poster.jpg|parapamje| Poster filmi me një fletë për ''This Gun for Hire'' (1942)]] Një poster filmi është një mjet promovimi që shërben për të reklamuar një [[Filmi|film]] dhe për të tërhequr audiencën për ta parë në një kinema. Studiot zakonisht shtypin disa postera me madhësi dhe përmbajtje të ndryshme për tregjet vendase dhe ndërkombëtare. Këto postera përfshijnë zakonisht një imazh të madh të filmat, të shoqëruar nga teksti. Postera të sotme shpesh kanë fotografi të aktorëve kryesorë të printuara, ndërsa para viteve 1980, ishin më të zakonshme ilustrimet në vend të fotove. Teksti në posterat e filmit përmban zakonisht titullin e filmit me shkronja të mëdha, si dhe emrat e aktorëve kryesorë. Mund të përfshijë edhe emrin e regjisorit, emrat e personazheve, datën e publikimit dhe detaje të tjera për të informuar potencialët shikues rreth filmi. Posterat e filmave shfaqen shpesh brenda dhe jashtë [[Kino|kinemave]], në rrugë, ose në dyqane. Ata janë të gjetshëm nëpër qytete dhe rrugë, duke ndihmuar në promovimin e filmit. Të njëjtat imazhe dhe informacione shfaqen edhe në librat e shtypit të ekspozuesit të filmit dhe mund të përdoren gjithashtu në faqet e internetit, paketimet e [[DVD]] (dhe historikisht [[VHS]]), fletushkat, reklamat në gazeta dhe revista, si dhe në të gjithë shtypin tjetër që lidhet me promovimin e filmit. Kjo strategji e promovimit ndihmon në ndezjen e interesit dhe tërheqjen e publikut për të parë filmin. Posterat e filmit janë përdorur që nga ekspozitat më të hershme publike të filmit. Fillimisht, ata ishin pankarta të jashtme që shënonin programin e filmave (të shkurtër) që do të shfaqeshin brenda sallës së kinemasë. Në fillim të viteve 1900, ata filluan të përmbajnë [[Ilustrimi|ilustrime]] të një skene filmi ose një sërë imazhesh të mbivendosura nga disa skena. Posterat e tjera kanë përdorur interpretime artistike të një skene ose edhe tematika të filmit, të përfaqësuar në një larmi stilesh artistike. Postera filmi janë bërë gjithnjë e më të kërkuar nga koleksionistët e artit në vitet e fundit për shkak të rrallësisë relative të tyre, gjendjes, artistit dhe rëndësisë historike të artit. == Historia == [[File:Cinématographe_Lumière.jpg|alt=|parapamje| Posteri i parë i filmit në botë (deri më sot), për ''[[Kopshtari i lagur (film)|L'Arroseur arrosé]]'' të vitit 1895, nga [[Vëllezërit Lumier|vëllezërit Lumière]]]] [[Skeda:Rudolph_Valentino_movie_poster_bullfight.jpeg|parapamje| Rudolph Valentino në ''Blood and Sand'', 1922]] Posteri i parë për një film specifik, në vend të një "shfaqje fanar magjik", u bazua në një ilustrim nga Marcellin Auzolle për të promovuar shfaqjen e filmit të Lumiere Brothers "L'Arroseur arrosé" në Grand Café në Paris më 26 dhjetor 1895. Ky poster është shihur si një nga posterat e parë të përdorura për të reklamuar një film specifik dhe është një pjesë e rëndësishme e historisë së kinemasë. Fillimisht, posterat e filmit u prodhuan për përdorim ekskluziv nga teatrot që ekspozonin filmin për të cilin u krijua posteri dhe u kërkua t'i ktheheshin shpërndarësit pasi filmi të dilte nga teatri. Në [https://Flixhq.sbs/ Flixhq.sbs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241023232847/https://flixhq.sbs/ |date=23 tetor 2024 }}, posterat e filmave zakonisht ktheheshin në një operacion mbarëkombëtar të quajtur Shërbimi Kombëtar i Ekranit, i cili printonte dhe shpërndante shumicën e posterave të filmit për studiot midis viteve 1940 dhe 1984. Si masë ekonomike, NSS riciklonte rregullisht posterat që ktheheshin, duke i dërguar përsëri për t'u përdorur në një teatër tjetër. Gjatë kësaj kohe, një film mund të qëndronte në qarkullim për disa vite, dhe kaq shumë postera të vjetër filmash u përdorën keq para se të tërhiqeshin në ruajtje në një magazinë të NSS (më shpesh, ato hidheshin kur nuk ishin më të nevojshme ose ishin bërë shumë të dëmtuara për t'u përdorur përsëri). Ato postera që nuk ktheheshin shpeshherë hidheshin nga pronari i teatrit ose dëmtoheshin duke qenë jashtë. == Mbledhja == [[Skeda:Vintage_Potemkin.jpg|majtas|parapamje| ''Battleship Potemkin'', 1925]] [[Skeda:Nadia-hunterwali-1935.jpg|parapamje| Posterat e vjetër [[Bollywood|të Bollywood-it]], si ''Hunterwali'' (1935) me Nadia e pa frikë, janë artikuj koleksionistësh.]] Pasi Shërbimi Kombëtar i Ekranit ndërpreu shumicën e operacioneve të printimit dhe shpërndarjes në 1985, disa nga posterat që ata kishin ruajtur në magazina rreth Shteteve të Bashkuara përfunduan në duart e koleksionistëve dhe tregtarëve privatë. Sot, ka një treg të lulëzuar koleksionesh për posterat e filmit, dhe disa prej tyre janë bërë shumë të vlefshëm. Ankandi i parë nga një shtëpi e madhe ankandesh vetëm me posterat e filmit u zhvillua më 11 dhjetor 1990, kur të ardhurat nga shitja e 271 posterave të vjetër të drejtuar nga Bruce Hershenson në Christie's arritën në 935,000 dollarë.<ref>{{Cite news|last=Ettorre|first=Barbara|date=1991-01-11|title=Entertainment Weekly Article|language=sq|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,312912,00.html|url-status=dead|access-date=2013-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809130546/http://www.ew.com/ew/article/0,,312912,00.html|archive-date=2014-08-09}}</ref><ref>{{Cite web|title=eMoviePoster.com Hollywood Posters I Auction|url=http://www.emovieposter.com/agallery/publication/Hollywood%2520Posters%25201/archive.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130513205131/http://www.emovieposter.com/agallery/publication/Hollywood%2520Posters%25201/archive.html|archive-date=2013-05-13|access-date=2013-05-16|language=sq}}</ref> Çmimi rekord për një poster të vetëm u vendos më 15 nëntor 2005, kur 690,000 dollarë u paguan për një poster të filmit të [[Fritz Lang]] të vitit 1927, "Metropolis", nga Reel Poster Gallery në Londër. Posterat e tjera të hershme horror dhe fantashkencë gjithashtu njihen për të sjellë çmime jashtëzakonisht të larta. Një shembull është posteri i filmit "Mummy", i cili realizoi 452,000 dollarë në një ankand të Sotheby's në vitin 1997, ndërsa posterat nga "Bride of Frankenstein" dhe "Cat Black" u shisën për 334,600 dollarë në Heritage Ankandet, respektivisht në vitet 2007 dhe 2009. [[Skeda:Dracula_(1931_film_poster_-_Style_F).jpg|parapamje| ''Drakula'' Style F një fletë]] Ka raste kur postera të rralla të filmave zbulohen në mënyra të papritura, duke u gjetur si izolim në papafingo dhe mure. Në vitin 2011, një zbulim i jashtëzakonshëm ndodhi në Berwick, Pensilvani, ku u gjetën 33 postera filmash të vjetër, përfshirë një fletë me një reklamë për "Dracula Style F" nga viti 1930 deri në 1931 (treguar në të djathtë). Këto postera u hodhën në një ankand nga Heritage Auctions në mars të vitit 2012 dhe u shitën për një shumë prej 502,000 dollarësh. Ky rast dëshmon rëndësinë dhe vlerën e koleksionimit të postera filmash, si dhe pasionin e njerëzve për të mbajtur dhe vlerësuar trashëgiminë kinematografike. Me kalimin e viteve, posterat e vjetër të [[Bollywood]]-it, kryesisht nga Bombaji, Indi, veçanërisht ata me art të pikturuar me dorë, janë bërë artikuj koleksionistësh. Posterat e filmave ganez të pikturuar me dorë nga Epoka e Artë e traditës në vitet 1980 dhe 1990 janë shitur për dhjetëra mijëra dollarë dhe janë ekspozuar në galeri dhe muze anembanë botës.<ref>{{Cite web|date=2019-04-26|title=Baptized By Beefcake: The Golden Age of Hand-Painted Movie Posters from Ghana|url=https://posterhouse.org/exhibition/ghana/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200304022346/https://posterhouse.org/exhibition/ghana/|archive-date=2020-03-04|access-date=2020-03-04|website=Poster House|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kuo|first=Lily|date=31 korrik 2016|title=On exhibit: The hand-painted movie posters that captured kung fu's golden age in Africa|url=https://qz.com/africa/743102/the-hand-painted-movie-posters-that-captured-kung-fus-golden-age-in-africa/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200304022340/https://qz.com/africa/743102/the-hand-painted-movie-posters-that-captured-kung-fus-golden-age-in-africa/|archive-date=2020-03-04|access-date=2020-03-04|website=Quartz Africa|language=en}}</ref> == Llojet == === Kartat e lobit === [[Skeda:MaryPickford4.jpg|parapamje| Karta e lobit me Mary Pickford në ''Little Lord Fauntleroy'' (1921)]] Kartat e lobit janë të ngjashme me posterat, por më të vogla, zakonisht 11 në x 14 në (28 cm x 36 cm), gjithashtu 8 në x 10 në (20 cm x 25 cm) para vitit 1930. Kartat e lobit janë të koleksionueshme dhe vlerat varen nga mosha, cilësia dhe popullariteti i tyre. Edhe pse zakonisht lëshoheshin në grupe prej tetë, ku secila shfaqte një skenë të ndryshme nga filmi, disa publikime, në rrethana të pazakonta, u promovuan me grupe më të mëdha (12 letra) ose më të vogla (6 letra). Seti për "Njeriu vrapues" (1963), për shembull, kishte vetëm gjashtë letra, ndërsa seti për "Puna italiane" (1969) kishte dymbëdhjetë letra. Filmave të lëshuar nga kompanitë e mëdha të prodhimit që përjetonin vështirësi financiare shpesh u mungonin sete lobi, si "Manhunter" (1986). Një Kartë Lobi Jumbo është më e madhe, me dimensione 14 në x 17 në (36 cm x 43 cm) dhe gjithashtu lëshohet në grupe. Para vitit 1940, studiot promovuan lëshime kryesore me grupe më të mëdha kartash. Përveç madhësisë më të madhe, cilësia e letrës ishte më e mirë (me shkëlqim ose liri). Karta e titullit shfaq në mënyrë të dukshme titullin e filmit dhe yjet kryesorë. === Poster ngacmues === Një poster ngacmues ose një poster paraprak është një poster i hershëm promovues i filmit, që përmban një imazh ose dizajn bazë pa zbuluar shumë informacione si komploti, tema dhe personazhet. Qëllimi është të nxisë ndërgjegjësimin dhe të gjenerojë zhurmë për filmin. Mund të përfshihet një etiketë. Ka disa raste kur posterat ngacmues lëshohen shumë përpara se filmi të hyjë në prodhim (ngacmimet për projektet e anuluara janë historikisht informative), megjithëse ato lëshohen gjatë zhvillimit të filmit. Stilet e dukshme për posterin ngacmues përfshijnë: * Duke mbajtur vetëm një simbol të lidhur me filmin, ose thjesht vetëm titullin. * Një personazh kryesor, që shikon larg ekranit, por shikon diçka në distancë. === Postera me personazhe === Për një film me një kastë ansambli mund të ketë një grup posterash të personazheve, secili me një personazh individual nga filmi. Zakonisht ai përmban emrin e aktorit ose emrin e personazhit të luajtur. Mund të përfshijë gjithashtu një etiketë që pasqyron cilësinë e personazhit. == Përmasat == Posterat e filmave vijnë në madhësi dhe stile të ndryshme në varësi të vendit. Më të zakonshmet janë renditur më poshtë. === Shtetet e Bashkuara === * Një fletë, 27&nbsp;inç me 40&nbsp;inç (686 × 1016 mm), format portret * Posteri i [[Terminal i autobusëve|stacionit të autobusit]] ose i metrosë, 40&nbsp;inç me 60&nbsp;inç (1016 mm × 1524 mm), format portret === Mbretëria e Bashkuar === * Quad (aka quad crown), madhësia 30&nbsp;inç me 40&nbsp;inç (762 × 1016 mm), format peizazhi * Kurorë e dyfishtë, madhësia 20&nbsp;inç me 30&nbsp;inç (508 × 762 mm), format portret * Një fletë, madhësia 27&nbsp;inç me 40&nbsp;inç (686 × 1020 mm), format portret * Tre fletë, madhësia 40&nbsp;inç me 81&nbsp;inç (1020 × 2060 mm), format portret === Australia === * Dita, madhësia 13&nbsp;inç me 30&nbsp;inç (330 × 762 mm), formati portret (para viteve 1960, Daybills ishin {{Convert|36|in}} e gjatë) * Një fletë, madhësia 27&nbsp;inç me 40&nbsp;inç (686 × 1016 mm) format portret === Gana === * Një qese (thes me miell të endur në vend, pëlhurë pambuku), madhësia përafërsisht. 46 inç me 34 inç, formati portret<ref>{{Cite book|last=Wolfe, III|first=Ernie|title=Extreme Canvas|publisher=Dilettante Press|year=2000|isbn=0966427211|location=Los Angeles|pages=181}}</ref> * Dy thasë (thasë mielli të endura në vend, pëlhurë pambuku, të grumbulluara horizontalisht dhe të qepura së bashku), madhësia përafërsisht. 75 inç me 44 inç, format portret<ref>{{Cite book|last=Wolfe, III|first=Ernie|title=Extreme Canvas 2: The Golden of Hand-Painted Movie Posters from Ghana|publisher=Kesho Press|year=2012|isbn=978-0615545257|location=Los Angeles, California, US|pages=482}}</ref> [[Skeda:Gojira_1954_Japanese_poster.jpg|parapamje| <nowiki><i id="mwARk">Godzilla</i></nowiki> (1954), një nga posterët më ikonë të filmave përbindësh]] === Japonia === * 500 × 600 mm === Franca === * 120 × 160 cm == Blloku i faturimit == "Blloku i faturimit" është lista e emrave që zbukurojnë pjesën e poshtme të posterit zyrtar (ose 'një fletë', siç quhet në industrinë e filmit) të filmit". Një bllok faturimi mund të shihet në fund të posterit të Reynold Brown nga Attack of the 50 Foot Woman (1958), i cili është riprodhuar më poshtë. Në paraqitjen e posterave të filmit dhe kopjeve të tjera reklamuese të filmit, blloku i faturimit zakonisht vendoset në një tipografi shumë të kondensuar (një në të cilin lartësia e karaktereve është disa herë gjerësia). Sipas marrëveshjes, [[Pika tipografike|madhësia e pikës]] së bllokut të faturimit është 25 ose 35 për qind e lartësisë mesatare të çdo shkronje në logon e titullit. Përfshirja në kredite dhe blloku i faturimit është përgjithësisht një çështje e kontratave të detajuara mes artistëve dhe producentit. Përdorimi i një shkronjash të kondensuar lejon që lartësitë e karaktereve të përmbushin kufizimet kontraktuale, ndërkohë që lejon hapësirë të mjaftueshme horizontale për të përfshirë të gjithë tekstin e kërkuar. == Çmimet == Çmimet vjetore Key Art, të sponsorizuara nga The Hollywood Reporter, përfshijnë çmime për posterin më të mirë të filmit në kategoritë e komedisë, dramës, aventurës aksion, teaser dhe filmit ndërkombëtar. The Hollywood Reporter e përkufizon termin "art kyç" si "imazhi i vetëm, ikonografik që është themeli mbi të cilin ndërtohet fushata e marketingut të një filmi". Në vitin 2006, posteri origjinal për ''[[The Silence of the Lambs (shqip)|Heshtjen e Qengjave]]'' u shpall posteri më i mirë i filmit "të 35 viteve të fundit". == Leximi më tej == * Boyle, Bradford G. " [[iarchive:box-office-magazine-november-1990/page/n1/mode/2up|A Teater Owner's Guide to Movie Memorabilia"]], BoxOffice Magazine, nëntor 1990, f. 14-16. (i arkivuar) == Referime == {{Reflist|refs=<!--unused reference<ref name="telegraphposter">{{cite news|title=NASA space shuttle missions get Hollywood-style movie posters|url=https://www.telegraph.co.uk/science/picture-galleries/7511902/NASA-space-shuttle-missions-get-Hollywood-style-movie-posters.html?image=2|access-date=12 mars 2013|newspaper=The Telegraph|archive-url=https://web.archive.org/web/20101030142738/http://www.telegraph.co.uk/science/picture-galleries/7511902/NASA-space-shuttle-missions-get-Hollywood-style-movie-posters.html?image=2|archive-date=30 tetor 2010|url-status=dead|location=London|date=2010-03-24}}</ref>-->}} cwdcz7jlj4zkzlbhw0chmlubxqe29oa 0 352927 3006596 3003344 2026-07-06T16:51:33Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006596 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Jeton Sallahu.jpg|parapamje|Jeton Sallahu]] '''Jeton Sallahu''' ([[Vushtrri]]) është mësimdhënës, profesor dhe historian nga Vushtrria. == Biografia == Jeton Sallahu u lind në Vushtrri ku kreu edhe arsimin fillor dhe të mesëm ndërsa studimet për Histori i mbaroi në Prishtinë më 2011 në Fakultetin Filozofik, ndërsa magjistroi po aty në vitin 2013. Po ashtu në Prishtinë, në Fakultetin e Edukimit mbaroi studimet në Histori-Edukatë Qytetare më 2013, duke qenë tre herë bursist dhe njëherë bursist gjatë magjistrimit për shkak të suksesit të lartë të treguar gjatë studimeve. Sallahu është i njohur për studimet e tij në fushën e historisë kombëtare, edukatës qytetare dhe të folklorit shqiptar, duke u prezantuar si brenda ashtu edhe jashtë vendit në organizime të ndryshme shkencore. Aktualisht punon mësimdhënës në shkollën SHMU2 në Vushtrri. == Publikime == * "Lufta e shqiptarëve për autonomi dhe Kryengritja e Dervish Carës", 2015<ref>{{Cite book|last=Sallahu|first=Jeton|url=https://books.google.com/books/about/Lufta_e_shqiptar%C3%ABve_p%C3%ABr_autonomi_Kryen.html?id=zFHAnQAACAAJ|title=Lufta e shqiptarëve për autonomi: kryengritja e Dervish Carës|date=2015|publisher=Shtëpia Botuese Faik Konica|isbn=978-9951-06-553-5|language=sq}}</ref> * ''Çështje nga historia e Vushtrrisë me rrethinë, 1'', (bashkautor) 2017,<ref>{{Cite book|last=Sallahu|first=Jeton|url=https://books.google.com/books/about/%C3%87%C3%ABshtje_nga_historia_e_Vushtrris%C3%AB_me.html?id=kkvOzwEACAAJ|title=Çështje nga historia e Vushtrrisë me rrethinë: deri në mbarim të Luftës së Dytë Botërore|last2=Rexhepi|first2=Burim|last3=Xhema|first3=Bedri|last4=Kastrati|first4=Zahir|date=2017|publisher=Shtëpia Botuese Faik Konica|isbn=978-9951-06-672-3|language=sq}}</ref> * ''"Hasan Prishtina: Jeta dhe vepra",'' (bashkautor), 2018<ref>{{Cite book|last=Sallahu|first=Jeton|url=https://books.google.com/books/about/Hasan_Prishtina_jeta_dhe_vepra.html?id=ZH3BxgEACAAJ|title=Hasan Prishtina "jeta dhe vepra": përmbledhje kumtesash nga sesioni shkencor (më 8 gusht 2018), me rastin e 85 vjetorit të rënies së Hasan Prishtinës|last2=Kastrati|first2=Zahir|last3=Krasniqi|first3=Agon|date=2018|publisher=Shtëpia Botuese "Faik Konica"|isbn=978-9951-06-715-7|language=sq}}</ref> * ''Çështje nga historia e Vushtrrisë me rrethinë, 2'', (bashkautor) 2019<ref>{{Cite web|last=Sallahu|first=Jeton|title=Çështje nga historia e Vushtrrisë me rrethinë: pjesa e dytë|display-authors=etal|url=https://botimpex.com/index.php?p=liber&l=4646|access-date=2024-04-05|website=botimpex.com|language=sq}}</ref> * ''Vushtrria gjatë rrjedhave të historisë'', 2024<ref>{{Cite web|last=Sallahu|first=Jeton|date=2024|title=Vushtrria gjatë rrjedhave të historisë|url=https://botimpex.com/index.php?p=liber&l=18327|access-date=2024-04-05|website=botimpex.com|language=sq}}</ref> == Shih edhe == * [[Sanxhaku i Viçitrinës]] * [[Lista e monumenteve në Vushtrri]] == Referime == [[Kategoria:Njerëz nga Komuna e Vushtrrisë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Historianë kosovarë]] [[Kategoria:Profesorë kosovarë]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] 7a193daew0ytogwokttmle9061u2pz9 1 356613 3006802 2671709 2026-07-07T07:54:34Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006802 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Rusi i Kievit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2671708 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201027215233/http://www.zdravrussia.ru/monarchs/ixxivek/?pag=1 për lidhjen http://www.zdravrussia.ru/monarchs/ixxivek/?pag=1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 qershor 2024 03:51 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Rusi i Kievit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006801 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221030190556/https://gis.huri.harvard.edu/golden-age-kyivan-rus për lidhjen https://gis.huri.harvard.edu/golden-age-kyivan-rus. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2026 09:54 (CEST) tmlu9g4wereh998aev5dl36zlgywjtq 1 361201 3006704 2872950 2026-07-07T04:16:32Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Akrokantosauri]] 3006704 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Votimi për ''artikull i përkryer'' == :''u zhvendos tek [[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Kandidatura/Acrocanthosaurus]]''.[[Përdoruesi:Sportishqiptar|Sportishqiptar]] 23 nëntor 2011 00:57 (CET) == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 6 lidhjet e jashtme në [[Acrocanthosaurus]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1988602 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20070927204451/http://www.vertpaleo.org/publications/jvp/17-330-348.cfm te http://www.vertpaleo.org/publications/jvp/17-330-348.cfm *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20090517004239/http://naturalsciences.org/microsites/faqs/acro.html te http://naturalsciences.org/microsites/faqs/acro.html *U rregulluaformatimi/përdorimi për http://home.comcast.net/~eoraptor/Carnosauria.htm%23Acrocanthosaurusatokensis *U rregulluaformatimi/përdorimi për http://home.comcast.net/~eoraptor/Home.html *U rregulluaformatimi/përdorimi për http://www.paleograveyard.com/acrocanthosaurus.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20021219001536/http://www.amnh.org/exhibitions/expeditions/treasure_fossil/Treasures/Glen_Rose_Trackway/glenrose.html?50 te http://www.amnh.org/exhibitions/expeditions/treasure_fossil/Treasures/Glen_Rose_Trackway/glenrose.html?50 Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 15:02 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Acrocanthosaurus]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2048634 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070927204451/http://www.vertpaleo.org/publications/jvp/17-330-348.cfm për lidhjen http://www.vertpaleo.org/publications/jvp/17-330-348.cfm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090517004239/http://naturalsciences.org/microsites/faqs/acro.html për lidhjen http://naturalsciences.org/microsites/faqs/acro.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20021219001536/http://www.amnh.org/exhibitions/expeditions/treasure_fossil/Treasures/Glen_Rose_Trackway/glenrose.html?50 për lidhjen http://www.amnh.org/exhibitions/expeditions/treasure_fossil/Treasures/Glen_Rose_Trackway/glenrose.html?50. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 15:03 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Akrokantosauri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2447482 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20071031032826/http://sauroposeidon.net/Wedel-et-al_2000a_sauroposeidon.pdf për lidhjen http://sauroposeidon.net/Wedel-et-al_2000a_sauroposeidon.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2022 07:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Akrokantosauri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2486796 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100920053519/http://csotonyi.com/Acrocanthosaurus_atokensis.html për lidhjen http://csotonyi.com/Acrocanthosaurus_atokensis.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 tetor 2022 06:17 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Akrokantosauri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2867673 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070210065255/http://www.wmnh.com/wmge0000.htm për lidhjen http://www.wmnh.com/wmge0000.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 nëntor 2025 11:40 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Akrokantosauri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3000516 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U zëvendësua lidhja e arkivit https://archive.today/20120630212334/home.comcast.net/~eoraptor/Home.html me https://web.archive.org/web/20120716040812/http://home.comcast.net/~eoraptor/Home.html te lidhja http://home.comcast.net/~eoraptor/Home.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 qershor 2026 08:20 (CEST) g38vy91jxxdnjsjnjler0c8jmidcqmo 1 361271 3006712 2691393 2026-07-07T04:18:46Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Aleksander Graham Bell]] 3006712 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhjet e jashtme në [[Aleksander Graham Bell]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1988796 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20151208211550/http://bell.cbu.ca/agbi_about.asp te http://bell.cbu.ca/agbi_about.asp Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 15:30 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Aleksander Graham Bell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2069337 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120419162041/http://brantford.library.on.ca/localhistory/pdfs/reville1.pdf për lidhjen http://brantford.library.on.ca/localhistory/pdfs/reville1.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120419162041/http://brantford.library.on.ca/localhistory/pdfs/reville1.pdf për lidhjen http://brantford.library.on.ca/localhistory/pdfs/reville1.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151208211550/http://bell.cbu.ca/agbi_about.asp për lidhjen http://bell.cbu.ca/agbi_about.asp. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 janar 2020 06:17 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Aleksander Graham Bell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2475013 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120419162041/http://brantford.library.on.ca/localhistory/pdfs/reville1.pdf për lidhjen http://brantford.library.on.ca/localhistory/pdfs/reville1.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120419162041/http://brantford.library.on.ca/localhistory/pdfs/reville1.pdf për lidhjen http://brantford.library.on.ca/localhistory/pdfs/reville1.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 shtator 2022 02:56 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Aleksander Graham Bell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2622748 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121002001936/http://newswatch.nationalgeographic.com/tag/national-geographic-founders/ për lidhjen http://newswatch.nationalgeographic.com/tag/national-geographic-founders/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 nëntor 2023 01:21 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Aleksander Graham Bell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2654154 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160202163557/http://voices.nationalgeographic.com/2011/05/26/ngs-celebrates-23rd-founders-day/ për lidhjen http://voices.nationalgeographic.com/2011/05/26/ngs-celebrates-23rd-founders-day. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 prill 2024 22:35 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Aleksander Graham Bell]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3000521 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190204181253/http://www.bellhomestead.ca/history/Pages/TheBellFamily.aspx për lidhjen http://www.bellhomestead.ca/history/Pages/TheBellFamily.aspx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 qershor 2026 08:37 (CEST) 0mork6zoq92cyfy2rif4oy3ln72x08t 1 361274 3006716 2910029 2026-07-07T04:19:26Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Arabia Saudite]] 3006716 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhjet e jashtme në [[Arabia Saudite]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1989052 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20180830230716/http://www.saudiarabia-travel.org/ te http://www.saudiarabia-travel.org/ Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 15:58 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arabia Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2197555 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200213113722/http://investsaudi.sa/en/node-1140/ për lidhjen http://investsaudi.sa/en/node-1140/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 mars 2021 09:40 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arabia Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2261034 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120417231457/http://www.saudiembassy.net/about/country-information/facts_and_figures/ për lidhjen http://www.saudiembassy.net/about/country-information/facts_and_figures/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 10:27 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arabia Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2371223 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180323215031/http://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2012/12/globalReligion-tables.pdf për lidhjen https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2012/12/globalReligion-tables.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 dhjetor 2021 01:14 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arabia Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2672449 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221205091610/https://www.moe.gov.sa/en/TheMinistry/AboutKSA/Pages/System-of-Governance.aspx për lidhjen https://www.moe.gov.sa/en/TheMinistry/AboutKSA/Pages/System-of-Governance.aspx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 qershor 2024 22:35 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arabia Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2702925 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190424202018/https://sacm.org.au/culture-traditions-and-art/ për lidhjen https://sacm.org.au/culture-traditions-and-art/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 tetor 2024 19:01 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arabia Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2906779 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210319180722/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saudi-arabia për lidhjen https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saudi-arabia/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210319180722/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saudi-arabia për lidhjen https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saudi-arabia/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210319180722/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saudi-arabia për lidhjen https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saudi-arabia/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 mars 2026 00:04 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arabia Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3000537 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U zëvendësua lidhja e arkivit https://archive.today/20130112055357/www.amnesty.org/ailib/intcam/saudi/ me https://web.archive.org/web/20100401185915/http://www.amnesty.org/ailib/intcam/saudi te lidhja http://www.amnesty.org/ailib/intcam/saudi/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 qershor 2026 10:17 (CEST) 1riea83ketbh096gv9at1vtmqgsph65 1 362261 3006714 2699975 2026-07-07T04:19:06Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Andrija Mohoroviçiq]] 3006714 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhjet e jashtme në [[Andrija Mohoroviçiq]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1988979 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20160304170742/http://www.posta.hr/default.aspx?id=3622&m=1354 te http://www.posta.hr/default.aspx?id=3622&m=1354 Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 15:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Andrija Mohoroviçiq]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2140323 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090530021953/http://geofizika-journal.gfz.hr/vol_24/No2/orlic.pdf për lidhjen http://geofizika-journal.gfz.hr/vol_24/No2/orlic.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 korrik 2020 02:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Andrija Mohoroviçiq]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2146120 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://jagor.srce.hr/zuh/velikani/mohorovk.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 gusht 2020 11:36 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Andrija Mohoroviçiq]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2260991 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070316070942/http://jagor.srce.hr/zuh/velikani/mohorovk.htm për lidhjen http://jagor.srce.hr/zuh/velikani/mohorovk.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 10:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Andrija Mohoroviçiq]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2694483 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.today/20130626180816/https://www.e-education.psu.edu/earth520/node/1777 për lidhjen https://www.e-education.psu.edu/earth520/node/1777. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 shtator 2024 00:51 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Andrija Mohoroviçiq]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3000533 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U zëvendësua lidhja e arkivit https://archive.today/20130626180816/https://www.e-education.psu.edu/earth520/node/1777 me https://web.archive.org/web/20151117024839/https://www.e-education.psu.edu/earth520/node/1777 te lidhja https://www.e-education.psu.edu/earth520/node/1777. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 qershor 2026 09:43 (CEST) tq6rnq20ste7mnl8zismxcenwcygviu 0 364883 3006820 2969178 2026-07-07T10:52:32Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006820 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = Shankanidhi House | emri_amë = শঙ্খনিধি হাউজ | gjuha_emrit_amë = bn | image = Shankhanidhi House front.jpg | image_size = 307 | image_caption = Pamje ballore e Shankhanidhi House | kordinatat = {{coord|23.715423|90.416118|region:BD_type:landmark|display=inline, title}} | emra_alternativ = Tempulli Shankhanidhi | tipi_ndërtesës = Rezidencë | stili_arkitektural = [[Arkitektura Indo-Saraçene]] | vendndodhja = Rruga Tipu Sultan, Dhaka e vjetër, [[Dhaka]], [[Bangladeshi|Bangladesh]] | data_përfundimit = 1921 | floor_count = 2 }} '''Shankhanidhi House''' ose Tempulli Shankhanidhi është një ndërtesë shekullore e vendosur në Rrugën Tipu Sultan në Dhakën e vjetër. Ajo është përfshirë në listën e 32 ndërtesave të trashëgimisë së Departamentit të Arkeologjisë dhe në listën e 93 ndërtesave historiko-estetike të Korporatës Bashkiake të Dhakës dhe Raxhdhani Unajan Kartripakha.<ref>{{cite web|url=http://archive.prothom-alo.com/detail/news/211282|accessdate=22 shtator 2016|author=Azhar Hosain|date=25 dhjetor 2011|title=ঐতিহ্যবাহী স্থাপনা রক্ষা করবে কে?|lang=bn|work=Prothom Alo|url-status=dead|archive-date=31 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141231042100/http:/archive.prothom-alo.com/detail/news/211282}}</ref> ==Historia== [[File:শঙ্খনিধি হাউজের ভিতরের অংশ.jpg|thumb|left|381px|Verandë e katit të dytë që sheh nga oborri i brendshëm]] Në fillim të [[shekulli XX|shekullit të XX]], tregtarët Lalmohan Saha, Bhoxhhari Saha dhe Gaur Nitai Saha u pasuruan mjaft. Pasi u pasuruan, nga tregtarë ata morën titullin ''shankhanidhi'' (bartës të guackës së kërmillit të detit). Gjatë viteve [[1920]]-1926]], ata u bënë zotërues të disa pronave në [[Dhaka]], ku u ndërtuan disa godina. Këto ndërtesa u ndërtuan në vende të ndryshme nga Rruga Tipu Sultan në Dhaka deri te Rruga Rankin në Vari. Mes vëllezërve tregtarë, Lalmohan Saha ndërtoi Shankhanidhi House në vitin [[1921]].<ref name="BDF">{{cite web|url=https://defence.pk/threads/fascinating-bengal.38069/page-9|lang=en|date=9 nëntor 2010|title=Fascinating Bengal|accessdate=22 shtator 2016|work=Bangladesh Defense Forum|archive-date=12 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140912004831/http:/defence.pk/threads/fascinating-bengal.38069/page-9}}</ref><ref>{{cite web|title=Dhaka - Historic Pictures and Photos, with Notes on Architectural Conservation - Page 8|work=SkyscraperCity|lang=en|date=16 maj 2007|url=http://www.skyscrapercity.com/showthread.php?t=436396&page=8}}</ref> Gjatë luftës për çlirimin e Bangladeshit në vitin [[1971]], banorët hindu të ndërtesës mërguan në Indi dhe ndërtesa u mor nga Ministria e Tokës. Ministria në mënyrë të paarësyeshme e transferoi pronësinë te privati, pavarësisht faktit se ruhej në departamentin e tokave. Në vitin [[1980]], Shankhanidhi House u përfshi në listën e Departamentit të Arkeologjisë. Në vitin [[1991]], një pjesë e Shankhanidhi House dhe [[Holli i kërcimit Shankhanidhi|salla e kërcimit]] u shkatërruan.<ref name="BDF"/> ==Arkitektura== Shankhanidhi House është një ndërtesë dy-katëshe. Ajo tregon ndikime të stileve Gotiko-Indian dhe [[Arkitektura Indo-Saraçene|Indo-Saraçen]]. Përballë saj ndodhet një portik i bukur. Në qendër ndodhet një shtyllë gjashtë-këndore. Në secilin anë të ndërtesës ka tre hyrje. Në suvanë e mureve bien në sy dizajne të bukura florale dhe. Në anën veriore të ndërtesës ndodhet një tempull. [[File:Shangkhanidhi House sideview.jpg|thumb|301px|Pamje këndore e ndërtesës]] ==Holli i kërcimit Shankhanidhi== [[File:Shankhanidhi house.jpg|thumb|left|428px|Ballkone të ndërtesës]] '''Salla e kërcimit Shankhanidhi''' ose ''Shankhanidhi Naçghar'' ishte një strukturë e bukur rreth {{convert|15.24|m|ft|abbr=on}} e gjerë në anën lindore të [[Shankhanidhi House]]. Megjithëse punimet e saj artizanale dhe hyrja duken si një [[tempulli hindu|tempull hindu]], ajo është ndërtuar kryesisht për aktivitete argëtimi dhe kulturore, jo për veprimtari fetare. Salla kryesore e kërcimit në qendër ka një tavan të gdhendur në dru dhe mure të zbukuruara me pllaka plotë ngjyra.<ref name="BDF"/> Tashmë aty është vendosur një shkollë e mesme. Kjo ndërtesë e drejtuar nga jugu është {{convert|1.52|m|ft|abbr=on}} mbi tokë. Ndërtesa është simetrike në raport me aksin qëndror, me dy segmente tetëkëndore në secilin skaj. Pjesët tetëkëndore janë me dy kate dhe të mbuluara me kupola tetëkëndore në krye. Pasi hynë në verandën e saj ndodhet një tarracë {{convert|6.10|m|ft|abbr=on}} e gjerë. Përballë verandës ndodhen 4 [[Rendi korintik|kolona të ngushta zbukuruese korintike]], në mes të të cilave ndodhen tre harqe gjysmë-rrethorë me hulliza. Dritaret tetëkëndore rrethohen nga harqe zbukuruese dhe [[Rendi korintik|kolona të larta korintike]] në secilën anë. Ndërtesa ka një tërësi prej pesë dhomash të madhësive të ndryshme, duke përfshirë një sallë qëndrore kërcimi. Madhësia e tyre është rreth {{convert|6.10|m|ft|abbr=on}} me {{convert|7.62|m|ft|abbr=on}}. Tavani që mbulon sallën kryesore të kërcimit, me dru të gdhendur është rreth {{convert|7.62|m|ft|abbr=on}} i lartë.<ref>{{cite book|title=Buildings of the British Raj in Bangladesh|url=https://books.google.al/books?id=ixQNAAAAIAAJ|publisher=The University Press Limited|author=Najimuddin Ahmed|editor=John Sanday|year=1986|isbn=978-984051091-7|lang=en|page=54}}</ref> ==Gjendja e tanishme == [[File:Shangkhanidhi tample entrance locked.jpg|thumb|312px|Hyrja e bllokuar e Tempullit Radhakrishna]] Tashmë, Shankhanidhi House është e mbrojtur dhe ka mbijetuar në një farë mënyre duke humbur sharmin e saj nga banuesit. Disa nga banuesit kanë vendosur garazhe dhe dyqane, disa po jetojnë me familjet e tyre.<ref>{{cite web|title=শঙ্খনিধি হাউসে পুলিশের তালা|work=Prothom Alo|date=17 tetor 2010|lang=bn|url=http://archive.prothom-alo.com/detail/date/2010-10-16/news/101753|accessdate=22 shtator 2016|url-status=dead|archive-date=3 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803115121/http:/archive.prothom-alo.com/detail/date/2010-10-16/news/101753}}</ref> Në dhjetor [[2011]], banuesit filluan të shkatërronin tempullin verior dhe shkatërruan plotësisht taracën e katit të parë. Tashmë (shtator [[2016]]) dyert e tempullit janë bllokuar. ==Pengimi i durga puxhas== Radhagovinda Xheu është adhuruar në Tempullin Sri Radhagovinda Xheu ose Tempullin Shankhanidhi të Shankhanidhi House në Vari të Dhakës së vjetër të Rrugës Tipu Sultan 38, Rruga Lalmohan Saha (Tagore Bari), prej rreth 500 vjetëve. Më 11 tetor [[2021]], Komiteti i Tempullit Shankhanidhi u pengua të zhvillonte sharadija durga puxhan në Shankhanidhi House në mëngjes.<ref>{{cite web|work=Pratidin Bangladesh|date=12 tetor 2021|title=পুরান ঢাকার শঙ্খনিধি হাউসে পূজা করা নিয়ে উত্তেজনা|lang=bn|url=https://www.bd-pratidin.com/last-page/2021/10/12/700572|accessdate=15 tetor 2021|archive-date=28 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028165908/https://www.bd-pratidin.com/last-page/2021/10/12/700572|url-status=dead}}</ref> Si pasojë, nuk është e mundur të hyhet në tempull me idhullin në ditën e gjashtë. Policia mbërriti në vend dhe sulmoi hindutë. Në një çast, Saxhan Mishra i Bangladesh Hindu Parishad u dëmtua seriozisht. Edhe gratë u goditën. Hindutë nuk mund të hynin në tempull me idhullin pasi ndenjën në rrugë gjithë ditën me idhullin. Kështu hindutë u përgatitën të adhuronin duke i vendosur idhujt në rrugë.<ref>{{cite web|lang=bn|title=মুসলিমদের আপত্তিতে বাংলাদেশে দুর্গাপুজো বন্ধ করল পুলিশ, রাস্তাতেই পুজো করল হিন্দুরা|work=My India News|url=https://myindianews.com/bangladesh-durga-puja-stopped-by-police/|accessdate=15 tetor 2021|archive-date=27 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027072852/https:/myindianews.com/bangladesh-durga-puja-stopped-by-police/}}</ref><ref>{{cite web|work=Hindu Voice|accessdate=15 tetor 2021|date=11 tetor 2021|lang=bn|url=https://hinduvoice.in/2021/10/11/bangladesh-durga-puja-stopped-by-police-in-dhaka-for-objection-from-local-muslims/|title=ঢাকা: স্থানীয় মুসলিমদের আপত্তিতে মন্দিরের দুর্গা পূজা বন্ধ করে দিলো পুলিশ, রাস্তায় রেখে পূজা হিন্দুদের|archive-date=19 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211019042445/https://hinduvoice.in/2021/10/11/bangladesh-durga-puja-stopped-by-police-in-dhaka-for-objection-from-local-muslims/}}</ref> Avokati i atëhershëm Gobinda Çandra Pramanik, sekretari i përgjithshëm i "Bangladesh National Hindu Mohaxhote", mbërriti aty. Ai e dënoi fortësisht rolin e policisë dhe pengimin e adhurimit të hinduve. E detyruar nga protestat hindu, policia e lejoi puxhan në rrugë pranë Kopshtit Balda në Rrugën Tipu Sultan në Vari të hënën në darkë.<ref>{{cite web|date=11 gusht 2011|lang=bn|title=বলদা গার্ডেনের পাশে দুর্গোৎসব করবে শঙ্খনিধি মন্দির কমিটি|url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/capital/%E0%A6%AC%E0%A6%B2%E0%A6%A6%E0%A6%BE-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A7%87%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%B6%E0%A7%87-%E0%A6%A6%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A7%8B%E0%A7%8E%E0%A6%B8%E0%A6%AC-%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%96%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%A7%E0%A6%BF-%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%95%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%9F%E0%A6%BF|accessdate=15 tetor 2021|work=Prothom Alo}}</ref> Në këtë aksident, përfaqësuesit vendorë dhe administrata e Lidhjes Avami siguroi anullimin e dhënies së paligjshme me qera të pronës Debotar të Tempullit Shankhanidhi, përzënien e banuesve të paligjshëm nga tempulli dhe rihapjen e tempullit historik. "National Hindu Mahaxhote" shprehu kënaqësinë për këtë deklaratë.<ref>{{cite web|title=ঐতিহাসিক মন্দির জবরদখল,প্রতিমা স্থাপনে বাধা পেয়ে রাস্তাতেই দুর্গাপুজো‌ করছেন উদ্যোক্তারা|lang=bn|accessdate=15 tetor 2021|url=https://nagariknewz.com/2021/10/%E0%A6%90%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%95-%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%9C%E0%A6%AC%E0%A6%B0%E0%A6%A6%E0%A6%96%E0%A6%B2%E0%A6%AA/|date=13 tetor 2021|work=nagariknewz.com}}</ref> <!-- Inner gallery Table start--> <!-- hide class="collapsible wikitable" --> <!-- Show class="wikitable collapsible collapsed" --> {| class="wikitable collapsible collapsed" style="border-color:transparent; background: transparent; width: 100%; margin: 0; text-align: center;" align="center" |- ! <div style="font-size:120%; color:black; background-color:#FFC569; vertical-align:top;">Galeri Pamjesh</div> |- |style="text-align: center; width: 100%; " | <gallery mode=packed heights=234px> File:অযত্নে থাকা শঙ্খনিধি হাউজ.jpg File:শঙ্খনিধি হাউজের একাংশ.jpg File:Inside shangkhanidhi house.jpg File:Shangkhanidhi house column.jpg File:Shangkhanidhi House entrance.jpg File:Shangkhanidhi house gate column.jpg File:Shangkhanidhi house inside portion.jpg File:Shangkhanidhi House inside.jpg File:Shankhanidhi House portion.jpg File:শঙ্খনিধি ফটকের স্তম্ভ.jpg File:শঙ্খনিধি ভবনের একাংশ.jpg File:শঙ্খনিধি মন্দিরের ফটকস্তম্ভ.jpg File:শঙ্খনিধি হাউজ এর ঘরের দরজা.jpg File:শঙ্খনিধি হাউজের দ্বিতল ভবন.jpg File:শঙ্খনিধি হাউজের ভিতর.jpg </gallery> |} ==Shiko gjithashtu== * [[Holli i kërcimit Shankhanidhi]] * [[Tempulli Radhakrishna, Sutrapur]] * [[Hinduizmi në Bangladesh]] * [[Historia e Dhakës]] * [[Arkitektura e Dhakës]] * [[Arkitektura e Bengalit]] * [[Lista e vendeve arkeologjike në divizionin e Dhakës]] * [[Lista e monumenteve të rëndësishme në divizionin e Dhakës]] == Referime == {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== * {{Commons category|Shankhanidhi House}} * {{cite web|url=http://www.ebdpratidin.com/home/pre_page/12|date=29 prill 2018|title=প্রথম বিশ্বযুদ্ধের সাক্ষী শঙ্খনিধি বাড়ি|lang=bn|access-date=23 tetor 2024|archive-date=13 tetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241013160802/https://www.ebdpratidin.com/home/pre_page/12|url-status=dead}} [[Kategoria:Ndërtesa të përfunduara në shekullin XX]] [[Kategoria:Atraksione turistike në Bangladesh]] [[Kategoria:Pallate në Bangladesh]] [[Kategoria:Përndjekje nga myslimanët]] [[Kategoria:Feja dhe dhuna]] d0rr9vayo98dlgtgsbqws8mvvfr6akr 1 366682 3006708 2726432 2026-07-07T04:18:06Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Adriano Correia Claro]] 3006708 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 3 lidhjet e jashtme në [[Adriano Correia Claro]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1988624 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://archive.is/20130123165841/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada10-11/07/22/n100722112117.html te http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada10-11/07/22/n100722112117.html *U shtua arkivi https://archive.is/20120526062258/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada10-11/07/16/n100716112046.html te http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada10-11/07/16/n100716112046.html *U shtua arkivi https://archive.is/20120730124550/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada10-11/07/17/n100717112058.html te http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada10-11/07/17/n100717112058.html Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 15:07 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adriano Correia Claro]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2244367 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121024164227/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/312204?cc=5739 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/312204?cc=5739. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150519110718/http://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=257435/match=300180906/summary.html për lidhjen http://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=257435/match=300180906/summary.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150602185430/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=194817/ për lidhjen http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=194817/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 gusht 2021 05:57 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adriano Correia Claro]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2567358 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140407083232/http://arxiu.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada10-11/07/22/n100722112123.html për lidhjen http://arxiu.fcbarcelona.cat/web/castellano/noticies/futbol/temporada10-11/07/22/n100722112123.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 korrik 2023 02:39 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adriano Correia Claro]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2718593 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140416125037/http://uk.soccerway.com/players/adriano-correia-claro/4520/ për lidhjen http://uk.soccerway.com/players/adriano-correia-claro/4520/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 nëntor 2024 01:59 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adriano Correia Claro]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3000508 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U zëvendësua lidhja e arkivit https://archive.today/20130123165841/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada10-11/07/22/n100722112117.html me https://web.archive.org/web/20110906150110/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada10-11/07/22/n100722112117.html te lidhja http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada10-11/07/22/n100722112117.html. *U zëvendësua lidhja e arkivit https://archive.today/20120526062258/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada10-11/07/16/n100716112046.html me https://web.archive.org/web/20111016235711/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada10-11/07/16/n100716112046.html te lidhja http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada10-11/07/16/n100716112046.html. *U zëvendësua lidhja e arkivit https://archive.today/20120730124550/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada10-11/07/17/n100717112058.html me https://web.archive.org/web/20110907005117/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada10-11/07/17/n100717112058.html te lidhja http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada10-11/07/17/n100717112058.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 qershor 2026 07:41 (CEST) 2mgr9gjdjp5mxq2ypijrixizht75jip 3 371313 3006769 2902522 2026-07-07T07:06:24Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006769 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="color: #329ea8; text-shadow: 1px 3px 3px rgba(0, 0, 0, 0.2);">Përdoruesi diskutim:Olsi</span>}} {{#ifexist:Përdoruesi:Olsi/{{LOCALDAY}} {{LOCALMONTHNAME}}|<div style="background-color:#CB0000; border:2px solid #FFFF00; padding:0.5em; width:100%;"> {{Përdoruesi:Olsi/Festa e Flamurit}}| }} {{Përdoruesi:Olsi/Koka}} <div style="margin-bottom: 5px; padding: 5px; border: 1px solid; border-color: #CCCCCC; background: #e2f2df"> <div style="margin-top:20px; margin-right:70px">{{Archives|root=Përdoruesi diskutim:Olsi}}</div> </div> __TOC__ == Nënshkrimi == [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], tek faqja e dikustimit tënd (Olsi/firmat) aty ta shkruaj nënshkrimin tim ngjitur me atë shmebullin apo vetëm më tragove se të vendos tek qdo artikull atë ? [[Përdoruesi:Astronomi06|Astronomi06]] ([[Përdoruesi diskutim:Astronomi06|diskutimet]]) 20 Shkurt 2018 20:55 (CET) :Po, ne rregull e ke shtuar. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 22 shkurt 2018 22:25 (CET) == CS1 == {{ping|Olsi}} [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Moduli:Citation/CS1&diff=prev&oldid=1861574 ky redaktim] krijon probleme me referencat. Dje pershembull [[Jerotheo Andon Jaho|ky artikull]] i kishte ne rregull referencat, po pas redaktimit tend, ka probleme, dhe gjithe artikujt me referenca te tilla kane probleme ne sqwiki. Shihe te lutem, dhe mundesisht, zhbeje. Te falenderoj ngrohtesisht. --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 1 maj 2018 19:01 (CEST) :Pershendetje 1l2l3k, e riktheva redaktimin. Te falenderoj shume per raportimin e ketij problemi! --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 1 maj 2018 23:53 (CEST) == Artikulli Misto Treska https://sq.wikipedia.org/wiki/Misto_Treska == Pershendetje i nderuar, Pas shume e shume ankesash qe nuk me jane marre parasysh, po ju lutem te merrni masa ne faqen “Misto Treska” https://sq.wikipedia.org/wiki/Misto_Treska ; ku individi “Zall-herr” i vertetuar si sock-puppet i 15-te i famekeqit “Hatake”, vijon te vandalizoje artikullin duke fshire material te referencuar ku pasqyrohen vlerat e figures se Treskes dhe baltos me dashakeqesi imazhin e tij duke e mbingarkuar me çeshtje politike te kohes se diktatures. Une nuk i kam fshire kurregje, te tera le te pasqyrohen, ama mos te fshijë kontributet me referencat perkatese. Perpiqem vetem t’i bej rikthim në versionin e shqyrtuar nga administratori 1|2|3. Ju kerkoj mbrojtje te artikullit nga sulmet vandale të nekrofilit Sait Saiti që heq material të referencuar, fshin kontributet dhe i mbulon me pisllëkun e urrejtjes së tij personale ndaj familjes Treska (lutem shikoni fyerjet që janë ruajtur prej fundit të marsit të shkuar, ne ndryshimet qe bente me IP), me synim baltosjen e figurës së Misto Treskës. Konflikt i paster interesi, lufte personale, sulme vandale dhe zhberje kontributesh. Ju lutem te merrni masa pasi keshtu eshte e pamundur te vijohet. Ju falenderoj paraprakisht. [[Përdoruesi:Arkivisti|Arkivisti]] ([[Përdoruesi diskutim:Arkivisti|diskutimet]]) 4 maj 2018 00:12 (CEST) Do t'ju luteshim shume fshirjen / grisjen perfundimtare te artikullit ne fjale ( [[Misto Treska|https://sq.wikipedia.org/wiki/Misto_Treska]] ) nga SQwiki, pasi eshte i mbushur me krime, akuza per dhjetera vrasje me revole e te shtena ne koke, te cilat jane marre lart e poshte neper blogje thashethemnajash virtuale, pa asnje vendim gjykate qe t'i kete sanksionuar. Eshte e pamundur te gjendet nje variant neutral me administruesin qe e ka shkaterruar krejtesisht artikullin per shkaqe personale (ka konflikt te hapur me familjen e te ndjerit). Ju lutem te veproni, pasi jane shkaktuar mjaft probleme mes pasardhesve te njerezve qe permenden ne ate artikull, jane hapur konflikte serioze, te cilat nuk kane pse t'i vuajne ne jeten e perditshme njerezit / pasardhesit e nje njeriu qe eshte ndare nga jeta plot 25 vjet me pare. Ju lutem griseni / fshijeni ate artikull, per te miren e te gjithe njerezve qe po vuajne pa faj. P.S. Kerkesa ne MetaWiki ku na referojne qe t'iu drejtohemi administratoreve lokalë per kete çeshtje shqetesuese: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Meta:Requests_for_deletion&oldid=18094248 == Redaktim == Pershendetje Olsi, doja te te pyesja nese eshte e mundur per te redaktuar nje faqe ne wikipedia, nese po, do deshiroja te komunikojme nepermjet mailit te lutem?! Falemnderit --[[Përdoruesi:KodiGjarprit2|KodiGjarprit2]] ([[Përdoruesi diskutim:KodiGjarprit2|diskutimet]]) 29 korrik 2018 13:43 (CEST) ==NO Përdoruesi== Please, do not reply or discuss -- only abide by [[Përdoruesi diskutim:SomeHuman]]. Thank you. -- [[Përdoruesi:SomeHuman|SomeHuman]] ([[Përdoruesi diskutim:SomeHuman|diskutimet]]) 23 tetor 2018 17:23 (CEST) == Ambasadat == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar për të verifikuar dëshirën tuaj për të vepruar si ambasador i Wikipedia-s shqip në lidhje me gjuhët që keni zgjedhur te faqja [[Wikipedia:Ambasadat]]. Faqja në fjalë do të pësojë së shpejti disa ndryshime në organizim si pjesë e programit standardizues ndërwiki të ndërmarrë nga unë. Modeli përfundimtar i saj do të jetë i ngjashëm me faqen [https://sq.wikiquote.org/wiki/Wikiquote:Ambasadat këtu]. Të lutem, lexo me kujdes hyrjen te faqja në fjalë dhe përgjigju poshtë këtij mesazhi nëse dëshiron të vazhdosh të jesh ambasador, dhe nëse po, përcakto gjuhët. Një mungesë e përgjigjes tënde për më shumë se 1 javë nga data e dërgimit të mesazhit do të nënkuptojë refuzimin e detyrës së ambasadorit. Kini parasysh se mesazhi në fjalë vlen vetëm për ambasadorët e parë që do të mbarten në versionin e ri të faqes nga faqja aktuale. Pasi ndryshimet të kenë përfunduar çdokush mund të shtojë dhe heqë lirisht emrin e tij nga lista e ambasadorëve. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 maj 2019 18:23 (CEST) == Former of == Hello Olsi, Thank you once again for having granted me my rights. Could you remove the right "Redaktor" whose associated rights are already contained in the "Reviewer" right, please? Thanks in advance and good w-e. —[[Përdoruesi:Eihel|Eihel]] ([[Përdoruesi diskutim:Eihel|diskutimet]]) 27 korrik 2019 09:24 (CEST) :Done, thank you for your contributions here. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 27 korrik 2019 16:35 (CEST) == Cashbook Finance == Olsi pershendetje, Ju lutem mund te me pershkruani seksionet ku faqja 'nuk plotëson kriterin e shquarsisë', ne menyre qe te bej ndryshimet perkatese. Faleminderit! {{unsigned|Lovefrombutch}} :{{ping|Lovefrombutch}} Nje artikull ose eshte i shquar ose nuk eshte dhe kete nuk e percakton permbajtja e artikullit, por kryesisht burimet e pavarura qe ekzistojne per ate artikull. Me pak fjale, nese arrini te sillni burime te besueshme te paleve te treta per artikullin ne fjale, atehere artikulli mund te mos griset. Per me shume, ju lutem lexoni [[Wikipedia:Shquarësia]]. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 16 mars 2020 02:41 (CET) ::Olsi, faleminderit per pergjigjen e shpejte. Te perfshire ne referime jane 4 artikuj gazetash ne lidhje me kompanine ne fjale - The Albanian (Gazeta me e madhe shqiptare ne Britani), gazetat shqiptare Sot, Telegraf, si dhe portali Urban Lajme. Gjithashtu te perfshire ne referime jane gjithashtu Autoriteti i Mbikqyrjes Financiare britanike i cili eshte nje Direktori Shteterore (si dhe disa referime te tjera shtese). Ne kategorine e 'Kompani' ku jane rreth 50 listime, shoh qe pjesa me e madhe e listimeve nuk kane asnje referim, pervec nje pjese te vogel qe kane shume pak. Ju lutem te beni nje krahasim me faqet e kompanive te tjera te listuara ne sq wikipedia, sepse me cfare shoh faqja Cashbook Finance ka referimet me te sakta deri tani. Faleminderit! {{Unsigned|Lovefrombutch}} :::Te gjitha keto burime, kane te njejtin artikull mbi kete kompani, gje e cila sugjeron se eshte thjesht nje reklame ne keto faqe. (Gazeta Telegraf ne fakt nuk ka fare artikull, linku qe keni sjelle ju nuk funksionon). Gjithsesi, ky eshte vetem mendimi im, nuk do te thote qe do te griset, nese perdoruesit e tjere mendojne qe artikulli juaj i ploteson kriteret, atehere ai nuk griset, prandaj mire eshte qe argumentet kunder grisjes t'i paraqisni ne [[WP:VPG]]. Sa i perket artikujve te tjere, nuk i kam pare, por fakti qe nje artikull mund te mos i plotesoje kriteret e Wikipedias, nuk do te thote qe mund te krijojme dhe artikuj te tjere qe nuk i plotesojne kriteret. Nese keni ankesa per artikujt e tjere, jeni te lire t'i kandidoni per grisje. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 16 mars 2020 03:01 (CET) ::::Olsi, falimenderit perseri per pergjigjen e shpejte. Persa i perket linkut te Gazetes Telegraf, pashe nje kishte nje gabim ne url keshtu qe tani eshte kthyer ne formatin e sakte dhe punon. Ne lidhje me artikujt e ketyre gazetave, botimet ne lidhje me kompanine hyjne ne seksionin e artikujve dhe jo reklamave. Teksti eshte i njejte sepse sic mund ta shihni nga data e postimeve gazeta me e madhe shqiptare ne britani (The Albanian) ishte e para qe publikoi kete lajm ne UK. Me pas ky artikull filloi te publikohej edhe ne media te tjera ne Shqiperi si aktualitet. Ju lutem te konsideroni edhe njehere kerkesen e ngritur per grisje te ketij artikulli sepse nese kontrolloni te gjithe referimet e tjera, cdo gje eshte mese e sakte dhe relevante ne rastin e kesaj faqeje. Faleminderit! {{Unsigned|Lovefrombutch}} :::::Lovefrombutch, edhe nje here, artikulli eshte aty, nuk eshte grisur, thjesht e kam kandiduar per grisje, dhe edhe nese do te terhiqem une, do ta beje nje tjeter. Nese perdoruesit e tjere gjykojne qe artikulli nuk duhet te griset, atehere ai '''nuk''' do te griset, prandaj mendoj qe ky diskutim po behet ne vendin e gabuar. Ju lutem paraqisni te gjitha argumentet tuaja ne [[WP:VPG]]. Artikulli juaj duket me shume si nje reklame sesa nje artikull enciklopedik. Ju lutem shikoni edhe [[Wikipedia:Kujdestari i artikujve/Shqueshmëria e kompanisë]] per me shume. Faleminderit. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 16 mars 2020 03:21 (CET) == Cashbook Finance == Olsi, stampa e grisjes u hoq sepse mesazhi grisjes perfshin njoftimin: Në qoftë se mendoni se kjo faqe nuk meriton grisjen, ose keni ndër mend ta rregulloni sipas rregullave të Wikipedia-s, mund ta hiqni këtë njoftim. Pervec te mesipermes, me poshte jane argumentat perkundrejt kandidatures tuaj per grisje. - "Eshte shkruar vetem nga nje perdorues qe une mendoj qe eshte i lidhur me institucionin financiar ne fjale dhe duket si nje reklame me shume sesa artikull enciklopedik." - Cdo faqe krijohet nga dikush, dhe une si individ dhe perdorues i ri i Wikipedia mendoj se kjo kompani ploteson kushtet per te qene pjese e Wikipedia ne nje artikull te vecante. Nese kjo faqe ju duket me shume si reklame sesa artikull aenciklopedik, ju lutem si administrator qe jeni kontrolloni 50 faqet e kompanive te tjera shqiptare. Kjo faqe eshte ne te njejtin format me to e nuk paraqet asgje ne lidhje me argumentin e reklames ne krahasim me formatin e artikujve te se njejtes kategori. - "Artikulli eshte i mbushur me lidhje te jashtme, qe tregon nje perpjekje per ta cuar lexuesin drejt faqes se ketij institucioni financiar." - Lidhjet e jashte tashme jane hequr te gjitha. Duke qene se jam nje perdorues i ri ne Wikipedia, ky gabim eshte korigjuar nga ana ime tashme. - "Burimet nuk jane te besueshme (linkedin, glassdoor dhe faqe te tjera qe thjesht bejne listime kompanish)" - 10 nga 20 referimet fillestare ne fjale jane hequr tashme. Pjesa e mbetur e referimeve ne rast se i kontrolloni jane mese te besueshme. 3 artikuj gazetash prestigjoze (1 britanike dhe 3 shqiptare), 1 portal shqiptar, direktoria shteterore e qendres kombtare te biznesit britanik, etj.). Pervec ketij argumenti, krahasimisht ne cdo faqe kompanie tjeter shqiptare nuk shoh asnje referim. Si ka mundesi qe pa asnje referim keto faqe nuk jane te kandiduara per grisje, por faqja ne fjale po? Kjo nuk me duket aspak e drejte. Bazuar ne argumentat e mesiperme, si dhe njoftimit "Në qoftë se mendoni se kjo faqe nuk meriton grisjen, ose keni ndër mend ta rregulloni sipas rregullave të Wikipedia-s, mund ta hiqni këtë njoftim.", atehere mendoj se kjo kandidature per grisje duhet hequr perseri. Faleminderit! {{Unsigned|Marshallwoburn}} {{ping|Marshallwoburn}} {{ping|Lovefrombutch}} ne shenim thuhet gjithashtu ''por jeni të lutur të mos e hiqni nëse jeni ju krijuesi'' madje edhe me tekst te trashe. Hapja e nje llogarie me nje username tjeter nuk ju ben pune, por vetem ju prish pune, pasi llogarite e shumefishta per qellime te tilla nuk lejohen, prandaj kujdes, nese e largoni edhe nje here stampen mund te bllokoheni nga redaktimi i Wikipedias. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 17 mars 2020 14:20 (CET) == Cashbook Finance == Une ju kam sqaruar dhe argumentuar te gjithe pikat qe ju keni paraqitur ne kandidaturen per grisje. Cfare duhej korigjuar eshte korigjuar. Pjesa tjeter e pikave qe keni paraqitur nuk eshte e vlefshme e nuk ka asnje sens logjik ne krahasim me formatin e kompanive te tjera shqiptare, keshtu qe nuk e kuptoj pse ju vazhdoni insistoni per kete kandidature. Ndonje ngerç personal mbase, por me nje shikim asnjeanes faqja tanime eshte ne perputhje te te gjitha rregullave te wikipedia si dhe ne te njejten linje e format me te gjithat faqet e tjera te kompanive shqiptare (ketu do shtoja se eshte edhe me e plote, paraqitshme, si dhe me e mire referuar). Pra nuk ka asnje arsye pse kjo faqe te kete kandidature per grisje. Nese nuk keni ndermend apo per nje arsye apo tjeter nuk doni te kuptoni argumentat e mesiperm per heqjen e kandidatures per grisje, atehere edhe mund ta fshini fare faqen, sepse shoh qe pjesa e argumentimit logjik nuk funksionoka me ju. Faleminderit! == Artikujt në lidhje me muzikën == Përshëndetje! :) Po shihja ndryshimet më të fundit e pashë disa fshirje në seri të faqeve të reja në lidhje me këngëtarë të ndryshëm. S'i pashë me hollësi përmbajtjet por nga sa pak shihej nga ndryshimet e fundit, dukeshin në rregull. Janë këngëtarë e grupe muzikore për të cilët na duhet nga një artikull këtej. Për shembull, ''The Dreams'' është nga të parët që kanë sjellë muzikën techno në Shqipëri, për të mos thënë grupi i parë. ''Free MC'' përsëri është grup me disa dekada karrierën në rrymën e vetë. Rati dhe Anjeza janë këngëtarë pak më të rinj krahasuar me ta por besoj se janë mjaftueshëm të shquar sa për të qenë në SqWiki. Gëzojnë njohje në publik, kanë disa këngë e videoklipe, të pranishëm në ekran e në salla koncertesh... Besoj se i përmbushin kushtet për ''notability''. Unë s'e pashë si ishte përmbajtja e plotë por sido të ishte besoj se më mirë do të kishte qenë thjesht të liheshin ca rreshta e artikulli të figuronte si i cunguar se sa të fshihej fare. (Me shpresë se do të punohej nga ndokush më mirë në të ardhmen.) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 mars 2020 14:42 (CET) :Mora për shembull këto por në atë listë janë goxha emra që mund të ndiqet e njëjta logjikë si për këta. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 mars 2020 14:54 (CET) ::Pershendetje Klein Muçi, arsyeja e grisjes se artikujve ne fjale nuk eshte shquarsia, por shkelja e te drejtave te autorit. Te gjithe artikujt e grisur ishin kopjuar fjale per fjale nga teskteshqip.com. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 27 mars 2020 15:03 (CET) :::Në fakt e kisha parë arsyen që kishe vendosur por mendova mos ishte gabimisht. Po i dërgoj një mesazh personit që i ka shkruar me shpresë se mund të shkruajë disa prej tyre pa kopjuar kund. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 mars 2020 21:41 (CET) == Filtri i abuzimeve == Po shikoja pak filtrimet që kemi aktive në komunitet. Shoh se një pjesë e madhe e tyre është krijuar nga ti. A mendon se mund të shtosh disa për të luftuar ca më në detaje vandalizmin? U bë kaq kohë që lista e ndryshimeve të pakontrolluara na ka dalë jashtë kontrollit. Qofte ato për ndryshimet te faqet ekzistuese, qofte krijimi i faqeve të reja. Shumë redaktorë që janë marrë me atë listë kanë thënë që 75% të rasteve bëhet fjalë për redaktime vandale dhe një pjesë e tyre mund të kapen në mënyrë automatike. Sikur ta kishim ca më të gjerë veprimin e filtrit, do të kursenim shumë punë nga kontrolluesit aktivë (që i kemi me kaq pakicë). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 31 mars 2020 01:12 (CEST) == Vandalizëm nga [[Përdoruesi:185.106.120.141]]/[[Përdoruesi:Udha|Udha]] == [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Ligji_mbi_mbiemrin_(Turqi)&diff=prev&oldid=2163642]. Nje kukulla e tjeter i [[Përdoruesi:Udha|Udhas]] (shih [[Përdoruesi:Udha1]], [[Përdoruesi:Udha2]] dhe [[Përdoruesi:Udha3]]). Ai është i njohur për luftërat e tij edituese, jo-neutralitetin dhe obsesionin/fiksimin për Ismail Kadarenë. Shih ''[https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Ligji_mbi_mbiemrin_(Turqi)&diff=2163652&oldid=2163648 E sakte].''--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F2B:8E00:9D47:8507:C649:4055|2003:E6:2F2B:8E00:9D47:8507:C649:4055]] 22 nëntor 2020 11:51 (CET) == Mbrojtje e artikujve == [[Nezim Frakulla]] dhe [[Mitrush Kuteli]] mund të bëhen arenë e luftërave të redaktimeve prandaj ftoj të mbrohen. Kam hapur dy diskute tek dy artikujt pikërisht për të evituar luftën e redaktimeve, por duket se ndërkohë u rikthye edhe Goelia.--[[Speciale:Kontributet/185.106.120.141|185.106.120.141]] 24 nëntor 2020 19:49 (CET) == 😞 == Vella te lutem fshije te gjithe perdoruesi: HENRY KOZAN eshte e gabuar [[Përdoruesi:Xhenko|Xhenko]] ([[Përdoruesi diskutim:Xhenko|diskutimet]]) 6 dhjetor 2020 22:11 (CET) :{{ping|Xhenko}} pse duhet ta fshij? Në ç'kuptim është e gabuar? --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 6 dhjetor 2020 22:15 (CET) ::Kam 2 vjet qe bej per ta hekur por sme behet jam un personalisht ai qe folet aty me ka hapur kur isha ne 2018 ne gjermani prej futbollit por e kam bezdi edhe heke emrin e vertet edhe instagramin qe esht shenuar te lutem ose fshije fare 😞 [[Përdoruesi:Xhenko|Xhenko]] ([[Përdoruesi diskutim:Xhenko|diskutimet]]) 6 dhjetor 2020 22:17 (CET) :::{{ping|Xhenko}} {{U bë}} --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 6 dhjetor 2020 22:22 (CET) ::::Vella te falenderoj shum😍 [[Përdoruesi:Xhenko|Xhenko]] ([[Përdoruesi diskutim:Xhenko|diskutimet]]) 6 dhjetor 2020 22:24 (CET) == Përse e keni fshirë faqen që krijova == Përshëndetje Olsi! Përse e keni fshirë faqen që kam krijuar: https://sq.m.wikipedia.org/wiki/MerrJep ? Pasi kjo është faqe që duhet për të informuar përdoruesit e Wikipedia në shqip. Ju lutem më lejoni ta rikrijoj! {{unsigned|NCELAJ}} Faleminderit! :{{ping|NCELAJ}} përshëndetje! E fshiva faqen pasi ishte reklamim dhe jo një artikull enciklopedik. Për më shumë mund të shikosh [[Wikipedia:Çfarë_Wikipedia_nuk_është#Wikipedia_nuk_është_një_podium_propagande_apo_mjet_promovimi|këtë faqe]]. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 11 dhjetor 2020 19:12 (CET) == Si t'i bashkoj artikujt? == Përshëndetje, si mund t'i bashkoj këto dy artikuj [[Ayça Ayşin Turan]] & [[Ajça Ajsha Turan]] në një? Jam munduar por aty shfaqet që nuk mund të zhvendosësh artikullin me një emër që tani ekziston. [[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]] ([[Përdoruesi diskutim:Qendrimi15|diskutimet]]) 19 dhjetor 2020 19:42 (CEST) :Përshendetje, zhvendosa përmbajtjen e [[Ajça Ajsha Turan]] tek [[Ayça Ayşin Turan]] duke qenë se duhet përdorur emri në gjuhën origjinale dhe se artikulli [[Ajça Ajsha Turan]] ishte më i vjetër. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 19 dhjetor 2020 19:53 (CET) == Adem Kastrati == ora 15:50 Përshëndetje Zoti Olsi, shpresojë që jeni mirë të gjithë. Ju lutna që të jetë edhe ajo fotografi Adem Kastrati me rastin e ekspozitës së parë në vitin 1968 në Dubrovnik, unë për vete quhem Ardi Saiti dhe vijë nga Kumanova. Unë e kam gjysh Adem Kastrati si dhe nuk pajtohemi me hjeq atë fotografi. Ju mundeni lirisht kemi bërë gabime teknike kur i kemi vendosur atë fotografi, mundeni më poshtë të vendoseni {{unsigned|Shkupi Kumanova 1234}} 12.20.2020 ora 16:05 Më falni Zoti Olsi me thënë të drejtën shti më pëlqen që keni redaktuar faqen e gjyshit tim Adem Kastratit, mirë keni bërë që e keni hequr atë fotografi sepse disi rrinte palidhje dhe dukej si e ngarkuar tepër. Ju faliminderit për shqyrtimin, ju uroj ditë të mbarë, si dhe shumë të fala nga nipi i Kastratit Ardi Saiti {{unsigned|Shkupi Kumanova 1234}} --[[Përdoruesi:Shkupi Kumanova 1234|Shkupi Kumanova 1234]] ([[Përdoruesi diskutim:Shkupi Kumanova 1234|diskutimet]]) 20 dhjetor 2020 19:43 (CET)== Adem Kastrati == Zotëri shqyrtoni ju lutem faqen Adem Kastrati :{{ping|Shkupi Kumanova 1234}} e shqyrtova artikullin, por do t'ju kërkoja të mos bëni shumë redaktime te ai artikull, mundësisht asnjë redaktim, duke qenë se jeni në konflikt interesi. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 20 dhjetor 2020 19:28 (CET) :{{ping|Olsi}}ju faliminderit zoti Olsi, por këtë të fundit isha i detyruar ta bëjë redaktimin sepse vepra darka ishte hequr, sepse ajo vepër është ndër pikturat më të bukura. E kështu që do e lë më, sepse ka informacione të mjaftueshme. Unë u detyrova se disa të tjerë e redaktojnë dukë bërë sende palidhje. Në qoftë se ndonjë redaktim nga të tjerët bëhen ju lutem mos tia pranonin versionin e tyrre. Sepse versioni aktual i imja është mirë, si dhe ndonjë fotografi. Ju uroj natë të mirë!{{unsigned|Shkupi Kumanova 1234}} --[[Përdoruesi:Shkupi Kumanova 1234|Shkupi Kumanova 1234]] ([[Përdoruesi diskutim:Shkupi Kumanova 1234|diskutimet]]) 20 dhjetor 2020 19:43 (CET) == Deshiroj fshirje artikulli. == Pershendetje olsi, kam krijuar nje artikull me pare dhe ka ndodhur nje gabim ne formimin e atij artikulli. me emrin Theonlyeli, e grisur nga ju. Deshiroj te fshihet ai nga archive mos te egzistoje fare si emer pasi dua te krijoj nje te ri me referenca shum pozitive. Ju lutem fshijeni ate ! Ose ju lutem me jepni nje nr kontakti ose rrjeti tju kontaktoje ! :Përshëndetje! Artikulli Theonlyeli është grisur (ose fshirë) dhe nuk mund të fshihet më tej. Mund të filloni një artikull të ri me të njëjtin titull nëse dëshironi, por gjithsesi nëse edhe artikulli i ri nuk plotëson [[Wikipedia:Shquarësia|kushtin e shquarësisë]], do të griset edhe ai. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 26 janar 2021 15:41 (CET) == Aristoteli thënie == Për ç'arsye e mbylle faqen time Olsi?? [[Përdoruesi:Marko671919|Marko671919]] ([[Përdoruesi diskutim:Marko671919|diskutimet]]) 31 korrik 2021 22:49 (CEST) :{{ping|Marko671919}} e grisa ngaqë nuk ishte faqe me përmbajtje enciklopedike. Ka një projekt tjetër për thënie, të quajtur [[:q:Faqja kryesore|Wikicitate]]. Aty mund të kontribuoni me artikuj të tillë. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 31 korrik 2021 23:13 (CEST) == Olsi == Faleminderit per informacionin!! [[Përdoruesi:Marko671919|Marko671919]] ([[Përdoruesi diskutim:Marko671919|diskutimet]]) 31 korrik 2021 23:28 (CEST) == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 4 janar 2022 19:19 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(7)&oldid=22532681 --> == Përmirësoni 2 faqe në Wikipedian Shqiptare == Përshëndetje Olsi! Ju lutem a mund t'i përmirësoni këto 2 faqe në Wikipedian Shqiptare duke ndryshuar disa gabime dhe shtuar referenca: https://sq.m.wikipedia.org/wiki/Azem_Hajdini https://sq.m.wikipedia.org/wiki/Zenel_Hajdini Po ju kërkoj këtë gjë si një përdorues i vjetër i Wikipedias Shqiptare dhe administrator i saj Faleminderit [[Përdoruesi:A TUZI|A TUZI]] ([[Përdoruesi diskutim:A TUZI|diskutimet]]) 7 janar 2022 11:06 (CET) == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 26 korrik 2024 15:07 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 7 tetor 2024 14:10 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Artikulli i propozuar per grisje nga ti, nuk po figuron ne faqen e kuvendit te Forumi i Grisjes ! == Nese mund ta bartesh, qe te tjeret ta shohin te kuvendi. <br/>[[:Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Gentjan Progni]]<span id="Leutrim.P:1732942174548:Përdoruesi_diskutimFTTCLNOlsi" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 05:49 (CET)</span> :<span style="white-space:nowrap;">[[File:Yes check.svg|20px|link=]]&nbsp;'''U bë!'''</span> Faleminderit, nuk e kisha vënë re. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 20:17 (CET) == lidhur me redaktimin e faqes Nasho Jorgaqi ne wikipedia == faqja Nasho Jorgaqi permban nje paragraf ku flitet per Nasho Jorgaqin si informator i sigurimit. Artikulli qe eshte shkruar eshte shpifes dhe denigrues. ESHTE E NDALUAR RREPTESISHT DHE E MBROJTUR ME LIGJ QE TE PUBLIKOSH DHE TE NXJERRES DOSJEN E DIKUJT. KJO GJE ESHTE BERE NE MENYRE TE JASHTELIGJSHME NGA NJEREZ DASHAKEQES SI AGRON TUFA ETJ. Materiali ne paragraf, jo vetem qe nuk eshte marre nga dosja, por eshte SHPIFES. sajues. denigrues. cenon figuren e nje njeriu te nderuar qe ka punuar gjithe jeten me pasterti e ndershmeri, dhe qe kurre nuk i beri njeriu keq. perkundrazi i beri vetem te mira. HIQENI ARTIKULLIN DHE THIRINI MENDJES. [[Speciale:Kontributet/46.183.123.210|46.183.123.210]] 27 dhjetor 2024 10:14 (CET) :Ju lutem diskutoni [[Diskutim:Nasho Jorgaqi|ketu]]. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 27 dhjetor 2024 14:31 (CET) == Per nje bllokim == Pershendetje @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], jam @[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]]. Mora te futem para disa diteve dhe pashe bllokimin peshqesh nga ti me argumentimin e rosakut dhe te mungeses se etikes. Mund ta shtjellosh te lutem me tej se sock i kujt qenkam, dmth ta shterrosh si argument? Se per sa i perket mungeses se etikes - per te cilen nuk eshte se mundesove ndonje prove me te thelluar - a eshte ndeshkimi i pare bash bllokimi? Tung dhe nje vit te mbare! [[Speciale:Kontributet/2A02:DD07:804B:4200:C0EB:31CE:2E72:F4E6|2A02:DD07:804B:4200:C0EB:31CE:2E72:F4E6]] 1 janar 2025 13:37 (CET) == Fshati që duket s'do kallauz == Përshëndetje! Po shkruaj thjesht për të thënë që më pëlqeu titulli organik i esesë për rosakun. 😁 - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 janar 2025 12:50 (CET) :Faleminderit :) --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 3 janar 2025 17:12 (CET) == Fshirje faqeje == Pse u fshi faqja e Mateo Yskollari? [[Speciale:Kontributet/185.156.14.122|185.156.14.122]] 7 janar 2025 00:43 (CET) :Për arsyet që përmenda tek fshirja e artikullit. Për më shumë shikoni [[WP:NUKËSHTË]], [[WP:SHQ]] dhe [[WP:V]]. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 7 janar 2025 00:47 (CET) ::une ja kam krijuar zoterise 2 vite me pare artikullin dhe ja kam edituar me ndryshime gradualisht, ku i keni konstatuar arsyet qe keni permendur? nuk ju vjen per mbare ? [[Speciale:Kontributet/185.156.14.122|185.156.14.122]] 7 janar 2025 00:50 (CET) :::vertetueshmeria e pershkrimit, mund te klikosh lehtesisht emrin ne google dhe te shohesh linqet me rradhe dhe per shquaresine qe flet. gjithsesi shtoni e hiqni njerez sipas leverdive kjo nuk eshte aspak e hijshme dhe e shquar nga ana juaj. [[Speciale:Kontributet/185.156.14.122|185.156.14.122]] 7 janar 2025 00:54 (CET) ::::Në Google në fakt nuk del asnjë burim i besueshëm që flet për personin në fjalë. Gjithashtu nuk kishte burime. Ku bazohej gjithë ai informacion që ishte aty? [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 7 janar 2025 00:59 (CET) :::::per ju mediat nuk jane burim i besueshem? :::::https://qeverisja.qq.com.al/wp-content/uploads/2024/05/CV-mateo_leterrekomandimi-Mateo-Yskollari-1-2.pdf :::::https://qeverisja.qq.com.al/en/index.php/arsimi-sporti-dhe-rinia-mateo-yskollari/ :::::https://www.oranews.tv/vendi/yskollari-ka-me-shume-se-50-kuota-te-lira-ne-universitete-jane-15-mije-stu-i1195699 :::::https://www.leterehapur.com/2024/04/16/perkrahja-e-rinise-shqiptare-dhe-tejkalimi-i-pengesave-ligjore-rishikimi-i-ligjit-per-rinine-ii/ :::::vertetueshmeria e redaksise ne gazete :::::https://www.mcntv.al/node/199692 :::::https://www.kultplus.com/lajme/edicioni-i-29-te-i-festes-se-vererave-dhe-geshtenjes-ne-pogradec/ :::::vertetesia si fitues i cmimeve ne poezi :::::https://www.levizalbania.al/media/uploads/Gazeta-Leter-e-Hapur-Nr.7.pdf :::::vertetesia e kryeredaksise ne gazete :::::e shume te tjera :::::eshte me e udhes qe fillimish te hapni diskutim per burime sesa ta fshini artikullin ne forme direkte, :::::gjithsesi nese e shihni te arsyeshme mund ta riformojme [[Speciale:Kontributet/185.156.14.122|185.156.14.122]] 7 janar 2025 01:05 (CET) :::::ju arritet ta lexonit informacionin dhe te kontrollonis sipas burimeve me link qe ju nisa vertetesine e tyre, fshirja pa hapur diskutim konsiderohet abuzim. Pertej punes se madhe tuajen dhe duke ju falenderuar per gjithcka qe keni bere e beni ne vijim, ju shpreh konsideraten e bashkepunimit per rishikim te artikullit? [[Përdoruesi:Creator0312|Creator0312]] ([[Përdoruesi diskutim:Creator0312|diskutimet]]) 7 janar 2025 01:14 (CET) ::::Personat që nuk kanë shquarësinë e duhur për të pasur artikuj në Wikipedia, nuk do të kenë artikuj në Wikipedia. Wikipedia nuk është rrjet social ku çdokush mund të shkruajë për çfarë të dojë. Nëse mendoni se ka artikuj që nuk meritojnë të jenë në Wikipedia, jeni të lirë t'i nominoni për fshirje. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 7 janar 2025 01:03 (CET) :::::une jam akademik, avokat, e njoh mire vertetueshmerine dhe shquarsine qe flisni, burimet dhe te gjitha ua nisa, gjithsesi nuk eshte vendi i ketyre diskutimeve ketu. :::::Me beri pershtypje grisja e dickaje qe e kam krijuar me merite, ua thashe, me ceket burimet, ua nisa, tashme e dini vete. :::::ju uroj punime te mbara [[Speciale:Kontributet/185.156.14.122|185.156.14.122]] 7 janar 2025 01:07 (CET) ::::::qeverisja.qq.com nuk është burim i besueshëm. Ndërsa tek artikujt e tjerë nuk ka ndonjë artikull për personin në fjalë, vetëm intervista, përmendje të tij ose artikuj nga vetë personi. Televizionet bëjnë shpesh intervista me njerëz të zakonshëm dhe nuk mund të konsiderohen intervistat burime të besueshme. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 7 janar 2025 01:17 (CET) ::::::Faqja është filluar nga [[Përdoruesi:Matteoysko]] dhe duket qartë që është thjesht një reklamim. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 7 janar 2025 01:24 (CET) :::::::Matteoysko eshte acc i imi te cilit i ka humbur pass dhe kam krijuar te re, keto jane te teperta si argumenta, nuk ka nevoje per diskutime. eshte ne doren tuaj dheshira dhe mosdeshira. :::::::meqe faqja eshte fshire, ju lutem ndryshoni emrrin qe minimalisht mos dale si hapesire ne google e kur klikon te mos hapet [[Përdoruesi:Creator0312|Creator0312]] ([[Përdoruesi diskutim:Creator0312|diskutimet]]) 7 janar 2025 01:32 (CET) ::::::::Faqja është fshirë dhe nuk mund të fshihet më tej e as t'i ndryshohet emri sepse nuk ekziston më si faqe. Nga Google do të hiqet automatikisht në ditët në vijim. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 7 janar 2025 01:36 (CET) == Pershendetje == Postimi rreth doktorit Luciano Bardhi mendoj qe duhet te jete, doktori njihet ne te gjithe trojet shqiptare, mban emisone edukuese shendetsore ne Top Channel dhe NTV, ndaj mendoj qe fshirja e artikullit lidhur me te nuk eshte e hijshme, artikulli nuk eshte plagjiature.. [[Përdoruesi:Sfiduesi-Mjekesor|Sfiduesi-Mjekesor]] ([[Përdoruesi diskutim:Sfiduesi-Mjekesor|diskutimet]]) 7 janar 2025 22:44 (CET) :Përshëndetje @[[Përdoruesi:Sfiduesi-Mjekesor|Sfiduesi-Mjekesor]]! Artikulli u hoq sepse ishte kopjuar fjalë për fjalë nga faqja zyrtare e Luçianos dhe kjo jo vetëm përbën plagjiaturë por është edhe shkelje e të drejtave të autorit. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 7 janar 2025 22:49 (CET) ::z. Olsi, nuk i kam ditur rregullat, po tani ne kete rast cfare mund te behet? A mund ta ndryshoj dhe ta postoj apo si? [[Përdoruesi:Sfiduesi-Mjekesor|Sfiduesi-Mjekesor]] ([[Përdoruesi diskutim:Sfiduesi-Mjekesor|diskutimet]]) 7 janar 2025 23:23 (CET) :::I bien "riekzaminoje shquaresinë e personit, shkruaje prej fillimit me fjalë të tua e [[Wikipedia:Burime të besueshme|burime të besueshme]], dhe i përdor [[Wikipedia:Artikuj të përkryer|artikujt e përkryer]] e [[Wikipedia:Artikuj të mirë|artikujt e mirë]] si shembuj". [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|më fol!]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|më vëzhgo!]]</small> 7 janar 2025 23:30 (CET) ::::Faleminderit per sqarimin dhe punen tuaj qe po e beni ketu. ::::Tani e shkrova, te lutem a eshte ne rregull? [[Përdoruesi:Sfiduesi-Mjekesor|Sfiduesi-Mjekesor]] ([[Përdoruesi diskutim:Sfiduesi-Mjekesor|diskutimet]]) 8 janar 2025 00:18 (CET) :::::Po tani që është bosh fare është më mirë 😅 Përsëri ka probleme, sepse është vetëm një burim (faqja zyrtare e Luçianos) në të cilin bazohet i tërë artikulli. Përveç intervistave, nuk shoh ndonjë burim të besueshëm informacioni dhe kam dyshime për shquarësinë e personit në fjalë. Intervistat nëpër televizione nuk mjaftojnë. Referimet në fund janë vendosur kot sepse nuk mbështesin ato që keni shkruar në artikull. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 8 janar 2025 01:39 (CET) ::::::Nuk jam i bindur në fakt për shquarësinë e tij. Ka bërë ky mjek ndonjë publikim të rendësishëm shkencor ose ndonjë arritje që e ka bërë të shquar në fushën e mjekësisë? Mjekë ka plot në Shqipëri, por s'mund të kemi artikuj për çdo mjek shqiptar. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 8 janar 2025 01:44 (CET) :::::::Teksti që më parë përbënte komplet artikullin nga webfaqja e z. Bardhi tani është zhdukur plotësisht. Diçka nuk po shkon këtu. :::::::[https://web.archive.org/web/20250105005747/https://lucianobardhi.com/rreth-meje/ Arkiva e 5 janarit] - [https://web.archive.org/web/20250108011439/https://lucianobardhi.com/rreth-meje/ Arkiva e 8 janarit] :::::::Për më tepër, i vetmi burim rreth njeriut që s'ishte intervistë me të ishte një [https://www.kosovarja-ks.com/dhimbja-e-kokes-nuk-ekziston-mjeku-shpjegon-deklaraten-virale/ artikull i palës së tretë nga ''Revista Kosovarja''] duke raportuar një intervistë të tij, ku jep një deklaratë ndoshta mjekësisht kontraverse? :::::::Kam dyshime për shquarësinë e këtij personi. Duket që është vetëm doktor i televizionit pa raportim të paanshëm. Vlen të përmendet se prej burimeve të vetme diverse që ka është një outlet nga Radio China International, e menaxhuar nga [[:en:WP:CGTN|CGTN]] që Wikipedia angleze, suedeze dhe kineze e konsiderojnë "deprecated". [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|më fol!]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|më vëzhgo!]]</small> 8 janar 2025 02:46 (CET) ::::::::Kjo ngre dyshime për autorin e këtij artikulli. Nëse nuk është vetë Luçiano autor, është dikush i lidhur me të. Siç e thashë as unë s'jam i bindur për shquarësinë. Mund ta diskutojmë tek [[WP:FG]]. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 8 janar 2025 02:54 (CET) :::::::::Hapur tek [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për Grisje/Luçiano Bardhi|'''Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për Grisje/Luçiano Bardhi''']]. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|më fol!]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|më vëzhgo!]]</small> 8 janar 2025 03:18 (CET) :::::::::I nderuar Olsi, une nuk jam Luciano, jam nga Kosova, per ta kuptuar kush eshte doktori, ju lutem vetem degjoni ndonje nga emisionet e tij dhe do te bindeni per zgjuarsin e tij, por mbi te gjitha, artikulli nuk tregon asgje vetem realitetin e tij, punen shkollen dhe librin, as nuk e lavderon e as nuk e fyen, thjesht tregon biografin e nje doktori te ri i cili e don punen e tij. Deshmite i keni edhe ne topp channel edhe ne televizonin ntv, po te doni ju arikulli publikohet dhe une marre pergjegjesite nese ka dicka qe nuk shkon gje qe garantoj se gjithcka eshte OK. [[Përdoruesi:Sfiduesi-Mjekesor|Sfiduesi-Mjekesor]] ([[Përdoruesi diskutim:Sfiduesi-Mjekesor|diskutimet]]) 8 janar 2025 17:50 (CET) ::::::::::Duke na thënë "shikojani emisionet", "lexojeni librin", "do të bindeni", po i bën [[WP:PROMO]]. Nuk ka nevojë me qenë vetë subjekti për me e reklamu apo me e lavdëru. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|më fol!]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|më vëzhgo!]]</small> 8 janar 2025 17:56 (CET) :::::::::::O zoteri, nuk po e them ne aspektin e promovimit, por thjeshte ne forme argumentimi. Ju lutem, te na mirekuptoni. [[Përdoruesi:Sfiduesi-Mjekesor|Sfiduesi-Mjekesor]] ([[Përdoruesi diskutim:Sfiduesi-Mjekesor|diskutimet]]) 8 janar 2025 18:54 (CET) ::::::::::::Diskutimi zhvillohet [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Luçiano Bardhi|këtu]]. Ju lutem shkruani aty arsyet se pse artikulli nuk duhet grisur. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 9 janar 2025 23:14 (CET) :::::::::::::'''I nderuar Z. Olsi,''' :::::::::::::Personi në fjalë, Lucjano Bardhi, përmbush kriteret e shquarsisë dhe rëndësisë publike për një artikull në Wikipedia. Ai ka dhënë kontribute të rëndësishme në fushën e radiologjisë-mjekësore dhe nutricionit, si dhe në edukimin publik mbi shëndetin. Konkretisht: :::::::::::::# '''Profesioni dhe ndikimi publik:''' Lucjano Bardhi është një figurë e njohur në Shqipëri përmes drejtimit të një emisioni televiziv i vetmi në rajon mbi shëndetin, i cili ka për qëllim ndërgjegjësimin dhe edukimin shëndetësor të publikut. (NTV) kohë pas kohe edhe në Top-Channel. :::::::::::::# '''Kontributet në literaturë:''' Ai është autor i librit '''“Udhëtimi i ushqimit në trupin tonë”''', i cili ka tërhequr vëmendjen e profesionistëve dhe publikut për qasjen e tij në trajtimin e çështjeve të nutricionit dhe proceseve biologjike. :::::::::::::Informacionet në artikull janë të strukturuara për të përshkruar faktet kryesore të karrierës dhe kontributeve të tij. Artikulli nuk synon aspak reklamimin personal, por ka për qëllim të informojë lexuesit për arritjet e tij profesionale, bazuar në burime të besueshme. :::::::::::::Nëse është e nevojshme, mund të ofroj përmirësime të mëtejshme në artikull për të përmbushur standardet e Wikipedia-s dhe për të siguruar neutralitetin e tij. :::::::::::::'''Respekte''' [[Përdoruesi:Sfiduesi-Mjekesor|Sfiduesi-Mjekesor]] ([[Përdoruesi diskutim:Sfiduesi-Mjekesor|diskutimet]]) 9 janar 2025 23:47 (CET) :::::::::::::z. Olsi, tani shtuam edhe nje reference te besueshme. A mund t'ia hidhni nje sy? [[Përdoruesi:Sfiduesi-Mjekesor|Sfiduesi-Mjekesor]] ([[Përdoruesi diskutim:Sfiduesi-Mjekesor|diskutimet]]) 10 janar 2025 19:03 (CET) == Artikujt për pullat postare == Do të të lutesha t'i rikthenim artikujt e fshirë së fundmi për pullat postare, qoftë dhe sa për një diskutim formal të përgjithshëm paraprak te [[WP:FG]]. Idealisht, Wikipedia-t mbajnë artikuj për pullat e paratë (Wikiburime akoma më shumë) kështu që nuk është krejt pamend ekzistenca e tyre. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 janar 2025 13:20 (CET) :Në rregull, po i rikthej. Artikujt kishin stampën për grisje të shpejtë dhe të them të drejtën nuk pashë ndonjë përmbajtje enciklopedike në këto artikuj. Gjithsesi po i rikthej që të bëjmë një votim/diskutim. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 12 janar 2025 15:31 (CET) ::<span style="white-space:nowrap;">[[File:Yes check.svg|20px|link=]]&nbsp;'''U bë!'''</span> [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 12 janar 2025 15:33 (CET) == Përdoruesi:Erledigungs eshte nje nga llogarite e Përdoruesi:Nennglas. == https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Erledigungs, https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Nennglas @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 janar 2025 20:40 (CET) :Faleminderit. Të lutem blloko çdo llogari kukull të përdoruesve Goelia, Hatake dhe Udha. Këta janë përjashtuar dhe po mundohen t'i shmangen bllokimit. Erledigungs është bllokuar në Wikipedian gjermane dhe turke dhe kështu që po e bllokoj edhe këtu. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 21 janar 2025 20:44 (CET) fgui2hx0bzkkyr1iso9p04fsm1s0voo 5 373750 3006658 2996950 2026-07-06T22:13:22Z Smallem 126080 Mbështjellje me <nowiki> e shembujve të {{dmb}} në udhëzim (kutia e mbylljes së diskutimit e pambyllur shkaktonte missing-end-tag: div) – përmes Claude AI 3006658 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Grisja e artikujve me probleme të theksuara drejtshkrimore == Përshëndetje. Nuk e di nëse është ky vendi i duhur për të parashtruar këtë problem, mirëpo po e provoj këtu. Nuk e di cili është konsesusi i përdoruesve këtu në lidhje me artikujt ku në mënyrë masive anashkalohen shkronjat "Ë" dhe "Ç", ose bëhen gabime tjera të rënda drejtshkrimore. E kam provuar vetë t'i shpëtoj artikujt e tillë, mirëpo është e paimagjinueshme sa shumë punë e energji kërkohet për të përmirësuar artikuj të tillë, energji me të cilën do të mund të shkruaja një artikull të ri nga fillimi ose ta përktheja një nga Wikit homologe. Drejtshkrimi i shqipes është lule krahasuar me bie fjala anglishten, frëngjishten ose kinezçen, prandaj asnjë person i rritur nuk ka kurrfarë arsyetimi që të mos shkruajë si duhet, sidomos "ë"-jat e "ç"-jat. Është e qartë si loti se askush nuk ua var stampave ku luten përdoruesit t'u përmbahen rregullave. Duhen masa më rigoroze. Pra, propozoj që: :'''1.''' çdo artikull '''i vjetër''' me gabime drejtshkrimore masive, sidomos ata pa "ë"-ja e "ç"-ja, të grisen menjëherë, pa marrë parasysh a kanë referenca a jo. :'''2.''' Sa u përket artikujve të rinj, fillimisht tu tërhiqet vërejtja përdoruesve përgjegjës që t'i rregullojnë vetë artikujt, e nëse këta s'e bëjnë, të grisen. --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 17 shtator 2017 21:27 (CEST) ::Fatkeqësisht, kualiteti artikullit nuk ka rol në vendimin për grisjen e tij: Grisja bëhet nëse subjekti i artikullit nuk është i rëndësishëm, por jo nëse përmbajtja e artikullit ka kualitet të ulët. Çka mund të bëhet është të largohet e gjithë përmbajtja me kualitet të dobët dhe të zëvendësohet me një fjali e cila e përshkruan thelbin e subjektit. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 18 shtator 2017 09:32 (CEST) :::Jam dakord me Aeternus. Kjo do ishte humbje e madhe për wikin pasi jo cdo gjë mund të jetë e përsosur ne wiki. Gur gur bëhet mur, :-). Ndërsa kur kemi artikuj të rinj, unë e kuptoj shqetësimin tënd, Udha, po, përsëri, duhet të kemi kujdes me të rinjtë. Për shembull dje vjen si furi një editor i ri, dhe shkruan brenda pak oreve [[Avdi Isa]], [[Ndue Përlleshi]], [[Sali Bajram Krasniqi]], [[Masakrat e Karadakut]], [[Përndjekja e shqiptarëve katolikë nga car Stefan Dushani]], [[Lufta e Plaves dhe Gucis]], [[Konfliktet Malazez-Shqiptar]], [[Kolë Suma Heqimi]], [[Dan Derovci]], dhe [[Bali Bajram Nokshiqi]]. Ky tip redaktori do bëjë patjeter edhe gabime, po sasia e informactionit që i dha sqwikit eshte goxha e madhe dhe duhet ta respektojmë. Unë i dhashë direkt statusin e redaktorit dhe të vetëkontrolluarit brenda ditës dhe nuk pendohem. Ky tip wikipediani, apo wikipedianë si Tiimiiii, jane florinj e duhen klonuar mundësisht e jo t'u shkojmë nga mbrapa e t'u themi "s'ke vene "ë"-në e "ç"-në"... --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 2 nëntor 2017 17:01 (CET) == Rregullim i arkivës == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], shiko njëherë nëse mundesh ta rregullosh arkivën te kjo faqe. Nxjerr vetëm 1 faqe arkive megjithëse po ta shtypësh atë do të vësh re që në fakt janë 2. Nuk jam i sigurt ku çalon. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 janar 2025 11:59 (CET) :Ne rregull, do ta shoh njehere. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 20 janar 2025 18:22 (CET) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], u rregullua. Problemi ishte tek g-ja e vogel, tek fjala "Grisjes". [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 20 janar 2025 18:25 (CET) :::Oh, dakord. Faleminderit! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 janar 2025 12:04 (CET) == Perse nuk shton stampat e reja ne krye te faqes (Per Grise ose Mbaje)? Konfuzion.. == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Eshte bere nje laramani, te pakten te jene ne krye te faqes si ''Udherrefyes'' per ata qe ende i perdorin te vjetrat.. Shembull, shtojo te 3-ja stampat nen, "Kërkesa në proces grisjeje" ku do i shohin te gjithe, dhe zevendesoji ne te gjitha vendet e tjera.. Te kemi 1 Standard. -[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 01:42 (CET) :Po mendoja ta bëja unë diçka të tillë por stampat e reja më duken disi të vështira për t'u përdorur në formën që janë. Do të parapëlqeja të kishim një menyrë më të shkurtër në vend të "mbaje voto" dhe "grise voto". (Gjithashtu mungon një për votimet asnjanëse në këtë format.) Së dyti, nëse zgjedhim të përdorim stampat e reja, mirë do të ishte dhe që të përdornim stampa të tjera për mbylljen e diskutimeve të posaçme për rastet në fjalë. Aktualisht jeshilja përdoret për grisjet dhe e kuqja për ruajtjet që del pak mbrapsht me logjikën e stampave të reja. Së fundmi, dhe stampa që vendoset nëpër artikuj për grisje ka filluar të ndryshohet kohët e fundit me sa kam vënë re (nuk përdoret më aq shpesh {{tl|Grise}}. Derisa infrastruktura e grisjeve të faqeve të kristalizohej pak më mirë po mendoja ta linim të rridhte gradualisht. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 01:59 (CET) ::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Ne rregull presim, ke te drejte, ta bejme nje perditesim te gjithanshem jo vetem per keto 3-ja..<span id="Leutrim.P:1738890752623:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 02:12 (CET)</span> ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], për stampën {{tl|mbaje voto}}, mund të përdorim {{tl|mbaje}}, ndërsa për {{tl|grise voto}} nuk e di si mund të gjejmë diçka më të shkurtër pasi stampa {{tl|grise}} është e zënë. Problemi me PËR/KUNDËR është që mund të jetë disi e paqartë, sidomos për përdoruesit e rinj. Shiko [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3AForumi_i_Grisjes%2FK%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje%2FKimi_%28k%C3%ABng%C3%ABtare%29&diff=2739654&oldid=2738993 këtu] për shembull. Krijuesi i artikullit jo vetëm që votoi PËR, por edhe ndryshoi votën time nga Grise në PËR, me shpresën se PËR ishte për mbajtje dhe jo për grisje. Sa i përket votës Asnjanës, thjesht një koment mjafton besoj. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 15:45 (CET) ::Mund edhe t'i ndryshojmë fjalët "Grise" dhe "Mbaje" në "Të griset" dhe "Të mbahet". Për mua s'është problem, mjafton që vota të jetë e qartë. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 15:48 (CET) :::Të mbahet/Të griset duket zgjidhje e mirë. :::A mund të krijojmë dhe dy stampa të reja për mbylljen e diskutimeve që i përshtaten këtij formati? Më saktë të zgjerojmë funksionalitetin e asaj stampës ekzistueses për të përmbajtur dhe dy versione të reja dedikuar grisjeve me dy ngjyra të reja. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 18:14 (CET) ::::Krijova stampat {{tl|Të mbahet}} dhe {{tl|Të griset}} dhe i vendosa në hyrjen e forumit së bashku me ca rregulla minimale për procedurat e grisjeve si përpjekje për të sjellë ca standardizim. Gjithashtu stampa {{tl|dmb}} që përdorim për të mbyllur diskutimet është përditësuar që të përballojë grisjet më mirë. Mbetet për t'u përafruar infrastruktura teknike e e saj ama së bashku me atë të stampave {{tl|grise}}, {{tl|pezullo-grisjen}}, {{tl|artikull për grisje}} me atë në EnWiki. Gradualisht shpresoj të ndërhyj dhe në to dhe të ndryshojmë sërish hyrjen e forumit për të pasqyruar ndryshimet e kryera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 14:40 (CET) :::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], ke bere nje pune te mire, te kompletohen te gjitha njeheresh. Perse stampa 'ASNJANËS' eshte me shkronja te medha kur dy te tjerat jane me te vogla?, do ishte mire qe edhe ajo te ishte me te vogla 'Asnjanës' ose 'Asnjëanës'.<span id="Leutrim.P:1740440310741:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 00:38 (CET)</span> ::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], kjo vjen pasi stampa {{tl|ASNJANËS}} i përket një grupi tjetër stampash ({{tl|PËR}}; {{tl|KUNDËR}}) që janë të gjitha me kapitale. Stampat në fjalë përdoren në votime dhe janë ndërtuar në mënyrë të atillë që të lexohen lehtësisht (tërësisht të kapitalizuara, tek-fjalëshe dhe me ngjyra të ndryshme). Stampat e reja janë "grup tjetër" pasi nuk janë tek-fjalëshe. Pak më sipër në këtë diskutim do të shohësh që prek ekzaktësisht këtë çështje me Olsin por pak a shumë ramë dakord që të vazhdonim të përdornim {{tl|ASNJANËS}} dhe në formatin e ri. Nëse ke ndërmend ndonjë propozim të ri që i përshtatet atij formati për të zëvendësuar atë, mund ta thuash dhe e përfshijmë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 04:31 (CET) :::::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Disi nuk po pershtaten ato jane me shkronja te vogla kurse kjo me te medha.. mbase te krijohet nje ridrejtim te ASNJANËS me shkronja te vogla Asnjanes, ne ate rast prap do mbeteshin 5 dhe kur shkruan Asnjanës do shtonte stampen ASNJANËS ne fakt, por do shfaqej vizualisht si "Asnjanës".<span id="Leutrim.P:1740504552362:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:29 (CET)</span> ::::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], mund të bëhet por pastaj duhet t'i ndryshojmë dhe dy stampat e tjera për {{Tl|PËR}} dhe {{tl|KUNDËR}} pasi do të vihej re i njëjti problem që po vë re këtu. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:32 (CET) :::::::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], une s'kam aftesi t'i permiresoj vet. Nese eshte brenda aftesise suaj teknike t'i korrigjoni e standardizoni do ishte shume mire. Sa me pak konfuzion te kete, komunikimi do jete me i mirefillte, e me shume pune do kryhen.<span id="Leutrim.P:1740505307782:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:41 (CET)</span> ::::::::::Mund t'i ndryshoj unë. Do të pres ca nëse ka kundërshtime apo ndonjë ide më të mirë e do të veproj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:51 (CET) :::::::::::Krijova stampën {{tl|I pavendosur}} për të ruajtur formatin e grupit të ri të stampave. Është vendosur dhe te hyrja e Forumit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 04:27 (CET) :┌──────────────────────────────┘<br/>[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], mire shume.<span id="Leutrim.P:1740981245081:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 mars 2025 06:54 (CET)</span> == Votime == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], Nese mund te votoni ne artikujt e propozuar per grisje qe t'i perfundojme me shpejt, kane ca kohe aty. Fallbackintoreality, a mundet te beni diqka per "Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër)", apo ta mbyllim si qeshtje njehere e t'i kthehemi me vone nese nuk keni vendosur si te veprojme.<span id="Leutrim.P:1743634494346:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2025 00:54 (CEST)</span> == Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër) == @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], a t'e votojmë edhe ne si ASNJANES për momentin, ka shumë kohë që është aty. E zgjidhje nuk i është bërë. Kështu mund t'e mbylli qështjen për momentin deri në një kohë tjetër kur të jenë rrethanat më të përshtatshme dhe artikujt e ngjashëm të diskutuar poashtu. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2025 17:12 (CEST) == Përshkrim shumë i gjatë!! == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], a mund t'e shkurtosh, pa e ndryshuar përmbajtjen? ''Këtu votohet për grisjen e faqeve të ndryshme. Grisja e faqeve mund të bëhet...''.<span id="Leutrim.P:1747235068584:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2025 17:04 (CEST)</span> :Përshkrimi ndjek të njëjtin standard kudo pak a shumë. Shiko [[WP:APK]], [[WP:AMK]], [[WP:Robotët]], etj. Të gjitha nisin me një shpjegim të vendit, çfarë bëhet aty e si mund të veprohet. Shpjegimi është lënë me qëllim i hollësishëm se supozon që po lexohet nga fillestarët. Kjo s'do të thotë se s'mund të ndryshohet, thjesht që çfarëdo ndryshimi të vendosej do të duhej të replikohej dhe gjetiu më pas. Unë mendoj që s'është aq i gjatë por po pati propozime më të mira, mund të veprojmë gjithsesi. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2025 13:52 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Atëherë, mirë është për momentin. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 maj 2025 13:55 (CEST) == Mbyllja e kandidaturës, Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër) == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], A nuk e lexove rreshtin e fundit qe ka shkruar vet Arbri, po e citoj ''Klein Muçi A mund ta arkivojmë këtë diskutim? Nuk ka lëvizur diskutimi prej fillimit të qershorit. Verdikti duket që është mbajtja e artikullit. Fallbackintoreality / diskutimi / kontributet 1 korrik 2025 13:06''. Besova se me atë qëndrim në atë rresht, bëheshin 3, edhepse e kam të qartë se kërkohet që shprehimisht të jenë 3. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:44 (CEST) :Eh, thjesht për teknikalitet e ktheva dhe unë, siç u shpreha dhe te përmbledhja e redaktimit. Mendoj që është mirë që te FG t'i kemi gjërat sa më të sakta me rregullat se është dhe vendi ku burojnë konfliktet më të mëdha për arsye të kuptueshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:46 (CEST) ::Besoj se kemi mirëkuptim. Për më shumë lexo;; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Votime dhe https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Olimpiadat%20Komb%C3%ABtare%20t%C3%AB%20matematik%C3%ABs%202%20(lib%C3%ABr) . [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:49 (CEST) :::@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], a mund të votosh që të mbahet pasi nuk ka diqka përfundimtare ende. Ka kaluar shumë kohë. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 16 korrik 2025 17:21 (CEST) == Grisja e David Woodard == @[[Përdoruesi:AT44|AT44]], Grisja mund të kryhet vetem pasi të kenë kaluar minimalisht 14 ditë nga data e propozimit në FG. Lexo përshkrimin në krye të faqes së FG. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 korrik 2025 20:54 (CEST) :@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], Grisja e David Woodard dhe Dava Bulku, mund të kryhen/mbyllet votimi, votat janë për grisje dhe dy javë kanë kaluar. Punë të mbarë.<span id="Leutrim.P:1753834021896:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 30 korrik 2025 02:07 (CEST)</span> == Lista e biografive sipas emrit (A-Zh) == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], votat jane, sikur t'e mbyllje kandidaturen dhe te fillojme me grisjet. Ku te kesh nevoje ne veqanti, me etiketo, do ndihmoj ne grisje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 gusht 2025 23:37 (CEST) :Shoh që paske vepruar tashmë. Do të sugjeroja të nisje me diskutimet për listat e tjera ndërkohë. Çështja e auditimit të listave që i përmenda @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] para ca kohësh. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 gusht 2025 00:37 (CEST) ::Po. Do t'e vazhdojme tutje ketu; https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria_diskutim:Lista . Pas diskutimit i propozojme ne disa pjese te FG per grisje. Po te kesh diqka shtese per kete qeshtje po e vazhdojme atje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 gusht 2025 00:57 (CEST) == Grupe Artikujsh ose Kategorish që duhen grisur njëkohësisht == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]], @[[Përdoruesi:AT44|AT44]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]], Nëse ka lista të tjera ose grupe të shumëta artikujsh ose kategorish që duhen propozuar për grisje, që kanë humbur qëllimin e tyre fillestar ose që nuk është e mundur të përditësohen dhe mirëmbahen vazhdimisht përmendni këtu ju lutem, unë do i shtoj si vazhdimësi e Artikujve Lista në FG nëse ka!. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 shtator 2025 15:36 (CEST) :Ok, unë do i vendos artikujt me ligat për të fshirë, sepse unë mund të përdor Infobox football league si zëvëndësim. [[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]] ([[Përdoruesi diskutim:Velocitas34|diskutimet]]) 12 shtator 2025 17:02 (CEST) == Auditimi i listave == Auditimi i [[:Kategoria:Lista|listave]] ka sjellë një mori kërkesash për grisje në Forum që e ka zgjatur ndjeshëm tabelën e përmbajtjes në Kuvend (ku shfaqen të gjitha çështjet me rëndësi nëpërmjet sistemit të dritareve). Duke qenë se secila kërkesë kërkon së paku 2 javë për tu shqyrtuar dhe se numri i tyre pritet të vazhdojë të shtohet në vijim thjesht nga fakti që është një proces me disa faza, do ju ftoja të votonit në lidhje me to si një përpjekje për t'i përshpejtuar sadopak gjërat. Po etiketoj disa nga përdoruesit aktivë aktualisht, ndihuni të lirë të shtoni të tjerë: @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2025 10:29 (CEST) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], kur të mundesh të lutem sigurohu të përdorësh stampën {{tl|Faqe për grisje}} në vend të {{tl|Grise}} pasi e dyta rezervohet vetëm për grisjet e shpejta (të cilat zakonisht nuk vijnë këtu për diskutim). {{tl|Faqe për grisje}} është projektuar në mënyrë të tillë që të të shpjerë automatikisht dhe te diskutimi përkatës i hapur këtu për faqen që po shqyrtohet si dhe jep mundësinë të përcaktohet arsyeja e propozimit për grisje (me shpresën se mund të ngjallë interes te ndonjë lexues i artikullit e të nxisë pjesëmarrjen në diskutim këtu). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 11 tetor 2025 10:35 (CEST) ::Shumë mirë. Flm. {{U bë}}. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 tetor 2025 13:36 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein]], a mund të modifikosh kodin që secila kandidaturë e re që shtohet të mbaroj minimalisht në ora 23;59 qdoher. Kur të kesh kohë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 13:33 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], sa për qartësim, si është aktualisht e si dëshiron të ndryshohet? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:29 (CEST) :Nese shton nje artikull te fg, aty shtohet nje ore, pas 14 ditesh ne ate ore shembull 13;36, une dua qe pa marr parasysh oren vetem ditet te llogariten 14 dite pas asaj date te jete minimumi, kurse ora te jete gjithher 23:59.. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:36 (CEST) ::Kuptoj. Mund ta bëjmë besoj por a s'është më mirë që të llogaritet automatikisht aty kur nis kandidatura? Pse t'i shtojmë ca orë kot? Pyes pasi aktualisht është i njëjti mekanizëm dhe te [[WP:AM|AM]]/[[WP:AP|AP]] dhe te [[WP:Administrata|Administrata]] e do të duhej të ndryshohej të gjitha po ta ndryshonim mendoj. Për administratorët zakonisht është mirë që orari të jetë ekzaktë se mund të ndodhë dhe që të ankohen kandidatët për shkelje pastaj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:42 (CEST) :::Nese s'mund ta besh, nuk them te behet me çdo kusht. E leme siç eshte. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 21:14 (CEST) == 48 kërkesa të hapura == Ju ftoj të votoni në faqet e listuara për grisje ose qoftë shprehje opinioni; @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]].. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 nëntor 2025 20:46 (CET) :nuk editoj dot kodin per te votuar, me del artikulli nuk eshte dicka e tille. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 14:51 (CET) ::Kliko dy here, ashtu per momentin se ka nje error te perkohshem. Dmth kliko redakto, kur te dergon te faqja se nuk mund te votosh aty ke nje link, dhe te lejon te dyten here kur te klikosh redakto ne te njejten kandidature, derisa Kleini ta rregulloje. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 15:11 (CET) :::Nuk me hapet prape, se di. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 15:59 (CET) ::::Zgjidhje e përkohshme: ::::Përdor lidhjen [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje]] dhe mund të votosh nga aty normalisht besoj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 18:20 (CET) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], perdoruesi ka problem teknik, po i pamundesohet pjesemarrja ne FG. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) == 63 kërkesa të hapura == Ju ftoj të votoni aty ku nuk keni votuar ta mbajmë numrin në kontroll duke i mbyllur disa kërkesa. : @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Sadads|Sadads]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Aeternus|Aeternus]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]]. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 shkurt 2026 23:29 (CET) :Pas votimeve të Aeternus janë mbyllur 20 kërkesa. Aktualisht gjenden 43 kërkesa të hapura. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 22 shkurt 2026 17:54 (CET) ::Vë re se disa vota janë kthyer në komente. Te Forumi, ndryshe nga hapësirat e tjera si Administrata, Kuvendi, ato për artikujt e mirë e të përkryer, nuk kemi kufizime për personat që mund të marrin pjesë në votime. Kjo është e qëllimshme në mënyrë që të lejojë dhe përdoruesit pa llogari për të votuar kur duan të ruajnë anonimatin e tyre për çështje që mund të jenë polemizuese ose përdoruesit e rinj për të mbrojtur artikujt e tyre nga grisja duke qenë se artikuj të tillë mund të kalojnë shpesh këtej për diskutim. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 10:16 (CET) :::Me atë rast besoj se do ishte e udhës që në ato 3 hapësira të citohet në krye të faqes se kush/si mund të votojë, nëse nuk vlejnë të njëjtat parime në të gjitha, për vazhdimësi. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 17:14 (CET) ::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], sikur të votoje te "Gani Gashi (piktor) (rikandidim)" po vërej se ka zënë një hapësirë shumë të gjatë vertikalisht. E në veçanti te "Artikuj Lista". - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 mars 2026 23:32 (CET) :::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], votova te kandidatura e Gani Gashit. Përgjithësisht mundohem të votoj sa shtohet te një kandidaturë, te ato që nuk votoj, do të thotë se e kam të vështirë të ndaj mendjen. Në këtë kontekst do të më duhet t'i shmangem votimit te artikujt e listave që kanë mbetur. Por mbase @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të jetë një zgjidhje e mirë për t'i përmbyllur dhe ato. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 mars 2026 14:04 (CET) == Grisjet e shpejta == A janë artikujt me stampën e vendosur për [[Stampa:Grise|grisje të shpejtë]] të monitoruar? Këtë stampë kam vendosur para disa ditëve në [[Leutrim Kqiku|këtë artikull]], por nuk kam vërejtur asnjë veprim nga ana e administruesve në këtë drejtim. '''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 3 mars 2026 16:00 (CET) :Përshëndetje @[[Përdoruesi:Aeternus|Aeternus]], këto kohë kemi qenë duke listuar sasi të mëdha artikujsh në FG, unë zakonisht sapo grumbullohen i barti të gjithë njëheri te FG ata që janë që një kohë më të gjatë në wiki pasi t'i rishikoj arsyet për grisje. Kurse ata më të rinj i grisi direkt. Mund të ndodhë të qëndrojë disa ditë në pritje deri t'i procesoj për në FG, por jo të harrohen. Këtë e grisa. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 mars 2026 10:06 (CET) == Problem teknik == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], kur deshiron te votosh dhe klikon redakto nepermjet kodit, te qon te nje faqe e dyte ku thuhet (Ju po kërkoni të redaktoni një paragraf që nuk ekziston. Mund të jetë zhvendosur ose fshirë ndërkohë që ju ishit duke parë këtë faqe. Kthehu te Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje.), Ne fakt te gjitha kandidaturat jane ne rregull dhe nuk jane levizur, ne cilindo qe klikon ndodh e njejta, nese mund t'i hedhesh nje sy, kjo mund te veshtiresoj votimet. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 tetor 2025 18:00 (CEST) :Po, e kam vënë re. Besoj se problemi është ngaqë kemi krijuar shumë kandidatura njëkohësisht me tituj të ngjashëm. Nëse problemi vazhdon dhe pasi kjo situatë të ketë ndryshuar, do të përpiqem të hulumtoj më tepër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 tetor 2025 18:29 (CEST) == Shtova disa (2) rregulla te reja! == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], A mund ti shqyrtosh nese jane te vlefshme, e nese mund te qendrojne? Dhe shto linqet sipas nevojes per te FG etj.. ku jane te nevojshme. (shihen ne krye te faqes)<span id="Leutrim.P:1733748193838:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 13:43 (CET)</span> :[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], shumë të vlefshme. Personalisht më pëlqeu goxha plotësimi i stampës me lidhjen për diskutimin përkatës që po bëje kohët e fundit (vetëm se lidhja duhet të jetë e brendshme, jo e jashtme). Sa më të ndërlidhura të jenë gjërat (cross-linked), aq më mirë është. I vetmi sugjerim mbase do të ishte çështja e moshës 10 vjeçare që mbase të mos ishte numër fiks por të përdorej një përcaktim i përgjithshëm relativ si "shumë vite". <br style="margin-bottom:0.5em"/>Mbase @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të ketë interes për këtë çështje gjithashtu, të rregullojë disi stilin e përgjithshëm me përvojën që ka në shkrimin e udhëzimeve e rregulloreve.<span id="Klein_Muçi:1733749307630:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 14:01 (CET)</span> ::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Modifikojini si te jete nevoja qe te perqojne e shfaqin sa me mire idene si te veprohet, kjo e rrite efikasitetin e veprimeve ne wikisq.<span id="Leutrim.P:1733749592815:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 14:06 (CET)</span> == Artikuj lista për grisje - Rishikimi i 2-të == Këto (132) janë ndarë për rishikim të dytë, cilat t'i përjashtojmë nga ripropozimi në FG? të tjerat t'i ndajmë në disa grupe të tematikës së ngjashme që të propozohen njëheri. -- @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. <div style="column-count:3; column-gap:20px;"> * <s>[[Lista e universiteteve në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e dekoratave në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e kalave në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e misioneve diplomatike të Kosovës]]</s> * <s>[[Lista e monumenteve në Prizren]]</s> * <s>[[Lista e flamurtarëve për Shqipërinë në Lojrat Olimpike]]</s> * <s>[[Ambasadorët e Shqipërisë në botë nga viti 1912-1991]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VI të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VII të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VIII të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e drejtorëve në vite e Galerisë Kombëtare e Arteve të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e universiteteve dhe fakulteteve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e ishujve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e lumenjve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e maleve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e stadiumeve të futbollit në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e universiteteve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e 80 diplomatëve shqiptarë nga viti 1912 deri në vitin 1944]]</s> * <s>[[Lista e Ambasadoreve Shqiptare pas vitit 1991]]</s> * <s>[[Lista e delegatëve të Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]]</s> * <s>[[Lista e monumenteve shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e revistave shqip]]</s> * <s>[[Lista e stacioneve televizive shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e ushtarëve shqiptarë të vrarë në Ushtrinë Popullore Jugosllave]]</s> * <s>[[Lista e stacioneve radio shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e mbajtësve të titullit "Hero i Popullit"]]</s> * <s>[[Lista e qyteteve të Bosnjës dhe Hercegovinës]]</s> * <s>[[Lista e qyteteve të Malit të Zi]]</s> * <s>[[Pasaportat e Bashkimit Evropian]]</s> * <s>[[Lista e flamujve të Shteteve të Bashkuara]]</s> * <s>[[Lista e enciklopedive sipas gjuhës]]</s> * <s>[[Lista e vendeve sipas kodeve ndërkombëtare telefonike]]</s> * <s>[[ISO 3166-1]]</s> * <s>[[Kodet e IATA Airline]]</s> - * [[Lista e kampionëve të Formula 1]] * [[Lista e kodeve shtetërore nga FIFA]] * [[Lista e flamurtarëve për Azerbajxhanin në Lojrat Olimpike]] * [[Lista e listave të kalave]] * [[Lista e nënndarjeve më të mëdha të shteteve sipas sipërfaqes]] * [[Lista e Pallateve të Raxhastanit]] * [[Lista e ujvarave sipas lartësisë]] * [[Lista e tempujve xhainistë në botë]] * [[Lista e tempujve të Shivës në Tamil Nadu]] * [[Lista e tempujve të Solesvaras]] * [[Lista e tempujve të periudhës Vixhajanagara në Karnataka]] * [[Lista e tempujve në Kançipuram]] * [[Lista e tempujve në Gauhati]] * [[Lista e tempujve në distriktin Rajagada]] * [[Lista e tempujve në Bishnupur]] * [[Lista e tempujve në Bhubanesvar]] * [[Lista e tempujve indianë të skalitur në shkëmb]] * [[Lista e tempujve hindu në Tirupati]] * [[Lista e tempujve hindu në Tamil Nadu]] * [[Lista e tempujve hindu në Sri Lanka]] * [[Lista e tempujve hindu në Singapor]] * [[Lista e tempujve hindu në Pakistan]] * [[Lista e tempujve hindu në Nepal]] * [[Lista e tempujve hindu në Malajzi]] * [[Lista e tempujve hindu në Kerala]] * [[Lista e tempujve hindu në Katak]] * [[Lista e tempujve hindu në Indi]] * [[Lista e tempujve hindu në Goa]] * [[Lista e tempujve hindu në Bareilli]] * [[Lista e tempujve hindu në Andhra Pradesh]] * [[Lista e tempujve Çola në Bangalore]] * [[Lista e shteteve sipas shkallës së punësimit]] * [[Lista e fortesave në Madia Pradesh]] * [[Lista e fortesave në Karnataka]] * [[Lista e fortesave në Indi]] * [[Lista e fortesave në Bombei]] * [[Lista e gjuhëve zyrtare]] * [[Lista e gjuhëve]] * [[Lista e ishujve në Oqeanin Atlantik]] * [[Lista e kampionëve të futbollit francez]] * [[Lista e klubeve futbollistike italiane]] * [[Lista e kombinacioneve me dy shkronja]] * [[Lista e personazheve të Simpsons]] * [[Lista e personazheve në Final Fantasy]] * [[Lista e shteteve eksportuese të naftës]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Madagaskar]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Afrikën e Jugut]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Afrikë]] * [[Njerëzit më të vjetër]] * [[Tabela e Vendeve të Trashëgimisë Botërore sipas Shteteve]] * [[Tempujt e Telanganas]] * [[Vende Pelegrinazhi Budist në Indi]] * [[Vende Pelegrinazhi Hindu në Indi]] * [[Lista e flamujve të Shteteve të Bashkuara]] * [[Lista e shteteve dhe territoreve të SHBA-së sipas sipërfaqes]] * [[Lista e maleve të Alpeve]] * [[Bashkitë në Kanton Waadt]] * [[Lista e këngëve të Dream Theater sipas autorëve të teksteve]] * [[Librat e bibliotekës Doli]] * [[Lista e bashkëshorteve dukale të Parmës]] * [[Lista e disiplinave akademike]] * [[Lista e fiseve të hershme gjermanike]] * [[Lista e ishujve të Ameriës Veriore]] * [[Lista e ishujve të Evropës]] * [[Lista e liqeneve në Afrikë]] * [[Lista e liqeneve në Evropë]] * [[Lista e liqeneve në Kroaci]] * [[Lista e lumenjve në Australi]] * [[Lista e lumenjve në Butan]] * [[Lista e lumenjve në Finlandë]] * [[Lista e lumenjve në Haiti]] * [[Lista e lumenjve në Kroaci]] * [[Lista e lumenjve të Amerikës]] * [[Lista e lumenjve të Lituanisë]] * [[Lista e majave malore në Belgjikë]] * [[Lista e majave malore në Bosnjë dhe Hercegovinë]] * [[Lista e majave malore në Bullgari]] * [[Lista e majave malore në Gjermani]] * [[Lista e majave malore në Kroaci]] * [[Lista e motove kombëtare]] * [[Lista e papëve]] * [[Lista e Personazhëve të Metal Slug]] * [[Lista e peshkopëve dhe kryepeshkopëve të Utrehtit]] * [[Lista e peshkopëve dhe princ-peshkopëve të Liezhit]] * [[Lista e piktorëve flamandë]] * [[Lista e piktorëve të hershëm holandikë]] * [[Lista e qyteteve në Francë]] * [[Lista e qyteteve në Gjermani]] * [[Lista e qyteteve që kan mbi një milion banorë]] * [[Lista e universiteteve dhe e shkollave të larta në Hungari]] * [[Lista e vendeve sipas PBB]] * [[Lista e shpikësve të vrarë nga shpikja e tyre]] * [[Lista e nënprodukteve të qumështit]] </div> [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 02:13 (CEST) <div style="border-top: 1px solid green; margin: 10px 0;"></div> === Diskutimi === Si fillim do i përjashtoja direkt faqet që lidhen me Shqipërinë, Kosovën dhe shqiptarët nga rikandidimi. Kurse listat e deputetëve, delegatëve, diplomatëve, ambasadorëve, duhet të i sistemojmë në më pak artikuj. Të tjerët t'i grupojmë sipas tematikës e të i rikandidojmë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 21:14 (CEST) :Unë kam qenë nga përdoruesit që kam kërkuar 90% të përjashtimeve të faza e parë kështu që më tutje shpresoj të vendosin përdorues të tjerë. Çfarë do të kisha këshilluar ama do të kishte qenë një listë më e vogël përzgjedhëse. Gjykimi për ~135 artikuj njëkohësisht me tema të ndryshme është ngarkesë e madhe konjektive. (Megjithëse e mirëkuptoj dëshirën për të përfunduar procesin.) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 prill 2026 13:38 (CEST) ::Në rregull por nuk është as problem të jesh pjesë, pasi thjesht po vendosim cilët tituj me cilët ndërlidhen që të propozohen së bashku në FG, p.sh në 5 x 20 tituj, e atje bëhet gjykimi e votimi për grisje ose mbajtje të tyre. Nuk është shumë ngarkesë pas përjashtimeve, kanë mbetur rreth 100 tituj. Pra nuk po vendoset diçka këtu, por i shtova se nuk dija cilët me cilët kombinohen më mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 prill 2026 17:39 (CEST) == Mbyllja e kandidaturës == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], për t'i mbyllur të 3 kandidaturat ku votove pasi kanë kaluar kohë të gjatë në FG, dhe nuk ka vota kundër, kliko ''Redakto nëpërmjet kodit'' dhe shto te secila veç e veç kodin nën titull (lidhjen e shembullit e ke poshtë); <nowiki>{{dmb|1|Të griset}}</nowiki> <br> ose <nowiki>{{dmb|1|Të mbahet}}</nowiki> <br> dmth për grisje të parën ose të dytën kur vendoset të mbahet, dhe në fund të kandidaturës poshtë vendos kodin;<br> ::{{Miratim}} — [[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) <nowiki>{{dmb|2}}</nowiki> <br> Dhe në raste kur është mbyllur me vendim për grisje, vazhdo me grisjen e artikullit të propozuar pas mbylljes së kandidaturës. [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje/Zyra_e_Gjendjes_Civile_-_Bajram_Curri&action=edit&section=T-1 Shih shembullin] - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:09 (CEST) b7qizmqd55q28hsm8xlllmq2rsbxyga 3006659 3006658 2026-07-06T22:20:29Z Smallem 126080 Heqje e hapësirës paraprijëse para :: (shmang bllokun e paraformatuar) – përmes Claude AI 3006659 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Grisja e artikujve me probleme të theksuara drejtshkrimore == Përshëndetje. Nuk e di nëse është ky vendi i duhur për të parashtruar këtë problem, mirëpo po e provoj këtu. Nuk e di cili është konsesusi i përdoruesve këtu në lidhje me artikujt ku në mënyrë masive anashkalohen shkronjat "Ë" dhe "Ç", ose bëhen gabime tjera të rënda drejtshkrimore. E kam provuar vetë t'i shpëtoj artikujt e tillë, mirëpo është e paimagjinueshme sa shumë punë e energji kërkohet për të përmirësuar artikuj të tillë, energji me të cilën do të mund të shkruaja një artikull të ri nga fillimi ose ta përktheja një nga Wikit homologe. Drejtshkrimi i shqipes është lule krahasuar me bie fjala anglishten, frëngjishten ose kinezçen, prandaj asnjë person i rritur nuk ka kurrfarë arsyetimi që të mos shkruajë si duhet, sidomos "ë"-jat e "ç"-jat. Është e qartë si loti se askush nuk ua var stampave ku luten përdoruesit t'u përmbahen rregullave. Duhen masa më rigoroze. Pra, propozoj që: :'''1.''' çdo artikull '''i vjetër''' me gabime drejtshkrimore masive, sidomos ata pa "ë"-ja e "ç"-ja, të grisen menjëherë, pa marrë parasysh a kanë referenca a jo. :'''2.''' Sa u përket artikujve të rinj, fillimisht tu tërhiqet vërejtja përdoruesve përgjegjës që t'i rregullojnë vetë artikujt, e nëse këta s'e bëjnë, të grisen. --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 17 shtator 2017 21:27 (CEST) ::Fatkeqësisht, kualiteti artikullit nuk ka rol në vendimin për grisjen e tij: Grisja bëhet nëse subjekti i artikullit nuk është i rëndësishëm, por jo nëse përmbajtja e artikullit ka kualitet të ulët. Çka mund të bëhet është të largohet e gjithë përmbajtja me kualitet të dobët dhe të zëvendësohet me një fjali e cila e përshkruan thelbin e subjektit. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 18 shtator 2017 09:32 (CEST) :::Jam dakord me Aeternus. Kjo do ishte humbje e madhe për wikin pasi jo cdo gjë mund të jetë e përsosur ne wiki. Gur gur bëhet mur, :-). Ndërsa kur kemi artikuj të rinj, unë e kuptoj shqetësimin tënd, Udha, po, përsëri, duhet të kemi kujdes me të rinjtë. Për shembull dje vjen si furi një editor i ri, dhe shkruan brenda pak oreve [[Avdi Isa]], [[Ndue Përlleshi]], [[Sali Bajram Krasniqi]], [[Masakrat e Karadakut]], [[Përndjekja e shqiptarëve katolikë nga car Stefan Dushani]], [[Lufta e Plaves dhe Gucis]], [[Konfliktet Malazez-Shqiptar]], [[Kolë Suma Heqimi]], [[Dan Derovci]], dhe [[Bali Bajram Nokshiqi]]. Ky tip redaktori do bëjë patjeter edhe gabime, po sasia e informactionit që i dha sqwikit eshte goxha e madhe dhe duhet ta respektojmë. Unë i dhashë direkt statusin e redaktorit dhe të vetëkontrolluarit brenda ditës dhe nuk pendohem. Ky tip wikipediani, apo wikipedianë si Tiimiiii, jane florinj e duhen klonuar mundësisht e jo t'u shkojmë nga mbrapa e t'u themi "s'ke vene "ë"-në e "ç"-në"... --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 2 nëntor 2017 17:01 (CET) == Rregullim i arkivës == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], shiko njëherë nëse mundesh ta rregullosh arkivën te kjo faqe. Nxjerr vetëm 1 faqe arkive megjithëse po ta shtypësh atë do të vësh re që në fakt janë 2. Nuk jam i sigurt ku çalon. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 janar 2025 11:59 (CET) :Ne rregull, do ta shoh njehere. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 20 janar 2025 18:22 (CET) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], u rregullua. Problemi ishte tek g-ja e vogel, tek fjala "Grisjes". [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 20 janar 2025 18:25 (CET) :::Oh, dakord. Faleminderit! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 janar 2025 12:04 (CET) == Perse nuk shton stampat e reja ne krye te faqes (Per Grise ose Mbaje)? Konfuzion.. == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Eshte bere nje laramani, te pakten te jene ne krye te faqes si ''Udherrefyes'' per ata qe ende i perdorin te vjetrat.. Shembull, shtojo te 3-ja stampat nen, "Kërkesa në proces grisjeje" ku do i shohin te gjithe, dhe zevendesoji ne te gjitha vendet e tjera.. Te kemi 1 Standard. -[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 01:42 (CET) :Po mendoja ta bëja unë diçka të tillë por stampat e reja më duken disi të vështira për t'u përdorur në formën që janë. Do të parapëlqeja të kishim një menyrë më të shkurtër në vend të "mbaje voto" dhe "grise voto". (Gjithashtu mungon një për votimet asnjanëse në këtë format.) Së dyti, nëse zgjedhim të përdorim stampat e reja, mirë do të ishte dhe që të përdornim stampa të tjera për mbylljen e diskutimeve të posaçme për rastet në fjalë. Aktualisht jeshilja përdoret për grisjet dhe e kuqja për ruajtjet që del pak mbrapsht me logjikën e stampave të reja. Së fundmi, dhe stampa që vendoset nëpër artikuj për grisje ka filluar të ndryshohet kohët e fundit me sa kam vënë re (nuk përdoret më aq shpesh {{tl|Grise}}. Derisa infrastruktura e grisjeve të faqeve të kristalizohej pak më mirë po mendoja ta linim të rridhte gradualisht. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 01:59 (CET) ::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Ne rregull presim, ke te drejte, ta bejme nje perditesim te gjithanshem jo vetem per keto 3-ja..<span id="Leutrim.P:1738890752623:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 02:12 (CET)</span> ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], për stampën {{tl|mbaje voto}}, mund të përdorim {{tl|mbaje}}, ndërsa për {{tl|grise voto}} nuk e di si mund të gjejmë diçka më të shkurtër pasi stampa {{tl|grise}} është e zënë. Problemi me PËR/KUNDËR është që mund të jetë disi e paqartë, sidomos për përdoruesit e rinj. Shiko [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3AForumi_i_Grisjes%2FK%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje%2FKimi_%28k%C3%ABng%C3%ABtare%29&diff=2739654&oldid=2738993 këtu] për shembull. Krijuesi i artikullit jo vetëm që votoi PËR, por edhe ndryshoi votën time nga Grise në PËR, me shpresën se PËR ishte për mbajtje dhe jo për grisje. Sa i përket votës Asnjanës, thjesht një koment mjafton besoj. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 15:45 (CET) ::Mund edhe t'i ndryshojmë fjalët "Grise" dhe "Mbaje" në "Të griset" dhe "Të mbahet". Për mua s'është problem, mjafton që vota të jetë e qartë. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 15:48 (CET) :::Të mbahet/Të griset duket zgjidhje e mirë. :::A mund të krijojmë dhe dy stampa të reja për mbylljen e diskutimeve që i përshtaten këtij formati? Më saktë të zgjerojmë funksionalitetin e asaj stampës ekzistueses për të përmbajtur dhe dy versione të reja dedikuar grisjeve me dy ngjyra të reja. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 18:14 (CET) ::::Krijova stampat {{tl|Të mbahet}} dhe {{tl|Të griset}} dhe i vendosa në hyrjen e forumit së bashku me ca rregulla minimale për procedurat e grisjeve si përpjekje për të sjellë ca standardizim. Gjithashtu stampa {{tl|dmb}} që përdorim për të mbyllur diskutimet është përditësuar që të përballojë grisjet më mirë. Mbetet për t'u përafruar infrastruktura teknike e e saj ama së bashku me atë të stampave {{tl|grise}}, {{tl|pezullo-grisjen}}, {{tl|artikull për grisje}} me atë në EnWiki. Gradualisht shpresoj të ndërhyj dhe në to dhe të ndryshojmë sërish hyrjen e forumit për të pasqyruar ndryshimet e kryera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 14:40 (CET) :::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], ke bere nje pune te mire, te kompletohen te gjitha njeheresh. Perse stampa 'ASNJANËS' eshte me shkronja te medha kur dy te tjerat jane me te vogla?, do ishte mire qe edhe ajo te ishte me te vogla 'Asnjanës' ose 'Asnjëanës'.<span id="Leutrim.P:1740440310741:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 00:38 (CET)</span> ::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], kjo vjen pasi stampa {{tl|ASNJANËS}} i përket një grupi tjetër stampash ({{tl|PËR}}; {{tl|KUNDËR}}) që janë të gjitha me kapitale. Stampat në fjalë përdoren në votime dhe janë ndërtuar në mënyrë të atillë që të lexohen lehtësisht (tërësisht të kapitalizuara, tek-fjalëshe dhe me ngjyra të ndryshme). Stampat e reja janë "grup tjetër" pasi nuk janë tek-fjalëshe. Pak më sipër në këtë diskutim do të shohësh që prek ekzaktësisht këtë çështje me Olsin por pak a shumë ramë dakord që të vazhdonim të përdornim {{tl|ASNJANËS}} dhe në formatin e ri. Nëse ke ndërmend ndonjë propozim të ri që i përshtatet atij formati për të zëvendësuar atë, mund ta thuash dhe e përfshijmë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 04:31 (CET) :::::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Disi nuk po pershtaten ato jane me shkronja te vogla kurse kjo me te medha.. mbase te krijohet nje ridrejtim te ASNJANËS me shkronja te vogla Asnjanes, ne ate rast prap do mbeteshin 5 dhe kur shkruan Asnjanës do shtonte stampen ASNJANËS ne fakt, por do shfaqej vizualisht si "Asnjanës".<span id="Leutrim.P:1740504552362:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:29 (CET)</span> ::::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], mund të bëhet por pastaj duhet t'i ndryshojmë dhe dy stampat e tjera për {{Tl|PËR}} dhe {{tl|KUNDËR}} pasi do të vihej re i njëjti problem që po vë re këtu. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:32 (CET) :::::::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], une s'kam aftesi t'i permiresoj vet. Nese eshte brenda aftesise suaj teknike t'i korrigjoni e standardizoni do ishte shume mire. Sa me pak konfuzion te kete, komunikimi do jete me i mirefillte, e me shume pune do kryhen.<span id="Leutrim.P:1740505307782:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:41 (CET)</span> ::::::::::Mund t'i ndryshoj unë. Do të pres ca nëse ka kundërshtime apo ndonjë ide më të mirë e do të veproj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:51 (CET) :::::::::::Krijova stampën {{tl|I pavendosur}} për të ruajtur formatin e grupit të ri të stampave. Është vendosur dhe te hyrja e Forumit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 04:27 (CET) :┌──────────────────────────────┘<br/>[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], mire shume.<span id="Leutrim.P:1740981245081:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 mars 2025 06:54 (CET)</span> == Votime == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], Nese mund te votoni ne artikujt e propozuar per grisje qe t'i perfundojme me shpejt, kane ca kohe aty. Fallbackintoreality, a mundet te beni diqka per "Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër)", apo ta mbyllim si qeshtje njehere e t'i kthehemi me vone nese nuk keni vendosur si te veprojme.<span id="Leutrim.P:1743634494346:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2025 00:54 (CEST)</span> == Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër) == @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], a t'e votojmë edhe ne si ASNJANES për momentin, ka shumë kohë që është aty. E zgjidhje nuk i është bërë. Kështu mund t'e mbylli qështjen për momentin deri në një kohë tjetër kur të jenë rrethanat më të përshtatshme dhe artikujt e ngjashëm të diskutuar poashtu. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2025 17:12 (CEST) == Përshkrim shumë i gjatë!! == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], a mund t'e shkurtosh, pa e ndryshuar përmbajtjen? ''Këtu votohet për grisjen e faqeve të ndryshme. Grisja e faqeve mund të bëhet...''.<span id="Leutrim.P:1747235068584:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2025 17:04 (CEST)</span> :Përshkrimi ndjek të njëjtin standard kudo pak a shumë. Shiko [[WP:APK]], [[WP:AMK]], [[WP:Robotët]], etj. Të gjitha nisin me një shpjegim të vendit, çfarë bëhet aty e si mund të veprohet. Shpjegimi është lënë me qëllim i hollësishëm se supozon që po lexohet nga fillestarët. Kjo s'do të thotë se s'mund të ndryshohet, thjesht që çfarëdo ndryshimi të vendosej do të duhej të replikohej dhe gjetiu më pas. Unë mendoj që s'është aq i gjatë por po pati propozime më të mira, mund të veprojmë gjithsesi. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2025 13:52 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Atëherë, mirë është për momentin. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 maj 2025 13:55 (CEST) == Mbyllja e kandidaturës, Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër) == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], A nuk e lexove rreshtin e fundit qe ka shkruar vet Arbri, po e citoj ''Klein Muçi A mund ta arkivojmë këtë diskutim? Nuk ka lëvizur diskutimi prej fillimit të qershorit. Verdikti duket që është mbajtja e artikullit. Fallbackintoreality / diskutimi / kontributet 1 korrik 2025 13:06''. Besova se me atë qëndrim në atë rresht, bëheshin 3, edhepse e kam të qartë se kërkohet që shprehimisht të jenë 3. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:44 (CEST) :Eh, thjesht për teknikalitet e ktheva dhe unë, siç u shpreha dhe te përmbledhja e redaktimit. Mendoj që është mirë që te FG t'i kemi gjërat sa më të sakta me rregullat se është dhe vendi ku burojnë konfliktet më të mëdha për arsye të kuptueshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:46 (CEST) ::Besoj se kemi mirëkuptim. Për më shumë lexo;; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Votime dhe https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Olimpiadat%20Komb%C3%ABtare%20t%C3%AB%20matematik%C3%ABs%202%20(lib%C3%ABr) . [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:49 (CEST) :::@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], a mund të votosh që të mbahet pasi nuk ka diqka përfundimtare ende. Ka kaluar shumë kohë. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 16 korrik 2025 17:21 (CEST) == Grisja e David Woodard == @[[Përdoruesi:AT44|AT44]], Grisja mund të kryhet vetem pasi të kenë kaluar minimalisht 14 ditë nga data e propozimit në FG. Lexo përshkrimin në krye të faqes së FG. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 korrik 2025 20:54 (CEST) :@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], Grisja e David Woodard dhe Dava Bulku, mund të kryhen/mbyllet votimi, votat janë për grisje dhe dy javë kanë kaluar. Punë të mbarë.<span id="Leutrim.P:1753834021896:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 30 korrik 2025 02:07 (CEST)</span> == Lista e biografive sipas emrit (A-Zh) == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], votat jane, sikur t'e mbyllje kandidaturen dhe te fillojme me grisjet. Ku te kesh nevoje ne veqanti, me etiketo, do ndihmoj ne grisje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 gusht 2025 23:37 (CEST) :Shoh që paske vepruar tashmë. Do të sugjeroja të nisje me diskutimet për listat e tjera ndërkohë. Çështja e auditimit të listave që i përmenda @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] para ca kohësh. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 gusht 2025 00:37 (CEST) ::Po. Do t'e vazhdojme tutje ketu; https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria_diskutim:Lista . Pas diskutimit i propozojme ne disa pjese te FG per grisje. Po te kesh diqka shtese per kete qeshtje po e vazhdojme atje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 gusht 2025 00:57 (CEST) == Grupe Artikujsh ose Kategorish që duhen grisur njëkohësisht == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]], @[[Përdoruesi:AT44|AT44]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]], Nëse ka lista të tjera ose grupe të shumëta artikujsh ose kategorish që duhen propozuar për grisje, që kanë humbur qëllimin e tyre fillestar ose që nuk është e mundur të përditësohen dhe mirëmbahen vazhdimisht përmendni këtu ju lutem, unë do i shtoj si vazhdimësi e Artikujve Lista në FG nëse ka!. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 shtator 2025 15:36 (CEST) :Ok, unë do i vendos artikujt me ligat për të fshirë, sepse unë mund të përdor Infobox football league si zëvëndësim. [[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]] ([[Përdoruesi diskutim:Velocitas34|diskutimet]]) 12 shtator 2025 17:02 (CEST) == Auditimi i listave == Auditimi i [[:Kategoria:Lista|listave]] ka sjellë një mori kërkesash për grisje në Forum që e ka zgjatur ndjeshëm tabelën e përmbajtjes në Kuvend (ku shfaqen të gjitha çështjet me rëndësi nëpërmjet sistemit të dritareve). Duke qenë se secila kërkesë kërkon së paku 2 javë për tu shqyrtuar dhe se numri i tyre pritet të vazhdojë të shtohet në vijim thjesht nga fakti që është një proces me disa faza, do ju ftoja të votonit në lidhje me to si një përpjekje për t'i përshpejtuar sadopak gjërat. Po etiketoj disa nga përdoruesit aktivë aktualisht, ndihuni të lirë të shtoni të tjerë: @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2025 10:29 (CEST) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], kur të mundesh të lutem sigurohu të përdorësh stampën {{tl|Faqe për grisje}} në vend të {{tl|Grise}} pasi e dyta rezervohet vetëm për grisjet e shpejta (të cilat zakonisht nuk vijnë këtu për diskutim). {{tl|Faqe për grisje}} është projektuar në mënyrë të tillë që të të shpjerë automatikisht dhe te diskutimi përkatës i hapur këtu për faqen që po shqyrtohet si dhe jep mundësinë të përcaktohet arsyeja e propozimit për grisje (me shpresën se mund të ngjallë interes te ndonjë lexues i artikullit e të nxisë pjesëmarrjen në diskutim këtu). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 11 tetor 2025 10:35 (CEST) ::Shumë mirë. Flm. {{U bë}}. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 tetor 2025 13:36 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein]], a mund të modifikosh kodin që secila kandidaturë e re që shtohet të mbaroj minimalisht në ora 23;59 qdoher. Kur të kesh kohë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 13:33 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], sa për qartësim, si është aktualisht e si dëshiron të ndryshohet? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:29 (CEST) :Nese shton nje artikull te fg, aty shtohet nje ore, pas 14 ditesh ne ate ore shembull 13;36, une dua qe pa marr parasysh oren vetem ditet te llogariten 14 dite pas asaj date te jete minimumi, kurse ora te jete gjithher 23:59.. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:36 (CEST) ::Kuptoj. Mund ta bëjmë besoj por a s'është më mirë që të llogaritet automatikisht aty kur nis kandidatura? Pse t'i shtojmë ca orë kot? Pyes pasi aktualisht është i njëjti mekanizëm dhe te [[WP:AM|AM]]/[[WP:AP|AP]] dhe te [[WP:Administrata|Administrata]] e do të duhej të ndryshohej të gjitha po ta ndryshonim mendoj. Për administratorët zakonisht është mirë që orari të jetë ekzaktë se mund të ndodhë dhe që të ankohen kandidatët për shkelje pastaj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:42 (CEST) :::Nese s'mund ta besh, nuk them te behet me çdo kusht. E leme siç eshte. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 21:14 (CEST) == 48 kërkesa të hapura == Ju ftoj të votoni në faqet e listuara për grisje ose qoftë shprehje opinioni; @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]].. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 nëntor 2025 20:46 (CET) :nuk editoj dot kodin per te votuar, me del artikulli nuk eshte dicka e tille. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 14:51 (CET) ::Kliko dy here, ashtu per momentin se ka nje error te perkohshem. Dmth kliko redakto, kur te dergon te faqja se nuk mund te votosh aty ke nje link, dhe te lejon te dyten here kur te klikosh redakto ne te njejten kandidature, derisa Kleini ta rregulloje. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 15:11 (CET) :::Nuk me hapet prape, se di. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 15:59 (CET) ::::Zgjidhje e përkohshme: ::::Përdor lidhjen [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje]] dhe mund të votosh nga aty normalisht besoj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 18:20 (CET) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], perdoruesi ka problem teknik, po i pamundesohet pjesemarrja ne FG. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) == 63 kërkesa të hapura == Ju ftoj të votoni aty ku nuk keni votuar ta mbajmë numrin në kontroll duke i mbyllur disa kërkesa. : @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Sadads|Sadads]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Aeternus|Aeternus]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]]. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 shkurt 2026 23:29 (CET) :Pas votimeve të Aeternus janë mbyllur 20 kërkesa. Aktualisht gjenden 43 kërkesa të hapura. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 22 shkurt 2026 17:54 (CET) ::Vë re se disa vota janë kthyer në komente. Te Forumi, ndryshe nga hapësirat e tjera si Administrata, Kuvendi, ato për artikujt e mirë e të përkryer, nuk kemi kufizime për personat që mund të marrin pjesë në votime. Kjo është e qëllimshme në mënyrë që të lejojë dhe përdoruesit pa llogari për të votuar kur duan të ruajnë anonimatin e tyre për çështje që mund të jenë polemizuese ose përdoruesit e rinj për të mbrojtur artikujt e tyre nga grisja duke qenë se artikuj të tillë mund të kalojnë shpesh këtej për diskutim. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 10:16 (CET) :::Me atë rast besoj se do ishte e udhës që në ato 3 hapësira të citohet në krye të faqes se kush/si mund të votojë, nëse nuk vlejnë të njëjtat parime në të gjitha, për vazhdimësi. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 17:14 (CET) ::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], sikur të votoje te "Gani Gashi (piktor) (rikandidim)" po vërej se ka zënë një hapësirë shumë të gjatë vertikalisht. E në veçanti te "Artikuj Lista". - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 mars 2026 23:32 (CET) :::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], votova te kandidatura e Gani Gashit. Përgjithësisht mundohem të votoj sa shtohet te një kandidaturë, te ato që nuk votoj, do të thotë se e kam të vështirë të ndaj mendjen. Në këtë kontekst do të më duhet t'i shmangem votimit te artikujt e listave që kanë mbetur. Por mbase @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të jetë një zgjidhje e mirë për t'i përmbyllur dhe ato. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 mars 2026 14:04 (CET) == Grisjet e shpejta == A janë artikujt me stampën e vendosur për [[Stampa:Grise|grisje të shpejtë]] të monitoruar? Këtë stampë kam vendosur para disa ditëve në [[Leutrim Kqiku|këtë artikull]], por nuk kam vërejtur asnjë veprim nga ana e administruesve në këtë drejtim. '''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 3 mars 2026 16:00 (CET) :Përshëndetje @[[Përdoruesi:Aeternus|Aeternus]], këto kohë kemi qenë duke listuar sasi të mëdha artikujsh në FG, unë zakonisht sapo grumbullohen i barti të gjithë njëheri te FG ata që janë që një kohë më të gjatë në wiki pasi t'i rishikoj arsyet për grisje. Kurse ata më të rinj i grisi direkt. Mund të ndodhë të qëndrojë disa ditë në pritje deri t'i procesoj për në FG, por jo të harrohen. Këtë e grisa. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 mars 2026 10:06 (CET) == Problem teknik == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], kur deshiron te votosh dhe klikon redakto nepermjet kodit, te qon te nje faqe e dyte ku thuhet (Ju po kërkoni të redaktoni një paragraf që nuk ekziston. Mund të jetë zhvendosur ose fshirë ndërkohë që ju ishit duke parë këtë faqe. Kthehu te Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje.), Ne fakt te gjitha kandidaturat jane ne rregull dhe nuk jane levizur, ne cilindo qe klikon ndodh e njejta, nese mund t'i hedhesh nje sy, kjo mund te veshtiresoj votimet. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 tetor 2025 18:00 (CEST) :Po, e kam vënë re. Besoj se problemi është ngaqë kemi krijuar shumë kandidatura njëkohësisht me tituj të ngjashëm. Nëse problemi vazhdon dhe pasi kjo situatë të ketë ndryshuar, do të përpiqem të hulumtoj më tepër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 tetor 2025 18:29 (CEST) == Shtova disa (2) rregulla te reja! == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], A mund ti shqyrtosh nese jane te vlefshme, e nese mund te qendrojne? Dhe shto linqet sipas nevojes per te FG etj.. ku jane te nevojshme. (shihen ne krye te faqes)<span id="Leutrim.P:1733748193838:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 13:43 (CET)</span> :[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], shumë të vlefshme. Personalisht më pëlqeu goxha plotësimi i stampës me lidhjen për diskutimin përkatës që po bëje kohët e fundit (vetëm se lidhja duhet të jetë e brendshme, jo e jashtme). Sa më të ndërlidhura të jenë gjërat (cross-linked), aq më mirë është. I vetmi sugjerim mbase do të ishte çështja e moshës 10 vjeçare që mbase të mos ishte numër fiks por të përdorej një përcaktim i përgjithshëm relativ si "shumë vite". <br style="margin-bottom:0.5em"/>Mbase @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të ketë interes për këtë çështje gjithashtu, të rregullojë disi stilin e përgjithshëm me përvojën që ka në shkrimin e udhëzimeve e rregulloreve.<span id="Klein_Muçi:1733749307630:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 14:01 (CET)</span> ::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Modifikojini si te jete nevoja qe te perqojne e shfaqin sa me mire idene si te veprohet, kjo e rrite efikasitetin e veprimeve ne wikisq.<span id="Leutrim.P:1733749592815:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 14:06 (CET)</span> == Artikuj lista për grisje - Rishikimi i 2-të == Këto (132) janë ndarë për rishikim të dytë, cilat t'i përjashtojmë nga ripropozimi në FG? të tjerat t'i ndajmë në disa grupe të tematikës së ngjashme që të propozohen njëheri. -- @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. <div style="column-count:3; column-gap:20px;"> * <s>[[Lista e universiteteve në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e dekoratave në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e kalave në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e misioneve diplomatike të Kosovës]]</s> * <s>[[Lista e monumenteve në Prizren]]</s> * <s>[[Lista e flamurtarëve për Shqipërinë në Lojrat Olimpike]]</s> * <s>[[Ambasadorët e Shqipërisë në botë nga viti 1912-1991]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VI të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VII të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VIII të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e drejtorëve në vite e Galerisë Kombëtare e Arteve të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e universiteteve dhe fakulteteve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e ishujve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e lumenjve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e maleve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e stadiumeve të futbollit në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e universiteteve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e 80 diplomatëve shqiptarë nga viti 1912 deri në vitin 1944]]</s> * <s>[[Lista e Ambasadoreve Shqiptare pas vitit 1991]]</s> * <s>[[Lista e delegatëve të Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]]</s> * <s>[[Lista e monumenteve shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e revistave shqip]]</s> * <s>[[Lista e stacioneve televizive shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e ushtarëve shqiptarë të vrarë në Ushtrinë Popullore Jugosllave]]</s> * <s>[[Lista e stacioneve radio shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e mbajtësve të titullit "Hero i Popullit"]]</s> * <s>[[Lista e qyteteve të Bosnjës dhe Hercegovinës]]</s> * <s>[[Lista e qyteteve të Malit të Zi]]</s> * <s>[[Pasaportat e Bashkimit Evropian]]</s> * <s>[[Lista e flamujve të Shteteve të Bashkuara]]</s> * <s>[[Lista e enciklopedive sipas gjuhës]]</s> * <s>[[Lista e vendeve sipas kodeve ndërkombëtare telefonike]]</s> * <s>[[ISO 3166-1]]</s> * <s>[[Kodet e IATA Airline]]</s> - * [[Lista e kampionëve të Formula 1]] * [[Lista e kodeve shtetërore nga FIFA]] * [[Lista e flamurtarëve për Azerbajxhanin në Lojrat Olimpike]] * [[Lista e listave të kalave]] * [[Lista e nënndarjeve më të mëdha të shteteve sipas sipërfaqes]] * [[Lista e Pallateve të Raxhastanit]] * [[Lista e ujvarave sipas lartësisë]] * [[Lista e tempujve xhainistë në botë]] * [[Lista e tempujve të Shivës në Tamil Nadu]] * [[Lista e tempujve të Solesvaras]] * [[Lista e tempujve të periudhës Vixhajanagara në Karnataka]] * [[Lista e tempujve në Kançipuram]] * [[Lista e tempujve në Gauhati]] * [[Lista e tempujve në distriktin Rajagada]] * [[Lista e tempujve në Bishnupur]] * [[Lista e tempujve në Bhubanesvar]] * [[Lista e tempujve indianë të skalitur në shkëmb]] * [[Lista e tempujve hindu në Tirupati]] * [[Lista e tempujve hindu në Tamil Nadu]] * [[Lista e tempujve hindu në Sri Lanka]] * [[Lista e tempujve hindu në Singapor]] * [[Lista e tempujve hindu në Pakistan]] * [[Lista e tempujve hindu në Nepal]] * [[Lista e tempujve hindu në Malajzi]] * [[Lista e tempujve hindu në Kerala]] * [[Lista e tempujve hindu në Katak]] * [[Lista e tempujve hindu në Indi]] * [[Lista e tempujve hindu në Goa]] * [[Lista e tempujve hindu në Bareilli]] * [[Lista e tempujve hindu në Andhra Pradesh]] * [[Lista e tempujve Çola në Bangalore]] * [[Lista e shteteve sipas shkallës së punësimit]] * [[Lista e fortesave në Madia Pradesh]] * [[Lista e fortesave në Karnataka]] * [[Lista e fortesave në Indi]] * [[Lista e fortesave në Bombei]] * [[Lista e gjuhëve zyrtare]] * [[Lista e gjuhëve]] * [[Lista e ishujve në Oqeanin Atlantik]] * [[Lista e kampionëve të futbollit francez]] * [[Lista e klubeve futbollistike italiane]] * [[Lista e kombinacioneve me dy shkronja]] * [[Lista e personazheve të Simpsons]] * [[Lista e personazheve në Final Fantasy]] * [[Lista e shteteve eksportuese të naftës]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Madagaskar]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Afrikën e Jugut]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Afrikë]] * [[Njerëzit më të vjetër]] * [[Tabela e Vendeve të Trashëgimisë Botërore sipas Shteteve]] * [[Tempujt e Telanganas]] * [[Vende Pelegrinazhi Budist në Indi]] * [[Vende Pelegrinazhi Hindu në Indi]] * [[Lista e flamujve të Shteteve të Bashkuara]] * [[Lista e shteteve dhe territoreve të SHBA-së sipas sipërfaqes]] * [[Lista e maleve të Alpeve]] * [[Bashkitë në Kanton Waadt]] * [[Lista e këngëve të Dream Theater sipas autorëve të teksteve]] * [[Librat e bibliotekës Doli]] * [[Lista e bashkëshorteve dukale të Parmës]] * [[Lista e disiplinave akademike]] * [[Lista e fiseve të hershme gjermanike]] * [[Lista e ishujve të Ameriës Veriore]] * [[Lista e ishujve të Evropës]] * [[Lista e liqeneve në Afrikë]] * [[Lista e liqeneve në Evropë]] * [[Lista e liqeneve në Kroaci]] * [[Lista e lumenjve në Australi]] * [[Lista e lumenjve në Butan]] * [[Lista e lumenjve në Finlandë]] * [[Lista e lumenjve në Haiti]] * [[Lista e lumenjve në Kroaci]] * [[Lista e lumenjve të Amerikës]] * [[Lista e lumenjve të Lituanisë]] * [[Lista e majave malore në Belgjikë]] * [[Lista e majave malore në Bosnjë dhe Hercegovinë]] * [[Lista e majave malore në Bullgari]] * [[Lista e majave malore në Gjermani]] * [[Lista e majave malore në Kroaci]] * [[Lista e motove kombëtare]] * [[Lista e papëve]] * [[Lista e Personazhëve të Metal Slug]] * [[Lista e peshkopëve dhe kryepeshkopëve të Utrehtit]] * [[Lista e peshkopëve dhe princ-peshkopëve të Liezhit]] * [[Lista e piktorëve flamandë]] * [[Lista e piktorëve të hershëm holandikë]] * [[Lista e qyteteve në Francë]] * [[Lista e qyteteve në Gjermani]] * [[Lista e qyteteve që kan mbi një milion banorë]] * [[Lista e universiteteve dhe e shkollave të larta në Hungari]] * [[Lista e vendeve sipas PBB]] * [[Lista e shpikësve të vrarë nga shpikja e tyre]] * [[Lista e nënprodukteve të qumështit]] </div> [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 02:13 (CEST) <div style="border-top: 1px solid green; margin: 10px 0;"></div> === Diskutimi === Si fillim do i përjashtoja direkt faqet që lidhen me Shqipërinë, Kosovën dhe shqiptarët nga rikandidimi. Kurse listat e deputetëve, delegatëve, diplomatëve, ambasadorëve, duhet të i sistemojmë në më pak artikuj. Të tjerët t'i grupojmë sipas tematikës e të i rikandidojmë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 21:14 (CEST) :Unë kam qenë nga përdoruesit që kam kërkuar 90% të përjashtimeve të faza e parë kështu që më tutje shpresoj të vendosin përdorues të tjerë. Çfarë do të kisha këshilluar ama do të kishte qenë një listë më e vogël përzgjedhëse. Gjykimi për ~135 artikuj njëkohësisht me tema të ndryshme është ngarkesë e madhe konjektive. (Megjithëse e mirëkuptoj dëshirën për të përfunduar procesin.) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 prill 2026 13:38 (CEST) ::Në rregull por nuk është as problem të jesh pjesë, pasi thjesht po vendosim cilët tituj me cilët ndërlidhen që të propozohen së bashku në FG, p.sh në 5 x 20 tituj, e atje bëhet gjykimi e votimi për grisje ose mbajtje të tyre. Nuk është shumë ngarkesë pas përjashtimeve, kanë mbetur rreth 100 tituj. Pra nuk po vendoset diçka këtu, por i shtova se nuk dija cilët me cilët kombinohen më mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 prill 2026 17:39 (CEST) == Mbyllja e kandidaturës == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], për t'i mbyllur të 3 kandidaturat ku votove pasi kanë kaluar kohë të gjatë në FG, dhe nuk ka vota kundër, kliko ''Redakto nëpërmjet kodit'' dhe shto te secila veç e veç kodin nën titull (lidhjen e shembullit e ke poshtë); <nowiki>{{dmb|1|Të griset}}</nowiki> <br> ose <nowiki>{{dmb|1|Të mbahet}}</nowiki> <br> dmth për grisje të parën ose të dytën kur vendoset të mbahet, dhe në fund të kandidaturës poshtë vendos kodin;<br> ::{{Miratim}} — [[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) <nowiki>{{dmb|2}}</nowiki> <br> Dhe në raste kur është mbyllur me vendim për grisje, vazhdo me grisjen e artikullit të propozuar pas mbylljes së kandidaturës. [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje/Zyra_e_Gjendjes_Civile_-_Bajram_Curri&action=edit&section=T-1 Shih shembullin] - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:09 (CEST) jp946x3mxdnjbeeyb8hu6hadbyz0kje 3006660 3006659 2026-07-06T22:24:05Z Smallem 126080 Shndërrim i shembullit të nënshkrimit në ~~~~ brenda <nowiki> (është pjesë e udhëzimit, jo miratim real) – përmes Claude AI 3006660 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Grisja e artikujve me probleme të theksuara drejtshkrimore == Përshëndetje. Nuk e di nëse është ky vendi i duhur për të parashtruar këtë problem, mirëpo po e provoj këtu. Nuk e di cili është konsesusi i përdoruesve këtu në lidhje me artikujt ku në mënyrë masive anashkalohen shkronjat "Ë" dhe "Ç", ose bëhen gabime tjera të rënda drejtshkrimore. E kam provuar vetë t'i shpëtoj artikujt e tillë, mirëpo është e paimagjinueshme sa shumë punë e energji kërkohet për të përmirësuar artikuj të tillë, energji me të cilën do të mund të shkruaja një artikull të ri nga fillimi ose ta përktheja një nga Wikit homologe. Drejtshkrimi i shqipes është lule krahasuar me bie fjala anglishten, frëngjishten ose kinezçen, prandaj asnjë person i rritur nuk ka kurrfarë arsyetimi që të mos shkruajë si duhet, sidomos "ë"-jat e "ç"-jat. Është e qartë si loti se askush nuk ua var stampave ku luten përdoruesit t'u përmbahen rregullave. Duhen masa më rigoroze. Pra, propozoj që: :'''1.''' çdo artikull '''i vjetër''' me gabime drejtshkrimore masive, sidomos ata pa "ë"-ja e "ç"-ja, të grisen menjëherë, pa marrë parasysh a kanë referenca a jo. :'''2.''' Sa u përket artikujve të rinj, fillimisht tu tërhiqet vërejtja përdoruesve përgjegjës që t'i rregullojnë vetë artikujt, e nëse këta s'e bëjnë, të grisen. --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 17 shtator 2017 21:27 (CEST) ::Fatkeqësisht, kualiteti artikullit nuk ka rol në vendimin për grisjen e tij: Grisja bëhet nëse subjekti i artikullit nuk është i rëndësishëm, por jo nëse përmbajtja e artikullit ka kualitet të ulët. Çka mund të bëhet është të largohet e gjithë përmbajtja me kualitet të dobët dhe të zëvendësohet me një fjali e cila e përshkruan thelbin e subjektit. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 18 shtator 2017 09:32 (CEST) :::Jam dakord me Aeternus. Kjo do ishte humbje e madhe për wikin pasi jo cdo gjë mund të jetë e përsosur ne wiki. Gur gur bëhet mur, :-). Ndërsa kur kemi artikuj të rinj, unë e kuptoj shqetësimin tënd, Udha, po, përsëri, duhet të kemi kujdes me të rinjtë. Për shembull dje vjen si furi një editor i ri, dhe shkruan brenda pak oreve [[Avdi Isa]], [[Ndue Përlleshi]], [[Sali Bajram Krasniqi]], [[Masakrat e Karadakut]], [[Përndjekja e shqiptarëve katolikë nga car Stefan Dushani]], [[Lufta e Plaves dhe Gucis]], [[Konfliktet Malazez-Shqiptar]], [[Kolë Suma Heqimi]], [[Dan Derovci]], dhe [[Bali Bajram Nokshiqi]]. Ky tip redaktori do bëjë patjeter edhe gabime, po sasia e informactionit që i dha sqwikit eshte goxha e madhe dhe duhet ta respektojmë. Unë i dhashë direkt statusin e redaktorit dhe të vetëkontrolluarit brenda ditës dhe nuk pendohem. Ky tip wikipediani, apo wikipedianë si Tiimiiii, jane florinj e duhen klonuar mundësisht e jo t'u shkojmë nga mbrapa e t'u themi "s'ke vene "ë"-në e "ç"-në"... --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 2 nëntor 2017 17:01 (CET) == Rregullim i arkivës == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], shiko njëherë nëse mundesh ta rregullosh arkivën te kjo faqe. Nxjerr vetëm 1 faqe arkive megjithëse po ta shtypësh atë do të vësh re që në fakt janë 2. Nuk jam i sigurt ku çalon. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 janar 2025 11:59 (CET) :Ne rregull, do ta shoh njehere. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 20 janar 2025 18:22 (CET) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], u rregullua. Problemi ishte tek g-ja e vogel, tek fjala "Grisjes". [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 20 janar 2025 18:25 (CET) :::Oh, dakord. Faleminderit! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 janar 2025 12:04 (CET) == Perse nuk shton stampat e reja ne krye te faqes (Per Grise ose Mbaje)? Konfuzion.. == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Eshte bere nje laramani, te pakten te jene ne krye te faqes si ''Udherrefyes'' per ata qe ende i perdorin te vjetrat.. Shembull, shtojo te 3-ja stampat nen, "Kërkesa në proces grisjeje" ku do i shohin te gjithe, dhe zevendesoji ne te gjitha vendet e tjera.. Te kemi 1 Standard. -[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 01:42 (CET) :Po mendoja ta bëja unë diçka të tillë por stampat e reja më duken disi të vështira për t'u përdorur në formën që janë. Do të parapëlqeja të kishim një menyrë më të shkurtër në vend të "mbaje voto" dhe "grise voto". (Gjithashtu mungon një për votimet asnjanëse në këtë format.) Së dyti, nëse zgjedhim të përdorim stampat e reja, mirë do të ishte dhe që të përdornim stampa të tjera për mbylljen e diskutimeve të posaçme për rastet në fjalë. Aktualisht jeshilja përdoret për grisjet dhe e kuqja për ruajtjet që del pak mbrapsht me logjikën e stampave të reja. Së fundmi, dhe stampa që vendoset nëpër artikuj për grisje ka filluar të ndryshohet kohët e fundit me sa kam vënë re (nuk përdoret më aq shpesh {{tl|Grise}}. Derisa infrastruktura e grisjeve të faqeve të kristalizohej pak më mirë po mendoja ta linim të rridhte gradualisht. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 01:59 (CET) ::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Ne rregull presim, ke te drejte, ta bejme nje perditesim te gjithanshem jo vetem per keto 3-ja..<span id="Leutrim.P:1738890752623:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 02:12 (CET)</span> ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], për stampën {{tl|mbaje voto}}, mund të përdorim {{tl|mbaje}}, ndërsa për {{tl|grise voto}} nuk e di si mund të gjejmë diçka më të shkurtër pasi stampa {{tl|grise}} është e zënë. Problemi me PËR/KUNDËR është që mund të jetë disi e paqartë, sidomos për përdoruesit e rinj. Shiko [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3AForumi_i_Grisjes%2FK%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje%2FKimi_%28k%C3%ABng%C3%ABtare%29&diff=2739654&oldid=2738993 këtu] për shembull. Krijuesi i artikullit jo vetëm që votoi PËR, por edhe ndryshoi votën time nga Grise në PËR, me shpresën se PËR ishte për mbajtje dhe jo për grisje. Sa i përket votës Asnjanës, thjesht një koment mjafton besoj. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 15:45 (CET) ::Mund edhe t'i ndryshojmë fjalët "Grise" dhe "Mbaje" në "Të griset" dhe "Të mbahet". Për mua s'është problem, mjafton që vota të jetë e qartë. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 15:48 (CET) :::Të mbahet/Të griset duket zgjidhje e mirë. :::A mund të krijojmë dhe dy stampa të reja për mbylljen e diskutimeve që i përshtaten këtij formati? Më saktë të zgjerojmë funksionalitetin e asaj stampës ekzistueses për të përmbajtur dhe dy versione të reja dedikuar grisjeve me dy ngjyra të reja. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 18:14 (CET) ::::Krijova stampat {{tl|Të mbahet}} dhe {{tl|Të griset}} dhe i vendosa në hyrjen e forumit së bashku me ca rregulla minimale për procedurat e grisjeve si përpjekje për të sjellë ca standardizim. Gjithashtu stampa {{tl|dmb}} që përdorim për të mbyllur diskutimet është përditësuar që të përballojë grisjet më mirë. Mbetet për t'u përafruar infrastruktura teknike e e saj ama së bashku me atë të stampave {{tl|grise}}, {{tl|pezullo-grisjen}}, {{tl|artikull për grisje}} me atë në EnWiki. Gradualisht shpresoj të ndërhyj dhe në to dhe të ndryshojmë sërish hyrjen e forumit për të pasqyruar ndryshimet e kryera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 14:40 (CET) :::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], ke bere nje pune te mire, te kompletohen te gjitha njeheresh. Perse stampa 'ASNJANËS' eshte me shkronja te medha kur dy te tjerat jane me te vogla?, do ishte mire qe edhe ajo te ishte me te vogla 'Asnjanës' ose 'Asnjëanës'.<span id="Leutrim.P:1740440310741:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 00:38 (CET)</span> ::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], kjo vjen pasi stampa {{tl|ASNJANËS}} i përket një grupi tjetër stampash ({{tl|PËR}}; {{tl|KUNDËR}}) që janë të gjitha me kapitale. Stampat në fjalë përdoren në votime dhe janë ndërtuar në mënyrë të atillë që të lexohen lehtësisht (tërësisht të kapitalizuara, tek-fjalëshe dhe me ngjyra të ndryshme). Stampat e reja janë "grup tjetër" pasi nuk janë tek-fjalëshe. Pak më sipër në këtë diskutim do të shohësh që prek ekzaktësisht këtë çështje me Olsin por pak a shumë ramë dakord që të vazhdonim të përdornim {{tl|ASNJANËS}} dhe në formatin e ri. Nëse ke ndërmend ndonjë propozim të ri që i përshtatet atij formati për të zëvendësuar atë, mund ta thuash dhe e përfshijmë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 04:31 (CET) :::::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Disi nuk po pershtaten ato jane me shkronja te vogla kurse kjo me te medha.. mbase te krijohet nje ridrejtim te ASNJANËS me shkronja te vogla Asnjanes, ne ate rast prap do mbeteshin 5 dhe kur shkruan Asnjanës do shtonte stampen ASNJANËS ne fakt, por do shfaqej vizualisht si "Asnjanës".<span id="Leutrim.P:1740504552362:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:29 (CET)</span> ::::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], mund të bëhet por pastaj duhet t'i ndryshojmë dhe dy stampat e tjera për {{Tl|PËR}} dhe {{tl|KUNDËR}} pasi do të vihej re i njëjti problem që po vë re këtu. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:32 (CET) :::::::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], une s'kam aftesi t'i permiresoj vet. Nese eshte brenda aftesise suaj teknike t'i korrigjoni e standardizoni do ishte shume mire. Sa me pak konfuzion te kete, komunikimi do jete me i mirefillte, e me shume pune do kryhen.<span id="Leutrim.P:1740505307782:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:41 (CET)</span> ::::::::::Mund t'i ndryshoj unë. Do të pres ca nëse ka kundërshtime apo ndonjë ide më të mirë e do të veproj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:51 (CET) :::::::::::Krijova stampën {{tl|I pavendosur}} për të ruajtur formatin e grupit të ri të stampave. Është vendosur dhe te hyrja e Forumit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 04:27 (CET) :┌──────────────────────────────┘<br/>[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], mire shume.<span id="Leutrim.P:1740981245081:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 mars 2025 06:54 (CET)</span> == Votime == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], Nese mund te votoni ne artikujt e propozuar per grisje qe t'i perfundojme me shpejt, kane ca kohe aty. Fallbackintoreality, a mundet te beni diqka per "Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër)", apo ta mbyllim si qeshtje njehere e t'i kthehemi me vone nese nuk keni vendosur si te veprojme.<span id="Leutrim.P:1743634494346:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2025 00:54 (CEST)</span> == Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër) == @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], a t'e votojmë edhe ne si ASNJANES për momentin, ka shumë kohë që është aty. E zgjidhje nuk i është bërë. Kështu mund t'e mbylli qështjen për momentin deri në një kohë tjetër kur të jenë rrethanat më të përshtatshme dhe artikujt e ngjashëm të diskutuar poashtu. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2025 17:12 (CEST) == Përshkrim shumë i gjatë!! == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], a mund t'e shkurtosh, pa e ndryshuar përmbajtjen? ''Këtu votohet për grisjen e faqeve të ndryshme. Grisja e faqeve mund të bëhet...''.<span id="Leutrim.P:1747235068584:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2025 17:04 (CEST)</span> :Përshkrimi ndjek të njëjtin standard kudo pak a shumë. Shiko [[WP:APK]], [[WP:AMK]], [[WP:Robotët]], etj. Të gjitha nisin me një shpjegim të vendit, çfarë bëhet aty e si mund të veprohet. Shpjegimi është lënë me qëllim i hollësishëm se supozon që po lexohet nga fillestarët. Kjo s'do të thotë se s'mund të ndryshohet, thjesht që çfarëdo ndryshimi të vendosej do të duhej të replikohej dhe gjetiu më pas. Unë mendoj që s'është aq i gjatë por po pati propozime më të mira, mund të veprojmë gjithsesi. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2025 13:52 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Atëherë, mirë është për momentin. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 maj 2025 13:55 (CEST) == Mbyllja e kandidaturës, Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër) == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], A nuk e lexove rreshtin e fundit qe ka shkruar vet Arbri, po e citoj ''Klein Muçi A mund ta arkivojmë këtë diskutim? Nuk ka lëvizur diskutimi prej fillimit të qershorit. Verdikti duket që është mbajtja e artikullit. Fallbackintoreality / diskutimi / kontributet 1 korrik 2025 13:06''. Besova se me atë qëndrim në atë rresht, bëheshin 3, edhepse e kam të qartë se kërkohet që shprehimisht të jenë 3. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:44 (CEST) :Eh, thjesht për teknikalitet e ktheva dhe unë, siç u shpreha dhe te përmbledhja e redaktimit. Mendoj që është mirë që te FG t'i kemi gjërat sa më të sakta me rregullat se është dhe vendi ku burojnë konfliktet më të mëdha për arsye të kuptueshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:46 (CEST) ::Besoj se kemi mirëkuptim. Për më shumë lexo;; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Votime dhe https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Olimpiadat%20Komb%C3%ABtare%20t%C3%AB%20matematik%C3%ABs%202%20(lib%C3%ABr) . [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:49 (CEST) :::@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], a mund të votosh që të mbahet pasi nuk ka diqka përfundimtare ende. Ka kaluar shumë kohë. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 16 korrik 2025 17:21 (CEST) == Grisja e David Woodard == @[[Përdoruesi:AT44|AT44]], Grisja mund të kryhet vetem pasi të kenë kaluar minimalisht 14 ditë nga data e propozimit në FG. Lexo përshkrimin në krye të faqes së FG. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 korrik 2025 20:54 (CEST) :@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], Grisja e David Woodard dhe Dava Bulku, mund të kryhen/mbyllet votimi, votat janë për grisje dhe dy javë kanë kaluar. Punë të mbarë.<span id="Leutrim.P:1753834021896:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 30 korrik 2025 02:07 (CEST)</span> == Lista e biografive sipas emrit (A-Zh) == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], votat jane, sikur t'e mbyllje kandidaturen dhe te fillojme me grisjet. Ku te kesh nevoje ne veqanti, me etiketo, do ndihmoj ne grisje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 gusht 2025 23:37 (CEST) :Shoh që paske vepruar tashmë. Do të sugjeroja të nisje me diskutimet për listat e tjera ndërkohë. Çështja e auditimit të listave që i përmenda @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] para ca kohësh. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 gusht 2025 00:37 (CEST) ::Po. Do t'e vazhdojme tutje ketu; https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria_diskutim:Lista . Pas diskutimit i propozojme ne disa pjese te FG per grisje. Po te kesh diqka shtese per kete qeshtje po e vazhdojme atje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 gusht 2025 00:57 (CEST) == Grupe Artikujsh ose Kategorish që duhen grisur njëkohësisht == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]], @[[Përdoruesi:AT44|AT44]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]], Nëse ka lista të tjera ose grupe të shumëta artikujsh ose kategorish që duhen propozuar për grisje, që kanë humbur qëllimin e tyre fillestar ose që nuk është e mundur të përditësohen dhe mirëmbahen vazhdimisht përmendni këtu ju lutem, unë do i shtoj si vazhdimësi e Artikujve Lista në FG nëse ka!. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 shtator 2025 15:36 (CEST) :Ok, unë do i vendos artikujt me ligat për të fshirë, sepse unë mund të përdor Infobox football league si zëvëndësim. [[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]] ([[Përdoruesi diskutim:Velocitas34|diskutimet]]) 12 shtator 2025 17:02 (CEST) == Auditimi i listave == Auditimi i [[:Kategoria:Lista|listave]] ka sjellë një mori kërkesash për grisje në Forum që e ka zgjatur ndjeshëm tabelën e përmbajtjes në Kuvend (ku shfaqen të gjitha çështjet me rëndësi nëpërmjet sistemit të dritareve). Duke qenë se secila kërkesë kërkon së paku 2 javë për tu shqyrtuar dhe se numri i tyre pritet të vazhdojë të shtohet në vijim thjesht nga fakti që është një proces me disa faza, do ju ftoja të votonit në lidhje me to si një përpjekje për t'i përshpejtuar sadopak gjërat. Po etiketoj disa nga përdoruesit aktivë aktualisht, ndihuni të lirë të shtoni të tjerë: @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2025 10:29 (CEST) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], kur të mundesh të lutem sigurohu të përdorësh stampën {{tl|Faqe për grisje}} në vend të {{tl|Grise}} pasi e dyta rezervohet vetëm për grisjet e shpejta (të cilat zakonisht nuk vijnë këtu për diskutim). {{tl|Faqe për grisje}} është projektuar në mënyrë të tillë që të të shpjerë automatikisht dhe te diskutimi përkatës i hapur këtu për faqen që po shqyrtohet si dhe jep mundësinë të përcaktohet arsyeja e propozimit për grisje (me shpresën se mund të ngjallë interes te ndonjë lexues i artikullit e të nxisë pjesëmarrjen në diskutim këtu). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 11 tetor 2025 10:35 (CEST) ::Shumë mirë. Flm. {{U bë}}. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 tetor 2025 13:36 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein]], a mund të modifikosh kodin që secila kandidaturë e re që shtohet të mbaroj minimalisht në ora 23;59 qdoher. Kur të kesh kohë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 13:33 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], sa për qartësim, si është aktualisht e si dëshiron të ndryshohet? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:29 (CEST) :Nese shton nje artikull te fg, aty shtohet nje ore, pas 14 ditesh ne ate ore shembull 13;36, une dua qe pa marr parasysh oren vetem ditet te llogariten 14 dite pas asaj date te jete minimumi, kurse ora te jete gjithher 23:59.. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:36 (CEST) ::Kuptoj. Mund ta bëjmë besoj por a s'është më mirë që të llogaritet automatikisht aty kur nis kandidatura? Pse t'i shtojmë ca orë kot? Pyes pasi aktualisht është i njëjti mekanizëm dhe te [[WP:AM|AM]]/[[WP:AP|AP]] dhe te [[WP:Administrata|Administrata]] e do të duhej të ndryshohej të gjitha po ta ndryshonim mendoj. Për administratorët zakonisht është mirë që orari të jetë ekzaktë se mund të ndodhë dhe që të ankohen kandidatët për shkelje pastaj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:42 (CEST) :::Nese s'mund ta besh, nuk them te behet me çdo kusht. E leme siç eshte. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 21:14 (CEST) == 48 kërkesa të hapura == Ju ftoj të votoni në faqet e listuara për grisje ose qoftë shprehje opinioni; @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]].. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 nëntor 2025 20:46 (CET) :nuk editoj dot kodin per te votuar, me del artikulli nuk eshte dicka e tille. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 14:51 (CET) ::Kliko dy here, ashtu per momentin se ka nje error te perkohshem. Dmth kliko redakto, kur te dergon te faqja se nuk mund te votosh aty ke nje link, dhe te lejon te dyten here kur te klikosh redakto ne te njejten kandidature, derisa Kleini ta rregulloje. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 15:11 (CET) :::Nuk me hapet prape, se di. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 15:59 (CET) ::::Zgjidhje e përkohshme: ::::Përdor lidhjen [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje]] dhe mund të votosh nga aty normalisht besoj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 18:20 (CET) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], perdoruesi ka problem teknik, po i pamundesohet pjesemarrja ne FG. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) == 63 kërkesa të hapura == Ju ftoj të votoni aty ku nuk keni votuar ta mbajmë numrin në kontroll duke i mbyllur disa kërkesa. : @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Sadads|Sadads]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Aeternus|Aeternus]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]]. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 shkurt 2026 23:29 (CET) :Pas votimeve të Aeternus janë mbyllur 20 kërkesa. Aktualisht gjenden 43 kërkesa të hapura. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 22 shkurt 2026 17:54 (CET) ::Vë re se disa vota janë kthyer në komente. Te Forumi, ndryshe nga hapësirat e tjera si Administrata, Kuvendi, ato për artikujt e mirë e të përkryer, nuk kemi kufizime për personat që mund të marrin pjesë në votime. Kjo është e qëllimshme në mënyrë që të lejojë dhe përdoruesit pa llogari për të votuar kur duan të ruajnë anonimatin e tyre për çështje që mund të jenë polemizuese ose përdoruesit e rinj për të mbrojtur artikujt e tyre nga grisja duke qenë se artikuj të tillë mund të kalojnë shpesh këtej për diskutim. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 10:16 (CET) :::Me atë rast besoj se do ishte e udhës që në ato 3 hapësira të citohet në krye të faqes se kush/si mund të votojë, nëse nuk vlejnë të njëjtat parime në të gjitha, për vazhdimësi. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 17:14 (CET) ::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], sikur të votoje te "Gani Gashi (piktor) (rikandidim)" po vërej se ka zënë një hapësirë shumë të gjatë vertikalisht. E në veçanti te "Artikuj Lista". - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 mars 2026 23:32 (CET) :::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], votova te kandidatura e Gani Gashit. Përgjithësisht mundohem të votoj sa shtohet te një kandidaturë, te ato që nuk votoj, do të thotë se e kam të vështirë të ndaj mendjen. Në këtë kontekst do të më duhet t'i shmangem votimit te artikujt e listave që kanë mbetur. Por mbase @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të jetë një zgjidhje e mirë për t'i përmbyllur dhe ato. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 mars 2026 14:04 (CET) == Grisjet e shpejta == A janë artikujt me stampën e vendosur për [[Stampa:Grise|grisje të shpejtë]] të monitoruar? Këtë stampë kam vendosur para disa ditëve në [[Leutrim Kqiku|këtë artikull]], por nuk kam vërejtur asnjë veprim nga ana e administruesve në këtë drejtim. '''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 3 mars 2026 16:00 (CET) :Përshëndetje @[[Përdoruesi:Aeternus|Aeternus]], këto kohë kemi qenë duke listuar sasi të mëdha artikujsh në FG, unë zakonisht sapo grumbullohen i barti të gjithë njëheri te FG ata që janë që një kohë më të gjatë në wiki pasi t'i rishikoj arsyet për grisje. Kurse ata më të rinj i grisi direkt. Mund të ndodhë të qëndrojë disa ditë në pritje deri t'i procesoj për në FG, por jo të harrohen. Këtë e grisa. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 mars 2026 10:06 (CET) == Problem teknik == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], kur deshiron te votosh dhe klikon redakto nepermjet kodit, te qon te nje faqe e dyte ku thuhet (Ju po kërkoni të redaktoni një paragraf që nuk ekziston. Mund të jetë zhvendosur ose fshirë ndërkohë që ju ishit duke parë këtë faqe. Kthehu te Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje.), Ne fakt te gjitha kandidaturat jane ne rregull dhe nuk jane levizur, ne cilindo qe klikon ndodh e njejta, nese mund t'i hedhesh nje sy, kjo mund te veshtiresoj votimet. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 tetor 2025 18:00 (CEST) :Po, e kam vënë re. Besoj se problemi është ngaqë kemi krijuar shumë kandidatura njëkohësisht me tituj të ngjashëm. Nëse problemi vazhdon dhe pasi kjo situatë të ketë ndryshuar, do të përpiqem të hulumtoj më tepër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 tetor 2025 18:29 (CEST) == Shtova disa (2) rregulla te reja! == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], A mund ti shqyrtosh nese jane te vlefshme, e nese mund te qendrojne? Dhe shto linqet sipas nevojes per te FG etj.. ku jane te nevojshme. (shihen ne krye te faqes)<span id="Leutrim.P:1733748193838:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 13:43 (CET)</span> :[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], shumë të vlefshme. Personalisht më pëlqeu goxha plotësimi i stampës me lidhjen për diskutimin përkatës që po bëje kohët e fundit (vetëm se lidhja duhet të jetë e brendshme, jo e jashtme). Sa më të ndërlidhura të jenë gjërat (cross-linked), aq më mirë është. I vetmi sugjerim mbase do të ishte çështja e moshës 10 vjeçare që mbase të mos ishte numër fiks por të përdorej një përcaktim i përgjithshëm relativ si "shumë vite". <br style="margin-bottom:0.5em"/>Mbase @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të ketë interes për këtë çështje gjithashtu, të rregullojë disi stilin e përgjithshëm me përvojën që ka në shkrimin e udhëzimeve e rregulloreve.<span id="Klein_Muçi:1733749307630:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 14:01 (CET)</span> ::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Modifikojini si te jete nevoja qe te perqojne e shfaqin sa me mire idene si te veprohet, kjo e rrite efikasitetin e veprimeve ne wikisq.<span id="Leutrim.P:1733749592815:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 14:06 (CET)</span> == Artikuj lista për grisje - Rishikimi i 2-të == Këto (132) janë ndarë për rishikim të dytë, cilat t'i përjashtojmë nga ripropozimi në FG? të tjerat t'i ndajmë në disa grupe të tematikës së ngjashme që të propozohen njëheri. -- @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. <div style="column-count:3; column-gap:20px;"> * <s>[[Lista e universiteteve në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e dekoratave në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e kalave në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e misioneve diplomatike të Kosovës]]</s> * <s>[[Lista e monumenteve në Prizren]]</s> * <s>[[Lista e flamurtarëve për Shqipërinë në Lojrat Olimpike]]</s> * <s>[[Ambasadorët e Shqipërisë në botë nga viti 1912-1991]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VI të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VII të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VIII të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e drejtorëve në vite e Galerisë Kombëtare e Arteve të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e universiteteve dhe fakulteteve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e ishujve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e lumenjve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e maleve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e stadiumeve të futbollit në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e universiteteve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e 80 diplomatëve shqiptarë nga viti 1912 deri në vitin 1944]]</s> * <s>[[Lista e Ambasadoreve Shqiptare pas vitit 1991]]</s> * <s>[[Lista e delegatëve të Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]]</s> * <s>[[Lista e monumenteve shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e revistave shqip]]</s> * <s>[[Lista e stacioneve televizive shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e ushtarëve shqiptarë të vrarë në Ushtrinë Popullore Jugosllave]]</s> * <s>[[Lista e stacioneve radio shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e mbajtësve të titullit "Hero i Popullit"]]</s> * <s>[[Lista e qyteteve të Bosnjës dhe Hercegovinës]]</s> * <s>[[Lista e qyteteve të Malit të Zi]]</s> * <s>[[Pasaportat e Bashkimit Evropian]]</s> * <s>[[Lista e flamujve të Shteteve të Bashkuara]]</s> * <s>[[Lista e enciklopedive sipas gjuhës]]</s> * <s>[[Lista e vendeve sipas kodeve ndërkombëtare telefonike]]</s> * <s>[[ISO 3166-1]]</s> * <s>[[Kodet e IATA Airline]]</s> - * [[Lista e kampionëve të Formula 1]] * [[Lista e kodeve shtetërore nga FIFA]] * [[Lista e flamurtarëve për Azerbajxhanin në Lojrat Olimpike]] * [[Lista e listave të kalave]] * [[Lista e nënndarjeve më të mëdha të shteteve sipas sipërfaqes]] * [[Lista e Pallateve të Raxhastanit]] * [[Lista e ujvarave sipas lartësisë]] * [[Lista e tempujve xhainistë në botë]] * [[Lista e tempujve të Shivës në Tamil Nadu]] * [[Lista e tempujve të Solesvaras]] * [[Lista e tempujve të periudhës Vixhajanagara në Karnataka]] * [[Lista e tempujve në Kançipuram]] * [[Lista e tempujve në Gauhati]] * [[Lista e tempujve në distriktin Rajagada]] * [[Lista e tempujve në Bishnupur]] * [[Lista e tempujve në Bhubanesvar]] * [[Lista e tempujve indianë të skalitur në shkëmb]] * [[Lista e tempujve hindu në Tirupati]] * [[Lista e tempujve hindu në Tamil Nadu]] * [[Lista e tempujve hindu në Sri Lanka]] * [[Lista e tempujve hindu në Singapor]] * [[Lista e tempujve hindu në Pakistan]] * [[Lista e tempujve hindu në Nepal]] * [[Lista e tempujve hindu në Malajzi]] * [[Lista e tempujve hindu në Kerala]] * [[Lista e tempujve hindu në Katak]] * [[Lista e tempujve hindu në Indi]] * [[Lista e tempujve hindu në Goa]] * [[Lista e tempujve hindu në Bareilli]] * [[Lista e tempujve hindu në Andhra Pradesh]] * [[Lista e tempujve Çola në Bangalore]] * [[Lista e shteteve sipas shkallës së punësimit]] * [[Lista e fortesave në Madia Pradesh]] * [[Lista e fortesave në Karnataka]] * [[Lista e fortesave në Indi]] * [[Lista e fortesave në Bombei]] * [[Lista e gjuhëve zyrtare]] * [[Lista e gjuhëve]] * [[Lista e ishujve në Oqeanin Atlantik]] * [[Lista e kampionëve të futbollit francez]] * [[Lista e klubeve futbollistike italiane]] * [[Lista e kombinacioneve me dy shkronja]] * [[Lista e personazheve të Simpsons]] * [[Lista e personazheve në Final Fantasy]] * [[Lista e shteteve eksportuese të naftës]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Madagaskar]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Afrikën e Jugut]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Afrikë]] * [[Njerëzit më të vjetër]] * [[Tabela e Vendeve të Trashëgimisë Botërore sipas Shteteve]] * [[Tempujt e Telanganas]] * [[Vende Pelegrinazhi Budist në Indi]] * [[Vende Pelegrinazhi Hindu në Indi]] * [[Lista e flamujve të Shteteve të Bashkuara]] * [[Lista e shteteve dhe territoreve të SHBA-së sipas sipërfaqes]] * [[Lista e maleve të Alpeve]] * [[Bashkitë në Kanton Waadt]] * [[Lista e këngëve të Dream Theater sipas autorëve të teksteve]] * [[Librat e bibliotekës Doli]] * [[Lista e bashkëshorteve dukale të Parmës]] * [[Lista e disiplinave akademike]] * [[Lista e fiseve të hershme gjermanike]] * [[Lista e ishujve të Ameriës Veriore]] * [[Lista e ishujve të Evropës]] * [[Lista e liqeneve në Afrikë]] * [[Lista e liqeneve në Evropë]] * [[Lista e liqeneve në Kroaci]] * [[Lista e lumenjve në Australi]] * [[Lista e lumenjve në Butan]] * [[Lista e lumenjve në Finlandë]] * [[Lista e lumenjve në Haiti]] * [[Lista e lumenjve në Kroaci]] * [[Lista e lumenjve të Amerikës]] * [[Lista e lumenjve të Lituanisë]] * [[Lista e majave malore në Belgjikë]] * [[Lista e majave malore në Bosnjë dhe Hercegovinë]] * [[Lista e majave malore në Bullgari]] * [[Lista e majave malore në Gjermani]] * [[Lista e majave malore në Kroaci]] * [[Lista e motove kombëtare]] * [[Lista e papëve]] * [[Lista e Personazhëve të Metal Slug]] * [[Lista e peshkopëve dhe kryepeshkopëve të Utrehtit]] * [[Lista e peshkopëve dhe princ-peshkopëve të Liezhit]] * [[Lista e piktorëve flamandë]] * [[Lista e piktorëve të hershëm holandikë]] * [[Lista e qyteteve në Francë]] * [[Lista e qyteteve në Gjermani]] * [[Lista e qyteteve që kan mbi një milion banorë]] * [[Lista e universiteteve dhe e shkollave të larta në Hungari]] * [[Lista e vendeve sipas PBB]] * [[Lista e shpikësve të vrarë nga shpikja e tyre]] * [[Lista e nënprodukteve të qumështit]] </div> [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 02:13 (CEST) <div style="border-top: 1px solid green; margin: 10px 0;"></div> === Diskutimi === Si fillim do i përjashtoja direkt faqet që lidhen me Shqipërinë, Kosovën dhe shqiptarët nga rikandidimi. Kurse listat e deputetëve, delegatëve, diplomatëve, ambasadorëve, duhet të i sistemojmë në më pak artikuj. Të tjerët t'i grupojmë sipas tematikës e të i rikandidojmë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 21:14 (CEST) :Unë kam qenë nga përdoruesit që kam kërkuar 90% të përjashtimeve të faza e parë kështu që më tutje shpresoj të vendosin përdorues të tjerë. Çfarë do të kisha këshilluar ama do të kishte qenë një listë më e vogël përzgjedhëse. Gjykimi për ~135 artikuj njëkohësisht me tema të ndryshme është ngarkesë e madhe konjektive. (Megjithëse e mirëkuptoj dëshirën për të përfunduar procesin.) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 prill 2026 13:38 (CEST) ::Në rregull por nuk është as problem të jesh pjesë, pasi thjesht po vendosim cilët tituj me cilët ndërlidhen që të propozohen së bashku në FG, p.sh në 5 x 20 tituj, e atje bëhet gjykimi e votimi për grisje ose mbajtje të tyre. Nuk është shumë ngarkesë pas përjashtimeve, kanë mbetur rreth 100 tituj. Pra nuk po vendoset diçka këtu, por i shtova se nuk dija cilët me cilët kombinohen më mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 prill 2026 17:39 (CEST) == Mbyllja e kandidaturës == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], për t'i mbyllur të 3 kandidaturat ku votove pasi kanë kaluar kohë të gjatë në FG, dhe nuk ka vota kundër, kliko ''Redakto nëpërmjet kodit'' dhe shto te secila veç e veç kodin nën titull (lidhjen e shembullit e ke poshtë); <nowiki>{{dmb|1|Të griset}}</nowiki> <br> ose <nowiki>{{dmb|1|Të mbahet}}</nowiki> <br> dmth për grisje të parën ose të dytën kur vendoset të mbahet, dhe në fund të kandidaturës poshtë vendos kodin;<br> ::<nowiki>{{Miratim}} — ~~~~</nowiki> <nowiki>{{dmb|2}}</nowiki> <br> Dhe në raste kur është mbyllur me vendim për grisje, vazhdo me grisjen e artikullit të propozuar pas mbylljes së kandidaturës. [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje/Zyra_e_Gjendjes_Civile_-_Bajram_Curri&action=edit&section=T-1 Shih shembullin] - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:09 (CEST) 38b6b22uzq95rogwur4k1hl8vy7195k 3006662 3006660 2026-07-06T22:27:16Z Smallem 126080 Heqje e :: të panevojshme para shembullit të udhëzimit – përmes Claude AI 3006662 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Grisja e artikujve me probleme të theksuara drejtshkrimore == Përshëndetje. Nuk e di nëse është ky vendi i duhur për të parashtruar këtë problem, mirëpo po e provoj këtu. Nuk e di cili është konsesusi i përdoruesve këtu në lidhje me artikujt ku në mënyrë masive anashkalohen shkronjat "Ë" dhe "Ç", ose bëhen gabime tjera të rënda drejtshkrimore. E kam provuar vetë t'i shpëtoj artikujt e tillë, mirëpo është e paimagjinueshme sa shumë punë e energji kërkohet për të përmirësuar artikuj të tillë, energji me të cilën do të mund të shkruaja një artikull të ri nga fillimi ose ta përktheja një nga Wikit homologe. Drejtshkrimi i shqipes është lule krahasuar me bie fjala anglishten, frëngjishten ose kinezçen, prandaj asnjë person i rritur nuk ka kurrfarë arsyetimi që të mos shkruajë si duhet, sidomos "ë"-jat e "ç"-jat. Është e qartë si loti se askush nuk ua var stampave ku luten përdoruesit t'u përmbahen rregullave. Duhen masa më rigoroze. Pra, propozoj që: :'''1.''' çdo artikull '''i vjetër''' me gabime drejtshkrimore masive, sidomos ata pa "ë"-ja e "ç"-ja, të grisen menjëherë, pa marrë parasysh a kanë referenca a jo. :'''2.''' Sa u përket artikujve të rinj, fillimisht tu tërhiqet vërejtja përdoruesve përgjegjës që t'i rregullojnë vetë artikujt, e nëse këta s'e bëjnë, të grisen. --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 17 shtator 2017 21:27 (CEST) ::Fatkeqësisht, kualiteti artikullit nuk ka rol në vendimin për grisjen e tij: Grisja bëhet nëse subjekti i artikullit nuk është i rëndësishëm, por jo nëse përmbajtja e artikullit ka kualitet të ulët. Çka mund të bëhet është të largohet e gjithë përmbajtja me kualitet të dobët dhe të zëvendësohet me një fjali e cila e përshkruan thelbin e subjektit. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 18 shtator 2017 09:32 (CEST) :::Jam dakord me Aeternus. Kjo do ishte humbje e madhe për wikin pasi jo cdo gjë mund të jetë e përsosur ne wiki. Gur gur bëhet mur, :-). Ndërsa kur kemi artikuj të rinj, unë e kuptoj shqetësimin tënd, Udha, po, përsëri, duhet të kemi kujdes me të rinjtë. Për shembull dje vjen si furi një editor i ri, dhe shkruan brenda pak oreve [[Avdi Isa]], [[Ndue Përlleshi]], [[Sali Bajram Krasniqi]], [[Masakrat e Karadakut]], [[Përndjekja e shqiptarëve katolikë nga car Stefan Dushani]], [[Lufta e Plaves dhe Gucis]], [[Konfliktet Malazez-Shqiptar]], [[Kolë Suma Heqimi]], [[Dan Derovci]], dhe [[Bali Bajram Nokshiqi]]. Ky tip redaktori do bëjë patjeter edhe gabime, po sasia e informactionit që i dha sqwikit eshte goxha e madhe dhe duhet ta respektojmë. Unë i dhashë direkt statusin e redaktorit dhe të vetëkontrolluarit brenda ditës dhe nuk pendohem. Ky tip wikipediani, apo wikipedianë si Tiimiiii, jane florinj e duhen klonuar mundësisht e jo t'u shkojmë nga mbrapa e t'u themi "s'ke vene "ë"-në e "ç"-në"... --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 2 nëntor 2017 17:01 (CET) == Rregullim i arkivës == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], shiko njëherë nëse mundesh ta rregullosh arkivën te kjo faqe. Nxjerr vetëm 1 faqe arkive megjithëse po ta shtypësh atë do të vësh re që në fakt janë 2. Nuk jam i sigurt ku çalon. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 janar 2025 11:59 (CET) :Ne rregull, do ta shoh njehere. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 20 janar 2025 18:22 (CET) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], u rregullua. Problemi ishte tek g-ja e vogel, tek fjala "Grisjes". [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 20 janar 2025 18:25 (CET) :::Oh, dakord. Faleminderit! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 janar 2025 12:04 (CET) == Perse nuk shton stampat e reja ne krye te faqes (Per Grise ose Mbaje)? Konfuzion.. == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Eshte bere nje laramani, te pakten te jene ne krye te faqes si ''Udherrefyes'' per ata qe ende i perdorin te vjetrat.. Shembull, shtojo te 3-ja stampat nen, "Kërkesa në proces grisjeje" ku do i shohin te gjithe, dhe zevendesoji ne te gjitha vendet e tjera.. Te kemi 1 Standard. -[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 01:42 (CET) :Po mendoja ta bëja unë diçka të tillë por stampat e reja më duken disi të vështira për t'u përdorur në formën që janë. Do të parapëlqeja të kishim një menyrë më të shkurtër në vend të "mbaje voto" dhe "grise voto". (Gjithashtu mungon një për votimet asnjanëse në këtë format.) Së dyti, nëse zgjedhim të përdorim stampat e reja, mirë do të ishte dhe që të përdornim stampa të tjera për mbylljen e diskutimeve të posaçme për rastet në fjalë. Aktualisht jeshilja përdoret për grisjet dhe e kuqja për ruajtjet që del pak mbrapsht me logjikën e stampave të reja. Së fundmi, dhe stampa që vendoset nëpër artikuj për grisje ka filluar të ndryshohet kohët e fundit me sa kam vënë re (nuk përdoret më aq shpesh {{tl|Grise}}. Derisa infrastruktura e grisjeve të faqeve të kristalizohej pak më mirë po mendoja ta linim të rridhte gradualisht. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 01:59 (CET) ::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Ne rregull presim, ke te drejte, ta bejme nje perditesim te gjithanshem jo vetem per keto 3-ja..<span id="Leutrim.P:1738890752623:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 02:12 (CET)</span> ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], për stampën {{tl|mbaje voto}}, mund të përdorim {{tl|mbaje}}, ndërsa për {{tl|grise voto}} nuk e di si mund të gjejmë diçka më të shkurtër pasi stampa {{tl|grise}} është e zënë. Problemi me PËR/KUNDËR është që mund të jetë disi e paqartë, sidomos për përdoruesit e rinj. Shiko [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3AForumi_i_Grisjes%2FK%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje%2FKimi_%28k%C3%ABng%C3%ABtare%29&diff=2739654&oldid=2738993 këtu] për shembull. Krijuesi i artikullit jo vetëm që votoi PËR, por edhe ndryshoi votën time nga Grise në PËR, me shpresën se PËR ishte për mbajtje dhe jo për grisje. Sa i përket votës Asnjanës, thjesht një koment mjafton besoj. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 15:45 (CET) ::Mund edhe t'i ndryshojmë fjalët "Grise" dhe "Mbaje" në "Të griset" dhe "Të mbahet". Për mua s'është problem, mjafton që vota të jetë e qartë. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 15:48 (CET) :::Të mbahet/Të griset duket zgjidhje e mirë. :::A mund të krijojmë dhe dy stampa të reja për mbylljen e diskutimeve që i përshtaten këtij formati? Më saktë të zgjerojmë funksionalitetin e asaj stampës ekzistueses për të përmbajtur dhe dy versione të reja dedikuar grisjeve me dy ngjyra të reja. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 18:14 (CET) ::::Krijova stampat {{tl|Të mbahet}} dhe {{tl|Të griset}} dhe i vendosa në hyrjen e forumit së bashku me ca rregulla minimale për procedurat e grisjeve si përpjekje për të sjellë ca standardizim. Gjithashtu stampa {{tl|dmb}} që përdorim për të mbyllur diskutimet është përditësuar që të përballojë grisjet më mirë. Mbetet për t'u përafruar infrastruktura teknike e e saj ama së bashku me atë të stampave {{tl|grise}}, {{tl|pezullo-grisjen}}, {{tl|artikull për grisje}} me atë në EnWiki. Gradualisht shpresoj të ndërhyj dhe në to dhe të ndryshojmë sërish hyrjen e forumit për të pasqyruar ndryshimet e kryera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 14:40 (CET) :::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], ke bere nje pune te mire, te kompletohen te gjitha njeheresh. Perse stampa 'ASNJANËS' eshte me shkronja te medha kur dy te tjerat jane me te vogla?, do ishte mire qe edhe ajo te ishte me te vogla 'Asnjanës' ose 'Asnjëanës'.<span id="Leutrim.P:1740440310741:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 00:38 (CET)</span> ::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], kjo vjen pasi stampa {{tl|ASNJANËS}} i përket një grupi tjetër stampash ({{tl|PËR}}; {{tl|KUNDËR}}) që janë të gjitha me kapitale. Stampat në fjalë përdoren në votime dhe janë ndërtuar në mënyrë të atillë që të lexohen lehtësisht (tërësisht të kapitalizuara, tek-fjalëshe dhe me ngjyra të ndryshme). Stampat e reja janë "grup tjetër" pasi nuk janë tek-fjalëshe. Pak më sipër në këtë diskutim do të shohësh që prek ekzaktësisht këtë çështje me Olsin por pak a shumë ramë dakord që të vazhdonim të përdornim {{tl|ASNJANËS}} dhe në formatin e ri. Nëse ke ndërmend ndonjë propozim të ri që i përshtatet atij formati për të zëvendësuar atë, mund ta thuash dhe e përfshijmë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 04:31 (CET) :::::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Disi nuk po pershtaten ato jane me shkronja te vogla kurse kjo me te medha.. mbase te krijohet nje ridrejtim te ASNJANËS me shkronja te vogla Asnjanes, ne ate rast prap do mbeteshin 5 dhe kur shkruan Asnjanës do shtonte stampen ASNJANËS ne fakt, por do shfaqej vizualisht si "Asnjanës".<span id="Leutrim.P:1740504552362:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:29 (CET)</span> ::::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], mund të bëhet por pastaj duhet t'i ndryshojmë dhe dy stampat e tjera për {{Tl|PËR}} dhe {{tl|KUNDËR}} pasi do të vihej re i njëjti problem që po vë re këtu. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:32 (CET) :::::::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], une s'kam aftesi t'i permiresoj vet. Nese eshte brenda aftesise suaj teknike t'i korrigjoni e standardizoni do ishte shume mire. Sa me pak konfuzion te kete, komunikimi do jete me i mirefillte, e me shume pune do kryhen.<span id="Leutrim.P:1740505307782:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:41 (CET)</span> ::::::::::Mund t'i ndryshoj unë. Do të pres ca nëse ka kundërshtime apo ndonjë ide më të mirë e do të veproj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:51 (CET) :::::::::::Krijova stampën {{tl|I pavendosur}} për të ruajtur formatin e grupit të ri të stampave. Është vendosur dhe te hyrja e Forumit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 04:27 (CET) :┌──────────────────────────────┘<br/>[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], mire shume.<span id="Leutrim.P:1740981245081:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 mars 2025 06:54 (CET)</span> == Votime == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], Nese mund te votoni ne artikujt e propozuar per grisje qe t'i perfundojme me shpejt, kane ca kohe aty. Fallbackintoreality, a mundet te beni diqka per "Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër)", apo ta mbyllim si qeshtje njehere e t'i kthehemi me vone nese nuk keni vendosur si te veprojme.<span id="Leutrim.P:1743634494346:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2025 00:54 (CEST)</span> == Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër) == @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], a t'e votojmë edhe ne si ASNJANES për momentin, ka shumë kohë që është aty. E zgjidhje nuk i është bërë. Kështu mund t'e mbylli qështjen për momentin deri në një kohë tjetër kur të jenë rrethanat më të përshtatshme dhe artikujt e ngjashëm të diskutuar poashtu. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2025 17:12 (CEST) == Përshkrim shumë i gjatë!! == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], a mund t'e shkurtosh, pa e ndryshuar përmbajtjen? ''Këtu votohet për grisjen e faqeve të ndryshme. Grisja e faqeve mund të bëhet...''.<span id="Leutrim.P:1747235068584:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2025 17:04 (CEST)</span> :Përshkrimi ndjek të njëjtin standard kudo pak a shumë. Shiko [[WP:APK]], [[WP:AMK]], [[WP:Robotët]], etj. Të gjitha nisin me një shpjegim të vendit, çfarë bëhet aty e si mund të veprohet. Shpjegimi është lënë me qëllim i hollësishëm se supozon që po lexohet nga fillestarët. Kjo s'do të thotë se s'mund të ndryshohet, thjesht që çfarëdo ndryshimi të vendosej do të duhej të replikohej dhe gjetiu më pas. Unë mendoj që s'është aq i gjatë por po pati propozime më të mira, mund të veprojmë gjithsesi. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2025 13:52 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Atëherë, mirë është për momentin. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 maj 2025 13:55 (CEST) == Mbyllja e kandidaturës, Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër) == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], A nuk e lexove rreshtin e fundit qe ka shkruar vet Arbri, po e citoj ''Klein Muçi A mund ta arkivojmë këtë diskutim? Nuk ka lëvizur diskutimi prej fillimit të qershorit. Verdikti duket që është mbajtja e artikullit. Fallbackintoreality / diskutimi / kontributet 1 korrik 2025 13:06''. Besova se me atë qëndrim në atë rresht, bëheshin 3, edhepse e kam të qartë se kërkohet që shprehimisht të jenë 3. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:44 (CEST) :Eh, thjesht për teknikalitet e ktheva dhe unë, siç u shpreha dhe te përmbledhja e redaktimit. Mendoj që është mirë që te FG t'i kemi gjërat sa më të sakta me rregullat se është dhe vendi ku burojnë konfliktet më të mëdha për arsye të kuptueshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:46 (CEST) ::Besoj se kemi mirëkuptim. Për më shumë lexo;; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Votime dhe https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Olimpiadat%20Komb%C3%ABtare%20t%C3%AB%20matematik%C3%ABs%202%20(lib%C3%ABr) . [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:49 (CEST) :::@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], a mund të votosh që të mbahet pasi nuk ka diqka përfundimtare ende. Ka kaluar shumë kohë. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 16 korrik 2025 17:21 (CEST) == Grisja e David Woodard == @[[Përdoruesi:AT44|AT44]], Grisja mund të kryhet vetem pasi të kenë kaluar minimalisht 14 ditë nga data e propozimit në FG. Lexo përshkrimin në krye të faqes së FG. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 korrik 2025 20:54 (CEST) :@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], Grisja e David Woodard dhe Dava Bulku, mund të kryhen/mbyllet votimi, votat janë për grisje dhe dy javë kanë kaluar. Punë të mbarë.<span id="Leutrim.P:1753834021896:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 30 korrik 2025 02:07 (CEST)</span> == Lista e biografive sipas emrit (A-Zh) == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], votat jane, sikur t'e mbyllje kandidaturen dhe te fillojme me grisjet. Ku te kesh nevoje ne veqanti, me etiketo, do ndihmoj ne grisje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 gusht 2025 23:37 (CEST) :Shoh që paske vepruar tashmë. Do të sugjeroja të nisje me diskutimet për listat e tjera ndërkohë. Çështja e auditimit të listave që i përmenda @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] para ca kohësh. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 gusht 2025 00:37 (CEST) ::Po. Do t'e vazhdojme tutje ketu; https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria_diskutim:Lista . Pas diskutimit i propozojme ne disa pjese te FG per grisje. Po te kesh diqka shtese per kete qeshtje po e vazhdojme atje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 gusht 2025 00:57 (CEST) == Grupe Artikujsh ose Kategorish që duhen grisur njëkohësisht == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]], @[[Përdoruesi:AT44|AT44]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]], Nëse ka lista të tjera ose grupe të shumëta artikujsh ose kategorish që duhen propozuar për grisje, që kanë humbur qëllimin e tyre fillestar ose që nuk është e mundur të përditësohen dhe mirëmbahen vazhdimisht përmendni këtu ju lutem, unë do i shtoj si vazhdimësi e Artikujve Lista në FG nëse ka!. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 shtator 2025 15:36 (CEST) :Ok, unë do i vendos artikujt me ligat për të fshirë, sepse unë mund të përdor Infobox football league si zëvëndësim. [[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]] ([[Përdoruesi diskutim:Velocitas34|diskutimet]]) 12 shtator 2025 17:02 (CEST) == Auditimi i listave == Auditimi i [[:Kategoria:Lista|listave]] ka sjellë një mori kërkesash për grisje në Forum që e ka zgjatur ndjeshëm tabelën e përmbajtjes në Kuvend (ku shfaqen të gjitha çështjet me rëndësi nëpërmjet sistemit të dritareve). Duke qenë se secila kërkesë kërkon së paku 2 javë për tu shqyrtuar dhe se numri i tyre pritet të vazhdojë të shtohet në vijim thjesht nga fakti që është një proces me disa faza, do ju ftoja të votonit në lidhje me to si një përpjekje për t'i përshpejtuar sadopak gjërat. Po etiketoj disa nga përdoruesit aktivë aktualisht, ndihuni të lirë të shtoni të tjerë: @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2025 10:29 (CEST) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], kur të mundesh të lutem sigurohu të përdorësh stampën {{tl|Faqe për grisje}} në vend të {{tl|Grise}} pasi e dyta rezervohet vetëm për grisjet e shpejta (të cilat zakonisht nuk vijnë këtu për diskutim). {{tl|Faqe për grisje}} është projektuar në mënyrë të tillë që të të shpjerë automatikisht dhe te diskutimi përkatës i hapur këtu për faqen që po shqyrtohet si dhe jep mundësinë të përcaktohet arsyeja e propozimit për grisje (me shpresën se mund të ngjallë interes te ndonjë lexues i artikullit e të nxisë pjesëmarrjen në diskutim këtu). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 11 tetor 2025 10:35 (CEST) ::Shumë mirë. Flm. {{U bë}}. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 tetor 2025 13:36 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein]], a mund të modifikosh kodin që secila kandidaturë e re që shtohet të mbaroj minimalisht në ora 23;59 qdoher. Kur të kesh kohë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 13:33 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], sa për qartësim, si është aktualisht e si dëshiron të ndryshohet? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:29 (CEST) :Nese shton nje artikull te fg, aty shtohet nje ore, pas 14 ditesh ne ate ore shembull 13;36, une dua qe pa marr parasysh oren vetem ditet te llogariten 14 dite pas asaj date te jete minimumi, kurse ora te jete gjithher 23:59.. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:36 (CEST) ::Kuptoj. Mund ta bëjmë besoj por a s'është më mirë që të llogaritet automatikisht aty kur nis kandidatura? Pse t'i shtojmë ca orë kot? Pyes pasi aktualisht është i njëjti mekanizëm dhe te [[WP:AM|AM]]/[[WP:AP|AP]] dhe te [[WP:Administrata|Administrata]] e do të duhej të ndryshohej të gjitha po ta ndryshonim mendoj. Për administratorët zakonisht është mirë që orari të jetë ekzaktë se mund të ndodhë dhe që të ankohen kandidatët për shkelje pastaj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:42 (CEST) :::Nese s'mund ta besh, nuk them te behet me çdo kusht. E leme siç eshte. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 21:14 (CEST) == 48 kërkesa të hapura == Ju ftoj të votoni në faqet e listuara për grisje ose qoftë shprehje opinioni; @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]].. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 nëntor 2025 20:46 (CET) :nuk editoj dot kodin per te votuar, me del artikulli nuk eshte dicka e tille. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 14:51 (CET) ::Kliko dy here, ashtu per momentin se ka nje error te perkohshem. Dmth kliko redakto, kur te dergon te faqja se nuk mund te votosh aty ke nje link, dhe te lejon te dyten here kur te klikosh redakto ne te njejten kandidature, derisa Kleini ta rregulloje. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 15:11 (CET) :::Nuk me hapet prape, se di. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 15:59 (CET) ::::Zgjidhje e përkohshme: ::::Përdor lidhjen [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje]] dhe mund të votosh nga aty normalisht besoj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 18:20 (CET) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], perdoruesi ka problem teknik, po i pamundesohet pjesemarrja ne FG. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) == 63 kërkesa të hapura == Ju ftoj të votoni aty ku nuk keni votuar ta mbajmë numrin në kontroll duke i mbyllur disa kërkesa. : @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Sadads|Sadads]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Aeternus|Aeternus]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]]. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 shkurt 2026 23:29 (CET) :Pas votimeve të Aeternus janë mbyllur 20 kërkesa. Aktualisht gjenden 43 kërkesa të hapura. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 22 shkurt 2026 17:54 (CET) ::Vë re se disa vota janë kthyer në komente. Te Forumi, ndryshe nga hapësirat e tjera si Administrata, Kuvendi, ato për artikujt e mirë e të përkryer, nuk kemi kufizime për personat që mund të marrin pjesë në votime. Kjo është e qëllimshme në mënyrë që të lejojë dhe përdoruesit pa llogari për të votuar kur duan të ruajnë anonimatin e tyre për çështje që mund të jenë polemizuese ose përdoruesit e rinj për të mbrojtur artikujt e tyre nga grisja duke qenë se artikuj të tillë mund të kalojnë shpesh këtej për diskutim. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 10:16 (CET) :::Me atë rast besoj se do ishte e udhës që në ato 3 hapësira të citohet në krye të faqes se kush/si mund të votojë, nëse nuk vlejnë të njëjtat parime në të gjitha, për vazhdimësi. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 17:14 (CET) ::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], sikur të votoje te "Gani Gashi (piktor) (rikandidim)" po vërej se ka zënë një hapësirë shumë të gjatë vertikalisht. E në veçanti te "Artikuj Lista". - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 mars 2026 23:32 (CET) :::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], votova te kandidatura e Gani Gashit. Përgjithësisht mundohem të votoj sa shtohet te një kandidaturë, te ato që nuk votoj, do të thotë se e kam të vështirë të ndaj mendjen. Në këtë kontekst do të më duhet t'i shmangem votimit te artikujt e listave që kanë mbetur. Por mbase @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të jetë një zgjidhje e mirë për t'i përmbyllur dhe ato. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 mars 2026 14:04 (CET) == Grisjet e shpejta == A janë artikujt me stampën e vendosur për [[Stampa:Grise|grisje të shpejtë]] të monitoruar? Këtë stampë kam vendosur para disa ditëve në [[Leutrim Kqiku|këtë artikull]], por nuk kam vërejtur asnjë veprim nga ana e administruesve në këtë drejtim. '''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 3 mars 2026 16:00 (CET) :Përshëndetje @[[Përdoruesi:Aeternus|Aeternus]], këto kohë kemi qenë duke listuar sasi të mëdha artikujsh në FG, unë zakonisht sapo grumbullohen i barti të gjithë njëheri te FG ata që janë që një kohë më të gjatë në wiki pasi t'i rishikoj arsyet për grisje. Kurse ata më të rinj i grisi direkt. Mund të ndodhë të qëndrojë disa ditë në pritje deri t'i procesoj për në FG, por jo të harrohen. Këtë e grisa. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 mars 2026 10:06 (CET) == Problem teknik == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], kur deshiron te votosh dhe klikon redakto nepermjet kodit, te qon te nje faqe e dyte ku thuhet (Ju po kërkoni të redaktoni një paragraf që nuk ekziston. Mund të jetë zhvendosur ose fshirë ndërkohë që ju ishit duke parë këtë faqe. Kthehu te Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje.), Ne fakt te gjitha kandidaturat jane ne rregull dhe nuk jane levizur, ne cilindo qe klikon ndodh e njejta, nese mund t'i hedhesh nje sy, kjo mund te veshtiresoj votimet. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 tetor 2025 18:00 (CEST) :Po, e kam vënë re. Besoj se problemi është ngaqë kemi krijuar shumë kandidatura njëkohësisht me tituj të ngjashëm. Nëse problemi vazhdon dhe pasi kjo situatë të ketë ndryshuar, do të përpiqem të hulumtoj më tepër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 tetor 2025 18:29 (CEST) == Shtova disa (2) rregulla te reja! == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], A mund ti shqyrtosh nese jane te vlefshme, e nese mund te qendrojne? Dhe shto linqet sipas nevojes per te FG etj.. ku jane te nevojshme. (shihen ne krye te faqes)<span id="Leutrim.P:1733748193838:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 13:43 (CET)</span> :[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], shumë të vlefshme. Personalisht më pëlqeu goxha plotësimi i stampës me lidhjen për diskutimin përkatës që po bëje kohët e fundit (vetëm se lidhja duhet të jetë e brendshme, jo e jashtme). Sa më të ndërlidhura të jenë gjërat (cross-linked), aq më mirë është. I vetmi sugjerim mbase do të ishte çështja e moshës 10 vjeçare që mbase të mos ishte numër fiks por të përdorej një përcaktim i përgjithshëm relativ si "shumë vite". <br style="margin-bottom:0.5em"/>Mbase @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të ketë interes për këtë çështje gjithashtu, të rregullojë disi stilin e përgjithshëm me përvojën që ka në shkrimin e udhëzimeve e rregulloreve.<span id="Klein_Muçi:1733749307630:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 14:01 (CET)</span> ::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Modifikojini si te jete nevoja qe te perqojne e shfaqin sa me mire idene si te veprohet, kjo e rrite efikasitetin e veprimeve ne wikisq.<span id="Leutrim.P:1733749592815:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 14:06 (CET)</span> == Artikuj lista për grisje - Rishikimi i 2-të == Këto (132) janë ndarë për rishikim të dytë, cilat t'i përjashtojmë nga ripropozimi në FG? të tjerat t'i ndajmë në disa grupe të tematikës së ngjashme që të propozohen njëheri. -- @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. <div style="column-count:3; column-gap:20px;"> * <s>[[Lista e universiteteve në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e dekoratave në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e kalave në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e misioneve diplomatike të Kosovës]]</s> * <s>[[Lista e monumenteve në Prizren]]</s> * <s>[[Lista e flamurtarëve për Shqipërinë në Lojrat Olimpike]]</s> * <s>[[Ambasadorët e Shqipërisë në botë nga viti 1912-1991]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VI të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VII të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VIII të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e drejtorëve në vite e Galerisë Kombëtare e Arteve të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e universiteteve dhe fakulteteve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e ishujve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e lumenjve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e maleve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e stadiumeve të futbollit në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e universiteteve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e 80 diplomatëve shqiptarë nga viti 1912 deri në vitin 1944]]</s> * <s>[[Lista e Ambasadoreve Shqiptare pas vitit 1991]]</s> * <s>[[Lista e delegatëve të Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]]</s> * <s>[[Lista e monumenteve shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e revistave shqip]]</s> * <s>[[Lista e stacioneve televizive shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e ushtarëve shqiptarë të vrarë në Ushtrinë Popullore Jugosllave]]</s> * <s>[[Lista e stacioneve radio shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e mbajtësve të titullit "Hero i Popullit"]]</s> * <s>[[Lista e qyteteve të Bosnjës dhe Hercegovinës]]</s> * <s>[[Lista e qyteteve të Malit të Zi]]</s> * <s>[[Pasaportat e Bashkimit Evropian]]</s> * <s>[[Lista e flamujve të Shteteve të Bashkuara]]</s> * <s>[[Lista e enciklopedive sipas gjuhës]]</s> * <s>[[Lista e vendeve sipas kodeve ndërkombëtare telefonike]]</s> * <s>[[ISO 3166-1]]</s> * <s>[[Kodet e IATA Airline]]</s> - * [[Lista e kampionëve të Formula 1]] * [[Lista e kodeve shtetërore nga FIFA]] * [[Lista e flamurtarëve për Azerbajxhanin në Lojrat Olimpike]] * [[Lista e listave të kalave]] * [[Lista e nënndarjeve më të mëdha të shteteve sipas sipërfaqes]] * [[Lista e Pallateve të Raxhastanit]] * [[Lista e ujvarave sipas lartësisë]] * [[Lista e tempujve xhainistë në botë]] * [[Lista e tempujve të Shivës në Tamil Nadu]] * [[Lista e tempujve të Solesvaras]] * [[Lista e tempujve të periudhës Vixhajanagara në Karnataka]] * [[Lista e tempujve në Kançipuram]] * [[Lista e tempujve në Gauhati]] * [[Lista e tempujve në distriktin Rajagada]] * [[Lista e tempujve në Bishnupur]] * [[Lista e tempujve në Bhubanesvar]] * [[Lista e tempujve indianë të skalitur në shkëmb]] * [[Lista e tempujve hindu në Tirupati]] * [[Lista e tempujve hindu në Tamil Nadu]] * [[Lista e tempujve hindu në Sri Lanka]] * [[Lista e tempujve hindu në Singapor]] * [[Lista e tempujve hindu në Pakistan]] * [[Lista e tempujve hindu në Nepal]] * [[Lista e tempujve hindu në Malajzi]] * [[Lista e tempujve hindu në Kerala]] * [[Lista e tempujve hindu në Katak]] * [[Lista e tempujve hindu në Indi]] * [[Lista e tempujve hindu në Goa]] * [[Lista e tempujve hindu në Bareilli]] * [[Lista e tempujve hindu në Andhra Pradesh]] * [[Lista e tempujve Çola në Bangalore]] * [[Lista e shteteve sipas shkallës së punësimit]] * [[Lista e fortesave në Madia Pradesh]] * [[Lista e fortesave në Karnataka]] * [[Lista e fortesave në Indi]] * [[Lista e fortesave në Bombei]] * [[Lista e gjuhëve zyrtare]] * [[Lista e gjuhëve]] * [[Lista e ishujve në Oqeanin Atlantik]] * [[Lista e kampionëve të futbollit francez]] * [[Lista e klubeve futbollistike italiane]] * [[Lista e kombinacioneve me dy shkronja]] * [[Lista e personazheve të Simpsons]] * [[Lista e personazheve në Final Fantasy]] * [[Lista e shteteve eksportuese të naftës]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Madagaskar]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Afrikën e Jugut]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Afrikë]] * [[Njerëzit më të vjetër]] * [[Tabela e Vendeve të Trashëgimisë Botërore sipas Shteteve]] * [[Tempujt e Telanganas]] * [[Vende Pelegrinazhi Budist në Indi]] * [[Vende Pelegrinazhi Hindu në Indi]] * [[Lista e flamujve të Shteteve të Bashkuara]] * [[Lista e shteteve dhe territoreve të SHBA-së sipas sipërfaqes]] * [[Lista e maleve të Alpeve]] * [[Bashkitë në Kanton Waadt]] * [[Lista e këngëve të Dream Theater sipas autorëve të teksteve]] * [[Librat e bibliotekës Doli]] * [[Lista e bashkëshorteve dukale të Parmës]] * [[Lista e disiplinave akademike]] * [[Lista e fiseve të hershme gjermanike]] * [[Lista e ishujve të Ameriës Veriore]] * [[Lista e ishujve të Evropës]] * [[Lista e liqeneve në Afrikë]] * [[Lista e liqeneve në Evropë]] * [[Lista e liqeneve në Kroaci]] * [[Lista e lumenjve në Australi]] * [[Lista e lumenjve në Butan]] * [[Lista e lumenjve në Finlandë]] * [[Lista e lumenjve në Haiti]] * [[Lista e lumenjve në Kroaci]] * [[Lista e lumenjve të Amerikës]] * [[Lista e lumenjve të Lituanisë]] * [[Lista e majave malore në Belgjikë]] * [[Lista e majave malore në Bosnjë dhe Hercegovinë]] * [[Lista e majave malore në Bullgari]] * [[Lista e majave malore në Gjermani]] * [[Lista e majave malore në Kroaci]] * [[Lista e motove kombëtare]] * [[Lista e papëve]] * [[Lista e Personazhëve të Metal Slug]] * [[Lista e peshkopëve dhe kryepeshkopëve të Utrehtit]] * [[Lista e peshkopëve dhe princ-peshkopëve të Liezhit]] * [[Lista e piktorëve flamandë]] * [[Lista e piktorëve të hershëm holandikë]] * [[Lista e qyteteve në Francë]] * [[Lista e qyteteve në Gjermani]] * [[Lista e qyteteve që kan mbi një milion banorë]] * [[Lista e universiteteve dhe e shkollave të larta në Hungari]] * [[Lista e vendeve sipas PBB]] * [[Lista e shpikësve të vrarë nga shpikja e tyre]] * [[Lista e nënprodukteve të qumështit]] </div> [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 02:13 (CEST) <div style="border-top: 1px solid green; margin: 10px 0;"></div> === Diskutimi === Si fillim do i përjashtoja direkt faqet që lidhen me Shqipërinë, Kosovën dhe shqiptarët nga rikandidimi. Kurse listat e deputetëve, delegatëve, diplomatëve, ambasadorëve, duhet të i sistemojmë në më pak artikuj. Të tjerët t'i grupojmë sipas tematikës e të i rikandidojmë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 21:14 (CEST) :Unë kam qenë nga përdoruesit që kam kërkuar 90% të përjashtimeve të faza e parë kështu që më tutje shpresoj të vendosin përdorues të tjerë. Çfarë do të kisha këshilluar ama do të kishte qenë një listë më e vogël përzgjedhëse. Gjykimi për ~135 artikuj njëkohësisht me tema të ndryshme është ngarkesë e madhe konjektive. (Megjithëse e mirëkuptoj dëshirën për të përfunduar procesin.) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 prill 2026 13:38 (CEST) ::Në rregull por nuk është as problem të jesh pjesë, pasi thjesht po vendosim cilët tituj me cilët ndërlidhen që të propozohen së bashku në FG, p.sh në 5 x 20 tituj, e atje bëhet gjykimi e votimi për grisje ose mbajtje të tyre. Nuk është shumë ngarkesë pas përjashtimeve, kanë mbetur rreth 100 tituj. Pra nuk po vendoset diçka këtu, por i shtova se nuk dija cilët me cilët kombinohen më mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 prill 2026 17:39 (CEST) == Mbyllja e kandidaturës == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], për t'i mbyllur të 3 kandidaturat ku votove pasi kanë kaluar kohë të gjatë në FG, dhe nuk ka vota kundër, kliko ''Redakto nëpërmjet kodit'' dhe shto te secila veç e veç kodin nën titull (lidhjen e shembullit e ke poshtë); <nowiki>{{dmb|1|Të griset}}</nowiki> <br> ose <nowiki>{{dmb|1|Të mbahet}}</nowiki> <br> dmth për grisje të parën ose të dytën kur vendoset të mbahet, dhe në fund të kandidaturës poshtë vendos kodin;<br> <nowiki>{{Miratim}} — ~~~~</nowiki> <nowiki>{{dmb|2}}</nowiki> <br> Dhe në raste kur është mbyllur me vendim për grisje, vazhdo me grisjen e artikullit të propozuar pas mbylljes së kandidaturës. [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje/Zyra_e_Gjendjes_Civile_-_Bajram_Curri&action=edit&section=T-1 Shih shembullin] - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:09 (CEST) m1x9ysebx39izdk4gucgca45e727q55 3006663 3006662 2026-07-06T22:32:39Z Smallem 126080 Shtim i <br> që {{dmb|2}} të shfaqet në rresht të veçantë – përmes Claude AI 3006663 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Grisja e artikujve me probleme të theksuara drejtshkrimore == Përshëndetje. Nuk e di nëse është ky vendi i duhur për të parashtruar këtë problem, mirëpo po e provoj këtu. Nuk e di cili është konsesusi i përdoruesve këtu në lidhje me artikujt ku në mënyrë masive anashkalohen shkronjat "Ë" dhe "Ç", ose bëhen gabime tjera të rënda drejtshkrimore. E kam provuar vetë t'i shpëtoj artikujt e tillë, mirëpo është e paimagjinueshme sa shumë punë e energji kërkohet për të përmirësuar artikuj të tillë, energji me të cilën do të mund të shkruaja një artikull të ri nga fillimi ose ta përktheja një nga Wikit homologe. Drejtshkrimi i shqipes është lule krahasuar me bie fjala anglishten, frëngjishten ose kinezçen, prandaj asnjë person i rritur nuk ka kurrfarë arsyetimi që të mos shkruajë si duhet, sidomos "ë"-jat e "ç"-jat. Është e qartë si loti se askush nuk ua var stampave ku luten përdoruesit t'u përmbahen rregullave. Duhen masa më rigoroze. Pra, propozoj që: :'''1.''' çdo artikull '''i vjetër''' me gabime drejtshkrimore masive, sidomos ata pa "ë"-ja e "ç"-ja, të grisen menjëherë, pa marrë parasysh a kanë referenca a jo. :'''2.''' Sa u përket artikujve të rinj, fillimisht tu tërhiqet vërejtja përdoruesve përgjegjës që t'i rregullojnë vetë artikujt, e nëse këta s'e bëjnë, të grisen. --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 17 shtator 2017 21:27 (CEST) ::Fatkeqësisht, kualiteti artikullit nuk ka rol në vendimin për grisjen e tij: Grisja bëhet nëse subjekti i artikullit nuk është i rëndësishëm, por jo nëse përmbajtja e artikullit ka kualitet të ulët. Çka mund të bëhet është të largohet e gjithë përmbajtja me kualitet të dobët dhe të zëvendësohet me një fjali e cila e përshkruan thelbin e subjektit. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 18 shtator 2017 09:32 (CEST) :::Jam dakord me Aeternus. Kjo do ishte humbje e madhe për wikin pasi jo cdo gjë mund të jetë e përsosur ne wiki. Gur gur bëhet mur, :-). Ndërsa kur kemi artikuj të rinj, unë e kuptoj shqetësimin tënd, Udha, po, përsëri, duhet të kemi kujdes me të rinjtë. Për shembull dje vjen si furi një editor i ri, dhe shkruan brenda pak oreve [[Avdi Isa]], [[Ndue Përlleshi]], [[Sali Bajram Krasniqi]], [[Masakrat e Karadakut]], [[Përndjekja e shqiptarëve katolikë nga car Stefan Dushani]], [[Lufta e Plaves dhe Gucis]], [[Konfliktet Malazez-Shqiptar]], [[Kolë Suma Heqimi]], [[Dan Derovci]], dhe [[Bali Bajram Nokshiqi]]. Ky tip redaktori do bëjë patjeter edhe gabime, po sasia e informactionit që i dha sqwikit eshte goxha e madhe dhe duhet ta respektojmë. Unë i dhashë direkt statusin e redaktorit dhe të vetëkontrolluarit brenda ditës dhe nuk pendohem. Ky tip wikipediani, apo wikipedianë si Tiimiiii, jane florinj e duhen klonuar mundësisht e jo t'u shkojmë nga mbrapa e t'u themi "s'ke vene "ë"-në e "ç"-në"... --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 2 nëntor 2017 17:01 (CET) == Rregullim i arkivës == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], shiko njëherë nëse mundesh ta rregullosh arkivën te kjo faqe. Nxjerr vetëm 1 faqe arkive megjithëse po ta shtypësh atë do të vësh re që në fakt janë 2. Nuk jam i sigurt ku çalon. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 janar 2025 11:59 (CET) :Ne rregull, do ta shoh njehere. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 20 janar 2025 18:22 (CET) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], u rregullua. Problemi ishte tek g-ja e vogel, tek fjala "Grisjes". [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 20 janar 2025 18:25 (CET) :::Oh, dakord. Faleminderit! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 janar 2025 12:04 (CET) == Perse nuk shton stampat e reja ne krye te faqes (Per Grise ose Mbaje)? Konfuzion.. == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Eshte bere nje laramani, te pakten te jene ne krye te faqes si ''Udherrefyes'' per ata qe ende i perdorin te vjetrat.. Shembull, shtojo te 3-ja stampat nen, "Kërkesa në proces grisjeje" ku do i shohin te gjithe, dhe zevendesoji ne te gjitha vendet e tjera.. Te kemi 1 Standard. -[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 01:42 (CET) :Po mendoja ta bëja unë diçka të tillë por stampat e reja më duken disi të vështira për t'u përdorur në formën që janë. Do të parapëlqeja të kishim një menyrë më të shkurtër në vend të "mbaje voto" dhe "grise voto". (Gjithashtu mungon një për votimet asnjanëse në këtë format.) Së dyti, nëse zgjedhim të përdorim stampat e reja, mirë do të ishte dhe që të përdornim stampa të tjera për mbylljen e diskutimeve të posaçme për rastet në fjalë. Aktualisht jeshilja përdoret për grisjet dhe e kuqja për ruajtjet që del pak mbrapsht me logjikën e stampave të reja. Së fundmi, dhe stampa që vendoset nëpër artikuj për grisje ka filluar të ndryshohet kohët e fundit me sa kam vënë re (nuk përdoret më aq shpesh {{tl|Grise}}. Derisa infrastruktura e grisjeve të faqeve të kristalizohej pak më mirë po mendoja ta linim të rridhte gradualisht. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 01:59 (CET) ::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Ne rregull presim, ke te drejte, ta bejme nje perditesim te gjithanshem jo vetem per keto 3-ja..<span id="Leutrim.P:1738890752623:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 02:12 (CET)</span> ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], për stampën {{tl|mbaje voto}}, mund të përdorim {{tl|mbaje}}, ndërsa për {{tl|grise voto}} nuk e di si mund të gjejmë diçka më të shkurtër pasi stampa {{tl|grise}} është e zënë. Problemi me PËR/KUNDËR është që mund të jetë disi e paqartë, sidomos për përdoruesit e rinj. Shiko [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3AForumi_i_Grisjes%2FK%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje%2FKimi_%28k%C3%ABng%C3%ABtare%29&diff=2739654&oldid=2738993 këtu] për shembull. Krijuesi i artikullit jo vetëm që votoi PËR, por edhe ndryshoi votën time nga Grise në PËR, me shpresën se PËR ishte për mbajtje dhe jo për grisje. Sa i përket votës Asnjanës, thjesht një koment mjafton besoj. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 15:45 (CET) ::Mund edhe t'i ndryshojmë fjalët "Grise" dhe "Mbaje" në "Të griset" dhe "Të mbahet". Për mua s'është problem, mjafton që vota të jetë e qartë. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 15:48 (CET) :::Të mbahet/Të griset duket zgjidhje e mirë. :::A mund të krijojmë dhe dy stampa të reja për mbylljen e diskutimeve që i përshtaten këtij formati? Më saktë të zgjerojmë funksionalitetin e asaj stampës ekzistueses për të përmbajtur dhe dy versione të reja dedikuar grisjeve me dy ngjyra të reja. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 18:14 (CET) ::::Krijova stampat {{tl|Të mbahet}} dhe {{tl|Të griset}} dhe i vendosa në hyrjen e forumit së bashku me ca rregulla minimale për procedurat e grisjeve si përpjekje për të sjellë ca standardizim. Gjithashtu stampa {{tl|dmb}} që përdorim për të mbyllur diskutimet është përditësuar që të përballojë grisjet më mirë. Mbetet për t'u përafruar infrastruktura teknike e e saj ama së bashku me atë të stampave {{tl|grise}}, {{tl|pezullo-grisjen}}, {{tl|artikull për grisje}} me atë në EnWiki. Gradualisht shpresoj të ndërhyj dhe në to dhe të ndryshojmë sërish hyrjen e forumit për të pasqyruar ndryshimet e kryera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 14:40 (CET) :::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], ke bere nje pune te mire, te kompletohen te gjitha njeheresh. Perse stampa 'ASNJANËS' eshte me shkronja te medha kur dy te tjerat jane me te vogla?, do ishte mire qe edhe ajo te ishte me te vogla 'Asnjanës' ose 'Asnjëanës'.<span id="Leutrim.P:1740440310741:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 00:38 (CET)</span> ::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], kjo vjen pasi stampa {{tl|ASNJANËS}} i përket një grupi tjetër stampash ({{tl|PËR}}; {{tl|KUNDËR}}) që janë të gjitha me kapitale. Stampat në fjalë përdoren në votime dhe janë ndërtuar në mënyrë të atillë që të lexohen lehtësisht (tërësisht të kapitalizuara, tek-fjalëshe dhe me ngjyra të ndryshme). Stampat e reja janë "grup tjetër" pasi nuk janë tek-fjalëshe. Pak më sipër në këtë diskutim do të shohësh që prek ekzaktësisht këtë çështje me Olsin por pak a shumë ramë dakord që të vazhdonim të përdornim {{tl|ASNJANËS}} dhe në formatin e ri. Nëse ke ndërmend ndonjë propozim të ri që i përshtatet atij formati për të zëvendësuar atë, mund ta thuash dhe e përfshijmë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 04:31 (CET) :::::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Disi nuk po pershtaten ato jane me shkronja te vogla kurse kjo me te medha.. mbase te krijohet nje ridrejtim te ASNJANËS me shkronja te vogla Asnjanes, ne ate rast prap do mbeteshin 5 dhe kur shkruan Asnjanës do shtonte stampen ASNJANËS ne fakt, por do shfaqej vizualisht si "Asnjanës".<span id="Leutrim.P:1740504552362:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:29 (CET)</span> ::::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], mund të bëhet por pastaj duhet t'i ndryshojmë dhe dy stampat e tjera për {{Tl|PËR}} dhe {{tl|KUNDËR}} pasi do të vihej re i njëjti problem që po vë re këtu. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:32 (CET) :::::::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], une s'kam aftesi t'i permiresoj vet. Nese eshte brenda aftesise suaj teknike t'i korrigjoni e standardizoni do ishte shume mire. Sa me pak konfuzion te kete, komunikimi do jete me i mirefillte, e me shume pune do kryhen.<span id="Leutrim.P:1740505307782:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:41 (CET)</span> ::::::::::Mund t'i ndryshoj unë. Do të pres ca nëse ka kundërshtime apo ndonjë ide më të mirë e do të veproj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:51 (CET) :::::::::::Krijova stampën {{tl|I pavendosur}} për të ruajtur formatin e grupit të ri të stampave. Është vendosur dhe te hyrja e Forumit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 04:27 (CET) :┌──────────────────────────────┘<br/>[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], mire shume.<span id="Leutrim.P:1740981245081:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 mars 2025 06:54 (CET)</span> == Votime == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], Nese mund te votoni ne artikujt e propozuar per grisje qe t'i perfundojme me shpejt, kane ca kohe aty. Fallbackintoreality, a mundet te beni diqka per "Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër)", apo ta mbyllim si qeshtje njehere e t'i kthehemi me vone nese nuk keni vendosur si te veprojme.<span id="Leutrim.P:1743634494346:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2025 00:54 (CEST)</span> == Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër) == @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], a t'e votojmë edhe ne si ASNJANES për momentin, ka shumë kohë që është aty. E zgjidhje nuk i është bërë. Kështu mund t'e mbylli qështjen për momentin deri në një kohë tjetër kur të jenë rrethanat më të përshtatshme dhe artikujt e ngjashëm të diskutuar poashtu. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2025 17:12 (CEST) == Përshkrim shumë i gjatë!! == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], a mund t'e shkurtosh, pa e ndryshuar përmbajtjen? ''Këtu votohet për grisjen e faqeve të ndryshme. Grisja e faqeve mund të bëhet...''.<span id="Leutrim.P:1747235068584:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2025 17:04 (CEST)</span> :Përshkrimi ndjek të njëjtin standard kudo pak a shumë. Shiko [[WP:APK]], [[WP:AMK]], [[WP:Robotët]], etj. Të gjitha nisin me një shpjegim të vendit, çfarë bëhet aty e si mund të veprohet. Shpjegimi është lënë me qëllim i hollësishëm se supozon që po lexohet nga fillestarët. Kjo s'do të thotë se s'mund të ndryshohet, thjesht që çfarëdo ndryshimi të vendosej do të duhej të replikohej dhe gjetiu më pas. Unë mendoj që s'është aq i gjatë por po pati propozime më të mira, mund të veprojmë gjithsesi. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2025 13:52 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Atëherë, mirë është për momentin. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 maj 2025 13:55 (CEST) == Mbyllja e kandidaturës, Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër) == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], A nuk e lexove rreshtin e fundit qe ka shkruar vet Arbri, po e citoj ''Klein Muçi A mund ta arkivojmë këtë diskutim? Nuk ka lëvizur diskutimi prej fillimit të qershorit. Verdikti duket që është mbajtja e artikullit. Fallbackintoreality / diskutimi / kontributet 1 korrik 2025 13:06''. Besova se me atë qëndrim në atë rresht, bëheshin 3, edhepse e kam të qartë se kërkohet që shprehimisht të jenë 3. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:44 (CEST) :Eh, thjesht për teknikalitet e ktheva dhe unë, siç u shpreha dhe te përmbledhja e redaktimit. Mendoj që është mirë që te FG t'i kemi gjërat sa më të sakta me rregullat se është dhe vendi ku burojnë konfliktet më të mëdha për arsye të kuptueshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:46 (CEST) ::Besoj se kemi mirëkuptim. Për më shumë lexo;; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Votime dhe https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Olimpiadat%20Komb%C3%ABtare%20t%C3%AB%20matematik%C3%ABs%202%20(lib%C3%ABr) . [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:49 (CEST) :::@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], a mund të votosh që të mbahet pasi nuk ka diqka përfundimtare ende. Ka kaluar shumë kohë. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 16 korrik 2025 17:21 (CEST) == Grisja e David Woodard == @[[Përdoruesi:AT44|AT44]], Grisja mund të kryhet vetem pasi të kenë kaluar minimalisht 14 ditë nga data e propozimit në FG. Lexo përshkrimin në krye të faqes së FG. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 korrik 2025 20:54 (CEST) :@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], Grisja e David Woodard dhe Dava Bulku, mund të kryhen/mbyllet votimi, votat janë për grisje dhe dy javë kanë kaluar. Punë të mbarë.<span id="Leutrim.P:1753834021896:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 30 korrik 2025 02:07 (CEST)</span> == Lista e biografive sipas emrit (A-Zh) == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], votat jane, sikur t'e mbyllje kandidaturen dhe te fillojme me grisjet. Ku te kesh nevoje ne veqanti, me etiketo, do ndihmoj ne grisje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 gusht 2025 23:37 (CEST) :Shoh që paske vepruar tashmë. Do të sugjeroja të nisje me diskutimet për listat e tjera ndërkohë. Çështja e auditimit të listave që i përmenda @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] para ca kohësh. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 gusht 2025 00:37 (CEST) ::Po. Do t'e vazhdojme tutje ketu; https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria_diskutim:Lista . Pas diskutimit i propozojme ne disa pjese te FG per grisje. Po te kesh diqka shtese per kete qeshtje po e vazhdojme atje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 gusht 2025 00:57 (CEST) == Grupe Artikujsh ose Kategorish që duhen grisur njëkohësisht == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]], @[[Përdoruesi:AT44|AT44]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]], Nëse ka lista të tjera ose grupe të shumëta artikujsh ose kategorish që duhen propozuar për grisje, që kanë humbur qëllimin e tyre fillestar ose që nuk është e mundur të përditësohen dhe mirëmbahen vazhdimisht përmendni këtu ju lutem, unë do i shtoj si vazhdimësi e Artikujve Lista në FG nëse ka!. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 shtator 2025 15:36 (CEST) :Ok, unë do i vendos artikujt me ligat për të fshirë, sepse unë mund të përdor Infobox football league si zëvëndësim. [[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]] ([[Përdoruesi diskutim:Velocitas34|diskutimet]]) 12 shtator 2025 17:02 (CEST) == Auditimi i listave == Auditimi i [[:Kategoria:Lista|listave]] ka sjellë një mori kërkesash për grisje në Forum që e ka zgjatur ndjeshëm tabelën e përmbajtjes në Kuvend (ku shfaqen të gjitha çështjet me rëndësi nëpërmjet sistemit të dritareve). Duke qenë se secila kërkesë kërkon së paku 2 javë për tu shqyrtuar dhe se numri i tyre pritet të vazhdojë të shtohet në vijim thjesht nga fakti që është një proces me disa faza, do ju ftoja të votonit në lidhje me to si një përpjekje për t'i përshpejtuar sadopak gjërat. Po etiketoj disa nga përdoruesit aktivë aktualisht, ndihuni të lirë të shtoni të tjerë: @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2025 10:29 (CEST) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], kur të mundesh të lutem sigurohu të përdorësh stampën {{tl|Faqe për grisje}} në vend të {{tl|Grise}} pasi e dyta rezervohet vetëm për grisjet e shpejta (të cilat zakonisht nuk vijnë këtu për diskutim). {{tl|Faqe për grisje}} është projektuar në mënyrë të tillë që të të shpjerë automatikisht dhe te diskutimi përkatës i hapur këtu për faqen që po shqyrtohet si dhe jep mundësinë të përcaktohet arsyeja e propozimit për grisje (me shpresën se mund të ngjallë interes te ndonjë lexues i artikullit e të nxisë pjesëmarrjen në diskutim këtu). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 11 tetor 2025 10:35 (CEST) ::Shumë mirë. Flm. {{U bë}}. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 tetor 2025 13:36 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein]], a mund të modifikosh kodin që secila kandidaturë e re që shtohet të mbaroj minimalisht në ora 23;59 qdoher. Kur të kesh kohë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 13:33 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], sa për qartësim, si është aktualisht e si dëshiron të ndryshohet? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:29 (CEST) :Nese shton nje artikull te fg, aty shtohet nje ore, pas 14 ditesh ne ate ore shembull 13;36, une dua qe pa marr parasysh oren vetem ditet te llogariten 14 dite pas asaj date te jete minimumi, kurse ora te jete gjithher 23:59.. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:36 (CEST) ::Kuptoj. Mund ta bëjmë besoj por a s'është më mirë që të llogaritet automatikisht aty kur nis kandidatura? Pse t'i shtojmë ca orë kot? Pyes pasi aktualisht është i njëjti mekanizëm dhe te [[WP:AM|AM]]/[[WP:AP|AP]] dhe te [[WP:Administrata|Administrata]] e do të duhej të ndryshohej të gjitha po ta ndryshonim mendoj. Për administratorët zakonisht është mirë që orari të jetë ekzaktë se mund të ndodhë dhe që të ankohen kandidatët për shkelje pastaj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:42 (CEST) :::Nese s'mund ta besh, nuk them te behet me çdo kusht. E leme siç eshte. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 21:14 (CEST) == 48 kërkesa të hapura == Ju ftoj të votoni në faqet e listuara për grisje ose qoftë shprehje opinioni; @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]].. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 nëntor 2025 20:46 (CET) :nuk editoj dot kodin per te votuar, me del artikulli nuk eshte dicka e tille. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 14:51 (CET) ::Kliko dy here, ashtu per momentin se ka nje error te perkohshem. Dmth kliko redakto, kur te dergon te faqja se nuk mund te votosh aty ke nje link, dhe te lejon te dyten here kur te klikosh redakto ne te njejten kandidature, derisa Kleini ta rregulloje. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 15:11 (CET) :::Nuk me hapet prape, se di. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 15:59 (CET) ::::Zgjidhje e përkohshme: ::::Përdor lidhjen [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje]] dhe mund të votosh nga aty normalisht besoj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 18:20 (CET) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], perdoruesi ka problem teknik, po i pamundesohet pjesemarrja ne FG. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) == 63 kërkesa të hapura == Ju ftoj të votoni aty ku nuk keni votuar ta mbajmë numrin në kontroll duke i mbyllur disa kërkesa. : @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Sadads|Sadads]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Aeternus|Aeternus]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]]. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 shkurt 2026 23:29 (CET) :Pas votimeve të Aeternus janë mbyllur 20 kërkesa. Aktualisht gjenden 43 kërkesa të hapura. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 22 shkurt 2026 17:54 (CET) ::Vë re se disa vota janë kthyer në komente. Te Forumi, ndryshe nga hapësirat e tjera si Administrata, Kuvendi, ato për artikujt e mirë e të përkryer, nuk kemi kufizime për personat që mund të marrin pjesë në votime. Kjo është e qëllimshme në mënyrë që të lejojë dhe përdoruesit pa llogari për të votuar kur duan të ruajnë anonimatin e tyre për çështje që mund të jenë polemizuese ose përdoruesit e rinj për të mbrojtur artikujt e tyre nga grisja duke qenë se artikuj të tillë mund të kalojnë shpesh këtej për diskutim. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 10:16 (CET) :::Me atë rast besoj se do ishte e udhës që në ato 3 hapësira të citohet në krye të faqes se kush/si mund të votojë, nëse nuk vlejnë të njëjtat parime në të gjitha, për vazhdimësi. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 17:14 (CET) ::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], sikur të votoje te "Gani Gashi (piktor) (rikandidim)" po vërej se ka zënë një hapësirë shumë të gjatë vertikalisht. E në veçanti te "Artikuj Lista". - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 mars 2026 23:32 (CET) :::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], votova te kandidatura e Gani Gashit. Përgjithësisht mundohem të votoj sa shtohet te një kandidaturë, te ato që nuk votoj, do të thotë se e kam të vështirë të ndaj mendjen. Në këtë kontekst do të më duhet t'i shmangem votimit te artikujt e listave që kanë mbetur. Por mbase @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të jetë një zgjidhje e mirë për t'i përmbyllur dhe ato. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 mars 2026 14:04 (CET) == Grisjet e shpejta == A janë artikujt me stampën e vendosur për [[Stampa:Grise|grisje të shpejtë]] të monitoruar? Këtë stampë kam vendosur para disa ditëve në [[Leutrim Kqiku|këtë artikull]], por nuk kam vërejtur asnjë veprim nga ana e administruesve në këtë drejtim. '''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 3 mars 2026 16:00 (CET) :Përshëndetje @[[Përdoruesi:Aeternus|Aeternus]], këto kohë kemi qenë duke listuar sasi të mëdha artikujsh në FG, unë zakonisht sapo grumbullohen i barti të gjithë njëheri te FG ata që janë që një kohë më të gjatë në wiki pasi t'i rishikoj arsyet për grisje. Kurse ata më të rinj i grisi direkt. Mund të ndodhë të qëndrojë disa ditë në pritje deri t'i procesoj për në FG, por jo të harrohen. Këtë e grisa. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 mars 2026 10:06 (CET) == Problem teknik == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], kur deshiron te votosh dhe klikon redakto nepermjet kodit, te qon te nje faqe e dyte ku thuhet (Ju po kërkoni të redaktoni një paragraf që nuk ekziston. Mund të jetë zhvendosur ose fshirë ndërkohë që ju ishit duke parë këtë faqe. Kthehu te Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje.), Ne fakt te gjitha kandidaturat jane ne rregull dhe nuk jane levizur, ne cilindo qe klikon ndodh e njejta, nese mund t'i hedhesh nje sy, kjo mund te veshtiresoj votimet. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 tetor 2025 18:00 (CEST) :Po, e kam vënë re. Besoj se problemi është ngaqë kemi krijuar shumë kandidatura njëkohësisht me tituj të ngjashëm. Nëse problemi vazhdon dhe pasi kjo situatë të ketë ndryshuar, do të përpiqem të hulumtoj më tepër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 tetor 2025 18:29 (CEST) == Shtova disa (2) rregulla te reja! == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], A mund ti shqyrtosh nese jane te vlefshme, e nese mund te qendrojne? Dhe shto linqet sipas nevojes per te FG etj.. ku jane te nevojshme. (shihen ne krye te faqes)<span id="Leutrim.P:1733748193838:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 13:43 (CET)</span> :[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], shumë të vlefshme. Personalisht më pëlqeu goxha plotësimi i stampës me lidhjen për diskutimin përkatës që po bëje kohët e fundit (vetëm se lidhja duhet të jetë e brendshme, jo e jashtme). Sa më të ndërlidhura të jenë gjërat (cross-linked), aq më mirë është. I vetmi sugjerim mbase do të ishte çështja e moshës 10 vjeçare që mbase të mos ishte numër fiks por të përdorej një përcaktim i përgjithshëm relativ si "shumë vite". <br style="margin-bottom:0.5em"/>Mbase @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të ketë interes për këtë çështje gjithashtu, të rregullojë disi stilin e përgjithshëm me përvojën që ka në shkrimin e udhëzimeve e rregulloreve.<span id="Klein_Muçi:1733749307630:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 14:01 (CET)</span> ::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Modifikojini si te jete nevoja qe te perqojne e shfaqin sa me mire idene si te veprohet, kjo e rrite efikasitetin e veprimeve ne wikisq.<span id="Leutrim.P:1733749592815:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 14:06 (CET)</span> == Artikuj lista për grisje - Rishikimi i 2-të == Këto (132) janë ndarë për rishikim të dytë, cilat t'i përjashtojmë nga ripropozimi në FG? të tjerat t'i ndajmë në disa grupe të tematikës së ngjashme që të propozohen njëheri. -- @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. <div style="column-count:3; column-gap:20px;"> * <s>[[Lista e universiteteve në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e dekoratave në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e kalave në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e misioneve diplomatike të Kosovës]]</s> * <s>[[Lista e monumenteve në Prizren]]</s> * <s>[[Lista e flamurtarëve për Shqipërinë në Lojrat Olimpike]]</s> * <s>[[Ambasadorët e Shqipërisë në botë nga viti 1912-1991]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VI të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VII të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VIII të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e drejtorëve në vite e Galerisë Kombëtare e Arteve të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e universiteteve dhe fakulteteve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e ishujve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e lumenjve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e maleve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e stadiumeve të futbollit në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e universiteteve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e 80 diplomatëve shqiptarë nga viti 1912 deri në vitin 1944]]</s> * <s>[[Lista e Ambasadoreve Shqiptare pas vitit 1991]]</s> * <s>[[Lista e delegatëve të Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]]</s> * <s>[[Lista e monumenteve shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e revistave shqip]]</s> * <s>[[Lista e stacioneve televizive shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e ushtarëve shqiptarë të vrarë në Ushtrinë Popullore Jugosllave]]</s> * <s>[[Lista e stacioneve radio shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e mbajtësve të titullit "Hero i Popullit"]]</s> * <s>[[Lista e qyteteve të Bosnjës dhe Hercegovinës]]</s> * <s>[[Lista e qyteteve të Malit të Zi]]</s> * <s>[[Pasaportat e Bashkimit Evropian]]</s> * <s>[[Lista e flamujve të Shteteve të Bashkuara]]</s> * <s>[[Lista e enciklopedive sipas gjuhës]]</s> * <s>[[Lista e vendeve sipas kodeve ndërkombëtare telefonike]]</s> * <s>[[ISO 3166-1]]</s> * <s>[[Kodet e IATA Airline]]</s> - * [[Lista e kampionëve të Formula 1]] * [[Lista e kodeve shtetërore nga FIFA]] * [[Lista e flamurtarëve për Azerbajxhanin në Lojrat Olimpike]] * [[Lista e listave të kalave]] * [[Lista e nënndarjeve më të mëdha të shteteve sipas sipërfaqes]] * [[Lista e Pallateve të Raxhastanit]] * [[Lista e ujvarave sipas lartësisë]] * [[Lista e tempujve xhainistë në botë]] * [[Lista e tempujve të Shivës në Tamil Nadu]] * [[Lista e tempujve të Solesvaras]] * [[Lista e tempujve të periudhës Vixhajanagara në Karnataka]] * [[Lista e tempujve në Kançipuram]] * [[Lista e tempujve në Gauhati]] * [[Lista e tempujve në distriktin Rajagada]] * [[Lista e tempujve në Bishnupur]] * [[Lista e tempujve në Bhubanesvar]] * [[Lista e tempujve indianë të skalitur në shkëmb]] * [[Lista e tempujve hindu në Tirupati]] * [[Lista e tempujve hindu në Tamil Nadu]] * [[Lista e tempujve hindu në Sri Lanka]] * [[Lista e tempujve hindu në Singapor]] * [[Lista e tempujve hindu në Pakistan]] * [[Lista e tempujve hindu në Nepal]] * [[Lista e tempujve hindu në Malajzi]] * [[Lista e tempujve hindu në Kerala]] * [[Lista e tempujve hindu në Katak]] * [[Lista e tempujve hindu në Indi]] * [[Lista e tempujve hindu në Goa]] * [[Lista e tempujve hindu në Bareilli]] * [[Lista e tempujve hindu në Andhra Pradesh]] * [[Lista e tempujve Çola në Bangalore]] * [[Lista e shteteve sipas shkallës së punësimit]] * [[Lista e fortesave në Madia Pradesh]] * [[Lista e fortesave në Karnataka]] * [[Lista e fortesave në Indi]] * [[Lista e fortesave në Bombei]] * [[Lista e gjuhëve zyrtare]] * [[Lista e gjuhëve]] * [[Lista e ishujve në Oqeanin Atlantik]] * [[Lista e kampionëve të futbollit francez]] * [[Lista e klubeve futbollistike italiane]] * [[Lista e kombinacioneve me dy shkronja]] * [[Lista e personazheve të Simpsons]] * [[Lista e personazheve në Final Fantasy]] * [[Lista e shteteve eksportuese të naftës]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Madagaskar]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Afrikën e Jugut]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Afrikë]] * [[Njerëzit më të vjetër]] * [[Tabela e Vendeve të Trashëgimisë Botërore sipas Shteteve]] * [[Tempujt e Telanganas]] * [[Vende Pelegrinazhi Budist në Indi]] * [[Vende Pelegrinazhi Hindu në Indi]] * [[Lista e flamujve të Shteteve të Bashkuara]] * [[Lista e shteteve dhe territoreve të SHBA-së sipas sipërfaqes]] * [[Lista e maleve të Alpeve]] * [[Bashkitë në Kanton Waadt]] * [[Lista e këngëve të Dream Theater sipas autorëve të teksteve]] * [[Librat e bibliotekës Doli]] * [[Lista e bashkëshorteve dukale të Parmës]] * [[Lista e disiplinave akademike]] * [[Lista e fiseve të hershme gjermanike]] * [[Lista e ishujve të Ameriës Veriore]] * [[Lista e ishujve të Evropës]] * [[Lista e liqeneve në Afrikë]] * [[Lista e liqeneve në Evropë]] * [[Lista e liqeneve në Kroaci]] * [[Lista e lumenjve në Australi]] * [[Lista e lumenjve në Butan]] * [[Lista e lumenjve në Finlandë]] * [[Lista e lumenjve në Haiti]] * [[Lista e lumenjve në Kroaci]] * [[Lista e lumenjve të Amerikës]] * [[Lista e lumenjve të Lituanisë]] * [[Lista e majave malore në Belgjikë]] * [[Lista e majave malore në Bosnjë dhe Hercegovinë]] * [[Lista e majave malore në Bullgari]] * [[Lista e majave malore në Gjermani]] * [[Lista e majave malore në Kroaci]] * [[Lista e motove kombëtare]] * [[Lista e papëve]] * [[Lista e Personazhëve të Metal Slug]] * [[Lista e peshkopëve dhe kryepeshkopëve të Utrehtit]] * [[Lista e peshkopëve dhe princ-peshkopëve të Liezhit]] * [[Lista e piktorëve flamandë]] * [[Lista e piktorëve të hershëm holandikë]] * [[Lista e qyteteve në Francë]] * [[Lista e qyteteve në Gjermani]] * [[Lista e qyteteve që kan mbi një milion banorë]] * [[Lista e universiteteve dhe e shkollave të larta në Hungari]] * [[Lista e vendeve sipas PBB]] * [[Lista e shpikësve të vrarë nga shpikja e tyre]] * [[Lista e nënprodukteve të qumështit]] </div> [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 02:13 (CEST) <div style="border-top: 1px solid green; margin: 10px 0;"></div> === Diskutimi === Si fillim do i përjashtoja direkt faqet që lidhen me Shqipërinë, Kosovën dhe shqiptarët nga rikandidimi. Kurse listat e deputetëve, delegatëve, diplomatëve, ambasadorëve, duhet të i sistemojmë në më pak artikuj. Të tjerët t'i grupojmë sipas tematikës e të i rikandidojmë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 21:14 (CEST) :Unë kam qenë nga përdoruesit që kam kërkuar 90% të përjashtimeve të faza e parë kështu që më tutje shpresoj të vendosin përdorues të tjerë. Çfarë do të kisha këshilluar ama do të kishte qenë një listë më e vogël përzgjedhëse. Gjykimi për ~135 artikuj njëkohësisht me tema të ndryshme është ngarkesë e madhe konjektive. (Megjithëse e mirëkuptoj dëshirën për të përfunduar procesin.) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 prill 2026 13:38 (CEST) ::Në rregull por nuk është as problem të jesh pjesë, pasi thjesht po vendosim cilët tituj me cilët ndërlidhen që të propozohen së bashku në FG, p.sh në 5 x 20 tituj, e atje bëhet gjykimi e votimi për grisje ose mbajtje të tyre. Nuk është shumë ngarkesë pas përjashtimeve, kanë mbetur rreth 100 tituj. Pra nuk po vendoset diçka këtu, por i shtova se nuk dija cilët me cilët kombinohen më mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 prill 2026 17:39 (CEST) == Mbyllja e kandidaturës == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], për t'i mbyllur të 3 kandidaturat ku votove pasi kanë kaluar kohë të gjatë në FG, dhe nuk ka vota kundër, kliko ''Redakto nëpërmjet kodit'' dhe shto te secila veç e veç kodin nën titull (lidhjen e shembullit e ke poshtë); <nowiki>{{dmb|1|Të griset}}</nowiki> <br> ose <nowiki>{{dmb|1|Të mbahet}}</nowiki> <br> dmth për grisje të parën ose të dytën kur vendoset të mbahet, dhe në fund të kandidaturës poshtë vendos kodin;<br> <nowiki>{{Miratim}} — ~~~~</nowiki><br> <nowiki>{{dmb|2}}</nowiki> <br> Dhe në raste kur është mbyllur me vendim për grisje, vazhdo me grisjen e artikullit të propozuar pas mbylljes së kandidaturës. [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje/Zyra_e_Gjendjes_Civile_-_Bajram_Curri&action=edit&section=T-1 Shih shembullin] - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:09 (CEST) pjfp1q9sckksbtmee7wk07qczex1xd0 3006734 3006663 2026-07-07T06:05:23Z Smallem 126080 Njësim i formatimit: hapësirë para <br> dhe rresht bosh ndërmjet shembujve – përmes Claude AI 3006734 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Grisja e artikujve me probleme të theksuara drejtshkrimore == Përshëndetje. Nuk e di nëse është ky vendi i duhur për të parashtruar këtë problem, mirëpo po e provoj këtu. Nuk e di cili është konsesusi i përdoruesve këtu në lidhje me artikujt ku në mënyrë masive anashkalohen shkronjat "Ë" dhe "Ç", ose bëhen gabime tjera të rënda drejtshkrimore. E kam provuar vetë t'i shpëtoj artikujt e tillë, mirëpo është e paimagjinueshme sa shumë punë e energji kërkohet për të përmirësuar artikuj të tillë, energji me të cilën do të mund të shkruaja një artikull të ri nga fillimi ose ta përktheja një nga Wikit homologe. Drejtshkrimi i shqipes është lule krahasuar me bie fjala anglishten, frëngjishten ose kinezçen, prandaj asnjë person i rritur nuk ka kurrfarë arsyetimi që të mos shkruajë si duhet, sidomos "ë"-jat e "ç"-jat. Është e qartë si loti se askush nuk ua var stampave ku luten përdoruesit t'u përmbahen rregullave. Duhen masa më rigoroze. Pra, propozoj që: :'''1.''' çdo artikull '''i vjetër''' me gabime drejtshkrimore masive, sidomos ata pa "ë"-ja e "ç"-ja, të grisen menjëherë, pa marrë parasysh a kanë referenca a jo. :'''2.''' Sa u përket artikujve të rinj, fillimisht tu tërhiqet vërejtja përdoruesve përgjegjës që t'i rregullojnë vetë artikujt, e nëse këta s'e bëjnë, të grisen. --[[Përdoruesi:Udha|Udha]] ([[Përdoruesi diskutim:Udha|diskutimet]]) 17 shtator 2017 21:27 (CEST) ::Fatkeqësisht, kualiteti artikullit nuk ka rol në vendimin për grisjen e tij: Grisja bëhet nëse subjekti i artikullit nuk është i rëndësishëm, por jo nëse përmbajtja e artikullit ka kualitet të ulët. Çka mund të bëhet është të largohet e gjithë përmbajtja me kualitet të dobët dhe të zëvendësohet me një fjali e cila e përshkruan thelbin e subjektit. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 18 shtator 2017 09:32 (CEST) :::Jam dakord me Aeternus. Kjo do ishte humbje e madhe për wikin pasi jo cdo gjë mund të jetë e përsosur ne wiki. Gur gur bëhet mur, :-). Ndërsa kur kemi artikuj të rinj, unë e kuptoj shqetësimin tënd, Udha, po, përsëri, duhet të kemi kujdes me të rinjtë. Për shembull dje vjen si furi një editor i ri, dhe shkruan brenda pak oreve [[Avdi Isa]], [[Ndue Përlleshi]], [[Sali Bajram Krasniqi]], [[Masakrat e Karadakut]], [[Përndjekja e shqiptarëve katolikë nga car Stefan Dushani]], [[Lufta e Plaves dhe Gucis]], [[Konfliktet Malazez-Shqiptar]], [[Kolë Suma Heqimi]], [[Dan Derovci]], dhe [[Bali Bajram Nokshiqi]]. Ky tip redaktori do bëjë patjeter edhe gabime, po sasia e informactionit që i dha sqwikit eshte goxha e madhe dhe duhet ta respektojmë. Unë i dhashë direkt statusin e redaktorit dhe të vetëkontrolluarit brenda ditës dhe nuk pendohem. Ky tip wikipediani, apo wikipedianë si Tiimiiii, jane florinj e duhen klonuar mundësisht e jo t'u shkojmë nga mbrapa e t'u themi "s'ke vene "ë"-në e "ç"-në"... --[[Përdoruesi:1l2l3k|1l2l3k]] ([[Përdoruesi diskutim:1l2l3k|diskutimet]]) 2 nëntor 2017 17:01 (CET) == Rregullim i arkivës == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], shiko njëherë nëse mundesh ta rregullosh arkivën te kjo faqe. Nxjerr vetëm 1 faqe arkive megjithëse po ta shtypësh atë do të vësh re që në fakt janë 2. Nuk jam i sigurt ku çalon. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 janar 2025 11:59 (CET) :Ne rregull, do ta shoh njehere. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 20 janar 2025 18:22 (CET) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], u rregullua. Problemi ishte tek g-ja e vogel, tek fjala "Grisjes". [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 20 janar 2025 18:25 (CET) :::Oh, dakord. Faleminderit! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 janar 2025 12:04 (CET) == Perse nuk shton stampat e reja ne krye te faqes (Per Grise ose Mbaje)? Konfuzion.. == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Eshte bere nje laramani, te pakten te jene ne krye te faqes si ''Udherrefyes'' per ata qe ende i perdorin te vjetrat.. Shembull, shtojo te 3-ja stampat nen, "Kërkesa në proces grisjeje" ku do i shohin te gjithe, dhe zevendesoji ne te gjitha vendet e tjera.. Te kemi 1 Standard. -[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 01:42 (CET) :Po mendoja ta bëja unë diçka të tillë por stampat e reja më duken disi të vështira për t'u përdorur në formën që janë. Do të parapëlqeja të kishim një menyrë më të shkurtër në vend të "mbaje voto" dhe "grise voto". (Gjithashtu mungon një për votimet asnjanëse në këtë format.) Së dyti, nëse zgjedhim të përdorim stampat e reja, mirë do të ishte dhe që të përdornim stampa të tjera për mbylljen e diskutimeve të posaçme për rastet në fjalë. Aktualisht jeshilja përdoret për grisjet dhe e kuqja për ruajtjet që del pak mbrapsht me logjikën e stampave të reja. Së fundmi, dhe stampa që vendoset nëpër artikuj për grisje ka filluar të ndryshohet kohët e fundit me sa kam vënë re (nuk përdoret më aq shpesh {{tl|Grise}}. Derisa infrastruktura e grisjeve të faqeve të kristalizohej pak më mirë po mendoja ta linim të rridhte gradualisht. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 01:59 (CET) ::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Ne rregull presim, ke te drejte, ta bejme nje perditesim te gjithanshem jo vetem per keto 3-ja..<span id="Leutrim.P:1738890752623:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 shkurt 2025 02:12 (CET)</span> ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], për stampën {{tl|mbaje voto}}, mund të përdorim {{tl|mbaje}}, ndërsa për {{tl|grise voto}} nuk e di si mund të gjejmë diçka më të shkurtër pasi stampa {{tl|grise}} është e zënë. Problemi me PËR/KUNDËR është që mund të jetë disi e paqartë, sidomos për përdoruesit e rinj. Shiko [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3AForumi_i_Grisjes%2FK%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje%2FKimi_%28k%C3%ABng%C3%ABtare%29&diff=2739654&oldid=2738993 këtu] për shembull. Krijuesi i artikullit jo vetëm që votoi PËR, por edhe ndryshoi votën time nga Grise në PËR, me shpresën se PËR ishte për mbajtje dhe jo për grisje. Sa i përket votës Asnjanës, thjesht një koment mjafton besoj. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 15:45 (CET) ::Mund edhe t'i ndryshojmë fjalët "Grise" dhe "Mbaje" në "Të griset" dhe "Të mbahet". Për mua s'është problem, mjafton që vota të jetë e qartë. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 15:48 (CET) :::Të mbahet/Të griset duket zgjidhje e mirë. :::A mund të krijojmë dhe dy stampa të reja për mbylljen e diskutimeve që i përshtaten këtij formati? Më saktë të zgjerojmë funksionalitetin e asaj stampës ekzistueses për të përmbajtur dhe dy versione të reja dedikuar grisjeve me dy ngjyra të reja. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 18:14 (CET) ::::Krijova stampat {{tl|Të mbahet}} dhe {{tl|Të griset}} dhe i vendosa në hyrjen e forumit së bashku me ca rregulla minimale për procedurat e grisjeve si përpjekje për të sjellë ca standardizim. Gjithashtu stampa {{tl|dmb}} që përdorim për të mbyllur diskutimet është përditësuar që të përballojë grisjet më mirë. Mbetet për t'u përafruar infrastruktura teknike e e saj ama së bashku me atë të stampave {{tl|grise}}, {{tl|pezullo-grisjen}}, {{tl|artikull për grisje}} me atë në EnWiki. Gradualisht shpresoj të ndërhyj dhe në to dhe të ndryshojmë sërish hyrjen e forumit për të pasqyruar ndryshimet e kryera. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2025 14:40 (CET) :::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], ke bere nje pune te mire, te kompletohen te gjitha njeheresh. Perse stampa 'ASNJANËS' eshte me shkronja te medha kur dy te tjerat jane me te vogla?, do ishte mire qe edhe ajo te ishte me te vogla 'Asnjanës' ose 'Asnjëanës'.<span id="Leutrim.P:1740440310741:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 00:38 (CET)</span> ::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], kjo vjen pasi stampa {{tl|ASNJANËS}} i përket një grupi tjetër stampash ({{tl|PËR}}; {{tl|KUNDËR}}) që janë të gjitha me kapitale. Stampat në fjalë përdoren në votime dhe janë ndërtuar në mënyrë të atillë që të lexohen lehtësisht (tërësisht të kapitalizuara, tek-fjalëshe dhe me ngjyra të ndryshme). Stampat e reja janë "grup tjetër" pasi nuk janë tek-fjalëshe. Pak më sipër në këtë diskutim do të shohësh që prek ekzaktësisht këtë çështje me Olsin por pak a shumë ramë dakord që të vazhdonim të përdornim {{tl|ASNJANËS}} dhe në formatin e ri. Nëse ke ndërmend ndonjë propozim të ri që i përshtatet atij formati për të zëvendësuar atë, mund ta thuash dhe e përfshijmë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 04:31 (CET) :::::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Disi nuk po pershtaten ato jane me shkronja te vogla kurse kjo me te medha.. mbase te krijohet nje ridrejtim te ASNJANËS me shkronja te vogla Asnjanes, ne ate rast prap do mbeteshin 5 dhe kur shkruan Asnjanës do shtonte stampen ASNJANËS ne fakt, por do shfaqej vizualisht si "Asnjanës".<span id="Leutrim.P:1740504552362:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:29 (CET)</span> ::::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], mund të bëhet por pastaj duhet t'i ndryshojmë dhe dy stampat e tjera për {{Tl|PËR}} dhe {{tl|KUNDËR}} pasi do të vihej re i njëjti problem që po vë re këtu. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:32 (CET) :::::::::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], une s'kam aftesi t'i permiresoj vet. Nese eshte brenda aftesise suaj teknike t'i korrigjoni e standardizoni do ishte shume mire. Sa me pak konfuzion te kete, komunikimi do jete me i mirefillte, e me shume pune do kryhen.<span id="Leutrim.P:1740505307782:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:41 (CET)</span> ::::::::::Mund t'i ndryshoj unë. Do të pres ca nëse ka kundërshtime apo ndonjë ide më të mirë e do të veproj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 18:51 (CET) :::::::::::Krijova stampën {{tl|I pavendosur}} për të ruajtur formatin e grupit të ri të stampave. Është vendosur dhe te hyrja e Forumit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 04:27 (CET) :┌──────────────────────────────┘<br/>[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], mire shume.<span id="Leutrim.P:1740981245081:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 mars 2025 06:54 (CET)</span> == Votime == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], Nese mund te votoni ne artikujt e propozuar per grisje qe t'i perfundojme me shpejt, kane ca kohe aty. Fallbackintoreality, a mundet te beni diqka per "Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër)", apo ta mbyllim si qeshtje njehere e t'i kthehemi me vone nese nuk keni vendosur si te veprojme.<span id="Leutrim.P:1743634494346:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2025 00:54 (CEST)</span> == Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër) == @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], a t'e votojmë edhe ne si ASNJANES për momentin, ka shumë kohë që është aty. E zgjidhje nuk i është bërë. Kështu mund t'e mbylli qështjen për momentin deri në një kohë tjetër kur të jenë rrethanat më të përshtatshme dhe artikujt e ngjashëm të diskutuar poashtu. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2025 17:12 (CEST) == Përshkrim shumë i gjatë!! == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], a mund t'e shkurtosh, pa e ndryshuar përmbajtjen? ''Këtu votohet për grisjen e faqeve të ndryshme. Grisja e faqeve mund të bëhet...''.<span id="Leutrim.P:1747235068584:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 maj 2025 17:04 (CEST)</span> :Përshkrimi ndjek të njëjtin standard kudo pak a shumë. Shiko [[WP:APK]], [[WP:AMK]], [[WP:Robotët]], etj. Të gjitha nisin me një shpjegim të vendit, çfarë bëhet aty e si mund të veprohet. Shpjegimi është lënë me qëllim i hollësishëm se supozon që po lexohet nga fillestarët. Kjo s'do të thotë se s'mund të ndryshohet, thjesht që çfarëdo ndryshimi të vendosej do të duhej të replikohej dhe gjetiu më pas. Unë mendoj që s'është aq i gjatë por po pati propozime më të mira, mund të veprojmë gjithsesi. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2025 13:52 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Atëherë, mirë është për momentin. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 maj 2025 13:55 (CEST) == Mbyllja e kandidaturës, Olimpiadat Kombëtare të matematikës 2 (libër) == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], A nuk e lexove rreshtin e fundit qe ka shkruar vet Arbri, po e citoj ''Klein Muçi A mund ta arkivojmë këtë diskutim? Nuk ka lëvizur diskutimi prej fillimit të qershorit. Verdikti duket që është mbajtja e artikullit. Fallbackintoreality / diskutimi / kontributet 1 korrik 2025 13:06''. Besova se me atë qëndrim në atë rresht, bëheshin 3, edhepse e kam të qartë se kërkohet që shprehimisht të jenë 3. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:44 (CEST) :Eh, thjesht për teknikalitet e ktheva dhe unë, siç u shpreha dhe te përmbledhja e redaktimit. Mendoj që është mirë që te FG t'i kemi gjërat sa më të sakta me rregullat se është dhe vendi ku burojnë konfliktet më të mëdha për arsye të kuptueshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:46 (CEST) ::Besoj se kemi mirëkuptim. Për më shumë lexo;; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Votime dhe https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_diskutim:Forumi_i_Grisjes/Arkivi_1#Olimpiadat%20Komb%C3%ABtare%20t%C3%AB%20matematik%C3%ABs%202%20(lib%C3%ABr) . [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 korrik 2025 00:49 (CEST) :::@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], a mund të votosh që të mbahet pasi nuk ka diqka përfundimtare ende. Ka kaluar shumë kohë. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 16 korrik 2025 17:21 (CEST) == Grisja e David Woodard == @[[Përdoruesi:AT44|AT44]], Grisja mund të kryhet vetem pasi të kenë kaluar minimalisht 14 ditë nga data e propozimit në FG. Lexo përshkrimin në krye të faqes së FG. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 20 korrik 2025 20:54 (CEST) :@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], Grisja e David Woodard dhe Dava Bulku, mund të kryhen/mbyllet votimi, votat janë për grisje dhe dy javë kanë kaluar. Punë të mbarë.<span id="Leutrim.P:1753834021896:Wikipedia_diskutimFTTCLNForumi_i_Grisjes" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 30 korrik 2025 02:07 (CEST)</span> == Lista e biografive sipas emrit (A-Zh) == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], votat jane, sikur t'e mbyllje kandidaturen dhe te fillojme me grisjet. Ku te kesh nevoje ne veqanti, me etiketo, do ndihmoj ne grisje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 gusht 2025 23:37 (CEST) :Shoh që paske vepruar tashmë. Do të sugjeroja të nisje me diskutimet për listat e tjera ndërkohë. Çështja e auditimit të listave që i përmenda @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] para ca kohësh. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 gusht 2025 00:37 (CEST) ::Po. Do t'e vazhdojme tutje ketu; https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria_diskutim:Lista . Pas diskutimit i propozojme ne disa pjese te FG per grisje. Po te kesh diqka shtese per kete qeshtje po e vazhdojme atje. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 gusht 2025 00:57 (CEST) == Grupe Artikujsh ose Kategorish që duhen grisur njëkohësisht == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]], @[[Përdoruesi:AT44|AT44]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]], Nëse ka lista të tjera ose grupe të shumëta artikujsh ose kategorish që duhen propozuar për grisje, që kanë humbur qëllimin e tyre fillestar ose që nuk është e mundur të përditësohen dhe mirëmbahen vazhdimisht përmendni këtu ju lutem, unë do i shtoj si vazhdimësi e Artikujve Lista në FG nëse ka!. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 shtator 2025 15:36 (CEST) :Ok, unë do i vendos artikujt me ligat për të fshirë, sepse unë mund të përdor Infobox football league si zëvëndësim. [[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]] ([[Përdoruesi diskutim:Velocitas34|diskutimet]]) 12 shtator 2025 17:02 (CEST) == Auditimi i listave == Auditimi i [[:Kategoria:Lista|listave]] ka sjellë një mori kërkesash për grisje në Forum që e ka zgjatur ndjeshëm tabelën e përmbajtjes në Kuvend (ku shfaqen të gjitha çështjet me rëndësi nëpërmjet sistemit të dritareve). Duke qenë se secila kërkesë kërkon së paku 2 javë për tu shqyrtuar dhe se numri i tyre pritet të vazhdojë të shtohet në vijim thjesht nga fakti që është një proces me disa faza, do ju ftoja të votonit në lidhje me to si një përpjekje për t'i përshpejtuar sadopak gjërat. Po etiketoj disa nga përdoruesit aktivë aktualisht, ndihuni të lirë të shtoni të tjerë: @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Velocitas34|Velocitas34]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2025 10:29 (CEST) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], kur të mundesh të lutem sigurohu të përdorësh stampën {{tl|Faqe për grisje}} në vend të {{tl|Grise}} pasi e dyta rezervohet vetëm për grisjet e shpejta (të cilat zakonisht nuk vijnë këtu për diskutim). {{tl|Faqe për grisje}} është projektuar në mënyrë të tillë që të të shpjerë automatikisht dhe te diskutimi përkatës i hapur këtu për faqen që po shqyrtohet si dhe jep mundësinë të përcaktohet arsyeja e propozimit për grisje (me shpresën se mund të ngjallë interes te ndonjë lexues i artikullit e të nxisë pjesëmarrjen në diskutim këtu). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 11 tetor 2025 10:35 (CEST) ::Shumë mirë. Flm. {{U bë}}. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 tetor 2025 13:36 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein]], a mund të modifikosh kodin që secila kandidaturë e re që shtohet të mbaroj minimalisht në ora 23;59 qdoher. Kur të kesh kohë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 13:33 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], sa për qartësim, si është aktualisht e si dëshiron të ndryshohet? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:29 (CEST) :Nese shton nje artikull te fg, aty shtohet nje ore, pas 14 ditesh ne ate ore shembull 13;36, une dua qe pa marr parasysh oren vetem ditet te llogariten 14 dite pas asaj date te jete minimumi, kurse ora te jete gjithher 23:59.. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:36 (CEST) ::Kuptoj. Mund ta bëjmë besoj por a s'është më mirë që të llogaritet automatikisht aty kur nis kandidatura? Pse t'i shtojmë ca orë kot? Pyes pasi aktualisht është i njëjti mekanizëm dhe te [[WP:AM|AM]]/[[WP:AP|AP]] dhe te [[WP:Administrata|Administrata]] e do të duhej të ndryshohej të gjitha po ta ndryshonim mendoj. Për administratorët zakonisht është mirë që orari të jetë ekzaktë se mund të ndodhë dhe që të ankohen kandidatët për shkelje pastaj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 tetor 2025 20:42 (CEST) :::Nese s'mund ta besh, nuk them te behet me çdo kusht. E leme siç eshte. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 tetor 2025 21:14 (CEST) == 48 kërkesa të hapura == Ju ftoj të votoni në faqet e listuara për grisje ose qoftë shprehje opinioni; @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]].. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 nëntor 2025 20:46 (CET) :nuk editoj dot kodin per te votuar, me del artikulli nuk eshte dicka e tille. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 14:51 (CET) ::Kliko dy here, ashtu per momentin se ka nje error te perkohshem. Dmth kliko redakto, kur te dergon te faqja se nuk mund te votosh aty ke nje link, dhe te lejon te dyten here kur te klikosh redakto ne te njejten kandidature, derisa Kleini ta rregulloje. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 15:11 (CET) :::Nuk me hapet prape, se di. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 15:59 (CET) ::::Zgjidhje e përkohshme: ::::Përdor lidhjen [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje]] dhe mund të votosh nga aty normalisht besoj. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 nëntor 2025 18:20 (CET) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], perdoruesi ka problem teknik, po i pamundesohet pjesemarrja ne FG. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) == 63 kërkesa të hapura == Ju ftoj të votoni aty ku nuk keni votuar ta mbajmë numrin në kontroll duke i mbyllur disa kërkesa. : @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Qendrimi15|Qendrimi15]], @[[Përdoruesi:Sadads|Sadads]], @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]], @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Aeternus|Aeternus]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]]. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 21 shkurt 2026 23:29 (CET) :Pas votimeve të Aeternus janë mbyllur 20 kërkesa. Aktualisht gjenden 43 kërkesa të hapura. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 22 shkurt 2026 17:54 (CET) ::Vë re se disa vota janë kthyer në komente. Te Forumi, ndryshe nga hapësirat e tjera si Administrata, Kuvendi, ato për artikujt e mirë e të përkryer, nuk kemi kufizime për personat që mund të marrin pjesë në votime. Kjo është e qëllimshme në mënyrë që të lejojë dhe përdoruesit pa llogari për të votuar kur duan të ruajnë anonimatin e tyre për çështje që mund të jenë polemizuese ose përdoruesit e rinj për të mbrojtur artikujt e tyre nga grisja duke qenë se artikuj të tillë mund të kalojnë shpesh këtej për diskutim. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 10:16 (CET) :::Me atë rast besoj se do ishte e udhës që në ato 3 hapësira të citohet në krye të faqes se kush/si mund të votojë, nëse nuk vlejnë të njëjtat parime në të gjitha, për vazhdimësi. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 17:14 (CET) ::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], sikur të votoje te "Gani Gashi (piktor) (rikandidim)" po vërej se ka zënë një hapësirë shumë të gjatë vertikalisht. E në veçanti te "Artikuj Lista". - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 mars 2026 23:32 (CET) :::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], votova te kandidatura e Gani Gashit. Përgjithësisht mundohem të votoj sa shtohet te një kandidaturë, te ato që nuk votoj, do të thotë se e kam të vështirë të ndaj mendjen. Në këtë kontekst do të më duhet t'i shmangem votimit te artikujt e listave që kanë mbetur. Por mbase @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të jetë një zgjidhje e mirë për t'i përmbyllur dhe ato. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 mars 2026 14:04 (CET) == Grisjet e shpejta == A janë artikujt me stampën e vendosur për [[Stampa:Grise|grisje të shpejtë]] të monitoruar? Këtë stampë kam vendosur para disa ditëve në [[Leutrim Kqiku|këtë artikull]], por nuk kam vërejtur asnjë veprim nga ana e administruesve në këtë drejtim. '''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 3 mars 2026 16:00 (CET) :Përshëndetje @[[Përdoruesi:Aeternus|Aeternus]], këto kohë kemi qenë duke listuar sasi të mëdha artikujsh në FG, unë zakonisht sapo grumbullohen i barti të gjithë njëheri te FG ata që janë që një kohë më të gjatë në wiki pasi t'i rishikoj arsyet për grisje. Kurse ata më të rinj i grisi direkt. Mund të ndodhë të qëndrojë disa ditë në pritje deri t'i procesoj për në FG, por jo të harrohen. Këtë e grisa. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 mars 2026 10:06 (CET) == Problem teknik == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], kur deshiron te votosh dhe klikon redakto nepermjet kodit, te qon te nje faqe e dyte ku thuhet (Ju po kërkoni të redaktoni një paragraf që nuk ekziston. Mund të jetë zhvendosur ose fshirë ndërkohë që ju ishit duke parë këtë faqe. Kthehu te Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje.), Ne fakt te gjitha kandidaturat jane ne rregull dhe nuk jane levizur, ne cilindo qe klikon ndodh e njejta, nese mund t'i hedhesh nje sy, kjo mund te veshtiresoj votimet. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 tetor 2025 18:00 (CEST) :Po, e kam vënë re. Besoj se problemi është ngaqë kemi krijuar shumë kandidatura njëkohësisht me tituj të ngjashëm. Nëse problemi vazhdon dhe pasi kjo situatë të ketë ndryshuar, do të përpiqem të hulumtoj më tepër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 tetor 2025 18:29 (CEST) == Shtova disa (2) rregulla te reja! == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], A mund ti shqyrtosh nese jane te vlefshme, e nese mund te qendrojne? Dhe shto linqet sipas nevojes per te FG etj.. ku jane te nevojshme. (shihen ne krye te faqes)<span id="Leutrim.P:1733748193838:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 13:43 (CET)</span> :[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], shumë të vlefshme. Personalisht më pëlqeu goxha plotësimi i stampës me lidhjen për diskutimin përkatës që po bëje kohët e fundit (vetëm se lidhja duhet të jetë e brendshme, jo e jashtme). Sa më të ndërlidhura të jenë gjërat (cross-linked), aq më mirë është. I vetmi sugjerim mbase do të ishte çështja e moshës 10 vjeçare që mbase të mos ishte numër fiks por të përdorej një përcaktim i përgjithshëm relativ si "shumë vite". <br style="margin-bottom:0.5em"/>Mbase @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të ketë interes për këtë çështje gjithashtu, të rregullojë disi stilin e përgjithshëm me përvojën që ka në shkrimin e udhëzimeve e rregulloreve.<span id="Klein_Muçi:1733749307630:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 14:01 (CET)</span> ::[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Modifikojini si te jete nevoja qe te perqojne e shfaqin sa me mire idene si te veprohet, kjo e rrite efikasitetin e veprimeve ne wikisq.<span id="Leutrim.P:1733749592815:Kategoria_diskutimFTTCLNFaqe_për_grisje" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 dhjetor 2024 14:06 (CET)</span> == Artikuj lista për grisje - Rishikimi i 2-të == Këto (132) janë ndarë për rishikim të dytë, cilat t'i përjashtojmë nga ripropozimi në FG? të tjerat t'i ndajmë në disa grupe të tematikës së ngjashme që të propozohen njëheri. -- @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. <div style="column-count:3; column-gap:20px;"> * <s>[[Lista e universiteteve në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e dekoratave në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e kalave në Kosovë]]</s> * <s>[[Lista e misioneve diplomatike të Kosovës]]</s> * <s>[[Lista e monumenteve në Prizren]]</s> * <s>[[Lista e flamurtarëve për Shqipërinë në Lojrat Olimpike]]</s> * <s>[[Ambasadorët e Shqipërisë në botë nga viti 1912-1991]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VI të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VII të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e deputetëve të Legjislaturës VIII të Kuvendit të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e drejtorëve në vite e Galerisë Kombëtare e Arteve të Shqipërisë]]</s> * <s>[[Lista e universiteteve dhe fakulteteve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e ishujve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e lumenjve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e maleve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e stadiumeve të futbollit në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e universiteteve në Shqipëri]]</s> * <s>[[Lista e 80 diplomatëve shqiptarë nga viti 1912 deri në vitin 1944]]</s> * <s>[[Lista e Ambasadoreve Shqiptare pas vitit 1991]]</s> * <s>[[Lista e delegatëve të Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe]]</s> * <s>[[Lista e monumenteve shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e revistave shqip]]</s> * <s>[[Lista e stacioneve televizive shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e ushtarëve shqiptarë të vrarë në Ushtrinë Popullore Jugosllave]]</s> * <s>[[Lista e stacioneve radio shqiptare]]</s> * <s>[[Lista e mbajtësve të titullit "Hero i Popullit"]]</s> * <s>[[Lista e qyteteve të Bosnjës dhe Hercegovinës]]</s> * <s>[[Lista e qyteteve të Malit të Zi]]</s> * <s>[[Pasaportat e Bashkimit Evropian]]</s> * <s>[[Lista e flamujve të Shteteve të Bashkuara]]</s> * <s>[[Lista e enciklopedive sipas gjuhës]]</s> * <s>[[Lista e vendeve sipas kodeve ndërkombëtare telefonike]]</s> * <s>[[ISO 3166-1]]</s> * <s>[[Kodet e IATA Airline]]</s> - * [[Lista e kampionëve të Formula 1]] * [[Lista e kodeve shtetërore nga FIFA]] * [[Lista e flamurtarëve për Azerbajxhanin në Lojrat Olimpike]] * [[Lista e listave të kalave]] * [[Lista e nënndarjeve më të mëdha të shteteve sipas sipërfaqes]] * [[Lista e Pallateve të Raxhastanit]] * [[Lista e ujvarave sipas lartësisë]] * [[Lista e tempujve xhainistë në botë]] * [[Lista e tempujve të Shivës në Tamil Nadu]] * [[Lista e tempujve të Solesvaras]] * [[Lista e tempujve të periudhës Vixhajanagara në Karnataka]] * [[Lista e tempujve në Kançipuram]] * [[Lista e tempujve në Gauhati]] * [[Lista e tempujve në distriktin Rajagada]] * [[Lista e tempujve në Bishnupur]] * [[Lista e tempujve në Bhubanesvar]] * [[Lista e tempujve indianë të skalitur në shkëmb]] * [[Lista e tempujve hindu në Tirupati]] * [[Lista e tempujve hindu në Tamil Nadu]] * [[Lista e tempujve hindu në Sri Lanka]] * [[Lista e tempujve hindu në Singapor]] * [[Lista e tempujve hindu në Pakistan]] * [[Lista e tempujve hindu në Nepal]] * [[Lista e tempujve hindu në Malajzi]] * [[Lista e tempujve hindu në Kerala]] * [[Lista e tempujve hindu në Katak]] * [[Lista e tempujve hindu në Indi]] * [[Lista e tempujve hindu në Goa]] * [[Lista e tempujve hindu në Bareilli]] * [[Lista e tempujve hindu në Andhra Pradesh]] * [[Lista e tempujve Çola në Bangalore]] * [[Lista e shteteve sipas shkallës së punësimit]] * [[Lista e fortesave në Madia Pradesh]] * [[Lista e fortesave në Karnataka]] * [[Lista e fortesave në Indi]] * [[Lista e fortesave në Bombei]] * [[Lista e gjuhëve zyrtare]] * [[Lista e gjuhëve]] * [[Lista e ishujve në Oqeanin Atlantik]] * [[Lista e kampionëve të futbollit francez]] * [[Lista e klubeve futbollistike italiane]] * [[Lista e kombinacioneve me dy shkronja]] * [[Lista e personazheve të Simpsons]] * [[Lista e personazheve në Final Fantasy]] * [[Lista e shteteve eksportuese të naftës]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Madagaskar]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Indi]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Afrikën e Jugut]] * [[Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Afrikë]] * [[Njerëzit më të vjetër]] * [[Tabela e Vendeve të Trashëgimisë Botërore sipas Shteteve]] * [[Tempujt e Telanganas]] * [[Vende Pelegrinazhi Budist në Indi]] * [[Vende Pelegrinazhi Hindu në Indi]] * [[Lista e flamujve të Shteteve të Bashkuara]] * [[Lista e shteteve dhe territoreve të SHBA-së sipas sipërfaqes]] * [[Lista e maleve të Alpeve]] * [[Bashkitë në Kanton Waadt]] * [[Lista e këngëve të Dream Theater sipas autorëve të teksteve]] * [[Librat e bibliotekës Doli]] * [[Lista e bashkëshorteve dukale të Parmës]] * [[Lista e disiplinave akademike]] * [[Lista e fiseve të hershme gjermanike]] * [[Lista e ishujve të Ameriës Veriore]] * [[Lista e ishujve të Evropës]] * [[Lista e liqeneve në Afrikë]] * [[Lista e liqeneve në Evropë]] * [[Lista e liqeneve në Kroaci]] * [[Lista e lumenjve në Australi]] * [[Lista e lumenjve në Butan]] * [[Lista e lumenjve në Finlandë]] * [[Lista e lumenjve në Haiti]] * [[Lista e lumenjve në Kroaci]] * [[Lista e lumenjve të Amerikës]] * [[Lista e lumenjve të Lituanisë]] * [[Lista e majave malore në Belgjikë]] * [[Lista e majave malore në Bosnjë dhe Hercegovinë]] * [[Lista e majave malore në Bullgari]] * [[Lista e majave malore në Gjermani]] * [[Lista e majave malore në Kroaci]] * [[Lista e motove kombëtare]] * [[Lista e papëve]] * [[Lista e Personazhëve të Metal Slug]] * [[Lista e peshkopëve dhe kryepeshkopëve të Utrehtit]] * [[Lista e peshkopëve dhe princ-peshkopëve të Liezhit]] * [[Lista e piktorëve flamandë]] * [[Lista e piktorëve të hershëm holandikë]] * [[Lista e qyteteve në Francë]] * [[Lista e qyteteve në Gjermani]] * [[Lista e qyteteve që kan mbi një milion banorë]] * [[Lista e universiteteve dhe e shkollave të larta në Hungari]] * [[Lista e vendeve sipas PBB]] * [[Lista e shpikësve të vrarë nga shpikja e tyre]] * [[Lista e nënprodukteve të qumështit]] </div> [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 02:13 (CEST) <div style="border-top: 1px solid green; margin: 10px 0;"></div> === Diskutimi === Si fillim do i përjashtoja direkt faqet që lidhen me Shqipërinë, Kosovën dhe shqiptarët nga rikandidimi. Kurse listat e deputetëve, delegatëve, diplomatëve, ambasadorëve, duhet të i sistemojmë në më pak artikuj. Të tjerët t'i grupojmë sipas tematikës e të i rikandidojmë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 31 mars 2026 21:14 (CEST) :Unë kam qenë nga përdoruesit që kam kërkuar 90% të përjashtimeve të faza e parë kështu që më tutje shpresoj të vendosin përdorues të tjerë. Çfarë do të kisha këshilluar ama do të kishte qenë një listë më e vogël përzgjedhëse. Gjykimi për ~135 artikuj njëkohësisht me tema të ndryshme është ngarkesë e madhe konjektive. (Megjithëse e mirëkuptoj dëshirën për të përfunduar procesin.) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 prill 2026 13:38 (CEST) ::Në rregull por nuk është as problem të jesh pjesë, pasi thjesht po vendosim cilët tituj me cilët ndërlidhen që të propozohen së bashku në FG, p.sh në 5 x 20 tituj, e atje bëhet gjykimi e votimi për grisje ose mbajtje të tyre. Nuk është shumë ngarkesë pas përjashtimeve, kanë mbetur rreth 100 tituj. Pra nuk po vendoset diçka këtu, por i shtova se nuk dija cilët me cilët kombinohen më mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 prill 2026 17:39 (CEST) == Mbyllja e kandidaturës == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], për t'i mbyllur të 3 kandidaturat ku votove pasi kanë kaluar kohë të gjatë në FG, dhe nuk ka vota kundër, kliko ''Redakto nëpërmjet kodit'' dhe shto te secila veç e veç kodin nën titull (lidhjen e shembullit e ke poshtë); <nowiki>{{dmb|1|Të griset}}</nowiki> <br> ose <nowiki>{{dmb|1|Të mbahet}}</nowiki> <br> dmth për grisje të parën ose të dytën kur vendoset të mbahet, dhe në fund të kandidaturës poshtë vendos kodin;<br> <nowiki>{{Miratim}} — ~~~~</nowiki> <br> <nowiki>{{dmb|2}}</nowiki> <br> Dhe në raste kur është mbyllur me vendim për grisje, vazhdo me grisjen e artikullit të propozuar pas mbylljes së kandidaturës. [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje/Zyra_e_Gjendjes_Civile_-_Bajram_Curri&action=edit&section=T-1 Shih shembullin] - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:09 (CEST) d3g5b1s4z23te0kfvbbo3lpvpeeio0z 0 376622 3006543 2971003 2026-07-06T15:13:47Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 3006543 wikitext text/x-wiki '''Ndërgjegjësimi shkencor''', i quajtur gjithashtu '''edukim dhe informim publik''' është një term ombrellë për një sërë aktivitetesh nga institutet kërkimore, [[Universiteti|universitetet]] dhe institucionet si muzetë e shkencës, që synojnë promovimin e ndërgjegjësimit (dhe të kuptuarit) publik për shkencën dhe dhënien e kontributeve joformale në [[Arsimi shkencor|edukimin shkencor]] .<ref>{{Cite journal|last=Varner, Johanna|year=2014|title=Scientific outreach: toward effective public engagement with biological science|journal=BioScience|volume=64|issue=4|pages=333–340|doi=10.1093/biosci/biu021|doi-access=free}}</ref> == Vështrim == Ndërsa ka pasur gjithmonë shkencëtarë individualë të interesuar për edukimin e publikut, shtrirja e shkencës kohët e fundit është bërë më e organizuar. Për shembull, Administrata Kombëtare e Aeronautikës dhe Hapësirës ( [[NASA]] ) tani kërkon që të gjitha projektet e saj të organizojnë aktivitete të përshtatshme informuese. Gjithashtu punojnë për të informuar publikun organizata të tilla si Komunikimi i Astronomisë me Publikun<ref>{{Cite web|title=Communicating Astronomy to the Public|url=http://www.communicatingastronomy.org/meetings/|access-date=17 tetor 2022|website=www.communicatingastronomy.org}}</ref> dhe Deklarata e Uashingtonit për Komunikimin e Astronomisë me Publikun<ref>{{Cite web|title=Washington Declaration on Communicating Astronomy to the Public|url=http://www.nrao.edu/ccap/conf_wash.shtml|access-date=17 tetor 2022|archive-date=6 maj 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070506061716/http://www.nrao.edu/ccap/conf_wash.shtml|url-status=dead}}</ref> që organizojnë konferenca për publikun mbi çështjet e shkencës dhe bëjnë përpjekje për të vendosur shtrirjen në një bazë më të përgjithshme institucionale. Kohët e fundit, një numër në rritje i projekteve kanë punësuar shkencëtarë të caktuar (me kohë të pjesshme ose me kohë të plotë) që merren me marrëdhëniet me publikun për projektin e tyre. Ekzistojnë gjithashtu ofrues të specializuar të komunikimit si dega e Arsimit e Institutit të Shkencave Hapësinore<ref>{{Cite web|title=SSI - Education|url=http://www.spacescience.org/education.php|access-date=17 tetor 2022|website=www.spacescience.org}}</ref> në Boulder, Kolorado dhe Grupi i Arsimit dhe Komunikimit Publik në Universitetin Shtetëror Sonoma, të cilët ofrojnë organizimin e aktiviteteve informuese të një projekti mbi një bazë kontraktuale. Përveç shtrirjes nga institucionet kërkimore, një pjesë e rëndësishme e edukimit informal të shkencës janë programet e informimit si muzetë shkencorë dhe festivalet shkencore . === Vizita në shkollat fillore dhe të mesme === Nxënësit dhe mësuesit e shkollave janë një grup i rëndësishëm objektiv për shtrirjen e shkencës. Aktivitetet e kontaktit mund të përfshijnë shkencëtarë që vizitojnë shkollat, japin fjalime në asamble, diskutime me studentë ose pjesëmarrje në ngjarje të tilla si panaire karriere dhe kampe shkencore dhe teknologjike. Një organizatë që fokusohet në këtë lloj shtrirjeje shkencore është Robogals . Shumë universitete kanë gjithashtu programe të shtrirjes së shkencës që janë të dedikuara për ndërtimin e marrëdhënieve midis nxënësve të shkollave të mesme, shkencëtarëve të universitetit dhe mësuesve K–12 . Disa nga programet më të spikatura të shtrirjes së shkencës universitare përfshijnë "Carolina Science Outreach",<ref>{{Cite web|title=Carolina Science Outreach|url=http://www.csousc.org}}</ref> Vullnetarët Studentorë të Vanderbilt për Shkencën,<ref>{{Cite web|title=Vanderbilt Student Volunteers for Science|url=http://studentorgs.vanderbilt.edu/vsvs/}}</ref> "Rockefeller University Science Outreach Program",<ref>{{Cite web|title=RockEDU: Rockefeller University's Science Outreach Program|url=https://www.rockefeller.edu/outreach/|access-date=17 tetor 2022|website=www.rockefeller.edu}}</ref> Present Your Ph.D. tezë për një projekt 12-vjeçar të shtrirjes në Universitetin e Teksasit në Austin në [[Austin|Austin, Teksas]],<ref>{{Cite journal|last=Clark|first=Greg|year=2016|title=Science Educational Outreach Programs That Benefit Students and Scientists|journal=PLOS Biology|volume=14|issue=2|pages=e1002368|doi=10.1371/journal.pbio.1002368|pmc=4742226|pmid=26844991|doi-access=free}}</ref> Prezantoni organizatën tuaj të diplomuar për doktoraturë në Universitetin Baylor në Waco, Teksas,<ref>{{Cite web|title=Present Your PhD {{!}} Bringing science to you: A guest speaker program connecting graduate students with the community|url=https://blogs.baylor.edu/presentyourphd/|access-date=18 mars 2022|website=blogs.baylor.edu}}</ref> Ditën e Polimerit të Zbuloni STEM<ref>{{Cite journal|last=Ting|first=Jeffrey M.|date=14 nëntor 2017|title=Polymer Day: Outreach Experiments for High School Students|journal=Journal of Chemical Education|volume=94|issue=11|pages=1629–1638|bibcode=2017JChEd..94.1629T|doi=10.1021/acs.jchemed.6b00767|issn=0021-9584|doi-access=free}}</ref> dhe Energy and U<ref>{{Cite journal|last=DeWilde|first=Joseph F.|date=28 shkurt 2019|title=Evaluating Large-Scale STEM Outreach Efficacy with a Consistent Theme: Thermodynamics for Elementary School Students|journal=ACS Omega|volume=4|issue=2|pages=2661–2668|doi=10.1021/acsomega.8b03156|issn=2470-1343|pmc=6647983|pmid=31459501|doi-access=free}}</ref> në Universitetin e Shkencës së Minesotës dhe Zyrën e [[Universiteti Stanford|Stanreach]] .<ref>{{Cite web|title=Office of STEM Outreach|url=https://oso.stanford.edu/|access-date=17 tetor 2022|website=oso.stanford.edu}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Duke përdorur [[Kanadaja|Kanadanë]] si shembull, është vlerësuar se me një organizim të mjaftueshëm, çdo klasë nga kopshti deri në diplomim praktikisht do të mund të vizitohej nga një ose më shumë shkencëtarë çdo vit me pjesëmarrje nga vetëm 10-15% të ndërmarrjes shkencore. Disa shembuj të programeve të shtrirjes së shkencës në Kanada përfshijnë: Let's Talk Science, Actua, The Chemical Institute of Canada dhe Science Rendezvous . === Punëtori dhe shkolla për mësues ose studentë === Ftesa e grupeve të nxënësve të shkollave në një institucion kërkimor për një seminar është një formë tjetër e njohur e kontaktit. Formatet variojnë nga një vizitë njëditore deri te ngjarjet më të përfshira njëjavore, si Shkolla Verore Ndërkombëtare për Fizikanët e Rinj të Institutit Perimeter, një program dy-javor për gjithsej njëqind studentë kanadezë dhe ndërkombëtarë nga klasa e 11-të.<ref>{{Cite web|title=International Summer School for Young Physicists|url=http://www.perimeterinstitute.ca/Outreach/Education/ISSYP_Overview|access-date=17 tetor 2022|website=www.perimeterinstitute.ca|archive-date=18 prill 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070418043928/http://www.perimeterinstitute.ca/Outreach/Education/ISSYP_Overview/|url-status=dead}}</ref> Një metodë tjetër e shtrirjes së shkencës fton mësuesit e shkollave të marrin pjesë në seminare ku ata janë në gjendje të mësojnë strategji efektive për të angazhuar studentët në shkencë. Kjo qasje u përqafua veçanërisht nga Agjencia Kanadeze e Hapësirës (CSA) e cila mbajti një konferencë vjetore "Edukatorët e Hapësirës" deri në vitin 2012 për t'u siguruar mësuesve akses në burime për të edukuar studentët e tyre në shkencën e lidhur me hapësirën.<ref>{{Cite web|date=10 gusht 2017|title=Canadian Space Agency Educators Resources|url=http://www.asc-csa.gc.ca/eng/educators/default.asp}}</ref> Përveç organizimit të ngjarjeve të pavarura, shumë organizata informuese sponsorizojnë ngjarje ekzistuese që promovojnë ndërgjegjësimin mbi shkencat. Një shembull i dukshëm janë panairet shkencore, ngjarjet publike shkencore në të cilat shkencëtarët që punojnë mund të marrin pjesë si gjyqtarë dhe si sponsorë të projekteve studentore. == Shih edhe == * [[Shkenca]] * [[Arsimi shkencor]] * [[Alfabetizimi shkencor]] == Referime == [[Kategoria:Komunikim shkencor]] [[Kategoria:Shkenca në shoqëri]] 2y12cwqr5etb25pdvx6gwhadb3nr4w9 1 377522 3006544 2789499 2026-07-06T15:13:48Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006544 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ndërgjegjësimi shkencor]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2789498 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070506061716/http://www.nrao.edu/ccap/conf_wash.shtml për lidhjen http://www.nrao.edu/ccap/conf_wash.shtml. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070418043928/http://www.perimeterinstitute.ca/Outreach/Education/ISSYP_Overview/ për lidhjen http://www.perimeterinstitute.ca/Outreach/Education/ISSYP_Overview. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 prill 2025 12:46 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ndërgjegjësimi shkencor]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006543 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://oso.stanford.edu/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 korrik 2026 17:13 (CEST) fzaix0m8mb3h09c3z6wh6ypzxkejgsz 1 378419 3006723 3000532 2026-07-07T04:24:13Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Andrea Benetti/Arkivi 1]] 3006723 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Andrea Benetti/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} lp8t515zvg43x7jru9nic3851oyaolh 0 378716 3006806 2985523 2026-07-07T08:18:56Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 3006806 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = SHFMU <br> "Zekeria Rexha" <br> Gjakovë | image = Hyrja e shkollës "Zekeria Rexha".png | caption = Hyrja e shkollës | address = | city = Gjakovë, Komuna Gjakovë | country = Kosovë | type = [[Shkollë publike]] | established =29 prill 1954 }} '''Shkolla fillore dhe e mesme e ulët “Zekeria Rexha”''' është institucion arsimor në qytetin e [[Gjakova|Gjakovës]], themeluar më 29 prill 1954.<ref>{{Cite web|title=Shkolla fillore Zekeria Rexha - Gjirafa.biz|url=https://gjirafa.biz/shkolla-fillore-zekeria-rexha-1|access-date=2026-03-15|website=Shkolla fillore Zekeria Rexha - Gjirafa.biz|language=sq}}</ref> == Historiku == === Zanafilla në shtëpi private (1954–1955) === Pas përfundimit të [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], arsimi në shumë pjesë të [[Kosova|Kosovës]] përballej me mungesë të institucioneve dhe me një nivel të lartë analfabetizmi. Për këtë arsye u ndërmorën iniciativa të ndryshme për hapjen e shkollave dhe për zhvillimin e arsimit në [[Gjuha shqipe|gjuhën shqipe]]. Sipas dokumenteve të Arkivit Komunal të Gjakovës, shkolla u themelua zyrtarisht si institucion arsimor në nëntor të vitit 1954. Megjithatë, në atë kohë nuk ekzistonte një objekt i posaçëm për shkollën, prandaj mësimi filloi në kushte të improvizuara. Procesi mësimor filloi më 1 shtator 1954 në shtëpinë private të Ahmet Begut. Kjo shtëpi u përshtat përkohësisht për zhvillimin e mësimit dhe u shndërrua në një hapësirë ku nxënësit mund të ndiqnin mësimet. Banorët e zonës dhe anëtarët e këshillit të shkollës kontribuan vullnetarisht për përgatitjen e ambienteve. Në vitin shkollor 1954/1955 shkolla kishte 567 nxënës, gjë që tregonte interesimin e madh të komunitetit për arsim. === Ndërtimi i objektit dhe konsolidimi (1956) === Rritja e vazhdueshme e numrit të nxënësve bëri që mësimi në shtëpi private të mos ishte më i përshtatshëm. Për këtë arsye autoritetet lokale dhe komuniteti vendosën të ndërtojnë një objekt të ri shkollor. Në vitin 1955 filloi ndërtimi i objektit të ri të shkollës, i cili sot njihet si objekti i vjetër i shkollës. Ndërtimi u realizua me ndihmën e Kuvendit të Komunës së Gjakovës dhe me kontributin vullnetar të qytetarëve. Më 10 shtator 1956 nxënësit filluan për herë të parë mësimin në objektin e ri shkollor. Në atë kohë shkolla kishte 1.118 nxënës të ndarë në 29 paralele. Stafi i shkollës përbëhej nga 12 mësues, një drejtor dhe një punëtor ndihmës. Në këtë periudhë shkolla funksiononte si shkollë fillore tetëvjeçare dhe mbante emrin “Vojo Llakçeviq”.<ref>{{Cite book|last=Rexha|first=Zekeria|url=https://fliphtml5.com/ywkpf/uwbl/Marigona/|title=Marigona|language=sq}}</ref> [[Skeda:Busti i Zekeria Rexhes.jpg|alt=Busti i Zekeria Rexhes që gjendet në hyrje të shkollës|parapamje|Busti i Zekeria Rexhës në oborrin e shkollës]] === Periudha e rezistencës dhe riemërtimi (vitet 1990) === Vitet 1990 përbëjnë një periudhë të rëndësishme në historinë e shkollës dhe të arsimit shqiptar në [[Kosova|Kosovë]]. Në këtë kohë arsimi në gjuhën shqipe u përball me presione dhe kufizime nga autoritetet e atëhershme. Në mars të vitit 1990 shkolla u trondit nga helmimi i një numri nxënësish dhe arsimtarësh në ambientet e saj. Ngjarja ndodhi më 27 dhe 29 mars dhe ishte pjesë e episodeve të njohura të helmimeve të nxënësve shqiptarë në Kosovë. Më 1 prill 1991 shkolla u shpall e pavarur nga sistemi arsimor i Serbisë dhe vazhdoi punën në kuadër të sistemit të arsimit shqiptar, në kushte të vështira dhe me sakrifica të mëdha nga mësimdhënësit dhe komuniteti. Në vitin 1992 Këshilli i Arsimtarëve vendosi të ndryshojë emrin e shkollës duke hequr emrin e mëparshëm ideologjik. Institucioni u riemërtua “Zekeria Rexha”, në nder të intelektualit dhe studiuesit shqiptar [[Zekeria Rexha]]. === Modernizimi dhe zgjerimi (2008–2010) === Me rritjen e vazhdueshme të numrit të nxënësve gjatë viteve pas [[Lufta e Kosovës|luftës në Kosovë]], objekti i vjetër i shkollës nuk ishte më i mjaftueshëm për zhvillimin normal të mësimit. Në disa periudha numri i nxënësve e kalonte shifrën 2000, gjë që krijonte vështirësi në organizimin e procesit mësimor. Për këtë arsye u mor vendimi për ndërtimin e një objekti të ri shkollor. Në vitin 2008 u vendos guri themeltar për ndërtimin e objektit të ri të shkollës. Pas përfundimit të punimeve, në prill të vitit 2010 filloi zhvillimi i mësimit në objektin e ri modern, i cili ofronte kushte më të mira për nxënësit dhe mësimdhënësit. == Infrastruktura == === Cikli i ulët (objekti i vjetër) === Shkolla është e pajisur me dy ndërtesa kryesore mësimore, një sallë sportive dhe një oborr shkolle. Në këto hapësira, nga parashkollori deri në klasën e nëntë, zhvillohet mësimi në gjithsej '''40''' klasa mësimore, të cilat akomodojnë '''67''' paralele. Ndërtesa e parë, në të cilën janë të vendosura parashkollori dhe klasat 1–5, shtrihet në dy kate. Përveç klasave mësimore, ajo përmban edhe hapësira të specializuara si kabineti i teknologjisë, bibliotekë dhe një klasë të dedikuar për nxënësit me nevoja të veçanta. Në këtë ndërtesë gjenden gjithashtu zyra e drejtorit, zyra e sekretarisë dhe hapësirat për stafin teknik.<ref name=":0">{{Cite book|last=Bejtullahu|first=Dhurata|url=https://fliphtml5.com/dzioj/pyex/Revista_%26%2339%3B%26%2339%3BMarigona%26%2339%3B%26%2339%3B/|title=Revista ''Marigona''|language=sq}}</ref> [[Skeda:Biblioteka në ciklin e ulët të shkollës në SHFMU "Zekeria Rexha".jpg|alt=Biblioteka në ciklin e ulët të shkollës në SHFMU "Zekeria Rexha"|majtas|parapamje|Biblioteka e ciklit të ulët të shkollës]] === Cikli i lartë (objekti i ri) === Ndërtesa e dytë, e cila shërben për klasat 6–9, është një objekt me tre kate që ofron një sërë laboratorësh dhe hapësirash të specializuara për mësim. Këto përfshijnë kabinete të veçantë për informatikë dhe teknologji, si dhe një laborator të përbashkët për biologji dhe kimi. Përveç kësaj, ka hapësira të dedikuara për matematikë, muzikë dhe shkenca shoqërore. Kjo ndërtesë përmban gjithashtu një laborator të [[Shtypi 3D|printimit 3D]], një sallë trajnimi që përdoret për mbledhjet e këshillit të nxënësve dhe për zhvillimin profesional të mësimdhënësve, një kënd të trashëgimisë kulturore dhe një klasë për nxënësit me nevoja të veçanta. [[Skeda:Korridori i shkollës "Zekeria Rexha".jpg|alt=Korridori i shkollës "Zekeria Rexha"|parapamje|Korridori i shkollës ]] Në kuadër të zhvillimit dhe përmirësimit të vazhdueshëm të kushteve për mësim dhe mbështetje të nxënësve, në këtë ndërtesë së fundmi janë funksionalizuar edhe disa hapësira si biblioteka, kabineti i gjuhës shqipe dhe kabineti i fizikës, ndërsa si risi është shtuar edhe një dhomë e dedikuar për orientim në karrierë, i cili synon të mbështesë nxënësit në informimin dhe planifikimin e rrugëtimit të tyre arsimor dhe profesional. Po ashtu, në këtë objekt ndodhen një ordinancë dentare, zyra e psikologut të shkollës, dhoma e stafit, zyra e koordinatorit, zyra e zëvendësdrejtorit dhe zyra e drejtorit, si dhe hapësirat për stafin teknik. Shkolla gjithashtu posedon një sallë të madhe sportive, e cila përdoret për aktivitete sportive dhe për zhvillimin e lëndës së edukimit fizik. [[Skeda:Salla e sporteve në SHFMU Zekeria Rexha.jpg|alt=Kjo salle është e pajisur me të gjitha mjetet e nevoijitshme për një shkollë. Ajo quhet Salla e sporteve në SHFMU Zekeria Rexha|parapamje|Salla e sporteve ]] === Oborri i Shkollës === Oborri i shkollës përbëhet nga një fushë futbolli me përmasa mesatare dhe një fushë shumëfunksionale të përshtatshme për [[Futbolli|futboll]], [[Volejbolli|volejboll]] dhe [[Basketbolli|basketboll]]. Infrastrukturat e jashtme përfshijnë hapësira të gjelbra, ndriçim publik, një zonë parkimi, ulëse për nxënësit dhe vizitorët, si dhe kosha për mbeturina. === Panelet solare === Në kuadër të përmirësimit të infrastrukturës dhe kushteve për mësim, shkolla ka qenë pjesë e projekteve për modernizimin e ambienteve shkollore. Ndër iniciativat më të rëndësishme është instalimi i paneleve solare në objektin e shkollës, i cili synon rritjen e [[Përdorimi efiçient i energjisë|efikasitetit energjetik]] dhe përdorimin e burimeve të ripërtërishme të energjisë në institucionet arsimore. == Stafi dhe nxënësit == Shkolla aktualisht ka rreth 1,318 nxënës të shpërndarë në klasat nga e para deri në të nëntën. Numri i paraleleve sipas klasave është: shtatë paralele në klasën e parë, tetë në klasën e dytë, tetë në klasën e tretë, shtatë në klasën e katërt, shtatë në klasën e pestë, shtatë në klasën e gjashtë, tetë në klasën e shtatë, tetë në klasën e tetë dhe shtatë në klasën e nëntë. Numri mesatar i nxënësve në një klasë varion nga 20 deri në 22 nxënës.<ref name=":0" /> Stafi i shkollës përbëhet nga 113 punonjës, prej të cilëve 98 janë arsimtarë. Përveç stafit mësimor, shkolla ka edhe personel administrativ dhe mbështetës, duke përfshirë drejtorin, zëvendësdrejtorët, koordinatorë, psikologun e shkollës, bibliotekistin, ndihmës për fëmijë me nevoja të veçanta, si dhe punëtorë teknikë dhe të sigurisë.<ref name=":0" /> [[Skeda:Foto e stafit të shkollës - 2025.jpg|alt=Foto e stafit|qendër|parapamje|900x900px|Stafi i shkollës më 2025]] == Arritjet dhe sukseset == === Garat dhe pjesëmarrja === Shkolla është një nga institucionet më të mëdha të arsimit parauniversitar në komunën e Gjakovës dhe është dalluar ndër vite për përfshirjen aktive të nxënësve në gara akademike, aktivitete kulturore dhe projekte edukative. Nxënësit e shkollës marrin pjesë rregullisht në gara dhe aktivitete arsimore në fusha të ndryshme, si [[matematika]], [[shkencat natyrore]] dhe gjuhët e huaja. Në kuadër të këtyre aktiviteteve, nxënësit kanë marrë pjesë edhe në gara ndërkombëtare dhe programe të vlerësimit të njohurive, duke përfaqësuar shkollën në nivel komunal, rajonal dhe më gjerë. Përveç garave akademike, nxënësit janë përfshirë edhe në aktivitete artistike dhe kulturore, si shkrimi krijues, arti figurativ dhe programe të ndryshme kulturore që zhvillohen në kuadër të jetës shkollore. Po ashtu, nxënësit marrin pjesë në gara sportive ndërshkollore në disiplina të ndryshme, duke promovuar bashkëpunimin dhe frymën sportive.<ref>{{Cite web|last=Redaksia|date=2022-05-12|title=Nxënësja nga shkolla 'Zekeria Rexha' përfaqëson Kosovën në Kroaci|url=https://prointegra.ch/nxenesja-nga-shkolla-zekeria-rexha-perfaqeson-kosoven-ne-kroaci/|access-date=2026-03-15|website=Prointegra.ch|language=de|archive-date=22 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220522103821/https://prointegra.ch/nxenesja-nga-shkolla-zekeria-rexha-perfaqeson-kosoven-ne-kroaci/|url-status=dead}}</ref> [[Skeda:Kupat dhe mirënjohjet e shkollës Zekeria Rexha.jpg|alt=Kupat dhe mirënjohjet e shkollës Zekeria Rexha|parapamje|Kupat dhe mirënjohjet e shkollës]] === Integrimi dhe zhvillimi === Shkolla ka realizuar edhe projekte edukative që synojnë zhvillimin e aftësive praktike dhe integrimin e teknologjisë në procesin mësimor. Këto projekte përfshijnë përdorimin e mjeteve bashkëkohore didaktike, aktivitete praktike në fushën e teknologjisë dhe projekte që lidhen me mbrojtjen e mjedisit dhe zhvillimin e qëndrueshëm. Në kuadër të përmirësimit të infrastrukturës dhe kushteve për mësim, shkolla ka qenë pjesë e projekteve për [[Modernizmi|modernizimin]] e ambienteve shkollore. Përveç kësaj, shkolla zhvillon rregullisht aktivitete dhe iniciativa që kontribuojnë në përmirësimin e jetës shkollore dhe në zhvillimin gjithëpërfshirës të nxënësve, duke luajtur një rol të rëndësishëm në edukimin dhe formimin e gjeneratave të reja në komunën e Gjakovës.<ref>{{Cite web|last=Media|first=Ndertimi|date=2023-08-25|title=Gjashtë shkolla të Komunës së Gjakovës do të bëhen me panele solare|url=https://ndertimi.info/gjashte-shkolla-te-komunes-se-gjakoves-do-te-behen-me-panele-solare/|access-date=2026-03-15|language=en-US}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Programi mësimor == Programi mësimor zhvillohet në përputhje me kurrikulën e arsimit parauniversitar të [[Kosova|Republikës së Kosovës]] dhe udhëzimet e [[Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit e Kosovës|Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit.]] Procesi mësimor përfshin [[Arsimi fillor|arsimin fillor]] dhe arsimin e mesëm të ulët, duke mbuluar klasat nga niveli fillor deri në klasën e nëntë. Në kuadër të programit mësimor, nxënësit ndjekin lëndë të ndryshme si [[Gjuha shqipe|gjuhë]] dhe [[Letërsia shqipe|letërsi shqipe]], [[Matematika|matematikë]], [[Shkencat natyrore|shkenca natyrore]], [[Historia|histori]], [[Gjeografia|gjeografi]], gjuhë të huaja, [[Edukata qytetare|edukatë qytetare]], [[Teknologjia e informacionit dhe komunikimeve në Kosovë|teknologji informative dhe komunikim]], [[Muzika|muzikë]], [[Arti figurativ|art figurativ]] dhe [[Edukimi fizik|edukatë fizike]]. Programi synon zhvillimin e njohurive akademike, aftësive praktike dhe kompetencave sociale të nxënësve, në përputhje me modelin e kurrikulës së bazuar në kompetenca. === Aktivitete jashtëkurrikulare === Përveç mësimit të rregullt, shkolla organizon edhe aktivitete jashtëkurrikulare, projekte edukative, vizita studimore dhe aktivitete kulturore e sportive, të cilat kontribuojnë në zhvillimin e aftësive kreative, bashkëpunuese dhe sociale të nxënësve. Përmes këtyre aktiviteteve synohet që nxënësit të përfitojnë përvoja praktike dhe të lidhin njohuritë teorike me situata të jetës reale. === Shërbime mbështetëse pedagogjike dhe psikologjike === Në kuadër të përfshirjes dhe mbështetjes së nxënësve, shkolla ofron edhe shërbime mbështetëse [[Pedagogjia e fëmijërisë|pedagogjike]] dhe [[Psikologjia|psikologjike]]. Këtu përfshihet angazhimi i psikologut të shkollës dhe i mësuesve ndihmës, të cilët punojnë me nxënësit me nevoja të veçanta arsimore, duke ndihmuar në integrimin e tyre në procesin mësimor dhe në zhvillimin e plotë të potencialit të tyre. Programi mësimor mbështetet nga një staf profesional i mësimdhënësve dhe nga strukturat pedagogjike të shkollës, të cilat punojnë për krijimin e një mjedisi të përshtatshëm për mësim, zhvillim personal dhe arritje akademike të nxënësve. == Aktivitetet dhe klubet == === Klubet dhe vizitat === Në kuadër të zhvillimit të gjithanshëm të nxënësve, në shkollë organizohen një sërë aktivitetesh jashtëmësimore dhe aktivitete ekstrakurrikulare që synojnë zhvillimin e aftësive intelektuale, kreative, sociale dhe sportive të nxënësve. Në këto aktivitete përfshihen klube të ndryshme të cilat funksionojnë gjatë vitit shkollor dhe organizojnë projekte, punëtori, prezantime dhe gara. Ndër klubet që veprojnë në shkollë janë: Klubi i Trashëgimisë, Klubi i Fizikës, Klubi i Matematikës, Klubi i Gjelbër, Klubi i Teknologjisë, Klubi i Gjuhës Shqipe, Klubi për Orientim në Karrierë dhe Klubi i Sportit. [[Skeda:Këndi i krijuar nga klubi i "Trashëgimisë kulturore".jpg|alt=Këndi i krijuar nga klubi i "Trashëgimisë kulturore"|parapamje|Këndi i krijuar nga klubi i "Trashëgimisë kulturore"]] Përmes këtyre klubeve nxënësit kanë mundësi të zhvillojnë interesat e tyre në fusha të ndryshme dhe të përfshihen në aktivitete praktike dhe bashkëpunuese. Në kuadër të aktiviteteve të klubeve realizohen projekte edukative, punëtori tematike, prezantime shkencore dhe aktivitete praktike që ndihmojnë nxënësit të zhvillojnë aftësitë e tyre në shkencë, teknologji, gjuhë dhe fusha të tjera të dijes. Përveç kësaj, organizohen edhe vizita edukative, aktivitete ndërgjegjësuese për [[Mjedisi natyror|mjedisin]], projekte për mbrojtjen e [[Natyra|natyrës]] dhe iniciativa të ndryshme komunitare që synojnë zhvillimin e përgjegjësisë qytetare te nxënësit === Aktivitete kulturore dhe artistike === Përveç klubeve, në shkollë funksionojnë edhe kori i shkollës dhe [[orkestra]] e shkollës, të cilat marrin pjesë në aktivitete kulturore dhe artistike, duke kontribuar në zhvillimin e talentit muzikor të nxënësve dhe në pasurimin e jetës kulturore të shkollës. Shkolla gjithashtu organizon aktivitete sportive dhe merr pjesë në gara dhe programe të ndryshme sportive në nivel lokal dhe komunal, duke nxitur bashkëpunimin, frymën garuese dhe zhvillimin fizik të nxënësve.<ref>{{Cite web|date=2025-01-10|title=Shkolla “Zekeria Rexha” bëhet me kabinet të edukatës muzikore - TV SYRI - LAJMI I FUNDIT|url=https://www.syri-vision.tv/shkolla-zekeria-rexha-behet-me-kabinet-te-edukates-muzikore/|access-date=2026-03-15|website=TV SYRI|language=en-US}}</ref> === Vizitat edukative === Përveç kësaj, organizohen edhe vizita edukative, aktivitete ndërgjegjësuese për mjedisin, projekte për mbrojtjen e natyrës dhe iniciativa të ndryshme komunitare që synojnë zhvillimin e përgjegjësisë qytetare te nxënësit. Një rol të rëndësishëm në jetën shkollore ka edhe Këshilli i Nxënësve, i cili ka për qëllim përfaqësimin dhe fuqizimin e zërit të nxënësve në shkollë. Ai shërben si urë bashkëpunimi ndërmjet nxënësve, mësimdhënësve dhe menaxhmentit të shkollës, duke kontribuar në organizimin dhe mbështetjen e aktiviteteve, projekteve dhe nismave të ndryshme. == Shih edhe == {{CommonsCat|Shkolla Zekeria Rexha}} * [[Arsimi në Kosovë]] * [[Arsimi në Gjakovë]] * [[Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit e Kosovës|MASHT]] == Referime == [[Kategoria:Shkolla në Gjakovë]] [[Kategoria:Shkolla fillore dhe të mesme të ulëta në Kosovë]] 9qgslnn2getov4w7dqx5cffla79bxtn 14 378749 3006695 2796904 2026-07-07T03:53:33Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006695 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 382826 3006548 3003877 2026-07-06T15:49:28Z Smallem 126080 Zëvendësim i infoboksit të bërë me dorë me {{Infobox international football competition}} + të dhëna të përditësuara nga en.wiki – përmes Claude AI 3006548 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | tourney_name = Kampionati Amerikano Jugor | year = 1916 | image = Sudamericano de football 1916 brazilian art.jpg | size = 200 | caption = Poster brazilian që reklamon kampionatin | country = {{flagicon|ARG}} Argjentinë | dates = 2–17 korrik | num_teams = 4 | venues = 2 | cities = 2 | champion = URU | count = 1 | second = ARG | third = BRA | third-flagvar = 1889 | fourth = CHI | matches = 6 | goals = 18 | attendance = 84200 | top_scorer = {{flagicon|URU}} [[Isabelino Gradín]] (3 gola) | nextseason = [[Kampionati Amerikano Jugor 1917|1917]] }} '''Kampionati Amerikano Jugor 1916''' ishte kampionati i parë kontinental në historinë e futbollit. U mbajt në [[Buenos Aires]], në dy stadiume: [[Estadio Racing Club]] dhe [[Estadio G.E.B.A.]]. == Raundi final == {| style="float:center; width:320px;" |- bgcolor="#DEDDED" ! style="width: 30px;" | Pos. ! style="width:200px;" | Skuadra ! style="width: 30px;" | Gola ! style="width: 30px;" | Pikë ! style="width: 30px;" | Kual. |- bgcolor="#FFEFFE" | align="center" | 1 | {{URUf}} | align="center" | 6:1 | align="center" | 5 | align="center" |[[Skeda:Golden star 2.svg|16px|center]] |- bgcolor="#FFEFFE" | align="center" | 2 | {{ARGf}} | align="center" | 7:2 | align="center" | 4 | align="center" | |- bgcolor="#F9F9F9" | align="center" | 3 | {{BRAf}} | align="center" | 3:4 | align="center" | 2 | align="center" | |- bgcolor="#F9F9F9" | align="center" | 4 | {{CHIf}} | align="center" | 2:11 | align="center" | 1 | align="center" | |} {| border="0" style="width:360px;" |- bgcolor="#DEDDED" | colspan="4" | '''2 korrik 1916''' |- bgcolor="#F4F4F4" | {{URUf}} '''—''' {{CHIf}}|| '''4:0''' (1:0) || |- bgcolor="#DEDDED" | colspan="4" | '''6 korrik 1916''' |- bgcolor="#F4F4F4" | {{ARGf}} '''—''' {{CHIf}}|| '''6:1''' (1:1) || |- bgcolor="#DEDDED" | colspan="4" | '''8 korrik 1916''' |- bgcolor="#F4F4F4" | {{BRAf}} '''—''' {{CHIf}}|| '''1:1''' (1:0) || |- bgcolor="#DEDDED" | colspan="4" | '''10 korrik 1916''' |- bgcolor="#F4F4F4" | {{ARGf}} '''—''' {{BRAf}}|| '''1:1''' (1:1) || |- bgcolor="#DEDDED" | colspan="4" | '''12 korrik 1916''' |- bgcolor="#F4F4F4" | {{URUf}} '''—''' {{BRAf}}|| '''2:1''' (0:1) || |- bgcolor="#DEDDED" | colspan="4" | '''17 korrik 1916''' |- bgcolor="#F4F4F4" | {{ARGf}} '''—''' {{URUf}}|| '''0:0''' (0:0) || |} {| width="95%" |- align="center" |'''{{PAGENAME}}''' [[Skeda:Flag of Uruguay.svg|100x100px]]<br /> [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguai]]<br /> '''Titulli i parë''' |} {{Fituesit e Copa América}} [[Kategoria:Copa América|1916]] fejw2x1dfdmga6an3e0zen9a94yt2wa 0 382827 3006549 3003878 2026-07-06T15:49:29Z Smallem 126080 Zëvendësim i infoboksit të bërë me dorë me {{Infobox international football competition}} + të dhëna të përditësuara nga en.wiki – përmes Claude AI 3006549 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | tourney_name = Kampionati Amerikano Jugor | year = 1917 | country = {{flagicon|URU}} Uruguai | dates = 30 shtator – 14 tetor | num_teams = 4 | venues = 1 | cities = 1 | champion = URU | count = 2 | second = ARG | third = BRA | third-flagvar = 1889 | fourth = CHI | matches = 6 | goals = 21 | attendance = 128000 | top_scorer = {{flagicon|URU}} [[Ángel Romano]] (4 gola) | prevseason = [[Kampionati Amerikano Jugor 1916|1916]] | nextseason = [[Kampionati Amerikano Jugor 1919|1919]] }} '''Kampionati Amerikano Jugor 1917''' ishte kampionati i dytë i [[Copa América|Kampionatit Amerikano Jugor]]. == Raundi final == {| style="float:center; width:320px;" |- bgcolor="#DEDDED" ! style="width: 30px;" | Pos. ! style="width:200px;" | Skuadra ! style="width: 30px;" | Gola ! style="width: 30px;" | Pikë ! style="width: 30px;" | Kual. |- bgcolor="#FFEFFE" | align="center" | 1 | {{URUf}} | align="center" | 9:0 | align="center" | 6 | align="center" |[[Skeda:Golden star 2.svg|16px|center]] |- bgcolor="#FFEFFE" | align="center" | 2 | {{ARGf}} | align="center" | 5:3 | align="center" | 4 | align="center" | |- bgcolor="#F9F9F9" | align="center" | 3 | {{BRAf}} | align="center" | 7:8 | align="center" | 2 | align="center" | |- bgcolor="#F9F9F9" | align="center" | 4 | {{CHIf}} | align="center" | 0:10 | align="center" | 0 | align="center" | |} {| border="0" style="width:360px;" |- bgcolor="#DEDDED" | colspan="4" | '''30 shtator 1917''' |- bgcolor="#F4F4F4" | {{URUf}} '''—''' {{CHIf}}|| '''4:0''' (2:0) || |- bgcolor="#DEDDED" | colspan="4" | '''3 tetor 1917''' |- bgcolor="#F4F4F4" | {{ARGf}} '''—''' {{BRAf}}|| '''4:2''' (1:2) || |- bgcolor="#DEDDED" | colspan="4" | '''6 tetor 1917''' |- bgcolor="#F4F4F4" | {{ARGf}} '''—''' {{CHIf}}|| '''1:0''' (0:0) || |- bgcolor="#DEDDED" | colspan="4" | '''7 tetor 1917''' |- bgcolor="#F4F4F4" | {{URUf}} '''—''' {{BRAf}}|| '''4:0''' (2:0) || |- bgcolor="#DEDDED" | colspan="4" | '''12 tetor 1917''' |- bgcolor="#F4F4F4" | {{BRAf}} '''—''' {{CHIf}}|| '''5:0''' (4:0) || |- bgcolor="#DEDDED" | colspan="4" | '''14 tetor 1917''' |- bgcolor="#F4F4F4" | {{URUf}} '''—''' {{ARGf}}|| '''1:0''' (0:0) || |} {| width="95%" |- align="center" |'''{{PAGENAME}}''' [[Skeda:Flag of Uruguay.svg|100x100px]]<br /> [[Kombëtarja uruguajiane e futbollit|Uruguai]]<br /> '''Titulli i dytë''' |} {{Fituesit e Copa América}} [[Kategoria:Copa América|1917]] 4161vflbea3w8vrv2n9ixn5hz5vekwb 1 383456 3006821 2818957 2026-07-07T10:52:33Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006821 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shankhanidhi House]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2818956 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241013160802/https://www.ebdpratidin.com/home/pre_page/12 për lidhjen http://www.ebdpratidin.com/home/pre_page/12. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 korrik 2025 00:35 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Shankhanidhi House]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006820 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211028165908/https://www.bd-pratidin.com/last-page/2021/10/12/700572 për lidhjen https://www.bd-pratidin.com/last-page/2021/10/12/700572. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2026 12:52 (CEST) 423s6llc8jnnpdupobma0kxvgk3dxih 0 383784 3006749 2996019 2026-07-07T06:25:12Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 3006749 wikitext text/x-wiki {{Biografi Personi |Emri = Prof. Dr. Robert Andoni |Fotografia = Emri_i_fotografisë_sapo_ta_ngarkojmë.jpg |Lindur = 19XX |Vdekur = 20XX |Vendlindja = Tiranë, Shqipëri |Profesioni = Mikrobiolog, Profesor, Shkencëtar |Arsimi = Universiteti i Tiranës, Fakulteti i Mjekësisë }} [[Skeda:Prof.Dr. Robert Andoni.jpg|parapamje]] '''Prof. Dr. Robert Andoni''' ishte një [[mikrobiolog]] i njohur shqiptar, profesor universitar dhe një nga figurat themelore në fushën e [[shkencat mjekësore]] në Shqipëri. == Jeta dhe karriera == Robert Andoni ka lindur në Tiranë dhe studioi në Fakultetin e Mjekësisë të Universitetit të Tiranës. Gjatë karrierës së tij të gjatë si shkencëtar dhe pedagog, ai kontribuoi në ngritjen dhe zhvillimin e laboratorëve mikrobiologjikë në institucionet spitalore dhe shkencore të vendit. Ai u njoh për studimet dhe kërkimet shkencore në fushën e sëmundjeve infektive, imunitetit dhe mikroorganizmave. Ka qenë autor dhe bashkautor i dhjetëra artikujve shkencorë dhe ka kontribuar në rritjen e cilësisë së edukimit universitar në Shqipëri. == Kontributi shkencor == - Hartues i teksteve akademike për studentët e mjekësisë. - Pjesëmarrës në konferenca kombëtare dhe ndërkombëtare. - Iniciator në standardizimin e analizave laboratorike në sistemin shëndetësor shqiptar. == Vlerësime == Robert Andoni është vlerësuar nga institucione arsimore dhe shkencore për kontributin e tij të pazëvendësueshëm në mjekësinë shqiptare. == Trashëgimia == Për kontributin e tij të shquar në shkencën shqiptare, një rrugë në Tiranë mban emrin **"Rruga Robert Andoni"**, e vendosur në Njësinë Bashkiake Nr. 7. Emërtimi u bë nga [[Këshilli Bashkiak i Tiranës]] si shenjë nderimi për figurën e tij. <ref>https://tiranapost.al/qyteti/disa-rruge-te-tiranes-nga-sot-do-te-kene-nje-emer-domethenes-816</ref> <ref>https://bashkia-tirane.streetmaps.ru/street/rruga-robert-andoni-w657628125{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Shiko edhe == * [[Lista e mikrobiologëve shqiptarë]] * [[Shëndetësia në Shqipëri]] == Referenca == <references/> [[Kategoria:Shkencëtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Mjekë shqiptarë]] [[Kategoria:Profesorë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz nga Tirana]] [[Kategoria:Mikrobiologë]] mymhdetjn6g363tm53nwo7lrwkhv4p1 1 383838 3006804 2984842 2026-07-07T08:04:36Z Aetolia 171089 3006804 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Liqeni i Gramozit/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} <nowiki>== RfC: Të dhënat gjeohapësinore të ASIG / ASIG Geospatial Data ==</nowiki> <nowiki>'''</nowiki>PROCEDURAL NOTICE / AFATI PROCEDURIAL:<nowiki>'''</nowiki> Due to the active cross-wiki dispute currently open on Meta-Wiki, this Request for Comments is under an accelerated 7-day review window. All policy-based arguments and cartographic counter-sources must be submitted within 7 days. If no verifiable policy-compliant counter-sources are provided on the record by July 14, 2026, this thread will be formally escalated to independent global administrators for a binding external closure. Për shkak të një mosmarrëveshjeje aktive cross-wiki aktualisht të hapur në Meta-Wiki, kjo Kërkesë për Komente është nën një dritare të përshpejtuar rishikimi 7-ditore. Të gjitha argumentet e bazuara në rregullore dhe burimet kartografike kundërshtuese duhet të dorëzohen brenda 7 ditëve. Nëse asnjë burim kundërshtues i verifikueshëm dhe në përputhje me rregulloret nuk sigurohet deri më 14 Korrik 2026, ky diskutim do të eskalojë zyrtarisht te administratorët globalë të pavarur për një mbyllje të jashtme detyruese. <nowiki>=== English ===</nowiki> I am opening this discussion to finally get a clear, policy-based consensus regarding the correct geographical coordinates and official mapping sources for Lake Gistova (Gramozit). To keep this discussion in one place, avoid a 30-day stall, and ensure full transparency for everyone involved, I have compiled the complete timeline, the historical local rollbacks, and the official government maps into our active file on Meta-Wiki. This prevents the discussion from getting split up across different pages. Link to the complete case file and official sources: * meta:Stewards' noticeboard#Cross-Wiki_disruption_and_source_suppression_by_Leutrim.P Please leave your thoughts or policy-based feedback below on whether we should keep the official data from the National Mapping Agency (ASIG) on this article, in line with Wikipedia’s standard guidelines on verifiability (WP:V) and reliable sources (WP:RS). <nowiki>=== Shqip ===</nowiki> <nowiki>Po hap këtë Kërkesë zyrtare për Komente (RfC) për të vendosur një konsensus përfundimtar dhe në përputhje me rregulloret e projektit lidhur me përfshirjen e të dhënave zyrtare kartografike për Liqenin e Gramozit (Gistova). Për të parandaluar vonesat 30-ditore, për të mos lejuar ndarjen e diskutimit në disa faqe dhe për të siguruar transparencë të plotë për administratorët globalë, të gjitha provat e detajuara, fletët zyrtare të të dhënave të ASIG-ut dhe historiku i kthimeve lokale janë centralizuar në dosjen tonë aktive në Meta-Wiki. Lidhja direkte me dosjen e plotë të çështjes dhe burimet zyrtare: * meta:Stewards' noticeboard#Cross-Wiki_disruption_and_source_suppression_by_Leutream.P Ju lutemi lini komentet tuaja më poshtë nëse të dhënat zyrtare të Agjencisë Kombëtare të Kartografisë (ASIG) duhet të përfshihen në këtë artikull, siç e kerkojnë rregullat e Wikipedia-s për burimet e besueshme (WP:RS) dhe verifikueshmërinë (WP:V). ~~~~</nowiki> [[Përdoruesi:Aetolia|Aetolia]] ([[Përdoruesi diskutim:Aetolia|diskutimet]]) 7 korrik 2026 10:04 (CEST) 5fgi2j8ctyow97ampvfiwi7ohxp3mpe 0 388366 3006810 2982500 2026-07-07T08:50:38Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006810 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Sabina-kodra.jpg | name = Sabina Kodra | nationality = Albania | occupation = Producer, writer | known_for = ''[[:en:Agon (film)|Agon]]'' | spouse = [[Robert Budina]]<ref>{{cite web|title=Historia e Dashurisë mes Robert Budina, Regjisor dhe Producentes Sabina Kodra (The Love Story Between Director Robert Budina and Producer Sabina Kodra)|url=https://tvklan.al/rudina-historia-e-dashurise-mes-robert-budina-regjisor-dhe-producentes-sabina-kodra-7-vjecarja-qe-deshiron-te-behet-nje-akrobate|website=TV Klan|date=10 dhjetor 2018|access-date=16 janar 2025|language=sq}}</ref> | awards = | website = }} '''Sabina Kodra''' është producente filmike shqiptare, administratore e projekteve audiovizive dhe avokate për të drejtat e grave në sektorin e audiovizivit dhe medias, me mbi 25 vjet përvojë në prodhime dhe bashkëprodhime ndërkombëtare. Ajo është bashkëthemeluese e kompanisë prodhuese shqiptare '''EraFilm''' sh.p.k., e themeluar në vitin 2001, e cila ofron shërbime të plota produksioni për prodhime vendase dhe bashkëprodhime me partnerë evropianë dhe ndërkombëtarë.<ref name="aboutus">{{cite web|title=EraFilm business profile in Albanian National Center of Cinematography website|url=https://www.qkk.filmmakers.systems/en/public/companies/era-film|website=Albanian National Center of Cinematography Official Website|access-date=16 janar 2025|language=sq}}</ref> Ajo është gjithashtu themeluese e organizatës '''Albanian Woman in Audiovisual (AWA)''' dhe njihet për kontributin e saj të vazhdueshëm në zhvillimin e industrisë audiovizive shqiptare dhe në promovimin e barazisë gjinore në media dhe film.<ref>{{cite web|title=FILMITALIA – Promozione internazionale del cinema contemporaneo|url=https://filmitalia.org/it/filmography/9/75507/|website=FilmItalia|access-date=16 janar 2025|language=it|archive-date=17 shkurt 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250217000152/https://filmitalia.org/it/filmography/9/75507/|url-status=dead}}</ref> == Jeta dhe Edukimi == Sabina Kodra u diplomua në Akademinë e Arteve në Tiranë në 1999, në degën e regjisurës. Formimi i saj akademik i dha bazën për karrierën e saj të mëvonshme në prodhime kinematografike . == Karriera == Në 2001, Sabina Kodra bashkëthemeloi kompaninë '''EraFilm sh.p.k'''. me regjisorin [[Robert Budina]], e cila ka prodhuar dhe bashkëprodhuar disa filma shqiptarë me metrazh te gjatë të cilët rezultuan fitues të cmimeve të ndryshëm.<ref>[https://wff.pl/en/film/40-waterdrop Warsaw Film festival | International Film entry details - Web] Marrë më 16 janar 2025</ref>. Projekti i parë i rëndësishëm i Sabina Kodra ishte bashkëprodhimi i filmit "Letra Ere" (Letters in the Wind, 2001)<ref>[https://erafilm-albania.com/portfolio/letters-in-the-wind-2/ Letters in the Wind - Era Film Production] Marrë më 16 janar 2025</ref> i Edmond Budinës, që fitoi çmime cilësie në Itali dhe Greqi në 2003. Ky bashkëprodhim ndërkombëtar vendosi standardet për projektet e ardhshme kinematografike dhe audiovizive të Sabina Kodra. i drejtuar nga [[Edmond Budina]], i cili fitoi çmime cilësie në Itali dhe Greqi në 2003.<ref>[https://filmitalia.org/en/film/27511/ festivals & awards in Italy and Greece - FilmItalia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613170054/https://filmitalia.org/en/film/27511/ |date=13 qershor 2025 }} Marrë më 16 janar 2025</ref> ===Prodhime dhe bashkëprodhime me njohje ndërkombëtare=== Kodra vazhdoi të prodhojë filma që fituan njohje ndërkombëtare, përfshirë [[:en:Balkan Bazaar|Balkan Bazaar]] (2011), një komedi e gjatë nga Edmond Budina, dhe [[:en:Agon (film)|Agon]] (2012), e drejtuar nga Robert Budina, e cila ishte zgjedhja e Shqipërisë për kategorinë e Filmit të Huaj në çmimet e Akademisë së SHBA-së në 2013<ref>{{cite web|title=76 Countries in Competition for 2013 Foreign Language Film Oscar®|url=https://www.oscars.org/news/76-countries-competition-2013-foreign-language-film-oscarr|website=Oscars|access-date=16 janar 2025|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Chile's Gloria Joins Growing Number of Oscar Foreign Language Entries: The Full List So Far|url=https://www.thewrap.com/chiles-gloria-joins-growing-number-of-oscar-foreign-language-entries-the-full-list-so-far/|website=The Wrap|date=5 shtator 2013|access-date=16 janar 2025|language=en}}</ref>. [[:en:Agon(film)| Agon ]] (2012, Robert Budina) - Prodhim i Sabina Kodras që u bë kandidatura e Shqipërisë për Oscars 2013 në kategorinë e Filmit të Huaj.<ref name="TiranaTimesAgon">{{cite web|title=Agon movie heading for Albania’s Oscar submission|url=https://www.tiranatimes.com/agon-movie-heading-for-albanias-oscar-submission_115635/|website=Tirana Times|publisher=Tirana Times|access-date=20 janar 2026|language=en}}</ref> [[:en:Bota(film)| Bota ]] (2014, Iris Elezi & Thomas Logoreci) - Prodhim i Sabina Kodra, kandidatura e Shqipërisë për [[Academy Awards|Oscars]] 2015.<ref name="Albania">{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/oscars-albania-nominates-bota-foreign-825665|title=Oscars: Albania Nominates 'Bota' for Foreign-Language Category|last=Holdsworth|first=Nick|work=The Hollywood Reporter|date=21 shtator 2015|accessdate=21 shtator 2015|language=en}}</ref>. Regjisorët fituan Çmimin '''Fedeora''' në [[:en:Karlovy Vary International Film Festival|Karlovy Vary International Film Festival]] 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.fedeora.eu/|title=FEDEORA Federation of Film Critics of Europe and the Mediterranean|work=FEDEORA|access-date=16 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20110112041936/http://www.fedeora.eu/|archive-date=12 janar 2011|language=en}}</ref> '''Burrnesha''' ([[:en:Sworn Virgin(film)| Sworn Virgin]], 2015, Laura Bispuri) - Bashkëprodhimi ndërkombëtar i Sabina Kodras<ref>{{cite web|title=Burrneshat në Berlin, filmi shqiptar konkurron për Çmimin Ariu i Artë|url=https://www.oranews.tv/burrneshat-ne-berlin-filmi-shqiptar-konkuron-per-cmimin-ariu-i-arte|website=Ora News|access-date=16 janar 2025|language=sq}}</ref><ref>{{cite web|title=Burrnesha në Berlinale, mundësia e aktorëve shqiptarë të garojnë me aktorët më të mirë|url=https://sot.com.al/kultura/burrnesha-ne-berlinale-mundesia-e-aktoreve-shqiptare-te-garojne-me-aktoret-me-te-mire-ne/|website=Sot|date=5 shkurt 2015|access-date=16 janar 2025|language=sq}}</ref> që u prezantua në konkursin zyrtar të Berlinales 2015<ref>[https://www.panorama.com.al/240439/ Sworn Virgin Berlin entry without the help of Albanian movie organisation support | Newspaper - Web] Marrë më 16 janar 2025</ref>. Ky bashkëprodhim fitoi çmime të shumta ndërkombëtare<ref name="FestivalscopeSwornVirgin">{{cite web|title=Sworn Virgin|url=https://pro.festivalscope.com/film/sworn-virgin-1|website=FestivalScope Pro|access-date=20 janar 2026|language=en}}</ref> : • Filmi më i Mirë në First Youth Film Festival • Golden Firebird Award në Hong Kong Film Festival • Golden Gate Award në San Francisco International Film Festival • Çmimin Nora Ephron në Tribeca Film Festival '''Streha Mes Reve''' (A Shelter Among the Clouds, 2018, Robert Budina)<ref>{{cite web|title=Streha Mes Reve (Shelter amongst the clouds)|url=https://cineuropa.org/en/film/361412/|website=Cineuropa|access-date=16 janar 2025|language=sq}}</ref> - Prodhim i Sabina Kodras<ref>{{cite web|title=Filmi "Streha Mes Reve" ne kinema (Shelter amongst the clouds in the cinema)|url=https://shqiptarja.com/lajm/filmi-streha-mes-reve-ne-kinema-banoret-ne-veri-te-shqiperise-ndajne-mes-tyre-nje-xhamikishe-te-perbashket|website=shqiptarja.com|access-date=16 janar 2025|language=sq}}</ref> me premierë botërore në [[:en:Tallinn Black Nights Film Festival|Tallinn Black Nights Film Festival]]<ref>{{cite web|title=A Shelter Among the Clouds Premiere|url=https://www.plutofilm.de/films/a-shelter-among-the-clouds/0030|website=Pluto Film|access-date=16 janar 2025|language=en}}</ref>. Ky prodhim u shpërnda në territoret gjermane për më shumë se gjashtë muaj, duke mbledhur rreth 20,000 spektatorë ne Gjermani, dhe u transmetua në Digitalb, RTSH dhe HBO. Prodhimi fitoi çmimet për Filmin më të Mirë në La Valletta International Film Festival<ref name="ExlibrisStrehaMesReve">{{cite web|title=Filmi shqiptar “Streha mes reve” shpallet më i miri në Valletta Film Festival|url=https://exlibris.al/filmi-shqiptar-streha-mes-reve-shpallet-me-i-miri-ne-valletta-film-festival/|website=ExLibris.al|access-date=20 janar 2026|language=sq}}</ref> dhe çmimet për Aktorin dhe Aktoren më të Mirë në PriFilmFest në Kosovë<ref name="GazetaShqiptareStrehaPriFest">{{cite web|title=“Streha mes reve” fiton filmi më i mirë në Pri Film Fest|url=https://gazetashqiptare.al/2019/07/23/streha-mes-reve-fiton-filmi-mire-ne-pri-film-fest/|website=Gazeta Shqiptare|access-date=20 janar 2026|language=sq}}</ref>. '''My Name Is Sonila'''<ref>{{cite web|title=My Name Is Sonila|url=https://www.krakowfilmfestival.pl/en/film/3246-my-name-is-sonila/|website=Krakow Film Festival|access-date=16 janar 2025|language=sq}}</ref> në 2019 ishte filmi i shkurtër i saj i cili pati premierën në Cracow International Film Festival dhe më pas u publikua nga Canal+. Në 2022, mini-seriali The Square of Power<ref>{{cite web|title=Katrori i Pushtetit me Trajtimin e Problemeve të Shoqërisë Sonë dhe të Vlerave|url=https://sot.com.al/kultura/katrori-i-pushtetit-me-trajtimin-e-problemeve-te-shoqerise-sone-dhe-v-i473168/|website=Sot.com.al|date=4 nëntor 2021|access-date=16 janar 2025|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref>, i shkruar dhe i drejtuar nga [[Robert Budina]], u transmetua në [[TV Klan]]<ref>{{cite web|title=Katrori i Pushtetit, Seriali më i Ri në Ekranin e TV Klan|url=https://tvklan.al/katrori-i-pushtetit-seriali-me-i-ri-ne-ekranin-e-tv-klan|website=TV Klan|date=8 dhjetor 2021|access-date=16 janar 2025|language=sq}}</ref>. '''Pikë Uji''' (Waterdrop, 2024, Robert Budina) - Projekti i fundit i saj si producente është [[:en: Waterdrop(film)| Waterdrop]]<ref>{{cite web|title=Albania - Waterdrop|url=https://www.international-feature.com/albania---waterdrop.html|website=International Feature|access-date=16 janar 2025|language=en|archive-date=16 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250116142157/https://www.international-feature.com/albania---waterdrop.html|url-status=dead}}</ref>, kandidatura zyrtare e Shqipërisë për edicionin e 97-të të [[Academy Awards]] në kategorinë e Filmit Ndërkombëtar<ref>{{cite web|title=Waterdrop Enters the Oscars 2025 Race|url=https://qkk.al/waterdrop-enters-the-oscars-2025-race-pike-uji-per-garen-e-cmimeve-oscars-2025/|website=QKK|date=17 shtator 2024|access-date=16 janar 2025|language=en|archive-date=16 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250116142158/https://qkk.al/waterdrop-enters-the-oscars-2025-race-pike-uji-per-garen-e-cmimeve-oscars-2025/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Filmi "Pikë Uji" përfaqëson Shqipërinë në Oscar - International Feature Film|url=https://shqiptarja.com/lajm/filmi-pike-uji-perfaqeson-shqiperine-ne-oscar-international-feature-film|website=Shqiptarja.com|access-date=16 janar 2025|language=en}}</ref>. Ky prodhim është mbështetur nga Creative Europe MEDIA Mini Slate dhe u përzgjodh në festivalë si Warsaw Film Festival dhe Göteborg Film Festival<ref>[https://program.goteborgfilmfestival.se/en/program/waterdrop Gotenberg Film Festival | Film details - Web] Marrë më 16 janar 2025</ref>. Prodhimi Waterdrop i Sabina Kodra mori vëmendje pozitive nga media ndërkombëtare, përfshirë Variety dhe The New York Times. ===Bashkëprodhime ndërkombëtare dhe shërbime produksioni=== Që nga 2015, Sabina Kodra është pjesë e ACE Producer<ref name="ACESeriesSpecial6">{{cite web|title=Selected producers announced for 6th Series Special|url=https://ace-producers.com/series-special-announcement-6/|website=ACE Producers|access-date=20 janar 2026|language=en}}</ref> , një program prestigjioz evropian që trajnon producent të zgjedhur nga e gjithë Europa. Sabina Kodra aktualisht po punon në disa prodhime dhe bashkëprodhime në zhvillim dhe postprodhim, përfshirë "The Three of Us" nga Suela Bako<ref name="MedMeetingsCatalog2023">{{cite web|title=MedMeetings catalog 2023 – The Three of Us (Suela Bako)|url=https://www.medfilmfestival.org/wp-content/uploads/2023/12/MedMeetings-catalog-2023.pdf|website=Med Film Festival – MedMeetings|access-date=20 janar 2026|format=PDF|language=en}}</ref> , dhe "Fires" (bashkëprodhim me Mali të Zi dhe Serbinë). ==Filmography== {| class="wikitable sortable" ! Viti!! Titulli!! Regjisori!! Roli |- | 2001 || ''Letra në Erë'' || Edmond Budina || Co-production, Co-producer |- | 2011 || ''Balkan Bazaar'' || Edmond Budina || Production, Producer |- | 2012 || ''Agon'' || Robert Budina || Production, Producer |- | 2014 || ''Bota'' || Iris Elezi, Thomas Logoreci || Production, Producer |- | 2015 || ''Burrnesha'' || Laura Bispuri || International co-production, Co-producer |- | 2018 || ''Streha Mes Reve'' || Robert Budina || Production, Producer |- | 2019 || ''Emri Im Është Sonila'' || Suela Bako || Audiovisual production, Producer |- | 2019 || ''Duart në Xhepa'' || Ergys Meta || Audiovisual production, Producer |- | 2022 || ''Katrori i Pushtetit'' || Robert Budina || Audiovisual production, Producer |- | 2022 || ''Nji Prej Nesh'' || Ergys Meta || Production, Producer |- | 2024 || ''Pikë Uji'' || Robert Budina || Production, Producer |} == Avokimi dhe Iniciativat == Në 2018, Kodra themeloi shoqatën Albanian Women in Audiovisual (AWA)<ref>{{cite web|title=New Albania Women in Audiovisual Joins EWA Network|url=https://www.ewawomen.com/film-industry-articles/new-albania-women-in-audiovisual-joins-ewa-network/|website=EWA Network|language=en|date=26 janar 2024|access-date=16 janar 2025}}</ref>, e cila synon të fuqizojë gratë në industrinë audiovizive shqiptare. Shoqata arriti të avokojë për një projektligj kundër seksizmit në media<ref>{{cite web|title=Albanian Lobbyists Work to Improve Laws on Equality, Prevention of Sexism, and Gender Representation in Albanian Media|url=https://exit.al/en/albanian-lobbyists-work-to-improve-laws-on-equality-prevention-of-sexism-and-gender-representation-in-albanian-media/|website=Exit|date=6 gusht 2020|access-date=16 janar 2025|language=en|archive-date=16 shkurt 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250216220204/https://exit.al/en/albanian-lobbyists-work-to-improve-laws-on-equality-prevention-of-sexism-and-gender-representation-in-albanian-media/|url-status=dead}}</ref>, i cili u miratua nga Parlamenti Shqiptar në 2023. '''Projektet audiovizive të financuara nga BE''': Sabina Kodra menaxhon disa projekte audiovizive të financuara nga Bashkimi Evropian, përfshirë "Breaking the Moulds - Shaping the Future"<ref name="SCiDEVBreakingMoulds">{{cite web|title=Breaking Moulds – Shaping the future|url=https://scidevcenter.org/2024/02/20/breaking-moulds-shaping-the-future/|website=SCiDEV|access-date=20 janar 2026|language=en}}</ref> '''Podcasti "AJO" dhe iniciativa mediatike audiovizive''' Sabina Kodra në patneritet me Valbona Sulçe po zhvillon podcastin "AJO", platformën e parë shqiptare të dedikuar grave në audioviziv<ref name="AWAPodcastAJO">{{cite web|title=AJO – Podcast i ri në AWA Media|url=https://albanianwomaninaudiovisual.com/ajo-podcast-i-ri-ne-awa-media/|website=Albanian Woman in Audiovisual|access-date=20 janar 2026|language=sq}}</ref> . Sabina Kodra ka intervistuar figura të shquara si Suela Bako dhe po planifikon episode me zëvendësministren e Kulturës, Lira Pipa. Podcast synon të ngrejë zërat e grave që po formësojnë industrinë audiovizive shqiptare. ==References== q76zuuo1xfwcx2sz2ysvj2meu0kqrrx 0 389952 3006642 2972538 2026-07-06T20:43:12Z IvanScrooge98 75521 /* */ image 3006642 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Mina|honorific_suffix={{post-nominals|post-noms=[[Order of Merit of the Italian Republic|Grande Ufficiale OMRI]]}}|image=Mina Epoca 1972.jpg|caption=Mina në 1972|alias=Baby Gate|background=solo_singer|birth_name=Mina Anna Mazzini<ref name="sanremo">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=o1HE8o8RTXgC&q=mina&pg=IA1|author=Marcello Giannotti|year=2001|title=L'enciclopedia di Sanremo (Encyclopedia of Sanremo)|language=it|publisher=Gremese|location=Rome, Italy|isbn=9788884403797}}</ref><ref name="repubblica"/>|birth_date=25 Mars 1940|birth_place=[[Busto Arsizio]], [[Mbretëria e Italisë]]|origin=[[Cremona]], Italy|genre={{hlist|[[Pop music|Pop]]|[[blues]]|[[jazz]]|[[Swing music|swing]]|[[rhythm and blues]]|[[rock and roll]]<ref>{{cite journal|first=Maria|last=Kouvarou|year=2015|title=American Rock with a European Twist: The Institutionalization of Rock'n'Roll in France, West Germany, Greece, and Italy (20th Century)|journal=Historia Crítica|issue=57|pages=75–94|issn=0121-1617|doi=10.7440/histcrit57.2015.05|doi-access=free}}</ref>|[[Canzone Napoletana]]|[[bossa nova]]|[[Dance music|dance]]}}|occupation={{Flatlist| *Singer *actress *television presenter }}|years_active=1958–presente|label={{flatlist| *Italdisc *[[Ri-Fi]] *[[PDU (record label)|PDU]] *[[EMI]] }}|spouse={{ubl|{{marriage|Virgilio Crocco|1970|1973|end=died}}|{{marriage|Eugenio Quaini|2006}} }}|website={{URL|minamazzini.com}}}} '''Mina Anna Mazzini''' (e regjistruar në regjistrin civil zviceran nga martesa '''me Quaini''' ;<ref name="repubblica">{{Cite news|date=1 mars 2006|title=Mina si è sposata a Lugano la cerimonia il 10 gennaio|language=it|trans-title=Mina got married in a ceremony in Lugano on 10 January|work=[[la Repubblica]]|url=http://www.repubblica.it/2006/c/sezioni/persone/minasposa/minasposa/minasposa.html}}</ref><ref name="corriere">{{Cite news|date=2 mars 2006|title=Mina ha sposato Quaini dopo 25 anni|trans-title=Mina married Quaini after 25 years|page=46|work=[[Corriere della Sera]]|url=http://archiviostorico.corriere.it/2006/marzo/02/Mina_sposato_Quaini_dopo_anni_co_9_060302269.shtml}}</ref> e lindur më 25 mars 1940), e njohur [[Mononimi|me]] emrin '''Mina''', është një këngëtare dhe aktore italiane. Ajo ishte një personazh kryesor i shfaqjeve televizive variete<ref name="carrera">{{Cite book|last=Carrera|first=Alessandro|title=The Cambridge Companion to Modern Italian Culture|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2001|isbn=9780521559829|editor-last=Zygmunt Guido Baranski, Rebecca J. West|pages=325–336|chapter=Folk music and popular song from the nineteenth century to the 1990s|chapter-url=https://books.google.com/books?id=1hVfHLOGAxwC&q=Folk+music+and+popular+song+from+the+nineteenth+century+to+the+1990s&pg=PA325}}</ref> dhe një figurë dominuese në muzikën pop italiane nga vitet 1960 deri në mesin e viteve 1970,<ref name="biography">{{Cite web|title=Biography of Mina|url=http://www.italica.rai.it/eng/principal/topics/bio/mina.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606035454/http://www.italica.rai.it/eng/principal/topics/bio/mina.htm|archive-date=6 qershor 2011|access-date=25 maj 2010|publisher=Rai International Online}}</ref> e njohur për gamën e saj vokale prej tre oktavash,<ref name="callas">{{Cite web|last=Rina Gagliardi|title=Mina, una stella come la Callas|url=http://www.cdls.sm/index.php?option=com_content&view=article&catid=32:approfondimenti&id=3478:mina-una-stella-come-la-callas|publisher=Confederazione Democratica Lavoratori Sammarinesi|language=it}}</ref> shkathtësinë e zërit të saj [[soprano]],<ref name="callas" /> dhe imazhin e saj si një [[Feminizmi|grua e emancipuar]] .<ref name="feminista">{{Cite news|last=Maria Luisa Agnese|date=26 mars 2010|title=Mina, la prima femminista (anche se non lo sapeva)|language=it|trans-title=Mina, the first feminist (although she didn't know that)|page=36|work=Corriere della Sera|url=http://archiviostorico.corriere.it/2010/marzo/26/Mina_prima_femminista_anche_non_co_8_100326047.shtml}}</ref> Në performancë, Mina kombinoi disa stile moderne me melodi tradicionale italiane dhe [[muzikë swing]], gjë që e bëri atë një nga këngëtaret më të gjithanshme të [[muzikës italiane]]. Me mbi 150 milionë disqe të shitura në mbarë botën, ajo është artistja italiane me më shumë shitje, e barabartë me [[Adriano Çelentano|Adriano Çelentanon]], me të cilin ka bashkëpunuar në të kaluarën, si dhe një nga artistët më të shitur të të gjitha kohërave. [2][3][4][5] Mina dominoi top-listat italiane për 15 vjet dhe arriti një nivel të pakrahasueshëm popullariteti. Ajo ka shënuar 79 albume dhe 71 këngë në top-listat italiane Paraqitjet televizive të Minës në vitin 1959 ishin të parat për një këngëtare [[Rokenrolli|rock and roll]] në Itali. Këndimi i saj i sinkopuar me zë të lartë i dha asaj nofkën "Mbretëresha e Britmave".<ref name="cool">{{Cite web|title=Sounds: New Digs. Catalog of Cool|url=http://www.catalog-of-cool.com/newdigssounds.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20080501210836/http://www.catalog-of-cool.com/newdigssounds.html|archive-date=1 maj 2008}}</ref> Publiku e etiketoi atë gjithashtu si "Tigrja e Kremonës " për gjestet e saj të egra dhe dridhjet e trupit. Kur ajo iu drejtua melodive të lehta pop, sukseset e Minës në Gjermaninë Perëndimore në vitin 1962 dhe Japoni në vitin 1964 i dhanë asaj titullin e artistes më të mirë ndërkombëtare në këto vende.<ref name="german">{{Cite web|title=Chartverfolgung / Mina / Single|url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Mina/single|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303215050/http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Mina/single|archive-date=3 mars 2016|access-date=5 janar 2010|publisher=Music Line|language=de}}</ref> Mënyra më e rafinuar dhe sensuale e Minës u prezantua në vitin 1960 me baladën e [[Xhino Paoli|Xhino Paolit]] " [[Il cielo in una stanza]] ", e cila u rendit në <nowiki><i id="mwdA">Billboard</i></nowiki> Hot 100 në vitin 1961. Minës iu ndalua të shfaqej në televizion dhe radio në vitin 1963, pasi shtatzënia dhe marrëdhënia e saj me një aktor të martuar konsideroheshin në kundërshtim me moralin mbizotërues katolik dhe borgjez. Pas këtij ndalimi, shërbimi publik i transmetimit '''[[RAI]]''' u përpoq të vazhdonte të censuronte këngët e saj, të cilat trajtonin drejtpërdrejt tema si [[feja]], pirja e duhanit dhe [[Marrëdhënia seksuale|seksi]]. Qëndrimi sfidues i Minës kombinonte tërheqjen seksuale me pirjen e duhanit në publik, flokët e lyer bjonde dhe vetullat e rruara, duke krijuar kështu një imazh të “vajzës së keqe”. [2] Zëri i Minës ka [[Timbri|timbër]] të veçantë dhe fuqi të madhe. Temat e saj kryesore janë histori dashurie të dhimbshme të interpretuara me tone të larta dramatike. Këngëtarja kombinoi popin klasik italian me elementë të muzikës [[blues]], [[Rhythm and blues|R&B]] dhe soul gjatë fundit të viteve 1960, veçanërisht kur punoi në bashkëpunim me kantautorin [[Lucio Battisti]] . Kompozitorët më të mirë italianë krijuan materiale me diapazon të madh vokal dhe progresione të pazakonta akordesh për të shfaqur aftësitë e saj në të kënduar, veçanërisht "[[Brava]]" nga Bruno Canfora (1965) dhe pseudo- seriali "Se telefonando" nga [[Ennio Morricone]] (1966). Kënga e fundit u interpretua nga disa interpretues jashtë vendit. Shirley Bassey e çoi baladën e Minës " Grande grande grande " në top listat në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|SHBA]], [[Mbretëria e Bashkuar|Mbretërinë e Bashkuar]] dhe vende të tjera anglishtfolëse në vitin 1973. Dueti i lehtë i Minës " Parole parole " u shndërrua në një hit botëror nga [[Dalida]] dhe [[Alain Delon]] në vitin 1974. Në vitin 1982, kënga e saj disko "Morirò per te" hyri në Billboard Hot Dance/Disco Top 100.<ref>{{Cite web|title=1982 - Il singolo su Mina 1958 - 2011|url=http://blog.libero.it/MINA50/3719732.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529164321/http://blog.libero.it/MINA50/3719732.html|archive-date=29 maj 2014}}</ref> Mina hoqi dorë nga paraqitjet publike në vitin 1978, por ka vazhduar të publikojë albume dhe projekte muzikore të njohura çdo vit deri në ditët e sotme. == Jeta e hershme == Mina Anna Mazzini lindi në një familje të [[Klasa punëtore|klasës punëtore]] në Busto Arsizio, [[Lombardia|Lombardi]] .<ref name="Mina. Biografia" /> Familja u zhvendos për të punuar në [[Kremona]] në fëmijërinë e saj. Ajo dëgjonte muzikë amerikane [[Rokenrolli|rock and roll]] dhe [[Jazz|xhaz]] dhe ishte një vizitore e shpeshtë në klubet Santa Tecla dhe Taverna Messicana të Milanos, të dyja të njohura për promovimin e rock and roll-it. Pasi mbaroi shkollën e mesme në vitin 1958, ajo ndoqi kolegjin ku u specializua në kontabilitet. == Karriera == === Mbretëresha e Britmave (1958–1961) === Ndërsa ishte me pushime verore në Versilia, më 8 gusht 1958, '''Mazzini''' dha një performancë të improvizuar të këngës ''“Un’anima tra le mani”'' për të argëtuar familjen e saj pas një koncerti në klubin e natës [[La Bussola.|'''La Bussola'''.]] Gjatë netëve në vijim, '''Sergio Bernardini''', pronari i klubit, e pengonte në përpjekjet e saj për t’u rikthyer në skenë. [[Skeda:Mina_at_home.jpg|parapamje|Mina me pianon e saj Anelli dhe një kitarë Giemmei në shtëpi në Kremona, 1959]] Në shtator, ajo filloi karrierën e saj solo me mbështetjen e grupit '''Happy Boys'''. Koncerti i saj në shtator të vitit 1958, përpara një publiku prej 2,500 personash në '''Teatrin e Rivarolo del Re''', mori vlerësime entuziaste nga kritikët vendas. Ajo nënshkroi shpejt një kontratë me '''Davide Matalon''', pronarin e kompanisë së vogël diskografike '''Italdisc'''. Kënga e saj e parë, ''"Non partir" / "Malatia"'', u prodhua nën emrin skenik '''Mina''' për publikun italian. Njëkohësisht, ''"Be Bop A Lula" / "When"'' u publikua nën emrin '''Baby Gate''' për publikun ndërkombëtar. Emri ''Baby'' u zgjodh si një kontrast me gjatësinë e saj 178 cm (5 ft 10 inç) — jashtëzakonisht e gjatë për një grua italiane — ndërsa ''Gate'' ishte një homazh për '''Kuartetin Golden Gate'''. Në dhjetor, performanca e saj në festivalin '''Sei giorni della canzone''' në Milano u përshkrua nga gazeta ''La Notte'' si “lindja e një ylli”.Kjo ishte performanca e fundit e Minës me '''Happy Boys''', pasi familja e saj refuzoi t’i lejonte të mungonte në shkollë për një turne të planifikuar në Turqi. Më pak se një muaj pas ndarjes me grupin e saj të mëparshëm, Mina bashkëthemeloi një grup të ri të quajtur '''I Solitari''', i cili përbëhej nga një këngëtar, një saksofonist, një pianist, një kontrabasist dhe një kitarist. Hiti i saj i parë me grupin përfshinte Minën duke interpretuar një version jashtëzakonisht të lartë dhe të sinkopuar të këngës popullore '''“Nessuno”''' (“Askush”), të cilën ajo e performoi në '''festivalin e parë të rokut''' në Pallatin e Akullit në Milano, në shkurt të vitit 1959. Interpretimet e saj të kësaj kënge në emisionet televizive '''Lascia o raddoppia?''' dhe '''Il Musichiere''', më 1 mars dhe 4 prill, u përshëndetën nga kritikët italianë. Pas këtij suksesi, ajo nënshkroi kontratë me '''Elio Gigante''', një menaxher artistësh me përvojë, i cili në vitet në vijim organizoi performancat e saj në sallat më të mëdha të vallëzimit në Itali. Hiti i saj i parë që arriti vendin e parë në listat italiane ishte kënga me ritëm të shpejtë '''“Tintarella di luna”''' (“Moon Tan”) në shtator 1959, e cila u përfshi edhe në muzikalen e saj të parë, '''Juke Box – Urli d’amore'''. Në fund të atij viti, '''Davide Matalon''' e detyroi të hiqte emrin ''Baby Gate'' në favor të emrit '''Mina'''. === Duke u rritur (1960–1965) === Në vitin 1960, Mina bëri debutimin e saj në '''[[Festivali i Sanremos|Festivalin e Këngës Italiane në Sanremo]]''' me dy këngë. Ajo iu drejtua për herë të parë këngëve të dashurisë emocionale dhe të ngadalta. Kënga '''“È vero”''' (“Është e vërtetë”) arriti vendin e katërt në top-listat italiane. Kënga e '''Gino Paolit''', '''“Il cielo in una stanza”''' (“Qielli në një dhomë”), shënoi fillimin e transformimit të saj nga një këngëtare rok ’n’ roll në një frymëzim femëror për kantautorët italianë. Ideja për këngën – “dashuria mund të rritet në çdo moment, në çdo vend” – i kishte ardhur Paolit ndërsa ishte shtrirë në një shtrat dhe shikonte tavanin vjollcë. Kënga kryesoi listën vjetore të shitjeve në Itali dhe arriti në '''Billboard Hot 100''' nën titullin '''“This World We Love”'''. Videointerpretimet e saj u përfshinë në filmat muzikorë ''Io bacio... tu baci'' dhe ''Appuntamento a Ischia'', ndërsa në vitin 1990 ajo u përdor edhe në kolonën zanore të filmit '''Goodfellas'''. [[Skeda:Mina_Festival_di_Sanremo_1961.jpg|majtas|parapamje|285x285px|Mina duke performuar në Festivalin e Muzikës Sanremo në 1961]] Në '''Festivalin e Këngës Italiane në Sanremo''' të vitit 1961, Mina performoi dy këngë: '''“Io amo, tu ami”''' (“Unë dua, ti do”) që u rendit në vendin e katërt, dhe '''“Le mille bolle blu”''' (“Një mijë flluska blu”) që u rendit në vendin e pestë. E zhgënjyer nga këto rezultate, Mina deklaroi se nuk do të performonte më kurrë në Festivalin e Sanremos. Meqenëse këngët dhe filmat e saj ishin tashmë të njohura jashtë vendit, Mina filloi të bënte turne në Spanjë dhe Japoni dhe performoi në televizionin venezuelian në vitin 1961. Mina performoi në televizionin spanjoll dhe në sallën '''Paris Olympia''' në fillim të vitit 1962. Prezantimi i këngës së saj gjermane '''“Heißer Sand”''' më 12 mars 1962 në shfaqjen televizive të Peter Kraus shkaktoi një bum prej 40,000 shitjesh disqesh brenda dhjetë ditësh në Gjermani. Rekordi shkoi në vendin e parë dhe qëndroi më shumë se gjysmën e vitit në listat gjermane në vitin 1962. Mina pati gjashtë këngë të tjera në listën gjermane në dy vitet e ardhshme. Në një sondazh të dëgjuesve të kryer në korrik 1962 në Gjermani, Austri dhe pjesën gjermanishtfolëse të Zvicrës, Mina u votua si këngëtarja më e njohur në botë. Në maj 1962 ajo performoi në Buenos Aires. Ndërkohë, versioni i saj i ritmit mambo '''“Moliendo café”''' dhe '''surf pop “Renato”''' arritën kulmin në vendet e para dhe të katërta përkatësisht në top-listat italiane. '''“L’eclisse twist”''' u shfaq në anën tjetër të “Renato” dhe u përdor në kolonën zanore të filmit artistik të '''Michelangelo Antonionit''', ''Eclipse''. Mina refuzoi të fshihte lidhjen e saj dhe shtatzëninë që pasoi me aktorin e martuar '''Corrado Pani''', kështu që karriera e saj në televizion dhe radio u ndërpre nga shërbimi publik italian i transmetimit '''RAI''' në vitin 1963, pasi divorci nuk ishte ende i ligjshëm në Itali. Shitjet e disqeve të Minës nuk u prekën dhe, për shkak të kërkesës së publikut, RAI i dha fund ndalimit. Më 10 janar 1964 ajo u rikthye në ekranin televiziv në programin '''La fiera dei sogni''' dhe performoi këngën '''“Città vuota”''', një version i këngës ''“It’s a Lonely Town (Lonely Without You)”'' të '''Gene McDaniels''', që ishte publikimi i saj i parë në etiketën '''RiFi'''. Kënga e saj e radhës, '''“È l’uomo per me”''', një version i këngës ''“He Walks Like a Man”'' të '''Jody Miller''', u bë albumi më i shitur i vitit në Itali. Mënyra e saj e re melodike u demonstrua përsëri në programin televiziv të 11 dhjetorit 1964, '''Il macchiettario''', ku ajo performoi '''“Io sono quel che sono”''' (“Unë jam ajo që jam”). Një kujtesë për imazhin e saj të mëparshëm si adoleshente, kënga e saj '''“Suna ni kieta namida”''' (“Lotët zhduken në rërë”), e kënduar në japonisht, arriti kulmin në vendin e parë në listën japoneze të këngëve dhe i dha Minës titullin '''Artistja më e Mirë Ndërkombëtare në Japoni'''. Episodi i parë i serialit '''Studio Uno live''' të shtunën në mbrëmje shfaqi pamjen e re bjonde të Minës me vetulla të rruara. Shfaqjet përfshinin këngët emocionuese '''“Un bacio è troppo poco”''' (“Një puthje nuk është e mjaftueshme”) dhe '''“Un anno d’amore”''' (“Një vit dashurie”), një version i këngës ''“C’est irréparable”'' të '''Nino Ferrer'''. Në të njëjtën seri ajo performoi '''“Brava”''' një këngë ritmike xhazi e shkruar posaçërisht nga '''Bruno Canfora''' për të demonstruar gamën vokale dhe aftësitë performuese të Minës. Albumi i saj '''Studio Uno''' kryesoi listën italiane atë vit. Regjistrimet e saj të vitit 1965 përfshinin performancën me shpërndarje të këngës '''“Spirale Waltz”''', kënga tematike për filmin ''Viktima e 10-të''. === Pavarësia (1966–1968) === '''Maurizio Costanzo''' dhe '''Ghigo De Chiara''' shkruan tekstin e këngës '''“Se telefonando”''' (“Nëse është me telefon”) si temë për programin televiziv '''Aria condizionata''' në pranverën e vitit 1966. Teksti u kompozua në një modalitet të errët, në stilin e '''Hal David'''. Kompozitorit serialist '''Ennio Morricone''' iu kërkua të kompozonte muzikën. Mina dhe tre kompozitorët u takuan në një sallë provash të '''RAI''' në Via Teulada, Romë. Morricone filloi të përsëriste një temë të shkurtër muzikore prej vetëm tre notash (sipas termit të tij, një “mikro-qelizë”) në një piano vertikale. Ai kishte kopjuar fragmentin e melodisë nga sirena e një makine policie në Marsejë. Pas disa masave, Mina mori fletën e tekstit dhe filloi të këndonte sikur ta kishte njohur më parë melodinë. E kompozuar në këtë mënyrë, '''“Se telefonando”''' është një këngë pop me tetë tranzicione tonaliteti që ndërton tension në të gjithë refrenin. Aranzhimi i '''Morricone-s''' përfshinte një kombinim të sofistikuar të linjave melodike të trombës, baterisë në stilin e '''Hal Blaine''', një set instrumentesh me tela, një kor femëror europop të viteve 1960 dhe trombone intensive me tinguj subsonikë. "Se telefonando" u prezantua në maj të vitit 1966 në një episod të ''Studio Uno'' dhe në gusht të të njëjtit vit në ''Aria condizionata'' . Kënga arriti kulmin në vendin e 11-të në tabelën italiane dhe ishte e 53-ta në listën vjetore të shitjeve. Albumi ''Studio Uno 66'' e paraqiti këngën si një nga këngët më të spikatura së bashku me "Ta-ra-ta-ta" dhe " Una casa in cima al mondo ". Ishte albumi i pestë më i shitur i vitit në Itali. [[Skeda:Sabato_Sera_1967.jpg|djathtas|parapamje|250x250px|Adriano Celentano dhe Mina në 1967]] Në vitin 1966, Mina filloi të punonte me '''Shërbimin Zviceran të Transmetimeve''' dhe '''Orkestrën Radiosa''' në Lugano. Ajo themeloi shtëpinë diskografike të pavarur '''PDU''' në bashkëpunim me të atin. Albumi i parë i lëshuar nën këtë markë ishte '''Dedicato a mio padre''' (Dedikuar Atit Tim). Interesi në rritje i Minës për muzikën braziliane rezultoi në këngën '''“La banda”''' (“Grupi”) të '''Chico Buarques''', e cila arriti vendin e dytë në Itali. Mina vazhdoi të performonte në televizionin italian dhe prezantoi '''“Zum zum zum”''' në serialin e pranverës 1967, '''Sabato sera''', të shoqëruar nga banda detare e NATO-s. Seriali përfshinte gjithashtu '''“La coppia più bella del mondo”''' (“Çifti më i bukur në botë”), një duet me '''Adriano Celentano'''. Titulli i këngës '''“Sono come tu mi vuoi”''' (“Unë jam, siç do që të jem”) është marrë nga drama e '''Luigi Pirandello-s''', ''Come tu mi vuoi''. Teksti flet për vëmendjen maniake të shtypit ndaj jetës private të një artisti. Një tjetër hit nga '''Sabato sera''' ishte '''“L’immensità”''' (“Immensity”), e cila u rikompozua nga '''Augusto Martelli''' dhe u publikua si '''“La inmensidad”''' në Spanjë dhe vendet e Amerikës Latine. '''RAI''' transmetoi episodin e tretë të '''Senza Rete''' (“Pa Rrjetë Sigurie”) drejtpërdrejt më 18 korrik 1968 nga '''Auditorio A''' e selisë rajonale të korporatës në Napoli. Programi paraqiti homazhin e Minës për '''Luigi Tenco''', i cili kishte vdekur së fundmi. Ajo e shndërroi këngën e tij '''“Se stasera sono qui”''' (“Nëse qëndroj këtu sonte”) në një pjesë të rreptë të muzikës '''soul''', me partiturën e '''Pino Calvi'''. Mina festoi 10-vjetorin e karrierës së saj me një koncert në '''La Bussola''', të shoqëruar nga '''Orkestra Augusto Martelli'''. Koncerti u regjistrua dhe u publikua si '''Mina alla Bussola dal vivo'''. ''[[:it:Canzonissima 1968|Canzonissima 1968]]'' Ishte një shfaqje variete në kohën më të shikuar të shtunën në mbrëmje, e transmetuar në '''Rai Uno''' nga shtatori 1968 deri në janar 1969. U drejtua nga '''Mina''', '''Walter Chiari''' dhe '''Paolo Panelli'''. Orkestrimet u kompozuan nga dirigjentët '''Bruno Canfora''' dhe '''Augusto Martelli'''. '''“Sacumdì Sacumdà”''', versioni i Minës që flet dhe qesh i bossa novës ''“Nem Vem Que Não Tem”'' të '''Carlos Imperial''', shpëtoi me vështirësi nga ndalimi i RAI-së për shkak të tekstit të saj të parespektueshëm. Kënga u interpretua si pjesë e një fantazie muzikore, njëra pas tjetrës me '''“Quelli che hanno un cuore”''', versionin e saj intensiv të ''“Anyone Who Had a Heart”''. Një interpretim tjetër i një kënge të '''Dionne Warwick''' ishte '''“La voce del silenzio”''' (“Zëra të heshtur”) nga '''Paolo Limiti''' dhe '''Elio Isola''', i prezantuar në një seancë live gjatë shfaqjes. '''“Niente di niente”''' (“Asgjë fare”) ishte versioni i saj i këngës ''“Break Your Promise”'' të '''Delfonics'''. Seria përfshinte gjithashtu këngët '''“Fantasia”''', '''“La musica è finita”''' (“Muzika ka mbaruar”) dhe eleganten '''“Un colpo al cuore”''' (“Sulm në zemër”). Kënga '''“Un colpo al cuore”''' përfundoi në vendin e 68-të në listën e këngëve më të shitura për atë vit në Itali. Çdo shfaqje mbyllej nga Mina duke kënduar '''“Vorrei che fosse amore”''' (“Wish It Was Love”), një pjesë muzikore atmosferike nga '''Bruno Canfora''', që arriti vendin e 50-të në listën e këngëve më të shitura për vitin 1968 në Itali. Një përzgjedhje këngësh nga seria u publikua si albumi '''Canzonissima ’68'''.<ref name="Settimana 20 Dicembre 1968">[http://www.hitparadeitalia.it/voli/articoli/ch681220.htm Settimana 20 Dicembre 1968] Hit Parade Italia.</ref> === Mogol-Batisti (1969–1973) === Pas një pushimi prej tre muajsh, Mina u kthye dhe regjistroi këngën '''“Non credere”''' (“Mosbeso”), të kompozuar nga '''Luigi Clausetti''' dhe '''Pietro Soffici''', me tekst nga '''Mogol''', në prill. Kënga u bë albumi i tretë më i shitur i vitit në Itali. Mogol dhe kolegu i tij kompozitor '''Lucio Battisti''', së bashku me '''Premiata Forneria Marconi''' në instrumentale mbështetëse, punuan me Minën në disa këngë si rezultat i suksesit të ''“Non credere”''. Ekipi prodhoi një sërë këngësh duke përfshirë '''“Io e te da soli”''' (“Ti dhe unë vetëm”), '''“Insieme”''' (“Së bashku”), '''“Amor mio”''' (“Dashuria ime”) dhe '''“Io vivrò senza te”''' (“Do të jetoj pa ty”). Një nga prezantimet e para të repertorit të ri ishte koncerti i transmetuar drejtpërdrejt nga '''Senza Rete''' nga '''Auditorio A''' në Napoli më 20 janar 1970. Materiali i ofruar nga Mogol-Battisti ishte thelbësor për pesë albume. Midis tyre, ''...bugiardo più che mai...più incosciente che mai...'' ishte albumi i parë i pavarur i Minës që arriti numrin 1 të listave javore italiane dhe u bë albumi më i shitur i vitit 1969 në Itali. ''...quando tu mi spiavi in cima a un batticuore...'' ishte i shtati në listën vjetore të regjistrimeve të vitit 1970. '''Del mio meglio...''' (''My Best...'') ishte i dyti në vitin 1971, ndërsa albumi '''Mina''' ishte më i shitur i vitit 1972. Dy albumet e fundit u regjistruan gjatë një pushimi nga performancat live, për të lindur vajzën e saj '''Benedetta'''. [[Skeda:Alberto_Lupo,_Mina_1972.jpg|parapamje|252x252px|Mina me Alberto Lupon, 1972]] Rikthimi i Minës u zhvillua në serinë e varieteve '''Teatro 10''' të '''RAI-t''' në pranverën e vitit 1972. Një nga pikat kryesore të serisë ishte një përzgjedhje e këngëve të '''Battisti-t''' të interpretuara në duet me kompozitorin. Shfaqjet përfshinin gjithashtu '''“Balada para mi muerte”''' (“Odë për vdekjen time”), një duet '''nuevo tango''' me '''Ástor Piazzolla''' në bandoneón, i mbështetur nga grupi argjentinas '''Conjunto 9'''. '''“Grande grande grande”''', e aranzhuar nga '''Pino Presti''', ishte kënga e dytë më e shitur e vitit në Itali. Sukseset e saj frymëzuan '''Enrico Riccardi-n''' që të merrte ndikim nga stili i '''Battisti-t''' në kompozimin e tij '''“Fiume azzurro”''', i cili fitoi një vend tjetër në 100 më të mirët e shitjeve vjetore të disqeve në Itali. Numri i fundit nga tetë episodet e '''Teatro 10''' ishte '''“Parole parole”''' (“Fjalë, fjalë”), një duet me '''Alberto Lupo-n'''. Kënga është një dialog i lehtë për t’u dëgjuar midis këngës së Minës dhe deklamimit të Lupos. Tema e tekstit është fjalë boshe. Teksti ndërthur vajtimin e zonjës për fundin e dashurisë me gënjeshtrat që ajo duhet të dëgjojë nga recitimi i protagonistit mashkull. Në dialog, ajo përqesh komplimentet që ai i bën, duke i quajtur ato '''parole''' – thjesht fjalë. Kënga u publikua në prill të vitit 1972 dhe kryesoi listat italiane. Ajo u interpretuar më pas nga shumë duete italiane dhe franceze. Mina tha se do të tërhiqej nga paraqitjet publike pas një koncerti ekskluziv në '''Klubin La Bussola''' më 16 shtator. Mijëra njerëz u mblodhën në pragun e klubit të natës. Orkestra e '''Gianni Ferrio-s''' përfshinte '''Gianni Basso''' në saksofon tenor dhe '''Oscar Valdambrini''' në trombë. Mina humbi bashkëshortin e saj, '''Virgilio Crocco''', në një aksident me makinë në vitin 1973. Ajo vazhdoi karrierën e saj me hitet kryesore italiane '''“E poi...”''' dhe '''“L'importante è finire”''' Ajo regjistroi këngën kryesore '''“Fa presto, fa piano”''') për filmin ''La sculacciata'', i cili u publikua në vitin 1974. === Që nga viti 1974 === Paraqitja e fundit televizive e Minës ishte episodi i fundit i serialit '''Milleluci''' më 16 mars 1974. Mina ishte prezantuesja e serialit së bashku me '''Raffaella Carrà'''. Gjatë serialit, ajo eksploroi stile të ndryshme muzikore në këngët '''“Everything's Alright”''', '''“Mack the Knife”''', '''“Night and Day”''' dhe '''“Someday (You'll Want Me to Want You)”'''. Pas '''“Non gioco più”''' (“The Game Is Over”), një duet blues me harmonistin '''Toots Thielemans''', Mina njoftoi tërheqjen e saj nga shfaqjet publike. Shfaqja e saj e fundit në televizion ishte performanca e këngës '''“Ancora ancora ancora”'''. Videoja ishte numri i fundit i shfaqjes '''Mille e una luce''' më 1 korrik 1978. Shfaqjet e saj të fundit në koncerte, një seri prej trembëdhjetë koncertesh të rezervuara plotësisht në '''La Bussola''' në vitin 1978, u ndërprenë për shkak të sëmundjes së saj. Mina dha shfaqjen e saj të fundit publike më 23 gusht 1978 në teatrin '''Bussoladomani'''. Ajo u regjistrua dhe u publikua si '''Mina Live '78'''. [[Skeda:Mina_&_Pino_Presti_Orchestra.png|majtas|parapamje|320x320px|Mina e mbështetur nga orkestra e dirigjuar nga basisti/aranzhuesi Pino Presti me rastin e shfaqjeve të saj të fundit publike në Teatrin Bussoladomani në vitin 1978]] Mina vazhdoi të publikonte albume çdo vit me djalin e saj, '''Massimiliano Pani''', si producent. Midis viteve 1972 dhe 1995, ajo publikoi nga një album të dyfishtë çdo vit. Që nga viti 1973, LP dhe CD-të e saj janë karakterizuar nga motive artistike të stilistëve '''Luciano Tallarini''', '''Gianni Ronco''' dhe fotografit '''Mauro Balletti'''. Nga mesi i viteve 1980, dizajni i kopertinave të albumeve iu besua vetëm '''Balletti-t'''. Të gjitha albumet e Minës nën etiketën PDU kanë arritur në 100 më të mirat italiane. Një pjesë e madhe e punës së saj ka konsistuar në interpretime këngësh të njohura; ajo ka kushtuar albume homazh '''The Beatles''', '''Frank Sinatra-s''', '''Renato Zero-s''', '''Domenico Modugno-s''', '''[[Lucio Battisti]]-t''', '''Enzo Jannacci-t''', këngës napolitane dhe muzikës së shenjtë. Duke filluar nga viti 1989, të gjitha albumet e saj përfshinin interpretimin xhaz në piano të '''Danilo Rea-s'''.. Pasi u largua nga skena, sukseset e saj më të mëdha në top lista kanë qenë duetet. Në vitin 1985, " Questione di feeling ", një duet me [[Riccardo Cocciante]], ishte kënga e 13-të më e shitur e vitit në Itali dhe u bë një këngë shumë e përhapur (siç quhet një këngë hit në Evropë). Albumi i duetit ''Mina Celentano'', i regjistruar me [[Adriano Çelentano|Adriano Celentano]], ishte albumi më i shitur i vitit 1998 në Itali. Ndërprerja e paraqitjeve televizive të Minës zgjati deri në vitin 2001, kur ajo publikoi pamje nga seancat e saj të regjistrimit. Videot u transmetuan në faqen e internetit Wind më 30 mars. Kjo rezultoi në miliona vizita në faqe atë natë dhe miliona të tjera në ditët në vijim. Pamjet u publikuan si DVD ''Mina në Studio'' . Pas kësaj ngjarjeje, këngët e Minës filluan të renditeshin përsëri në top listat italiane. Kënga "Succhiando l'uva" (2002), e shkruar për të nga [[Zucchero]], arriti kulmin në vendin e tretë në top lista. Kënga e Minës "Don't call me baby (Can't take my eyes off you) " (2003) e interpretuar nga Mina arriti vendin e katërt në Itali. Kënga "Alibi" (2007) arriti vendin e gjashtë në Itali. CD-ja e trefishtë ''The Platinum Collection'' arriti vendin e parë në top listat italiane. Po kështu ndodhi edhe ''me Olio'' (1999), ''Veleno'' (2002), ''Bula Bula'' (2005), ''Todavía'' (2007), ''Le migliori'' (2016) dhe ''Maeba'' (2018). Publikimet e mëvonshme të Minës përfshinin duete me Mick Hucknall, [[Fabrizio De Andre|Fabrizio De André]], Piero Pelù, [[Adriano Çelentano|Adriano Celentano]], [[Lucio Dalla]], Joan Manuel Serrat, Chico Buarque, Miguel Bosé, [[Tiziano Ferro]], Giorgia dhe Seal . Vitet e fundit, Mina ka shkruar një rubrikë javore në faqen e parë të ''La Stampa'' (nga viti 2000 deri në vitin 2011) dhe një faqe në edicionin italian të revistës ''Vanity Fair'', ku u përgjigjej letrave të fansave (nga viti 2003 deri në vitin 2015).<ref name="wong">{{Cite web|last=Theresa Wong|year=2009|title=Here's Mina for you|url=http://www.artpractical.com/feature/heres_mina_for_you/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160330062915/http://www.artpractical.com/feature/heres_mina_for_you/|archive-date=30 mars 2016|access-date=30 korrik 2010|publisher=Art Practical}}</ref> Mina vazhdon të publikojë albume me shitje të shkëlqyera deri më sot. Ajo alternon albumet pop me projekte të aranzhuara në xhaz dhe stile të tjera dhe vazhdon të surprizojë me bashkëpunime të reja muzikore. Ndërkohë, zëri dhe këngët e saj janë të kudondodhura në reklamat radiofonike dhe televizive, meloditë tematike të programeve sportive, shfaqje talentesh (ku këndohen klasike), shfaqje homazhesh, këngë të reja, madje edhe si mostra në regjistrimet e artistëve të tjerë (për shembull, reperi Mondo Marcio). Edhe pse nuk u shfaq drejtpërdrejt, ajo hapi dhe mbylli [[Festivali i Sanremos|Festivalin Kombëtar të Muzikës Sanremo]] 2009 me versionin e saj të aries së operës së Puccinit " Nessun dorma ". Zëri i saj ishte gjithashtu i pranishëm, duke kënduar një këngë të re në video nga sponsori kryesor TIM, në edicionet e Festivalit të viteve 2017 dhe 2018. Vitin e fundit, në natën finale, u shfaq një version i dixhitalizuar i Minës duke interpretuar Another Day of Sun, një këngë nga kolona zanore e filmit muzikor La La Land, si një hologram tredimensional i komandantes së anijes kozmike Mina, duke u projektuar në skenën e festivalit Ariston. Në vitin 2016, pati mjaft bujë rreth një albumi të dytë të Minës dhe Celentanos së bashku: ''Le Migliori'' . Ai u bë albumi më i shitur i vitit në Itali. Në vitin 2018, albumi i ri i Minës '', MAEBA'', debutoi përsëri në vendin e parë të hitparade-s së albumeve dhe vinileve italiane. Në vitin 2023, një duet i habitshëm ndërgjeneracional i Blanco-s dhe Mina-s (83), "Un briciolo di allegria", arriti vendin e parë në hitet italiane për 5 javë rresht. Më 20 prill 2024, albumi i trefishtë live ''Mina Live at the Bussola 1968-1978'' u paketua dhe u publikua nga Warner Music Italy, i përbërë nga një kuti me botim të kufizuar dhe të numëruar që përmbante 4 LP të regjistruara drejtpërdrejt nga Mina, performancat e vetme live të karrierës së saj, të realizuara në Bussola në Marina di Pietrasanta në vitet 1968 ( ''Mina alla Bussola dal vivo'' ), 1972 ( ''Dalla Bussola'' ) dhe 1978 ( ''Mina Live '78'' ). == Stili muzikor dhe imazhi publik == === Zëri === Mina është një soprano me shkathtësi të madhe dhe një gamë prej tre oktavash. E lëkundur dhe anti-melodike në vitet e saj të para ('''“Tintarella di luna”, 1959'''), këndimi i saj më vonë fitoi tone të larta dramatike. '''Louis Armstrong''' e shpalli atë si “këngëtarja më e madhe e bardhë në botë”. === Mbretëresha e Britmave === E përfshirë në valën e '''rock and roll-it''' që përfshiu Italinë në vitin 1958, Mina dëgjoi disqe amerikane dhe ishte një vizitore e shpeshtë në klubin '''Derby''', '''Santa Tecla''' dhe klubet '''Taverna Messicana''' të Milanos, të cilat promovonin muzikën rock and roll. Repertori i Minës në fillim të karrierës përfshinte imitime të ngathëta të këngëve britanike dhe amerikane të rock dhe xhazit, ndërsa versioni i saj jashtëzakonisht i lartë dhe i sinkopuar i këngës '''“Nessuno”''' shfaqi ndjenjën e saj të shkëlqyer të ritmit. Më herët në vitin 1958, '''Domenico Modugno''' kishte shkaktuar habi duke ngritur duart në ajër gjatë performancës së tij të '''“Nel blu dipinto di blu” (“Volare”)'''. Në paraqitjet e para televizive të Minës, ajo e theu më tej traditën duke tundur kokën, duart dhe vithet sipas ritmit. Shkrimtari '''Edoardo Sanguineti''' e kujtoi takimin e parë të publikut italian me këngëtaren entuziaste si “për shumë njerëz një përvojë të paharrueshme… një zbulesë”. Prezantuesi televiziv '''Mario Riva''' e quajti atë një nga '''urlatori''' (“bërtitës”), për timbrin dhe fuqinë e saj dalluese. Më vonë, publiku e quajti Minën '''“Mbretëresha e Bërtitësve”'''. Gjestet e saj ekstravagante i dhanë asaj një nofkë tjetër – '''“Tigrja e Kremonës” (la Tigre di Cremona)'''. === I rritur === [[Skeda:Mina_Lelio_Luttazzi.jpg|parapamje|248x248px|Mina me Lelio Luttazzi në 1969]] Mina prezantoi mënyrën e saj të re sensuale në prezantimin e baladës '''“Il cielo in una stanza”''' në vitin 1960. Tre vjet më vonë, lidhja e saj e dashurisë me '''Corrado Pani''' sfidoi themelet morale të Italisë, një vend ku divorci ishte i paligjshëm dhe amësia beqare konsiderohej e turpshme. Zgjedhjet e saj jo-konformiste përfaqësonin emancipimin e grave në Itali, i cili nuk përputhej me virtytet mbizotëruese katolike dhe borgjeze të kohës. Ndalimi për të performuar në kanalet televizive dhe radiofonike italiane zhvilloi më tej imazhin e Minës si një vajzë e keqe e pavarur, të cilën ajo e theksoi me zgjedhjen e temave të këngëve. Një shembull ishte performanca e saj e '''“Sacumdì Sacumdà”''' në transmetim, pasi RAI kishte shprehur pakënaqësinë me tekstin e këngës që fliste për takimin e një vajze me Djallin. Këngë të tjera që RAI fillimisht i ndaloi si imorale ishin '''“Ta-ra-ta-ta”''' (që trajtonte hapur pirjen e duhanit), '''“La canzone di Marinella”''' dhe '''“L'importante è finire”''' (që aludonte në seks pa dashuri). Veprimet dhe prezantimi i Minës përmbanin tërheqje seksuale, pirje duhani në publik, flokë të lyer bjonde, vetulla të rruara dhe përdorim të tepruar të grimit të syve. Temat kryesore të këngëve të Minës ishin histori dashurie shqetësuese. Stili i saj ishte t’i interpretonte ato në një mënyrë shumë dramatike, duke përdorur gjeste dhe gjuhë trupi për t’i gjallëruar tregimet. Performanca e Minës karakterizohej zakonisht nga intensitet i shprehjes, variacione delikate dhe frazim origjinal. Kritiku muzikor Gherardo Gentili ka vënë në dukje aftësitë e saj interpretuese: "Me Minën, një fjalë u bë fjalë, një notë u bë notë." Për të demonstruar gamën vokale të Minës, kompozitori Bruno Canfora shkroi këngën "Brava", ndërsa Ennio Morricone krijoi "Se telefonando" me kalime të shumta tonaliteti. Më shumë këngë u kompozuan ekskluzivisht për Minën dhe u aranzhuan për orkestrat all-star të RAI-t për performancat në serialet televizive ''Studio Uno'', ''Sabato sera'', ''Canzonissima'' dhe ''Teatro 10''. Mina, së bashku me Carmen Villani, ishte pioniere në kombinimin e muzikës klasike italiane pop dhe swing me elementë të blues, R&B dhe muzikës soul, veçanërisht në këngët "Se stasera sono qui" dhe "Deborah". Ajo ndihmoi gjithashtu në përfshirjen e stileve të reja në muzikën pop italiane, duke përfshirë ''nuevo tango'', siç tregohet në duetin e saj "Balada para mi muerte" me Ástor Piazzolla. === Mogol-Batisti === Kur ndryshoi stilin e saj muzikor në vitin 1969, Mina ndryshoi modelin e flokëve nga kaçurrela të shkurtra dhe të drejta në kaçurrela të gjata bjonde dhe filloi të vishte fustane të shkurtra të zeza. Këngët e para të Mogol dhe Lucio Battistit, veçanërisht "Insieme" dhe "Io e te da soli", shfaqën aftësitë e Minës në blues dhe soul. Rreth kohës së bashkëpunimit të tyre, Mina u kthye drejt popit të mesëm. Meloditë e Battistit ishin të sofistikuara dhe përfshinin sekuenca komplekse akordesh. Këngët karakterizoheshin nga ndryshime të shpeshta ritmike, pauza dhe dialogje midis zërit dhe orkestrës. Një tjetër tipar karakteristik ishte hyrja instrumentale pa një bazë ritmike. === Mina Latina === Një fanse e bossa novës, Mina ka regjistruar në spanjisht dhe portugalisht që nga fillimi i karrierës së saj dhe aktualisht gëzon një bazë fansash në Spanjë dhe Amerikën Latine. Regjisori spanjoll Pedro Almodóvar ka përdorur këngët e Minës në kolonat zanore të filmave të tij. Në vitin 2001, Mina publikoi albumin përmbledhës ''Colección Latina'' . Ai përfshin këngë standarde në spanjisht, si dhe versione spanjolle të këngëve të saj origjinale. Në vitin 2003, muzikali ''Mina...'' ''che cosa sei?'' bazuar në këngët e Minës u vu në skenë në Argjentinë, me protagoniste Elena Roger . U nominua për katër ''[[:es:Premios ACE (Argentina)|çmime ACE]]'' në 2003 dhe 2004, ndër të cilat ''për Muzikalin më të Mirë'', dhe fitoi ''[[:es:Premios Clarín|Çmimin Clarín]]'' për Muzikalin më të Mirë.<ref name="sei">{{Cite web|title=Mina...che cosa sei?!?|url=http://www.alternativateatral.com/obra3173-mina-che-cosa-sei|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110707120358/http://www.alternativateatral.com/obra3173-mina-che-cosa-sei|archive-date=7 korrik 2011|access-date=5 prill 2012|publisher=Alternativoteatral|language=es}}</ref> Në vitin 2007, Mina publikoi ''Todavía'', një album në spanjisht dhe portugalisht, i cili arriti vendin e 36-të në top listat spanjolle dhe numrin e 1-rë në top listat italiane. Ai përfshinte duete me Joan Manuel Serrat, Miguel Bosé, Diego Torres, Chico Buarque dhe Diego El Cigala . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2020)">nevojitet citim</span>]]'' &#x5D;</sup> == Bashkëpunime == === Bashkëpunime me aranzhues === * Tony De Vita ("Tintarella di luna", "Piano", "Il cielo in una stanza") * [[Ennio Morricone]] ("Se telefonando") * Bruno Canfora ("Vorrei che fosse amore", "Brava", "Sono come tu mi vuoi") * Augusto Martelli ("E se domani", "Un anno d'amore", "Non credere") (+ disa albume) * Detto Mariano ("Insieme") * Gianpiero Reverberi ("Amor mio", "Io e te da soli") * Gianni Ferrio ("Parole parole", "Non gioco più") (+ disa albume) * Pino Presti ("Grande grande grande", "E poi", "L'importante è finire", "Fiume azzurro", "E penso a te") (+ disa albume) * Alberto Nicorelli ("Ancora Ancora Ancora") * Paul Buckmaster ("Questione di ndjenja") * Massimiliano Pani ("Acqua e sale", "Brivido Felino") === Bashkëpunime me interpretues të tjerë === [[Skeda:Duetto_Mina_-_Battisti_-_2.jpg|djathtas|parapamje|280x280px|Duet Mina me Lucio Battisti në 1972]] * With [[Adriano Çelentano|Adriano Celentano]]: ''Acqua e sale - Amami amami - A un passo da te - Brivido felino - Che t'aggia di' - Come un diamante nascosto nella neve - Dolce fuoco dell'amore - E l'amore - Io non volevo - Ma che ci faccio ancora qui - Messaggio d'amore - Non mi ami - Prisencolinensinainciusol - Se mi ami davvero - Sempre sempre sempre - Sono le tre - Specchi riflessi - Ti lascio amore'' * With Alberto Lupo: ''Parole parole'' * With Alberto Sordi: ''Fumo di Londra'' * With Andrea Mingardi: ''Datemi della musica'' - ''Mogol Battisti'' * With [[Angel "Pato" Garcia]]: ''Contigo en la distancia'' * With Ástor Piazzolla: ''Balada para mi muerte'' * With the Audio 2: ''Dentro ad ogni cosa'' - ''Rotola la vita'' * With [[Benedetta Mazzini]]: ''More Than Words'' * With Beppe Grillo: ''Dottore'' * With Enzo Jannacci: ''E l'era tardi'' * With [[Fabrizio De Andre|Fabrizio De André]]: ''La canzone di Marinella'' * With Fausto Leali: ''Via di qua - A chi mi dice'' * With Fred Bongusto: Medley ''Non ci lasceremo mai - Frida - Sei proprio tu - Doce doce - A Detroit'' * With Gianni Morandi: Reggio Emilia - Meglio sarebbe - L'uva fogarina (Teresina imbriaguna) - Come porti i capelli bella bionda * With Giorgio Gaber: Medley ''Porta romana - La ballata del Cerutti - Trani a gogò - Barbera e champagne - Il Riccardo'' * With Johnny Dorelli and Renato Carosone: Medley ''Scapricciatiello - Pigliate 'na pasticca - Pasqualino Marajà - 'Na voce e 'na chitarra'' * With Lelio Luttazzi: ''Chi mai sei tu'' * With [[Lucio Battisti]]: Medley ''Insieme - Mi ritorni in mente - Il tempo di morire - E penso a te - Io e te da soli - Eppur mi son scordato di te - Emozioni'' * With [[Lucio Dalla]]: ''Amore disperato'' * With Massimiliano Pani: ''Come stai'' - ''If I Fell'' * With Massimo Lopez: ''Noi'' * With Mick Hucknall: ''Someday in My Life'' * With Miguel Bosé: ''Agua y sal'' * With Milva: ''Motherless Child - Non arrenderti uomo'' * With Mónica Naranjo: ''Él se encuentra entre tú y yo'' * With Piero Pelù: ''Stay with me'' * With Renato Zero: ''Neri - Tutti gli zeri del mondo'' * With [[Riccardo Cocciante]]: ''Amore ([[Riccardo Cocciante|Un Uomo Felice]] album) - Bella senz'anima'' - ''Questione di feeling''<ref>{{Cite web|last=Putti|first=Laura|date=21 nëntor 1994|title=COCCIANTE CANTA LA ' DOPPIA VITA' DI UN UOMO FELICE|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1994/11/21/cocciante-canta-la-doppia-vita-di.html|website=la Repubblica}}</ref> * With Seal: ''You Get Me'' * With Toots Thielemans: ''Non gioco più'' * With the [[Voci Atroci]]: ''Suona ancora'' === Trashëgimi === Mina ka shënjuar [[Mina (këngëtare italiane)|77 albume dhe 71 këngë të vetme]] në top listat italiane.<ref name="singles">{{Cite book|last=Racca|first=Guido|title=M&D Borsa Singoli 1960–2019|publisher=Amazon Digital Services LLC – Kdp Print Us|year=2019|isbn=9781093264906|pages=306–308|language=it}}</ref><ref name="album">{{Cite web|title=Top annuali album|url=http://www.hitparadeitalia.it|access-date=30 korrik 2010|publisher=Hit Parade Italia|language=it}}</ref> Ajo është artistja e vetme që ka arritur një album në krye të top listave italiane në secilën prej gjashtë dekadave që nga fillimi i mbajtjes së të dhënave në vitin 1965. Ajo publikoi një album çdo vit gjatë viteve 1958–2003 dhe vazhdon të publikojë albume dhe këngë të reja. Presidenti Carlo Azeglio Ciampi i dorëzoi asaj Klasa e Dytë e Urdhrit Italian të Meritës më 1 qershor 2001. Këngëtarja britanike Dusty Springfield e përmendi Minën në performancë.<ref name="queen">{{Cite book|last=Annie Janeiro Randall|url=https://books.google.com/books?id=D2mCQpLstCkC&pg=PA190|title=Dusty!: Queen of the postmods|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2009|isbn=9780199716302}}</ref> Një numër këngësh të Minës u shndërruan në hite nga këngëtarë në gjuhë të tjera: * E para prej tyre ishte "Piano", e kompozuar nga Matt Monro si " Softly, as I Leave You ", e cila arriti vendin e 10-të në listën UK Top 40. Në vitin 1964, kënga arriti vendin e 27-të në Billboard Hot 100 në versionin e [[Frank Sinatra|Frank Sinatra-s]] . * "Se telefonando" u interpretua nga disa interpretues në Itali dhe jashtë saj, më së shumti nga Françoise Hardy<ref name="cool">{{Cite web|title=Sounds: New Digs. Catalog of Cool|url=http://www.catalog-of-cool.com/newdigssounds.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20080501210836/http://www.catalog-of-cool.com/newdigssounds.html|archive-date=1 maj 2008}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20080501210836/http://www.catalog-of-cool.com/newdigssounds.html "Sounds: New Digs. Catalog of Cool"]. </cite></ref> dhe Iva Zanicchi (1966), Delta V (2005), Vanessa and the O's (2007) dhe Neil Hannon (2008).<ref>[http://mon-amie-hardy-rose.nice-topic.com/Reprises-de-Se-telefonando-h63.htm Se telefonando] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110714180742/http://mon-amie-hardy-rose.nice-topic.com/Reprises-de-Se-telefonando-h63.htm|date=14 July 2011}} ''Françoise Hardy - Mon amie la rose'' site.</ref> * " Grande grande grande ", i regjistruar nga Shirley Bassey si " ''Never Never Never'' " në vitin 1973, arriti në Billboard Hot 100, në UK Top 10, në vendin e parë të listave australiane, në vendin e dytë në [[Afrika e Jugut|Afrikën e Jugut]] dhe në vendin e tretë në [[Singapori|Singapor]] .<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=GgkEAAAAMBAJ&q=%22Shirley+Bassey%22&pg=PA83|title=Billboard Hits of the World|year=1973|access-date=19 tetor 2009}}</ref><br /><br /><br /><br /> [[Céline Dion|Celine Dion]] me [[Luçano Pavaroti|Luciano Pavarotti-n]] regjistruan gjithashtu një version të këngës në vitin 1997 (e publikuar si "Të urrej pastaj të dua"). * Një vit më vonë, [[Dalida]] dhe [[Alain Delon]] regjistruan " Paroles, paroles ", versionin francez të " Parole parole " dhe e bënë atë një hit ndërkombëtar. U bë një nga këngët franceze më të njohura në botë.<ref>{{Cite web|last=à 09h07|first=Par Sébastian Compagnon Le 11 janvier 2017|date=2017-01-11|title=VIDEOS. La légende de Dalida en 10 chansons|url=https://www.leparisien.fr/laparisienne/people/videos-la-legende-de-dalida-en-10-chansons-09-01-2017-6545292.php|access-date=2021-06-19|website=leparisien.fr|language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web|last=magazine|first=Le Point|date=2013-10-22|title=VIDÉOS. Le compositeur de "Parole, Parole" est mort|url=https://www.lepoint.fr/musique/videos-le-compositeur-de-parole-parole-est-mort-22-10-2013-1746614_38.php|access-date=2021-06-19|website=Le Point|language=fr}}</ref> * Ikona meksikane José José regjistroi versionin spanjoll të hitit "Sono, come tu mi vuoi", të titulluar "Soy como quieras tú". * Muzikanti anglez Elvis Costello përdori një mostër nga "Un bacio è troppo poco" e Mina-s në albumin e tij ''When I Was Cruel'' . * [[Tanita Tikaram]] ka interpretuar këngën " And I Think of You - E penso a te " të Minës në anglisht si këngë në albumin ''The Best of Tanita Tikaram'' . * Këngëtarja turke [[Azhda Pekan|Ajda Pekkan]] ka interpretuar më shumë se një duzinë këngësh të Minës. * Në vitin 2010, grupi muzikor La Scala [[Çikago|nga Çikago]] publikoi një version rock të hitit të saj "Tu Farai" me Gretta Rochelle në vokal. * Artistja spanjolle Mónica Naranjo regjistroi albumin ''Minage'' me këngët e interpretuara nga Mina në spanjisht, i publikuar më 20 mars 1999. Këngët përfshinin "Ancora, ancora, ancora", "Io é te da soli", "Fiume azzurro" (si "Sobreviviré") dhe " L'immensità ". Mina bashkëpunoi në album duke regjistruar duetin "Él se encuentra entre tú y yo" ("Ai është midis teje dhe meje"). * Artistja irlandeze e muzikës dance , Róisín Murphy, ka interpretuar këngët " Non credere " dhe " Ancora, ancora, ancora " të Minës (të rimiksuara në këngë të zgjeruara nga DJ britanikë dhe italianë) në EP-në e saj të vitit 2014 " Mi Senti ", një riinterpretim i hiteve klasike pop nga artistë të ndryshëm italianë të muzikës. Për të festuar 70-vjetorin e Minës, gazeta ''la Repubblica'' organizoi një sondazh lexuesish për të zgjedhur këngën më të mirë të të gjitha kohërave të Minës. Në një votim prej 30,000 pjesëmarrësish, "Se telefonando" doli në krye të listës.<ref name="beatles">{{In lang|it}} {{Cite news|last=Gino Castaldo|date=25 mars 2010|title=E Mamma Mina cestinò i complimenti dei Beatles|language=it|work=[[La Repubblica]]|url=http://www.repubblica.it/spettacoli-e-cultura/2010/03/25/news/mina-pani-2888803/}}</ref> == Çmime, nominime, nderime dhe rekorde == '''1958''' * Nominim dhe performancë në ''Sei giorni della canzone'' me "Proteggimi" ** Vendi i dytë<ref>{{Cite news|date=9 dhjetor 1958|title=Trionfante finale della sei giorni|language=it|work=Corriere Lombardo}}</ref> * Nominimi dhe performanca në ''Canzonissima'' me "Nessuno" dhe "Tua"<ref name="biografia1">{{Cite web|date=23 mars 2018|title=Mina - Biografia|url=https://www.rockol.it/artista/mina/biografia|access-date=28 qershor 2022|website=Rockol.it}}</ref> * Çmimi ''Juke Box d'Oro''<ref name="biografia1" /> * ''Çmimi Mikrofon d'Or''<ref name="biografia1" /> * Nominim dhe performancë në ''[[Festivali i Sanremos|Festivalin Muzikor të Sanremos]]'' me "Non sei felice" dhe "E' vero" ** Vendi i shtatë * Nominim dhe performancë në ''Canzonissima'' me "Tintarella di luna", "Il cielo in una stanza", "Folle banderuola", "E' vero", "Na sera 'e maggio", "O Sarracino", "Ma l'amore no", "Violino tzigan" dhe "Due note" ** Finalist me "Tintarella di luna" ** Finalist me "Na sera 'e maggio" '''1961''' * Nominimi dhe performanca në ''Festivalin e Muzikës Sanremo'' me: ** "Io amo tu ami" (Vendi i katërt) ** "Le mille bolle blu" (Vendi i pestë) * Nominim dhe performancë në ''Canzonissima'' me "Il cielo in una stanza" dhe "Stringimi forte i polsi" ** Finalist me "Il cielo in una stanza" * Çmimi ''për artistin më të mirë ndërkombëtar'', në Japoni * Çmimi i Kritikëve për ''Albumin më të Mirë të Vitit'' për albumin "Mina" * Çmimi i Kritikëve ''Oscar del Disco '64'' për albumin "Mina" * Nominimi dhe performanca në ''Mostra Internazionale di Musica Leggera'' me "L'ultima casee" * Nominimi dhe performanca në ''Mostra Internazionale di Musica Leggera'' me "Ta-ra-ta-ta" * Çmimi ''Gondola d'oro'' në ''Mostra Internazionale di Musica Leggera'' * Nominimi dhe performanca në ''Mostra Internazionale di Musica Leggera'' me "Ta-ra-ta-ta" * ''Targa Tenco'' në kategorinë ''Interpretuesi i Vitit'' me albumin "Rane supreme"<ref>{{Cite web|title=Albo d'oro|url=https://clubtenco.it/albodoro/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811150303/https://clubtenco.it/albodoro/|archive-date=11 gusht 2020|access-date=28 qershor 2022|website=Clubtenco.it}}</ref> [[Skeda:ITA_OMRI_2001_GUff_BAR.svg|80x80px]]– Urdhri i Oficerit të Madh të Meritës së Republikës Italiane : I dhënë nderi i dytë më i lartë civil në Itali, nga Presidenti [[Carlo Azeglio Ciampi]] më 1 qershor 2001.<ref>{{Cite web|date=2 qershor 2001|title=Mina diventa grand'ufficiale onorificenze per artisti e intellettuali|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2001/06/02/mina-diventa-grandufficiale-onorificenze-per-artisti-intellettuali.html|access-date=25 qershor 2022|website=La Repubblica|language=it}}</ref> * Medalja ''Ambrogino d'oro'' nga qyteti i [[Milano|Milanos]]<ref>{{Cite web|date=17 nëntor 2015|title=Mina, l'etichetta PDU torna di sua proprietà. E il 7 dicembre riceverà l'Ambrogino d'Oro.|url=https://www.rockol.it/news-649223/mina-pdu-l-etichetta-torna-sua-e-riceve-ambrogino-d-oro|access-date=25 qershor 2022|website=Rockol|language=it}}</ref> === Rekordet === * Eventi në internet, drejtpërdrejt në portalin ''Wind'', i cili paraqet disa videoklipe të artistit në studion e regjistrimit, ka regjistruar mbi 20 milionë klikime dhe ishte një nga më të ndjekurit e të gjitha kohërave në Itali.<ref>{{Cite web|editor-last=Minamazzini.it|title=Mina - – Biografia|url=http://www.minamazzini.com/biografia/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111019134147/http://www.minamazzini.com/biografia|archive-date=19 tetor 2011|access-date=20 prill 2013}}</ref> * Ajo është artistja më e ndjekur në top listat italiane, dhe midis albumeve dhe këngëve të saj, ajo ka renditur 24 vende në vendin e parë, 61 në tre vendet e para, 86 në pesë vendet e para, 114 në dhjetë vendet e para dhe 130 në njëzet vendet e para, për një total prej [[Mina (këngëtare italiane)|79 albumesh dhe 71 këngësh]] në top lista. ==== Albume: regjistrime në Itali ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="6" |Grafiku javor ! colspan="6" | Grafiku i fundvitit<ref name="hitparade" /> ! colspan="6" | Grafiku i përgjithshëm<ref name="hitparade" /> |- ! width="30" | Nr. 1 ! width="30" | 3 më të mirët ! width="30" | 5 më të mirët ! width="30" | 10 më të mirët ! width="30" | 20 më të mirët ! width="30" | 30 më të mirët ! width="30" | Nr. 1 ! width="30" | 3 më të mirët ! width="30" | 5 më të mirët ! width="30" | 10 më të mirët ! width="30" | 20 më të mirët ! width="30" | 100 më të mirët ! width="30" | Nr. 1 ! width="30" | 3 më të mirët ! width="30" | 5 më të mirët ! width="30" | 10 më të mirët ! width="30" | 20 më të mirët ! width="30" | 100 më të mirët |- | 15 | 34 | 52 | 62 | 64 | 67 | 4 | 7 | 10 | 20 | 36 | 72 | 16 | 37 | 56 | 70 | 74 | 79 |- |} ==== Singles: rekorde në Itali ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan="6" |Grafiku javor ! colspan="6" | Grafiku i fundvitit<ref name="hitparade" /> ! colspan="6" | Grafiku i përgjithshëm<ref name="hitparade" /> |- ! width="30" | Nr. 1 ! width="30" | 3 më të mirët ! width="30" | 5 më të mirët ! width="30" | 10 më të mirët ! width="30" | 20 më të mirët ! width="30" | 30 më të mirët ! width="30" | Nr. 1 ! width="30" | 3 më të mirët ! width="30" | 5 më të mirët ! width="30" | 10 më të mirët ! width="30" | 20 më të mirët ! width="30" | 30 më të mirët ! width="30" | Nr. 1 ! width="30" | 3 më të mirët ! width="30" | 5 më të mirët ! width="30" | 10 më të mirët ! width="30" | 20 më të mirët ! width="30" | 40 më të mirët |- | 8 | 24 | 30 | 44 | 56 | 59 | 1 | 7 | 8 | 10 | 16 | 25 | 8 | 24 | 30 | 44 | 56 | 62 |- |} == Jeta personale == Mina u dashurua me aktorin Corrado Pani në vitin 1962. Marrëdhënia e tyre tronditi audiencën italiane pasi ai ishte tashmë i martuar, megjithëse i ndarë nga gruaja e tij. Djali i tyre Massimiliano lindi më 18 prill 1963. Për shkak të refuzimit të Minës për të fshehur lidhjen, këngëtares iu ndalua të performonte në kanalet publike televizive ose radiofonike italiane. Meqenëse shitjet e disqeve të saj nuk u prekën dhe audienca kërkoi ta shihte Minën në transmetim, RAI u detyrua t'i jepte fund ndalimit dhe ta lejonte Minën të kthehej në televizion më 10 janar 1964. Brenda një viti, lidhja e saj me Panin përfundoi. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2020)">nevojitet citim</span>]]'' &#x5D;</sup> [[Skeda:Virgilio_Crocco_Mina.jpg|parapamje|200x200px|Mina dhe Virgilio Crocco]] Vëllai i Minës, Alfredo Mazzini, vdiq në një aksident me makinë në vitin 1965. Një vit më vonë ajo dhe babai i saj u zhvendosën në [[Lugano]] të Zvicrës. Megjithatë, marrëdhëniet intime të Minës mbetën në Itali, pasi ajo pati një aferë të shkurtër me aktorin Walter Chiari . Një marrëdhënie e mëvonshme me aktorin Gian Maria Volonté përfundoi pasi ajo zbuloi për aferën e Volonté me një aktore. Dashuria e madhe e Minës në fund të viteve 1960, me të cilin ajo pati një lidhje që zgjati tre vjet dhe pothuajse çoi në martesë, ishte kompozitori Augusto Martelli . Bashkëshorti i saj i dytë ishte Virgilio Crocco, një gazetar për ''Il Messaggero'', në vitin 1970. Si rezultat i martesës së tyre, emri i saj ligjor u ndryshua në Anna Maria Mazzini Crocco.<ref name="svizzera">{{Cite news|date=7 nëntor 1989|title=Da ieri Mina e' diventata cittadina svizzera (Yesterday Mina acquired Swiss citizenship)|language=it|work=[[la Repubblica]]|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1989/11/07/da-ieri-mina-diventata-cittadina-svizzera.html}}</ref> Vajza e tyre [[:it:Benedetta Mazzini|Benedetta Mazzini]] lindi më 11 nëntor 1971. Crocco vdiq në një aksident me makinë në vitin 1973.<ref name="fondazioni">{{Cite web|title=Mina Anna Mazzini, biografia|url=http://www.fondazioneitaliani.it/index.php?option=com_content&task=view&id=372&Itemid=64|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120213112738/http://www.fondazioneitaliani.it/index.php?option=com_content&task=view&id=372&Itemid=64|archive-date=13 shkurt 2012|access-date=25 maj 2010|publisher=Fondazione italiani|language=it}}</ref> Mina u fejua me bashkëshortin e saj të fundit, kardiologun Eugenio Quaini,<ref>{{Cite web|title=Sotto i ferri in italia ma il chirurgo e negli usa|url=http://www.abmedica.it/Focus.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120712235533/http://www.abmedica.it/Focus.pdf|archive-date=12 korrik 2012|access-date=9 nëntor 2012|publisher=Abmedica.it}}</ref> në vitin 1981. Ata u martuan më 10 janar 2006 në Lugano. Ajo mori shtetësinë zvicerane në vitin 1989.<ref name="svizzera">{{Cite news|date=7 nëntor 1989|title=Da ieri Mina e' diventata cittadina svizzera (Yesterday Mina acquired Swiss citizenship)|language=it|work=[[la Repubblica]]|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1989/11/07/da-ieri-mina-diventata-cittadina-svizzera.html}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1989/11/07/da-ieri-mina-diventata-cittadina-svizzera.html "Da ieri Mina e' diventata cittadina svizzera (Yesterday Mina acquired Swiss citizenship)"]. </cite></ref> Siç kërkohej në atë vend, ajo mori mbiemrin e bashkëshortit të saj dhe emri i saj ligjor u bë Anna Maria Quaini.<ref name="repubblica">{{Cite news|date=1 mars 2006|title=Mina si è sposata a Lugano la cerimonia il 10 gennaio|language=it|trans-title=Mina got married in a ceremony in Lugano on 10 January|work=[[la Repubblica]]|url=http://www.repubblica.it/2006/c/sezioni/persone/minasposa/minasposa/minasposa.html}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[http://www.repubblica.it/2006/c/sezioni/persone/minasposa/minasposa/minasposa.html "Mina si è sposata a Lugano la cerimonia il 10 gennaio"] &#x5B;Mina got married in a ceremony in Lugano on 10 January&#x5D;. </cite></ref><ref name="corriere">{{Cite news|date=2 mars 2006|title=Mina ha sposato Quaini dopo 25 anni|trans-title=Mina married Quaini after 25 years|page=46|work=[[Corriere della Sera]]|url=http://archiviostorico.corriere.it/2006/marzo/02/Mina_sposato_Quaini_dopo_anni_co_9_060302269.shtml}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[http://archiviostorico.corriere.it/2006/marzo/02/Mina_sposato_Quaini_dopo_anni_co_9_060302269.shtml "Mina ha sposato Quaini dopo 25 anni"] &#x5B;Mina married Quaini after 25 years&#x5D;. </cite></ref> Megjithatë, për publikun, regjistrin civil italian dhe dokumentet e tij italiane, ajo ende e quan veten Mina Mazzini, gjë që shihet edhe në emrin e domenit të faqes së saj të internetit.<ref name="minamazzini">{{Cite web|title=mina|url=http://www.minamazzini.com|publisher=Mina Mazzini|language=it}}</ref> == Diskografia == ; Albume studioje  * ''[[Tintarella di luna]]'' (1960) * ''[[Il cielo in una stanza (album)|Il cielo in una stanza]]'' (1960) * ''[[Due note]]'' (1961) * ''[[Moliendo café (Mina album)|Moliendo café]]'' (1962) * ''[[Renato (album)|Renato]]'' (1962) * ''[[Stessa spiaggia, stesso mare]]'' (1963) * ''[[Mina (1964 album)|Mina]]'' (1964) * ''[[Studio Uno]]'' (1965) * ''[[Studio Uno 66]]'' (1966) * ''[[Mina 2]]'' (1966) * ''[[Sabato sera - Studio Uno '67]]'' (1967) * ''[[Dedicato a mio padre]]'' (1967) * ''[[Le più belle canzoni italiane interpretate da Mina]]'' (1968) * ''[[Canzonissima '68]]'' (1968) * ''[[I discorsi]]'' (1969) * ''[[Mina for You]]'' (1969) * ''[[...bugiardo più che mai... più incosciente che mai...]]'' (1969) * ''[[Mina canta o Brasil]]'' (1970) * ''[[...quando tu mi spiavi in cima a un batticuore...]]'' (1970) * ''[[Mina (1971 album)|Mina]]'' (1971) * ''[[Cinquemilaquarantatre]]'' (1972) * ''[[Altro (album)|Altro]]'' (1972) * ''[[Frutta e verdura]]'' (1973) * ''[[Amanti di valore]]'' (1973) * ''[[Mina®|Mina^®]]'' (1974) * ''[[Baby Gate (album)|Baby Gate]]'' (1974) * ''[[La Mina (album)|La Mina]]'' (1975) * ''[[Minacantalucio]]'' (1975) * ''[[Singolare]]'' (1976) * ''[[Plurale]]'' (1976) * ''[[Mina quasi Jannacci]]'' (1977) * ''[[Mina con bignè]]'' (1977) * ''[[Attila (album)|Attila]]'' (1979) * ''[[Kyrie (album)|Kyrie]]'' (1980) * ''[[Salomè (album)|Salomè]]'' (1981) * ''[[Italiana (album)|Italiana]]'' (1982) * ''[[Mina 25]]'' (1983) * ''[[Catene (album)|Catene]]'' (1984) * ''[[Finalmente ho conosciuto il conte Dracula...]]'' (1985) * ''[[Sì, buana]]'' (1986) * ''[[Rane supreme]]'' (1987) * ''[[Ridi pagliaccio]]'' (1988) * ''[[Uiallalla]]'' (1989) * ''[[Ti conosco mascherina]]'' (1990) * ''[[Caterpillar (Mina album)|Caterpillar]]'' (1991) * ''[[Sorelle Lumière]]'' (1992) * ''[[Mina canta i Beatles]]'' (1993) * ''[[Lochness (album)|Lochness]]'' (1993) * ''[[Canarino mannaro]]'' (1994) * ''[[Pappa di latte]]'' (1995) * ''[[Cremona (album)|Cremona]]'' (1996) * ''[[Napoli (album)|Napoli]]'' (1996) * ''[[Leggera (album)|Leggera]]'' (1997) * ''[[Mina Celentano]]'' (1998) * ''[[Olio (Mina album)|Olio]]'' (1999) * ''[[Mina n° 0]]'' (1999) * ''[[Dalla terra]]'' (2000) * ''[[Sconcerto]]'' (2001) * ''[[Veleno]]'' (2002) * ''[[Napoli secondo estratto]]'' (2003) * ''[[Bula Bula]]'' (2005) * ''[[L'allieva]]'' (2005) * ''[[Bau (album)|Bau]]'' (2006) * ''[[Todavía (album)|Todavía]]'' (2007) * ''[[Sulla tua bocca lo dirò]]'' (2009) * ''[[Facile]]'' (2009) * ''[[Caramella (album)|Caramella]]'' (2010) * ''[[Piccolino]]'' (2011) * ''[[12 (American Song Book)]]'' (2012) * ''[[Christmas Song Book (Mina album)|Christmas Song Book]]'' (2013) * ''[[Selfie (Mina album)|Selfie]]'' (2014) * ''[[Le Migliori (album)|Le Migliori]]'' (2016) * ''[[Maeba (Mina album)|Maeba]]'' (2018) * ''[[Mina Fossati]]'' (2019) * ''[[Ti amo come un pazzo]]'' (2023) * ''[[Gassa d'amante]]'' (2024) == Filmografia == === Filma === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:left;" |+Rolet në filma që tregojnë vitin e publikimit, titullin, rolin e luajtur, regjisorin dhe shënimet ! Titulli ! Viti ! Rol ! Drejtor ! Shënime |- ! scope="row" | ''Juke Box: Urli d'amore'' | 1959 | Këngëtar | Mauro Morassi | Paraqitje e shkurtër |- ! scope="row" | ''Unë Teddy Boys e këngës'' | 1960 | Minuccia | Domenico Paolella | |- ! scope="row" | ''Sanremo - La grande sfida'' | 1960 | Veten | Piero Vivarelli | Paraqitje e shkurtër |- ! scope="row" | ''Shtrihet në Ischia'' | 1960 | Veten | Mario Mattoli | Kameo në mes të titrave |- ! scope="row" | ''Madri perikolose'' | 1960 | Nicky Improta | Domenico Paolella | |- ! scope="row" | ''Ulëritës në Dok'' | 1960 | Mina | Lucio Fulci | |- ! scope="row" | ''Mina… ja ku është rojja!'' | 1961 | Valeria | Armando Tamburella | |- ! scope="row" | ''Unë jam bacio… ti jam baci'' | 1961 | Marcella | Piero Vivarelli | |- ! scope="row" | ''Appuntamento në Riviera'' | 1962 | Mina | Mario Mattoli | |- ! scope="row" | ''Ajo kishte vajza të mëdha'' | 1962 | Veten | Kurt Nachmann | Paraqitje e shkurtër |- ! scope="row" | ''Këngë në botë'' | 1963 | Veten | Vittorio Sala | Film dokumentar |- ! scope="row" | ''Për dashuri... për magji...'' | 1967 | Aichesiade | Duccio Tessari | |} === Televizion === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:left;" |+Role televizive që tregojnë vitin e publikimit, titullin, rolin e luajtur, rrjetin dhe shënimet ! Titulli ! Viti ! Rol ! Rrjeti ! Shënime |- ! scope="row" | ''Studio Uno'' | 1961–1966 | Vetë / Prezantuese | Rai 1 | Shfaqje estrade (sezonet 1, 3–4) |- ! scope="row" | ''Sabato sera'' | 1967 | Vetë / Prezantuese | Rai 1 | Shfaqje estrade |- ! scope="row" | ''TuttoToto'' | 1967 | Këngëtar i klubit të natës | Rai 1 | Episodi: "Toto ye ye" |- ! scope="row" | ''Canzonissima'' | 1968–1969 | Vetë / Prezantuese | Rai 1 | Programi muzikor/e variete (sezoni 6) |- ! scope="row" | ''Senza Rete'' | 1968–1970 | Vetë / bashkë-prezantuese | Rai 1 | Shfaqje estrade (sezonet 1–3) |- ! scope="row" | ''Nuk këndoj, nuk këndoj'' | 1968 | Wilhelmina | Rai 1 | Episodi: "Puna e dytë" |- ! scope="row" | ''Noches de Europa'' | 1969 | Vetja / E ftuar muzikore | La 2 | Episodi i datës 8 nëntor 1969 |- ! scope="row" | ''Teatri 10'' | 1972 | Vetja / Performuese | Rai 1 | Shfaqje estrade (sezoni 3) |- ! scope="row" | ''Milleluci'' | 1974 | Vetë / bashkë-prezantuese | Rai 1 | Shfaqje estrade |} == Bibliografia == * ''Mina, come sono'' nga Gianni Pettenati (Virgilio 1980) * ''Mina, la voce'' nga Mario Guarino (Forte 1983) * ''Unicamente Mina'' nga Flavio Merkel dhe Paolo Belluso (Gammalibri 1983) * ''La leggendaria Mina'' (PDU Italiana Edizioni Musicali Srl/Curci 1983) * ''Mina. Storia di un mito raccontato'' nga Nino Romano (Rusconi 1986) * ''Mina nelle fotografie di Mauro Balletti'' (Campanotto 1990) * ''Mina – Le immagini e la storia di un mito'' (Eden 1992) * ''Mina – Mito e mistero'' nga Nino Romano (Sperling & Kupfer 1996) * ''Mina – I miti'' nga Antonella Giola, Daniela Teruzzi & Gherardo Gentili (Arnoldo Mondadori 1997) * ''Mina – I mille volti di una voce'' nga Romy Padovano (Arnoldo Mondadori 1998) * ''Divina Mina'' nga Dora Giannetti (Zelig 1998) * ''Mina'' nga Roberta Maresci (Gremese 1998) * ''Mina – Una forza incantatrice'' nga Franco Fabbri & Luigi Pestalozza (eds. Euresis 1998) * ''Mina – La sua vita, i suoi successi'' nga Gianni Lucini (Sonzogno 1999) * ''Mina, il mito'' (Tempo Libro 1999) * ''Studio Mina'' nga Flaviano De Luca (ed. Elle U Multimedia 1999) * ''Mina disegnata fotografata'' – E drejta e autorit 2001 * ''Mina: Gli anni Italdisc 1959–1964'' nga Marco Castiglioni, Fulvio Fiore, Maurizio Maiotti, Stefania Fiore, Barbara Alari dhe Maurizio Maiotti (Satisfaction 2001) * ''Mina 1958–2005 Ancora insieme'' nga Marcello Bufacchi (Riuniti 2005) * ''Mina flasin. Vent'anni di interviste. 1959–1979'' nga Fernando Fratarcangeli (Coniglio 2005) * ''Mina... il fascino della tigre'' nga Ghea Irene (Lo Vecchio 2006) * ''La Storia della Disco Muzika'' nga Andrea Angeli Bufalini / Giovanni Savastano (Hoepli 2019) * ''Mina, Una Voce Universale'' nga Luca Cerchiari (Mondadori 2020) == Lidhje të jashtme == * {{Imdb emri|0590869|Mina}} * Mina discography at Discogs == Referime == {{Reflist}}{{Authority control}} [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1940]] [[Kategoria:Artikuj me hKarta]] [[Kategoria:Artikull me përshkrim të shkurtër]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] afswdcf5fvoknvg6yk74t0asgebez5q 0 390344 3006605 3004151 2026-07-06T16:51:43Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006605 wikitext text/x-wiki {{Short description|Doket dhe traditat zakonore të Romës së Lashtë}} [[Skeda:Procession on the Ara Pacis (I).jpg|parapamje|upright=1.4|Reliev në Ara Pacis me priftërinj dhe dinjitarë perandorakë romakë.]] '''Mos maiorum''' (nga [[gjuha latine|latinishtja]] ''mōs maiōrum'', {{IPA|la-x-classic|ˈmoːs majˈjoːrʊ̃|lang|link=no}};që do të thotë «zakon, traditë e [[kulti i të parëve|të parëve]]»,<ref>Karl-J. Hölkeskamp, (Princeton University Press, 2010), [https://books.google.com/books?id=HT4jMgO0BI0C&q=%22ancestral+custom%22 ''Reconstructing the Roman Republic: An Ancient Political Culture and Modern Research''] fq. 17</ref>) ose "mënyrëa e të parëve"; ishte kodi i pashkruar nga i cili romakët e lashtë nxirnin normat e tyre shoqërore. ishte koncepti bërthamor i tradicionalizmit romak, duke përfaqësuar thelbin e [[morali]]t tradicional të [[Roma e lashtë|qytetërimit romak]].<ref>[http://www.brillonline.nl/public/LOGIN?sessionid=075081815eff5d000d66c52e710d1f80&authstatuscode=400 ''Mos Maiorum'', Brill Online]{{Lidhje e vdekur}}.</ref> ''Mos maiorum'' ishin parimet e respektuara përgjatë historisë, modelet e sjelljeve dhe praktikat shoqërore që preknin jetën private, politike dhe ushtarake në Romën e Lashtë.<ref>Karl-J. Hölkeskamp, [https://books.google.al/books?id=HT4jMgO0BI0C ''Reconstructing the Roman Republic''], Princeton University Press, 2010, fq. 17–18.</ref> Termi ''mos''{{Efn|Forma e shumësit, ''mores'' ishte më e zakonshme.}}, e përkthyer me termin pakësues ''zakon'' në nivel studimor, është në të vërtetë një term [[gjuha latine|latin]] shumë më i pasur [[semantika|semantikisht]] dhe ka vlerë bashkarisht ideale dhe [[Pragmatizmi|pragmatike]], ndërsa përfshin sistemin e vlerave të një individi të veçantë apo të një shoqërie dhe, njëkohësisht, praktikën që rrjedh në mënyrë koherente. Nga ''mos'' dhe ''mores'' rrjedh fjala "moral".Ndërsa ''maiorum'' është shumësi i [[Rasa gjinore|ginores]] për "të mëdhenj" ose "të vjetër") Termi ''mores'' përdorej që në periudhën [[Protohistoria|protohistorike]] të tribuve të vendosura në territorin [[Lacio|lacial]], në referim të zakoneve të llojit [[magjia|magjiko]]-[[feja|fetar]]. Një përkufizim të tij e jep Sekst Pompe Festi: «''Mos est institutum patrium, id est memoria veterum pertinens maxime ad religiones caerimoniasque antiquorum''.<br> ''Tradita është zakoni i etërve, do me thënë kujtimi i të parëve në lidhje mbi të gjitha me ritet dhe cerimonitë e lashtësisë''.»<ref>[https://www.archive.org/stream/cu31924031242153#page/n119/ Sesto Pompeo Festo 157], përthim te ''Istituzioni di diritto romano'', fq. 29.</ref> Nga [[Monarkia romake|Periudha Monarkike]] në [[Perandoria Romake|Periudhën Perandorake]], ''mores'', do të identifikoheshin si një një trup parimesh dhe vlerash ekzemplare për bashkësinë romake të asaj periudhe dhe në ato pasuese. Kushdo që nuk respektonte "Mos maiorum" thyente kodin e mësimeve etike dhe morale të [[Roma e lashtë|romake]]. == Historia == === Protohistoria: nga shekulli X – mesi shekullit VIII p.e.s. === {{See also|Themelimi i Romës|Origjina e Romës|Remi dhe Romuli|Mitologjia romake}} [[Skeda:Ripa - area sacra di s Omobono 00915-6.JPG|parapamje|majtas|upright=1.5|Zona "e shenjtë" e Sant'Omobonos, ku u zhvilluan gërmimet dhe studimi i dëshmive mbi popujt latinë para [[shekulli VIII p.e.s.|shekullit të VIII p.e.s.]]]] Për këtë periudhë nuk kemi ndonjë burim të shkruar bashkëkohor,<ref>Në këtë periudhë përdorimi i shkrimit nuk ishte futur akoma.</ref> apo nga autorë vijues; prandaj, për të vendosur se kusht ishin traditat, mënyra e vetme është të përdoret hulumtimi arkeologjik. Bëhet fjalë për popullsi të vendosura në territoret ku pastaj do të [[Themelimi i Romës|themelohej Roma]] dhe nëpërmjet zbulimeve mortore kërkohet të deduktohen zakonet, traditat dhe struktura e shoqërisë së asaj periudhe të hershme. Sipas veprave historiko-juridike të Gaius dhe Sekst Pomponiusit<ref>Sekst Pomponius, ''De origine iuris'' fragmentum I, 1; Gaius, ''Istituzioni di Gaio'', I, 1.</ref> ''mores'', janë zakone dhe doke të tribuve që u bashkuan dhe themeluan qytetin e [[Roma e lashtë|Romës]].<ref>''Roma arcaica e le ultime scoperte archeologiche. Aspetti di vita quotidiana nella Roma arcaica: dalle origini all'eta monarchica''.</ref> Në këtë fazë të parë iishin vetëm ''mores'' që identifikoheshin me [[e drejta romake|të drejtën romake]], duke formuar modelin mbi të cilin anëtarët e bashkësisë rregullonin sjelljen e tyre: modele të tilla rridhnin nga shekuj zakonesht të mëparshme, që i përkisnin ''pagi''.<ref>Mario Amelotti, ''Lineamenti di storia del diritto romano'', fq. 45.</ref> Studiuesit mendojnë se para periudhës monarkike, do me thënë përgjatë fazës para-qytetare, ''mores'' bazoheshin mbi sjelljen e ''familiae'', dhe, në vijim, duke nisur nga mesi i [[shekulli VIII p.e.s.]], edhe të ''gentes'', përkundrejtë forcave natyrore, sipas interpretimit të priftërinjve, që, hap pas hapi i mblidhnin duke i përcjellë gojarisht dhe duke i ruajtur në arkivat priftërore sekrete. Një kohë të parë ''mores'' nuk përbënin ligje faktike, por mbi të gjitha në Romën paraqytetare, ishin parime unanimisht të ndara nga bashkësia. Rreth [[shekulli X p.e.s.|shekullit të X p.e.s.]] priftërinjtë mblidhnin në formën gojore dhe me gjasa edhe të shkruar, zakone të tilla. Në këtë periudhë ishin mbajtësit e vetëm të njohurive juridike dhe një nga detyrat e tyre ishte tia zbulonin këto zakone, gjithmonë në mënyrë sekrete, subjektit që i kërkonte apo apo më saktë i interpretonte në mënyrë që konsideronte më të përshtatshme. Në vijim i këshillonin kërkuesit një sjellje për të ndjekur një interes të vetin legjitim apo për tu mbrojtur korrektësisht nga një e drejtë e tjetërkujt. Kjo pasi në të drejtën e periudhës ishte krijuar një komponent i fortë moral, që duhej të respektohej, duke ndjekur rituale të caktuara në deklarata, në sjellje dhe në përgjithësi në sjelljen shoqërore, si publike ashtu dhe private. Modalitete të tilla vijuan të funskiononin qoftë në periudhën mbretërore, ashtu dhe në një pjesë të madhe të asaj republikane. Në [[Monarkia romake|Periudhën Mbretërore]] interpretimi iu besua rex-it dhe ''pontifex maximus'', ndonjëherë edhe bashkarisht. ==== Në strukturën familjare ==== Para së gjithash, mbi bazën e proce[sioneve mortore të zbuluara përgjatë gërmimeve arkeologjike, është hamendësuar ekzistenca e një dallimi midis veprimtarive midis meshkujve, që i kushtohej mbledhje-kultivimit, gjuetisë, duke u gjetur në një zonë pyjore dhe luftës,<ref>Bëhet fjalë kështu për një fshatar-ushtar, ndoshta pararendës i qytetarit-ushtar të formuar më vonë në periudhën romulike.</ref> dhe femrave, që i kushtoheshin endjes dhe punëve shtëpiake. Në këtë periudhë ekzistonte vetëm struktura familjare e ''familia,'' akoma jo ajo e ''gens''. ''Familiae'' karakterizoheshin gjithmonë nga pushteti patriarkal, ku ''pater'' ka pushtet absolut, duke përfshirë atë të interpretimit të riteve në brendësi të familjes, duke qenë ''genus'' i saj. Ngulimet e para janë të llojit ngushtësisht familjar, do me thënë grupe gjysmë-nomade apo sedentare të vendosura mbi një kodër është një familje apo megjithatë një bërthamë e bashkuar nga lidhje fisnore. Duke qenë se janë zbuluar proçesione mortore me nivele të ndryshme cilësore, d.m.th. funerale më të pasur dhe më të varfër, është e mundur të konsiderohet se tashmë kishte një dallim në nivelin ekonomik midis familjeve të ndryshme, por nuk mund të thuhet nëse ekzistonin klasa të ndryshme shoqërore. [[Skeda:Palazzo Braschi - Vestale 1020774.JPG|parapamje|Vestale (Romë, Palazzo Braschi)]] ==== Në ritet fetare ==== Feja e kësaj periudhe dallohet nga përballja me kulturat më primitive të ditëve të sotme. Në veçanti, disa studiues bëjnë analogji midis popullsisë maleze, që besonte në ndërhyrjen e forcave të mbinatyrshme në jetën e përditshme; kjo do të provohej nga fakti se disa burime flasin për ''numen'' apo ''numena, "''forca", sipas besimeve të popujve më të lashtë, të vendosura në këto territore të identifikuara si hyjni, por si "forca individuale", secila prej të cilave zotëronte një detyrë të vetën, "forca" që rrethonin tekstualisht ''familjen,'' dhe në kuptim më të gjerë ''comunitas,'' të afta për të ndërhyrë në jetën e përditshme. Për këto popullsi, çdo "forcë", në të vërtetë vepron në brendësi të një konteksti shumë të ngushtë, për shembull përmendet forca që vë në lëvizje një lum, apo ajo që shkakton shiun, etj. .. etj. .. Për të ndihmuar veprimin e këtyre forcave, priftërinjtë e kohës, kishin kodifikuar ndjekjen e riteve specifike, priftërinj që, në këtë periudhë nuk ishin tjetër veç se të moshuarit e grupit gjysmë-nomad. Nuk dimë asgjë për ritet e ndjekura, përveç njërit të përdorur edhe në periudhën historike, apo Riti i Septimontiumit, një proçesion që bashkonte të gjitha popullsitë e vendosura në kodrat romake apo të afërta që nisej nga Kodra Palatine dhe përshkonte shumë kodra të afërta. Ky rit kolektiv tregon ngjashmërinë fetare të të gjitha këtyre popullsive, por kjo do të shërbente edhe për të përtëritur paqen midis popullsive të ndryshme: riti kremtohej më 11 dhjetor. Ritet e kësaj periudhe, të paktën pjesa më e madhe, përdornin si dhurim ndaj forcave legumet. Në veçanti ky ritual është identifikuar falë gërmimeve arkeologjike, por edhe sipas asaj që tregonte [[Plini Plaku|Plini]] mbi përdorimin në rite të [[Bathët|bathëve]]. Para Periudhës Mbretërore bënë pjesë edhe kulti i Vestës dhe vestaleve që duhet të ruanin zjarrin e Vestës. Në fillim duhet të kënë qenë vetëm dy, vestala e parë për të cilën ka njohuri është nëna e [[Romulus|Romulit]], Rea Silvia, që ka ekzistuar me siguri, para [[Monarkia romake|Periudhës Mbretërore të Romës]]. ==== Në ritet mortore ==== Rituali paraprirës në [[shekulli X p.e.s.|shekullin e X p.e.s.]], kremimi i trupit mbi një turrë drushë, për një periudhë të zgjatur<ref>Kjo është menduar nga fakti se, gjatë gërmimeve të ndryshme arkeologjike, janë gjetur eshtra të zhuritura.</ref> pas të cilit zjarri shuhej, me shumë gjasa me qumësht, pastaj eshtrat e mbledhura në një vazo të quajtur ''ossuarium'', të vendosur në një vazo më të madhe të quajtur ''dolium,'' të cilës i vihej pranë korredi mortor i objekteve në miniaturë, të konsideruara të dobishme për jetën e përtejme. Nga rite të tilla sjelljeje është menduar se popullsitë e asaj kohe besonin në ekzistencën e një jete pas vdekjes. Deri rreth vitit [[830 p.e.s.]], vërehen tre lloje ritualesh të ndryshme: ai i kremimit, tashmë i përmendur, ai në të cilin vazoja me mbetjet groposej në një gropë të quajtur pus, ose i treti ku gërmohej një gropë drejtëkëndore për të groposur kufomën në një pozicion supin. Periudha pasuese deri në vitin [[770 p.e.s.]], pa ritualin më të përdorur të gropës drejtëkëndore me kufomën supine, disa herë përdorej kremimi, ndërsa korredi mortor karakterizohej, jo më nga objekte reale në miniaturë, por nga objekte të vërteta, për shembull groposeshin përkrahë kufomave, armët e vërteta, gjeradanët, etj. Në vijim, deri në vitin [[730 p.e.s.]], gjejmë metodën me gropë me korred, apo përdorimin e [[Sarkofagu|sarkofagëve]] prej terrakote të ngjashme me një arkëmorti. Nga viti 730 deri në vitin [[630 p.e.s.]], varrimi i të vdekurve kryehej jashtë zonës së banuar, përveç për fëmijët, të varrosur afër ose poshtë kasolleve, të vendosur horizontalisht në një gropë ose në dolium. ==== Në ndarjen e punës ==== Zokonet e këtyre popullsive parashikonin që burri të shkonte për të bërë luftë ose për të kultivuar ose korrur, ndërsa gruaja merej me endjen dhe punët shtëpiake dhe priftërinjtë (personat më të moshuar të grupit) me ritet fetare. [[Skeda:LupaCapitolina.png|parapamje|345px|Ulkonja kapitoline, duke mëndur [[Remi dhe Romuli|Remin dhe Romulin]].]] === Nga viti 753 p.e.s. deri në shekullin II të e.s. === ==== Periudha Mbretërore ==== {{See also|Monarkia romake|Historia e Romës|Historia e Kushtetutës romake|Kushtetuta e Mbretërisë Romake}} Asnjë burim i përcjellë deri në ditët tona nuk saktëson asgjë në lidhje me ''mores'' në periudhën primitive të Romës dhe se si do të evoluonin me kalimin e kohës. Vetëm Sekst Pomponiusi<ref>Sekst Pomponius, ''De origine iuris'' fragmentum I, 5.</ref> tregonte se, me mbretërit e parë, qe e nevojshme të caktoheshin norma të shkruara, sa të prodhohej akti normativ i ''leges regiae''. Falë edhe burimeve të tjera, midis të cilëve edhe [[Plutarku]], [[Ciceroni]], Sekst Pomponiusi, dimë për këto norma të nxjera nga mbretërit, edhe nëpërmjet ndërhyrjes së pontifex maximus. Historianët kanë hamendësuar se mund te ketë patur një lidhje të thellë midis "''leges regiae"'' dhe ''mores'', duke parë se edhe pontifeksi zotëronte autoritetin për ti nxjerë. Nga disa konsiderohet se akte të tilla, me ndonjë modifikim, nuk ishin gjë tjetër veç zakoneve të kthyera në ligje. Sipas traditës, pikërisht në këtë periudhë do të formoheshin ligjet e shkruara, megjithëse i pari nuk qe [[Romulus|Romuli]], që i nxori në formë gojore<ref>Megjithëse [[Dionisi i Halikarnasit]] na informon se disa prej tyre u kthyen në formë të shkruar sipas vullnetit të vetë Romolit.</ref><ref name=":0" />, përkundrazi hartimi i parë i shkruar, që humbet në legjendë, do të ishte libri fantazmagorik ''Liber Numae'' i Numa Pompiliusit, që gjithësesi nuk na ka arritur: në këtë libër, në fakt, duhet të ishin mbledhur normat e vendosura si nga [[Romulus|Romuli]] ashtu dhe nga Numa Pompiliusi, në mënyrë të spikatur ritet priftërore{{Efn|Nuk e dimë nëse përbënin një vepër autonome apo një seksion të ''Liber.''}} me siguri të rrjedhura nga ''mores''.<ref name=":0">Shiko Leges regiae e paricidas, fq. 18-19.</ref> Nga shkrime të tilla u frymëzuan edhe mbretërit pasues, duke krijuar ''leges'' të reja dhe, me gjasa edhe ''mores'' të reja, pjesërisht të vazhduara ose të zhvilluara nga mores të atribuara Numës. Tradita e më vonshme flet edhe për vepra të tjera, si ''Commentarius i Servius Tullius'' dhe Libri sibillini, që Tarkuin Kryelarti do të merte nga nimfa sibila, ku qenë mbledhur disa rite fetare.<ref>[[Tit Livi]], ''Ab Urbe condita libri'' I, 31, 8. L. Pisoni ap. [[Plini Plaku|Plini]] 28, 4, 14,; Gennaro Franciosi, fq. XVII-XVIII; [[Tit Livi]], ''Ab Urbe condita libri'' I, 60, 4.</ref> Të gjithë aktet normative të periudhës mbretërore, megjithatë kanë humbur, për shkak të zjarrit që goditi Romën në vitin [[390 p.e.s.]]<ref>Shiko ''Istituzioni di diritto romano'', fq. 33.</ref> nga [[galët]] e Brenit. Megjithatë, si praktikat tradicionale, ashtu dhe ritualet arkaike, i kanë rrënjët e tyre në zakonet kolektive. Por në njëfarë pike ''mores'' nuk qenë më të mjaftueshme, pas populli romak kërkonte një të drejtë më të sigurtë dhe jo të paqartë, siç dëshmon Enchiridion-i i Sekst Pomponiusit: {{Lang|la|Iniquae initio civitatis nostrae populus sine lege certa, sine iure certo primum agere instituit:omniaque manu a regibus gubernabantur}}.<br> «''Dhe me siguri populli në fillim të qytetit tonë (Roma) vendosi të vepronte pa ligje të vendosura, pa të drejtë stabile: gjithëçka qeverisej nga mbretërit me pushtetin e tyre''.» — ''Sekst Pomponiusi'', Enchiridion<ref>Sekst Pomponius, Enchiridion, paragrafi 1, rreshti 3.</ref> pastaj, më tej, na flet për ligjet mbretërore, të nxjera nga tradita: {{Lang|la|Et ita lege quasdam et ipse curiatas ad populum tulit: tulerunt et sequentes reges. Quae omnes conscriptae ex stant in libro Sexti Papirii, qui fuit illis temporibus, quibus Superbus Demarati Corinthii filius ex principalibus viris.}}<br> «''Kështu ai (Romuli) i propozoi popullit disa ligje kuriate (d.m.th. leges regie sipas studiuesve): të tjera do të propozonin mbretërit pasues. Të gjitha këto ligje gjendet të shkruara bashkë në librin e Sekst Papirit, që jetoi në të njëjtën periudhë kur jetoi biri krenar i Demaratit të Korintit, (për të përmendur njërin) mes njerëzve të shquar.''» —Sekst Pomponiusi'', Enchiridion''<ref>Sekst Pomponius, Enchiridion, paragrafi 2, rreshti 10.</ref> Në [[Monarkia romake|Periudhën Mbretërore]] edhe rex-i ishte në dijeni të ''mores'' të interpretuara dhe mund ti paraqiste. Nga ana tjetër edhe pontifex maximus kontribuonte në nxjerjen e leges regiae, prandaj disa studiues mendojnë se disa nga këto ligje në të vërtetë janë ''mores'' të nxjera me një akt normativ mbretëror, ose të paktën pjesërisht. Për pasojë akte të tilla do të bëheshin një mënyrë e mëtejshme për nxjerjen e ''mores'' (megjithëse në mënyrë të padrejtpërdrejtë), ''mores'' dhe ligjesh për periudhës së heshme. Që në Periudhën Mbretërore konsideroheshin të rëndësishme disa vlera, por nuk kemi informacione të shkruara që të tregojnë në ç'mënyrë, por dimë se Numa Pompilius ndërtoi një tempull të vogël në nder të ''fides'' të hyjnizuar. Me siguri edhe vlera të tjera patën të njëjtin fat, mbi të gjitha ato të konsideruara si themelore. ==== Periudha Republikane (509-27 p.e.s.) ==== [[Skeda:Wnętrze Kurii Forum Romanum.jpg|parapamje|majtas|upright=1.5|Brendësia e Kuries, selia e vjetër e [[Senati Romak|Senatit Romak]].]] {{See also|Republika Romake|Dymbëdhjetë Tabelat|Kushtetuta e Republikës Romake }} Me dëbimin e tarkuinëve u përmbyll [[Monarkia romake|Periudha Mbretërore]] dhe e drejta e rikthehet të jenë vetëm zbulimet dhe interpretimet të moreve nga pontifeksët. Por në këtë periudhë, që do të zgjaste rreth 50 vjetë, plebejtë fillojnë të dyshonin se pontifeksët interpretonin vetëm në favor të klasës shoqërore të cilës i përkisnin, patricëve, në kurriz të vetë plebejve. Në gjysmën e parë të [[shekulli V p.e.s.|shekullit të V p.e.s.]] u arrit në një pikë thyerjeje. Disa burime, midis të cilave [[Tit Livi]] dhe [[Dionisi i Halikarnasit]], tregojnë se duke nisur nga viti [[462 p.e.s.]] u krijua një lëvizje plebeje, qëllimi i të cilës ishte një legjislacion i shkruar, legjislacion të cilin e arritën në vitin [[450 p.e.s.]] falë një decemviri legibus scribundis që do të zgjaste dy vjetë, komision që kishte detyrën të përpunonte maksimalisht të drejtën ekzistuese deri atëherë, në shumicë ''mores.''{{Efn|Sipas disa studiuesve edhe nëpërmjet leges regiae, që kishin pasur funksionin të 'memorizonin' moret.}} Në vijim, nga pika kur këto ligje nuk ishin të lehta për tu lexuar, interpretimi i tyre ju la megjithatë pontifeksëve dhe ndërkohë të mbajtur akoma të fshehta, prandaj konsiderohet si interpretim ''moresh,'' të pakën deri kur Tiberius Korunkaniusi nuk do ta bënte publike nëpërmjet një interpretimi laik dhe duke krijuar të drejtë të mirëfilltë, apo të ''ius civile''. Por, nga ana tjetër, [[Dymbëdhjetë Tabelat]] ishin një vepër që nuk mund të konsiderohej dhe nuk kishte të bënte me të gjitha degët e të drejtës, prandaj aty ku nuk arrinin [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabelat]] përdoreshin dhe zbuloheshin moret.<ref>Istituzioni di diritto romano, fq. 32-33</ref> Gjithmonë sipas Sekst Pomponiusit, vepra e parë në lidhje me moret{{Efn|Gjithmonë jo drejtpërdrejtë përsa kishin të bënin leges regiae.}} të periudhës republikane sipas traditës përfaqësohej nga ''ius papirianum'' e Sekst Papiriusit,{{Efn|Sipas disave Gaius Papiriusi, pontifex maximus në vitin [[509 p.e.s.]]}} një përmbledhje e të gjitha "''leges regiae"'' që i përkisnin Periudhës Mbretërore: edhe kjo vepër humbet në kthinat e traditës dhe nuk e dimë nëse ka ekzistuar me të vërtetë. Pesëdhjetë-vjeçari i parë i [[shekulli V p.e.s.|shekullit të V p.e.s.]] karakterizohej nga rregullime të moreve në formë maksimash, por nga [[Tit Livi]] dhe [[Dionisi i Halikarnasit]] na tregohet se, duke nisur nga viti [[462 p.e.s.]], plebejtë, duke u ndërgjegjësuar se pontifeksët i nxirnin moret vetëm në favor të tyre ose të patricëve, filluan të kërkonin një vepër të shkruar që të përmblidhte thelbin e moreve në mënyrë të tillë që ta ndërprisnin monopolin e pontefiksëve mbi këto rregullore gojore, të përcjella vetëm nga priftërinjtë. Kështu me decemviratin legjislativ që do të zgjaste disa vite{{Efn|Burimet janë në kundërshtim mbi këtë.}} në vitin [[450 p.e.s.]] u nxor [[Dymbëdhjetë Tabelat|ligji i XII tabelave]]. Bëhej fjalë për një përmbledhje të moreve që ekzistonin deri atëherë. Duke qenë se vepra rezultoi e vështirë për tu interpretuar, iu besua pontifeksëve, që ruajtën kështu monopolin interpretues, ku XII Tabelat nuk ndiqnin norma të caktuara. E gjithë kjo ndryshoi me Tiberius Korunkaniusin, pontefiksi i parë plebe: ai zbuloi ritualet dhe si nxireshin XII Tabelat dhe nga kush ndiqej prania e juristëve të parë laikë. Burime të dobimshme mund të ishin edhe ''ius usucapionis''.{{Efn|Nga [[Appius Claudius Caecus]].}} dhe Ius Flavianum.{{Efn|Nga Gne Flavio.}} [[Juristi]] i parë{{Efn|Ose më mirë të thuhet, studiuesi i vërtetë i të drejtës.}} mund të konsiderohet Sekst Elius, i bërë pastaj edhe konsull, i cili në vitin [[198 p.e.s.]] hartoi një vepër analizuese të [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabelave]] dhe të interpretimit pontifikal, përveç ''legis actiones,'' e quajtur tripartite (lat. ''tripertita''). Edhe kjo vepër nuk na ka mbërritur, por me siguri mund të jetë me interes të madh ndihma për të kuptuar lidhjet ''mores''-XII Tabela dhe ''mores''-''legis actiones''. Moret duhet megjithatë të ishin akoma shumë të ndjekura në [[shekulli I p.e.s.|shekullin e I p.e.s.]] Juristi [[Svetoni|Gaius Sveton Trankuili]] na tregon për një edikt censure të nxjerë në vitin [[92 p.e.s.]] që i konsideronte ''mores'' si norma të cilat duhet të rregullonin të gjitha zakonet{{Efn|[[Svetoni|Gaius Svetoni Trankuili]] flet për risi ndosht duke iu referuar edhe ligjeve, në njëfarë mase.}} duhet të përputheshin, në rast të kundërt do të konsideroheshin të pavlefshme. Para shekullit të III nuk kemi asnjë dokument që të dëshmoi për vlerat morale të romakëve, por, gati me siguri ka pasur, edhe në këtë periudhë, përveç ndonjë vepre edhe një vendi kulti. Në tërësi Periudha Republikane, në nderin e tyre, dallohet edhe një pasuri më e madhe e tempujve, përkundrejtë Periudhës Mbretërore. Por siç do të shohim, ka shumë autorë që në shekujt pasues do ti kushtonin, kush më shumë e kush më pak, veprat e tyre moreve, le të shohim ndonjë dhe evoluimin e tyre përgjatë kohës: Figura e [[Appius Claudius Caecus]] për vlerat nuk është aq i rëndësishëm, pasi nuk kemi të dhëna për vepra të lidhura me vlerat romake. Edhe pse ndërmarrjet e tij janë pjesërisht legjendare,<ref>D.m.th. si qytetar i mirë romak i marë si shembull nga pasuesit.</ref> në fakt qe orator shumë i zoti, madje gjeni i [[retorika|retorikës]], duke hyrë pikërisht nga përtacia e ''bonus civis''. Për të mos u harruar edhe ''Sententiae'' të tij. Konsiderohet një pararendës i Mark Porcius Katon Uticensit, d.m.th. paraprirës në shumë aspekte i figurës së Katon Censorit. Aftësia për të ruajtur një ndjenjë fortësisht të përqëndruar identiteti, ndërsa ajo u përshtatej ndryshimit të rrethanave lejoi ekspansionin që e çoi Romën nga një qytet-shtet në një fuqi botërore.<ref>Shiko p.sh. referimin e Hölkeskamp për "kapacitetin për vetë-rregulim" të republikës, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 18. Erich S. Gruen, ''The Last Generation of the Roman Republic'' (University of California Press, 1974), fq. 535.</ref> Ruajtja e ''mos maiorum'' varej nga konsensusi dhe moderimi mes elitës sunduese, konkurimi i të cilës për pushtet dhe status e kërcënonte atë.<ref>Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 29, 41–42 ''et passim''.</ref> Politikat demokratike, të shtyra nga propozimet karizmatike të individëve ''(populares)'' ndaj [[SPQR|popullit romak ''(populus)'']], potencialisht e dobësuan parimin konservator të ''mos-it''.<ref>Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 42.</ref> Për shkak se [[Magjistratët ekzekutivë të Republikës Romake|magjistratëve të lartë]] dhe kleri ishin fillimisht prerogativë e patricëve, përpjekjet e plebejve (''plebs'') për akses mund të konsideroheshin si një kërcënim për traditën. Reforma u përmbush nëpërmjet legjislacionit dhe ligji i shkruar e zëvendësoi konsensusin.<ref>Gruen, ''The Last Generation of the Roman Republic'', fq. 258, 498, 507–508.</ref> Neviusi ([[shekulli III p.e.s.]]) në veprat e tij na përcjellë ideologjinë heroike; në ''cothurnatae'' të tij përcillen disa vlera në lidhje me luftën dhe ushtarët. Në fragmente të ndryshme të ''Bellum Poenicum'' paraqiten vlera si ''virtus'', ''gloria'', ''honorus'' të ushtarit: {{Lang|la|Seseque ei perire mavolunt ibidem quam cum stupro redire ad suos popularis.}}<br>«''Dhe ata parapëlqejnë të vdesin aty në vend, që të mos kthehen me turp pranë bashkë-qytetarëve''.» — ''Gneu Nevius''<ref>Pasazh i përkthyer nga ''Bellum Poenicus'' i Neviusit.</ref> Është vepra e parë që na ka mbërritur dhe na përcjellë vlerat e romakëve të lashtë; këtu ndalet mbi luftëtarin romak. Nuk e dimë nëse më parë viheshin në pah vlerat romake, por nga këtu do të niste evoluimi i tyre në lidhje me ''mos maiorum''. Kur plebejtë fituan pranimin pothuajse në të gjitha postet e larta, përveç pak posteve të vjetra priftërore, interesat e familjeve plebeje e ngjitura në krye filluan të rreshtohen me ato të patricëve, duke krijua''nobiles'' të Romës, një status shoqëror elitar me përcaktim të mjegullt gjatë [[Republika Romake|Republikës Romake]].<ref>Lufta e Dytë Samnite ishte një periudhë kyçe në formimin e kësaj elite të re; shiko E.T. Salmon, ''Samnium and the Samnites'' ([[Cambridge University Press]], 1967), fq. 217; dhe Erich S. Gruen, ''The Hellenistic World and the Coming of Rome'', University of California Press, [https://books.google.com/books?id=EkdCokrrp4gC&dq=%22mos+maiorum%22+inauthor%3Agruen&pg=PA163 "''Patrocinium'' and ''Clientela''"], 1984, fq. 163</ref> ''Plebs'' dhe mbështetja e tyre ndaj politikanëve popullorë vijoi si një kërcënim për ''mos-in'' dhe konsensusin e elitës në Republikën e vonë, siç vërehet në retorikën e [[Ciceroni]]t.<ref>T. P. Wiseman, ''Clio's Cosmetics'' (Leicester University Press, 1979), fq. 67–69, 85, ''et passim''.</ref> Në vijim të skenës së Eniusit, që te ''Annales,'' si në veprën e tij epike, përveç gjesteve të heronjve, flitet edhe për vlera drejtë ideologjisë aristokratike duke përkujtuar historinë e Romës, të bërë të mundur falë ''virtus'' të individëve të veçantë: more të mëdha, si doket dhe traditat dhe fisnikët dhe magjistratët që i sollën begatinë Romës, si Kuint Maksimi. Përshkrimi i këtyre vlerave të përshkruara nga Eniusi del në dritë falë portreve të prijësve dhe burrave të fuqishëm; në një varg pohon madje se: {{Lang|la|Moribus antiquis res stat Romana virisque.}}<br>«''Shteti romak bazohet mbi doke dhe tradita të lashta dhe mbi burra të mëdhenj''.» — ''[[Kuint Eni]]usi''<ref>Pasazh i përkthyer nga ''Annales'' të [[Kuint Eni]]usit.</ref> Në këtë varg mund të vërejmë kohezionin dhe lidhjen midis zakoneve të lashta, d.m.th. moreve si doke dhe tradita dhe moreve si vlera të ''romanitetit të hershëm'', sipas [[Kuint Eni]]iusit elemente themelore të qytetërimit romak. Por në këtë periudhë diçka ndryshon, autori pasues nga i cili kemi të dhëna që na përcjellë vlerat helenike është [[Plautus|Tit Macius Plauti]], i cili ëshë i rëndësishëm, pasi është një lloj mjeshtri i Terencit, ndaj të cilit ndërmjetëson [[Plautus|Plauti]], Cecilius Stazius. Në fakt Terenci, si mjeshtër, frymëzohet në veprat e tij teatrore nga vlerat helenike në vargjet e mjeshtrore, por në këtë rast ai i shton edhe ato morale<ref>Përveç faktit të futjes së institute dhe vlerave tipikisht romake si ''Urbanitas''.</ref> gjë që përkundrazi [[Plautus|Plauti]] nuk e bënte, falë pikërisht këtyre tre autorëve. Përveç Rrethit të Shipionit, kultura greke me etikën dhe modelet e saj do të jenë ndërmjetës të depërtimit të kulturës helenike në atë romake, edhe falë [[Mark Pakuvi|Pakuvit]], Aciusit ''poetae novi'' dhe satirës së Luciliusit, deri te [[Lukreci]] në [[shekulli I p.e.s.]] që i përcjellë plebejve dokrinën [[Epikuri|epikuriane]]. Me rëndësi jo më të pakët është Katuli dhe carmen të tij të karakterizuara nga kërkimi i dashurisë dhe të ''voluptas'', duke u shmangur nga detyrat dhe interesat përkatëse të ''civis romanus'' dhe ku marin rëndësi ndjenjat personale dhe jo interesi dhe mirëqënia e bashkësisë. Një tjetër figurë në hullinë e Katulit është Properci, që bashkë me të tjerë e refuzon ''mos maiorum'' dhe vlerat e ''civitas,'' duke parapëlqyer një ekzistencë kushtuar dashurisë duke përdorur ''[[elegjia|elegjinë]]''. [[Skeda:Marco Porcio Caton Major.jpg|parapamje|Portret që pretendohet të jetë Mark Porcius Katoni.]] Pika e kthesës do të niste kur romakët do të kishin kontakte më të mëdha dhe do të pushtonin terriore në gadishullin helenik. Roma qe gjithmonë e ndikuar, edhe pse në mënyrë të kufizuar, nga kultura greke gjatë zhvillimit të saj, por kur kontaktuan më tepër me kulturën greke, studjuesit romakë mësuan lëndë të reja diturie, si [[dialektika]], [[filozofia]], [[logjika]] dhe këto u zbatuan në te e drejta, një e drejtë që tashmë falë ndikimit grek, po shndërrohej hap pas hapi nga tradicionaliste, me ritet dhe zakonet romake, në të arsyetuar dhe praktike: lindja e degëve të larmishme si ''ius civile'', ''ius gentium'', ''ius honorarium'' të lindura nga studimi i juristëve dhe nga mendimet e tyre mbi çështje konkrete të cilat rrjedhin nga e drejta më praktike, por kurrë nuk u largua nga tradita. Në këtë mjedis helenixhant, kundërvihet figura e Katon Censorit, i cili nga viti [[184 p.e.s.]] paraqitet si kampion i virtyteve të vjetra romake kundër zvetënimit të zakoneve dhe manive të protagonizmit të frymëzuara nga mendimi grek.<ref>''Storia e testi della letteratura latina vol. 1'' fq. 205</ref> Katoni, në favor të vlerave të lashta romake, do të shkruante vepra të ndryshme që theksoni karakteristikat: ''De agri cultura'' ku jepen parimet për sjelljen e drejtë të një pronari toke (pater familias), nga një anë si veprimtari e sigurtë, ndërsa nga ana tjetër si veprimtari ushtari, ku paraqet karakteristikat që duhet të kishte një qytetar i mirë ushtar, që duhet të mbështetej te virtyte si ''kursimi'', ''përshtatshmëria'' dhe ''punëtoria'', vlera tipike edhe të parimeve të ''mores maiorum'' të kohës pasuese, ''Praecepta ad Marcum filium'': {{Lang|la|Vir bonus, Marce fili, colendi peritus, cuius ferramenta splendent.}}<br>«''Burri i mirë, Mark biri im, është ekspert bujk, mjetet e të cilit shkëlqejnë''.» — ''Katon Censori'', Praecepta ad Filium.<ref name="trad">Frazë e përkthyer nga ''Praecepta ad filium'' e Katon Censorit.</ref> {{Lang|la|Orator est, Marce fili, vir bonus dicendi peritus.}}<br/>«''Oratori është, Mark, biri im, një fisnik ekspert në të folur''.» — ''Katon Censori'', Praecepta ad Filium.<ref name="trad" /> ''Carmen de moribus'' që nuk na ka mbërritur, por që na kanë mbetur vetëm dy fragmente nga ''Noctes atticae'' e Aulus Gellius: {{Lang|la|"Vestiri" inquit "in foro honeste mos erat, domi quod satis erat. Equos carius quam coquos emebant. Poeticae artis honos non erat. Si quis in ea re studebat aut sese ad convivia adplicabat, "crassator" vocabatur".}}<br>«''Thotë: në forum ishte zakon të visheshin në mënyrë dekoruese, në shtëpi (visheshin) sa mjaftonte. Blinin kuaj me çmime më të shtrenjta se kuzhinierët. Nuk kishin nder në bërjen e poezive dhe nëse dikush meresh (me poezi) apo merte pjesë në mënyrë të vazhdueshme në bankete quhej parazit''.» — ''Katon Censori''<ref name="ReferenceA">Frazë e përkthyer nga Noctes Atticae e Aulus Gellius 11,5.</ref> {{Lang|la|Illa quoque ex eodem libro praeclarae veritatis sententia est: "Nam vita" inquit "humana prope uti ferrum est. Si exerceas, conteritur; si non exerceas, tamen robigo interficit. Item homines exercendo videmus conteri; si nihil exerceas, inertia atque torpedo plus detrimenti facit quam exercitio".}}<br>«''Nga i njëjti libër nxiren edhe shprehje me të vërteta mëse të qarta: «Në fakt jeta njerëzore është gati si hekuri. Nëse e ushtron. Nëse nuk e ushtron, gjithësesi, ndryshku e shkatërron. Njëlloj shikojmë burra që konsumohen duke e ushtruar''.» — Katon Censori.<ref name="ReferenceA"/> Në këto vepra objektivi i Katonit është lufta kundër Rrethit të Shipionëve, jo aq për të luftuar kundër kulturës greke në vetëvete, por për t’iu kundërvënë elementeve të saj iluminste të kritikës dhe të mendimit mbi vlerat; në fakt për Katonin, dy kulturat, romake dhe greke, mund të kishin bashkëjetuar, por e para nuk duhet të kishte guxuar të korruptonte bazat e saj etiko-shoqërore të përbëra nga moret, nga veprimi i kritikës së të dytës. Edhe pse gradualisht pashmangshmërisht kultura greke do të vërshonte në atë romake. Në pak fragmentet që na kanë mbërritur nga vepra satirike e Luciliusit, përcillet teknika e tij satirike dhe vajtuese përkundrejtë politikës dhe kushteve shoqërore<ref>Edhe pse pjesërisht qe ndikuar nga rryma helenike.</ref> të kohës së tij, por jo vetëm, nga fragmentet e mbijetuara na përcjellë edhe një vlerë të rëndësishme, si ''Urbanitas''. Figurë emblematike në vazhdën e Katonit dhe të Panetiusit, nga i cili mer shumë mendime, është ajo e [[Ciceroni|Mark Tullius Ciceronit]], që, nëpërmjet [[Ligjëratat e Ciceronit|oracioneve]] dhe veprave të tij filozofike, do të jap një ideal themelor, etik, politik të marë nga tradita e ''mos maiorum'' e klasës mbizotëruese, por duke lejuar asimilimin e kulturës greke, pa i eliminuar vlerat themelore romake, si ''otium'' dhe ''humanitas''. Midis veprave më domethënëse dëshmuese të kësaj vije mendimi janë ''De oratore'', ndonjë ''sentenziae'' e ''Pro Sestio''. ''Humanitas'' klasifikohej si kod i sjelljeve të mira, përveç kësaj [[Ciceroni]] i kundërvihej [[epikuri]]zmit, d.m.th. ç‘interesimit për politikën, gjë që [[Ciceroni]] nuk mund ta duronte, pasi një burrë romak duhet të interesohej për politikën dhe jetën publike. [[Ciceroni]] në veprën e tij ''Cato Maior de senectute'' e idealizon Katonin si simbol të pleqërisë, i parë si vlerë dhe nga ana tjetër vepra, ''Laelius de amicitia'', flet për mikun e tij, Lelius dhe themelet e miqësisë, të kuptuara si vlerë. Jo më pak e rëndësishme është ''De officiis,'' vepër themelore mbi [[stoicizmi]]n e Panetiusit për të formuluar një moral kundër mosangazhimit politik të epikurizmit duke ilustruar vlera si ''honestum'', ''utile'', ''beneficentia'', ''magnitudo animi'', ''decorum'' dhe ''galateo''. Edhe [[Varroni|Mark Terencius Varroni]] u mor me zakonet dhe u ndërgjegjësua, si paraardhësit e tij, të zvetënimit të tyre dhe flet në veprën satirike ''Saturae Menippeae.'' Emblematike është ''Sexagensis'' që tregon për një djalosh që duke u përgjumur u zgjua pas gjashtëdhjetë vjetësh dhe vërejti se Roma ka ndryshuar për keq. Në vijim [[Kornel Nepoti]] shkruan një vepër mbi argumentin e vlerave romake; por në rastin e tij, me ''[[Nepotis Vitae|De viris illustribus]]'' ndalet mbi karakteret origjinale të [[Roma e lashtë|Romës së lashtë]], të traditës së saj dhe të vlerave të saj, por duke i krahasuar me traditat e popujve të tjerë dhe duke bërë një analizë mbi popujt, sipas tij, këta dalloheshin të gjithë nga të tjerët me ''maiorum instituta'' të tyre, por pa kritikuar siç bëjnë Mark Portius Katoni apo [[Ciceroni]]. Salusti me veprën e tij si për shembull ''Bellum Catilinae'', rrëfeu për personazhe të ndryshme të periudhës në të cilën jetoi Katilina, midis të cilëve Katoni dhe [[Jul Çezari|Çezari]] duke i ballafaquar dhe të cilëve do tu vishte vlera të mirëpërcaktuara:<ref>Jo pa e modifikuar realtetin e disa fakteve.</ref> Një Katon i karakterizuar nga ''integritas'', ''severitas'', ''innocentia'' dhe ''magnitudo animi'' dhe një Çezar me ''munificentia'', ''misericordia'', edhe ai me ''magnitudo animi,'' duke pohuar se të dy ishin pozitivisht të rëndësishëm për shtetin romak. Nëpërmjet këtyre veprave-portrete, Katoni do të paraqiste vlerat tipike të romakëve të vjetër, që, sipas tij karakterizonin disa personazhe të historisë. Përveç kësaj zhvillon një përsiatje mbi përhapjen e zakoneve të këqija, që gjithmonë sipas mendimit të tij ndodh për shkak të luftërave të vazhdueshme midis fraksioneve të ndryshme. Në lidhje me [[Jul Çezari|Gaius Julius Çezarin]], të rëndësishme për ''mos maiorum'' dhe analizën e tij, janë veprat ''[[Mbi luftën Gale|De bello Gallico]]'', ku tregohet për fushatën e tij ushtarake në Gali, por pa u ndalur në kronikën e thjeshtë të luftës, por duke analizuar ''mos gallicus'' dhe strukturën politike gale, me në krye figurat e [[Druidët|druidëve]]. Kjo vepër zbulon se struktura politike-juridike e Romës më të vjetër me priftërinjtë e saj dhe kolegjin e pontifeksëve nuk ishte shumë e ndryshme nga ajo galike. Te ''[[Mbi luftën civile|De bello civili]]'', përveç luftës civile, [[Jul Çezari|Gai Jul Çezari]] ndalet mbi vlerat si ''pax'' dhe ''clementia''. Por kthesa e vërtetë në komentarët e tij gjendet te lartësimi i nderit dhe trimërisë së ushtarëve, elozh që konfigurohet si një shembull i parë promovimi i vlerave të [[romanitas|romanitetit të vjetër]], siç do të bënin pastaj [[Augusti]] dhe [[Mark Aureli]], dhe jo thjeshtësisht studimin filozofik apo protestën kundër zvetënimit të zakoneve, të ndodhur që atëherë. ==== Në jetën politike ==== Pjesëmarrja në jetën publike ishte pjesë mbizotëruese e jetës qytetare të burrave në [[Roma e lashtë|Romën e lashtë]]. Jeta publike përfshinte politikën, ushtrinë, legjislacionin si dhe pritërinë. Në politikë, ''cursus honorum'' do të bëhej proçedura standard e dhënies së detyrave politike. Ndjekja e këtij rrugëtimit konsiderohej konvencional; megjithatë kishte edhe shmangje nga ''cursus''. Lucius Apuleius Saturnini dhe Gaius Servilius Glaucia, në bashkëpunim me [[Gaius Marius]], legjislacioni dhe zgjedhjet e tij i thyen traditat duke kërkuar pëlqimin e tribunëve të plebejve. Mariusi vetë hoqi dorë nga pranimi elitës tradicionale romake. [[Gaius Marius]] nuk qe vetëm një ''[[novus homo]]'' me sukses të madh, por u zgjodh 7 herë konsull, gjë e pa ndodhur më parë. Këto figura kontrastojnë fotësisht me karrierën e [[Ciceroni]]t, që ndoqi rreptësisht ''cursus honorum'' dhe ruajti një koherencë të madhe në mbrojtjen e iteresave të aristokracisë dhe vlerat stërgjyshërore të ruajtura nga ajo. [[Ciceroni]] e arriti shumë nga fama e tij nga aftësia e tij oratorike, duke punuar si mbrojtës dhe ministër publik në oborre. Ligji ishte ngushtësisht i lidhur me cursus honorum dhe me magjistraturat që një qytetar mund të shpresonte të merte. Anëtarët e klasës së lartë, duke patur një njohuri më të madhe të ligjit dhe të artit të oratorisë (duke qenë se ishin të zakonshme në arsimimin e tyre), përmbushnin rolet e prokurorëve, mbrojtësve dhe deri të gjykatësit. Këto role ishin detyra tradicionale për klasën e lartë, që mund të merte përgjegjësinë. Megjithëse shumë përgjegjësi i përkisnin sferës së jetës civile, siç ishte e zakonshme në periudhën e lashtë, nga romakët pritej edhe që të shërbenin në ushtri. ==== Në kontekstin ushtarak ==== {{See also|Legjioni romak}} Në fillim të Periudhës Mbretërore është emblematike figura e qytetarit-ushtar, që deri në 40 vjeç i kushtohej vetëm dy veprimtarive, të kultivonte tokën dhe të luftonte. Në vijim moret e luftëtarit vendosnin se ushtarët qytetarë detyroheshin të angazhoheshin në rast kërcënimesh ndaj të gjithë shtetit, por pas [[Gaius Marius]]it hynë në fuqi ushtarët profesionistë, besnikë të gjeneralëve të tyre. [[Ushtria Romake]] fillimisht përbëhej nga persona të klasës së lartë, pasi ata ishin anëtarët e vetëm të shoqërisë që mund ti lejonin vetes kostot ekonomike të armëve dhe mungesave nga puna e përditshme. Shpresa e burrave romakë ishte ti bashkoheshin ushtrisë dhe të arrinin lavdinë në shërbim të shtetit dhe kur nuk ishin të angazhuar në beteja ose luftëra, i linin armët dhe i kushtoheshin jetës civile. Megjithatë, [[Gaius Marius]]i e reformoi ushtrinë për të përfshirë ''capite censi'' dhe t'ia nënshtronte trupat kontrollit të tij akoma para atij të shtetit. ==== Në traditën fetare ==== {{See also|Feja romake}} Ndryshe nga fetë moderne perëndimore, romakët e lashtë nuk i ndanin praktikat fetare nga shërbimi ndaj shtetit. Por ruajtën zakonin e paraardhësve të tyre indo-evropianë të një kleri të lidhur me shtetin. Për shembull, Kolegji i Pontifeksëve ishte kujdestar i kulteve të ndryshme, kolegj në majë të të cilit emërohej një prift që mundëte edhe të ishte në zotërim të një detyre politike dhe/odr ushtarake. Romakët e lashtë praktikonin rregullisht edhe kultin e parëve, të Di Penates, hyjni mbrojtëse të shtëpisë private dhe të brendësisë së saj,<ref>"Penates," O.C.D., fq. 1135.</ref> Lares, të zakonshëm në besimin privat romak, përveç figurave antropomorfe hyjnore romake. Larët ishin shpirtëra mbrojtës, të larmishëm në paraqitjet e tyre sipas roleve që mbulonin: si për shembull, Larët Augustë, shpirtëra mbrojtës të perandorit. Më zakonisht përmenden Larët Compitales, rojtarë të kryqëzimeve dhe Larët Familjarë, ruajtës të shtëpisë. Pa harruar gjithë perënditë e paganëve, në vijim të asimiluara dhe të modifikuara nga pushtimet e ndryshme, shumë prej të cilëve, për shembull mernin emra të hyjnive greke. [[Skeda:CaesarAugustusPontiusMaximus.jpg|parapamje|[[Augusti]] në veshjen e ''pontifex maximus'']] === Periudha Perandorake === {{See also|Perandoria Romake|Perandori romak|Principati (Roma)|Dominati (Roma)|Kushtetuta e Perandorisë Romake|Kushtetuta e Perandorisë së Vonë Romake}} Me fillimin e perandorëve romakë, është e mundur që ''mores'' të jenë vendosur gjithmonë nga këta të fundit nëpërmjet kushtetutave të ndryshme që përcaktonin kufijtë. Informacionet e fundit që kemi mbi moret si rregullore i përkasin [[shekulli II|shekullit të II]], falë juristit Salvius Julian, nga i cili dimë se moret duhet të ndiqeshin vetëm nëse nuk kishte ligje kundërvënëse. Për periudhat pasuese nuk ka informacione, por mendohet se të paktën në pikëpamjen fetare [[Paganizmi|pagane]] diçka do të mbijetonte: një shembull do të ishin flijimet e kryera nga [[Senati Romak|senati]] mbi altarin e fitores për augur të mbarë në luftëra, në vijim i shfuqizuar në vitin [[382]] nëpërmjet vullnetit perandorak, afër vitit [[380]], kur përkundrazi Edikti i Selanikut e shpallte [[Krishterimi]]n fe shtetërore. Prapë ritet e kryera nga ''rex sacrorum'' i shfuqizuar si figurë institucionale vetëm në vitin [[390]]. Zbulesat e pontifeksëve për sa i përket moreve marin me kalimin e kohës gjithmonë e më pak rëndësi, pasi në shumë kontekste do të zëvendësoheshin nga mbikëqyrjen e ''leges'' dhe njëkohësisht gjithmonë e më shumë rëndësi mer tradita, tashmë e zbatuar në brendësi të sistemit gjyqësor, si p.sh.: "pignoris capio" për të cilin Gaius na informon se përfaqëson një "legis actio" i strukturuar në disa pika sipas moreve. Nëse pastaj ''iudex'' (gjykatësi) është i pavendosur mbi një çështje kundërthënëse, duke qenë ai diskutim i rregulluar nga moret apo rregullat e njohura vetëm nga pontifeksët mund të kërkonte të ndërhynte pontifeksi si arbitër i kundërthënies. Nga ana tjetër me hyrjen e periudhës perandorake janë vetë perandorët që i kufizojnë kontekstet e përdorimit të këtyre me kushtetutat e tyre dhe kemi informacione nga juristët. Fillimisht me [[Svetoni|Gaius Sveton Trankuili]] që tregon se për një edikt censure të vitit [[92 p.e.s.]], deklaronte: «''Të gjitha risitë e bëra në kundërshtim me zakonin dhe traditat e paraardhësve tanë, nuk duhet të konsiderohen të drejta''.» — [[Svetoni|Gaius Sveton Trankuili]], De Claris Rhetoribus<ref>[[Svetoni|Gaius Sveton Trankuli]],'' ''De Claris Rhetoribus'','' i.</ref> Në fund me Jiulianin ([[shekulli II]]) sipas të cilit moret do të përdoreshin vetëm nëse nuk ishin parashikuar ligje në një kontekst të caktuar. Pas [[shekulli II|shekullit të II]] nuk gjenden më informacione, po duket se e kanë humbur gati plotësisht rëndësinë e tyre si akte juridike, të vlefshme akoma për ndonjë rit pagan{{Efn|Rite të Rex sacrorum, Arvali, etj. të paktën deri në periudhën e [[Teodosi I|Teodosit të I]], në vitin [[390]].}} si festivali Lupercalia që do të mbijetonte deri në vitin [[495]], ose ndoshta pak më tej. Në kalimin nga [[Republika Romake|Republika]] në ''[[Principati (Roma)|principat]]'', qendrore qenë figurat e [[Augusti]]t dhe Mecenatit dhe veprimtaria e tyre propagandistike të vlerave romake, si bashkim i komunitetit romak, zbatimi i të cilave për mirëqenien e bashkësisë. Do të formohej një përpjekje për rikthimin e vlerave të vjetra pas krizës së vazhdueshme dhe moszbatimi i tyre në periudhën e mëparshme, për shkak të përhapjes së krizës, në të gjitha kontekstet dhe në të gjithë perandorinë. Poetët më të mëdhenj, edhe pse të lidhur me Mecenatin, nuk ndihen në të vërtetë të detyruar për të rikthyer vlerat romake në veprat e tyre, pasi i ndjejnë edhe ata të rëndësishme dhe idetë e tyre përkojnë me ato propagandistike të [[Augusti]]t. Por shikojmë si i përgjigjen kësaj kërkese të propagandës autorë të ndryshëm: Nëse Teokriti vë në pah mënyrën pastorale në thjeshtësinë e saj me poezinë e tij, [[Virgjili]] e imiton, por e bënë të tijin në rininë e hershme dhe si rezultat krijon ''Bukoliket''. Më tej do të shkruante një vepër, ''[[Gjeorgjiket]],'' dukshëm të frymëzuar, për shkak të krizës, nga një program augustik për rikthimin e mënyrës bujqësore, nga e cila nuk kishte mbetur asnjë gjurmë. Përkundrazi kapet lidhja midis [[Virgjili]]t dhe ''propagandës ideologjike augustike,'' ku lartësohen traditat kombëtare të Italisë katundare dhe luftëtare, të kulminuar në luftën kundër Antonit, ku Virgjili ndjek mitin kombëtar të bashkimit italik, nëpërmjet traditës, ndërsa për të hyjnizuar ''[[Principati (Roma)|princeps]]'' do të shkruhej edhe vepra e [[Eneida|Eneidës]]. [[Horaci|Kuint Oratius Flaku]], në dallim nga autorët e tjerë, vendos të analizoi, nëpërmjet statirës veset në vend të vlerave. Vese si teprimet, marrëzitë, ambiciet, lakminë, paqëndrueshmërinë, gjithçka e kthyer jo drejtë ndryshimit të botës, por vetëm të gjente një zgjidhje të krizës, që pak mund të përshkojnë. Me kalimin e kohës ''zëri i tij satirik'' bëhet më pak i rëndësishëm, për shkak të kritikave të forta të mara. Në kohën e [[Neroni]]t qe [[Lucius Annaeus Seneca|Seneka]] që na ilustroi vlerat si ''beneficentia'' dhe ''clementia,'' nëpërmjet realizimit të ''de beneficiis'' dhe ''de clementia'': Në të parën na ilustron raportin midis bamirësit dhe përfituesit, te e dyta i ilustron [[Neroni]]t si sillet një perandor i mirë, vlera maksimale e të cilit duhet të ishte ''clementia''. Ai besonte se me filozofinë e tij një perandor i udhëzuar mirë mund të bëhej një perandor i mirë, ndoshta ishte kjo përgjigjja e tij ndaj krizës. Në Periudhën Flavie, i lodhur nga realiteti i korruptuar e Romës dhe nga virtytet fallse këmbëngulëse por jo të praktikuara, [[Juvenali]], nëpërmjet satirës së tij, mer në shënjestër personazhet e periudhës së tij, duke denoncuar korrupsionin; përshkruan dëshirat e tij, një qytet të Romës të kthyer në fillimet pastorale, që, sipas tij është periudha historike më e mirë e jetuar ndonjëherë nga banorët e qytetit. Nëpërmjet veprave të [[Caecilius Statius|Staciusit]] perandorët e Periudhës Flavie do të pretendojnë të ushtrojnë kontroll mbi kulturën, si në të vërtetë kërkoi të bënte edhe [[Neroni]], duke u përpjekur për një program përtëritjeje si qytetare ashtu dhe morale. Staciusi me ''Silvae'' dhe [[retorika|retorikën]] e tij të bërë me ''celeritas,'' analizonte vlerat tipike të asaj periudhe perandorake. Midis tyre përmend ''simplicitas'', tashmë e rimarë nga [[Ovidi|Publius Ovidius Nasoni]] te ''Epistulae,'' dhe akoma më herët nga [[Lucius Annaeus Seneca|Seneka]]. Pastaj mer disa ide të [[Ciceroni]]t, por do të përdorej edhe nga autorë të mëvonshëm, si [[Plini i Riu]] dhe [[Mark Valerio Marciali|Marciali]]. Një figurë e veçantë është [[Mark Fab Kuintiliani|Kuintiliani]], i cili e sheh Romën tërësisht të zvetënuar me krizën e [[retorika|elokuencës]]. Veprat e tij ndalen mbi virtytet dhe vlerat që duhet të zotërojë një mësues dhe orator i mirë, duke analizuar në mënyrë të përpiktë artin e retorikës dhe kurat për të dalë si nga kriza ashtu dhe nga korrupsioni i ortarisë dhe elokuencës. Më vonë edhe me [[Taciti]]n njohim vlerat: një shembull është në veprën ''De vita et moribus Iulii Agricolae'', ku lartëson vjehrrin Gneu Julius Agrikolën për pushtimin e Britanisë. Në këtë vepër na përcjellë pikërisht virtytin luftëtar: ''virtus''. Jo vetëm lartëson figurën e vjehrrit, edhe kur ishte nën një perandor të keq, si Domiciani, por edhe ''besnikërinë'', ''përmbajtjen'' dhe ''punëtorinë'' e tij. Kur tashmë dukej se ndikimi aleksandrin e kishte mbizotëruar kulturën dhe traditën romake, ja ku vërejmë prodhimin e një vepre eulogjike.<ref>Zakonisht e përdorur për të lartësuar vlerat greke, përveç në rastin e [[Juvenali]]t.</ref> Kemi një lartësim të Veprave të Augustit, por nën shtysën përshkruese të traditës romake, por jo helenike, në kohën e perandorit-filozof, [[Mark Aureli]] dhe mes perandorëve propagandistë të vlerave të vjetra romake. Por në dallim nga të tjerët, nuk kufizohet thjeshtësisht ta propagandojë nëpërmjet intelektualëve të kohës në veprat e tyre, por duke pohuar bindjen e tij, edhe në veprën e tij të pleqërisë, "''[[Meditime|Kujtime ose Bisedë me vetëveten]]''", ku paraqet, sipas tij, cilat janë vlerat autentike të [[romanitas|romanitetit]]. Në këtë këndvështrim janë ndriçuese fjalët e [[Mark Aureli]]t: «''Mendo në çdo çast se je një romak dhe një njeri dhe që duhet të zbatosh atë që ke në dorë me ndërgjegje dinjitoze dhe të sinqertë, me dashamirësi dhe liri dhe drejtësi.''» Këtu përcillen idealet e vjetra romake të ''virtus'', ''gravitas'' dhe të ''[[justitia]]''. [[Mark Aureli]] ndjente detyrën ti vinte të gjitha energjitë e tij në shërbim të të gjithëve, të nënshtronte çdo ndjenjë dhe veprim të tijin ndaj interesit të të gjithëve. [[Skeda:Digesto 02.jpg|parapamje|Botim i ''Digesta'' ([[shekulli XVI]]), pjesë e ''[[Kodeksi i Justinianit|Corpus Iuris Civilis]]'' të [[Justiniani I|Justinianit]].]] ==== Kriza e shekullit të III dhe periudha e vonë perandorake, deri te Justiniani ==== {{See also|Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore|Krishtërimi i hershëm|Perandoria Bizantine}} Aul Gelliusi me ''Noctes Atticae'' është një vrojtues i vëmendshëm dhe i përpiktë i periudhëave të mëparshme dhe mbi të gjitha të mendimit të tyre. Edhe në këtë vepër gjejmë vlera tipike romake të rimara nga autorë të tjerë më të vjetër; Aul Gelliusi i rimer dhe i bënë të tijat duke lartësuar disa [[Personalitete romake|personalitete të së shkuarës]] dhe idetë e tyre. Një tjetër, një nga të fundit, është historiani [[Eutropi|Eutropius]], një nga inovatorët e fundit të kulturës së vlerave dhe moralit romak me përmbledhjen e tij, ''Breviarium ab Urbe condita''. Duke ripërshkuar mbetjet e historianëve të mëparshëm, te Aul Gelliusi përcillet nostalgjia, si për të shkuarën dhe jetën pastorale, ashtu dhe për periudhën e madhe monarkike. Nga [[shekulli I]] do të përhapej ngadalë [[Krishtërimi i hershëm|feja e krishterë]] e luftuar me këmbëngulje nga perandorët, pasi të krishterët nuk njihnin si perëndi figurën e perandorit dhe përndiqen deri në fund të [[shekulli III|shekullit të III]]. Por në fillim të [[shekulli IV|shekullit të IV]] [[Krishtërimi]] përhapet në kulturën romake. Me krizën e fetare, krishtërimi, shumë ngadalë, por në mënyrë të pandalshme, e zëvendëson [[feja romake|fenë romake]], pavarësisht luftërave të vazhdueshme nga ana e përfaqësuesve të kësaj të fundit. Ndikimi i krishtërimit në kulturën romake është edhe më i fortë përkundrejtë kulturës helenike; dalë ngadalë mënyrat e të menduarit ndryshojnë, vlerat e vjetra romake do të zëvendësosheshin nga vlerat kristiane të lirisë dhe barazisë së subjekteve të konsideruara vëllezër njëri me tjetrin. Me ediktet e ndryshme të para krishtërimi lejohet<ref>[[Edikti i Milanos]]</ref> pastaj bëhet feja e vetme shtetërore dhe cilësohet si ''katolike''<ref>Edikti i Selanikut.</ref>, prandaj i njëjti konceptim i jetës ndryshon përkundrejtë vlerave të traditës. Ppr këto do të kujtoheshin megjithatë në shkrime, si pjesë e një kulture. Siç u tha, vlerat e [[romanitas|romanitetit]] do të zëvendësoheshin nga ato të krishtërimit, megjithatë, në kohën e [[Justiniani I|Justinianit]] formalizohet, nëpërmjet një studimi të ''juuristëve klasikë'', një përmbledhje e ideve të tyre dhe për pasojë edhe të vlerave ku besonin: është rasti i veprës ''Digest'', ku përmblidhen në një vepër të vetme frytet e prodhimtarisë shekullare të jurisprudencës romake. Gjatë kalimit në Perandorinë e Krishterë, Kuint Aurelius Simaku argumentoi se begatia e vazhdueshme e Romës dhe qëndrueshmëria vareshin nga ruajtja e ''mos maiorum'', ndërsa poeti [[krishtërimi i hershëm|i hershëm kristian]], Prudencius, e refuzonte ndjekjen e traditave të vjetra romake si "besëtytënia e gjyshërve të vjetër" ''([[feja romake|superstitio]] veterum avorum)'' dhe inferiore ndaj zbulim të ri të të vërtetës së [[Krishtërimi]]t.<ref>Clifford Ando, "The Palladium and the Pentateuch: Towards a Sacred Topography of the Later Roman Empire," ''Phoenix'' 55 (2001), fq. 388.</ref> Pas [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore|rënies së Perandorisë Perëndimore Romake]] në vitin [[476]] të erës sonë dhe ngjitjes së [[Mbretëritë Barbare|mbretërive të ndryshme barbare]], moret e vjetra romake pastaj ose u zëvendësuan nga, ose u sintetizuan me traditat e [[Lista e fiseve të hershme gjermanike|elitën gjermanike]] dhe në vijim me vlerat [[feudalizmi|feudale]]. == ''Mores'' si tradita dhe zakone == ''Mores'' janë parime normative të pranuara nga e gjithë bashkësia, pasi janë të veshura me një ''auctoritas''.{{Efn|Të rrjedhura nga fakti se ndiqeshin dhe përcilleshin nga ''patres'', qoftë edhe se paraqiteshin nga [[prifti|përftërinjtë]].}} Këto ''mores'' janë një zakon jo vetëm i veshur me [[shenjtëria|shenjtëri]], por përfaqësojnë një kornizë '[[Kushtetuta Romke|kushtetutë]]' për të gjithë bashkësinë romake të detyruar për ti ndjekur. Në fakt konsiderohej mbi të gjitha në periudhën monarkike, se respekti i parimeve të tilla{{Efn|Dikur të veshur me një vlerë qoftë [[feja romake|fetare]], qoftë [[Magjia|magjike]].}} mbronte nga forcat e okulte, si shprehje e [[e mbinatyrshmja|të mbinatyrshmes]] dhe e vullnetit [[shenjtëria|hyjnor]]. ''Mores'', si sistem besimi dhe vlerash të përgjithshme të njohura dhe njëzëri të ndara në brendësi të qytetërimit romak, formonin në vetvete, sjelljen publike dhe private të individit. Nuk është e sigurtë kur u formuan, por është e mundur që ato të jenë formuar nëpërmjet funksionit të krijimit të një precedenti normativ. == Burimi i moreve == Fillimisht, në periudhën protostorike, burimet e moreve nuk ishin tjetër veç sjelljes së "''patres'', të konsideruar ''geni"'' në brendësi të familjes së tyre, grupe fisnore të vendosura në kodra, ku më të moshuarit ishin priftërinj. Ka të ngjarë që këta të kenë mbledhur kultet e ndjekur në atë periudhë, në vijim të "''gentes"'', me gjasa para fillimit të Periudhës Mbretërore, u mblodhën nga priftërinjtë që i memorizonin dhe i përcillnin gojarisht, prandaj burimet e moreve ishin vetë priftërinjtë dhe interpretimet e tyre. Në mes të [[Monarkia romake|Periudhës Mbretërore]] moret u redaktuan në formë të shkruar ose të shpallura nga mbretërit, pastaj me fundin e Periudhës Mbretërore, burimi i vetëm i moreve mbetën priftërinjtë, me zbulesat dhe traditat e tyre. == ''Mores'' të shkruara apo të pa shkruara? == Është një aspekt shumë i debatuar nga studiuesit e historisë së Romës së Lashtë. Në vijë të përgjithshme mund të identifikohen tre rryma: * ''në të parën'', për disa, mbi bazën e disa burimeve, moret përfaqësonin një rregullim të pashkruar, siç na informojnë në fillim të veprave të tyre, si Sekst Pomponiusi me Enchiridion-in,{{Efn|Do të përkufizohej si ''ius incertum''.}} ashtu dhe Gaiusi me institucionet e tij.{{Efn|Përshkruan zakone që në fillim ndiqte çdo popull.}} * ''rryma e dytë'' e mendimin, përkundrazi, pohon se thelbi i moreve është i vërtet vetëm pjesërisht. Në fakt fillimisht, ka të ngjarë që ato nxireshin dhe mblidheshin gojarisht{{Efn|Edhe pse nga disa rindërtime arkeologjike të periudhës, rezultojnë raporte me [[Qytetërimi mikenas|mikenasit]], që në atë kohë zbatonin shkrimin e tye dhe [[Latinët në Itali|latinët]], në një periudhë formuese e shkrimit në zonën laciale të rrjedhur nga këto ndikime.}} duke nisur nga [[shekulli X p.e.s.|shekulli i X]] dhe [[shekulli IX p.e.s.|i IX p.e.s.]] Burimet, megjithatë fillojnë të përmenden duke nisur nga [[shekulli VIII p.e.s.]], shumë nga të cilat në lidhje me ''mores''{{Efn|Përveç marrëdhënieve të rëndësishme midis grekëve dhe romakëve që kanë një periudhë futjeje të shkrimit shumë të afërt me këtë periudhë.}} dhe leges regiae, për të cilët librat libri pontificii, libri augurales, dhe libri regii etj, të sjella nga autorë si [[Ciceroni]], që mbulonte edhe rolin e [[auguri|priftit augural]], prandaj kishte akses të lirë edhe në vetë libri augurales.{{Efn|Edhe pse disa historianë mendojnë, me gjasa mbi bazën e tregimeve të [[Tit Livi]]t që na flet te Ab Urbe Condita për humbjen e shumë dokumenteve të rishkruara në vijim nga priftërinjtë për shkak të plaçkitjes së Romës në vitin [[390 p.e.s.]] se këto vepra janë të hartuar më mbrapa rreth [[shekulli IV p.e.s.|shekullit të IV]]-[[shekulli III p.e.s.|të III p.e.s.]]}} Disa vepra të [[Plutarku]]t, janë përmendur si burim i moreve, por ka shumë të tjera, duke parë të përcaktohet një arkiv pontifik, ku mblidhen të gjitha të mëparshmet dhe veprimtaritë e kryera nga priftërinjtë, duke dalluar, përkatësisht me ''libri'' për të parët, dhe ''commentarii'' për të dytët. * Në fund ka një ''rrymë të tretë'' mendimi, e tipit induktiv, ku priftërinjtë konsideroheshin redaktorët e teksteve memoriale të moreve, me gjasa të arritur deri te ne nëpërmjet informacioneve indirekte të disa historianëve romakë dhe grekë, që na ilustrojnë ''leges regiae'' ngushtësisht të lidhura me ''mores''. Disa ide, në këtë kuadër, konsiderojnë se është pikërisht nga këto redaktime të shkruara që do të lindnin [[Dymbëdhjetë Tabelat]]. Por, përtej përpunimit të historianëve të lashtë, që me siguri i rimorën normat në të ashtuquajturat ''citime të tyre tekstuale'' duke hequr shumë arkaizma, struktura e [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabelave]] është tepër e ndërlikuar për ta patur origjinën nga decemvirati legjislativ ''ex novo,'' nga ligje të pa shkruara dhe të kujtuara nga mendja, në të vërtetë vetë ''leges regiae'' dhe disa memorialë të priftërinjve të përdorur si lidhje midis moreve dhe redaktimi i [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabelave]], prandaj, shumë studiues mendojnë se ka ekzistuar, si rrjedhojë e gjërave, ndonjë dokumenti të shkruar në lidhje me ''mores''.<ref>Përveç dokumenteve të lidhur me ''leges regiae''.</ref> == Kategori moresh == Disa nga këto tradita marin emra të ndryshëm dhe edhe nëse jo, identifikohen thjeshtësisht me termin ''mos'', njiheshin mosët vijues: * ''Mores maiorum'' që identifikonin zakonet më të lashta apo të karakterizuara nga ''auctoritas'' më të madh të ''maiorum''.<ref>Nga personat më me ndikim, ata që konsideroheshin personat më të mirë të romakërisë.</ref> * ''Mores regionis'' të vlefshme vetëm në një rajon të caktuar. * ''Mores sacer''<ref>Të emërtuara si ''lex sacra'' nga burimet apo edhe si ''sacra gentiles''.</ref> ato të lidhura me kultin. * ''Mores familiae'', apo ''gentes'', të vlefshme në mënyrë të kufizuar me atë grup të posatshëm familjar apo atë ''gens'', përveç se të llojit fetar, si ''sacra gentiles'', mund ti përkisnin edhe konteksteve të tjera, si të mbikëqyrej [[Veshjet në Romën e lashtë|stili i një veshjeje]], apo i një kulti të caktuar etj. * ''Mores iudiciorum'', zakone që rregullonin zhvillimin e veprimtarive proçesuale, kontekste në të cilat respektohej një formë e caktuar. * ''Mores militum'': zakone dhe tradita luftarake. Mendohet se figura e qytetarit-ushtar që ndahet midis tokave dhe luftës dhe kënaqet, nga një me lavdinë, ndërsa nga ana tjetër me thjeshtësinë. == ''Mores'' si formë e të drejtës (të pashkruar) == {{See also|E drejta romake}} Moret fillimisht, duke qenë rregullorja e vetme ekzistuese disiplinonte ''legis actiones'' më të lashta, domethënë ''legis actio sacramentum in rem'', ''manus iniectio'', ''pignoris capio'' dhe të tjera që nuk i njohim nga burimet. ''Legis actio sacramentum in rem'', duhet të rregullohej vetëm nga moret, pasi ishte akti i vetëm normativ dhe marja e gjësë ''in iure''<ref>Që nga latinishtja përkthehet "''sipas ligjit''".</ref> përpara gjykatësit nuk duhet të ishte vetëm simbolike, por nga disa studiues hamendësohet se, në periudhën më arkaike, ndodhte nëpërmjet një kontestimi material, në një kohë të dytë e kthyer në më simbolike dhe e ndjekur pastaj nga një betim me ''satisdatio''.<ref>Përkufizim nga Enciclopedia Treccani:<br> '''''Satisdatio''''' – Është një lloj ''stipulatio praetoria'', d.m.th. ai premtim solemn që qytetari romak mund të ishte i shtrënguar të kryente përpara gjykatës së magjistratit apo për të përforcuar një detyrim juridik ekzistues apo për të krijuar një detyrim të ri në mbrojtje të një interesi të pa mbrojtshëm ndryshe. Kur ''stipulatio'' konsistonte vetëm në premtimin e atij që detyrohej, ajo merte emrin teknik ''repromissio''; kur ndërhynin garantë, ajo quhej ''satisdatio'': ''repromissio'' dhe ''satisdatio'' pastaj tregohen përgjithësisht me emrin ''cautio''. Shembuj ''satisdatio'' janë ato ku dhënësi mund të mbahej për të kryer ekzekutimin e dënimit: ''cautio pro praede litis et vindiciarum'' dhe ''cautio iudicatum solvi''. Duke parë pamundësinë e një shtrëngimi material, parashikoheshin mjete shtrëngimi indirekte: kështu i interesuari me aksion real, nëse nuk paraqet ''satisdatio pro praede litis et vindiciarum'' apo ''satisdatio iudicatum solvi'', privohej nga zotërimi dhe kjo bënë që ai nga i betuar të bëhet aktor dhe përpiqet të zbatoi provën. P. F. Girard, ''Manuel de droit romain'', 8ª ed. a cura di F. Senn, Parigi 1919; V. Arangio-Ruiz, ''Istituzioni di diritto romano'', 3ª ed., Napoli 1934.</ref> Të gjitha këto aspekte duhet të rregulloheshin nga moret dhe të futura në sistemin institucional të kohës, nga e cila pastaj do të lindnin ligjet. Për ''manus iniectio'' nuk e dimë mirë si zhvillohej proçedura, pasi nuk ka shumë informacione, por, në vija të përgjithshme shërbente për të patur një lloj ''potestas'' mbi skllavin apo gruan e tij, duke shqiptuar fjalë të caktuara, nëpërmjet gjesteve të caktuara, si në rastin e ''legis actio sacramentum in rem,'' kur aktori vendoste festukën mbi personin që pretendonte si skllavin e tij. Në rastin e ''pignoris capio,'' që, me sa thotë Gaius, ishte akoma në fuqi në periudhën e tij, dhe pak e modifikuar përkundrejtë periudhës së vjetër, ndërsa shumë aspekte rregulloheshin nga moret, edhe pse nuk është zbuluar kurrë në cilën mënyrë specifike. Përveç kësaj, edhe ''sponsio'' duhet të rregullohej nga moret, edhe pse në rit përmendet ''Ius Quiritium,'' fortësisht i lidhur me moret. Nga kjo analizë kuptohet se ''mores'' rregullonin ''legis actio'' nëpërmjet fjalëve të posaçme, ashtu dhe nëpërmjet gjesteve të caktuara. Në këtë mënyrë gjesti apo/dhe fjala e zbatuar konvencionalisht i jepnin aktit atë të drejtë vlefshmërie të nevojshme dhe të mjaftueshme për të arritur rezultatin, saktësisht siç parashikonte e drejta e asaj kohe, por edhe<ref>Kjo vlen për periudhën më të vjetër mbi të gjitha.</ref> për tu mbrojtur nga ndërhyrja e forcave okulte që do të mund të ndikonin negativisht. Përveç rregullimit të disa pikave të ''legis actionis'', moret rregullonin edhe disa ''marrëveshje''<ref>"''Në kuptimin e traktateve"''</ref> mbi të gjitha më të vjetrat, si ''mancipio'' dhe trasferimi i res mancipi nëpërmjet ritit të peshimit të bronzit të papërpunuar. Pastaj, hap pas hapi, erdhi formimi i institutit, deri në reduktimin në dukje të thjeshtë, pasi kostoja e res paguhej me monedhë. ''Nuncupatio''<ref>Përkufizimi nga Enciclopedia Treccani:<br> '''Nuncupatio''' – Në latinishten e vjetër ''nuncupare'' donte të thoshte të shpreheshe me zë, solemnisht dhe fjala kthehet prapë në të njëjtin kuptim, për ndikim elegance, në kushtetutat e kohës së [[Kostandini i Madh|Kostandinit]] deri te [[Justiniani I|Justinianit]]. Nga një domethënie tekniko-juridik u arrit nëpërmjet një vargu të [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabelave]] (VI, 1), që, në lidhje me mancipatio dhe të marrëveshjeve të tjera për tu përmbushur me peshimin e bronzit të pa prerë në staderë (''per aes et libram''), dispononte: "cum nexum faciet mancipiumque, uti lingua nuncupassit, ita ius esto". Nëse përkthimi është i lehtë ("quando taluno faccia un ''nexum'' apo një ''mancipatio'', si gjuha [e tij] e ka shqiptuar, ashtu është e drejtë [midis palëve]"), interpretimi është i paqartë: pavarësisht mendimit të dikujt që mendon se norma kishte lejuar të bëhej pa peshimin (mendim i gabuar, sepse deri në shekullin e III të e.s. riti i peshimit mbeti), ka që e konsiderojnë karakterin marrëveshjeve formalist, në kuptimin që efektet e formulës së shenjtë, të shqiptuar nga kusht blen gjënë apo të drejtën në prani të transmetuesit dhe të dëshmitarëve, zhvilloheshin në mënyrë të pavarur nga çdo kërkim rreth vullnetit real të palëve; dhe ka nga ana tjetër kush konsideron se XII Tabelat kishin dashur ti lejonin ti shtonte formulës së shenjtë fjalë të tjera, apo ta bënte ti paraprinte deklarave të transmetuesit, në formë që ti kufizonte apo trasformonte synimet origjinale të bisedimeve (p.sh., në kuptimin që prona ti kthehej trasmetuesit në rast oferte më të mirë brenda njëfarë afati, apo që fondi i shitur i mbetej shfrytëzuesit, apo që gjithë tregtia të shërbente për të garantuar një kredit, etj.). Ky interpretim i fundit është konfirmuar nga terminologjia konstante në temën e testamentit ''per aes et libram''. Këtu formula e shenjtë e blerjes shqiptohej nga një mik, që luante rolin e blerjes së trashëgimisë, por funksioni i vërtetë i aktit rezultonte nga një deklaratë paraprake e testametarit, e shoqëruar nga dorëzimi i dokumentit ku ishin shkruar parashikimet. Tashmë është pikërisht ndaj deklaratës së testamentarit, kurrë e asaj të blerësit pretendues, që mer emrin ''nuncupatio''. Siç shihet, nuncupatio nuk i parasheh që testamenti të shkruhet: gjithësesi më vonë do të zhvillohej një terminologji që dallon midis një testamenti ''per scripturam'' dhe një ''per nuncupationem'', duke synuar që ky i fundit si fakt gojarisht; kështu në kushtetutat e perandorisë së vonë, ndoshta për interpretimin e gabuar të teksteve të jurisprudencës klasike që donte të thoshte gjë krejt tjetër. Dhe në këtë kuptim të fundit flasim edhe ne, qoftë për ti mohuar çdo vlerë juridike si testament nuncupatio. Bibl.: R. v. Jhering, ''Esprit du droit rom''., trad. Meulenaere, III, Bruxelles 1888, p. 237 segg.; E. Rabel, ''Nachgeformte Rechtsgeschäfte'', in ''Zeitschr. Savigny Stift''., XXIX (1908), p. 242 segg.; P. F. Girard e F. Senn, ''Manuel élém. de droit rom''., 8ª ed., Parigi 1929, p. 310; V. Arangio-Ruiz, ''Istituz. di dir. rom''., 3ª ed., Napoli 1934, pp. 328 e 502.</ref> sipas të cilës mund të modifikoheshin efektet e ''mancipatio'', duket se para se të nxiret një rregull i Dymbëshjetë Tabelave, kjo kishte qenë më parë një ''mos'', pastaj e përpunuar në brendësi të hartimit të XII Tabelave, si ''nuncupatio'' pati të njëjtin fakt të formimit të ''usus''.<ref>Domethënë usucapire një të mirë.</ref> Formimi i [[martesa në Romën e lashtë|martesa]] parashikohej me ''confarreatio'', shumë rite të llojit fetar me Lupercalia dhe [[auguri|augurët]] me auspici-t e tyre. === ''Mores'' e ''ius'' === {{See also|E drejta romake }} ;''Ius Quiritium'' Moret më të vjetra janë ngushtësisht të lidhura me Ius Quiritium, apo të drejtën e parë romake. Për këtë të drejtë kemi informacione nga Gaiusi, [[Ciceroni]] dhe të tjerë, pasi përmendet në disa ''[[aktet juridike|transaksione juridike]]'' që i kanë rrënjët e tyre në periudhën më të vjetër si te ''mancipatio''. Kjo e drejtë përqëndrohet mbi të gjitha në pushtetin familjar dhe shtëpiak apo padronal, dhe shkon nga [[shekulli VII p.e.s.]] deri në [[shekulli VI p.e.s.|shekullin e VI p.e.s.]], prandaj nuk ka të bëjë me sektorin e detyrimeve me ''oportere'', apo shërbimin trupor, i zhvilluar pas kësaj periudhe, prandaj ''Ius Quiritium'' është i karakterizuar thelbësisht nga ''mores'', ''leges regiae'' dhe ''foedera''. ;XII Tabelat {{See also|Dymbëdhjetë Tabelat}} Dymbëdhjetë Tabelat përmbledhin thelbësisht maksima të ''mores'', dhe në fakt, siç thonë autorë të ndryshëm të lashtë, lidhjet e përfshira janë të shumta, për shembull usucapio rrjedh nga ''mores'', para se të bëhej një rregull i tabelave, apo ''Traditio legis,'' shumë e vjetër edhe kjo, pastaj e shndërruar në ligj ''tabulara'', apo prapë mancipatio dhe shumë të tjera. ;''Ius civile'' ''Ius civile'', duke qenë rezultat i punës së arsyetuar të juristëve mbi [[Dymbëdhjetë Tabelat]], përfaqëson vetëm një evoluim të mëtejshëm të Dymbëdhjetë Tabelave, por edhe këtu, gjejmë analogji me morey: për shembull midis ''patronus'' (ose gens) dhe ''cliens'' dhe l'obsequium të cliens përkundrejtë patronus, por përveç se në të dretjën pozitive, ka shumë lidhje edhe në [[Gjyqi|të drejtën proçesuale]] që rrjedh gjithmonë nga Dymbëdhjetë Tabela dhe, të shndërruara me ''ius civile'' në formula: ''actio sacramentum in rem'', ''agere per sponsionem'' apo ''manus iniectio'', etj. === ''Ius gentium'' === Ndërsa për ''ius gentium'', duhet të bëhet një diskutim më kompleks, pasi rimer dhe asimilon, përveç intitutio të populsive të ndryshme, edhe institutio romake. Rezultantja është që rimeren për shembull gjithmonë ''Traditio legis'' dhe ''sponsio stipulatio'', të dyja të rrjedhura nga ''mores''. Në këtë lloj të ius-i, do të rimerej edhe ''fides,'' vlerën romake ''sin ad antico'' të rrjedhur nga ''mores'', mbi të cilën bazohen në ''ius gentium'', mbi të gjitha shkëmbimet tregtare midis popullsive të ndryshme. === ''Ius honorarium'' === Për ''ius honorarium'' nuk me asnjë lidhje të drejtpërdrejtë, pasi lind nga ''iurisditio'' dhe nga ''imperium'' e [[pretori]]t, por hap pas hapi kur stabilizohet, rimer institutio nga ''ius civile'' duke i modifikuar, por nga ana tjetër, rimer edhe parimet e ''mos maiorum'' dhe të zakoneve ndërkombëtare në tregti; një shembull është në rastin kur, aktori dhe pranuesi, kanë arritur një marrëveshje sipas ''fides'' të ''mos maiorum'' dhe të zakoneve ndërkombëtare, për të cilën pretori, për të bërë të mundur që palët të respektojnë një fides të tillë, i jep pranuesit një ''exceptio doli''. Një tjetër është konçesioni i ''exceptio'' për mos respektimin e një premtimi me ''sponseo'', institutio tipik i lashtë që i përket moreve. Prandaj shikojmë që disa kontekste janë të ndërlidhur dhe se ''ius honorarium'' kërkon zgjidhje efikase të rrjedhura nga moret. === Titullari i të drejtave të rrjedhura nga ''mores'' === Titularët e të drejtave të rrjedhura nga moret ishin me të vërtetë pak, mbi të gjitha në periudhën më të vjetër. Në fakt në këtë periudhë mund të ishin titullarë veëm ata që ishin në qendër të situatave juridike subjektive, për shembull, ''pater familias'': në fakt këta mund të lidhnin martesë<ref>Me ''manus'' mbi gruan.</ref> apo të kishin ''cliens'', d.m.th ''patronus'', apo ''patres'' përkundrejtë bashkanëtarëve të familjes, ''alieni iuris'', apo ushtarakët: për shembull ''celeres'', edhe këta në qendër të riteve të caktuara, apo priftërinjtë etj. Gjithmonë në kohën e lashtë ata që nuk mund të ishin titullarë të të drejtave ishin me siguri ata që num mund të ishin titullarë të situatave juridike, ose ata që nuk zotëronin të paktën te kërkesa: lirinë, qytetarinë romake dhe pushtetin mbi personat ''alieni iuris'', d.m.th. statusin e ''pater familias''. Në periudhën paraklasike dhe klasike situata filloi të ndryshonte, me pushtetin e ''pater'' që bëhet gjithmonë e më pakë patrimonial dhe me krijimin e dallimit midis situatave prej kujdestari dhe interesave. Me shumë gjasa edhe ''filii familias''<ref>Përkthimi nga latinishtja "''bijtë dhe pasardhësit e tyre''".</ref> mund të ishin titullarë të të drejtave të rrjedhura nga ''mores''. === Sanksione në rast shkeljeje të ''mores'' === Zbatimi i moreve nga ana e një subjekti parashikonte pasoja të ndryshme. Gjithashtu, që çdo vendim ti nënshtrohej vlerave të përmbajtura në ''mores'' gjenerohej një preçedent gjyqësor. Në periudhën e paraqytetare dhe mbretërore, ishte vetë bashkësia që garantonte zbatimin e riteve: kështu nëse një subjekt, për shembull një ''pater familias'', duhet ti kërkonte tribut një tjetër subjekti nga i cili kishte pësuar një dëm, ai vihej në mundësi për të marë nga bashkësia e vetë.<ref>Për shembull fajtori i një krimi nuk mund ti bënte qëndresë dhe ta kundërshtonte dënimit pasues, pasi vetë bashkësia i pamundësonte të vepronte.</ref> Duke qenë se moret përkufizoheshin, sipas të lashtëve, si shprehje korrekte e vizionit të jetës, duhet konsideruar e mundur që për moret, mbi të gjitha të veshura me një ''auctoritas'' më të madh, duhet të kishte pasoja të ngjashme me turpërimi, poshtërimi apo e dhe dënimi kapital. Nëse ''mos'' kishte të bënte me shfrytëzimin e një të drejte apo shmangjen e një marrëveshje, kjo nuk konsiderohej e vlefshme.<ref>Edhe nës kishte një gabim të thjeshtë gjestesh ap fjalësh: për shemulli Gaius na thotë se si në një rast të një subjekti që do të thoshte ''vites'' në vend të ''arbores'' siç parashikohej, edhe ky gabim i thjeshtë e kthente marrëveshjen në nul.</ref> Kur ''mos-i'' kishte të bënte me veprime të caktuara kriminale si vrasja apo tradhëtia bashkëshortore, fajtori në pjesën më të madhe të rasteve, përballej me një dënim të tipit fetaro, si ti flijohej një hyjnie (sacertas), ''supplicium more maiorum'', apo ''poena cullei'', apo i nënshtrohej lidhjes trupore të të dëmtuarit,<ref>Ose më mirë le të themi se kush kishte pasur të drejtën, d.m.th. pater familias.</ref> pastaj i evoluar në oportere.<ref>Nga latinishtja përkthehet "''të bësh atë që është e përshtatshme''"</ref> Edhe aksione si të tërhiqje syrin e keq mbi dikë, nëse në një kohë të parë nuk dënohej, në periudhën e [[Dymbëdhjetë Tabelat|XII Tabulae]] goditeshin nga sanksione të rënda.<ref>"''Qui malum carmen incantassit...'', Tabula VIII. (përkthyer në shqip: ''Hedh një magji''")</ref> === Diferenca mes ''mos'' e ''consuetudo'' === Në studimet mbi të drejtën romake, deri në [[shekulli XX|shekullin e XX]], përgjithësisht termat ''mos'' dhe ''consuetudo'' konsideroheshin sinonime, aspekt i konfermuar edhe nga disa burime të periudhës romake. Por së fundmi historianët në gjurmë të burimesh të tjera, priren të mos i konsiderojnë dy termat si sinonime, duke idendifikuar dallime, të vogal por jo tërësisht të neglizhueshme. ''Mores'', në të vërtetë, janë doke dhe tradita<ref>Dhe për disa aspekte edhe zakone.</ref> që synojnë të arrijnë të mirën e gjithë bashkësisë dhe të karakterizuara nga elemente magjiko-fetare, pastaj nga ndërhyrja priftërore: priftërinjtë, me zbulesat e moreve, u jepnin këtyre karakterin klasik juridiko-fetar. Ndërsa ''consuetudines'' janë doke dhe tradita që populli ndjek si zakon, jo të shënuara nga një karakter 'i shenjtë', as të ruajtura ose të vëna në jetë nga urdhërat priftërore: bëhet fjalë, pra, për sjellje dhe parime jo të rrjedhura nga zakone stërgjyshore apo të lashta, por me formim më të ri, ku mungon komponenti fetar dhe ndërhyrja priftërore. ==Familja dhe shoqëria== {{See also|Martesa në Romën e lashtë}} Familja romake (''[[Wikt:familia#Latin|familia]]'', e përkthyer më saktësisht si "njerëzit dhe zotërimet e shtëpisë" sesa si "familje") ishte hierarkike, siç ishte dhe shoqëria romake. Këto hierarki ishin tradicionale dhe mbështesnin dhe mbështeteshin nga ''mos maiorum''. ''Pater familias'', ose kreu i shtëpisë, zotëronte autoritet absolut mbi ''familia'' e tij, e cila ishte gjithashtu një entitet autonom brenda shoqërisë dhe një model për rendin shoqëror,<ref>Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 33.</ref> por ai pritej ta ushtronte këtë pushtet me përmbajtje dhe të vepronte përgjegjshëm në emër të familjes së tij. Rreziku dhe trysnia e censurës shoqërore nëse ai dështonte të plotësonte pritshmëritë ishte gjithashtu një formë e ''mos''. Moret vendosnin edhe strukturën familjare, do me thënë kufizoheshin ti jepnin potestas të pater familias mbi anëtarët e tjerë, si dhe strukturën e ''gentes'', por me siguri moret në këtë kuadër kufizoheshin vetëm të jepnin strukturën e drejtë dhe ndonjë rregullore tjetër por që nuk prekte pushtetin e pater, përkundrejtë atij që kishte një borxh apo një krim ndaj një bashkanëtari apo vetë ai, d.m.th. i ashtuquajturi formim i ''lidhjes trupore'' pastaj e evoluar në ''dare o oportere'' deri në mbërritjen e një dukje të lidhjes juridike. Marrëdhënia dalluese shoqërore romake ishte ajo midis ''patronus'' dhe ''cliens'' (padron e klient). Megjithëse detyrimet e kësaj marrëdhënieje ishin të ndërsjellta, ato ishin edhe hierarkike. Marrëdhënia nuk ishte një njësi, por një rrjet (''clientela''), pasi një ''patronus'' mundëte vetë të ishte i detyruar ndaj dikujt me status ose pushtet më të madh dhe një ''cliens'' mund të kishte më shumë se një patronus, interesat e të cilëve mund të ishin në përplasje. Nëse ''familia'' ishte njësi e shoqërisë, këto rrjete ndërlidhjesh bazoheshin në atë autonomi dhe krijonin lidhjet që bënin të mundur një shoqëri komplekse.<ref>Carlin A. Barton, ''The Sorrows of the Ancient Romans: The Gladiator and the Monster'' (Princeton University Press, 1993), fq. 176–177.</ref> Megjithëse një nga fushat kryesore të veprimtarisë brenda marrëdhënieve patronus-cliens ishte ligji i gjykatave, patronazhi nuk ishte vetë një kontratë ligjore; trysnitë për të zbatuar detyrimet e dikujt ishin morale, të bazuara te cilësia e ''fides'', "besimit" (shiko vlerat e Mos maiorum më poshtë) dhe ''mos-it''.<ref>Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 33–35.</ref> Patronazhi shërbente si një model,<ref>[[Ciceroni]], ''De officiis'' 1.35.</ref> kur pushtuesit ose guvernatorët romakë jashtë vendosnin lidhje personale si patronus për të gjitha bashkësitë, lidhje që pastaj mund të vijoheshin si detyrim familjar. Në këtë kuptim, ''mos'' bëhet më pak një çështje e traditës së pandryshueshme sesa një preçedent.<ref>Erich S. Gruen, "''Patrocinium'' and ''clientela''," te ''The Hellenistic World and the Coming of Rome'' (University of California Press, 1986), vol. 1, fq. 162–163.</ref> Është raporti i verifikuar në mënyrë më të zakonshme midis patricëve dhe plebejëve, ku në shkëmbim të tutelës së patronus (patrici), cliens (plebeu) ofronte shërbime deri kur borxhi nuk ishte kthyer. Më vonë në historinë romake, pas emërimit ''[[Principati (Roma)|princeps]]'' të [[Augusti]]t, pjesa më e madhe e popullsisë u bë cliens e perandorit, deri sa, në fund do të bëheshin të gjithë. == ''Mores'' si vlera të romanitetit == Nëse nga një anë kemi moret që identifikojnë doke dhe tradita, nga ana tjetër moret bëhen instrumente bartëse të vlerave. Në të kuadër, moret marin një karakteristikë ideologjike, mbi të gjitha në periudhën perandorake, d.m.th. përfaqësojnë një kuptim të gjerë, jo më doke individuale për tu ndjekur, por shikohen në kompleksin e tyre si përfaqësuese të ''virtytit'' që duhet të zotërohet për ti bërë mirë bashkësisë romake. Në këtë këndvështrim pohohet se themeli i ''mores'' ''maiorum'' bazohej mbi pesë virtyte themelore që ishin pikërisht: # '''''Fides''''': besnikëria, ndershmëria, besimi, besimi i ndërsjelltë midis qytetarëve # '''''Pietas''''': përkushtimi, patriotizmi, realizimi i detyrimeve # '''''Maiestas''''': ndjesi superioriteti e përkatësisë në një popull të qytetëruar # '''''Virtus''''': cilësi të veçanta të qytetarëve romakë, kurajoja, trimëria, veprimtaria politike dhe ushtarake # '''''Gravitas''''': të gjitha rregullat e sjelljes së romakut tradicional, përkundrejtë traditës, serioziteti, dinjiteti, autoriteti, dhe pse kishte vlera të shumëfishta të rrjedhura nga moret. Të gjitha aspektet e jetës, duke përfshirë kuadret e ndryshme të të drejtës publike dhe private, kanë qenë ndikuar jashtëzakonisht nga tradita, e formuar përgjatë shekujve. Disa nga përbërësit e saj meritojnë vëmendje të veçantë për shkak të rëndësisë së tyre në kuadrin e ''mores maiorum'' kryesore. Këto komponente të traditës përfaqësojnë një klasë vlerash që dallonin ''vir bonus''<ref>Qytetari i mirë romak.</ref> nga të tjerët dhe disa nga këto do të fillonin të mernin një rëndësi të tillë në kulturën romake sa madje të hyjnizoheshin dhe të antropomorfizoheshin nën formën e objekteve ose kafshëve: === Fides === [[Skeda:ELAGABALUS RIC IV 345-757146.jpg|parapamje|majtas|Majtas: bust i [[Elagabali]]t drejtuar nga e djathta me kurorë dafinash, bust me tunikë<ref>Roman Imperial Coinage, IV, 69-70.</ref> me legjendën: IMP CAES [[Elagabali|M AUR ANTONINUS]] AVG; djathtas: hyjnesha ''Fides'' mes dy aquila të [[Ushtria Romake|Ushtrisë Romake]] me legjendën Fides EXERCITVS ("besnikëria e ushtrisë").]] Fjala latine ''fides'' ka shumë kuptime; megjithatë, ato bazohen në parime të ngjashme: e vërteta, feja, ndershmëria, besnikëria dhe besueshmëria.<ref>Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic'', fq. 34.</ref> Mund të shihet në përdorim me fjalë të tjera për të krijuar terma si ''bonae fidei''<ref>nga latinishtja "''në mirëbesim"''. “Bona fides,” Berger. fq. 374.</ref> apo ''fidem habere''.<ref>nga latinishtja ''"për të qenë të besueshëm", apo më tekstualisht "të kesh besim"''</ref> Në të drejtën romake, koncepti i ''fides'' kishte një rol të rëndësishëm. Si në të gjitha kulturat e lashta, kontratat verbale ishin shumë të zakonshme në jetën e përditshme romake dhe kështu mirëbesimi lejonte transaksione tregtare të bëra me më shumë besim. Fides haset edhe në raportin midis ''patronus'' dhe ''cliens'', midis bashkë-shortërve, etj. Nëse mirëbesimi tradhëtohej, personi i dëmtuar mund të ndërmerte një proçes kundër personit që e kishte tradhëtuar. Si hyjni romake, Fides përfaqësonte një kult shumë të vjetër. Tempulli i parë në nder të saj i përket Numa Pompiliusit,<ref>[[Tit Livi]], ''Ab Urbe Condita'', I, 21, 4.</ref> i ndërtuar në qytetin e Romës. Ishte hyjnesha e mirëbesimit dhe kujdesej për kontratat verbale.<ref>Adkins. fq. 78</ref> Përshkruhet si një grua e moshuar, e konsideruar plaka e Jupiterit. Tempulli i saj daton rreth vitit [[254 p.e.s.]] dhe gjendet në Kodrën Kapitoline të Romës, pranë Tempullit të Jupiterit.<ref>Ziolkowski, “Temples”</ref> [[Tit Livi|Livi]] futet në hollësitë e kultit të Fides dhe në historinë e tij të Romës. Ritualet e saj praktikoheshin nga ''flamines maiores'', priftërinjtë më të rëndësishëm, pas pontifeksit, të paraardhësve. Këta përiftërinj propozuan, që në vendin e kremtimit, krijimi i shenjtërores së Fides në një karro të hapur, të tërhequr nga një çift kuajsh. Nga këndvështri që konsiderohej se Fides qëndronte në krahun e djathtë të një burri; ajo paraqitet, gjatë periudhës historike të Perandorisë Romake, në monedha me një palë duar të mbuluara, për të simbolizuar besueshmërinë e legjioneve dhe të perandorit. Mbulimi i duarve pasqyron kultin e Fides, ku njeriu ndjek flijimin për të mbuluar duart me gjishta për të ruajtur besimin e mirë fetar. [[Skeda:Antoninus Pius Coin pieta.jpg|parapamje|372px|Majtas: busti i [[Antonin Piu]]t drejtuar nga e djathta: Æ Sestertius<ref>Roman Imperial Coinage, II 1083a (Adriano); Banti 270.</ref>, me legjendën IMP [[Antonin Piu|AELISU CAE-SAR ANTONINUS]]; djathtas: hyjnesha ''Pietas'' në këmbë përballë me kokën e kthyer nga e majta, mban një kuti temjani në dorën e majtë duke përhapur temjan me të djathtën mbi një altar të ndezur.]] === Pietas === ''Pietas'' nuk është e barasvlefshme me kuptimin "mëshirë". ''Pietas'' ishte sjellja romake si detyrë përkundrejtë perëndive, atdheut, prindërve dhe të afërmve të tjerë.<ref>Adkins. fq. 180</ref> Në fillim i referohej familjes dhe besimit si dhe respektit midis bashkë-shortëve, pastaj, konceptimi i raportit u shtri midis njeriut dhe hyjnisë: në të vërtetë, nuk duhet të flitet vetëm për respekt, por edhe të lidhjes sentimentale dhe afektive; studjuesit e përkufizojnë si ''dashuri e detyrimeve''. Përdorimi i termit përfshinte edhe një kuptim të detyrës morale, jo vetëm ndjekja e thjeshtë e riteve.<ref>Term i cili përfshihet është ''cultus''.</ref> Si pasojë, ''pietas'' kërkonte ruajtjen e marëdhënieve të mira nga pak me të gjithë, në këndvështrimin e respektueshmërisë dhe moralitetit. [[Skeda:Terracotta Aeneas MAN Naples 110338.jpg|parapamje|majtas|upright=1.1|[[Enea Ankiziadi|Enea]] që bart në supe të atin, [[Ankizi]]n, ndërsa për dore mban birin e vogël, Iulo; u kthye në një ikonë e ''pietas''. Terrakotë, Museo archeologico di Napoli]] Sipas [[Ciceroni]]t, "''pietas është drejtësia përkundrejtë perëndimve'',"<ref>{{Cite book|author=Mark Tulli Ciceronis|author-link=Ciceroni|title=DE NATURA DEORUM|url=http://dx.doi.org/10.1515/9783110969399.1|language=la|publisher=DE GRUYTER|pages=1-160}}</ref> dhe, si e tillë, kërkonte praninë, më shumë se të një vrojtues të ritualeve për flijimin dhe zbatimin e duhur të tyre, por edhe përkushtimin dhe drejtësinë e brendshme të personit. ''Pietas'' mund të vizualizohet në shumë mënyra. Për shembull, [[Augusti|Oktavian Augusti]] tregoi ''pietas'' gjatë jetës së tij, si duke filluar në vitin [[52 p.e.s.]], ashtu dhe duke i kushtuar në vitin [[48 p.e.s.]], pas Betejës së Farsalës, një tempull Venus Genitrix. Tempulli iu kushtua Venerës, si nëna e [[Enea Ankiziadi|Eneas]] dhe kështu paraardhëse e Iulii, ''gens'' e [[Jul Çezari]]t. [[Augusti]], pas vdekjes së [[Mark Antoni]]t dhe Mark Emilius Lepidit<ref>Këta dy burra janë cotriumviri të Augustit në triumviratin e dytë.</ref>, i ndërtoi një tempull Çezarit, me qëllim që të nderonte babain e tij birësues. Kështu, disa romakë, për shkak të rolit të tyre si qytetarë të përkushtuar, adoptuan ''cognomen'' Pius. Perandori [[Antonin Piu]], e mori këtë epitet të shtuar emrit të tij për shkak të rolit të tij në bindjen e të vjetërve të [[Senati Romak|Senatit]] të hyjnizonin babain e tij birësues në publik, perandorin [[Adriani|Adrian]], për ''pietas'' që tregoi kundrejtë babait të tij biologjik. E tillë ishte rëndësia e ''pietas'', që, në vitin [[181 p.e.s.]], në bazë të asaj që thotë [[Tit Livi]], do të ndërtohej një tempull kushtimor.<ref>[[Tit Livi]], ''Ab Urbe Condita Libri''. xxxx. 34</ref> Analogjikisht me konceptet të tjera abstrakte në kulturën romake, ''pietas'' do të shfaqej shpesh në formë antropomorfe dhe ndonjëherë e shoqëruar me një kanjushë.<ref>Simboli i përkushtimit birësor.</ref> Do të adoptohej edhe nga [[Augusti]] si ''Pietas Augusta'', për të vizualizuar ''pietas'' e tijë, siç mund të shihet në monedha të periudhës. Por [[Ciceroni]], te ''De inventione''<ref>[[Ciceroni|Mark Tulli Ciceroni]], ''De inventione'', 2, 66.</ref>, na ilustron një ''pietas'' më të lartë, do me thënë për respektin qytetar përkundrejtë shtetit, që, te ''De re publica'',<ref>[[Ciceroni|Mark Tulli Ciceroni]], ''De re publica'', 6, 16.</ref> e përkufizon ''pietas maxima''; në vijim, me [[Virgjili]]n, te ''[[Eneida]]''<ref>[[Virgjili]], ''[[Eneida]]'', 9, 493.</ref>, ''pietas'' do të identifikohej me ''humanitas'' dhe ''misericordia'' dhe do të shndërrohej në formë të respektit për anëtarët e fisit në provimin e keqardhjes për vuajtjet e të tjerëve. === Maiestas === ''Maiestas'' tregonte dinjitetin e shtetit në Romën e Lashtë si përfaqësues i popullit. Pikërisht ky mandat nga ana, fillimishte e institucioneve republikane, pastaj me shndërrimin e qeverisë republikane në një të tillë perandorake, do të bënte që vetë perandori të vishej me këtë ''majestas'' dhe të përfaqësonte popullin. Nga këtu do të krijohej parimi i ''laesa maiestatis,'' apo krimi kundrejtë shtetit, i atyre individëve që përdhosnin veprat publike, ose përkundrejtë perandorit ose [[Senati Romak|Senatit Romak]], përfaqësues të ''majestas'' dhe që ndëshkoheshin rreptësisht, pasi krimi shihej si dëmtim i të gjithë bashkësisë që perandori dhe senati apo organet e qeverisë romake përfaqësonin. Por, maiestas ka një tjetër domethënie, atë që ka të bëjë me madhështinë në referim të popullit, do me thënë të qenit krenarë që ishe pjesëtarë i popullit romak si populli më i mirë, superior dhe më i mirë se popujt e tjerë të pushtuar, një lloj ndërgjegjeje gati e të qenit një popull ''i zgjedhur''. [[Skeda:GALERIUS RIC VI 66b-2300426.jpg|parapamje|379px|Majtas: bust i [[Galeriu]]sit drejtuar nga e majta me kurorë dafinash, me helmetë dhe parzmore. Mban heshtën ose një skeptër në supin e djathtë, mburojë në krahë;: Æ Follis<ref>Roman Imperial Coinage, VI 66b.</ref> IMP [[Galeriu|MAXIMIANUS]] P F AVG; djathtas: VIRTUS AVGG ET CAESS NOSTR, perandori [[Galeriu]]s, mburojë në krahun e majtë, duke kalëruar djathtas; çan një armik në tokë, ndërsa një armik i dytë është i shtrirë në tokë; AQ P(rima). Monedhë e prerë në vitet [[305]]-[[306]].]] === Virtus === Termi “''Virtus''” rrjedh nga fjala latine “''vir''” ("burrë") dhe tregon idealin e burrit të vërtetë romak. Aspektet e ''virtus'' janë të shumëfishta. Poeti Gaius Lucilius pohon se ''virtus'' për një burrë është të dijë atë që është e mirë, e keqe, e padobishme ose ç‘nderuese.<ref name="Ward. p. 57">''Ward''. fq. 57</ref> Në fillim përcaktonte trimërinë në betejë të heroit dhe luftëtarit. ''Virtus'' qe e tillë vetëm nëse nuk përdoret për qëllime personale, por për interesin e bashkësisë romake. Por nga [[shekulli I p.e.s.]] virtus nuk do të shihej më si në shërbim të shtetit, por do të ndahej nga ai ideal, për të marë një objektiv më praktik: të dalloheshe nga të tjerët. ''Virtus'' fillimisht përcillej nga babai te biri, në vijim, nga [[shekulli I p.e.s.]], koncepti i virtus ndryshon: nuk është më e trashëgueshme, por është e nevojshme ta arrish me angazhim, duke tejkaluar veprat e të parëve. Koncepti romak për lirinë (''libertas),'' për qytetarët meshkuj, parashikohej si pjesë e të drejtës për të ruajtur trupin e tij nga nënshtrimi fizik dhe kjo përkthehej në refuzimin për tu dominuar dhe një lloj "mendësie pushtimi" brenda burrërisë romake (''virtus'').<ref name="CantarellaxiSkinner11">Cantarella, ''Bisexuality in the Ancient World'', fq. xi; Marilyn B. Skinner, introduction to ''Roman Sexualities'' (Princeton University Press, 1997), fq. 11.</ref> Si zgjatim, ishte e pranueshme për meshkujt e lirë romakë të angazhoheshin në marrëdhëniet mashkull-mashkull vetëm nëse ai merte rolin aktiv depërtues (përndryshe ky ''virtus'' do të ishte në dyshim ose i përdhosej).<ref name=":1">Craig A. Williams, ''Roman Homosexuality'' ([[Oxford University Press]], 1999), fq. 18.</ref> Romakët i përshkruajnë të dyja, dominimin seksual dhe perandorak si dhunues të ''virtus'' të pësuesit.<ref>Davina C. Lopez, "Before Your Very Eyes: Roman Imperial Ideology, Gender Constructs and Paul's Inter-Nationalism," te ''Mapping Gender in Ancient Religious Discourses'' (Brill, 2007), fq. 135–138.</ref> Një nga rubrikat më të rëndësishme etike të Romës, moraliteti seksual, ishte në këtë mënyrë tepër i lidhur me ''virtus'' dhe implikimet e tij të ndryshme për meshkujt e lindur të lirë romakë.<ref name=":1" /><ref name="CantarellaxiSkinner11" /> === Gravitas === ''Gravitas'', nuk duhet ngatërruar me [[graviteti]]n modern, pasi përfaqësonte vlerën e dinjitetit dhe të vetëpërmbajtjes.<ref>Ward. fq. 58</ref> Përballë vështirësive, një romak "i mirë" duhet të kishte një fytyrë të paturbulluar. Miti dhe historia romake tregon histori figurash si Gaius Mucius Skevola, duke e përshkruar shembull të ''gravitas''.<ref>[[Tit Livi]], ''Ab Urbe Condita Libri''. ii. 12</ref> Në themelimin e [[Republika Romake|Republikës]], mbreti etrusk Lars Porsena kishte rrethuar qytetin e Romës dhe, me qytetin në krizë, Skevola u përpoq ta vriste Porsenën. Sidoqoftë, Skevola u kap. Kur mbreti e kërcënoi Skevolën me tortura, nëse nuk do tu përgjigjej pyetjeve të tij mbi Romën, Skevola vendosi dorën e djathtë mbi një prushore dhe e mbajti me ''gravitas'' të madhe (vetëpërmbajtje). Tregohet se mbreti, duke parë vlerën e Skevolës, hoqi dorë nga Roma. ''Gravitas'' e Skevolës, jo vetëm i dha epitetin ''scevola'' ("mëngjarashi"), por kontribuoi gjithashtu në bindjen e Porsenës të mos i sulmonte romakët, i çoroditur nga vendosmëria e tyre. Pra ''gravitas'' nënkupton një sjellje serioze, të përllogaritur, siç kërkojnë rrethanat, pa asnjë teprim. Kjo vlen për periudhën arkaike dhe pjesërisht republikane. Ndërsa për periudhën perandorake ''gravitas'' paraqitet shumë më pak në shkrime dhe, aty ku flitet, koncepti ka ndryshuar përkundrejtë periudhës pararendëse, ku tashmë do të përkufizohej si një sjellje false duke luajtur, i sjellshëm dhe i ëmbël, do me thënë aftësia për tu përshtatur e oborrtarit ose e ''cliens'', që bën çdo gjë për të marë favorin e padronit ose të princit. === Vlera të tjera romake === Përveç vlerave themelore të ''mores'', perandorët me vendimet e tyre përcaktonin se cilat vlera duhet të respektoheshin për ta bërë bashkësinë më të mirë. Nga ana tjetër autorët latinë<ref>[[retorika|Retorë]], historianë, eruditë, juristë, etj.</ref> mbështesnin vlerat e tyre dhe zakonet e mira, duke u bazuar te tradita e periudhave të mëparshme, pa lënë pas dore realtitetin e ri të ''civitas'' ku jetonin. Do me thënë, krijonin një identikit të ''bonus civis'' dhe duke identifikuar vlerat e shumta që duheshin ndjekur, ngushtësishtë të lidhur njëra me tjetër: ;''Amicitia'' ''Amicitia'' në idealistikën romake nuk nënkupton thjeshtë konceptin tonë të miqësisë, por në kuptim më të gjerë lidhjen e aleancës që mund të kishte midis dy kombeve apo raportin midis ''patronus'' dhe ''cliens''. ''Amicitia'' shihej nga romakët e lashtë si vlerë që kishte të bënte me ndjekjen e interesave të përbashkëta, e përfaqësuar edhe nga një perëndi. Por, termi ''amicitia'' i afrohej edhe konceptit të tanishëm të miqësisë, mbi të gjitha në [[shekulli II|shekullin e II të e.s.]], e lidhur me fjalët ''amicus'' dhe ''amor''. Vetë ''cliens'' i ''patronus'' përkufizohej si mik, edhe pse kishte dallim trajtimi midis klientëve më intimë dhe ata që konsideroheshin "më pak miqësorë"; në fakt ekzistonin kategori të ndryshme "miqësie", në këtë rast, në të vërtetë, të quaje ''amicus'' ''cliens'' ishte thjeshtë një fenomen kortezie, që mund shumë mirë të imponohej. ;''Ambitiosa morte'' Vlera e vetëvrasjes: romakët e konsideronin një formë vdekjeje fisnike, më shumë se jeta e jetuar pa dinjitet. Është një gjest i konsideruar shumë i rëndësishëm, si politikisht ashtu dhe publikisht, që e shkundëte mjaft aprovimin në kulturën romake. Në periudhën perandorake pastaj, kjo sjellje do të bëhej shumë e rëndësishme, gati në modë, për të protestuar kundër tiranëve perandorakë. Arketipi i vetëvrasësit paraqitet nga Katon Uticensi, në protestë ndj mbipushtetit të [[Jul Çezari|Çezarit]], apo vetëvrasja e [[Petroniu]]sit, që vdiq duke diskutuar me miqtë, gati se ishte duke rënë në gjumë, apo edhe vetëvrasja e [[Lucius Annaeus Seneca|Senekës]], por historia e lashtë romake përkujton edhe shumë të tjerë. ;''Abstinentia'' Çinteresimi, ndershmëria, integriteti moral. Përcakton sjelljen e ç‘interesuar, veçanërisht e administratorit përkundrejtë gjësë publike. ;''Aequitas'' Është ndjenja që frymëzon barazinë dhe drejtësinë, mbi të gjitha në kuadrin juridik; shembuj jep Ulpiani, duke përshkruar drejtësinë e vërtetë. ;''Auctoritas'' [[Skeda:Giovanni Bellini - Continence of Scipio (detail, half-left part) - WGA1766.jpg|parapamje|majtas|upright=1.6|''Continetia Scipionis'', e [[Giovanni Bellini]]-t ([[1508]])]] '''Auctoritas''' është vlera e prestigjit dhe e besimit që një burrë, në zotërim të kësaj vlere jep, në fillim e lidhur me fenë nënkuptonte të rrisje, ndihmoje të tjerët. Në një periudhë të dytë, kur do të bëhej një vlerë tipike laike, përckatoi besueshmërinë, ndikueshmërinë, do me thënë aftësinë për të ndikuar të tjerët.<ref>Mbi të gjitha në kuadrin oratorik.</ref> Kjo e dyta konsiston në një ekuilibër midis pushtetit politik dhe prestigjit shoqëor, besueshmërisë, përgjegjshmërisë personale.<ref>''Ward''. fq. 58</ref> Ndërsa [[Ciceroni]] e konsideron një bashkësi e ''Dignitas'' dhe ''Virtus''. Auctoritas në të rast është një formë shumë e lartë pushteti, që nuk lidhet domosdoshmërisht me pushtetin politik, por ushtronte shtrëngimin ose komandën nëpërmjet forcës së bindjes, falë karizmës së vetë. Auctoritas nënkupton një seri të drejtash dhe detyrash nga kush është në zotërim, për shembull atribuimi i detyrave publike apo ti besosh angazhimeve që mereshin. Figura që historikisht i afrohet është [[Augusti|Oktavian Augusti]] që e ushtroi autoritetin e tij, jo aq nëpërmjet kompetencave që zotëronte, por duke ditur të jipte një urdhër pa e imponuar, duke i bindur vartësit e tij dhe duke patur respekt për institucionet publike. [[Skeda:Arco di costantino, rilievo aureliano, 05.jpg|parapamje|''Submissio ose Clementia'' (nënshtrimi i një kreu barbar): Perandori [[Kostandini i Madh|Kostandini I]]-[[Mark Aureli]], me Pompeianin në shpinë, është në një podium të lartë para ushtarëve dhe ''aquiliferi'' me ''signa'' dhe me një gjest mëshire liron një princ barbar, që mbron të birin tepër të ri me një krahë mbi shpatull (Harku i Kostandinit).]] ;''Benignitas'' Mirësi, dashamirësi e lidhur si me ''Humanitas'', ashtu dhe me ''Clementia'' ;''Clementia'' ''Clementia'' është vlera që priret ta moderojë shpirtin përkundrejtë të mundurve, pa u hakmarrë, ose në ëmbëlsinë e superiorit vëren gabimet e inferiorit dhe ndjen keqardhje. Është e ndërlidhur me ''benevolentia'' ose ''Magnitudo animi''. Është sjellja e një burri që mban pushtetin në një situatë të caktuar, por nuk mbizotërohet nga zemërimi dhe dhe mizoria, por nga dashamirësia, duke i mbizotëruar impulset negative: raporti, për shembull i ''paterfamilias'' të mirë përkundrejtë bijve ''alieni iuris'' ose të romakut të mirë përkundrejtë të mundurve. Megjithatë duhet bërë një saktësim, pasi sipas [[Ciceroni]]t, duhet të ishe i mëshirshëm kundër atij që dorëzohej dhe nënshtrohej, por të pamëshirshëm me atë që rrebelohej: ''hostes''. Kjo është një karakteristikë që vërehet nga romakët përkundrejtë popullsive të mundura, mbi të gjitha kur perandoria shtrihej në masë më të madhe, duke u dhënë edhe të huajve pozicione të rëndësishme në politikën romake. ;''Concordia'' Concordia, marrëveshja, mirëkuptimi, harmonia; në fillim konsiderohej jashtë fushës politike, por pastaj, me ndikimin grek do të merte rëndësi, si për fushën politike, ashtu dhe për atë filozofike. ;''Consilium'' Dituria, gjykimi, urtësia, aftësia për të vendosur. Fjala, e pasur me kuptime, duket si një nga vlerat më të lashta të [[Gjuha latine|latinitetit]] dhe tregon reflektimin e sjelljes me qetësi dhe në pavarësi të plotë gjykimi. ;''Constantia'' Qëndrueshmëria, kostanca, këmbëngulja, forca shpirtërore, koherenca.<ref>[[Tit Livi]], ''Ab Urbe Condita Libri''. xxii. 58. Shiko edhe Commentary on Livy 1-5 të Ogilvie.</ref> Fjala në vetëvete përcakton këmbënguljen e fortë, qëndrueshshmërinë e një sjelljeje dhe të një virtyti etiko-politik, tipikisht romak. Kjo vlerë, e çiftëzuar me gravitas, ka zhvilluar një rol të madh në historinë dhe suksesin e popullit romak. Constantia u lejonte romakëve të qëndronin të përqëndruar dhe aktivë në kohët e turbullirave të mëdha dhe humbjeve shkatërruese, si për shembul fushata e [[Hanibali|Hanibal Barkës]], me ak fjalë vlera e të mos dorëzuarit kurrë. ;''Cultus'' Ishte ndjekja aktive dhe zbatimi korrekt i ritualeve për sa i përket hyjnisë.<ref>Adkins. fq. 55</ref> Pratikat fetare romake orientoheshin drejtë zbatimit korrekt të riteve, jo drejtë etikës dhe moralit të personit. Perënditë ishin të kënaqur nëse ritet do të zhvilloheshin me vëmendje nga romakët, prandaj ata shpresonin të arrinin mbështetjen e tyre nëpërmjet zhvillimit të flijimeve dhe formulave të tjera rituale, nëse kryheshin korrektësisht. ;''Religio'' {{See also|Feja romake}} Nuk ishte "fe" në kuptimin modern të fjalës. ''Religio'' është e lidhur me foljen latine religare, që ka kuptimin "të lidhesh". Në mendjen e romakëve të vjetër, ''religio'' përfaqësonte një lidhje midis hyjnores dhe vdekatarëve. Kjo lidhje është më shumë respekti dhe detyrimi për tu nënshtruar dhe të besëtytënisë, të lidhur me praktika fetare dhe zakone të romakëve të lashtë: si burrat, ashtu dhe gratë duhet të ishin të vetëdijshëm për këto lidhje për të nderuar perëndinë nëpërmjet praktikave fetare,<ref>Adkins. fq. 190</ref> në përpjekje për të ruajtur një ''pax deorum''.<ref>nga latinishtja "''Paqja e zotave''"</ref> Në përputhje me emrin, mbiemri ''religiosus'' përfaqëson lartësimin e praktikës fetare, deri në pikën e prekjes së besëtytënisë. Sipas romakëve ''religio'' konsiderohej si një pjesë e nevojshme e jetës, në mënyrë që të ruhej rendi dhe tradita në bashkësi apo në masë më të madhe, në botë. Motivimi në bazë të këtyre besimeve, nuk është moralisht e themeluar mbi vlerat moderne judaiko-kristiane, por mbi kënaqjen e zotave dhe pritshmëria e shpërblimeve. Për të garantuar një fitor, i premtohej një tempull një perëndie, ose, me shpresën e lehtësimit të vështirësive, anëtarët e bashkësisë kryenin flijime. [[Tit Livi]] e nënkupton këtë nevojë në përshkrimin e tij të kapjes së shtatores së perëndeshës Junona nga Veio. Zbulon se eshte kundër religio-s së [[Etruskët|etruskëve]] nëse preket shtatorja, përveç nëse nuk je një anëtarë i priftërinjve apo bëheshe nëpërmjet trashëgimisë. Ushtarët romakë, nga ana e tyre, janë të pastër, nëse nuk nderojnë perëndeshën. Kjo nuk është e lidhur me ''pietas'' dhe moralitetin e saj të ndërlidhur, por ishte e ndërlidhur me konceptin e ''cultus''. ;''Decorum'' Zbukurim, përshtatshmëri, ajo që përputhet me një person të caktuar në disa aspekte e ngjashme me ''Nobilitas''. ;''Dignitas'' ''Dignitas'' është vlera e [[dinjiteti]]t dhe prestigjit të një qytetari romak dhe nën këtë konsiderim, nga ana e të tjerëve. Por kjo kishte të bënte me pjesën sipërfaqësore të prestigjit, do me thënë respekti i të tjerëve në kuptimin sipërfaqësor dhe jo të plotë, si ''auctoritas''. ''Dignitas'' është një nga rezultatet fundore që synonin të vizualizonin vlerat e idealit romak dhe shërbimin e shtetit në forma primati, pozicioni ushtarak dhe magjistrature. ''Dignitas'' qe vlera e reputacionit, e nderit dhe e vlerësimit. Kështu, një romak që u tregonte atyre ''gravitas, constantia, fides, pietas'' dhe vlera të tjera, do të bëhej një romak në zotërim të ''dignitas'' midis bashkë-moshatarëve të tij. Në të njëjtën mënyrë, nëpërmjet këtij rrugëtimi, një romak mund të fitonte ''auctoritas'', "prestigj dhe respekt". ;''Disciplina'' Disciplina, edukata, formimi civil dhe ushtarak i qytetarit. Disciplina ishte për romakët baza e patjetërsueshme e shtetit, e dukshme nëpërmjet disiplinës ushtarake dhe në të gjitha fushat e jetës. ;''Exemplum'' Shembulli, modeli. Është vlera e përbërë nga një veprim i lavdishëm i kryer nga një paraardhës, në detyrim për tu imituar dhe shumëfishuar. ;''Gingillatio'' Vlerë që u afermuar në latinitetin e vonë, termi përkufizon një kërkim të përmbajtur të kënaqësisë pa iu dhënë në mënyrë të shfrenuar, por duke respektuar vetëveten dhe idealin e ''enkràteia'' (moderimit, vetëpërmbajtjes). Disa studjues mbështesin mendimin se kjo vlerë u fut në brendësi të ''mos maiorum'' falë afermimit gjithmonë e më të madh të [[krishtërimi]]t.<ref>C. Edwards, ''The Politics of Immorality in Ancient Rome'', [[Cambridge University Press]], 2002, fq. 36</ref> ;''Gloria'' ''Gloria'' është fama që arrihet pasi ke përmbushur veprime me vlera, prandaj është ngushtësisht e lidhur me ''virtus'', për mos të qenë inferior ndaj të parëve. Elementi që karakterizon shoqërinë aristokratike në fillim të e ndjekur edhe nga ''civis novum''. Mund të shprehet edhe si njohje dhe lavdërim nga ana e bashkësisë. Edhe ''gloria'' në një kohë të parë konsiderohej e trashëgueshme nga ati te biri dhe vetëm më vonë konsiderohej për tu arritur me veprat e veta. ;''Honor'' Nderi, do me thënë pozicioni honorifik pas një gjesti të caktuar të lidhur me ''virtus'' dhe ''gloria''. ;''Riesumatio'' Nderi që u rezervohej trupave të të vdekurve tashmë të varrosur, që përbëhej nga ofrimi të vdekurve ushqime dhe pije, si të ishin të gjallë, për të favorizuar dekompozizimin dhe ushqimin e jetës në Had. ;''Humanitas'' Ishte vlera që na dallon nga kafshët dhe bishat e egra dhe nga qeniet primitive, do me thënë nga mirëkuptimi dhe dashamirësia e kulturës së shijes dhe elegancës. Humanitas në këtë rast nuk është e lidhur me rolin e qytetarit apo ushtarit, por ka të bëjë me vetë personin, individin. Humanitas në një farë pike do të bëhej gjithmonë e më elitare, do me thënë zotërim përjashtimor i rretheve aristokratike, që, me arsimin e tyre superior përpiqeshin vazhdimisht përpunonin: disponibiliteti, indulgjenca, butësia, ëmbëlsia, moderimi. Në periudhën perandorake kjo vlerë do të shmangej, pasi konsiderohej një sjellje e aristokracisë dhe e arsimimit superior. Në këtë mënyrë do të identifikohej në periudhën perandorake një ''nuova Humanitas popolare'' që tregonte besueshmëri, sjellshmëri dhe karakter të mirë pa nënkuptuar arsimimin superior. ;''Industria'' Veprimtaria, të qenit punëtorë. Termi përkufizon vlerën që e shtyn njeriun politik në bashkëpunimin e zellshëm në kuadrin e shtetit. ;''Libertas'' Liria, sjellje e lirshme jashtë nga artificat e afta për tu përballur me qëndrueshmëri me çdo situatë të jashtme. Tipike e aristokracisë romake. ;''Magnitudo animi'' Shpirtmadhësia, shpirtgjerësia, përcakton sjelljen e shkëputur dhe madhështore me të cilën qytetari, mbi të gjitha fisniku, sillet në raport me të tjerët. ;''Nobilitas'' Përfaqëson një kuptim abstrakt, frymëzimin për të qenë të denjë për virtytet e të parëve. ;''Otium'' Nëse për modelin e qytetarit arkaik Otium donte të thoshte mungesa e punimit nga ana e qytetarit-ushtar që ose kultivonte ose luftonte, në përiudhën republikane do të identifikohej, në vija të gjera nga [[Ciceroni]], me mungesën e veprimtarisë. Por ndikimi grek, e shihte otium si pushim i veprimtarive të përditshme përkundrejtë shtetit, me synimin e studimit intelektual: nga kjo do të lindëte në një kohë të dytë sfocoja e Ciceronit për ta parë otium si veprimtari pozitive,<ref>Pasi romakët kishin një traditë si popull punëtor.</ref> me dallime nga ai grek. Në fakt në rastin romak shihej si qetësia e ekzistencës private, kushtuar veprimtarive intelektuale, të llojit të letërsisë dhe filozofisë. [[Ciceroni]] e shihte otium si veprimtari edhe politike me synim përmirësimin e qytetit. Në republikën e vonë dallohen dy otium: ''otium luxuriosum'' kushtuar veprimtarish pa asnjë dobi apo të turpshme dhe ''otium tranquillum,'' qetësia dhe kthjelltësia e pashqetësuar e të urtit që punon në mënyrë intelektuale. [[Skeda:VESPASIANUS RIC II 437-151705.jpg|parapamje|372px|Majtas: [[Vespaziani]]: sesterc<ref>Roman Imperial Coinage ''Vespasianus'', II, 437; BMCRE 555; Cohen 327.</ref> IMP CAES [[Vespaziani|VESPAS]] AUG PM TRP PP COS III, kokë e kurorëzuar me dafina drejtuar djathtas; djathtas: [[Pax romana|PAX AUGUSTI]], hyjnesha e ''Paqes'' në këmbë drejtë të majtës, mban një degë dhe një ''cornucopia''; S C.]] ;''Pax'' {{See also|Pax romana}} Ekzistonin në periudhën romake dy vlera të lidhura me ''Pax'': ''Pax animi,'' do me thënë kthjelltësia dhe qetësia e individit të veçantë dhe Pax e shtetit. Vlera e dytë ishte më e ndërlikuar, në fakt vihej në pah vetëm duke nisur nga periudha augustiane, pasi vërehet se nëpërmjet ''pax'' prodhohet edhe mirëqenie dhe zhvillimi i mirë i shtetit, që, me luftërat nuk ishte. Nga këtu do të konceptohej si vlerë, pasi nga pax rridhte perandoria dhe situata e sikurisë së qytetarit individual që nuk shihet më i kërcënuar nga luftëra dhe mund të jetoi i qetë. Që në kohën e [[Jul Çezari|Çezarit]] i ishin kushtuar tempuj hyjneshës së Paqes në vitin [[49 p.e.s.]], pasi ishin ndërgjegjësuar për rëndësinë për një popull të të qenit në paqe; kjo filozofi pastaj u ndoq nga [[Augusti]] që do ta fuste kultin në Romë me ''Ara Pacis,'' një altar kushtuar perëndeshës së Paqes, me synim që fushatat ushtarake në [[Hispania]], në fund, vetë perandori [[Vespaziani|Tit Flavio Vespasiani]] do të ndërtonte Tempullin e Paqes. Në të vërtetë edhe më i hershëm se Periudha Mbretërore merte njëfarë rëndësie: vetë Numa Pompilius dëshironte që tempulli i [[Janusi|Janit]] të ishte i hapur në periudhën e luftës dhe i mbyllur në atë të paqes. Shumë poetë këmbëngulnin mbi paqen si prurëse e pjellorisë, mirëqenies dhe vlerave gjithmonë pozitive. ;''Pudor'' Droja, turpshmëria, moraliteti i përkufizon drojën e qytetarit romak që parapëlqen të flas për gjëra të caktuara privatisht në vend se në publik, përveç përcaktimit të dëlirësisë dhe dinjitetit, në ndërlidhje edhe me modestia. ;''Simplicitas'' Është koncepti i të jetuarit sipas orgjinave në mënyrë të thjeshtë, tipike e Periudhës Mbretërore, në Periudhën Republikane do të merte një vlerë të konsiderueshme, pasi ajo do të shihej edhe si tu ekspozoheshin rreziqeve të mëdha, pasi e vendoste subjektin që të mos u kushtonte vëmendje rreziqeve, mbi të gjitha gjatë Periudhës së Perandorake, plotë me lojëra pushteti dhe personazhesh hipokrite, siç pohon [[Lucius Annaeus Seneca|Seneka]]. Kështu në periudhën perandorake vlera e ''simplicitas'' do të merte një vlerë të re sjelljeje spontane, të lirshme, por duke e ushtruar me masë, do me thënë duke iu përshtatur periudhës së re, ku simplicitas nuk mjaftonte më nëse nuk doje të pësoje ofendim dhe përçmim. Vetë [[Mark Valerio Marciali|Marciali]] flet për ''prudens simplicitas'' pasi nuk është më e përshtashme në kohët perandorake plotë me lojëra. ;''Urbanitas'' e ''rusticitas'' ''Urbanitas'' tregon shijen e mirë dhe shpirtin natyror pa teprimet e njeriut elegant, një lloj ''bon ton'' romak. Në vijim do ti kundërvihej vlerave të vjetra romake për shkak të ndikimit grek, pasi do të përcaktonte rafinimin në kërkim të luksit dhe të kujt donte të dukej detyrimisht në modë në kundërvënie ndaj ''Rusticitas'' dhe ndaj ''Industria'', do me thënë kujt kënaqej me jetën e thjeshtë fshatare të fushës kushtuar punës. ==Shiko edhe== {{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * ''[[O tempora, o mores!]]'' * [[Romanitas]] * [[E drejta romake]] * [[Feja romake]] * [[Mitologjia romake]] * [[Kulti i të parëve]] * [[Appius Claudius Caecus]] * [[Gaius Marius]] * [[Martesa në Romën e lashtë]] * [[Kanuni]] * [[Manusmriti]] * [[E drejta morale]] * [[Vlera kulturore]] * [[Kodi i nderit]] * [[Justitia]] * [[Zakoni]] * [[Morali]] * [[Tabu]] * [[Hamurabi]] * [[Juvenali]] * [[Gjeorgjiket]] * [[Horaci]] * [[Lucius Annaeus Seneca]] * [[Mark Fabius Kuintiliani]] * [[Edukimi i oratorit]] * [[Caecilius Statius]] * [[Publius Papinius Statius]] * [[Mark Valerio Marciali]] * [[Letrat e Ciceronit]] * [[Ligjëratat e Ciceronit]] * [[Varroni]] * [[Kornel Nepoti]] * [[Nepotis Vitae]] * [[Turma (njësi ushtarake)]] * [[Albaniana (fortesë romake)]] * [[Alba Longa]] * [[Albanët (latinë)]] * [[Albaniana (fortesë romake)]] * [[Appius Claudius Caecus]] * [[Arsimi në Romën e lashtë]] * [[Arti romak]] * [[Auguri]] * [[Braccae]] * [[Bujqësia në Romën e lashtë]] * [[Castra]] * [[Censori]] * [[Ciceroni]] * [[Curia Calabra]] * [[Di Manes]] * [[Diktatori romak]] * [[Dominati (Roma)]] * [[Dymbëdhjetë Tabelat]] * [[Ekonomia Romake]] * [[Enea Ankiziadi]] * [[Eneida]] * [[Fasti Ostienses]] * [[Fëmijëria në Romën e lashtë]] * [[Filozofia e lashtë romake]] * [[Gjeografia e Strabonit]] * [[Historia e Kushtetutës romake]] * [[Horaci]] * [[Iliro-romakët]] * [[Institucionet politike të Romës së lashtë]] * [[Jus trium liberorum]] * [[Kalendari Romak]] * [[Kalendat]] * [[Këshilli i Plebejve]] * [[Kodeksi i Justinianit]] * [[Kodeksi i Theodosit]] * [[Kohorta (njësi ushtarake)]] * [[Kolonia Romake]] * [[Kopshtet romake]] * [[Kultura e Romës së lashtë]] * [[Kuvendi i Centurionëve]] * [[Kuvendi i Kuriatit]] * [[Kuvendet Romake]] * [[Kuvendi Tribal]] * [[Kuzhina antike romake]] * [[Latinët në Itali]] * [[Letërsia e vjetër greke e romake]] * [[Ludi]] * [[Lustrum]] * [[Lustratio]] * [[Legjioni romak]] * [[Magjistratët romakë]] * [[Martesa në Romën e lashtë]] * [[Moda e flokëve në Romën e lashtë]] * [[Monarkia romake]] * [[Monti Albani]] * [[Notitia Dignitatum]] * [[Novus homo]] * [[Panem et circenses]] * [[Pax Romana]] * [[Perandoria Romake]] * [[Principati (Roma)]] * [[Pretori]] * [[Remi dhe Romuli]] * [[Republika Romake]] * [[Roma e lashtë]] * [[Romanizimi (kulturor)]] * [[Rrugët romake]] * [[Sabinët]] * [[Sabelianët]] * [[Senati Romak]] * [[Skllavëria në Romën e lashtë]] * [[Spektaklet Romake]] * [[SPQR]] * [[Teknologjia në Romën e lashtë]] * [[Të Drejtat Latine]] * [[Themelimi i Romës]] * [[Tirones]] * [[Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake]] * [[Ushtria Romake]] * [[Veshjet në Romën e lashtë]] * [[Virgjili]] {{Div col end}} == Shënime == {{Notelist|21em}} == Referime == {{Reflist|21em}} == Bibliografia == ;Burime antike {{Refbegin|40em}} * {{Cite book|title=Historia Augusta|title-link=Historia Augusta|language=la}} ([[Wikisource:la:Historia Augusta|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/home.html përkthimi anglisht]). * {{Cite book|author=Oktavian Augusti|author-link=Augusti|title=Res gestae divi Augusti|language=la}} ([[Wikisource:la:Res gestae|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [[Wikisource:en:Res Gestae Divi Augusti|përkthimi anglisht]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). * {{Cite book|author=Dion Kasi|author-link=Dion Kasi|title=Romaike Historia|language=grc}} ([[Wikisource:el:Ρωμαϊκή Ιστορία|teksti grek]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/home.html përkthimi anglisht]). * {{Cite book|author=Dionisi i Halikarnasit|author-link=Dionisi i Halikarnasit|title=Antiquitatum Romanarum|title-link=Antiquitatum Romanarum|language=grc}} ([http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Dionysius_of_Halicarnassus/home.html përkthimi anglisht]). * {{Cite book|author=Eutropi|author-link=Eutropi|title=Breviarium ab Urbe condita|language=la}} ([[Wikisource:la:Breviarium historiae romanae|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [[Wikisource:en:Abridgement of Roman History|përkthimi anglisht]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). * {{Cite book|author=Flavius Jozefi|author-link=Flavio Josefi|title=Ἰουδαϊκὴ ἀρχαιολογία|language=grc}} ([[wikisource:el:Ιουδαϊκή αρχαιολογία|teksti grek]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [[wikisource:en:The Antiquities of the Jews|përkthimi anglisht]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). * {{Cite book|author=Herodiani|author-link=Herodiani|title=τῆς μετὰ Μάρκον βασιλείας ἱστορία|language=grc}} ([http://www.livius.org/sources/content/herodian-s-roman-history/ përkthimi anglisht] e [[Wikisource:en:History of the Empire From the Death of Marcus|këtu]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). * {{Cite book|title=Corpus Inscriptionum Latinarum|author-link=Corpus Inscriptionum Latinarum|publisher=Berolini|url=http://db.edcs.eu/epigr/epikl.php?s_sprache=it|author=C. I. L.|volume=XVII vol.|year=1863|language=la|access-date=2 nëntor 2025|archive-date=11 shtator 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250911123203/https://db.edcs.eu/epigr/epikl.php?s_sprache=it|url-status=dead}} * {{Cite book|author=Tit Livi|author-link=Tit Livi|title=Ab Urbe condita libri|language=la}} ([[Wikisource:la:Ab Urbe Condita|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [https://en.wikisource.org/wiki/From_the_Founding_of_the_City versioni anglez] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). * {{Cite book|author=Tit Livi|author-link=Tit Livi|title=Periochae ab Urbe condita|language=la}} ([[Wikisource:la:Ab Urbe Condita – Periochae|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). * {{Cite book|author=Amian Marcelini|author-link=Amian Marcelini|title=Rerum gestarum libri XXXI|language=la}} ([[Wikisource:la:Res Gestae Libri XXXI|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Ammian/home.html versioni anglisht]). * {{Cite book|author=Vellej Paterkuli|author-link=Vellej Paterkuli|title=Historiae Romanae ad M. Vinicium consulem libri duo|title-link=Paterculi Historiae Romanae|language=la}} ([[Wikisource:la:Historiae Romanae Ad M. Vinicium Libri Duo|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Velleius_Paterculus/home.html përkthimi anglisht këtu] e [[Wikisource:en:Compendium of the History of Rome|këtu]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). * {{Cite book|author=Plini i Vjetri|author-link=Plini Plaku|title=Naturalis historia|language=la}} ([[Wikisource:la:Naturalis Historia|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Pliny_the_Elder/home.html versioni anglez]). * {{Cite book|author=Plutarku|author-link=Plutarku|title=Βίοι Παράλληλοι|language=grc}} ([[Wikisource:el:Βίοι Παράλληλοι|teksti grek]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/home.html përkthimi anglisht]). * {{Cite book|last=Pomponius|first=Sekst|title=Pomponii de origine iuris fragmentum, recogn. et adnotatione critica instruxit F. Osannus|year=1848|language=la}} * {{Cite book|author=Publius Kornelius Taciti|author-link=Taciti|title=Annales|language=la}} ([[Wikisource:la:Ab excessu divi Augusti (Annales)|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}, [http://www.progettovidio.it/tacitoopere.asp përkthimi italisht] e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Tacitus/home.html?tw_p=twt përkthimi anglisht]). * {{Cite book|author=Publius Kornelius Taciti|author-link=Taciti|title=Historiae|language=la}} ([[Wikisource:la:Historiae (Tacitus)|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}; [https://it.wikisource.org/wiki/Storie_(Tacito) përkthimi italisht] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}; [[Wikisource:en:The Histories (Tacitus)|përkthimi anglisht këtu]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Tacitus/home.html këtu]). * {{Cite book|author=Gaius Svetoni Trankuili|author-link=Svetoni|title=De vita Caesarum libri VIII|language=la}} ([[Wikisource:la:De vita Caesarum libri VIII|teksti latin]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}} e [http://www.progettovidio.it/svetonioopere.asp përkthimi italisht]). * {{Cite book|author=Mark Terencius Varroni|author-link=Varroni|title=De lingua Latina|language=la}} ([http://www.thelatinlibrary.com/varro.html teksti latin]). * {{Cite book|author=Zosimi|author-link=Zosimi (historian)|title=Ἱστορία Νέα, Historia nova|language=grc}} ([[Wikisource:it:Della Nuova Istoria|përkthimi italisht]] {{Skeda:Wikisource-logo.svg|15px}}). {{Refend}} ;Burime historiografike moderne {{Refbegin|41em}} * Adkins, L. dhe Adkins, R. ''Dictionary of Roman Religion''. New York: [[Oxford University Press]], 2000. * {{Cite book|author=Ascanio Modena Altieri|title=Impero in Moneta. Simboli e allegorie nel conio romano da Augusto a Diocleziano|publisher=Arbor Sapientiae Editore|language=it|year=2025|location=Romë|isbn=979-12-81427-77-8}} * {{Cite book|last=Amelotti|first=Mario|others=Mario Talamanca|title=Lineamenti di storia del diritto romano|year=1989|publisher=Giuffrè|language=it|pages=VIII - 762|isbn=88-14-01823-5}} * Berger, Adolph. ''Encyclopedic Dictionary of Roman Law''. Philadelphia: The American Philosophical Society, 1991. * Pietro Bonfante, Istituzioni di diritto romano * {{Cite book|last=Campanini|author2=Carboni|title=NOMEN - Il nuovissimo Campanini Carboni. Latino Italiano - Italiano Latino|publisher=Paravia|language=it|location=Torino|year=2003}} * Huber Cancik dhe Helmuth Schneider (red.). ''Brill's New Pauly''. Antiquity volumes: Brill, 2008 Brill Online. * Gian Biagio Conte - Emilio Pianezzola, Storia e testi della letteratura latina, Le Monnier, 2003, 3 volumi. * {{Cite book|author=Hermann Dessau|title=Inscriptiones Latinae Selectae|volume=3 vol.|date=1892-1916|url=https://openlibrary.org/books/OL23306529M/Inscriptiones_latinae_selectae|via=Open Library|language=la}} * Federico D'Ippolito, Giuristi e sapienti in Roma arcaica - Roma [ecc.]: Laterza, 1986. - 121 fq. * Georges Dumezil / La religione romana arcaica; con una appendice su La religione degli etruschi; botimi italian dhe përkthimi nën kujdesin e Furio Jesi. - Milano: Rizzoli, c1977. - 614 fq. * {{Cite book|author=A. E.|title=L'Année épigraphique|publisher=Anneeepigraphique.msh-paris|date=1888-2024|url=http://www.anneeepigraphique.msh-paris.fr/|language=fr|archive-date=16 shtator 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080916093001/http://www.anneeepigraphique.msh-paris.fr/}} * Carla Fayer, Aspetti di vita quotidiana nella Roma arcaica: dalle origini all'eta monarchica - Roma: L'Erma di Bretschneider, 1982. - 317 fq. * De Francisci, Primordia civitatis * Gennaro Franciosi, Famiglia e persone in Roma antica: dall'eta arcaica al principato - 3. ed. - Torino: G. Giappichelli, 1995!. - 256 fq. * Fredericks, S. C. 1969. ''Mos maiorum in Juvenal and Tacitus.'' University of Pennsylvania Press. * Guarino, Antonio; Storia del diritto romano. * Guarino, Antonio; Le Origini quiritarie. * Hoffmann, Zsuzsanna. 1982. "The Parody of the Idea of mos maiorum in Plautus." ''Oikumene'', III, 217–223. * Hölkeskamp, Karl-Joachim. 2010. ''Reconstructing the Roman Republic: An Ancient Political Culture and Modern Research (translated by Henry Heitmann-Gordon; revised, updated, and augmented by the author).'' Princeton/Oxford: Princeton University Press. * Kenty, Joanna. 2016. "Congenital Virtue: Mos Maiorum in Cicero's Orations." ''Classical Journal'' 111.4:429-462 * Bernhard Linke dhe Michael Stemmler, ''Mos maiorum: Untersuchungen zu den Formen der Identitätsstiftung und Stabilisierung in der Römischen Republik'', Shtutgart: F. Steiner, 2000, 219 faqe, ISBN 3-515-07660-3 * Bronislaw Malinowski / Diritto e costume nella societa primitiva; introduzione di Antonio Colajanni. - Roma: Newton Compton, 1972. - 166 fq. ill. * {{Cite book|last=Mario|first=Talamanca|title=Istituzioni di diritto romano|year=1989|publisher=Giuffrè|language=it}} * {{Cite book|last=Orestano|first=Riccardo|title=I fatti di normazione nell'esperienza romana arcaica|year=1967|language=it|location=Torino|page=280}} * {{Cite book|last=Pugliese|first=Giovanni|others=Francesco Sitzia dhe Letizia Vacca|title=Istituzioni di diritto romano|publisher=Giappichelli|language=en|location=Torino|page=1057}} * {{Cite book|last=Pugliese|first=Giovanni|others=Francesco Sitzia e Letizia Vacca|title=Istituzioni di diritto romano — sintesi|publisher=Giappichelli|language=en|location=Torino|pages=VIII - 567}} * ''Oxford Classical Dictionary''. 3rd Revised Ed. New York: [[Oxford University Press]], 2003. * Hans Rech, ''Mos maiorum. Wesen und Wirkg der Tradition in Rom'', Lengerich i. W., 1936. * Roma arcaica e le recenti scoperte archeologiche: giornate di studio in onore di U. Coli, Firenze, 29-30 maggio 1979. - Milano: Giuffrè, 1980. - VIII, * Segal, Erich. 1976. “''O tempora, o mos maiorum''.” In ''The Conflict of Generations in Ancient Greece and Rome'', Edited by Bertman, Stephen S., 135–142. Amsterdam: Grüner. * Francesco Sini, Documenti sacerdotali di Roma antica - Sassari: Libreria Dessì editrice. * Stambaugh, John E. ''The Ancient Roman City''. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 1988. * Tröster, Manuel. 2012. "Plutarch and ''mos maiorum'' in the ''Life of Aemilius Paullus''." ''Ancient Society'' 42, 219–254. * Ward, A., Heichelheim, F., Yeo, C. ''A History of the Roman People''. 4th Ed. New Jersey: Prentice Hall, 2003. {{Refend}} == Lidhje të jashtme == {{Commons category|Mos maiorum}} * {{cite web|title=Informazioni sul mos e mos maiorum e sulle sue caratteristiche|url=http://xoomer.virgilio.it/roberto_crosio/IPERTESTO_CA_FOSCARI/mos_maiorum.htm|work=xoomer.virgilio.it|language=it}} * {{cite web|title=Particolarità mos maiorum|work=Ariannaeditrice.it|language=it|url=http://www.ariannaeditrice.it/articolo.php?id_articolo=14508}} * {{cite web|title=I valori della Romanità|work=Romanoimpero.com|language=it|url=https://www.romanoimpero.com/2012/06/i-valori-della-romanita.html}} * {{Cite encyclopedia|title=Mos maiorum|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|url=https://www.britannica.com/topic/mos-majorum|language=en}} {{DEFAULTSORT:Mos Maiorum}} [[Kategoria:Etikë shoqërore]] [[Kategoria:Kultura Romake]] [[Kategoria:Moral]] [[Kategoria:Fjalë dhe shprehje latine]] [[Kategoria:Ligji romak]] [[Kategoria:Virtyt]] [[Kategoria:Kode të sjelljes]] dmf8vf5xziqflnd0qz3g8qqhditgjfw 1 391392 3006811 2982501 2026-07-07T08:50:39Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006811 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Sabina Kodra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2874118 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://sot.com.al/kultura/katrori-i-pushtetit-me-trajtimin-e-problemeve-te-shoqerise-sone-dhe-v-i473168/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250216220204/https://exit.al/en/albanian-lobbyists-work-to-improve-laws-on-equality-prevention-of-sexism-and-gender-representation-in-albanian-media/ për lidhjen https://exit.al/en/albanian-lobbyists-work-to-improve-laws-on-equality-prevention-of-sexism-and-gender-representation-in-albanian-media/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 nëntor 2025 12:04 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Sabina Kodra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2878792 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250116142158/https://qkk.al/waterdrop-enters-the-oscars-2025-race-pike-uji-per-garen-e-cmimeve-oscars-2025/ për lidhjen https://qkk.al/waterdrop-enters-the-oscars-2025-race-pike-uji-per-garen-e-cmimeve-oscars-2025/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 dhjetor 2025 22:38 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Sabina Kodra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982500 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250217000152/https://filmitalia.org/it/filmography/9/75507/ për lidhjen https://filmitalia.org/it/filmography/9/75507/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250613170054/https://filmitalia.org/en/film/27511/ për lidhjen https://filmitalia.org/en/film/27511/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 maj 2026 08:02 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Sabina Kodra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006810 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250116142157/https://www.international-feature.com/albania---waterdrop.html për lidhjen https://www.international-feature.com/albania---waterdrop.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2026 10:50 (CEST) r5jtcd8zf7xbi6olqu8u6cypepyfooj 3 391826 3006830 2876894 2026-07-07T11:49:05Z Smallem 126080 Ndarje e arkivit tejet të madh (>1MB, nuk hapej) në disa faqe – përmes Claude AI 3006830 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Liria e panoramës == Përshëndetje Denisa, Pash se sot ke krijuar artikullin [[Liria e Panoramës]], është artikull që duhet të përkëthehet [https://en.wikipedia.org/wiki/Freedom_of_panorama Freedom of panorama], pasi aktualisht është në diskutim në Parlamentin Europian, dhe është temë e rëndësishme. Nëse je e interesuar të punojsh këtë artikull, atherë vazhdo, përdyshe dhe un mund të të ndihmoj.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2015 15:33 (CEST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/40|Tech News: 2015-40]] == <section begin="technews-2015-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' *In UploadWizard, the dialog to see an image preview has been removed. You already see the images in the thumbnails when you upload them. [https://phabricator.wikimedia.org/T112907] *UploadWizard dialogs look a bit different now. They have been updated to the new [[:mw:OOjs UI|OOUI]] look. [https://phabricator.wikimedia.org/T112117] *You can now edit music scores in VisualEditor. You can add new sheet music scores and get live updates when you edit one. [https://phabricator.wikimedia.org/T112925] *When you send an e-mail to another editor using [[:mw:Extension:EmailUsers|Special:EmailUser]], that user will now get a notification on the wiki as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T56130] *You can now see 500 images when you upload images from Flickr with UploadWizard. Before this change the limit was 50. [https://phabricator.wikimedia.org/T44979] *The Wikimedia mailing lists have been upgraded. [https://phabricator.wikimedia.org/T110140] *MediaWiki developers spent a day looking at proposed code changes in [[:mw:Gerrit|Gerrit]]. The goal was to clean up the backlog and give feedback to volunteer developers. [https://phabricator.wikimedia.org/T88531] '''Problems''' *Some visitors had problems reaching the Wikimedia sites for an hour on September 24. [http://status.wikimedia.org/8777/156486/Static-assets-(CSS/JS)][http://status.wikimedia.org/8777/163388/Wiki-platform-%5B%5Bw%3Afi%3AMain-Page%5D%5D-(s2)] '''Changes this week''' *The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from September 29. It will be on non-Wikipedia wikis from September 30. It will be on all Wikipedias from October 1 ([[mw:MediaWiki 1.26/Roadmap|calendar]]). * There will be a new beta feature that allows editors to use Flow on their user talkpage if they want to. Each wiki [[mw:Flow/Request Flow on a page|can decide]] if they want to enable it. [https://phabricator.wikimedia.org/T98270] * The Content Translation tool can give translation suggestions. This feature will now be available in more languages: English, French, Spanish, Russian, Chinese, Turkish, Japanese, Italian, and Catalan. [https://cxupdate.wordpress.com/2015/09/25/september-24-cx-update-suggestions-in-new-languages-fixes-in-statistics-and-link-adaptation-and-more/] '''Meetings''' *You can join the [[mw:Reading/Strategy/Strategy Process|strategy process]] of the [[mw:Reading|Reading department]] of Wikimedia Engineering. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2015-September/083316.html] *You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=29&month=09&year=2015 29 September at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation developers want the community to decide who can use [[:mw:Help:OAuth|OAuth]] in the future. You [[:m:Requests for comment/OAuth handover|can discuss it]] on Meta. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W40"/> 28 shtator 2015 17:15 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=13829249 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/41|Tech News: 2015-41]] == <section begin="technews-2015-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The link editor in the visual editor now shows results below the search box. This improves the usability on desktop and mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T101169] *The description at [[Special:ChangeEmail]] now clearly explains that the page can also be used to remove your email. [https://phabricator.wikimedia.org/T98799] '''Changes this week''' *The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from October 6. It will be on non-Wikipedia wikis from October 7. It will be on all Wikipedias from October 8 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). *UploadWizard will remind users to add a category. [https://phabricator.wikimedia.org/T51710] *UploadWizard's category selectors will be easier to use. [https://phabricator.wikimedia.org/T112764] *A new [[mw:Help:Extension:Cite|Cite]] error will be shown if a named reference is defined more than once in the same article. [https://phabricator.wikimedia.org/T85386] '''Meetings''' *You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=6&month=10&year=2015 6 October at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *Wikidata requests your input on [[d:Wikidata:Client editing input|how to improve the editing of Wikidata's data in other locations]], such as Wikipedias. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W41"/> 5 tetor 2015 20:32 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=13953365 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/42|Tech News: 2015-42]] == <section begin="technews-2015-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The database size lists have been updated. These control special page update frequency and which wikis use global abuse filters. [https://phabricator.wikimedia.org/T114613] '''Changes this week''' *The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from October 13. It will be on non-Wikipedia wikis from October 14. It will be on all Wikipedias from October 15 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). *You will be able to upload images to Wikimedia Commons using the visual editor. When the image is uploaded it will be added to the article you're editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T40030] *Pages that show citation error messages will automatically be placed in a hidden category. [https://phabricator.wikimedia.org/T104792] '''Meetings''' *You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=13&month=10&year=2015 13 October at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W42"/> 12 tetor 2015 18:28 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14074906 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/43|Tech News: 2015-43]] == <section begin="technews-2015-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' *Tech News is trying to make reading the newsletter easier. The [[File:Octicons-sync.svg|13px|alt=Recurrent item|link=]] icon means the item is in the newsletter every week, but with new dates. The [[File:VisualEditor_-_Icon_-_Advanced.svg|18px|alt=For technical readers|link=]] icon means the item is mainly relevant for readers with technical knowledge. You [[m:Talk:Tech/News|can leave feedback]] on this change. *Timestamps in the protection log will now be in the user's timezone. Previously they would show [[w:en:Coordinated Universal Time|Coordinated Universal Time]] (UTC). [https://phabricator.wikimedia.org/T47988] '''Problems''' *A problem with MediaWiki made some pages show no content on October 14. This has now been fixed. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20151014-MediaWiki] *Some templates were misplaced in the Flow description bar. This could make it impossible to click on links. This will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T112281] *The deployment of the new MediaWiki version was stopped on October 14. No new code was deployed for the rest of week. This meant planned changes did not happen. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2015-October/083598.html] '''Changes this week''' *Changes that were planned to happen last week will happen this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments#Week_of_October_19th] *Wikispecies, Meta and MediaWiki.org will be able to use Wikidata for sitelinks. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2015-September/007106.html][https://phabricator.wikimedia.org/T108825][https://phabricator.wikimedia.org/T109674][https://phabricator.wikimedia.org/T115653] '''Meetings''' *[[File:Octicons-sync.svg|13px|alt=Recurrent item|link=]] You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=20&month=10&year=2015 20 October at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W43"/> 19 tetor 2015 18:02 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14189267 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/44|Tech News: 2015-44]] == <section begin="technews-2015-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/44|Translations]] are available. '''Changes this week''' *[[File:Octicons-sync.svg|12px|alt=Recurrent item|link=]] The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from October 27. It will be on non-Wikipedia wikis from October 28. It will be on all Wikipedias from October 29 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). * The first time you use the visual editor, pop-ups will explain why and when you should use the citation and link tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T108620] * You will be able to upload images to Wikimedia Commons from inside the wikitext editor by clicking "Upload" in the "{{int:wikieditor-toolbar-tool-file-title}}" dialog. You will also be able to drag and drop them into an article when using the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T115748][https://phabricator.wikimedia.org/T40031] * When you edit a code block in visual editor, you will have the syntax highlighted. [https://phabricator.wikimedia.org/T49742][https://phabricator.wikimedia.org/T112617] * [[File:VisualEditor_-_Icon_-_Advanced.svg|18px|link=]] Index and Page namespaces on Wikisource will be defined as content namespaces in <code><nowiki>$wgContentNamespaces</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T54709] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W44"/> 26 tetor 2015 19:04 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14280404 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/45|Tech News: 2015-45]] == <section begin="technews-2015-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see how many editors are using a gadget on a wiki on [[Special:GadgetUsage|Special:GadgetUsage]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T115152] * If you are using the mobile version of Wikipedia, you can now see Wikidata descriptions under article titles in search results. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2015-October/083770.html] * Editing conflicts are now detected when you edit on a mobile device. Before, this did not work properly on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T111894] '''Problems''' * On October 26 the Wikimedia sites went down for ten minutes. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?oldid=197206] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 3. It will be on non-Wikipedia wikis from November 4. It will be on all Wikipedias from November 5 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=03&month=11&year=2015 3 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. You can also read the latest [[m:VisualEditor/Newsletter/2015/October|VisualEditor newsletter]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:VisualEditor_-_Icon_-_Advanced.svg|18px|link=]]</span> A help link will be added to [[Special:Search]]. Administrators might have to update the [[MediaWiki:Search-summary]] message to avoid two help links. [https://phabricator.wikimedia.org/T115429] *Empty list items could be allowed in the future. If so, this could affect some templates. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2015-October/083790.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W45"/> 2 nëntor 2015 17:42 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14342033 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/46|Tech News: 2015-46]] == <section begin="technews-2015-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:Special:MyLanguage/Superprotect|Superprotect]] has been removed. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2015-November/083866.html] * You can now switch between the wikitext editor and the visual editor without saving. You will not lose the changes you have made. [https://phabricator.wikimedia.org/T49779] * <span title="Advanced item">[[File:VisualEditor_-_Icon_-_Advanced.svg|18px|link=]]</span> JSON dumps of the production search indexes are now available. They can be imported to Elasticsearch. [https://phabricator.wikimedia.org/T109690] '''Problems''' * Some translations for the Thanks and Echo extensions were missing. Translators have been asked to help and this should be solved soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T117966] '''Changes this week''' * Thumbnails of 16-bit [[:m:w:en:Tagged Image File Format|TIFF]] files will be displayed properly. Before, this didn't work. [https://phabricator.wikimedia.org/T116947] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 10. It will be on non-Wikipedia wikis from November 11. It will be on all Wikipedias from November 12 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=10&month=11&year=2015 10 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * [[m:Community Tech/RevisionSlider|A new tool]] to navigate through diff pages is being developed. You can test it out and [[m:Talk:Community Tech/RevisionSlider|give feedback]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T110160] * The options on [[Special:Watchlist]] will look slightly different. [https://phabricator.wikimedia.org/T50615] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W46"/> 9 nëntor 2015 18:18 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14468289 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/47|Tech News: 2015-47]] == <section begin="technews-2015-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/47|Translations]] are available. '''Changes this week''' * You can use [[mw:Extension:TemplateData|TemplateData]] to indicate how you want a template to be displayed in wikitext. Tools like VisualEditor that edit templates will soon use this information. [https://phabricator.wikimedia.org/T64147] * Echo notification icons in MonoBook will look more like other icons in the theme. [https://phabricator.wikimedia.org/T112290] * The [[m:Community Tech|Community Tech team]] is doing a [[m:Community Tech/Community Wishlist Survey description|community wishlist survey]] to understand what they should be working on. They are now accepting proposals in all languages. You can create [[m:2015 Community Wishlist Survey#Instructions for submitting a proposal|your proposal in the small box above the blue button]] and click it when you're done. *Wikis can make the welcome notification link to a specific page. [https://phabricator.wikimedia.org/T117509] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 17. It will be on non-Wikipedia wikis from November 18. It will be on all Wikipedias from November 19 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=17&month=11&year=2015 17 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Internet Explorer 8 will no longer have JavaScript support. You will [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Grade C|still be able to browse and edit Wikipedia]], but will not be able to use some features. This can be solved by upgrading to a newer version or switching to a different browser. The change will happen in January 2016. [https://phabricator.wikimedia.org/T118303][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2015-November/001286.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W47"/> 16 nëntor 2015 20:39 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14554655 --> <br /> == Administrator Rrjeti == Pershendetje [[Përdoruesja:DenisaRucaj|DenisaRucaj]], Artikulli juaj [[Administrator Rrjeti]] u zhvendos në [[Administrues i rrjetit]].--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 19 nëntor 2015 23:37 (CET) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/48|Tech News: 2015-48]] == <section begin="technews-2015-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * <span title="Advanced item">[[File:VisualEditor_-_Icon_-_Advanced.svg|18px|link=]]</span> A new Pageview API has been [https://lists.wikimedia.org/pipermail/analytics/2015-November/004529.html announced]. Feedback is [[phab:T112956|requested]] to help decide which data to add to it next. '''Changes this week''' * There are no MediaWiki deployments this week ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Language Engineering team. The topic is: Content Translation updates and Questions & Answers. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=13&min=00&sec=0&day=25&month=11&year=2015 25 November at 13:00 (UTC)]. See [[m:IRC office hours|how to join]]. * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=24&month=11&year=2015 24 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:VisualEditor_-_Icon_-_Advanced.svg|18px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is "[[phab:T118932|RfC: Raise MediaWiki's PHP version requirement and update coding standards]]". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=25&month=11&year=2015 25 November at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:VisualEditor_-_Icon_-_Advanced.svg|18px|link=]]</span> From 1 December, the MediaWiki API will no longer support the dbg, txt, and yaml output formats. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/mediawiki-api-announce/2015-November/000098.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W48"/> 23 nëntor 2015 21:26 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14698132 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/49|Tech News: 2015-49]] == <section begin="technews-2015-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/49|Translations]] are available. The symbol for advanced news items has been changed. This is because the symbols were too similar. If a news item is for more technical readers it now looks like this: <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span>. You can [[m:Talk:Tech/News|give feedback on this change]]. '''Problems''' * On September 29 users' skin preferences were removed by mistake on small and medium-sized wikis. This changed preferences back to [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector]]. Restoring all data would cause even more problems. Affected users who want to have their preference changed back globally can ask for it as a comment on [[phab:T119206|Phabricator task T119206]] until December 21 2015. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20150930-enwiki-readonly] * Some scheduled tasks were not working properly from September to recently. This meant some pages in the special pages namespace were not updated. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T113721] '''Changes this week''' * Wikinews, Wikispecies, MediaWiki.org and Meta will be able to use information from Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T109780][https://phabricator.wikimedia.org/T117524] * There are no MediaWiki deployments this week ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item"> [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=01&month=12&year=2015 1 December at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:T118517|using the <code><nowiki><figure></nowiki></code> tag]] for media. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=02&month=12&year=2015 2 December at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Category watchlists are now available on test wikis and MediaWiki.org. The plan is to enable it on most wikis in January. [https://phabricator.wikimedia.org/T9148] * Cross-wiki notifications are being developed. When this is done you will not have to go to the wiki where something happened to be notified. [https://phabricator.wikimedia.org/T114350] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W49"/> 30 nëntor 2015 17:16 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14794677 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/50|Tech News: 2015-50]] == <section begin="technews-2015-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' *[[m:Research:Revision scoring as a service|Revision scoring]] will help to automatically identify bad-faith and good-faith edits. The point is to make it easier to block vandals and welcome newcomers. It currently supports Wikidata and 14 Wikipedias. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2015-December/084176.html] '''Problems''' *Meta was not given access to information from Wikidata last week. This will happen later. [https://phabricator.wikimedia.org/T117524] '''Changes this week''' *You will be able to use wikilinks in Flow topic titles. [https://phabricator.wikimedia.org/T59153] *IP users will have a toolbar with links to the user talk page and user contributions. Some Wikipedias already have this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T112724] *You will be able to edit the graph size in the visual editor. You can either specify the size in the graph dialog or drag it to be the size you want it to be. [https://phabricator.wikimedia.org/T109631] *It will be easier to write math in the visual editor if you don't know [[w:en:LaTeX|LaTeX]]. You can use symbol buttons instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T114163] *You will be able to use [[w:en:syntax highlighting|syntax highlighting]] when you write math with [[w:en:LaTeX|LaTeX]] in the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T118618] *UploadWizard will look a bit different. [https://phabricator.wikimedia.org/T96914] *<span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 December. It will be on all Wikipedias from 10 December. ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). *New MediaWiki versions will now be on Catalan and Hebrew Wikipedia on Wednesdays. Other Wikipedias get the new MediaWiki version on Thursdays. [https://phabricator.wikimedia.org/T115002] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item"> [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=08&month=12&year=2015 8 December at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topics this week are "[[phab:T119043|Graph/Graphoid/Kartographer – data storage architecture]]" and "[[phab:T119050|Parametric JSON builder]]". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=02&month=12&year=2015 9 December at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' *A new beta feature will show users links to related articles at the bottom of an article. It will not be enabled by default. [https://phabricator.wikimedia.org/T116676] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W50"/> 7 dhjetor 2015 18:52 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15002482 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/51|Tech News: 2015-51]] == <section begin="technews-2015-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/51|Translations]] are available. '''Changes this week''' *Meta will be able to use information from Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T117524] *<span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 December. It will be on all Wikipedias from 17 December. ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item"> [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=08&month=12&year=2015 15 December at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is talking about the agenda for the [[mw:Wikimedia Developer Summit 2016|Wikimedia Developer Summit]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=02&month=12&year=2015 16 December at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. [https://phabricator.wikimedia.org/E121] '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> A new [[mw:Extension:Gadgets|gadget]] manager will come next year. The new gadget system is called [[mw:Gadgets 2.0|Gadgets 2.0]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W51"/> 14 dhjetor 2015 18:41 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15116736 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/52|Tech News: 2015-52]] == <section begin="technews-2015-W52"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/52|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]], the next issue of Tech News will be sent out on 11 January 2016. * The writers of the technical newsletter are asking for your opinion. Did you get the information you wanted this year? Did we miss important technical news in 2015? What kind of information was too late? [[m:Talk:Tech/News|Please tell us]]! You can write in your language. Thank you! '''Recent changes''' * CompletionSuggester is a new suggestions algorithm for Search. It is available as a Beta feature since 17 December. ([[mw:Extension:CirrusSearch/CompletionSuggester|more information]]) * The Multimedia team is running an A/B test for the cross-wiki upload tool. They are testing four different interfaces. The test is running from 16-23 December. ([[mw:Multimedia/December 2015 cross-wiki upload A/B test|more information]]) '''Changes this week''' * There is no deployment of MediaWiki scheduled until 12 January 2016 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * Should administrators and other users with advanced tools need stronger passwords? You can discuss about it in a [[m:Special:MyLanguage/Requests for comment/Password policy for users with certain advanced permissions|Request for Comments]]. * No meeting with the VisualEditor team on 22 and 29 December, and 5 January. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W52"/> 21 dhjetor 2015 19:29 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15166344 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/02|Tech News: 2016-02]] == <section begin="technews-2016-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikimedia no longer uses visitor statistics from [[w:en:ComScore|comScore]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/ComScore/Announcement] * You can make interactive graphs with the [[mw:Extension:Graph|Graph extension]]. There is now a [[mw:Extension:Graph/Interactive Graph Tutorial|tutorial for how to do this]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2015-December/084416.html] '''Problems''' * Some pages do not turn in up in categories where they should be. This is because link tables are sometimes not populated. [https://phabricator.wikimedia.org/T117332] '''Changes this week''' * The [[mw:Extension:Nuke|Nuke extension]] will work with [[mw:Flow|Flow]]. This will make it easier to handle spam in Flow. [https://phabricator.wikimedia.org/T115695] * New file uploads will now be patrollable. [https://phabricator.wikimedia.org/T11501] * Internet Explorer 8 will no longer have [[w:en:JavaScript|JavaScript]] support. You will [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Basic|still be able to browse and edit Wikipedia]] if you use Internet Explorer 8, but will not be able to use some features. This can be solved by upgrading to a newer version or switching to a different browser. [https://phabricator.wikimedia.org/T118303][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2015-November/001286.html] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item"> [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=12&month=01&year=2016 12 January at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> URLs in the recent changes IRC feed will no longer be rewritten to unencrypted HTTP. This could be a breaking change for bots dependent on the IRC feed. [https://phabricator.wikimedia.org/T122933] * The edit tabs for the wikitext editor and the visual editor will be combined to one single edit tab. You will be able to choose which one you prefer. If you are not logged in, your choice will be saved as a cookie in your browser. You [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2015/December|can test the single edit tab]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T102398][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2015/December] * There is a beta feature that [[mw:Beta Features/Other projects sidebar|adds links to the subject on other Wikimedia projects]]. This works much like the links to for example Wikipedia articles in other languages. It will go out of beta testing and be enabled for everyone in January. Wikis that don't want this can decide to have it disabled. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2015-December/001305.html][https://phabricator.wikimedia.org/T103102] * The difference between "alerts" and "messages" notifications is unclear to some. The developers want feedback at [[phab:T123018|the Phabricator task]] or [[mw:Topic:Sw196pvf5vwt6pku|on MediaWiki.org]] so they can make this better. You can give feedback in your language if you can't write in English. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W02"/> 11 janar 2016 17:59 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15213553 --> == Wikiprojekti Spanja == Përshëndetje @[[Përdoruesja:DenisaRucaj|DenisaRucaj]], Ke marrë pjesë në WikiProjekti Finlanda, dhe besoj se je e familjarizuar me këtë lloj projekti, prandaj të ftoj të marrësh pjesë edhe në [[Wikipedia:WikiProjekti Spanja|Wikiprojektin Spanja]], projekt që përfshin krijimin e artikujve për 2200 komuna të Spanjës.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 15 janar 2016 13:40 (CET) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/03|Tech News: 2016-03]] == <section begin="technews-2016-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You will be able to find or mark bugs and suggestions in [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] that are specific for your language or wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T91286] * Notifications have been upgraded with more detailed and easier-to-access information. [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|See the documentation]]. Cross-wiki notifications will be available soon on the two test wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T123570] '''Changes this week''' * The visual editor uses the [[mw:Extension:TemplateData|TemplateData extension]] to make editing templates easier. You will now get a warning when you edit a TemplateData form and leave it without saving. [https://phabricator.wikimedia.org/T106382] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> MediaWiki will get a new authentication and authorization system called AuthManager. This is planned to happen in a month or two. Some bots will need to change how they log in. Two new and more stable authentication methods will be available now: Owner-only [[mw:Extension:OAuth|OAuth]] credentials and bot passwords. You can [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-January/084501.html read more about the change]. [https://phabricator.wikimedia.org/T121113] *<span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 19 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 20 January. It will be on all Wikipedias from 21 January ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item"> [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=19&month=01&year=2016 19 January at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is governance model. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=20&month=01&year=2016 20 January at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W03"/> 18 janar 2016 18:55 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15252579 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/04|Tech News: 2016-04]] == <section begin="technews-2016-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/04|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now follow when pages are added or removed from a category on German Wikipedia. The plan is to add it to Wikimedia Commons and other Wikipedias this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T9148][https://www.mediawiki.org/wiki/Manual:CategoryMembershipChanges] * Administrators can hide individual entries of a page with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:RevisionDelete|RevisionDelete]]. There is now a button to choose "all", "none" or "inverse" in Special:Log. The article history will get the same buttons soon. Wikis that have done this locally with JavaScript will be able to remove that code. [https://phabricator.wikimedia.org/T92230] '''Changes this week''' *You will be able to see the references when you preview a section you are editing. This will happen even if there is no <nowiki><references /></nowiki> tag in that section. [https://phabricator.wikimedia.org/T7984] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 January. It will be on all wikis from 28 January ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=26&month=01&year=2016 26 January at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * There is now an extension called [[mw:Extension:ArticlePlaceholder|ArticlePlaceholder]]. It can automatically generate content on Wikipedia with data from Wikidata if there is no Wikipedia article. It will have a tag to remind the reader it is not an article and ask the reader to create one. The developer is now looking for smaller Wikipedias that want to try the extension. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2016-January/008004.html] * The [[m:Special:MyLanguage/OTRS|OTRS]] system will be upgraded. The plan is to do this on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=08&min=00&sec=0&day=03&month=02&year=2016 3 February at 08:00 (UTC)]. It will probably take 6 to 8 hours. OTRS will be down during the upgrade. [https://phabricator.wikimedia.org/T74109] * Users will soon be automatically congratulated when they reach some edit count milestones. [https://phabricator.wikimedia.org/T124003] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W04"/> 25 janar 2016 17:38 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15269963 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/05|Tech News: 2016-05]] == <section begin="technews-2016-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Sites with a <code>wikimedia.org</code> address were by mistake redirected to the [[wmf:Home|Wikimedia Foundation wiki]] on 26 January. This included Meta and Wikimedia Commons. The mistake was fixed after an hour. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160126-WikimediaDomainRedirection] * Some users had problems logging in and out around 22 January. Bots also had problems and edit previews did not work properly. This was because of problems related to the new component SessionManager. It was undone on 23 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160123-SessionManagerRolloutFailure][https://phabricator.wikimedia.org/T123451] * Because of new problems with SessionManager the latest version of MediaWiki was removed from the Wikimedia wikis again on 31 January. The new version this week will be without SessionManager. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-February/084669.html] '''Changes this week''' * The page history will get a help link. This will go to [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|Help:Page history]] on Meta. Wikis can exchange it for a link to their local pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T124885] * Notifications will only show part of a page name if it is very long. You will also have another way to mark notifications as read. [https://phabricator.wikimedia.org/T123657][https://phabricator.wikimedia.org/T121935] * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] input methods are now available with the visual editor. This means many who write in non-Latin scripts can now use the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T51569] * The visual editor will now give you more tools to edit tables. You can move rows and columns in a table and copy parts of tables to make new ones. You can also copy and paste more than one cell at the same time. [https://phabricator.wikimedia.org/T88694][https://phabricator.wikimedia.org/T85791][https://phabricator.wikimedia.org/T123826] * The visual editor has a new warning message when you leave a page you are editing without saving. Non-English wikis might need to translate it. [https://phabricator.wikimedia.org/T121754][https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:MessageGroupStats&language=&group=ext-visualeditor-0-all] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 2 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 3 February. It will be on all wikis from 4 February ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=02&month=02&year=2016 2 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:E138|expiring watch list entries]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=03&month=02&year=2016 3 February at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The <code>rest.wikimedia.org</code> domain will be shut down. This is planned to happen in March. You should use <code>/api/rest_v1/</code> at each individual project domain instead. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-January/084566.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W05"/> 1 shkurt 2016 22:02 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15298047 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/06|Tech News: 2016-06]] == <section begin="technews-2016-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] support is now available for 53 more computer languages. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-February/084695.html] * When you get a notification that an edit has been reverted, the notification now quotes part of the edit summary. [https://phabricator.wikimedia.org/T121808] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[mw:RESTBase|RESTBase]] is now using <code>scrub_wikitext</code> instead of <code>scrubWikitext</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T114620] '''Changes this week''' * Wikidata will have a new data type called "math". It will be used for formulas. [https://phabricator.wikimedia.org/T124931][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2016-February/008140.html] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 February. It will be on all wikis from 11 February ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=09&month=02&year=2016 9 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:T114662|per-language URLs for pages of multilingual wikis]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=10&month=02&year=2016 10 February at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Other sites will be able to tell when visitors come from links on Wikipedia and other Wikimedia sites. They used to be able to do this until we started using [[m:Special:MyLanguage/HTTPS|forced HTTPS]] in June 2015. This is planned to happen on 15 February. [https://phabricator.wikimedia.org/T87276][https://meta.wikimedia.org/wiki/Research:Wikimedia_referrer_policy] * Wikidata will have a new data type called "external-id". It will be used for references to external resources. It will be enabled on February 16. Some properties will be changed to the new data type. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2016-February/008140.html][https://phabricator.wikimedia.org/T125633][https://www.wikidata.org/wiki/User:Addshore/Identifiers] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W06"/> 8 shkurt 2016 19:58 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15323422 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/07|Tech News: 2016-07]] == <section begin="technews-2016-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now edit pages on the mobile site version without JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T125174] * You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math extension]] to write chemistry formulas. [https://phabricator.wikimedia.org/T126272] '''Problems''' * A few editors might have been logged in as someone else because of a bug. For security reasons everyone was logged out on 9 February. If you have seen this bug, you [[mw:User talk:Tgr (WMF)/Session pollution|can report it]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-February/001345.html][https://phabricator.wikimedia.org/T126069] '''Changes this week''' * There is a beta feature that [[mw:Beta Features/Other projects sidebar|adds links to the subject on other Wikimedia projects]]. The plan was to have it leave beta testing and be enabled for everyone in January. It will happen on 16 February instead. Wikis that don't want this can decide to have it disabled. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2015-December/001305.html][https://phabricator.wikimedia.org/T103102] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Cross-wiki|Cross-wiki notifications]] will be available as a beta feature on Wikidata, MediaWiki, Commons, and all Hebrew and French wikis on 19 February. [https://phabricator.wikimedia.org/T124234] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 February. It will be on all wikis from 18 February ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=16&month=02&year=2016 16 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The search function on Wikimedia wikis will get a [[mw:Extension:CirrusSearch/CompletionSuggester|completion suggester]] that tries to find the right pages as the user is typing. It will also recognize some typos. This will probably happen in March. It is currently in beta. [https://phabricator.wikimedia.org/T126271] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W07"/> 15 shkurt 2016 18:16 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15345667 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/08|Tech News: 2016-08]] == <section begin="technews-2016-W08"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] has been upgraded. [https://phabricator.wikimedia.org/T120013][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-February/084841.html] '''Problems''' * There was no new MediaWiki version last week. Changes that were planned to happen last week will happen this week instead. This is because of a bug that made saving pages take longer time. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-February/084816.html][https://phabricator.wikimedia.org/T126700] '''Changes this week''' * After February 23, you can use Wikidata for inter-language links on Wikiversity. [https://phabricator.wikimedia.org/T109675] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=23&month=02&year=2016 23 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:T125865|Assign RFCs to ArchCom shepherds]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=24&month=02&year=2016 24 February at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W08"/> 22 shkurt 2016 19:22 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15364297 --> == Referenca ne Wikiprojektin Spanja == Pershendetje @[[Përdoruesja:DenisaRucaj|DenisaRucaj]], Ne artikujt e Wikiprojektit Spanja, nuk ka nevoje brenda te shtohet linku i artikullit ne anglisht si ref <code><nowiki><ref>https://en.wikipedia.org/wiki</ref></nowiki></code>, por të shtosh lidhjet interwiki. Nëse nuk ke njohuri, është shumë lehtë, ndiq këto hapa: '''1 - Add links''' -> '''2 - Language: shkruaj enwiki''' -> '''3 - Page: shkruaj emrin e faqes ne anglisht''' -> '''4 - Butoni: Link with page''' -> '''5 - Butoni: Confirm'''. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 25 shkurt 2016 13:27 (CET) Faleminderit @[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] per shpjegimin, nuk e dija. --[[Përdoruesi:DenisaRucaj|DenisaRucaj]] ([[Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj|diskutimet]]) 29 shkurt 2016 16:16 (CET) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/09|Tech News: 2016-09]] == <section begin="technews-2016-W09"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Thanks to the [[mw:Extension:Graph|Graph extension]] and [[wikitech:Analytics/PageviewAPI|Pageview API]], we now have [[m:template:Graph:PageViews|<nowiki>{{Graph:PageViews}}</nowiki>]] templates that can show pageviews for any wiki page for any of the wikis. See [[m:Community Tech/Pageview stats tool#Graph extension|the examples]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Capiunto|Capiunto]] extension is installed on [https://test.wikipedia.org test wiki]. Capiunto provides flexible infobox functionality for [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] and generates HTML for infobox features such as headers and rows. It is designed for clean and modern infoboxes that are driven by data from Wikidata, easily usable across different language versions, and easily extensible. * The visual editor now follows the TemplateData <code>format</code> setting announced in November. When you edit or add a use of a template, the wikitext will be laid out in one of the two ways. [https://phabricator.wikimedia.org/T111674][https://phabricator.wikimedia.org/T104599] * The order of parameters and format defined in a template's TemplateData will be now respected. [https://phabricator.wikimedia.org/T104599][https://phabricator.wikimedia.org/T111674] '''Changes this week''' * On wikis where the visual editor is available in single edit tab mode, red links may open the visual editor instead of the wikitext editor, depending on user preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T55441] * Anonymous editor warning is now displayed as a warningbox for consistency in both the visual editor and the wikitext editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T127403] * [[mw:Parsoid|Parsoid]] has been updated to fit some HTML 5 specifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T108134] '''Meetings''' * Resigning executive director Lila Tretikov is taking questions at [[m:Knowledge_Engine/FAQ|Knowledge Engine FAQ]] regarding the much talked about project. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2016-February/082470.html] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=01&month=03&year=2016 1 March at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W09"/> 29 shkurt 2016 21:12 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15391422 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/10|Tech News: 2016-10]] == <section begin="technews-2016-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Files on Wikimedia Commons can now be 2 GB big. The old limit was 1 GB. [https://phabricator.wikimedia.org/T76614] * Welcome notifications now have a different symbol. English Wikipedia already had this one. [https://phabricator.wikimedia.org/T49662] * The Wikimedia memory cache servers in the [[wikitech:Eqiad cluster|Eqiad cluster]] have now been upgraded to Debian 8 (Jessie). Some users might have had to log in again because of this. [https://phabricator.wikimedia.org/T123711] * It is now easier to categorize images uploaded to Wikimedia Commons in the Commons Android app. [https://phabricator.wikimedia.org/T126848] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Bare attributes in tags now parse according to the HTML5 specifications. <code><pages from= to= section=1></code> will parse as <code><pages from="to=" section="1"></code> instead of <code><pages from="" to="" section="1"></code> as it used to. Please use <code><pages from="" to="" section=1></code> or <code><pages section=1></code> instead. This is mostly likely to affect pages on Wikisource projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T108134] '''Problems''' * [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] has been a bit unstable lately. This should be fixed now. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-March/000098.html] * The PageView API shows wrong data between 23 February and 29 February for pages with special characters in their title. [https://phabricator.wikimedia.org/T128295] * The parsing change mentioned above caused a large number of pages to break, especially on Wikisource. [https://phabricator.wikimedia.org/T108134] * You may see falsely formatted edit links on both mobile and desktop devices. Mobile devices can also show incorrect formatted table of contents. This should be fixed soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T124356] * Templates using TemplateData that were edited with the visual editor might have some problems in wikitext mode. This can be fixed by editing and saving the page by using the visual editor without making any changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T128337] '''Changes this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Cross-wiki|Cross-wiki notifications]] will be enabled as a beta feature on all wikis on 10 March. You will be able to get notifications when something happens on another Wikimedia wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T124234] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 March. It will be on all wikis from 10 March ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). * Wikivoyages will get the [[mw:Extension:Kartographer|Kartographer extension]]. Kartographer will allow <code><mapframe></code> and <code><maplink></code> tags in an article to insert an interactive map and overlay it with different markers. You can add ideas and suggestions to the [[mw:Talk:Maps|Maps talk page]]. If you find any bugs, you can report them in [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?tags=kartographer,maps&subscribers=yurik,maxsem Phabricator]. [https://phabricator.wikimedia.org/T127136] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=08&month=03&year=2016 8 March at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The buttons in interfaces will be simplified. Instead of white, red, green and blue buttons, in future there will only be white, red and blue ones. [https://phabricator.wikimedia.org/T110555] * The Wikimedia technical operations team plans to do some server work on 22 March. This could cause some problems, for example make it possible to read but not edit the Wikimedia wikis for a short period of time. The date for this might change. [https://phabricator.wikimedia.org/T124671] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W10"/> 7 mars 2016 21:24 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15402334 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/11|Tech News: 2016-11]] == <section begin="technews-2016-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The mobile web interface no longer suggests [[Mw:HiDPI display support|HiDPI thumbnails]]. This is to take up less bandwidth on slow or expensive connections. [https://phabricator.wikimedia.org/T119797] *The search engine on [http://www.wikipedia.org wikipedia.org] has been updated. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia.org_Portal_Improvements] '''Changes this week''' *Wikimedia has a new backup data center in Dallas. Because of planned work on this, '''you will be able to read but not edit the wikis''' for a short period of time on both 22 March and 24 March. This could be postponed to April 18. You might lose edits if you try to save during this time. Because of a test, there will also be a couple of minutes where you can't edit the wikis on 15 March starting 07:00 UTC. You can [[m:Tech/Server switch 2016|read more about the server work]]. There will be more notifications and updates about this. * Administrators and other users with advanced permissions will need to have an 8-byte long passwords. This change takes place on 15 March. Users with too short passwords will be asked to change password the next time they log in. This was decided in [[m:Requests for comment/Password policy for users with certain advanced permissions|a discussion on Meta]] and is because they can use tools that can hurt the wikis. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-March/001374.html] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 March. It will be on all wikis from 17 March ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). * The buttons in interfaces will be simplified. Instead of white, red, green and blue buttons, in future there will only be white, red and blue ones. [https://phabricator.wikimedia.org/T110555] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=15&month=03&year=2016 15 March at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topics this week are [[phab:T78639|backlog]] and [[phab:T66214|thumb API]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=16&month=03&year=2016 16 March at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W11"/> 14 mars 2016 19:37 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15438638 --> == Several things to remind before CEE Spring 2016 starts == [[File:CEE Spring Logo vertical-t.svg|right|180px]] Hi, dear local organizer of [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016|CEE Spring 2016]]! We are thrilled to start the contest from Monday, March 21 [[File:Face-smile.svg|18px]] But before that we need to ask you several questions: * Did you create a '''local project page''' for the contest in your wiki? Please, be sure to link it with [[:d:Q22342981|Q22342981]]. * Please briefly describe your local rules on [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules|Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules]]. * There is a proposed '''timeline''' of thematic weeks about countries: use it! See [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Timeline|Wikimedia CEE Spring 2016/Timeline]]. * Did you create a '''template''' <nowiki>{{CEE Spring 2016}}</nowiki> and make sure that participants will put it on the articles talk pages? *: Please have it similar to this example: [[:m:w:uk:Special:Permalink/17787507|uk:Template:CEE Spring 2016]] for the purpose of gathering statistics. *: Its code is somewhat generic. It might be that your wiki already has templates which cover its parts, or you would not need some parts like gender selection in case your language does not have genders. Some parts, like category names, are worded a weird way on purpose just to show that in languages which have grammar cases you can avoid conjugation (which will require something like #switch parser function) and just use the nominative case. * <nowiki>{{CEE Spring 2016}}</nowiki> template requires to create some ~30 hidden categories. Is your wiki ok with that? * As the contest is held simultaneously in many Wikipedias, it is vital that all articles, contest templates and categories are linked with '''Wikidata'''. Don't forget about this :) * One last question: What '''time zone''' do you use for defining contest beginning and ending? Please write [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules|here]]. Please '''let us know if you need help''' with anything! [[:m:Talk:Wikimedia CEE Spring 2016|Any questions leave here]]. Best regards from international organizers, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 18 mars 2016 17:02 (CET) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15449591 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/12|Tech News: 2016-12]] == <section begin="technews-2016-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/12|Translations]] are available. '''Problems''' * Wikimedia has a new backup data center in Dallas. The Wikimedia Technology department planned to test it this week. This will take place the week of April 18 instead. You can [[m:Tech/Server switch 2016|read more about the server work]]. There will be more notifications and updates about this. * In Firefox, the visual editor would sometimes just jump down to the bottom of the page when you double-clicked on a table cell. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T128282] '''Changes this week''' * It will now be easier to list IP addresses that don't have to solve [[:w:en:CAPTCHA|CAPTCHAs]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T103122] * You will now be able to mark Echo notifications as unread. [https://phabricator.wikimedia.org/T73564] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 March. It will be on all wikis from 23 March ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=22&month=03&year=2016 22 March at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> URLs in the recent changes IRC feed will no longer be rewritten to unencrypted HTTP. This could be a breaking change for bots dependent on the IRC feed. This will happen on May 2. [https://phabricator.wikimedia.org/T122933] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W12"/> 21 mars 2016 17:04 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15460858 --> == CEE Spring == Hi. Has the contest started here? I was looking for the way you registrate which articles were created as past of the competition. I would need to have the article names as well as information on what topics and countries they are about each. It is most easily to be done if you use talk page template like the [[:uk:Special:Permalink/17787947|Ukrainian one]] (the link is to revision in English, the recentmost is in Ukrainian). You will need to fill it for the articles already created. If you need help implementing it, any other kind of help or have some questions, do not hesitate to ask! Thank you in advance, --[[Përdoruesi:Base|Base]] ([[Përdoruesi diskutim:Base|diskutimet]]) 22 mars 2016 15:30 (CET) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/13|Tech News: 2016-13]] == <section begin="technews-2016-W13"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * MediaWiki [[mw:Manual:Semantic Web|now supports the semantic web standards of Microdata and RDFa 1.0]]. On Wikimedia projects, a configuration change must be requested in order to enable RDFa 1.0. [https://phabricator.wikimedia.org/T130034] [https://phabricator.wikimedia.org/T130040] '''Problems''' * Adding references with Citoid was broken for approximately 6 hours on 24 March. This was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T130847] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 29 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 30 March. It will be on all wikis from 31 March ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). * You will be able to remove the header and footer style from User language (babel) boxes. This will make it easier to use them with other userboxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T33309] '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with part of the Architecture committee, which will discuss [https://phabricator.wikimedia.org/E152#1558 a few topics]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=30&month=03&year=2016 30 March at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The Architecture committee has sent a [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-March/085100.html summary of new and ongoing RFC discussions]. '''Future changes''' * Commons will soon have improved access to Wikidata's data. It will then be possible to access data about any concept on any page on Commons. Assistance with testing this on the beta cluster is appreciated. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Village_pump#Wikidata_support:_getting_arbitrary_access_done] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Wikibits.js will not be loaded by default anymore starting April 2016. Gadget and script authors should have already updated their code since the previous announcements, but there is another migration path available if needed. See [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-March/085113.html wikitech-l for details]. '''Corrections''' * Last week Tech News said the new MediaWiki version would come to wikis from 21 March to 23 March. The right dates were 22 March to 24 March. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W13"/> 28 mars 2016 21:43 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15480543 --> == News from international CEE Spring 2016 == [[File:Logo CEE-t.png|right|170px]] Hi, dear local organizer of [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016|CEE Spring 2016]]! We have some news and updates. * There are '''new countries and projects''' that joined the contest after it started, these are Belarusian classic Wikipedia, [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Bosnia and Herzegovina|Bosnia and Herzegovina]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Croatia|Croatia]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kazakhstan|Kazakhstan]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kosovo|Kosovo]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Sakha|Sakha]] and [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Turkey|Turkey]]. Our [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Timeline|Timeline]] is updated, so please update your plans as well. If some other countries join the contest on the go, we will inform you! * There are two types of '''statistics''' gathered: ** Using the proposed lists of articles. See [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Statistics]] (it counts only articles in the [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure|lists]]). ** Using the template <nowiki>{{CEE Spring 2016}}</nowiki> on the articles talk pages. See [[:m:User:BaseBot/CEES/MMXVI]] and subpages. *: If you don't use the template yet, here is an example: [[:m:w:uk:Special:Permalink/17787507|uk:Template:CEE Spring 2016]]. Its usage looks like: <code><nowiki>{{CEE Spring 2016 |user= |topic= |topic2= |topic3= |country= |country2= |country3= }}</nowiki></code> *: If you are using it but don't see your project in the stats then, perhaps, you are not using it properly. Only articles created (or improved if the rules allow this) for the contest during its period should have the template on respective talk pages. * Let us remind you, that as the contest is held simultaneously in many Wikipedias, it is vital that all articles, contest templates and categories are linked with '''Wikidata'''. Don't forget about this :) * If your local contest has some special needs (e.g. stats by weeks), let us know. Having local '''rules''' [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules|briefly described on Meta page]] is compulsory for well-mannered organisers :) Please '''let us know if you need help''' with anything! [[:m:Talk:Wikimedia CEE Spring 2016|Any questions leave here]]. If someone wants to receive such updates from CEE Spring on their talk page, they may add their username on [[:m:User:Base/MassMessage/CEE Spring-2016-locals|this page]]. It might also be useful to join WMCEE-l mailing list (wmcee-l[[File:At_sign.svg|17px|@|link=]]tools.wikimedia.pl, [http://tools.wikimedia.pl/mailman/listinfo/wmcee-l registration]). Best regards from international organizers, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 3 prill 2016 03:32 (CEST) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15493994 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/14|Tech News: 2016-14]] == <section begin="technews-2016-W14"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You can filter [[m:Help:Special page#Logs|Special:Log]] in more detail. [https://phabricator.wikimedia.org/T20954] *Wikimedia wikis have a new way of counting visitors. [http://blog.wikimedia.org/2016/03/30/unique-devices-dataset/] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from April 5. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from April 6. It will be on all wikis from April 7 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W14"/> 5 prill 2016 00:13 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15501448 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/15|Tech News: 2016-15]] == <section begin="technews-2016-W15"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The visual editor can generate wikicode with image options in your language. Examples of image options are "thumb" or "left". You can ask to change to options in your language in Phabricator. [https://phabricator.wikimedia.org/T53852][https://phabricator.wikimedia.org/T116020] * Wiktionaries and Wikisources can now use the visual editor. It is an opt-in beta feature. It still needs development to work better with these projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T48580][https://www.mediawiki.org/wiki/Help:VisualEditor/The_visual_editor_at_Wikisources_and_Wiktionaries] * [[m:Objective Revision Evaluation Service|ORES]] is using new models. Tools that use ORES' predictions can behave strangely. ORES also has a new [[w:en:Application programming interface|API]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-April/085258.html] * The visual editor now supports classical Greek characters. [https://phabricator.wikimedia.org/T130535] '''Problems''' * There was a bug when you used keyboard arrows in templates in the visual editor. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T128861] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 April. It will be on all wikis from 14 April ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). * The wikipedia.org portal will get many small bug fixes and improvements. Most will be for the search box and suggested results that were added in March. [https://phabricator.wikimedia.org/T130755] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=12&month=04&year=2016 12 April at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the [[mw:Architecture committee|Architecture committee]]. The topics this week are [[phab:T130567|improving transclusion of templates for Parsoid]] and [[phab:T114445|balanced templates]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=13&month=04&year=2016 13 April at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Wikimedia has a new backup data center in Dallas. Because of planned work on this, you will be able to read but not edit the wikis for a short period of time on both 19 April and 21 April. This will start at 14:00 UTC and last for 15 to 30 minutes. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch_2016] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W15"/> 11 prill 2016 22:44 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15515435 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/16|Tech News: 2016-16]] == <section begin="technews-2016-W16"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can filter [[m:Help:Special page#Logs|Special:Log]] in more detail. You can filter different imports and new users. [https://phabricator.wikimedia.org/T109267][https://phabricator.wikimedia.org/T16334] * You can use [[w:en:Telnet|Telnet]] to read Wikimedia wikis. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Telnet_gateway] * MediaWiki wikis can handle bigger file uploads. The new limit is 4 GB. [https://phabricator.wikimedia.org/T131895] '''Changes this week''' * Wikimedia has a new backup data center in Dallas. Because of planned work on this, you will be able to read but not edit the wikis for a short period of time on both 19 April and 21 April. This will start at 14:00 UTC and last for 15 to 30 minutes. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch_2016] * There is no new Mediawiki version this week. This is because of the data center test. '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=19&month=04&year=2016 April 19 at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:T91162|shadow namespaces]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=30&sec=0&day=20&month=04&year=2016 20 April at 21:30 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W16"/> 18 prill 2016 22:40 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15522880 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/17|Tech News: 2016-17]] == <section begin="technews-2016-W17"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/17|Translations]] are available. '''Problems''' *Wikimedia tested a new data center last week. This meant that the wikis could be read but not edited for 45 minutes on April 19 and for 20 minutes on April 21. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-April/001391.html] *When the data center was tested, new edits were not shown in the recent changes log for 20 minutes. They are in the logs now. You can [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-April/001393.html read more about how to find the edits]. *Unread notifications were sometimes counted incorrectly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T129726] '''Changes this week''' * Wikimedia Commons will have better access to Wikidata. They can use data from any page on Wikidata on any page on Commons. This will happen on April 26. [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Commons:Village_pump&diff=prev&oldid=192993817] * It will be easier to choose if you want to watch files you have uploaded with the upload wizard. [https://phabricator.wikimedia.org/T33313] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from April 26. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from April 27. It will be on all wikis from April 28 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=26&month=04&year=2016 April 26 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The "{{int:savearticle}}" button when you edit will be called "Publish" instead. This is to help new editors understand what it does. It already works like this on some wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T131132] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W17"/> 25 prill 2016 23:02 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15555069 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/18|Tech News: 2016-18]] == <section begin="technews-2016-W18"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The visual editor now works when you use Internet Explorer 9. [https://phabricator.wikimedia.org/T133094] '''Problems''' *There was a security problem with the [[mw:Extension:MobileFrontend|MobileFrontend extension]]. It showed information that had been oversighted. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T133700] '''Changes this week''' * You can now see which notifications are available on a wiki on [[Special:DisplayNotificationsConfiguration]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T132127] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from May 3. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from May 4. It will be on all wikis from May 5 ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is "[[phab:T130528|PSR-6 Cache interface in Mediawiki core]]". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=04&month=05&year=2016 May 4 at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Pages could be added to new users' watchlists by default when they edit them. New users could also by default get email notifications when pages they watch are edited. This is [[m:Requests for comment/Enable by default some default options for new users|discussed on Meta]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T40796] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W18"/> 2 maj 2016 22:09 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15574414 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/19|Tech News: 2016-19]] == <section begin="technews-2016-W19"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikiversities now have better access to Wikidata. They can use data from any page on Wikidata on any page on Wikiversity. This happened on May 3. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Development_plan&diff=326125500&oldid=318553405] * You can use [http://recommend.wmflabs.org/#Recommend Wikipedia GapFinder] to find missing articles between languages. [https://blog.wikimedia.org/2016/04/27/article-recommendation-system/] * Users are invited to try [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Cross-wiki|Cross-wiki Notifications]] on all wikis. This is the last test session before the release by default, scheduled for May 12th at 23:00 UTC. [https://phabricator.wikimedia.org/T117669][https://phabricator.wikimedia.org/T130655] * You can use [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard shortcuts|keyboard shortcuts]] to open the visual editor (''meta''+V) or the wikitext editor (''meta''+E) (on certain wikis, even if you have chosen a favorite editor). [https://phabricator.wikimedia.org/T116406] * Uploading files bigger than 100 megabytes on Wikimedia Commons required to opt-in in your preferences. This is not necessary anymore. [https://phabricator.wikimedia.org/T131496] * The [[mw:Extension:UploadsLink|UploadsLink]] extension is now available on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T130018] * Deleting a translation unit page didn't remove the corresponding content from the translation page. This is now solved. [https://phabricator.wikimedia.org/T41415] * Translation suggestions based on Apertium are now available on Mediawiki.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T133008] '''Problems''' * MediaWiki 1.27.0-wmf.23 has been rolled back from Wikimedia wikis, due to a performance issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T134553] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from May 10. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from May 11. It will be on all wikis from May 12 ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=10&month=05&year=2016 May 10 at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topics this week are [https://phabricator.wikimedia.org/T113034 Overhaul Interwiki map, unify with Sites and WikiMap]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=11&month=05&year=2016 May 11 at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. * 2017 European hackathon will happen [[mw:Wikimedia Hackathon 2017|on May 19 - 21, in Vienna]] (Austria). '''Future changes''' * Today, in categories, a page titled "11" comes before "2". We plan to reorder that: "2" will come before "11". Please [[m:Talk:Community Tech/Numerical sorting in categories|tell the developers]] if the change will cause problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T8948] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W19"/> 10 maj 2016 01:22 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15583892 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/20|Tech News: 2016-20]] == <section begin="technews-2016-W20"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some image thumbnails now load faster on mobile. They also take up less bandwidth. [https://phabricator.wikimedia.org/T122242] '''Problems''' *Last week's MediaWiki version was late on some wikis. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-May/085585.html] '''Changes this week''' * [[Special:Notifications]] will have "mark as read" buttons for each day. The non-JavaScript version will get it this week. A JavaScript version will come later. [https://phabricator.wikimedia.org/T134204] *Wikis can now locally decide what wikitext they want the signature button to produce. [https://phabricator.wikimedia.org/T26191] * A one-time welcome message for users will now be shown in the wikitext editor. This will include existing users. [https://phabricator.wikimedia.org/T133800] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from May 17. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from May 18. It will be on all wikis from May 19 ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topics this week are "[[phab:E184|Requirements for change propagation]]". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=18&month=05&year=2016 May 18 at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' *Using self-closing tags like <code><nowiki><div/></nowiki></code> and <code><nowiki><span/></nowiki></code> to mean <code><nowiki><div></div></nowiki></code> and <code><nowiki><span></span></nowiki></code> will not work in the future. Templates and pages that use these tags should be fixed. When [[phab:T134423|Phabricator ticket T134423]] is fixed these tags will parse as <code><nowiki><div></nowiki></code> and <code><nowiki><span></nowiki></code> instead. This is normal in HTML5. [https://phabricator.wikimedia.org/T134423] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W20"/> 16 maj 2016 18:01 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15603218 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/21|Tech News: 2016-21]] == <section begin="technews-2016-W21"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You now see a [[MediaWiki:Restricted-displaytitle|warning message]] on pages that try to use <nowiki>{{</nowiki>[[:mw:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]]<nowiki>}}</nowiki> but it doesn't work because it doesn't match the page's actual title. [https://phabricator.wikimedia.org/T28546] '''Problems''' *Commons had problems with server lag. This meant that it took longer time for files to turn up in categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T135809] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 May. It will be on all wikis from 26 May ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=24&month=05&year=2016 May 24 at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> All HTTP access to Wikimedia sites and APIs will stop working. Some bots still use HTTP. They will need to use HTTPS instead. This will happen on June 12. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-May/085618.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W21"/> 23 maj 2016 20:40 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15644507 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/22|Tech News: 2016-22]] == <section begin="technews-2016-W22"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> There is now a standard way to get the target of a redirect page from a Lua module. [https://phabricator.wikimedia.org/T68974] '''Problems''' *A new way to handle rollback was introduced. It broke some tools and scripts and was reverted. This will be re-planned after review. [https://phabricator.wikimedia.org/T88044][https://phabricator.wikimedia.org/T136375] *[[m:Special:MyLanguage/CentralNotice|CentralNotice]] didn't work in some older browsers. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T136387] '''Changes this week''' * When you edit a file or category page with the visual editor the rest of the page will be shown in its normal place. [https://phabricator.wikimedia.org/T58289] *The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Translate|Translate extension]] will get an edit summary field. [https://phabricator.wikimedia.org/T48924] *A change to the <code><charinsert></code> feature could break some user scripts. Contact [[mw:User_talk:Bawolff|Bawolff]] if the "click to insert special characters" links in the edit window break on your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T11424][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-May/001417.html] * [[w:en:Elasticsearch|Elasticsearch]] will be upgraded on Wikimedia wikis this week. This should not affect you, but if you have problems with the search function this is probably the reason. [https://phabricator.wikimedia.org/T133124] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 31 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 1 June. It will be on all wikis from 2 June ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=31&month=05&year=2016 31 May at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W22"/> 30 maj 2016 18:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15661119 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/23|Tech News: 2016-23]] == <section begin="technews-2016-W23"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:MathML|MathML]]/[[w:en:Scalable Vector Graphics|SVG]] is now the default <code><nowiki><math></nowiki></code> rendering mode on Wikimedia projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T131177][http://mathml-association.org/announcement/2016/05/31/wikipedia.html] '''Changes this week''' *The history page can tell you if a page on your watchlist was updated since you last visited it. This now works the same way in [[mw:Skin:Vector|Vector]] as in other [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Skins|skins]]. The change broke local designs on some wikis. This will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T134515] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 June. It will be on all wikis from 9 June ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W23"/> 6 qershor 2016 22:51 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15679814 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/24|Tech News: 2016-24]] == <section begin="technews-2016-W24"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikimedia wikis now use [[mw:Manual:SessionManager and AuthManager|AuthManager]]. If you have new problems related to logging in or being logged in, [[mw:User talk:Tgr (WMF)|report them]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-June/001426.html] * Visiting [[Special:Notifications]] doesn't automatically mark notifications as read anymore. You can go between read, unread or all notifications on [[Special:Notifications]]. Notifications on [[Special:Notifications]] are grouped by day. You can mark every daily group as read individually. Notifications are displayed by groups of 50 on [[Special:Notifications]] and you can find former notifications by using navigation arrows. [https://phabricator.wikimedia.org/T97057][https://phabricator.wikimedia.org/T129176][https://phabricator.wikimedia.org/T132738][https://phabricator.wikimedia.org/T129363] '''Changes this week''' *You can filter user contributions to hide minor edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T16086] *It will be easier to edit galleries with the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T45037] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 June. It will be on all wikis from 16 June ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W24"/> 13 qershor 2016 20:41 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15693400 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/25|Tech News: 2016-25]] == <section begin="technews-2016-W25"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Notifications were not always marked as read when you followed a link from an email notification. This will now happen. [https://phabricator.wikimedia.org/T137488] '''Changes this week''' *The list of other languages an article is available in will be shorter on small Wikipedias and non-Wikipedia projects. This is to make it easier to find the most relevant languages for each user. You will still be able to see the other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T136677][https://www.mediawiki.org/wiki/Universal_Language_Selector/Design/Interlanguage_links] *Alerts (the red badge) will not be automatically marked as read when you open the Notifications popup. [https://phabricator.wikimedia.org/T132525] *When you get several thanks you can see them as one notification. This is instead of one notification for each thanks. [https://phabricator.wikimedia.org/T120152] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 June. It will be on all wikis from 23 June ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:T137946|develop Markdown support strategy for MediaWiki]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=22&month=06&year=2016 22 June at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W25"/> 20 qershor 2016 21:14 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15707329 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/26|Tech News: 2016-26]] == <section begin="technews-2016-W26"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Extension:ORES|ORES service]] has now moved to [https://ores.wikimedia.org a new location]. This should make it easier to use ORES. The [[mw:ORES review tool|ORES review service]] is now available as a beta feature on Wikidata and Persian Wikipedia. ORES is an artificial intelligence system for Wikimedia wikis to help editors. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wiki-research-l/2016-June/005220.html] * The order of wikis in collapsed cross-wiki notifications was different than when the list was expanded. This is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T138115] *A new category for tracking pages with math errors was added: [[:{{ns:category}}:{{MediaWiki:math-tracking-category-error}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49037] '''Problems''' *The [[m:Etherpad|Wikimedia Etherpad]] crashed on June 23. Some edits done that day have been lost. They can be found at [https://etherpad-restore.wikimedia.org etherpad-restore.wikimedia.org] for another few days. [https://phabricator.wikimedia.org/T138516][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160623-etherpad] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 29 June. It will be on all wikis from 30 June ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). * The way to mark notifications as read or unread will be changed to be more clear. [https://phabricator.wikimedia.org/T126214] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=28&month=06&year=2016 28 June at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The Collaboration team at the Wikimedia Foundation will look at developing better tools for edit review. This is because research suggests we scare away newcomers who want to help. [https://www.mediawiki.org/wiki/Edit_Review_Improvements] *An e-mail from the Editing Department explains the technical work that is planned and being researched for the future. Items include better wikitext and visual editing, prompts for edits, language improvements, annotations, and meta-data separation. [https://www.mediawiki.org/wiki/VisualEditor/Roadmap/Update_2016-06-23] * The sorting of Notifications into the two fly-out menus is going to change on July 5 to 7. Bundled notifications should be easier to explore and mark as read individually. [https://phabricator.wikimedia.org/T123018][https://phabricator.wikimedia.org/T114356][https://phabricator.wikimedia.org/T120153] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> From 29 June git.wikimedia.org (running Gitblit) will redirect all requests to Phabricator. The vast majority of requests should be correctly redirected. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-June/000215.html] * Catalan and Polish Wikipedias will have Wikidata descriptions added to articles in the mobile view by default. This is currently a beta option for the mobile versions. This might come to other wikis later. [https://phabricator.wikimedia.org/T135429] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W26"/> 27 qershor 2016 17:42 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15725931 --> == WALUG (votimi për rregulloren) == Përshëndetje Denisa, [[Wikipedia:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedians of Albanian Language User Group]] është një grup i wikimedianëve shqiptarë tashmë i njohur nga Fondacioni i Wikimedias, që aktualisht po përpilon rregulloren/strategjinë e funksionimit. Propozimet, votimi dhe diskutimi për [[Wikipedia_diskutim:Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group#Vizioni_2|Vizionin e User Grupit]] është deri më 23:59 CEST 3 korrik 2016. Jeni i ftuar të jepni propozime/ide ose të votoni për propozimet e dhëna.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2016 00:01 (CEST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/27|Tech News: 2016-27]] == <section begin="technews-2016-W27"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A daily email summary of notifications could be sent even when there were no notifications from the wiki. Now no email will be sent if there is no activity. [https://phabricator.wikimedia.org/T137012] '''Changes this week''' * The "{{int:citoid-citefromidtool-title}}" button in the visual editor's toolbar will move into the "{{int:visualeditor-toolbar-insert}}" menu except for Wikipedias, Wikibookses and Wikiversities. This is to make it less prominent on wikis that don't use it as much. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/296573/] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 July. It will be on all wikis from 7 July ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' *You can take part in the next office hour for Wikidata on IRC on July 8 at 16:00 (UTC). See [[m:IRC office hours|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W27"/> 4 korrik 2016 21:45 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_delivery&oldid=15742782 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/28|Tech News: 2016-28]] == <section begin="technews-2016-W28"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/28|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Një zmadhues/shkallëzues i ri për fotografitë ka përmirësuar një numër të defekteve për paraqitjen e skedave SVG. Disa probleme të reja u shfaqën. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-July/085984.html][https://phabricator.wikimedia.org/T112421][https://phabricator.wikimedia.org/T139543] * Njoftimet grupohen sipas llojit. Njoftimet tani numërohen për nga numri i njoftimeve dhe jo nga grupet të palexuara. Ky ndryshim mund të rrisë numrin e njoftimeve të shfaqura. Mënyra e mëhershme e numërimit ishte shpesh e pasaktë. Njoftimet e palexuara gjithashtu do të paraqiten të parat. [https://phabricator.wikimedia.org/T114356][https://phabricator.wikimedia.org/T139323][https://phabricator.wikimedia.org/T139521] * [[Special:Notifications]] tani ka një gjerësi maksimale për listën e njoftimeve në kompjuterët desktop. Kjo mundëson që titujt dhe përshkrimet e gjata të paraqiten siç duhet. [https://phabricator.wikimedia.org/T137425][https://phabricator.wikimedia.org/T138433][https://phabricator.wikimedia.org/T139602] '''Problemet''' * Më 5 korrik Wikimedia Commons ka pasur probleme dhe nuk mund të redaktohej për 20 minuta. Për një kohë të shkurtër, pas kësaj ndryshimet e fundit dhe disa vegla nuk kanë punuar si duhet. Ajo prekur veprimet administrative edhe në projektet e tjera. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160705-commons-replication] * Përdoruesit të cilët kanë njoftime të shumta të palexuara mund të shënojë ato si të lexuar, duke vizituar faqen e [[Special:Notifications]] wikin e tyre. '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.10|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 12 korriku. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 13 korriku. Do të jetë në të gjitha wikit nga 14 korriku ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=12&month=07&year=2016 12 korrik në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/28|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W28"/> 11 korrik 2016 17:14 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15754461 --> == [m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/29|Tech News: 2016-29]] == <section begin="technews-2016-W29"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/29|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Për shkak të rikthimeve, [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications_types|renditja e re]] e Njoftimeve në Fly-Out Menus është vendosur me vonesë. [https://phabricator.wikimedia.org/T123018] * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Për shkak të rikthimeve, procesi ditor i vendosjeve ("SWAT" windows) ka ndryshuar. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-July/000232.html] * Në njoftimet, "Mesazhet" tani quhen "{{int:echo-notification-notice-text-only}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T139682] '''Probleme''' * Më 12 korrik të gjitha wikit janë rikthyer në MediaWiki 1.28.0-wmf.8 shkak të një problemi në sistemin kyçjes [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-July/000229.html][https://phabricator.wikimedia.org/T119736] '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.11|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 19 korriku. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 20 korriku. Do të jetë në të gjitha wikit nga 21 korriku ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). * "Special:Log" tani kanë një [[mw:Special:MyLanguage/Help:Log|link për ndihmë]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T140013] * [[mw:Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] mund të testohet [http://simple.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures në ''beta cluster'']. Nga 22 krriku, ajo do të jetë në dispozicion si një tipar beta në: {{int:Project-localized-name-dewiki}}, {{int:Project-localized-name-arwiki}}, {{int:Project-localized-name-hewiki}} '''Takime''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=19&month=07&year=2016 në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me komitetin e Arkitekturës. Temat e kësaj jave është "Hartimi i planit për prapavijën e listës së mbikëqyrjes ndër-wiki". Takimi do të jetë në [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=20&month=07&year=2016 më ora 21:00 (UTC)]. Shih [[mw:Architecture meetings|si të bashkëngjiteni]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T126641] '''Ndryshimet e ardhëshme''' * Skriptat e përdoruesve dhe bot-ët nuk mund të përdorin më http:// për të redaktuar faqet. [https://phabricator.wikimedia.org/T105794][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-May/085618.html] * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[:mw:Gerrit|Gerrit]] do të përditësohet. Zhvilluesit janë të ftuar ta testojnë atë. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-July/000236.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/29|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W29"/> 18 korrik 2016 14:01 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15774515 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/30|Tech News: 2016-30]] == <section begin="technews-2016-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/30|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * [[mw:Special:MyLanguage/Maps|Harta interaktive]] është aktivizuar në Meta wiki dhe në Wikipedian Katalane, Hebraike, dhe Maqedonase. Mëso [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|se si të shtoni hartat interaktive]] në faqet wiki. * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Rikthimet e javës së kaluar tani janë dokumentuar. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160712-EchoCentralAuth/Retrospective] '''Probleme''' * Ndonjëherë, editori vizuale kërkonte të ruhej dy herë. Ky problem tani është rregulluar. [https://phabricator.wikimedia.org/T140574] '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.12|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 26 korriku. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 27 korriku. Do të jetë në të gjitha wikit nga 28 korriku ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). * Tani është e mundur për të shënuar të gjitha Njoftimet si të lexuara në [[Special:Notifications]], duke klikuar në ikonën dhëmbëz. [https://phabricator.wikimedia.org/T115528] * Kërkimi në Wikipedia tani do të zbulojë gjuhën e kërkimit tuaj nëse janë gjetur 2 ose më pak rezultate. Kjo pastaj do të tregojnë rezultatet nga Wikipedia e gjuhës që përputhet, nëse ekziston ndonjë artikull përkatës. Ajo do të fillojë të hap në 5 gjuhë. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-July/086096.html] '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=26&month=07&year=2016 26 korrik në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me komitetin e Arkitekturës. Temat e kësaj jave është "Hartimi i planit për prapavijën e listës së mbikëqyrjes ndër-wiki". Takimi do të jetë në [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=27&month=07&year=2016 27 korrik më ora 21:00 (UTC)]. Shih [[mw:Architecture meetings|si të bashkëngjiteni]]. [https://phabricator.wikimedia.org/E237] '''Ndryshimet e ardhëshme''' * Ikona aktuale për Njoftimet "{{int:Echo-notification-notice-text-only}}" do të ndryshohet nga ikona bubble-speech në ikonën tray për qëndrueshmëri. [https://phabricator.wikimedia.org/T140900] * Kodi i faqes [[Special:Notifications]] do të ndryshohet për që qenë më e përshtatshme për pajisjet Mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T140687] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/30|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W30"/> 25 korrik 2016 21:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15785767 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/31|Tech News: 2016-31]] == <section begin="technews-2016-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/31|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Një prototip për [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|të dhënat e strukturuara]] në Commons është në dispozicion tani. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons_talk:Structured_data#It.27s_alive.21] * Funksione beta të [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] mund të testohen në mediawiki.org, Wikipedian gjermane, Wikipedian arabe dhe Wikipedian hebraike. '''Probleme''' * Përdoruesit e riemëruar në disa wiki nuk ishin të lidhur me llogarinë e tyre në wikit e tjera në mes të 20 dhe 21 korrikut. Kjo është rregulluar. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160721-LocalRenameUserJob] '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.13|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 2 gushti. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 3 gushti. Do të jetë në të gjitha wikit nga 7 gushti ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=02&month=08&year=2016 gusht në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. * [[mw:CREDIT showcase|CREDIT showcase]] i ardhshëm do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=00&sec=0&day=03&month=08&year=2016 3 gusht në 18:00 (UTC)]. Kjo është për të prezantuar dhe komentuar mbi veglat e reja, projektet e vogla dhe punët në progres. * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me komitetin e Arkitekturës. Temat e kësaj jave është "Hartimi i planit për prapavijën e listës së mbikëqyrjes ndër-wiki". Takimi do të jetë në [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=03&month=08&year=2016 më 3 gusht ora 21:00 (UTC)]. Shih [[mw:Architecture meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/31|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W31"/> 1 gusht 2016 23:48 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15809313 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/32|Tech News: 2016-32]] == <section begin="technews-2016-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/32|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Tek njoftimet, ikona për {{int:echo-notification-notice-text-only}} ka ndryshuar nga ikona e flluskave-komunikuese ([[File:Echo chat icon.svg|17px|link=]]) në ikonën e sirtarit ([[File:OOjs UI icon tray.svg|18px|link=]]). Ikona e {{int:echo-notification-alert-text-only}} gjithashtu është ri-dizajnuar. Ngjyrat janë ndryshuar për qasje. [https://phabricator.wikimedia.org/T140900] '''Probleme''' *Nëse përdorni [[mw:Extension:WikEd|veglën wikEd]], ndryshimet që keni bërë nuk janë mbajtur kur keni kaluar nga editori wikitext në editorin vizual përderisa keni redaktuar. Kjo tani është rregulluar. [https://phabricator.wikimedia.org/T135747] '''Ndryshimet këtë javë''' * Kërkimi në Wikimedia tani do të injoroj pikëpyetjen në fund të fjalisë ose fjalët që ju përdorni kur kërkoni. Deri tani pikëpyetja ishte vetëm një [[w:Wildcard character|wildcard]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T133711] * Në Commons, [[mw:Extension:UploadWizard|UploadWizard]] tani do të jetë në dispozicion edhe në pajisjet mobile, në vend të formës të vjetër për ngarkim. Kjo duhet të zvogëlojë ngarkesën e punës për komunitetin në shqyrtimin e imazheve. [https://phabricator.wikimedia.org/T97169] *Kur ju redaktoni me editorin vizual simboli puzzle ju tregon se ka një stampë të padukshme në artikull. Kjo tani do të përmend edhe emrin e stampës. [https://phabricator.wikimedia.org/T141861] *Butoni për të lexuar diçka në një gjuhë tjetër do të lëvizë për përdoruesit celular. Kjo do të ndodhë më 9 gusht. [https://phabricator.wikimedia.org/T129505] *Kur dikush ju përmend dhe vendos link të faqes tuaj të përdoruesit ju merrni një njoftim. Tani ju do merrni një njoftim edhe kur e përmendni veten tuaj në këtë mënyrë. [https://phabricator.wikimedia.org/T138080] * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.14|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 9 gushti. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 10 gushti. Do të jetë në të gjitha wikit nga 11 gushti ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). * Një mesazh në panelin e Njoftimeve do të ftoj përdoruesit të përdorin faqen e [[Special:Notifications|Njoftimeve]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T141414] '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=09&month=08&year=2016 9 gusht në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/32|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W32"/> 8 gusht 2016 17:40 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15828694 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/33|Tech News: 2016-33]] == <section begin="technews-2016-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/33|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Probleme''' *Javën e kaluar Lajmet e Teknologjisë njoftojë se ju do të merrni një njoftim, kur përmendni veten në të njëjtën mënyrë si në rastin kur dikush tjetër ju ka përmendur. Kjo ka shkaktuar disa probleme dhe do të ndodhë më tej. [https://phabricator.wikimedia.org/T138080] * Krijimi dhe redaktimi i linqeve në seksionet e faqeve të tjera në wiki tani funksionon përsëri në editorin vizual. [https://phabricator.wikimedia.org/T112898] * Për disa përdorues, njoftimet ndër-wiki nuk kanë funksionuar si duhet. Numërimi ka qenë gabim kur janë paraqitur vetëm njovtimet ndër-wiki. Paketa e ndër-wiki ka paraqitur vetëm emrin wikit dhe jo njoftimin. Kjo do të rregullohet së shpejti. [https://phabricator.wikimedia.org/T140836][https://phabricator.wikimedia.org/T140327] '''Ndryshimet këtë javë''' * Sesioni i kyçjes kur ju zgjidhni "Më mbaj të kyçur" tani do të [[mw:Special:MyLanguage/"Keep me logged in" extended to one year|zgjasë për një vit]]. Më herët kjo ishte për 30 ditë. Kjo do të ndodhë më 16 gusht. [https://phabricator.wikimedia.org/T68699] * Disa [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|filtra të abuzimit]] will do duhet të përditësohen gjatë javës. Kjo për shkak se një problem do të rregullohet. [https://phabricator.wikimedia.org/T29987] *Në [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/Compact Language Links|linqet kompakte të gjuhëve]], dy lloje të reja të gjuhëve do të shfaqen në listën e ngushtë të gjuhëve: Gjuhët e përdorura në tekstin e artikullit, dhe gjuhët ku artikulli është vlerësuar si "artikull i përsosur" ose "artikull i mirë". [https://phabricator.wikimedia.org/T70071][https://phabricator.wikimedia.org/T70077] *Editori vizual do të jetë në dispozicion si parazgjedhje për redaktorët që nuk janë të kyçur në Wikipediat që përdorin alfabetin arab. Deri tani ka qenë parazgjedhje vetëm për redaktorët e kyçur. [https://phabricator.wikimedia.org/T142587] * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.15|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 16 gushti. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 17 gushti. Do të jetë në të gjitha wikit nga 18 gushti ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=16&month=08&year=2016 16 gusht në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * Duke filluar nga java e 22 gushtit do të ketë tre dritare për vendosjen softuerike. Ato do të jenë më 13:00, 18:00, dhe 23:00 UTC. Kjo është për të pasur më shumë kohëra kur softueri i wiki-ve mund të përditësohet dhe e bën më të lehtë për zhvilluesit në vende të ndryshme të botës. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-August/000266.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/33|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W33"/> 15 gusht 2016 21:37 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15842212 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/34|Tech News: 2016-34]] == <section begin="technews-2016-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/34|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' *The [[mw:Special:MyLanguage/ORES review tool|ORES review tool]] is now available on Special:Contributions as a beta feature. It can make it easier to find contributions that are probably damaging the wikis. The ORES review tool is available on Wikidata and Persian, Polish, Portuguese, Dutch, Turkish and Russian Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T132371] * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The <code>norm</code> and <code>ccnorm</code> functions have been updated to make it easier to write abuse filters. This also affects the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TitleBlacklist|TitleBlacklist]] extension. You don't have to transform "I" and "L" to "1", "O" to "0" and "S" to "5" anymore. [https://phabricator.wikimedia.org/T29987#2557227] * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The old pageview data in the "pagecounts-raw" and "pagecounts-all-sites" files is no longer being updated. You can find the [https://dumps.wikimedia.org/other/pageviews/ new pageview data here]. This happened on August 5. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/analytics/2016-August/005339.html] '''Probleme''' *Disa fotografi të mëdha nuk mund të minjaturizohshin. Kjo tashmë është zgjidhur. [https://phabricator.wikimedia.org/T111815] * Kur ju lëvizni një faqe mbi një ri-drejtim kjo do të griste faqen e ri-drejtimit pa e ruajtur atë në ditarin e ndryshimeve. Kjo tani është zgjidhur. [https://phabricator.wikimedia.org/T106119] '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.16|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 23 gushti. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 24 gushti. Do të jetë në të gjitha wikit nga 25 gushti ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=23&month=08&year=2016 23 gusht në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * Sometimes when you mention another user they don't get a notification. You will be able to get a notification when you successfully sent out a mention to someone or be told if they did not get a notification. This will be opt-in. You can test this on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Main_Page test wiki]. [https://phabricator.wikimedia.org/T139623][https://phabricator.wikimedia.org/T135717] * Se si të shtoni tekst pas një konflikt redaktimesh mund të funksionoj në mënyrë të ndryshme në të ardhmen. Ju mund ta testoni [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Edit_Conflicts#Prototype_ready_for_testing prototipin]. [https://phabricator.wikimedia.org/T139601] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/34|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W34"/> 22 gusht 2016 23:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15853364 --> == CEE Spring 2016 Survey == [[File:Logo CEE-t.png|right|170px]] Hi, dear CEE Spring 2016 organisers! I am sorry for writing in English again. The international organisers of the contest ask all the participants to complete the survey about the contest. It is very short. It gives us a bit of statistics and helps make the next contest better. We will use MassMessage to give [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_eLP1PKZWjSpIi45 the survey link] to all the participants. Obviously, not all of them speak English, so please, [//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-User%3ABase%2FMassMessage%2FCEE+Spring-2016-participants%2FSurvey help us with translating this request] and encourage them to complete the survey. Best regards, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 26 gusht 2016 20:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15863493 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/35|Tech News: 2016-35]] == <section begin="technews-2016-W35"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikimedia mobile sites now [[mw:Reading/Web/Projects/Performance/Lazy loading images|don't load images]] if the user doesn't see them. This is to save mobile data and make the pages load faster. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/mobile-l/2016-August/010335.html] * When you edit a table with the visual editor, pressing <code>Tab</code> in the last cell of a row will take you to the first cell in the next row. Pressing <code>Shift</code> and <code>Tab</code> in the first cell of a row will take you to the last cell in the previous row. [https://phabricator.wikimedia.org/T119546] '''Changes this week''' * The name of the "<bdi>{{int:Savearticle}}</bdi>" button will change. The button will say [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translations&namespace=8&message=Publishpage "<bdi>{{int:Publishpage}}</bdi>"] when you create a new page. It will say [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translations&namespace=8&message=Publishchanges "<bdi>{{int:Publishchanges}}</bdi>"] when you change an existing page. [https://phabricator.wikimedia.org/T131132][https://phabricator.wikimedia.org/T139033] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 31 August. It will be on all wikis from 1 September ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=30&month=08&year=2016 30 August at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is "[[phab:T589|RfC: image and oldimage tables]]". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=31&month=08&year=2016 31 August at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W35"/> 29 gusht 2016 17:59 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15867259 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/36|Tech News: 2016-36]] == <section begin="technews-2016-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' *Word-level diffs now work in longer paragraphs. [https://phabricator.wikimedia.org/T128697] * Interactive maps now have a frame by default. This is to make them look like other multimedia objects. This affects all Wikivoyages, the Catalan, Hebrew, Macedonian Wikipedias and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T128913] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> When you preview the [[MediaWiki:Captcha-ip-whitelist]] page it will show a validation output of the listed [[:w:en:IP address|IP addresses]] instead of the list of addresses only. This can help you to identify if your whitelist rules will work or not. [https://phabricator.wikimedia.org/T129757] '''Changes this week''' *You will be able to use <code>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#<maplink>|<maplink>]]</code> on all Wikipedias. It creates a link to a full screen map. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-August/086391.html][https://phabricator.wikimedia.org/T144062] *Sometimes when you mention another user they don't get a notification. You will be able to get a notification when you successfully send out a mention to someone or be told if they did not get a notification. This will be opt-in. [https://phabricator.wikimedia.org/T144181][https://phabricator.wikimedia.org/T143101] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 September. It will be on all wikis from 8 September ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=06&month=09&year=2016 6 September at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CheckUser|CheckUser extension]] could work differently in the future. There is a [[mw:Requests for comment/CheckUser requirements|Request for Comments]] to figure out how. [https://phabricator.wikimedia.org/T139810] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W36"/> 5 shtator 2016 19:12 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15881619 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/37|Tech News: 2016-37]] == <section begin="technews-2016-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/37|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Aplikacioni i Wikimedia Commons për Android tani mund të tregojnë vendet e afërta që kanë nevojë për foto. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-September/086429.html] *<code>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#<maplink>|<nowiki><maplink></nowiki>]]</code> dhe <code>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#<mapframe> usage|<nowiki><mapframe></nowiki>]]</code> tanti mund të [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#GeoShapes external data|përdorë geodata]] nga [[:w:en:Open Street Map|Open Street Map]] nëse Open Street Map ka përcaktuar një rajon dhe një ID të caktuar në Wikidata. Ju mund ta përdorni atë për të vizatuar në hartë një sipërfaqe dhe të shtoni informacione në të. [https://phabricator.wikimedia.org/T134086][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-September/001469.html] '''Ndryshimet këtë javë''' * [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] do të jetë në dispozicion si një funksion beta nga 13 shtatori. Kjo e bën më të lehtë të lëvizni ndërmjet versioneve në historinë e faqes. [https://phabricator.wikimedia.org/T143421] * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Një privilegj i ri i përdoruesit do të lejojë shumicën e përdoruesve të ndryshojnë [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|modelin e përmbajtjes]] së faqeve. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-September/001468.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-September/001470.html] * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.19|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 13 shtatori. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 14 shtatori. Do të jetë në të gjitha wikit nga 15 shtatori ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=13&month=09&year=2016 13 shtator në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * Kur ju do të kërkoni në Wiki në të ardhmen do mund të shihni rezultatet nga projektet simotra në gjuhën tuaj. Ju mund të [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-September/001466.html lexoni më shumë dhe diskutoni se si kjo mund të funksionojë]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/37|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W37"/> 12 shtator 2016 20:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15900005 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/38|Tech News: 2016-38]] == <section begin="technews-2016-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/38|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Probleme''' *Përditësimi i javës së kaluar në MediaWiki u rikthye për shkak të problemeve që shkaktoi. Krijimi i llogarive të reja nuk funksionoi nga [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=12&min=50&sec=0&day=16&month=09&year=2016 15 shtator 19:10 UTC] deri më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=12&min=50&sec=0&day=16&month=09&year=2016 16 shtator 12:50 UTC]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-September/086536.html][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160915-MediaWiki] '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.19|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 21 shtatori. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 22 shtatori. Do të jetë në të gjitha wikit nga 22 shtatori ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]).[[mw:MediaWiki 1.28/wmf.19|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 13 shtatori. Ky është versioni që duhej të publikohej javën e kaluar. '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=20&month=09&year=2016 20 shtator në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me komitetin e Arkitekturës. Temat e kësaj jave është [[phab:T107595|multi-content revisions]]. Takimi do të jetë në [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=21&month=09&year=2016 më 21 shtator në ora 21:00 (UTC)]. Shih [[mw:Architecture meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * Wikidata do të fillojë të punojë në shtimin e mbështetjes për Wiktionary. Ekipi i zhvillimit të Wikidata-s tani është duke marrë një vështrim të fundit në [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata:Wiktionary/Development/Proposals/2015-05|planin e zhvillimit]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2016-September/009541.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/38|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W38"/> 20 shtator 2016 00:08 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15921906 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/39|Tech News: 2016-39]] == <section begin="technews-2016-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/39|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Nëse wiki jua dëshiron [[m:Community Tech/Numerical sorting in categories|renditje numerike të kategorive]] ju mund të kërkoni atë pas një vendimi të përbashkët të komunitetit tuaj. Shoh [[m:Community Tech/Numerical sorting in categories/How to request|se si të bëni kërkesën]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-September/001477.html] * Kur ju redaktoni tekstin dhe [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications types#Mentions|përmendni]] një emër përdoruesi të ri, ato do njoftohen nëse ju vendosni nënshkrim. Më parë kjo ndodhte vetëm në kushte të caktuara. [https://phabricator.wikimedia.org/T138938] * Përdoruesit njoftohen nëse ato [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications types#Mentions|përmenden]] në një seksion ku ju shtoni nënshkrimin tuaj edhe nëse ju redaktoni më shumë se një seksion. Më parë, përdoruesit nuk janë njoftuar nëse keni edituar më shumë se një seksion në një redaktim. [https://phabricator.wikimedia.org/T141863] '''Probleme''' * [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.19|Versioni i MediaWikit]] që është dashur të vijë në wikit para dy jave përsëri është në pritje për shkak të problemeve të reja. [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.20|Versioni MediaWiki]] pas saj është tani në të gjitha wikit. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-September/086564.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-September/086576.html] '''Ndryshimet këtë javë''' * Nuk do të ketë version të ri MediaWiki këtë javë. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-September/086563.html] '''Takimet''' * Ju mund të bashkoheni në bashkëbisedim me ekipin e Wikidatas në orarin e punës. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=27&month=09&year=2016 27 shtator në 16:00 (UTC)]. Shih [[d:Wikidata:Events#IRC office hours|se si mund të bashkoheni]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Veglat e braktisur në [[wikitech:Portal:Tool Labs|Tool Labs]] mund të merren në drejtim nga zhvilluesit e tjerë. Ka një [[m:Requests for comment/Abandoned Labs tools|diskutim të ri në Meta]] rreth kësaj çështje. Ajo do të diskutohet deri më 12 tetor dhe pastaj do të votohet. [https://phabricator.wikimedia.org/T87730] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/39|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W39"/> 26 shtator 2016 20:07 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15934983 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/40|Tech News: 2016-40]] == <section begin="technews-2016-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/40|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.21|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 4 tetori. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 5 tetori. Do të jetë në të gjitha wikit nga 6 tetori ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=04&month=10&year=2016 4 tetor në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:HTML Tidy|Tidy]] do të zëvendësohet. Në vend të tij, algoritmi i HTML 5 do të përdoret për të pastruar wikitekstet me me HTML jo të mirë. Kjo [[mw:Parsing/Replacing Tidy|do të shkaktojë probleme]] në një numër të wiki-ve. Ato do të duhet të rregullohen të parat. [https://phabricator.wikimedia.org/T89331] * <code><nowiki><slippymap></nowiki></code> nuk do të funksionoj në Wikivoyage pas 24 tetorit. Ju duhet të përdorni <code><nowiki><mapframe></nowiki></code> në vend të saj. Nëse ju duhet ndihmë për të rregulluar këtë para 24 tetorit ju duhet [[mw:Talk:Maps|të pyesni për atë]] sa më shpejtë që është e mundur. [https://phabricator.wikimedia.org/T136768] * '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/40|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W40"/> 3 tetor 2016 23:30 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15955794 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/41|Tech News: 2016-41]] == <section begin="technews-2016-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/41|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Ju mund të paraqisni tani [[Special:RecentChanges]] në një faqe duke përdorur<code><nowiki>{{Special:RecentChanges}}</nowiki></code>. Ju mund të përdorni filtrat tani duke përdorur <code><nowiki>{{Special:RecentChanges/tagfilter=tagname}}</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T142878] * The notification badge is coloured if you have notifications. When you check the notification the badge will now turn grey on all wikis instead of just the local one. [https://phabricator.wikimedia.org/T134855] * Colours used in the Wikimedia wikis' main interface changed slightly. This is to make them [http://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/visual-audio-contrast-contrast.html easier to see] for readers and editors with reduced eyesight. [https://phabricator.wikimedia.org/T109915] '''Ndryshimet këtë javë''' * Hidden HTML comments will be more visible when you edit with the visual editor. <code><nowiki><!-- You write hidden HTML comments like this. --></nowiki></code> [https://phabricator.wikimedia.org/T147089] * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.22|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 11 tetori. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 12 tetori. Do të jetë në të gjitha wikit nga 13 tetori ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=11&month=10&year=2016 11 tetor në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me komitetin e Arkitekturës. Temat e kësaj jave është [[phab:T139300|CREDITS files]]. Takimi do të jetë në [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=12&month=10&year=2016 më 12 tetor në ora 21:00 (UTC)]. Shih [[mw:Architecture meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * Language converter syntax will soon no longer work inside external links. Wikitext like <code><nowiki>http://-{zh-cn:foo.com; zh-hk:bar.com; zh-tw:baz.com}-</nowiki></code> must be replaced. You will have to write <code><nowiki>-{zh-cn: http://foo.com ; zh-hk: http://bar.com ; zh-tw:http://baz.com }-</nowiki></code> instead. This only affects languages with Language Converter enabled. Examples of such languages are Chinese and Serbian. [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Commons_talk%3AWikiProject_Templates&type=revision&diff=208221135&oldid=168939481] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/41|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W41"/> 10 tetor 2016 22:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15976026 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/42|Tech News: 2016-42]] == <section begin="technews-2016-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/42|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * There is a [[m:Special:MyLanguage/Collaboration/Newsletter|new newsletter]] from the [[mw:Collaboration|Collaboration team]] at the Wikimedia Foundation. It will have more details about for example Flow and notifications. You can [[m:Special:MyLanguage/Collaboration/Newsletter/Issues/October 2016|read the first issue]]. '''Probleme''' * Some users got a warning about Wikipedia's [[w:en:Public key certificate#Certificates and website security|security certificate]] last week. This was because of a problem [[w:en:GlobalSign|GlobalSign]] had. This has now been fixed. Only a small number of users got the warning. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20161013-GlobalSign] * Editors couldn't edit semi-protected pages in the [[mw:Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android. This has now been fixed in the beta version. [https://phabricator.wikimedia.org/T132834] '''Ndryshimet këtë javë''' * Nuk do të ketë version të ri MediaWiki këtë javë. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Deployments&oldid=898289] '''Ndryshimet e ardhëshme''' * The [[mw:Editing|Editing Department]] are working on a new wikitext editor. It will have tools that are in the visual editor but not in the wikitext editor today. You can [[mw:2017 wikitext editor|read more about this]]. This is an early plan and things can change. The old wikitext editor will still exist. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/42|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W42"/> 17 tetor 2016 18:42 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15986496 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/43|Tech News: 2016-43]] == <section begin="technews-2016-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/43|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Probleme''' *[[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|Filtri i abuzimeve]] ka pasur një problem dhe ka gjetur shume redaktime. Kjo tani është përmirësuar. [https://phabricator.wikimedia.org/T148673] '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.23|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 25 tetori. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 26 tetori. Do të jetë në të gjitha wikit nga 27 tetori ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). * Teksti "Kërko" në kutinë e kërkimit do të shfaq emrin e projektit. Për shembull, në Wikipedia do të paraqitet si "Kërko në Wikipedia". [https://phabricator.wikimedia.org/T144640] * About a dozen wikis now have [[m:Community Tech/Numerical sorting in categories|numerical sorting in categories]]. If your wiki wants numerical sorting in categories you can [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/Numerical sorting in categories/How to request|ask for it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T146675] * Some wikis that want [[m:Community Tech/Numerical sorting in categories|numerical sorting in categories]] can also ask to use [[w:en:Unicode collation algorithm|UCA]] to sort categories. The biggest difference is that characters with [[w:en:Diacritic|diacritics]] will be sorted together. For example, for most languages Ä will be sorted with A instead of at the end of the alphabet. This is not true for languages that have Ä as a character in their alphabet. Wikis that already use UCA are [[m:Collation|listed on Meta]]. Languages that can use UCA [[mw:Manual:$wgCategoryCollation#Language-specific collations|are listed on MediaWiki.org]]. You [https://ssl.icu-project.org/icu-bin/collation.html can test it]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/43|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W43"/> 24 tetor 2016 19:39 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16009260 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/44|Tech News: 2016-44]] == <section begin="technews-2016-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/44|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Tani ju mund të përfshini video filma të Commons me [[c:Commons:Video#Subtitles and closed captioning|titra]] në wikin e gjuhës tuaj. Më herët ju mund të përkthenit videot vetëm në faqen e skedës në Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T122737] * Kërkimi tani ka [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|një tab të përditësuar të parapëlqimeve]] për të konfiguruar rekomanduesin e kërkimeve. [https://phabricator.wikimedia.org/T148010] * Editori vizual është tani në dispozicion në të gjitha wikit duke përdorur vetëm një gjuhë skriptuese. [https://phabricator.wikimedia.org/T142589] '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.1|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 1 nëntori. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 2 nëntori. Do të jetë në të gjitha wikit nga 3 nëntori ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). * Tani ju mund të përdorni auto-kompleto për emrat e faqeve në fushën "{{int:Templatesandbox-editform-legend}}" kur redaktoni stampat. [https://phabricator.wikimedia.org/T148324] * [[Special:NewPages|Special:NewPages]] tani mund të filtrohen sipas madhësisë së faqes. [https://phabricator.wikimedia.org/T12817] '''Ndryshimet e ardhëshme''' * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Vendosja e re e MediaWiki-t tani do të bëhet tani në bazë të MediaWiki 1.29. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-October/086859.html] '''Të ndryshme''' * [[mw:Technical Collaboration Guideline|Udhëzimi i Bashkëpunimit Teknik]] i Fondacionit Wikimedia tani është në dispozicion për shqyrtim nga komuniteti. [[mw:Talk:Technical Collaboration Guideline|Çdo reagim/koment është i mirëpritur]], në secilën gjuhë. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/44|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W44"/> 31 tetor 2016 17:18 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16023741 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/45|Tech News: 2016-45]] == <section begin="technews-2016-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/45|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * [https://blog.wikimedia.org/2016/11/02/victoria-coleman-chief-technology-officer/ Victoria Coleman] is the new [[w:en:Chief technology officer|Chief technology officer]] for the Wikimedia Foundation. [https://blog.wikimedia.org/2016/11/02/victoria-coleman-chief-technology-officer/] * First release candidate for MediaWiki 1.28 is now available. [https://phabricator.wikimedia.org/diffusion/MW/browse/REL1_28/RELEASE-NOTES-1.28] * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> <span dir="ltr"><code>.gitreview</code></span> for MediaWiki branches and extensions switched from targeting a specific branch to using <code>track=1</code>. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-October/086900.html] * Section numbers in Table of Contents boxes will use grey to improve readability. [https://phabricator.wikimedia.org/T125317] '''Ndryshimet këtë javë''' * The [[m:Special:MyLanguage/2016 Community Wishlist Survey|2016 Community Wishlist Survey]] begins on 7 November. * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 8th. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from November 9th. It will be on all wikis from November 10th ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). * [[Special:ActiveUsers|Special:ActiveUsers]] will allow users groups selection. [https://phabricator.wikimedia.org/T116354] '''Takime''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=00&day=08&month=11&year=2016 8 November 2016 at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topics this week are Image Thumbnail API and allow SVG files uploaded on MediaWiki to have XHTML namespaces. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=09&month=11&year=2016 9 November at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] will be enabled by default on all beta wikis, on testwiki, testwiki2, mediawikiwiki and de.wikipedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T148646][https://phabricator.wikimedia.org/T149724][https://phabricator.wikimedia.org/T149725] * Upcoming holidays will impact deployments. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-November/000331.html The schedule has been published]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/45|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W45"/> 8 nëntor 2016 00:01 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16043353 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/46|Tech News: 2016-46]] == <section begin="technews-2016-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' *When you edit with the visual editor you can use <code>meta</code> + <code>shift</code> + <code>k</code> to add a reference. The meta key is often the control key or command key. [https://phabricator.wikimedia.org/T99299] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 15. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from November 16. It will be on all wikis from November 17 ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). *In [[Special:Preferences]] you can choose which language menus and buttons will be in. If there is no translation for that language, MediaWiki has a list of [[mw:Fallback languages|fallback languages]]. A fallback language is a language many will understand better than English. MediaWiki will now use English when there is no Ukrainian translation. [https://phabricator.wikimedia.org/T39314] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=15&month=11&year=2016 15 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Help:Magic links|Magic links]] might not work in the future. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-November/001500.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W46"/> 14 nëntor 2016 20:17 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16056918 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/47|Tech News: 2016-47]] == <section begin="technews-2016-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Administrators, bureaucrats, oversighters and checkusers can now use [[w:en:Multi-factor authentication|two-factor authentication]]. This makes their Wikimedia accounts more secure. This can be turned on in [[Special:Preferences]]. There are discussions on how to best turn it on for everyone. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Help:Two-factor_authentication] *You can now search for file properties. For example you can search for media type, how big a file is or what resolution it has. [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:CirrusSearch#File_properties_search] *The latest [[m:Collaboration/Newsletter/Issues/2016/11|Collaboration team products newsletter]] has been published. It has more details about their work than Tech News has. '''Problems''' * A hacker group is hacking Wikimedia accounts. They can probably do this because users have the same passwords on Wikimedia wikis as on other sites. Please have a password you use only on the Wikimedia wikis and nowhere else. This is especially important for administrators, bureaucrats, oversighters and checkusers. These users can also turn on [[w:en:Multi-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-November/087008.html] '''Changes this week''' *There is no new MediaWiki version this week. *[[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] will be a default feature on German, Arabic and Hebrew Wikipedia. This will happen on 22 November. It will come to other wikis later. [https://phabricator.wikimedia.org/T148646][https://phabricator.wikimedia.org/T149995][https://phabricator.wikimedia.org/T150573] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=22&month=11&year=2016 22 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *It will be possible to do cross-wiki search. The developers who work on this are looking for communities that want to test this. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-November/001502.html] *[[mw:Special:MyLanguage/Beta Features/Hovercards|Hovercards]] will leave the [[w:en:Software release life cycle#Beta|beta stage]]. The Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Team|Reading Web]] team wants communities to set Hovercards as a default option for readers who are not logged in. Communities that are interested can say so on the [[mw:Talk: Beta Features/Hovercards|Hovercards talk page]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-November/087041.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W47"/> 21 nëntor 2016 16:32 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16088076 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/48|Tech News: 2016-48]] == <section begin="technews-2016-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/48|Translations]] are available. '''Changes this week''' *When someone tries to log in to a blocked account they will be blocked by a [[w:en:HTTP cookie|cookie]]. This means their [[w:en:Web browser|browser]] will be blocked even if they change their [[w:en:IP address|IP address]]. This makes it more difficult for returning vandals. [https://phabricator.wikimedia.org/T5233] *When you use [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation]] to adapt a template to a new translation it will work differently. You can adapt big templates such as infoboxes. Translators will have control over the template parameters. A first version of this is released this week. It is possible it will not work correctly with all templates. There will be more updates for this soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T139332] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 29 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 30 November. It will be on all wikis from 1 December ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Gadgets will have a new option called "hidden". This means you can register gadgets that can't be turned on or off from the preferences page. Hiding gadgets was already possible by using <code>[rights=hidden]</code>. You should now use <code>[hidden]</code> instead. <code>[rights=hidden]</code> in old gadgets should be changed to <code>[hidden]</code>. [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Gadgets#Options][https://phabricator.wikimedia.org/T33150] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=29&month=11&year=2016 29 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[toollabs:|Tool Labs]] could get two new policies. One would be to be able to [[wikitech:Help:Tool Labs/Abandoned tool policy|adopt tools without an active developer]]. The other would be [[wikitech:Help:Tool Labs/Right to fork policy|a right to fork]]. There is a [[m:Requests for comment/Abandoned Labs tools|request for comment on Meta]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W48"/> 28 nëntor 2016 22:16 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16107197 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/49|Tech News: 2016-49]] == <section begin="technews-2016-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You can choose to see users from specific user groups in [[Special:ActiveUsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T116354] *Everyone can now see [[Special:UserRights]]. Previously only those who could change user rights could. Other users got an error message. [https://phabricator.wikimedia.org/T27319] *[[m:Objective Revision Evaluation Service|ORES]] can now show how likely an edit is to be damaging to the wiki with different colours. This only works for languages that have [[m:Wiki labels|trained ORES]] to recognize damaging edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T144922] '''Changes this week''' *You will now see categories with 0 pages in [[Special:Categories]]. Previously you did not see empty categories there. [https://phabricator.wikimedia.org/T12915] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 December. It will be on all wikis from 8 December ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=06&month=12&year=2016 6 December at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:2016 Community Wishlist Survey|2016 Community Wishlist Survey]] will decide what the [[m:Community Tech|Community Tech]] team will work on next year. You vote for wishes on the [[m:2016 Community Wishlist Survey|survey page]] until 12 December. You can see what has happened to last year's wishes on the [[m:2015 Community Wishlist Survey/Results|2015 results page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W49"/> 5 dhjetor 2016 19:07 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16129460 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/50|Tech News: 2016-50]] == <section begin="technews-2016-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' *Users who have Yahoo email addresses could not use [[Special:EmailUser|Special:EmailUser]] to send emails. This has now been fixed. Emails will now come from a @wikimedia.org address. Users who get an email from you will still reply to your email address and be able to see it. [https://phabricator.wikimedia.org/T66795] * You can now see how many categories and pages there are in the categories in [[Special:TrackingCategories|Special:TrackingCategories]]. This is to help you find pages that could need attention. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/321225/] * Markup colours for reviewed and pending revisions in [[m:Help:Page history|the page history]] and [[Special:SpecialPages|recent changes and logs]] now match [[phab:M82|Wikimedia standard colours]]. The "You have a new message on your talk page" notification will have a slightly different colour. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-December/087151.html] '''Problems''' *Because of work on [[m:Community Tech/Cross-wiki watchlist|cross-wiki watchlists]] [[m:Special:MyLanguage/Global rename policy|global renaming]] is not working. The plan is to turn it on again on 16 December. Global renaming was turned off for a while in late November and early December as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T148242] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 December. It will be on all wikis from 15 December ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=13&month=12&year=2016 December 13 at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W50"/> 12 dhjetor 2016 20:29 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16155075 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/51|Tech News: 2016-51]] == <section begin="technews-2016-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2017. * The writers of the technical newsletter are asking for your opinion. Did you get the information you wanted this year? Did we miss important technical news in 2016? What kind of information was too late? [[m:Talk:Tech/News|Please tell us]]! You can write in your language. Thank you! '''Recent changes''' * Administrators and translation administrators can now use [[m:Special:PageLanguage|Special:PageLanguage]] on wikis with the [[m:Translate extension|Translate extension]]. This means you can say what language a page is in. The Translate extension will use that language as the source language when you translate. Previously this was always the wiki's default language. This was usually English. [https://phabricator.wikimedia.org/T153209] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Wikis connected to Wikidata can now use the parser function <code><nowiki>{{#statements: }}</nowiki></code> to get formatted data. You can also use <code><nowiki>{{#property: }}</nowiki></code> to get raw data. You [https://de.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Statements can see the difference] between the two statements. There are also similar new functions in Lua. [https://phabricator.wikimedia.org/T152780] '''Problems''' * Some abuse filters for uploaded files have not worked as they should. We don't know exactly which filters didn't work yet. This means some files that filters should have prevented from being uploaded were uploaded to the wikis. MediaWiki.org and Testwiki have been affected since 13 October. Commons and Meta have been affected since 17 October. Other wikis have been affected since 17 November. [https://phabricator.wikimedia.org/T153217#2876258] '''Changes this week''' * There is no new MediaWiki version this week. There will be no new MediaWiki version next week either. '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The next meeting with the VisualEditor team will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=03&month=01&year=2017 3 January at 20:00 (UTC)]. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/2016 Community Wishlist Survey|2016 Community Wishlist Survey]] is done. It decides what the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech team]] will work on during 2017. You can [[m:2016 Community Wishlist Survey/Results|see the results]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W51"/> 19 dhjetor 2016 21:33 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16167800 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/02|Tech News: 2017-02]] == <section begin="technews-2017-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tabular Data|datasets on Commons]]. You can [[w:en:Template:Graph:Weather monthly history|see an example]] that is using [[c:Data:Ncei.noaa.gov/weather/New York City.tab|this source]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-December/087313.html] * There is a new opt-in beta feature of a [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|wikitext mode for the visual editor]]. You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|try it out]]. * When you update a page with translations on wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Translate|Translate extension]] the existing translations will be marked as outdated instead of removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T60429] * The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.7|new version]] of MediaWiki was released to all wikis last week ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). * [[mw:MoodBar|MoodBar]] has been removed from the Wikimedia wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T131340] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The <code>live</code> option for the Tipsy notice tool has been removed. Gadgets and user scripts which use it need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T85048] '''Problems''' * Editors who use Firefox 50 might get logged out or fail to save their edits. This is because of a browser bug. Until this is fixed you can enter <code>about:config</code> in the address bar and set <code>network.cookie.maxPerHost</code> to 5000. Firefox 50 is the current version of the Firefox. [https://phabricator.wikimedia.org/T151770] '''Changes this week''' * There is no new version of MediaWiki this week because of the [[mw:Wikimedia Developer Summit|Wikimedia Developer Summit]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W02"/> 9 janar 2017 20:12 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16213513 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/03|Tech News: 2017-03]] == <section begin="technews-2017-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now upload [[w:en:WebP|WebP files]] to Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T27397] '''Problems''' * [https://tools.wmflabs.org/video2commons/ video2commons] was down for two weeks. This was because of a problem with Commons video transcoders. It is now back up. [https://phabricator.wikimedia.org/T153488] '''Changes this week''' *There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words|magic word]] called <code><nowiki>{{PAGELANGUAGE}}</nowiki></code>. It returns the language of the page you are at. This can be used on wikis with more than one language to make it easier for translators. [https://phabricator.wikimedia.org/T59603] *When an admin blocks a user or deletes or protects a page they give a reason why. They can now get suggestions when they write. The suggestions will be based on the messages in the dropdown menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T34950] * You will be able to use <code><nowiki><chem></nowiki></code> to write chemical formulas. Before you could use <code><nowiki><ce></nowiki></code>. <code><nowiki><ce></nowiki></code> should be replaced by <code><nowiki><chem></nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T153606] * You now can add exceptions for categories which shouldn't be shown on [[Special:UncategorizedCategories]]. The list is at [[MediaWiki:Uncategorized-categories-exceptionlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T126117] * The "Columns" and "Rows" settings will be removed from the Editing tab in Preferences. If you wish to keep what the "Rows" setting did you can add this code to [[Special:MyPage/common.css|your personal CSS]]: <code><nowiki>#wpTextbox1 { height: 50em; }</nowiki></code> You can change the number <code>50</code> to make it look like you want to. [https://phabricator.wikimedia.org/T26430] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Sometimes edits in MediaWiki by mistake are shown coming from private IP addresses such as [[w:en:localhost|127.0.0.1]]. Edits and other contributions logged to these IP addresses will be blocked and shown the reason from [[MediaWiki:Softblockrangesreason]]. This should not affect most users. Bots and other tools running on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Labs|Wikimedia Labs]], including [[wikitech:Portal:Tool Labs|Tool Labs]] will receive a "blocked" error if they try to edit without being logged in. [https://phabricator.wikimedia.org/T154698] *When you edit with the visual editor categories will be on the top of the page options menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T74399] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 January. It will be on all wikis from 19 January ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=17&month=01&year=2017 January 17 at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W03"/> 17 janar 2017 00:24 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16230728 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/04|Tech News: 2017-04]] == <section begin="technews-2017-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/04|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can see a list of the templates on a page you edit with the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T149009] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 January. It will be on all wikis from 26 January ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W04"/> 23 janar 2017 21:14 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16249712 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/05|Tech News: 2017-05]] == <section begin="technews-2017-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:OAuth|OAuth]] management interfaces now look slightly different. [https://phabricator.wikimedia.org/T96154] '''Changes this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ElectronPdfService|ElectronPdfService]] will be enabled by default on Meta and German Wikipedia. This is a new way to get articles as PDF files you can download. It will come to more wikis later. [https://phabricator.wikimedia.org/T150185] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from January 31. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from February 1. It will be on all wikis from February 2 ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' *The [[m:Special:MyLanguage/Community Tech team|Community Tech team]] will develop more tools to handle harassment of Wikimedia editors. The goal is to give the communities better tools to find, report and evaluate harassment. They will also work on more effective blocking tools. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_health_initiative][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2017-January/086013.html] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The Wikimedia technical community is doing a [[mw:Developer Wishlist|Developer Wishlist survey]]. Developers can propose ideas before 31 January [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20170131T235959&p1=1440 23:59 UTC]. This is soon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W05"/> 30 janar 2017 19:45 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16270007 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/06|Tech News: 2017-06]] == <section begin="technews-2017-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/06|Translations]] are available. '''Problems''' * The block log sometimes showed blocks as being much longer than they were. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T156453] '''Changes this week''' * Wikimedia pages will now be better at showing pictures when you share them on social media. The descriptions will be different too. You can see an example of [[phab:F5432146|before]] and [[phab:F5432049|after]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T157055] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> There are some changes to the [[mw:OOjs UI|OOjs UI]]. Some old functions will not work anymore or not work as they used to. This could be a breaking change. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-February/087547.html] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 February. It will be on all wikis from 9 February ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=07&month=02&year=2017 7 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:HTML Tidy|Tidy]] will be replaced later this year. Instead, the HTML 5 parsing algorithm will be used to clean up bad HTML in wikitext. This [[mw:Parsing/Replacing Tidy|will cause problems]] on a number of wikis. They need to be fixed first. You can see if your wiki still has something to fix [https://tools.wmflabs.org/wikitext-deprecation/ here] for one of the HTML problems. This list does not cover all problems. You can read about [[mw: Parsing/Replacing Tidy#Things to fix|more problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T89331][https://phabricator.wikimedia.org/T134423] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W06"/> 6 shkurt 2017 20:45 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16292356 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/07|Tech News: 2017-07]] == <section begin="technews-2017-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[wikitech:EventStreams|EventStreams]] is a new way to show activity on Wikimedia wikis. For now it works with the recent changes feed. It will do more things later. It will replace [[wikitech:RCStream|RCStream]]. Tools that use RCStream should move to EventStreams before 7 July. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/analytics/2017-February/005711.html] '''Problems''' * The [[w:en:Add-on (Mozilla)|Firefox add-on]] [https://firefogg.org/ Firefogg] can cause problems with the Upload Wizard. This will not be fixed, because Firefox will not support Firefogg in the future. The Upload Wizard will no longer work with Firefogg. [https://phabricator.wikimedia.org/T157201] * [[wikitech:Portal:Tool Labs|Tool Labs]] and [[wikitech:Portal:Wikimedia Labs|Wikimedia Labs]] databases will be under maintenance on 15 February. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=17&min=00&sec=0&day=15&month=02&year=2017 17:00 (UTC)] and last for about six hours. Some tools could have problems during or after this. [https://phabricator.wikimedia.org/T157358] '''Changes this week''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TwoColConflict|TwoColConflict]] extension is a new way to solve edit conflicts. It makes it easier to copy and paste the relevant text to the text field. It will come to Meta and German Wikipedia this week. It is already available on MediaWiki.org. It will come to more wikis later. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Edit_Conflicts] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 February. It will be on all wikis from 16 February ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=14&month=02&year=2017 14 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Beta Features/Hovercards|Page Previews]] will be turned on for logged-out users on the Catalan, Greek, Russian, and Italian Wikipedias in the middle of February. Page Previews shows readers a short part of a linked article when they rest their mouse pointer on the link. This is to help them understand what it is about without leaving the article they are reading. Page Previews used to be called Hovercards. It will come to more wikis later this spring. [https://www.mediawiki.org/wiki/Beta_Features/Hovercards#Rollout_Plan] *<span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The [[mw:Developer Wishlist|Developer Wishlist]] is a list where developers prioritize tools they need. The voting closes at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=23&min=59&sec=0&day=14&month=02&year=2017 14 February 23:59 (UTC)]. This process is only for developers. '''Review''' * You can read the [[mw:Wikimedia Product/2016 Product Summary|2016 product summary]] from the Wikimedia Foundation [[mw:Wikimedia Product|Product group]] to see what they did with things they said they would work on in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2016-2017/Final|annual plan]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W07"/> 13 shkurt 2017 19:06 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16298673 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/08|Tech News: 2017-08]] == <section begin="technews-2017-W08"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The edit summary box is now a little bit bigger. This is to make it follow the [[phab:M101|Wikimedia design guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T152025] '''Changes this week''' * [[mw:Page Previews|Page Previews]] will be updated on 23 February. This fixes many bugs. Page Previews can be turned on as the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] called Hovercards. [https://phabricator.wikimedia.org/T156290] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> There has been a problem where the [[w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] of [[w:en:Wikipedia:Gadget|gadgets]] has been loading twice. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets extension]] has two new options: <code>type</code> and <code>peers</code>. The <code>type</code> option solves this problem. You can use <code>peers</code> to create gadgets with more than one style module. Read more about [[mw:RL/MGU#Gadget type|type]] and [[mw:RL/MGU#Gadget peers|peers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T42284] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[mw:Special:MyLanguage/Extension:OAuth|OAuth]] will handle blocked users in a more consistent way. [https://phabricator.wikimedia.org/T156803] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 February. It will be on all wikis from 23 February ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=14&month=02&year=2017 21 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W08"/> 20 shkurt 2017 20:25 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16341672 --> d2v2xfgs67rc8impfabh89szr7u7mv8 3006835 3006830 2026-07-07T11:50:05Z Smallem 126080 Heqje e mesazheve bot "Tech News" nga arkivi (faqja >1MB nuk hapej) – përmes Claude AI 3006835 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Liria e panoramës == Përshëndetje Denisa, Pash se sot ke krijuar artikullin [[Liria e Panoramës]], është artikull që duhet të përkëthehet [https://en.wikipedia.org/wiki/Freedom_of_panorama Freedom of panorama], pasi aktualisht është në diskutim në Parlamentin Europian, dhe është temë e rëndësishme. Nëse je e interesuar të punojsh këtë artikull, atherë vazhdo, përdyshe dhe un mund të të ndihmoj.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2015 15:33 (CEST) == Administrator Rrjeti == Pershendetje [[Përdoruesja:DenisaRucaj|DenisaRucaj]], Artikulli juaj [[Administrator Rrjeti]] u zhvendos në [[Administrues i rrjetit]].--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 19 nëntor 2015 23:37 (CET) == Wikiprojekti Spanja == Përshëndetje @[[Përdoruesja:DenisaRucaj|DenisaRucaj]], Ke marrë pjesë në WikiProjekti Finlanda, dhe besoj se je e familjarizuar me këtë lloj projekti, prandaj të ftoj të marrësh pjesë edhe në [[Wikipedia:WikiProjekti Spanja|Wikiprojektin Spanja]], projekt që përfshin krijimin e artikujve për 2200 komuna të Spanjës.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 15 janar 2016 13:40 (CET) == Referenca ne Wikiprojektin Spanja == Pershendetje @[[Përdoruesja:DenisaRucaj|DenisaRucaj]], Ne artikujt e Wikiprojektit Spanja, nuk ka nevoje brenda te shtohet linku i artikullit ne anglisht si ref <code><nowiki><ref>https://en.wikipedia.org/wiki</ref></nowiki></code>, por të shtosh lidhjet interwiki. Nëse nuk ke njohuri, është shumë lehtë, ndiq këto hapa: '''1 - Add links''' -> '''2 - Language: shkruaj enwiki''' -> '''3 - Page: shkruaj emrin e faqes ne anglisht''' -> '''4 - Butoni: Link with page''' -> '''5 - Butoni: Confirm'''. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 25 shkurt 2016 13:27 (CET) Faleminderit @[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] per shpjegimin, nuk e dija. --[[Përdoruesi:DenisaRucaj|DenisaRucaj]] ([[Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj|diskutimet]]) 29 shkurt 2016 16:16 (CET) == Several things to remind before CEE Spring 2016 starts == [[File:CEE Spring Logo vertical-t.svg|right|180px]] Hi, dear local organizer of [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016|CEE Spring 2016]]! We are thrilled to start the contest from Monday, March 21 [[File:Face-smile.svg|18px]] But before that we need to ask you several questions: * Did you create a '''local project page''' for the contest in your wiki? Please, be sure to link it with [[:d:Q22342981|Q22342981]]. * Please briefly describe your local rules on [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules|Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules]]. * There is a proposed '''timeline''' of thematic weeks about countries: use it! See [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Timeline|Wikimedia CEE Spring 2016/Timeline]]. * Did you create a '''template''' <nowiki>{{CEE Spring 2016}}</nowiki> and make sure that participants will put it on the articles talk pages? *: Please have it similar to this example: [[:m:w:uk:Special:Permalink/17787507|uk:Template:CEE Spring 2016]] for the purpose of gathering statistics. *: Its code is somewhat generic. It might be that your wiki already has templates which cover its parts, or you would not need some parts like gender selection in case your language does not have genders. Some parts, like category names, are worded a weird way on purpose just to show that in languages which have grammar cases you can avoid conjugation (which will require something like #switch parser function) and just use the nominative case. * <nowiki>{{CEE Spring 2016}}</nowiki> template requires to create some ~30 hidden categories. Is your wiki ok with that? * As the contest is held simultaneously in many Wikipedias, it is vital that all articles, contest templates and categories are linked with '''Wikidata'''. Don't forget about this :) * One last question: What '''time zone''' do you use for defining contest beginning and ending? Please write [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules|here]]. Please '''let us know if you need help''' with anything! [[:m:Talk:Wikimedia CEE Spring 2016|Any questions leave here]]. Best regards from international organizers, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 18 mars 2016 17:02 (CET) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15449591 --> == CEE Spring == Hi. Has the contest started here? I was looking for the way you registrate which articles were created as past of the competition. I would need to have the article names as well as information on what topics and countries they are about each. It is most easily to be done if you use talk page template like the [[:uk:Special:Permalink/17787947|Ukrainian one]] (the link is to revision in English, the recentmost is in Ukrainian). You will need to fill it for the articles already created. If you need help implementing it, any other kind of help or have some questions, do not hesitate to ask! Thank you in advance, --[[Përdoruesi:Base|Base]] ([[Përdoruesi diskutim:Base|diskutimet]]) 22 mars 2016 15:30 (CET) == News from international CEE Spring 2016 == [[File:Logo CEE-t.png|right|170px]] Hi, dear local organizer of [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016|CEE Spring 2016]]! We have some news and updates. * There are '''new countries and projects''' that joined the contest after it started, these are Belarusian classic Wikipedia, [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Bosnia and Herzegovina|Bosnia and Herzegovina]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Croatia|Croatia]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kazakhstan|Kazakhstan]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kosovo|Kosovo]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Sakha|Sakha]] and [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Turkey|Turkey]]. Our [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Timeline|Timeline]] is updated, so please update your plans as well. If some other countries join the contest on the go, we will inform you! * There are two types of '''statistics''' gathered: ** Using the proposed lists of articles. See [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Statistics]] (it counts only articles in the [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure|lists]]). ** Using the template <nowiki>{{CEE Spring 2016}}</nowiki> on the articles talk pages. See [[:m:User:BaseBot/CEES/MMXVI]] and subpages. *: If you don't use the template yet, here is an example: [[:m:w:uk:Special:Permalink/17787507|uk:Template:CEE Spring 2016]]. Its usage looks like: <code><nowiki>{{CEE Spring 2016 |user= |topic= |topic2= |topic3= |country= |country2= |country3= }}</nowiki></code> *: If you are using it but don't see your project in the stats then, perhaps, you are not using it properly. Only articles created (or improved if the rules allow this) for the contest during its period should have the template on respective talk pages. * Let us remind you, that as the contest is held simultaneously in many Wikipedias, it is vital that all articles, contest templates and categories are linked with '''Wikidata'''. Don't forget about this :) * If your local contest has some special needs (e.g. stats by weeks), let us know. Having local '''rules''' [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules|briefly described on Meta page]] is compulsory for well-mannered organisers :) Please '''let us know if you need help''' with anything! [[:m:Talk:Wikimedia CEE Spring 2016|Any questions leave here]]. If someone wants to receive such updates from CEE Spring on their talk page, they may add their username on [[:m:User:Base/MassMessage/CEE Spring-2016-locals|this page]]. It might also be useful to join WMCEE-l mailing list (wmcee-l[[File:At_sign.svg|17px|@|link=]]tools.wikimedia.pl, [http://tools.wikimedia.pl/mailman/listinfo/wmcee-l registration]). Best regards from international organizers, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 3 prill 2016 03:32 (CEST) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15493994 --> == WALUG (votimi për rregulloren) == Përshëndetje Denisa, [[Wikipedia:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedians of Albanian Language User Group]] është një grup i wikimedianëve shqiptarë tashmë i njohur nga Fondacioni i Wikimedias, që aktualisht po përpilon rregulloren/strategjinë e funksionimit. Propozimet, votimi dhe diskutimi për [[Wikipedia_diskutim:Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group#Vizioni_2|Vizionin e User Grupit]] është deri më 23:59 CEST 3 korrik 2016. Jeni i ftuar të jepni propozime/ide ose të votoni për propozimet e dhëna.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2016 00:01 (CEST) == CEE Spring 2016 Survey == [[File:Logo CEE-t.png|right|170px]] Hi, dear CEE Spring 2016 organisers! I am sorry for writing in English again. The international organisers of the contest ask all the participants to complete the survey about the contest. It is very short. It gives us a bit of statistics and helps make the next contest better. We will use MassMessage to give [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_eLP1PKZWjSpIi45 the survey link] to all the participants. Obviously, not all of them speak English, so please, [//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-User%3ABase%2FMassMessage%2FCEE+Spring-2016-participants%2FSurvey help us with translating this request] and encourage them to complete the survey. Best regards, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 26 gusht 2016 20:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15863493 --> == Talk to us about talking == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:OOjs_UI_icon_speechBubbles-rtl.svg|alt="icon depicting two speech Bubbles"|frameless|right|120px]] The Wikimedia Foundation is planning a [[mw:Talk pages consultation 2019|global consultation about communication]]. The goal is to bring Wikimedians and wiki-minded people together to improve tools for communication. We want all contributors to be able to talk to each other on the wikis, whatever their experience, their skills or their devices. We are looking for input from as many different parts of the Wikimedia community as possible. It will come from multiple projects, in multiple languages, and with multiple perspectives. We are currently planning the consultation. We need your help. '''We need volunteers to help talk to their communities or user groups.''' You can help by hosting a discussion at your wiki. Here's what to do: # First, [[mw:Talk pages consultation 2019/Participant group sign-up|sign up your group here.]] # Next, create a page (or a section on a Village pump, or an e-mail thread – whatever is natural for your group) to collect information from other people in your group. This is not a vote or decision-making discussion: we are just collecting feedback. # Then ask people what they think about communication processes. We want to hear stories and other information about how people communicate with each other on and off wiki. Please consider asking these five questions: ## When you want to discuss a topic with your community, what tools work for you, and what problems block you? ## What about talk pages works for newcomers, and what blocks them? ## What do others struggle with in your community about talk pages? ## What do you wish you could do on talk pages, but can't due to the technical limitations? ## What are the important aspects of a "wiki discussion"? # Finally, please go to [[mw:Talk:Talk pages consultation 2019|Talk pages consultation 2019 on Mediawiki.org]] and report what you learned from your group. Please include links if the discussion is available to the public. '''You can also help build the list of the many different ways people talk to each other.''' Not all groups active on wikis or around wikis use the same way to discuss things: it can happen on wiki, on social networks, through external tools... Tell us [[mw:Talk pages consultation 2019/Tools in use|how your group communicates]]. You can read more about [[mw:Talk pages consultation 2019|the overall process]] on mediawiki.org. If you have questions or ideas, you can [[mw:Talk:Talk pages consultation 2019|leave feedback about the consultation process]] in the language you prefer. Thank you! We're looking forward to talking with you. </div> [[user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 21 shkurt 2019 16:09 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/Sandbox&oldid=18890731 --> == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 15:05 (CEST) == Read-only reminder == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="MassMessage"/> A maintenance operation will be performed on [https://zonestamp.toolforge.org/1629871231 {{#time: l F d H:i e|2021-08-25T06:00|en}}]. It should only last for a few minutes. This will affect your wiki as well as 11 other wikis. During this time, publishing edits will not be possible. Also during this time, operations on the CentralAuth will not be possible (GlobalRenames, changing/confirming e-mail addresses, logging into new wikis, password changes). For more details about the operation and on all impacted services, please check [[phab:T289130|on Phabricator]]. A banner will be displayed 30 minutes before the operation. Please help your community to be aware of this maintenance operation. {{Int:Feedback-thanks-title}}<section end="MassMessage"/> </div> 24 gusht 2021 22:34 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21927201 --> qpfrugxplxj8a0i12lj99ui64exk988 3006836 3006835 2026-07-07T11:51:28Z Smallem 126080 Ndarje e arkivit tejet të madh (>1MB) në disa faqe – përmes Claude AI 3006836 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Liria e panoramës == Përshëndetje Denisa, Pash se sot ke krijuar artikullin [[Liria e Panoramës]], është artikull që duhet të përkëthehet [https://en.wikipedia.org/wiki/Freedom_of_panorama Freedom of panorama], pasi aktualisht është në diskutim në Parlamentin Europian, dhe është temë e rëndësishme. Nëse je e interesuar të punojsh këtë artikull, atherë vazhdo, përdyshe dhe un mund të të ndihmoj.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2015 15:33 (CEST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/40|Tech News: 2015-40]] == <section begin="technews-2015-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' *In UploadWizard, the dialog to see an image preview has been removed. You already see the images in the thumbnails when you upload them. [https://phabricator.wikimedia.org/T112907] *UploadWizard dialogs look a bit different now. They have been updated to the new [[:mw:OOjs UI|OOUI]] look. [https://phabricator.wikimedia.org/T112117] *You can now edit music scores in VisualEditor. You can add new sheet music scores and get live updates when you edit one. [https://phabricator.wikimedia.org/T112925] *When you send an e-mail to another editor using [[:mw:Extension:EmailUsers|Special:EmailUser]], that user will now get a notification on the wiki as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T56130] *You can now see 500 images when you upload images from Flickr with UploadWizard. Before this change the limit was 50. [https://phabricator.wikimedia.org/T44979] *The Wikimedia mailing lists have been upgraded. [https://phabricator.wikimedia.org/T110140] *MediaWiki developers spent a day looking at proposed code changes in [[:mw:Gerrit|Gerrit]]. The goal was to clean up the backlog and give feedback to volunteer developers. [https://phabricator.wikimedia.org/T88531] '''Problems''' *Some visitors had problems reaching the Wikimedia sites for an hour on September 24. [http://status.wikimedia.org/8777/156486/Static-assets-(CSS/JS)][http://status.wikimedia.org/8777/163388/Wiki-platform-%5B%5Bw%3Afi%3AMain-Page%5D%5D-(s2)] '''Changes this week''' *The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from September 29. It will be on non-Wikipedia wikis from September 30. It will be on all Wikipedias from October 1 ([[mw:MediaWiki 1.26/Roadmap|calendar]]). * There will be a new beta feature that allows editors to use Flow on their user talkpage if they want to. Each wiki [[mw:Flow/Request Flow on a page|can decide]] if they want to enable it. [https://phabricator.wikimedia.org/T98270] * The Content Translation tool can give translation suggestions. This feature will now be available in more languages: English, French, Spanish, Russian, Chinese, Turkish, Japanese, Italian, and Catalan. [https://cxupdate.wordpress.com/2015/09/25/september-24-cx-update-suggestions-in-new-languages-fixes-in-statistics-and-link-adaptation-and-more/] '''Meetings''' *You can join the [[mw:Reading/Strategy/Strategy Process|strategy process]] of the [[mw:Reading|Reading department]] of Wikimedia Engineering. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2015-September/083316.html] *You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=29&month=09&year=2015 29 September at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation developers want the community to decide who can use [[:mw:Help:OAuth|OAuth]] in the future. You [[:m:Requests for comment/OAuth handover|can discuss it]] on Meta. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W40"/> 28 shtator 2015 17:15 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=13829249 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/41|Tech News: 2015-41]] == <section begin="technews-2015-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The link editor in the visual editor now shows results below the search box. This improves the usability on desktop and mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T101169] *The description at [[Special:ChangeEmail]] now clearly explains that the page can also be used to remove your email. [https://phabricator.wikimedia.org/T98799] '''Changes this week''' *The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from October 6. It will be on non-Wikipedia wikis from October 7. It will be on all Wikipedias from October 8 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). *UploadWizard will remind users to add a category. [https://phabricator.wikimedia.org/T51710] *UploadWizard's category selectors will be easier to use. [https://phabricator.wikimedia.org/T112764] *A new [[mw:Help:Extension:Cite|Cite]] error will be shown if a named reference is defined more than once in the same article. [https://phabricator.wikimedia.org/T85386] '''Meetings''' *You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=6&month=10&year=2015 6 October at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *Wikidata requests your input on [[d:Wikidata:Client editing input|how to improve the editing of Wikidata's data in other locations]], such as Wikipedias. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W41"/> 5 tetor 2015 20:32 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=13953365 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/42|Tech News: 2015-42]] == <section begin="technews-2015-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The database size lists have been updated. These control special page update frequency and which wikis use global abuse filters. [https://phabricator.wikimedia.org/T114613] '''Changes this week''' *The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from October 13. It will be on non-Wikipedia wikis from October 14. It will be on all Wikipedias from October 15 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). *You will be able to upload images to Wikimedia Commons using the visual editor. When the image is uploaded it will be added to the article you're editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T40030] *Pages that show citation error messages will automatically be placed in a hidden category. [https://phabricator.wikimedia.org/T104792] '''Meetings''' *You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=13&month=10&year=2015 13 October at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W42"/> 12 tetor 2015 18:28 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14074906 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/43|Tech News: 2015-43]] == <section begin="technews-2015-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' *Tech News is trying to make reading the newsletter easier. The [[File:Octicons-sync.svg|13px|alt=Recurrent item|link=]] icon means the item is in the newsletter every week, but with new dates. The [[File:VisualEditor_-_Icon_-_Advanced.svg|18px|alt=For technical readers|link=]] icon means the item is mainly relevant for readers with technical knowledge. You [[m:Talk:Tech/News|can leave feedback]] on this change. *Timestamps in the protection log will now be in the user's timezone. Previously they would show [[w:en:Coordinated Universal Time|Coordinated Universal Time]] (UTC). [https://phabricator.wikimedia.org/T47988] '''Problems''' *A problem with MediaWiki made some pages show no content on October 14. This has now been fixed. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20151014-MediaWiki] *Some templates were misplaced in the Flow description bar. This could make it impossible to click on links. This will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T112281] *The deployment of the new MediaWiki version was stopped on October 14. No new code was deployed for the rest of week. This meant planned changes did not happen. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2015-October/083598.html] '''Changes this week''' *Changes that were planned to happen last week will happen this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments#Week_of_October_19th] *Wikispecies, Meta and MediaWiki.org will be able to use Wikidata for sitelinks. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2015-September/007106.html][https://phabricator.wikimedia.org/T108825][https://phabricator.wikimedia.org/T109674][https://phabricator.wikimedia.org/T115653] '''Meetings''' *[[File:Octicons-sync.svg|13px|alt=Recurrent item|link=]] You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=20&month=10&year=2015 20 October at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W43"/> 19 tetor 2015 18:02 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14189267 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/44|Tech News: 2015-44]] == <section begin="technews-2015-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/44|Translations]] are available. '''Changes this week''' *[[File:Octicons-sync.svg|12px|alt=Recurrent item|link=]] The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from October 27. It will be on non-Wikipedia wikis from October 28. It will be on all Wikipedias from October 29 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). * The first time you use the visual editor, pop-ups will explain why and when you should use the citation and link tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T108620] * You will be able to upload images to Wikimedia Commons from inside the wikitext editor by clicking "Upload" in the "{{int:wikieditor-toolbar-tool-file-title}}" dialog. You will also be able to drag and drop them into an article when using the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T115748][https://phabricator.wikimedia.org/T40031] * When you edit a code block in visual editor, you will have the syntax highlighted. [https://phabricator.wikimedia.org/T49742][https://phabricator.wikimedia.org/T112617] * [[File:VisualEditor_-_Icon_-_Advanced.svg|18px|link=]] Index and Page namespaces on Wikisource will be defined as content namespaces in <code><nowiki>$wgContentNamespaces</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T54709] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W44"/> 26 tetor 2015 19:04 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14280404 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/45|Tech News: 2015-45]] == <section begin="technews-2015-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see how many editors are using a gadget on a wiki on [[Special:GadgetUsage|Special:GadgetUsage]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T115152] * If you are using the mobile version of Wikipedia, you can now see Wikidata descriptions under article titles in search results. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2015-October/083770.html] * Editing conflicts are now detected when you edit on a mobile device. Before, this did not work properly on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T111894] '''Problems''' * On October 26 the Wikimedia sites went down for ten minutes. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?oldid=197206] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 3. It will be on non-Wikipedia wikis from November 4. It will be on all Wikipedias from November 5 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=03&month=11&year=2015 3 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. You can also read the latest [[m:VisualEditor/Newsletter/2015/October|VisualEditor newsletter]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:VisualEditor_-_Icon_-_Advanced.svg|18px|link=]]</span> A help link will be added to [[Special:Search]]. Administrators might have to update the [[MediaWiki:Search-summary]] message to avoid two help links. [https://phabricator.wikimedia.org/T115429] *Empty list items could be allowed in the future. If so, this could affect some templates. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2015-October/083790.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W45"/> 2 nëntor 2015 17:42 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14342033 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/46|Tech News: 2015-46]] == <section begin="technews-2015-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:Special:MyLanguage/Superprotect|Superprotect]] has been removed. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2015-November/083866.html] * You can now switch between the wikitext editor and the visual editor without saving. You will not lose the changes you have made. [https://phabricator.wikimedia.org/T49779] * <span title="Advanced item">[[File:VisualEditor_-_Icon_-_Advanced.svg|18px|link=]]</span> JSON dumps of the production search indexes are now available. They can be imported to Elasticsearch. [https://phabricator.wikimedia.org/T109690] '''Problems''' * Some translations for the Thanks and Echo extensions were missing. Translators have been asked to help and this should be solved soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T117966] '''Changes this week''' * Thumbnails of 16-bit [[:m:w:en:Tagged Image File Format|TIFF]] files will be displayed properly. Before, this didn't work. [https://phabricator.wikimedia.org/T116947] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 10. It will be on non-Wikipedia wikis from November 11. It will be on all Wikipedias from November 12 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=10&month=11&year=2015 10 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * [[m:Community Tech/RevisionSlider|A new tool]] to navigate through diff pages is being developed. You can test it out and [[m:Talk:Community Tech/RevisionSlider|give feedback]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T110160] * The options on [[Special:Watchlist]] will look slightly different. [https://phabricator.wikimedia.org/T50615] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W46"/> 9 nëntor 2015 18:18 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14468289 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/47|Tech News: 2015-47]] == <section begin="technews-2015-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/47|Translations]] are available. '''Changes this week''' * You can use [[mw:Extension:TemplateData|TemplateData]] to indicate how you want a template to be displayed in wikitext. Tools like VisualEditor that edit templates will soon use this information. [https://phabricator.wikimedia.org/T64147] * Echo notification icons in MonoBook will look more like other icons in the theme. [https://phabricator.wikimedia.org/T112290] * The [[m:Community Tech|Community Tech team]] is doing a [[m:Community Tech/Community Wishlist Survey description|community wishlist survey]] to understand what they should be working on. They are now accepting proposals in all languages. You can create [[m:2015 Community Wishlist Survey#Instructions for submitting a proposal|your proposal in the small box above the blue button]] and click it when you're done. *Wikis can make the welcome notification link to a specific page. [https://phabricator.wikimedia.org/T117509] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 17. It will be on non-Wikipedia wikis from November 18. It will be on all Wikipedias from November 19 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=17&month=11&year=2015 17 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Internet Explorer 8 will no longer have JavaScript support. You will [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Grade C|still be able to browse and edit Wikipedia]], but will not be able to use some features. This can be solved by upgrading to a newer version or switching to a different browser. The change will happen in January 2016. [https://phabricator.wikimedia.org/T118303][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2015-November/001286.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W47"/> 16 nëntor 2015 20:39 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14554655 --> <br /> == Administrator Rrjeti == Pershendetje [[Përdoruesja:DenisaRucaj|DenisaRucaj]], Artikulli juaj [[Administrator Rrjeti]] u zhvendos në [[Administrues i rrjetit]].--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 19 nëntor 2015 23:37 (CET) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/48|Tech News: 2015-48]] == <section begin="technews-2015-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * <span title="Advanced item">[[File:VisualEditor_-_Icon_-_Advanced.svg|18px|link=]]</span> A new Pageview API has been [https://lists.wikimedia.org/pipermail/analytics/2015-November/004529.html announced]. Feedback is [[phab:T112956|requested]] to help decide which data to add to it next. '''Changes this week''' * There are no MediaWiki deployments this week ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Language Engineering team. The topic is: Content Translation updates and Questions & Answers. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=13&min=00&sec=0&day=25&month=11&year=2015 25 November at 13:00 (UTC)]. See [[m:IRC office hours|how to join]]. * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=24&month=11&year=2015 24 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:VisualEditor_-_Icon_-_Advanced.svg|18px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is "[[phab:T118932|RfC: Raise MediaWiki's PHP version requirement and update coding standards]]". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=25&month=11&year=2015 25 November at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:VisualEditor_-_Icon_-_Advanced.svg|18px|link=]]</span> From 1 December, the MediaWiki API will no longer support the dbg, txt, and yaml output formats. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/mediawiki-api-announce/2015-November/000098.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W48"/> 23 nëntor 2015 21:26 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14698132 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/49|Tech News: 2015-49]] == <section begin="technews-2015-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/49|Translations]] are available. The symbol for advanced news items has been changed. This is because the symbols were too similar. If a news item is for more technical readers it now looks like this: <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span>. You can [[m:Talk:Tech/News|give feedback on this change]]. '''Problems''' * On September 29 users' skin preferences were removed by mistake on small and medium-sized wikis. This changed preferences back to [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector]]. Restoring all data would cause even more problems. Affected users who want to have their preference changed back globally can ask for it as a comment on [[phab:T119206|Phabricator task T119206]] until December 21 2015. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20150930-enwiki-readonly] * Some scheduled tasks were not working properly from September to recently. This meant some pages in the special pages namespace were not updated. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T113721] '''Changes this week''' * Wikinews, Wikispecies, MediaWiki.org and Meta will be able to use information from Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T109780][https://phabricator.wikimedia.org/T117524] * There are no MediaWiki deployments this week ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item"> [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=01&month=12&year=2015 1 December at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:T118517|using the <code><nowiki><figure></nowiki></code> tag]] for media. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=02&month=12&year=2015 2 December at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Category watchlists are now available on test wikis and MediaWiki.org. The plan is to enable it on most wikis in January. [https://phabricator.wikimedia.org/T9148] * Cross-wiki notifications are being developed. When this is done you will not have to go to the wiki where something happened to be notified. [https://phabricator.wikimedia.org/T114350] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W49"/> 30 nëntor 2015 17:16 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=14794677 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/50|Tech News: 2015-50]] == <section begin="technews-2015-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' *[[m:Research:Revision scoring as a service|Revision scoring]] will help to automatically identify bad-faith and good-faith edits. The point is to make it easier to block vandals and welcome newcomers. It currently supports Wikidata and 14 Wikipedias. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2015-December/084176.html] '''Problems''' *Meta was not given access to information from Wikidata last week. This will happen later. [https://phabricator.wikimedia.org/T117524] '''Changes this week''' *You will be able to use wikilinks in Flow topic titles. [https://phabricator.wikimedia.org/T59153] *IP users will have a toolbar with links to the user talk page and user contributions. Some Wikipedias already have this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T112724] *You will be able to edit the graph size in the visual editor. You can either specify the size in the graph dialog or drag it to be the size you want it to be. [https://phabricator.wikimedia.org/T109631] *It will be easier to write math in the visual editor if you don't know [[w:en:LaTeX|LaTeX]]. You can use symbol buttons instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T114163] *You will be able to use [[w:en:syntax highlighting|syntax highlighting]] when you write math with [[w:en:LaTeX|LaTeX]] in the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T118618] *UploadWizard will look a bit different. [https://phabricator.wikimedia.org/T96914] *<span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 December. It will be on all Wikipedias from 10 December. ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). *New MediaWiki versions will now be on Catalan and Hebrew Wikipedia on Wednesdays. Other Wikipedias get the new MediaWiki version on Thursdays. [https://phabricator.wikimedia.org/T115002] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item"> [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=08&month=12&year=2015 8 December at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topics this week are "[[phab:T119043|Graph/Graphoid/Kartographer – data storage architecture]]" and "[[phab:T119050|Parametric JSON builder]]". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=02&month=12&year=2015 9 December at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' *A new beta feature will show users links to related articles at the bottom of an article. It will not be enabled by default. [https://phabricator.wikimedia.org/T116676] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W50"/> 7 dhjetor 2015 18:52 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15002482 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/51|Tech News: 2015-51]] == <section begin="technews-2015-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/51|Translations]] are available. '''Changes this week''' *Meta will be able to use information from Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T117524] *<span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 December. It will be on all Wikipedias from 17 December. ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item"> [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=08&month=12&year=2015 15 December at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is talking about the agenda for the [[mw:Wikimedia Developer Summit 2016|Wikimedia Developer Summit]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=02&month=12&year=2015 16 December at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. [https://phabricator.wikimedia.org/E121] '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> A new [[mw:Extension:Gadgets|gadget]] manager will come next year. The new gadget system is called [[mw:Gadgets 2.0|Gadgets 2.0]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W51"/> 14 dhjetor 2015 18:41 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15116736 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/52|Tech News: 2015-52]] == <section begin="technews-2015-W52"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/52|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]], the next issue of Tech News will be sent out on 11 January 2016. * The writers of the technical newsletter are asking for your opinion. Did you get the information you wanted this year? Did we miss important technical news in 2015? What kind of information was too late? [[m:Talk:Tech/News|Please tell us]]! You can write in your language. Thank you! '''Recent changes''' * CompletionSuggester is a new suggestions algorithm for Search. It is available as a Beta feature since 17 December. ([[mw:Extension:CirrusSearch/CompletionSuggester|more information]]) * The Multimedia team is running an A/B test for the cross-wiki upload tool. They are testing four different interfaces. The test is running from 16-23 December. ([[mw:Multimedia/December 2015 cross-wiki upload A/B test|more information]]) '''Changes this week''' * There is no deployment of MediaWiki scheduled until 12 January 2016 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * Should administrators and other users with advanced tools need stronger passwords? You can discuss about it in a [[m:Special:MyLanguage/Requests for comment/Password policy for users with certain advanced permissions|Request for Comments]]. * No meeting with the VisualEditor team on 22 and 29 December, and 5 January. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W52"/> 21 dhjetor 2015 19:29 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15166344 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/02|Tech News: 2016-02]] == <section begin="technews-2016-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikimedia no longer uses visitor statistics from [[w:en:ComScore|comScore]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/ComScore/Announcement] * You can make interactive graphs with the [[mw:Extension:Graph|Graph extension]]. There is now a [[mw:Extension:Graph/Interactive Graph Tutorial|tutorial for how to do this]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2015-December/084416.html] '''Problems''' * Some pages do not turn in up in categories where they should be. This is because link tables are sometimes not populated. [https://phabricator.wikimedia.org/T117332] '''Changes this week''' * The [[mw:Extension:Nuke|Nuke extension]] will work with [[mw:Flow|Flow]]. This will make it easier to handle spam in Flow. [https://phabricator.wikimedia.org/T115695] * New file uploads will now be patrollable. [https://phabricator.wikimedia.org/T11501] * Internet Explorer 8 will no longer have [[w:en:JavaScript|JavaScript]] support. You will [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Basic|still be able to browse and edit Wikipedia]] if you use Internet Explorer 8, but will not be able to use some features. This can be solved by upgrading to a newer version or switching to a different browser. [https://phabricator.wikimedia.org/T118303][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2015-November/001286.html] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item"> [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=12&month=01&year=2016 12 January at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> URLs in the recent changes IRC feed will no longer be rewritten to unencrypted HTTP. This could be a breaking change for bots dependent on the IRC feed. [https://phabricator.wikimedia.org/T122933] * The edit tabs for the wikitext editor and the visual editor will be combined to one single edit tab. You will be able to choose which one you prefer. If you are not logged in, your choice will be saved as a cookie in your browser. You [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2015/December|can test the single edit tab]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T102398][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2015/December] * There is a beta feature that [[mw:Beta Features/Other projects sidebar|adds links to the subject on other Wikimedia projects]]. This works much like the links to for example Wikipedia articles in other languages. It will go out of beta testing and be enabled for everyone in January. Wikis that don't want this can decide to have it disabled. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2015-December/001305.html][https://phabricator.wikimedia.org/T103102] * The difference between "alerts" and "messages" notifications is unclear to some. The developers want feedback at [[phab:T123018|the Phabricator task]] or [[mw:Topic:Sw196pvf5vwt6pku|on MediaWiki.org]] so they can make this better. You can give feedback in your language if you can't write in English. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W02"/> 11 janar 2016 17:59 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15213553 --> == Wikiprojekti Spanja == Përshëndetje @[[Përdoruesja:DenisaRucaj|DenisaRucaj]], Ke marrë pjesë në WikiProjekti Finlanda, dhe besoj se je e familjarizuar me këtë lloj projekti, prandaj të ftoj të marrësh pjesë edhe në [[Wikipedia:WikiProjekti Spanja|Wikiprojektin Spanja]], projekt që përfshin krijimin e artikujve për 2200 komuna të Spanjës.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 15 janar 2016 13:40 (CET) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/03|Tech News: 2016-03]] == <section begin="technews-2016-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You will be able to find or mark bugs and suggestions in [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] that are specific for your language or wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T91286] * Notifications have been upgraded with more detailed and easier-to-access information. [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|See the documentation]]. Cross-wiki notifications will be available soon on the two test wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T123570] '''Changes this week''' * The visual editor uses the [[mw:Extension:TemplateData|TemplateData extension]] to make editing templates easier. You will now get a warning when you edit a TemplateData form and leave it without saving. [https://phabricator.wikimedia.org/T106382] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> MediaWiki will get a new authentication and authorization system called AuthManager. This is planned to happen in a month or two. Some bots will need to change how they log in. Two new and more stable authentication methods will be available now: Owner-only [[mw:Extension:OAuth|OAuth]] credentials and bot passwords. You can [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-January/084501.html read more about the change]. [https://phabricator.wikimedia.org/T121113] *<span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 19 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 20 January. It will be on all Wikipedias from 21 January ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item"> [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=19&month=01&year=2016 19 January at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is governance model. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=20&month=01&year=2016 20 January at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W03"/> 18 janar 2016 18:55 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15252579 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/04|Tech News: 2016-04]] == <section begin="technews-2016-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/04|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now follow when pages are added or removed from a category on German Wikipedia. The plan is to add it to Wikimedia Commons and other Wikipedias this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T9148][https://www.mediawiki.org/wiki/Manual:CategoryMembershipChanges] * Administrators can hide individual entries of a page with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:RevisionDelete|RevisionDelete]]. There is now a button to choose "all", "none" or "inverse" in Special:Log. The article history will get the same buttons soon. Wikis that have done this locally with JavaScript will be able to remove that code. [https://phabricator.wikimedia.org/T92230] '''Changes this week''' *You will be able to see the references when you preview a section you are editing. This will happen even if there is no <nowiki><references /></nowiki> tag in that section. [https://phabricator.wikimedia.org/T7984] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 January. It will be on all wikis from 28 January ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=26&month=01&year=2016 26 January at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * There is now an extension called [[mw:Extension:ArticlePlaceholder|ArticlePlaceholder]]. It can automatically generate content on Wikipedia with data from Wikidata if there is no Wikipedia article. It will have a tag to remind the reader it is not an article and ask the reader to create one. The developer is now looking for smaller Wikipedias that want to try the extension. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2016-January/008004.html] * The [[m:Special:MyLanguage/OTRS|OTRS]] system will be upgraded. The plan is to do this on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=08&min=00&sec=0&day=03&month=02&year=2016 3 February at 08:00 (UTC)]. It will probably take 6 to 8 hours. OTRS will be down during the upgrade. [https://phabricator.wikimedia.org/T74109] * Users will soon be automatically congratulated when they reach some edit count milestones. [https://phabricator.wikimedia.org/T124003] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W04"/> 25 janar 2016 17:38 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15269963 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/05|Tech News: 2016-05]] == <section begin="technews-2016-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Sites with a <code>wikimedia.org</code> address were by mistake redirected to the [[wmf:Home|Wikimedia Foundation wiki]] on 26 January. This included Meta and Wikimedia Commons. The mistake was fixed after an hour. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160126-WikimediaDomainRedirection] * Some users had problems logging in and out around 22 January. Bots also had problems and edit previews did not work properly. This was because of problems related to the new component SessionManager. It was undone on 23 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160123-SessionManagerRolloutFailure][https://phabricator.wikimedia.org/T123451] * Because of new problems with SessionManager the latest version of MediaWiki was removed from the Wikimedia wikis again on 31 January. The new version this week will be without SessionManager. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-February/084669.html] '''Changes this week''' * The page history will get a help link. This will go to [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|Help:Page history]] on Meta. Wikis can exchange it for a link to their local pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T124885] * Notifications will only show part of a page name if it is very long. You will also have another way to mark notifications as read. [https://phabricator.wikimedia.org/T123657][https://phabricator.wikimedia.org/T121935] * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] input methods are now available with the visual editor. This means many who write in non-Latin scripts can now use the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T51569] * The visual editor will now give you more tools to edit tables. You can move rows and columns in a table and copy parts of tables to make new ones. You can also copy and paste more than one cell at the same time. [https://phabricator.wikimedia.org/T88694][https://phabricator.wikimedia.org/T85791][https://phabricator.wikimedia.org/T123826] * The visual editor has a new warning message when you leave a page you are editing without saving. Non-English wikis might need to translate it. [https://phabricator.wikimedia.org/T121754][https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:MessageGroupStats&language=&group=ext-visualeditor-0-all] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 2 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 3 February. It will be on all wikis from 4 February ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=02&month=02&year=2016 2 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:E138|expiring watch list entries]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=03&month=02&year=2016 3 February at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The <code>rest.wikimedia.org</code> domain will be shut down. This is planned to happen in March. You should use <code>/api/rest_v1/</code> at each individual project domain instead. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-January/084566.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W05"/> 1 shkurt 2016 22:02 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15298047 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/06|Tech News: 2016-06]] == <section begin="technews-2016-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] support is now available for 53 more computer languages. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-February/084695.html] * When you get a notification that an edit has been reverted, the notification now quotes part of the edit summary. [https://phabricator.wikimedia.org/T121808] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[mw:RESTBase|RESTBase]] is now using <code>scrub_wikitext</code> instead of <code>scrubWikitext</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T114620] '''Changes this week''' * Wikidata will have a new data type called "math". It will be used for formulas. [https://phabricator.wikimedia.org/T124931][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2016-February/008140.html] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 February. It will be on all wikis from 11 February ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=09&month=02&year=2016 9 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:T114662|per-language URLs for pages of multilingual wikis]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=10&month=02&year=2016 10 February at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Other sites will be able to tell when visitors come from links on Wikipedia and other Wikimedia sites. They used to be able to do this until we started using [[m:Special:MyLanguage/HTTPS|forced HTTPS]] in June 2015. This is planned to happen on 15 February. [https://phabricator.wikimedia.org/T87276][https://meta.wikimedia.org/wiki/Research:Wikimedia_referrer_policy] * Wikidata will have a new data type called "external-id". It will be used for references to external resources. It will be enabled on February 16. Some properties will be changed to the new data type. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2016-February/008140.html][https://phabricator.wikimedia.org/T125633][https://www.wikidata.org/wiki/User:Addshore/Identifiers] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W06"/> 8 shkurt 2016 19:58 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15323422 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/07|Tech News: 2016-07]] == <section begin="technews-2016-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now edit pages on the mobile site version without JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T125174] * You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math extension]] to write chemistry formulas. [https://phabricator.wikimedia.org/T126272] '''Problems''' * A few editors might have been logged in as someone else because of a bug. For security reasons everyone was logged out on 9 February. If you have seen this bug, you [[mw:User talk:Tgr (WMF)/Session pollution|can report it]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-February/001345.html][https://phabricator.wikimedia.org/T126069] '''Changes this week''' * There is a beta feature that [[mw:Beta Features/Other projects sidebar|adds links to the subject on other Wikimedia projects]]. The plan was to have it leave beta testing and be enabled for everyone in January. It will happen on 16 February instead. Wikis that don't want this can decide to have it disabled. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2015-December/001305.html][https://phabricator.wikimedia.org/T103102] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Cross-wiki|Cross-wiki notifications]] will be available as a beta feature on Wikidata, MediaWiki, Commons, and all Hebrew and French wikis on 19 February. [https://phabricator.wikimedia.org/T124234] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 February. It will be on all wikis from 18 February ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=16&month=02&year=2016 16 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The search function on Wikimedia wikis will get a [[mw:Extension:CirrusSearch/CompletionSuggester|completion suggester]] that tries to find the right pages as the user is typing. It will also recognize some typos. This will probably happen in March. It is currently in beta. [https://phabricator.wikimedia.org/T126271] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W07"/> 15 shkurt 2016 18:16 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15345667 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/08|Tech News: 2016-08]] == <section begin="technews-2016-W08"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] has been upgraded. [https://phabricator.wikimedia.org/T120013][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-February/084841.html] '''Problems''' * There was no new MediaWiki version last week. Changes that were planned to happen last week will happen this week instead. This is because of a bug that made saving pages take longer time. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-February/084816.html][https://phabricator.wikimedia.org/T126700] '''Changes this week''' * After February 23, you can use Wikidata for inter-language links on Wikiversity. [https://phabricator.wikimedia.org/T109675] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=23&month=02&year=2016 23 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:T125865|Assign RFCs to ArchCom shepherds]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=24&month=02&year=2016 24 February at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W08"/> 22 shkurt 2016 19:22 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15364297 --> == Referenca ne Wikiprojektin Spanja == Pershendetje @[[Përdoruesja:DenisaRucaj|DenisaRucaj]], Ne artikujt e Wikiprojektit Spanja, nuk ka nevoje brenda te shtohet linku i artikullit ne anglisht si ref <code><nowiki><ref>https://en.wikipedia.org/wiki</ref></nowiki></code>, por të shtosh lidhjet interwiki. Nëse nuk ke njohuri, është shumë lehtë, ndiq këto hapa: '''1 - Add links''' -> '''2 - Language: shkruaj enwiki''' -> '''3 - Page: shkruaj emrin e faqes ne anglisht''' -> '''4 - Butoni: Link with page''' -> '''5 - Butoni: Confirm'''. --[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 25 shkurt 2016 13:27 (CET) Faleminderit @[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] per shpjegimin, nuk e dija. --[[Përdoruesi:DenisaRucaj|DenisaRucaj]] ([[Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj|diskutimet]]) 29 shkurt 2016 16:16 (CET) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/09|Tech News: 2016-09]] == <section begin="technews-2016-W09"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Thanks to the [[mw:Extension:Graph|Graph extension]] and [[wikitech:Analytics/PageviewAPI|Pageview API]], we now have [[m:template:Graph:PageViews|<nowiki>{{Graph:PageViews}}</nowiki>]] templates that can show pageviews for any wiki page for any of the wikis. See [[m:Community Tech/Pageview stats tool#Graph extension|the examples]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Capiunto|Capiunto]] extension is installed on [https://test.wikipedia.org test wiki]. Capiunto provides flexible infobox functionality for [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] and generates HTML for infobox features such as headers and rows. It is designed for clean and modern infoboxes that are driven by data from Wikidata, easily usable across different language versions, and easily extensible. * The visual editor now follows the TemplateData <code>format</code> setting announced in November. When you edit or add a use of a template, the wikitext will be laid out in one of the two ways. [https://phabricator.wikimedia.org/T111674][https://phabricator.wikimedia.org/T104599] * The order of parameters and format defined in a template's TemplateData will be now respected. [https://phabricator.wikimedia.org/T104599][https://phabricator.wikimedia.org/T111674] '''Changes this week''' * On wikis where the visual editor is available in single edit tab mode, red links may open the visual editor instead of the wikitext editor, depending on user preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T55441] * Anonymous editor warning is now displayed as a warningbox for consistency in both the visual editor and the wikitext editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T127403] * [[mw:Parsoid|Parsoid]] has been updated to fit some HTML 5 specifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T108134] '''Meetings''' * Resigning executive director Lila Tretikov is taking questions at [[m:Knowledge_Engine/FAQ|Knowledge Engine FAQ]] regarding the much talked about project. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2016-February/082470.html] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=01&month=03&year=2016 1 March at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W09"/> 29 shkurt 2016 21:12 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15391422 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/10|Tech News: 2016-10]] == <section begin="technews-2016-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Files on Wikimedia Commons can now be 2 GB big. The old limit was 1 GB. [https://phabricator.wikimedia.org/T76614] * Welcome notifications now have a different symbol. English Wikipedia already had this one. [https://phabricator.wikimedia.org/T49662] * The Wikimedia memory cache servers in the [[wikitech:Eqiad cluster|Eqiad cluster]] have now been upgraded to Debian 8 (Jessie). Some users might have had to log in again because of this. [https://phabricator.wikimedia.org/T123711] * It is now easier to categorize images uploaded to Wikimedia Commons in the Commons Android app. [https://phabricator.wikimedia.org/T126848] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Bare attributes in tags now parse according to the HTML5 specifications. <code><pages from= to= section=1></code> will parse as <code><pages from="to=" section="1"></code> instead of <code><pages from="" to="" section="1"></code> as it used to. Please use <code><pages from="" to="" section=1></code> or <code><pages section=1></code> instead. This is mostly likely to affect pages on Wikisource projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T108134] '''Problems''' * [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] has been a bit unstable lately. This should be fixed now. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-March/000098.html] * The PageView API shows wrong data between 23 February and 29 February for pages with special characters in their title. [https://phabricator.wikimedia.org/T128295] * The parsing change mentioned above caused a large number of pages to break, especially on Wikisource. [https://phabricator.wikimedia.org/T108134] * You may see falsely formatted edit links on both mobile and desktop devices. Mobile devices can also show incorrect formatted table of contents. This should be fixed soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T124356] * Templates using TemplateData that were edited with the visual editor might have some problems in wikitext mode. This can be fixed by editing and saving the page by using the visual editor without making any changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T128337] '''Changes this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Cross-wiki|Cross-wiki notifications]] will be enabled as a beta feature on all wikis on 10 March. You will be able to get notifications when something happens on another Wikimedia wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T124234] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 March. It will be on all wikis from 10 March ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). * Wikivoyages will get the [[mw:Extension:Kartographer|Kartographer extension]]. Kartographer will allow <code><mapframe></code> and <code><maplink></code> tags in an article to insert an interactive map and overlay it with different markers. You can add ideas and suggestions to the [[mw:Talk:Maps|Maps talk page]]. If you find any bugs, you can report them in [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?tags=kartographer,maps&subscribers=yurik,maxsem Phabricator]. [https://phabricator.wikimedia.org/T127136] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=08&month=03&year=2016 8 March at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The buttons in interfaces will be simplified. Instead of white, red, green and blue buttons, in future there will only be white, red and blue ones. [https://phabricator.wikimedia.org/T110555] * The Wikimedia technical operations team plans to do some server work on 22 March. This could cause some problems, for example make it possible to read but not edit the Wikimedia wikis for a short period of time. The date for this might change. [https://phabricator.wikimedia.org/T124671] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W10"/> 7 mars 2016 21:24 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15402334 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/11|Tech News: 2016-11]] == <section begin="technews-2016-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The mobile web interface no longer suggests [[Mw:HiDPI display support|HiDPI thumbnails]]. This is to take up less bandwidth on slow or expensive connections. [https://phabricator.wikimedia.org/T119797] *The search engine on [http://www.wikipedia.org wikipedia.org] has been updated. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia.org_Portal_Improvements] '''Changes this week''' *Wikimedia has a new backup data center in Dallas. Because of planned work on this, '''you will be able to read but not edit the wikis''' for a short period of time on both 22 March and 24 March. This could be postponed to April 18. You might lose edits if you try to save during this time. Because of a test, there will also be a couple of minutes where you can't edit the wikis on 15 March starting 07:00 UTC. You can [[m:Tech/Server switch 2016|read more about the server work]]. There will be more notifications and updates about this. * Administrators and other users with advanced permissions will need to have an 8-byte long passwords. This change takes place on 15 March. Users with too short passwords will be asked to change password the next time they log in. This was decided in [[m:Requests for comment/Password policy for users with certain advanced permissions|a discussion on Meta]] and is because they can use tools that can hurt the wikis. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-March/001374.html] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 March. It will be on all wikis from 17 March ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). * The buttons in interfaces will be simplified. Instead of white, red, green and blue buttons, in future there will only be white, red and blue ones. [https://phabricator.wikimedia.org/T110555] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=15&month=03&year=2016 15 March at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topics this week are [[phab:T78639|backlog]] and [[phab:T66214|thumb API]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=16&month=03&year=2016 16 March at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W11"/> 14 mars 2016 19:37 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15438638 --> == Several things to remind before CEE Spring 2016 starts == [[File:CEE Spring Logo vertical-t.svg|right|180px]] Hi, dear local organizer of [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016|CEE Spring 2016]]! We are thrilled to start the contest from Monday, March 21 [[File:Face-smile.svg|18px]] But before that we need to ask you several questions: * Did you create a '''local project page''' for the contest in your wiki? Please, be sure to link it with [[:d:Q22342981|Q22342981]]. * Please briefly describe your local rules on [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules|Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules]]. * There is a proposed '''timeline''' of thematic weeks about countries: use it! See [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Timeline|Wikimedia CEE Spring 2016/Timeline]]. * Did you create a '''template''' <nowiki>{{CEE Spring 2016}}</nowiki> and make sure that participants will put it on the articles talk pages? *: Please have it similar to this example: [[:m:w:uk:Special:Permalink/17787507|uk:Template:CEE Spring 2016]] for the purpose of gathering statistics. *: Its code is somewhat generic. It might be that your wiki already has templates which cover its parts, or you would not need some parts like gender selection in case your language does not have genders. Some parts, like category names, are worded a weird way on purpose just to show that in languages which have grammar cases you can avoid conjugation (which will require something like #switch parser function) and just use the nominative case. * <nowiki>{{CEE Spring 2016}}</nowiki> template requires to create some ~30 hidden categories. Is your wiki ok with that? * As the contest is held simultaneously in many Wikipedias, it is vital that all articles, contest templates and categories are linked with '''Wikidata'''. Don't forget about this :) * One last question: What '''time zone''' do you use for defining contest beginning and ending? Please write [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules|here]]. Please '''let us know if you need help''' with anything! [[:m:Talk:Wikimedia CEE Spring 2016|Any questions leave here]]. Best regards from international organizers, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 18 mars 2016 17:02 (CET) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15449591 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/12|Tech News: 2016-12]] == <section begin="technews-2016-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/12|Translations]] are available. '''Problems''' * Wikimedia has a new backup data center in Dallas. The Wikimedia Technology department planned to test it this week. This will take place the week of April 18 instead. You can [[m:Tech/Server switch 2016|read more about the server work]]. There will be more notifications and updates about this. * In Firefox, the visual editor would sometimes just jump down to the bottom of the page when you double-clicked on a table cell. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T128282] '''Changes this week''' * It will now be easier to list IP addresses that don't have to solve [[:w:en:CAPTCHA|CAPTCHAs]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T103122] * You will now be able to mark Echo notifications as unread. [https://phabricator.wikimedia.org/T73564] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 March. It will be on all wikis from 23 March ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=22&month=03&year=2016 22 March at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> URLs in the recent changes IRC feed will no longer be rewritten to unencrypted HTTP. This could be a breaking change for bots dependent on the IRC feed. This will happen on May 2. [https://phabricator.wikimedia.org/T122933] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W12"/> 21 mars 2016 17:04 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15460858 --> == CEE Spring == Hi. Has the contest started here? I was looking for the way you registrate which articles were created as past of the competition. I would need to have the article names as well as information on what topics and countries they are about each. It is most easily to be done if you use talk page template like the [[:uk:Special:Permalink/17787947|Ukrainian one]] (the link is to revision in English, the recentmost is in Ukrainian). You will need to fill it for the articles already created. If you need help implementing it, any other kind of help or have some questions, do not hesitate to ask! Thank you in advance, --[[Përdoruesi:Base|Base]] ([[Përdoruesi diskutim:Base|diskutimet]]) 22 mars 2016 15:30 (CET) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/13|Tech News: 2016-13]] == <section begin="technews-2016-W13"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * MediaWiki [[mw:Manual:Semantic Web|now supports the semantic web standards of Microdata and RDFa 1.0]]. On Wikimedia projects, a configuration change must be requested in order to enable RDFa 1.0. [https://phabricator.wikimedia.org/T130034] [https://phabricator.wikimedia.org/T130040] '''Problems''' * Adding references with Citoid was broken for approximately 6 hours on 24 March. This was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T130847] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 29 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 30 March. It will be on all wikis from 31 March ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). * You will be able to remove the header and footer style from User language (babel) boxes. This will make it easier to use them with other userboxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T33309] '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with part of the Architecture committee, which will discuss [https://phabricator.wikimedia.org/E152#1558 a few topics]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=30&month=03&year=2016 30 March at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The Architecture committee has sent a [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-March/085100.html summary of new and ongoing RFC discussions]. '''Future changes''' * Commons will soon have improved access to Wikidata's data. It will then be possible to access data about any concept on any page on Commons. Assistance with testing this on the beta cluster is appreciated. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Village_pump#Wikidata_support:_getting_arbitrary_access_done] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Wikibits.js will not be loaded by default anymore starting April 2016. Gadget and script authors should have already updated their code since the previous announcements, but there is another migration path available if needed. See [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-March/085113.html wikitech-l for details]. '''Corrections''' * Last week Tech News said the new MediaWiki version would come to wikis from 21 March to 23 March. The right dates were 22 March to 24 March. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W13"/> 28 mars 2016 21:43 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15480543 --> == News from international CEE Spring 2016 == [[File:Logo CEE-t.png|right|170px]] Hi, dear local organizer of [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016|CEE Spring 2016]]! We have some news and updates. * There are '''new countries and projects''' that joined the contest after it started, these are Belarusian classic Wikipedia, [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Bosnia and Herzegovina|Bosnia and Herzegovina]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Croatia|Croatia]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kazakhstan|Kazakhstan]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Kosovo|Kosovo]], [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Sakha|Sakha]] and [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure/Turkey|Turkey]]. Our [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Timeline|Timeline]] is updated, so please update your plans as well. If some other countries join the contest on the go, we will inform you! * There are two types of '''statistics''' gathered: ** Using the proposed lists of articles. See [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Statistics]] (it counts only articles in the [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Structure|lists]]). ** Using the template <nowiki>{{CEE Spring 2016}}</nowiki> on the articles talk pages. See [[:m:User:BaseBot/CEES/MMXVI]] and subpages. *: If you don't use the template yet, here is an example: [[:m:w:uk:Special:Permalink/17787507|uk:Template:CEE Spring 2016]]. Its usage looks like: <code><nowiki>{{CEE Spring 2016 |user= |topic= |topic2= |topic3= |country= |country2= |country3= }}</nowiki></code> *: If you are using it but don't see your project in the stats then, perhaps, you are not using it properly. Only articles created (or improved if the rules allow this) for the contest during its period should have the template on respective talk pages. * Let us remind you, that as the contest is held simultaneously in many Wikipedias, it is vital that all articles, contest templates and categories are linked with '''Wikidata'''. Don't forget about this :) * If your local contest has some special needs (e.g. stats by weeks), let us know. Having local '''rules''' [[:m:Wikimedia CEE Spring 2016/Local rules|briefly described on Meta page]] is compulsory for well-mannered organisers :) Please '''let us know if you need help''' with anything! [[:m:Talk:Wikimedia CEE Spring 2016|Any questions leave here]]. If someone wants to receive such updates from CEE Spring on their talk page, they may add their username on [[:m:User:Base/MassMessage/CEE Spring-2016-locals|this page]]. It might also be useful to join WMCEE-l mailing list (wmcee-l[[File:At_sign.svg|17px|@|link=]]tools.wikimedia.pl, [http://tools.wikimedia.pl/mailman/listinfo/wmcee-l registration]). Best regards from international organizers, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 3 prill 2016 03:32 (CEST) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15493994 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/14|Tech News: 2016-14]] == <section begin="technews-2016-W14"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You can filter [[m:Help:Special page#Logs|Special:Log]] in more detail. [https://phabricator.wikimedia.org/T20954] *Wikimedia wikis have a new way of counting visitors. [http://blog.wikimedia.org/2016/03/30/unique-devices-dataset/] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from April 5. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from April 6. It will be on all wikis from April 7 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W14"/> 5 prill 2016 00:13 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15501448 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/15|Tech News: 2016-15]] == <section begin="technews-2016-W15"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The visual editor can generate wikicode with image options in your language. Examples of image options are "thumb" or "left". You can ask to change to options in your language in Phabricator. [https://phabricator.wikimedia.org/T53852][https://phabricator.wikimedia.org/T116020] * Wiktionaries and Wikisources can now use the visual editor. It is an opt-in beta feature. It still needs development to work better with these projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T48580][https://www.mediawiki.org/wiki/Help:VisualEditor/The_visual_editor_at_Wikisources_and_Wiktionaries] * [[m:Objective Revision Evaluation Service|ORES]] is using new models. Tools that use ORES' predictions can behave strangely. ORES also has a new [[w:en:Application programming interface|API]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-April/085258.html] * The visual editor now supports classical Greek characters. [https://phabricator.wikimedia.org/T130535] '''Problems''' * There was a bug when you used keyboard arrows in templates in the visual editor. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T128861] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 April. It will be on all wikis from 14 April ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). * The wikipedia.org portal will get many small bug fixes and improvements. Most will be for the search box and suggested results that were added in March. [https://phabricator.wikimedia.org/T130755] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=12&month=04&year=2016 12 April at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the [[mw:Architecture committee|Architecture committee]]. The topics this week are [[phab:T130567|improving transclusion of templates for Parsoid]] and [[phab:T114445|balanced templates]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=13&month=04&year=2016 13 April at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Wikimedia has a new backup data center in Dallas. Because of planned work on this, you will be able to read but not edit the wikis for a short period of time on both 19 April and 21 April. This will start at 14:00 UTC and last for 15 to 30 minutes. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch_2016] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W15"/> 11 prill 2016 22:44 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15515435 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/16|Tech News: 2016-16]] == <section begin="technews-2016-W16"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can filter [[m:Help:Special page#Logs|Special:Log]] in more detail. You can filter different imports and new users. [https://phabricator.wikimedia.org/T109267][https://phabricator.wikimedia.org/T16334] * You can use [[w:en:Telnet|Telnet]] to read Wikimedia wikis. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Telnet_gateway] * MediaWiki wikis can handle bigger file uploads. The new limit is 4 GB. [https://phabricator.wikimedia.org/T131895] '''Changes this week''' * Wikimedia has a new backup data center in Dallas. Because of planned work on this, you will be able to read but not edit the wikis for a short period of time on both 19 April and 21 April. This will start at 14:00 UTC and last for 15 to 30 minutes. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch_2016] * There is no new Mediawiki version this week. This is because of the data center test. '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=19&month=04&year=2016 April 19 at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:T91162|shadow namespaces]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=30&sec=0&day=20&month=04&year=2016 20 April at 21:30 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W16"/> 18 prill 2016 22:40 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15522880 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/17|Tech News: 2016-17]] == <section begin="technews-2016-W17"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/17|Translations]] are available. '''Problems''' *Wikimedia tested a new data center last week. This meant that the wikis could be read but not edited for 45 minutes on April 19 and for 20 minutes on April 21. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-April/001391.html] *When the data center was tested, new edits were not shown in the recent changes log for 20 minutes. They are in the logs now. You can [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-April/001393.html read more about how to find the edits]. *Unread notifications were sometimes counted incorrectly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T129726] '''Changes this week''' * Wikimedia Commons will have better access to Wikidata. They can use data from any page on Wikidata on any page on Commons. This will happen on April 26. [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Commons:Village_pump&diff=prev&oldid=192993817] * It will be easier to choose if you want to watch files you have uploaded with the upload wizard. [https://phabricator.wikimedia.org/T33313] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from April 26. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from April 27. It will be on all wikis from April 28 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=26&month=04&year=2016 April 26 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The "{{int:savearticle}}" button when you edit will be called "Publish" instead. This is to help new editors understand what it does. It already works like this on some wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T131132] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W17"/> 25 prill 2016 23:02 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15555069 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/18|Tech News: 2016-18]] == <section begin="technews-2016-W18"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The visual editor now works when you use Internet Explorer 9. [https://phabricator.wikimedia.org/T133094] '''Problems''' *There was a security problem with the [[mw:Extension:MobileFrontend|MobileFrontend extension]]. It showed information that had been oversighted. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T133700] '''Changes this week''' * You can now see which notifications are available on a wiki on [[Special:DisplayNotificationsConfiguration]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T132127] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from May 3. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from May 4. It will be on all wikis from May 5 ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is "[[phab:T130528|PSR-6 Cache interface in Mediawiki core]]". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=04&month=05&year=2016 May 4 at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Pages could be added to new users' watchlists by default when they edit them. New users could also by default get email notifications when pages they watch are edited. This is [[m:Requests for comment/Enable by default some default options for new users|discussed on Meta]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T40796] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W18"/> 2 maj 2016 22:09 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15574414 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/19|Tech News: 2016-19]] == <section begin="technews-2016-W19"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikiversities now have better access to Wikidata. They can use data from any page on Wikidata on any page on Wikiversity. This happened on May 3. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Development_plan&diff=326125500&oldid=318553405] * You can use [http://recommend.wmflabs.org/#Recommend Wikipedia GapFinder] to find missing articles between languages. [https://blog.wikimedia.org/2016/04/27/article-recommendation-system/] * Users are invited to try [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Cross-wiki|Cross-wiki Notifications]] on all wikis. This is the last test session before the release by default, scheduled for May 12th at 23:00 UTC. [https://phabricator.wikimedia.org/T117669][https://phabricator.wikimedia.org/T130655] * You can use [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard shortcuts|keyboard shortcuts]] to open the visual editor (''meta''+V) or the wikitext editor (''meta''+E) (on certain wikis, even if you have chosen a favorite editor). [https://phabricator.wikimedia.org/T116406] * Uploading files bigger than 100 megabytes on Wikimedia Commons required to opt-in in your preferences. This is not necessary anymore. [https://phabricator.wikimedia.org/T131496] * The [[mw:Extension:UploadsLink|UploadsLink]] extension is now available on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T130018] * Deleting a translation unit page didn't remove the corresponding content from the translation page. This is now solved. [https://phabricator.wikimedia.org/T41415] * Translation suggestions based on Apertium are now available on Mediawiki.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T133008] '''Problems''' * MediaWiki 1.27.0-wmf.23 has been rolled back from Wikimedia wikis, due to a performance issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T134553] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from May 10. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from May 11. It will be on all wikis from May 12 ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=10&month=05&year=2016 May 10 at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topics this week are [https://phabricator.wikimedia.org/T113034 Overhaul Interwiki map, unify with Sites and WikiMap]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=11&month=05&year=2016 May 11 at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. * 2017 European hackathon will happen [[mw:Wikimedia Hackathon 2017|on May 19 - 21, in Vienna]] (Austria). '''Future changes''' * Today, in categories, a page titled "11" comes before "2". We plan to reorder that: "2" will come before "11". Please [[m:Talk:Community Tech/Numerical sorting in categories|tell the developers]] if the change will cause problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T8948] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W19"/> 10 maj 2016 01:22 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15583892 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/20|Tech News: 2016-20]] == <section begin="technews-2016-W20"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some image thumbnails now load faster on mobile. They also take up less bandwidth. [https://phabricator.wikimedia.org/T122242] '''Problems''' *Last week's MediaWiki version was late on some wikis. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-May/085585.html] '''Changes this week''' * [[Special:Notifications]] will have "mark as read" buttons for each day. The non-JavaScript version will get it this week. A JavaScript version will come later. [https://phabricator.wikimedia.org/T134204] *Wikis can now locally decide what wikitext they want the signature button to produce. [https://phabricator.wikimedia.org/T26191] * A one-time welcome message for users will now be shown in the wikitext editor. This will include existing users. [https://phabricator.wikimedia.org/T133800] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from May 17. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from May 18. It will be on all wikis from May 19 ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topics this week are "[[phab:E184|Requirements for change propagation]]". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=18&month=05&year=2016 May 18 at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' *Using self-closing tags like <code><nowiki><div/></nowiki></code> and <code><nowiki><span/></nowiki></code> to mean <code><nowiki><div></div></nowiki></code> and <code><nowiki><span></span></nowiki></code> will not work in the future. Templates and pages that use these tags should be fixed. When [[phab:T134423|Phabricator ticket T134423]] is fixed these tags will parse as <code><nowiki><div></nowiki></code> and <code><nowiki><span></nowiki></code> instead. This is normal in HTML5. [https://phabricator.wikimedia.org/T134423] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W20"/> 16 maj 2016 18:01 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15603218 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/21|Tech News: 2016-21]] == <section begin="technews-2016-W21"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You now see a [[MediaWiki:Restricted-displaytitle|warning message]] on pages that try to use <nowiki>{{</nowiki>[[:mw:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]]<nowiki>}}</nowiki> but it doesn't work because it doesn't match the page's actual title. [https://phabricator.wikimedia.org/T28546] '''Problems''' *Commons had problems with server lag. This meant that it took longer time for files to turn up in categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T135809] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 May. It will be on all wikis from 26 May ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=24&month=05&year=2016 May 24 at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> All HTTP access to Wikimedia sites and APIs will stop working. Some bots still use HTTP. They will need to use HTTPS instead. This will happen on June 12. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-May/085618.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W21"/> 23 maj 2016 20:40 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15644507 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/22|Tech News: 2016-22]] == <section begin="technews-2016-W22"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> There is now a standard way to get the target of a redirect page from a Lua module. [https://phabricator.wikimedia.org/T68974] '''Problems''' *A new way to handle rollback was introduced. It broke some tools and scripts and was reverted. This will be re-planned after review. [https://phabricator.wikimedia.org/T88044][https://phabricator.wikimedia.org/T136375] *[[m:Special:MyLanguage/CentralNotice|CentralNotice]] didn't work in some older browsers. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T136387] '''Changes this week''' * When you edit a file or category page with the visual editor the rest of the page will be shown in its normal place. [https://phabricator.wikimedia.org/T58289] *The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Translate|Translate extension]] will get an edit summary field. [https://phabricator.wikimedia.org/T48924] *A change to the <code><charinsert></code> feature could break some user scripts. Contact [[mw:User_talk:Bawolff|Bawolff]] if the "click to insert special characters" links in the edit window break on your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T11424][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-May/001417.html] * [[w:en:Elasticsearch|Elasticsearch]] will be upgraded on Wikimedia wikis this week. This should not affect you, but if you have problems with the search function this is probably the reason. [https://phabricator.wikimedia.org/T133124] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 31 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 1 June. It will be on all wikis from 2 June ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=31&month=05&year=2016 31 May at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W22"/> 30 maj 2016 18:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15661119 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/23|Tech News: 2016-23]] == <section begin="technews-2016-W23"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:MathML|MathML]]/[[w:en:Scalable Vector Graphics|SVG]] is now the default <code><nowiki><math></nowiki></code> rendering mode on Wikimedia projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T131177][http://mathml-association.org/announcement/2016/05/31/wikipedia.html] '''Changes this week''' *The history page can tell you if a page on your watchlist was updated since you last visited it. This now works the same way in [[mw:Skin:Vector|Vector]] as in other [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Skins|skins]]. The change broke local designs on some wikis. This will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T134515] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 June. It will be on all wikis from 9 June ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W23"/> 6 qershor 2016 22:51 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15679814 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/24|Tech News: 2016-24]] == <section begin="technews-2016-W24"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikimedia wikis now use [[mw:Manual:SessionManager and AuthManager|AuthManager]]. If you have new problems related to logging in or being logged in, [[mw:User talk:Tgr (WMF)|report them]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-June/001426.html] * Visiting [[Special:Notifications]] doesn't automatically mark notifications as read anymore. You can go between read, unread or all notifications on [[Special:Notifications]]. Notifications on [[Special:Notifications]] are grouped by day. You can mark every daily group as read individually. Notifications are displayed by groups of 50 on [[Special:Notifications]] and you can find former notifications by using navigation arrows. [https://phabricator.wikimedia.org/T97057][https://phabricator.wikimedia.org/T129176][https://phabricator.wikimedia.org/T132738][https://phabricator.wikimedia.org/T129363] '''Changes this week''' *You can filter user contributions to hide minor edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T16086] *It will be easier to edit galleries with the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T45037] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 June. It will be on all wikis from 16 June ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W24"/> 13 qershor 2016 20:41 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15693400 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/25|Tech News: 2016-25]] == <section begin="technews-2016-W25"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Notifications were not always marked as read when you followed a link from an email notification. This will now happen. [https://phabricator.wikimedia.org/T137488] '''Changes this week''' *The list of other languages an article is available in will be shorter on small Wikipedias and non-Wikipedia projects. This is to make it easier to find the most relevant languages for each user. You will still be able to see the other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T136677][https://www.mediawiki.org/wiki/Universal_Language_Selector/Design/Interlanguage_links] *Alerts (the red badge) will not be automatically marked as read when you open the Notifications popup. [https://phabricator.wikimedia.org/T132525] *When you get several thanks you can see them as one notification. This is instead of one notification for each thanks. [https://phabricator.wikimedia.org/T120152] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 June. It will be on all wikis from 23 June ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:T137946|develop Markdown support strategy for MediaWiki]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=22&month=06&year=2016 22 June at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W25"/> 20 qershor 2016 21:14 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15707329 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/26|Tech News: 2016-26]] == <section begin="technews-2016-W26"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Extension:ORES|ORES service]] has now moved to [https://ores.wikimedia.org a new location]. This should make it easier to use ORES. The [[mw:ORES review tool|ORES review service]] is now available as a beta feature on Wikidata and Persian Wikipedia. ORES is an artificial intelligence system for Wikimedia wikis to help editors. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wiki-research-l/2016-June/005220.html] * The order of wikis in collapsed cross-wiki notifications was different than when the list was expanded. This is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T138115] *A new category for tracking pages with math errors was added: [[:{{ns:category}}:{{MediaWiki:math-tracking-category-error}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49037] '''Problems''' *The [[m:Etherpad|Wikimedia Etherpad]] crashed on June 23. Some edits done that day have been lost. They can be found at [https://etherpad-restore.wikimedia.org etherpad-restore.wikimedia.org] for another few days. [https://phabricator.wikimedia.org/T138516][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160623-etherpad] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 29 June. It will be on all wikis from 30 June ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). * The way to mark notifications as read or unread will be changed to be more clear. [https://phabricator.wikimedia.org/T126214] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=28&month=06&year=2016 28 June at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The Collaboration team at the Wikimedia Foundation will look at developing better tools for edit review. This is because research suggests we scare away newcomers who want to help. [https://www.mediawiki.org/wiki/Edit_Review_Improvements] *An e-mail from the Editing Department explains the technical work that is planned and being researched for the future. Items include better wikitext and visual editing, prompts for edits, language improvements, annotations, and meta-data separation. [https://www.mediawiki.org/wiki/VisualEditor/Roadmap/Update_2016-06-23] * The sorting of Notifications into the two fly-out menus is going to change on July 5 to 7. Bundled notifications should be easier to explore and mark as read individually. [https://phabricator.wikimedia.org/T123018][https://phabricator.wikimedia.org/T114356][https://phabricator.wikimedia.org/T120153] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> From 29 June git.wikimedia.org (running Gitblit) will redirect all requests to Phabricator. The vast majority of requests should be correctly redirected. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-June/000215.html] * Catalan and Polish Wikipedias will have Wikidata descriptions added to articles in the mobile view by default. This is currently a beta option for the mobile versions. This might come to other wikis later. [https://phabricator.wikimedia.org/T135429] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W26"/> 27 qershor 2016 17:42 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15725931 --> == WALUG (votimi për rregulloren) == Përshëndetje Denisa, [[Wikipedia:Wikimedians of Albanian Language User Group|Wikimedians of Albanian Language User Group]] është një grup i wikimedianëve shqiptarë tashmë i njohur nga Fondacioni i Wikimedias, që aktualisht po përpilon rregulloren/strategjinë e funksionimit. Propozimet, votimi dhe diskutimi për [[Wikipedia_diskutim:Wikimedians_of_Albanian_Language_User_Group#Vizioni_2|Vizionin e User Grupit]] është deri më 23:59 CEST 3 korrik 2016. Jeni i ftuar të jepni propozime/ide ose të votoni për propozimet e dhëna.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2016 00:01 (CEST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/27|Tech News: 2016-27]] == <section begin="technews-2016-W27"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A daily email summary of notifications could be sent even when there were no notifications from the wiki. Now no email will be sent if there is no activity. [https://phabricator.wikimedia.org/T137012] '''Changes this week''' * The "{{int:citoid-citefromidtool-title}}" button in the visual editor's toolbar will move into the "{{int:visualeditor-toolbar-insert}}" menu except for Wikipedias, Wikibookses and Wikiversities. This is to make it less prominent on wikis that don't use it as much. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/296573/] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 July. It will be on all wikis from 7 July ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' *You can take part in the next office hour for Wikidata on IRC on July 8 at 16:00 (UTC). See [[m:IRC office hours|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W27"/> 4 korrik 2016 21:45 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_delivery&oldid=15742782 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/28|Tech News: 2016-28]] == <section begin="technews-2016-W28"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/28|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Një zmadhues/shkallëzues i ri për fotografitë ka përmirësuar një numër të defekteve për paraqitjen e skedave SVG. Disa probleme të reja u shfaqën. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-July/085984.html][https://phabricator.wikimedia.org/T112421][https://phabricator.wikimedia.org/T139543] * Njoftimet grupohen sipas llojit. Njoftimet tani numërohen për nga numri i njoftimeve dhe jo nga grupet të palexuara. Ky ndryshim mund të rrisë numrin e njoftimeve të shfaqura. Mënyra e mëhershme e numërimit ishte shpesh e pasaktë. Njoftimet e palexuara gjithashtu do të paraqiten të parat. [https://phabricator.wikimedia.org/T114356][https://phabricator.wikimedia.org/T139323][https://phabricator.wikimedia.org/T139521] * [[Special:Notifications]] tani ka një gjerësi maksimale për listën e njoftimeve në kompjuterët desktop. Kjo mundëson që titujt dhe përshkrimet e gjata të paraqiten siç duhet. [https://phabricator.wikimedia.org/T137425][https://phabricator.wikimedia.org/T138433][https://phabricator.wikimedia.org/T139602] '''Problemet''' * Më 5 korrik Wikimedia Commons ka pasur probleme dhe nuk mund të redaktohej për 20 minuta. Për një kohë të shkurtër, pas kësaj ndryshimet e fundit dhe disa vegla nuk kanë punuar si duhet. Ajo prekur veprimet administrative edhe në projektet e tjera. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160705-commons-replication] * Përdoruesit të cilët kanë njoftime të shumta të palexuara mund të shënojë ato si të lexuar, duke vizituar faqen e [[Special:Notifications]] wikin e tyre. '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.10|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 12 korriku. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 13 korriku. Do të jetë në të gjitha wikit nga 14 korriku ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=12&month=07&year=2016 12 korrik në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/28|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W28"/> 11 korrik 2016 17:14 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15754461 --> == [m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/29|Tech News: 2016-29]] == <section begin="technews-2016-W29"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/29|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Për shkak të rikthimeve, [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications_types|renditja e re]] e Njoftimeve në Fly-Out Menus është vendosur me vonesë. [https://phabricator.wikimedia.org/T123018] * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Për shkak të rikthimeve, procesi ditor i vendosjeve ("SWAT" windows) ka ndryshuar. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-July/000232.html] * Në njoftimet, "Mesazhet" tani quhen "{{int:echo-notification-notice-text-only}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T139682] '''Probleme''' * Më 12 korrik të gjitha wikit janë rikthyer në MediaWiki 1.28.0-wmf.8 shkak të një problemi në sistemin kyçjes [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-July/000229.html][https://phabricator.wikimedia.org/T119736] '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.11|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 19 korriku. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 20 korriku. Do të jetë në të gjitha wikit nga 21 korriku ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). * "Special:Log" tani kanë një [[mw:Special:MyLanguage/Help:Log|link për ndihmë]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T140013] * [[mw:Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] mund të testohet [http://simple.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures në ''beta cluster'']. Nga 22 krriku, ajo do të jetë në dispozicion si një tipar beta në: {{int:Project-localized-name-dewiki}}, {{int:Project-localized-name-arwiki}}, {{int:Project-localized-name-hewiki}} '''Takime''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=19&month=07&year=2016 në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me komitetin e Arkitekturës. Temat e kësaj jave është "Hartimi i planit për prapavijën e listës së mbikëqyrjes ndër-wiki". Takimi do të jetë në [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=20&month=07&year=2016 më ora 21:00 (UTC)]. Shih [[mw:Architecture meetings|si të bashkëngjiteni]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T126641] '''Ndryshimet e ardhëshme''' * Skriptat e përdoruesve dhe bot-ët nuk mund të përdorin më http:// për të redaktuar faqet. [https://phabricator.wikimedia.org/T105794][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-May/085618.html] * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[:mw:Gerrit|Gerrit]] do të përditësohet. Zhvilluesit janë të ftuar ta testojnë atë. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-July/000236.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/29|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W29"/> 18 korrik 2016 14:01 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15774515 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/30|Tech News: 2016-30]] == <section begin="technews-2016-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/30|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * [[mw:Special:MyLanguage/Maps|Harta interaktive]] është aktivizuar në Meta wiki dhe në Wikipedian Katalane, Hebraike, dhe Maqedonase. Mëso [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|se si të shtoni hartat interaktive]] në faqet wiki. * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Rikthimet e javës së kaluar tani janë dokumentuar. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160712-EchoCentralAuth/Retrospective] '''Probleme''' * Ndonjëherë, editori vizuale kërkonte të ruhej dy herë. Ky problem tani është rregulluar. [https://phabricator.wikimedia.org/T140574] '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.12|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 26 korriku. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 27 korriku. Do të jetë në të gjitha wikit nga 28 korriku ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). * Tani është e mundur për të shënuar të gjitha Njoftimet si të lexuara në [[Special:Notifications]], duke klikuar në ikonën dhëmbëz. [https://phabricator.wikimedia.org/T115528] * Kërkimi në Wikipedia tani do të zbulojë gjuhën e kërkimit tuaj nëse janë gjetur 2 ose më pak rezultate. Kjo pastaj do të tregojnë rezultatet nga Wikipedia e gjuhës që përputhet, nëse ekziston ndonjë artikull përkatës. Ajo do të fillojë të hap në 5 gjuhë. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-July/086096.html] '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=26&month=07&year=2016 26 korrik në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me komitetin e Arkitekturës. Temat e kësaj jave është "Hartimi i planit për prapavijën e listës së mbikëqyrjes ndër-wiki". Takimi do të jetë në [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=27&month=07&year=2016 27 korrik më ora 21:00 (UTC)]. Shih [[mw:Architecture meetings|si të bashkëngjiteni]]. [https://phabricator.wikimedia.org/E237] '''Ndryshimet e ardhëshme''' * Ikona aktuale për Njoftimet "{{int:Echo-notification-notice-text-only}}" do të ndryshohet nga ikona bubble-speech në ikonën tray për qëndrueshmëri. [https://phabricator.wikimedia.org/T140900] * Kodi i faqes [[Special:Notifications]] do të ndryshohet për që qenë më e përshtatshme për pajisjet Mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T140687] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/30|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W30"/> 25 korrik 2016 21:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15785767 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/31|Tech News: 2016-31]] == <section begin="technews-2016-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/31|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Një prototip për [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|të dhënat e strukturuara]] në Commons është në dispozicion tani. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons_talk:Structured_data#It.27s_alive.21] * Funksione beta të [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] mund të testohen në mediawiki.org, Wikipedian gjermane, Wikipedian arabe dhe Wikipedian hebraike. '''Probleme''' * Përdoruesit e riemëruar në disa wiki nuk ishin të lidhur me llogarinë e tyre në wikit e tjera në mes të 20 dhe 21 korrikut. Kjo është rregulluar. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160721-LocalRenameUserJob] '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.13|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 2 gushti. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 3 gushti. Do të jetë në të gjitha wikit nga 7 gushti ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=02&month=08&year=2016 gusht në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. * [[mw:CREDIT showcase|CREDIT showcase]] i ardhshëm do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=00&sec=0&day=03&month=08&year=2016 3 gusht në 18:00 (UTC)]. Kjo është për të prezantuar dhe komentuar mbi veglat e reja, projektet e vogla dhe punët në progres. * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me komitetin e Arkitekturës. Temat e kësaj jave është "Hartimi i planit për prapavijën e listës së mbikëqyrjes ndër-wiki". Takimi do të jetë në [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=03&month=08&year=2016 më 3 gusht ora 21:00 (UTC)]. Shih [[mw:Architecture meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/31|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W31"/> 1 gusht 2016 23:48 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15809313 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/32|Tech News: 2016-32]] == <section begin="technews-2016-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/32|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Tek njoftimet, ikona për {{int:echo-notification-notice-text-only}} ka ndryshuar nga ikona e flluskave-komunikuese ([[File:Echo chat icon.svg|17px|link=]]) në ikonën e sirtarit ([[File:OOjs UI icon tray.svg|18px|link=]]). Ikona e {{int:echo-notification-alert-text-only}} gjithashtu është ri-dizajnuar. Ngjyrat janë ndryshuar për qasje. [https://phabricator.wikimedia.org/T140900] '''Probleme''' *Nëse përdorni [[mw:Extension:WikEd|veglën wikEd]], ndryshimet që keni bërë nuk janë mbajtur kur keni kaluar nga editori wikitext në editorin vizual përderisa keni redaktuar. Kjo tani është rregulluar. [https://phabricator.wikimedia.org/T135747] '''Ndryshimet këtë javë''' * Kërkimi në Wikimedia tani do të injoroj pikëpyetjen në fund të fjalisë ose fjalët që ju përdorni kur kërkoni. Deri tani pikëpyetja ishte vetëm një [[w:Wildcard character|wildcard]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T133711] * Në Commons, [[mw:Extension:UploadWizard|UploadWizard]] tani do të jetë në dispozicion edhe në pajisjet mobile, në vend të formës të vjetër për ngarkim. Kjo duhet të zvogëlojë ngarkesën e punës për komunitetin në shqyrtimin e imazheve. [https://phabricator.wikimedia.org/T97169] *Kur ju redaktoni me editorin vizual simboli puzzle ju tregon se ka një stampë të padukshme në artikull. Kjo tani do të përmend edhe emrin e stampës. [https://phabricator.wikimedia.org/T141861] *Butoni për të lexuar diçka në një gjuhë tjetër do të lëvizë për përdoruesit celular. Kjo do të ndodhë më 9 gusht. [https://phabricator.wikimedia.org/T129505] *Kur dikush ju përmend dhe vendos link të faqes tuaj të përdoruesit ju merrni një njoftim. Tani ju do merrni një njoftim edhe kur e përmendni veten tuaj në këtë mënyrë. [https://phabricator.wikimedia.org/T138080] * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.14|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 9 gushti. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 10 gushti. Do të jetë në të gjitha wikit nga 11 gushti ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). * Një mesazh në panelin e Njoftimeve do të ftoj përdoruesit të përdorin faqen e [[Special:Notifications|Njoftimeve]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T141414] '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=09&month=08&year=2016 9 gusht në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/32|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W32"/> 8 gusht 2016 17:40 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15828694 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/33|Tech News: 2016-33]] == <section begin="technews-2016-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/33|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Probleme''' *Javën e kaluar Lajmet e Teknologjisë njoftojë se ju do të merrni një njoftim, kur përmendni veten në të njëjtën mënyrë si në rastin kur dikush tjetër ju ka përmendur. Kjo ka shkaktuar disa probleme dhe do të ndodhë më tej. [https://phabricator.wikimedia.org/T138080] * Krijimi dhe redaktimi i linqeve në seksionet e faqeve të tjera në wiki tani funksionon përsëri në editorin vizual. [https://phabricator.wikimedia.org/T112898] * Për disa përdorues, njoftimet ndër-wiki nuk kanë funksionuar si duhet. Numërimi ka qenë gabim kur janë paraqitur vetëm njovtimet ndër-wiki. Paketa e ndër-wiki ka paraqitur vetëm emrin wikit dhe jo njoftimin. Kjo do të rregullohet së shpejti. [https://phabricator.wikimedia.org/T140836][https://phabricator.wikimedia.org/T140327] '''Ndryshimet këtë javë''' * Sesioni i kyçjes kur ju zgjidhni "Më mbaj të kyçur" tani do të [[mw:Special:MyLanguage/"Keep me logged in" extended to one year|zgjasë për një vit]]. Më herët kjo ishte për 30 ditë. Kjo do të ndodhë më 16 gusht. [https://phabricator.wikimedia.org/T68699] * Disa [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|filtra të abuzimit]] will do duhet të përditësohen gjatë javës. Kjo për shkak se një problem do të rregullohet. [https://phabricator.wikimedia.org/T29987] *Në [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/Compact Language Links|linqet kompakte të gjuhëve]], dy lloje të reja të gjuhëve do të shfaqen në listën e ngushtë të gjuhëve: Gjuhët e përdorura në tekstin e artikullit, dhe gjuhët ku artikulli është vlerësuar si "artikull i përsosur" ose "artikull i mirë". [https://phabricator.wikimedia.org/T70071][https://phabricator.wikimedia.org/T70077] *Editori vizual do të jetë në dispozicion si parazgjedhje për redaktorët që nuk janë të kyçur në Wikipediat që përdorin alfabetin arab. Deri tani ka qenë parazgjedhje vetëm për redaktorët e kyçur. [https://phabricator.wikimedia.org/T142587] * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.15|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 16 gushti. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 17 gushti. Do të jetë në të gjitha wikit nga 18 gushti ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=16&month=08&year=2016 16 gusht në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * Duke filluar nga java e 22 gushtit do të ketë tre dritare për vendosjen softuerike. Ato do të jenë më 13:00, 18:00, dhe 23:00 UTC. Kjo është për të pasur më shumë kohëra kur softueri i wiki-ve mund të përditësohet dhe e bën më të lehtë për zhvilluesit në vende të ndryshme të botës. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-August/000266.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/33|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W33"/> 15 gusht 2016 21:37 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15842212 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/34|Tech News: 2016-34]] == <section begin="technews-2016-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/34|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' *The [[mw:Special:MyLanguage/ORES review tool|ORES review tool]] is now available on Special:Contributions as a beta feature. It can make it easier to find contributions that are probably damaging the wikis. The ORES review tool is available on Wikidata and Persian, Polish, Portuguese, Dutch, Turkish and Russian Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T132371] * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The <code>norm</code> and <code>ccnorm</code> functions have been updated to make it easier to write abuse filters. This also affects the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TitleBlacklist|TitleBlacklist]] extension. You don't have to transform "I" and "L" to "1", "O" to "0" and "S" to "5" anymore. [https://phabricator.wikimedia.org/T29987#2557227] * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The old pageview data in the "pagecounts-raw" and "pagecounts-all-sites" files is no longer being updated. You can find the [https://dumps.wikimedia.org/other/pageviews/ new pageview data here]. This happened on August 5. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/analytics/2016-August/005339.html] '''Probleme''' *Disa fotografi të mëdha nuk mund të minjaturizohshin. Kjo tashmë është zgjidhur. [https://phabricator.wikimedia.org/T111815] * Kur ju lëvizni një faqe mbi një ri-drejtim kjo do të griste faqen e ri-drejtimit pa e ruajtur atë në ditarin e ndryshimeve. Kjo tani është zgjidhur. [https://phabricator.wikimedia.org/T106119] '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.16|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 23 gushti. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 24 gushti. Do të jetë në të gjitha wikit nga 25 gushti ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=23&month=08&year=2016 23 gusht në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * Sometimes when you mention another user they don't get a notification. You will be able to get a notification when you successfully sent out a mention to someone or be told if they did not get a notification. This will be opt-in. You can test this on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Main_Page test wiki]. [https://phabricator.wikimedia.org/T139623][https://phabricator.wikimedia.org/T135717] * Se si të shtoni tekst pas një konflikt redaktimesh mund të funksionoj në mënyrë të ndryshme në të ardhmen. Ju mund ta testoni [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Edit_Conflicts#Prototype_ready_for_testing prototipin]. [https://phabricator.wikimedia.org/T139601] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/34|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W34"/> 22 gusht 2016 23:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15853364 --> == CEE Spring 2016 Survey == [[File:Logo CEE-t.png|right|170px]] Hi, dear CEE Spring 2016 organisers! I am sorry for writing in English again. The international organisers of the contest ask all the participants to complete the survey about the contest. It is very short. It gives us a bit of statistics and helps make the next contest better. We will use MassMessage to give [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_eLP1PKZWjSpIi45 the survey link] to all the participants. Obviously, not all of them speak English, so please, [//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-User%3ABase%2FMassMessage%2FCEE+Spring-2016-participants%2FSurvey help us with translating this request] and encourage them to complete the survey. Best regards, <br />-- [[:m:user:Ата|Ата]] via [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MassMessage]] 26 gusht 2016 20:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Base@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Base/MassMessage/CEE_Spring-2016-locals&oldid=15863493 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/35|Tech News: 2016-35]] == <section begin="technews-2016-W35"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikimedia mobile sites now [[mw:Reading/Web/Projects/Performance/Lazy loading images|don't load images]] if the user doesn't see them. This is to save mobile data and make the pages load faster. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/mobile-l/2016-August/010335.html] * When you edit a table with the visual editor, pressing <code>Tab</code> in the last cell of a row will take you to the first cell in the next row. Pressing <code>Shift</code> and <code>Tab</code> in the first cell of a row will take you to the last cell in the previous row. [https://phabricator.wikimedia.org/T119546] '''Changes this week''' * The name of the "<bdi>{{int:Savearticle}}</bdi>" button will change. The button will say [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translations&namespace=8&message=Publishpage "<bdi>{{int:Publishpage}}</bdi>"] when you create a new page. It will say [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translations&namespace=8&message=Publishchanges "<bdi>{{int:Publishchanges}}</bdi>"] when you change an existing page. [https://phabricator.wikimedia.org/T131132][https://phabricator.wikimedia.org/T139033] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 31 August. It will be on all wikis from 1 September ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=30&month=08&year=2016 30 August at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is "[[phab:T589|RfC: image and oldimage tables]]". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=31&month=08&year=2016 31 August at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W35"/> 29 gusht 2016 17:59 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15867259 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/36|Tech News: 2016-36]] == <section begin="technews-2016-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' *Word-level diffs now work in longer paragraphs. [https://phabricator.wikimedia.org/T128697] * Interactive maps now have a frame by default. This is to make them look like other multimedia objects. This affects all Wikivoyages, the Catalan, Hebrew, Macedonian Wikipedias and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T128913] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> When you preview the [[MediaWiki:Captcha-ip-whitelist]] page it will show a validation output of the listed [[:w:en:IP address|IP addresses]] instead of the list of addresses only. This can help you to identify if your whitelist rules will work or not. [https://phabricator.wikimedia.org/T129757] '''Changes this week''' *You will be able to use <code>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#<maplink>|<maplink>]]</code> on all Wikipedias. It creates a link to a full screen map. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-August/086391.html][https://phabricator.wikimedia.org/T144062] *Sometimes when you mention another user they don't get a notification. You will be able to get a notification when you successfully send out a mention to someone or be told if they did not get a notification. This will be opt-in. [https://phabricator.wikimedia.org/T144181][https://phabricator.wikimedia.org/T143101] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 September. It will be on all wikis from 8 September ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=06&month=09&year=2016 6 September at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CheckUser|CheckUser extension]] could work differently in the future. There is a [[mw:Requests for comment/CheckUser requirements|Request for Comments]] to figure out how. [https://phabricator.wikimedia.org/T139810] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W36"/> 5 shtator 2016 19:12 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15881619 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/37|Tech News: 2016-37]] == <section begin="technews-2016-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/37|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Aplikacioni i Wikimedia Commons për Android tani mund të tregojnë vendet e afërta që kanë nevojë për foto. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-September/086429.html] *<code>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#<maplink>|<nowiki><maplink></nowiki>]]</code> dhe <code>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#<mapframe> usage|<nowiki><mapframe></nowiki>]]</code> tanti mund të [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#GeoShapes external data|përdorë geodata]] nga [[:w:en:Open Street Map|Open Street Map]] nëse Open Street Map ka përcaktuar një rajon dhe një ID të caktuar në Wikidata. Ju mund ta përdorni atë për të vizatuar në hartë një sipërfaqe dhe të shtoni informacione në të. [https://phabricator.wikimedia.org/T134086][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-September/001469.html] '''Ndryshimet këtë javë''' * [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] do të jetë në dispozicion si një funksion beta nga 13 shtatori. Kjo e bën më të lehtë të lëvizni ndërmjet versioneve në historinë e faqes. [https://phabricator.wikimedia.org/T143421] * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Një privilegj i ri i përdoruesit do të lejojë shumicën e përdoruesve të ndryshojnë [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|modelin e përmbajtjes]] së faqeve. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-September/001468.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-September/001470.html] * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.19|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 13 shtatori. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 14 shtatori. Do të jetë në të gjitha wikit nga 15 shtatori ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=13&month=09&year=2016 13 shtator në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * Kur ju do të kërkoni në Wiki në të ardhmen do mund të shihni rezultatet nga projektet simotra në gjuhën tuaj. Ju mund të [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-September/001466.html lexoni më shumë dhe diskutoni se si kjo mund të funksionojë]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/37|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W37"/> 12 shtator 2016 20:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15900005 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/38|Tech News: 2016-38]] == <section begin="technews-2016-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/38|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Probleme''' *Përditësimi i javës së kaluar në MediaWiki u rikthye për shkak të problemeve që shkaktoi. Krijimi i llogarive të reja nuk funksionoi nga [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=12&min=50&sec=0&day=16&month=09&year=2016 15 shtator 19:10 UTC] deri më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=12&min=50&sec=0&day=16&month=09&year=2016 16 shtator 12:50 UTC]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-September/086536.html][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160915-MediaWiki] '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.19|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 21 shtatori. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 22 shtatori. Do të jetë në të gjitha wikit nga 22 shtatori ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]).[[mw:MediaWiki 1.28/wmf.19|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 13 shtatori. Ky është versioni që duhej të publikohej javën e kaluar. '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=20&month=09&year=2016 20 shtator në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me komitetin e Arkitekturës. Temat e kësaj jave është [[phab:T107595|multi-content revisions]]. Takimi do të jetë në [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=21&month=09&year=2016 më 21 shtator në ora 21:00 (UTC)]. Shih [[mw:Architecture meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * Wikidata do të fillojë të punojë në shtimin e mbështetjes për Wiktionary. Ekipi i zhvillimit të Wikidata-s tani është duke marrë një vështrim të fundit në [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata:Wiktionary/Development/Proposals/2015-05|planin e zhvillimit]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2016-September/009541.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/38|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W38"/> 20 shtator 2016 00:08 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15921906 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/39|Tech News: 2016-39]] == <section begin="technews-2016-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/39|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Nëse wiki jua dëshiron [[m:Community Tech/Numerical sorting in categories|renditje numerike të kategorive]] ju mund të kërkoni atë pas një vendimi të përbashkët të komunitetit tuaj. Shoh [[m:Community Tech/Numerical sorting in categories/How to request|se si të bëni kërkesën]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-September/001477.html] * Kur ju redaktoni tekstin dhe [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications types#Mentions|përmendni]] një emër përdoruesi të ri, ato do njoftohen nëse ju vendosni nënshkrim. Më parë kjo ndodhte vetëm në kushte të caktuara. [https://phabricator.wikimedia.org/T138938] * Përdoruesit njoftohen nëse ato [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications types#Mentions|përmenden]] në një seksion ku ju shtoni nënshkrimin tuaj edhe nëse ju redaktoni më shumë se një seksion. Më parë, përdoruesit nuk janë njoftuar nëse keni edituar më shumë se një seksion në një redaktim. [https://phabricator.wikimedia.org/T141863] '''Probleme''' * [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.19|Versioni i MediaWikit]] që është dashur të vijë në wikit para dy jave përsëri është në pritje për shkak të problemeve të reja. [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.20|Versioni MediaWiki]] pas saj është tani në të gjitha wikit. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-September/086564.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-September/086576.html] '''Ndryshimet këtë javë''' * Nuk do të ketë version të ri MediaWiki këtë javë. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-September/086563.html] '''Takimet''' * Ju mund të bashkoheni në bashkëbisedim me ekipin e Wikidatas në orarin e punës. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=27&month=09&year=2016 27 shtator në 16:00 (UTC)]. Shih [[d:Wikidata:Events#IRC office hours|se si mund të bashkoheni]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Veglat e braktisur në [[wikitech:Portal:Tool Labs|Tool Labs]] mund të merren në drejtim nga zhvilluesit e tjerë. Ka një [[m:Requests for comment/Abandoned Labs tools|diskutim të ri në Meta]] rreth kësaj çështje. Ajo do të diskutohet deri më 12 tetor dhe pastaj do të votohet. [https://phabricator.wikimedia.org/T87730] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/39|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W39"/> 26 shtator 2016 20:07 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15934983 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/40|Tech News: 2016-40]] == <section begin="technews-2016-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/40|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.21|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 4 tetori. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 5 tetori. Do të jetë në të gjitha wikit nga 6 tetori ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=04&month=10&year=2016 4 tetor në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:HTML Tidy|Tidy]] do të zëvendësohet. Në vend të tij, algoritmi i HTML 5 do të përdoret për të pastruar wikitekstet me me HTML jo të mirë. Kjo [[mw:Parsing/Replacing Tidy|do të shkaktojë probleme]] në një numër të wiki-ve. Ato do të duhet të rregullohen të parat. [https://phabricator.wikimedia.org/T89331] * <code><nowiki><slippymap></nowiki></code> nuk do të funksionoj në Wikivoyage pas 24 tetorit. Ju duhet të përdorni <code><nowiki><mapframe></nowiki></code> në vend të saj. Nëse ju duhet ndihmë për të rregulluar këtë para 24 tetorit ju duhet [[mw:Talk:Maps|të pyesni për atë]] sa më shpejtë që është e mundur. [https://phabricator.wikimedia.org/T136768] * '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/40|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W40"/> 3 tetor 2016 23:30 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15955794 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/41|Tech News: 2016-41]] == <section begin="technews-2016-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/41|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Ju mund të paraqisni tani [[Special:RecentChanges]] në një faqe duke përdorur<code><nowiki>{{Special:RecentChanges}}</nowiki></code>. Ju mund të përdorni filtrat tani duke përdorur <code><nowiki>{{Special:RecentChanges/tagfilter=tagname}}</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T142878] * The notification badge is coloured if you have notifications. When you check the notification the badge will now turn grey on all wikis instead of just the local one. [https://phabricator.wikimedia.org/T134855] * Colours used in the Wikimedia wikis' main interface changed slightly. This is to make them [http://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/visual-audio-contrast-contrast.html easier to see] for readers and editors with reduced eyesight. [https://phabricator.wikimedia.org/T109915] '''Ndryshimet këtë javë''' * Hidden HTML comments will be more visible when you edit with the visual editor. <code><nowiki><!-- You write hidden HTML comments like this. --></nowiki></code> [https://phabricator.wikimedia.org/T147089] * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.22|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 11 tetori. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 12 tetori. Do të jetë në të gjitha wikit nga 13 tetori ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Takimet''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me ekipin e VisualEditor. Gjatë takimit, ju mund ti thoni zhvilluesve të cilat defekte ju mendoni se janë më të rëndësishme. Takimi do të jetë më [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=11&month=10&year=2016 11 tetor në ora 19:00 (UTC)]. Shih [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|si të bashkëngjiteni]]. * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Ju mund të bashkoheni në takimin e radhës me komitetin e Arkitekturës. Temat e kësaj jave është [[phab:T139300|CREDITS files]]. Takimi do të jetë në [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=12&month=10&year=2016 më 12 tetor në ora 21:00 (UTC)]. Shih [[mw:Architecture meetings|si të bashkëngjiteni]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * Language converter syntax will soon no longer work inside external links. Wikitext like <code><nowiki>http://-{zh-cn:foo.com; zh-hk:bar.com; zh-tw:baz.com}-</nowiki></code> must be replaced. You will have to write <code><nowiki>-{zh-cn: http://foo.com ; zh-hk: http://bar.com ; zh-tw:http://baz.com }-</nowiki></code> instead. This only affects languages with Language Converter enabled. Examples of such languages are Chinese and Serbian. [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Commons_talk%3AWikiProject_Templates&type=revision&diff=208221135&oldid=168939481] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/41|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W41"/> 10 tetor 2016 22:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15976026 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/42|Tech News: 2016-42]] == <section begin="technews-2016-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/42|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * There is a [[m:Special:MyLanguage/Collaboration/Newsletter|new newsletter]] from the [[mw:Collaboration|Collaboration team]] at the Wikimedia Foundation. It will have more details about for example Flow and notifications. You can [[m:Special:MyLanguage/Collaboration/Newsletter/Issues/October 2016|read the first issue]]. '''Probleme''' * Some users got a warning about Wikipedia's [[w:en:Public key certificate#Certificates and website security|security certificate]] last week. This was because of a problem [[w:en:GlobalSign|GlobalSign]] had. This has now been fixed. Only a small number of users got the warning. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20161013-GlobalSign] * Editors couldn't edit semi-protected pages in the [[mw:Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android. This has now been fixed in the beta version. [https://phabricator.wikimedia.org/T132834] '''Ndryshimet këtë javë''' * Nuk do të ketë version të ri MediaWiki këtë javë. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Deployments&oldid=898289] '''Ndryshimet e ardhëshme''' * The [[mw:Editing|Editing Department]] are working on a new wikitext editor. It will have tools that are in the visual editor but not in the wikitext editor today. You can [[mw:2017 wikitext editor|read more about this]]. This is an early plan and things can change. The old wikitext editor will still exist. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/42|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W42"/> 17 tetor 2016 18:42 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15986496 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/43|Tech News: 2016-43]] == <section begin="technews-2016-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/43|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Probleme''' *[[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|Filtri i abuzimeve]] ka pasur një problem dhe ka gjetur shume redaktime. Kjo tani është përmirësuar. [https://phabricator.wikimedia.org/T148673] '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.23|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 25 tetori. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 26 tetori. Do të jetë në të gjitha wikit nga 27 tetori ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). * Teksti "Kërko" në kutinë e kërkimit do të shfaq emrin e projektit. Për shembull, në Wikipedia do të paraqitet si "Kërko në Wikipedia". [https://phabricator.wikimedia.org/T144640] * About a dozen wikis now have [[m:Community Tech/Numerical sorting in categories|numerical sorting in categories]]. If your wiki wants numerical sorting in categories you can [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/Numerical sorting in categories/How to request|ask for it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T146675] * Some wikis that want [[m:Community Tech/Numerical sorting in categories|numerical sorting in categories]] can also ask to use [[w:en:Unicode collation algorithm|UCA]] to sort categories. The biggest difference is that characters with [[w:en:Diacritic|diacritics]] will be sorted together. For example, for most languages Ä will be sorted with A instead of at the end of the alphabet. This is not true for languages that have Ä as a character in their alphabet. Wikis that already use UCA are [[m:Collation|listed on Meta]]. Languages that can use UCA [[mw:Manual:$wgCategoryCollation#Language-specific collations|are listed on MediaWiki.org]]. You [https://ssl.icu-project.org/icu-bin/collation.html can test it]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/43|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W43"/> 24 tetor 2016 19:39 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16009260 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/44|Tech News: 2016-44]] == <section begin="technews-2016-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/44|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * Tani ju mund të përfshini video filma të Commons me [[c:Commons:Video#Subtitles and closed captioning|titra]] në wikin e gjuhës tuaj. Më herët ju mund të përkthenit videot vetëm në faqen e skedës në Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T122737] * Kërkimi tani ka [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|një tab të përditësuar të parapëlqimeve]] për të konfiguruar rekomanduesin e kërkimeve. [https://phabricator.wikimedia.org/T148010] * Editori vizual është tani në dispozicion në të gjitha wikit duke përdorur vetëm një gjuhë skriptuese. [https://phabricator.wikimedia.org/T142589] '''Ndryshimet këtë javë''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.1|Versioni i ri]] i MediaWiki do të jetë në wikit test dhe në MediaWiki.org nga 1 nëntori. Do të jetë në wikit jo-Wikipedia dhe disa në disa Wikipedia nga 2 nëntori. Do të jetë në të gjitha wikit nga 3 nëntori ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). * Tani ju mund të përdorni auto-kompleto për emrat e faqeve në fushën "{{int:Templatesandbox-editform-legend}}" kur redaktoni stampat. [https://phabricator.wikimedia.org/T148324] * [[Special:NewPages|Special:NewPages]] tani mund të filtrohen sipas madhësisë së faqes. [https://phabricator.wikimedia.org/T12817] '''Ndryshimet e ardhëshme''' * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Vendosja e re e MediaWiki-t tani do të bëhet tani në bazë të MediaWiki 1.29. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-October/086859.html] '''Të ndryshme''' * [[mw:Technical Collaboration Guideline|Udhëzimi i Bashkëpunimit Teknik]] i Fondacionit Wikimedia tani është në dispozicion për shqyrtim nga komuniteti. [[mw:Talk:Technical Collaboration Guideline|Çdo reagim/koment është i mirëpritur]], në secilën gjuhë. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/44|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W44"/> 31 tetor 2016 17:18 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16023741 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/45|Tech News: 2016-45]] == <section begin="technews-2016-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="sq" dir="ltr"><div class="plainlinks"> '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' të fundit nga komuniteti teknik i Wikimedias. Ju lutem tregoni përdoruesve të tjerë për këto ndryshime. Jo të gjitha ndryshimet do të ndikojnë tek ju. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/45|Përkthimet]] janë në dispozicion. '''Ndryshimet e fundit''' * [https://blog.wikimedia.org/2016/11/02/victoria-coleman-chief-technology-officer/ Victoria Coleman] is the new [[w:en:Chief technology officer|Chief technology officer]] for the Wikimedia Foundation. [https://blog.wikimedia.org/2016/11/02/victoria-coleman-chief-technology-officer/] * First release candidate for MediaWiki 1.28 is now available. [https://phabricator.wikimedia.org/diffusion/MW/browse/REL1_28/RELEASE-NOTES-1.28] * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> <span dir="ltr"><code>.gitreview</code></span> for MediaWiki branches and extensions switched from targeting a specific branch to using <code>track=1</code>. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-October/086900.html] * Section numbers in Table of Contents boxes will use grey to improve readability. [https://phabricator.wikimedia.org/T125317] '''Ndryshimet këtë javë''' * The [[m:Special:MyLanguage/2016 Community Wishlist Survey|2016 Community Wishlist Survey]] begins on 7 November. * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 8th. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from November 9th. It will be on all wikis from November 10th ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). * [[Special:ActiveUsers|Special:ActiveUsers]] will allow users groups selection. [https://phabricator.wikimedia.org/T116354] '''Takime''' * <span title="Pika të përsëritura">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=00&day=08&month=11&year=2016 8 November 2016 at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Pika të avancuara">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topics this week are Image Thumbnail API and allow SVG files uploaded on MediaWiki to have XHTML namespaces. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=09&month=11&year=2016 9 November at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Ndryshimet e ardhëshme''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] will be enabled by default on all beta wikis, on testwiki, testwiki2, mediawikiwiki and de.wikipedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T148646][https://phabricator.wikimedia.org/T149724][https://phabricator.wikimedia.org/T149725] * Upcoming holidays will impact deployments. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-November/000331.html The schedule has been published]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Lajmet e teknologjisë]]''' përgatiten nga [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ambasadorët e teknologjisë]] dhe publikohen nga [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|botët]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribuo]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/45|Përkthe]] • [[m:Tech|Merr ndihmë]] • [[m:Talk:Tech/News|Jep mendim]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Regjistrohu ose çregjistrohu]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W45"/> 8 nëntor 2016 00:01 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16043353 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/46|Tech News: 2016-46]] == <section begin="technews-2016-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' *When you edit with the visual editor you can use <code>meta</code> + <code>shift</code> + <code>k</code> to add a reference. The meta key is often the control key or command key. [https://phabricator.wikimedia.org/T99299] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 15. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from November 16. It will be on all wikis from November 17 ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). *In [[Special:Preferences]] you can choose which language menus and buttons will be in. If there is no translation for that language, MediaWiki has a list of [[mw:Fallback languages|fallback languages]]. A fallback language is a language many will understand better than English. MediaWiki will now use English when there is no Ukrainian translation. [https://phabricator.wikimedia.org/T39314] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=15&month=11&year=2016 15 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Help:Magic links|Magic links]] might not work in the future. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-November/001500.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W46"/> 14 nëntor 2016 20:17 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16056918 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/47|Tech News: 2016-47]] == <section begin="technews-2016-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Administrators, bureaucrats, oversighters and checkusers can now use [[w:en:Multi-factor authentication|two-factor authentication]]. This makes their Wikimedia accounts more secure. This can be turned on in [[Special:Preferences]]. There are discussions on how to best turn it on for everyone. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Help:Two-factor_authentication] *You can now search for file properties. For example you can search for media type, how big a file is or what resolution it has. [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:CirrusSearch#File_properties_search] *The latest [[m:Collaboration/Newsletter/Issues/2016/11|Collaboration team products newsletter]] has been published. It has more details about their work than Tech News has. '''Problems''' * A hacker group is hacking Wikimedia accounts. They can probably do this because users have the same passwords on Wikimedia wikis as on other sites. Please have a password you use only on the Wikimedia wikis and nowhere else. This is especially important for administrators, bureaucrats, oversighters and checkusers. These users can also turn on [[w:en:Multi-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-November/087008.html] '''Changes this week''' *There is no new MediaWiki version this week. *[[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] will be a default feature on German, Arabic and Hebrew Wikipedia. This will happen on 22 November. It will come to other wikis later. [https://phabricator.wikimedia.org/T148646][https://phabricator.wikimedia.org/T149995][https://phabricator.wikimedia.org/T150573] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=22&month=11&year=2016 22 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *It will be possible to do cross-wiki search. The developers who work on this are looking for communities that want to test this. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-November/001502.html] *[[mw:Special:MyLanguage/Beta Features/Hovercards|Hovercards]] will leave the [[w:en:Software release life cycle#Beta|beta stage]]. The Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Team|Reading Web]] team wants communities to set Hovercards as a default option for readers who are not logged in. Communities that are interested can say so on the [[mw:Talk: Beta Features/Hovercards|Hovercards talk page]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-November/087041.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W47"/> 21 nëntor 2016 16:32 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16088076 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/48|Tech News: 2016-48]] == <section begin="technews-2016-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/48|Translations]] are available. '''Changes this week''' *When someone tries to log in to a blocked account they will be blocked by a [[w:en:HTTP cookie|cookie]]. This means their [[w:en:Web browser|browser]] will be blocked even if they change their [[w:en:IP address|IP address]]. This makes it more difficult for returning vandals. [https://phabricator.wikimedia.org/T5233] *When you use [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation]] to adapt a template to a new translation it will work differently. You can adapt big templates such as infoboxes. Translators will have control over the template parameters. A first version of this is released this week. It is possible it will not work correctly with all templates. There will be more updates for this soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T139332] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 29 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 30 November. It will be on all wikis from 1 December ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Gadgets will have a new option called "hidden". This means you can register gadgets that can't be turned on or off from the preferences page. Hiding gadgets was already possible by using <code>[rights=hidden]</code>. You should now use <code>[hidden]</code> instead. <code>[rights=hidden]</code> in old gadgets should be changed to <code>[hidden]</code>. [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Gadgets#Options][https://phabricator.wikimedia.org/T33150] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=29&month=11&year=2016 29 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[toollabs:|Tool Labs]] could get two new policies. One would be to be able to [[wikitech:Help:Tool Labs/Abandoned tool policy|adopt tools without an active developer]]. The other would be [[wikitech:Help:Tool Labs/Right to fork policy|a right to fork]]. There is a [[m:Requests for comment/Abandoned Labs tools|request for comment on Meta]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W48"/> 28 nëntor 2016 22:16 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16107197 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/49|Tech News: 2016-49]] == <section begin="technews-2016-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You can choose to see users from specific user groups in [[Special:ActiveUsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T116354] *Everyone can now see [[Special:UserRights]]. Previously only those who could change user rights could. Other users got an error message. [https://phabricator.wikimedia.org/T27319] *[[m:Objective Revision Evaluation Service|ORES]] can now show how likely an edit is to be damaging to the wiki with different colours. This only works for languages that have [[m:Wiki labels|trained ORES]] to recognize damaging edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T144922] '''Changes this week''' *You will now see categories with 0 pages in [[Special:Categories]]. Previously you did not see empty categories there. [https://phabricator.wikimedia.org/T12915] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 December. It will be on all wikis from 8 December ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=06&month=12&year=2016 6 December at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:2016 Community Wishlist Survey|2016 Community Wishlist Survey]] will decide what the [[m:Community Tech|Community Tech]] team will work on next year. You vote for wishes on the [[m:2016 Community Wishlist Survey|survey page]] until 12 December. You can see what has happened to last year's wishes on the [[m:2015 Community Wishlist Survey/Results|2015 results page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W49"/> 5 dhjetor 2016 19:07 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16129460 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/50|Tech News: 2016-50]] == <section begin="technews-2016-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' *Users who have Yahoo email addresses could not use [[Special:EmailUser|Special:EmailUser]] to send emails. This has now been fixed. Emails will now come from a @wikimedia.org address. Users who get an email from you will still reply to your email address and be able to see it. [https://phabricator.wikimedia.org/T66795] * You can now see how many categories and pages there are in the categories in [[Special:TrackingCategories|Special:TrackingCategories]]. This is to help you find pages that could need attention. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/321225/] * Markup colours for reviewed and pending revisions in [[m:Help:Page history|the page history]] and [[Special:SpecialPages|recent changes and logs]] now match [[phab:M82|Wikimedia standard colours]]. The "You have a new message on your talk page" notification will have a slightly different colour. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-December/087151.html] '''Problems''' *Because of work on [[m:Community Tech/Cross-wiki watchlist|cross-wiki watchlists]] [[m:Special:MyLanguage/Global rename policy|global renaming]] is not working. The plan is to turn it on again on 16 December. Global renaming was turned off for a while in late November and early December as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T148242] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 December. It will be on all wikis from 15 December ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=13&month=12&year=2016 December 13 at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W50"/> 12 dhjetor 2016 20:29 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16155075 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/51|Tech News: 2016-51]] == <section begin="technews-2016-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2017. * The writers of the technical newsletter are asking for your opinion. Did you get the information you wanted this year? Did we miss important technical news in 2016? What kind of information was too late? [[m:Talk:Tech/News|Please tell us]]! You can write in your language. Thank you! '''Recent changes''' * Administrators and translation administrators can now use [[m:Special:PageLanguage|Special:PageLanguage]] on wikis with the [[m:Translate extension|Translate extension]]. This means you can say what language a page is in. The Translate extension will use that language as the source language when you translate. Previously this was always the wiki's default language. This was usually English. [https://phabricator.wikimedia.org/T153209] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Wikis connected to Wikidata can now use the parser function <code><nowiki>{{#statements: }}</nowiki></code> to get formatted data. You can also use <code><nowiki>{{#property: }}</nowiki></code> to get raw data. You [https://de.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Statements can see the difference] between the two statements. There are also similar new functions in Lua. [https://phabricator.wikimedia.org/T152780] '''Problems''' * Some abuse filters for uploaded files have not worked as they should. We don't know exactly which filters didn't work yet. This means some files that filters should have prevented from being uploaded were uploaded to the wikis. MediaWiki.org and Testwiki have been affected since 13 October. Commons and Meta have been affected since 17 October. Other wikis have been affected since 17 November. [https://phabricator.wikimedia.org/T153217#2876258] '''Changes this week''' * There is no new MediaWiki version this week. There will be no new MediaWiki version next week either. '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The next meeting with the VisualEditor team will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=03&month=01&year=2017 3 January at 20:00 (UTC)]. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/2016 Community Wishlist Survey|2016 Community Wishlist Survey]] is done. It decides what the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech team]] will work on during 2017. You can [[m:2016 Community Wishlist Survey/Results|see the results]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W51"/> 19 dhjetor 2016 21:33 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16167800 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/02|Tech News: 2017-02]] == <section begin="technews-2017-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tabular Data|datasets on Commons]]. You can [[w:en:Template:Graph:Weather monthly history|see an example]] that is using [[c:Data:Ncei.noaa.gov/weather/New York City.tab|this source]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-December/087313.html] * There is a new opt-in beta feature of a [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|wikitext mode for the visual editor]]. You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|try it out]]. * When you update a page with translations on wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Translate|Translate extension]] the existing translations will be marked as outdated instead of removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T60429] * The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.7|new version]] of MediaWiki was released to all wikis last week ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). * [[mw:MoodBar|MoodBar]] has been removed from the Wikimedia wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T131340] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The <code>live</code> option for the Tipsy notice tool has been removed. Gadgets and user scripts which use it need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T85048] '''Problems''' * Editors who use Firefox 50 might get logged out or fail to save their edits. This is because of a browser bug. Until this is fixed you can enter <code>about:config</code> in the address bar and set <code>network.cookie.maxPerHost</code> to 5000. Firefox 50 is the current version of the Firefox. [https://phabricator.wikimedia.org/T151770] '''Changes this week''' * There is no new version of MediaWiki this week because of the [[mw:Wikimedia Developer Summit|Wikimedia Developer Summit]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W02"/> 9 janar 2017 20:12 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16213513 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/03|Tech News: 2017-03]] == <section begin="technews-2017-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now upload [[w:en:WebP|WebP files]] to Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T27397] '''Problems''' * [https://tools.wmflabs.org/video2commons/ video2commons] was down for two weeks. This was because of a problem with Commons video transcoders. It is now back up. [https://phabricator.wikimedia.org/T153488] '''Changes this week''' *There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words|magic word]] called <code><nowiki>{{PAGELANGUAGE}}</nowiki></code>. It returns the language of the page you are at. This can be used on wikis with more than one language to make it easier for translators. [https://phabricator.wikimedia.org/T59603] *When an admin blocks a user or deletes or protects a page they give a reason why. They can now get suggestions when they write. The suggestions will be based on the messages in the dropdown menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T34950] * You will be able to use <code><nowiki><chem></nowiki></code> to write chemical formulas. Before you could use <code><nowiki><ce></nowiki></code>. <code><nowiki><ce></nowiki></code> should be replaced by <code><nowiki><chem></nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T153606] * You now can add exceptions for categories which shouldn't be shown on [[Special:UncategorizedCategories]]. The list is at [[MediaWiki:Uncategorized-categories-exceptionlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T126117] * The "Columns" and "Rows" settings will be removed from the Editing tab in Preferences. If you wish to keep what the "Rows" setting did you can add this code to [[Special:MyPage/common.css|your personal CSS]]: <code><nowiki>#wpTextbox1 { height: 50em; }</nowiki></code> You can change the number <code>50</code> to make it look like you want to. [https://phabricator.wikimedia.org/T26430] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Sometimes edits in MediaWiki by mistake are shown coming from private IP addresses such as [[w:en:localhost|127.0.0.1]]. Edits and other contributions logged to these IP addresses will be blocked and shown the reason from [[MediaWiki:Softblockrangesreason]]. This should not affect most users. Bots and other tools running on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Labs|Wikimedia Labs]], including [[wikitech:Portal:Tool Labs|Tool Labs]] will receive a "blocked" error if they try to edit without being logged in. [https://phabricator.wikimedia.org/T154698] *When you edit with the visual editor categories will be on the top of the page options menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T74399] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 January. It will be on all wikis from 19 January ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=17&month=01&year=2017 January 17 at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W03"/> 17 janar 2017 00:24 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16230728 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/04|Tech News: 2017-04]] == <section begin="technews-2017-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/04|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can see a list of the templates on a page you edit with the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T149009] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 January. It will be on all wikis from 26 January ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W04"/> 23 janar 2017 21:14 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16249712 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/05|Tech News: 2017-05]] == <section begin="technews-2017-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:OAuth|OAuth]] management interfaces now look slightly different. [https://phabricator.wikimedia.org/T96154] '''Changes this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ElectronPdfService|ElectronPdfService]] will be enabled by default on Meta and German Wikipedia. This is a new way to get articles as PDF files you can download. It will come to more wikis later. [https://phabricator.wikimedia.org/T150185] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from January 31. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from February 1. It will be on all wikis from February 2 ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' *The [[m:Special:MyLanguage/Community Tech team|Community Tech team]] will develop more tools to handle harassment of Wikimedia editors. The goal is to give the communities better tools to find, report and evaluate harassment. They will also work on more effective blocking tools. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_health_initiative][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2017-January/086013.html] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The Wikimedia technical community is doing a [[mw:Developer Wishlist|Developer Wishlist survey]]. Developers can propose ideas before 31 January [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20170131T235959&p1=1440 23:59 UTC]. This is soon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W05"/> 30 janar 2017 19:45 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16270007 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/06|Tech News: 2017-06]] == <section begin="technews-2017-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/06|Translations]] are available. '''Problems''' * The block log sometimes showed blocks as being much longer than they were. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T156453] '''Changes this week''' * Wikimedia pages will now be better at showing pictures when you share them on social media. The descriptions will be different too. You can see an example of [[phab:F5432146|before]] and [[phab:F5432049|after]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T157055] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> There are some changes to the [[mw:OOjs UI|OOjs UI]]. Some old functions will not work anymore or not work as they used to. This could be a breaking change. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-February/087547.html] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 February. It will be on all wikis from 9 February ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=07&month=02&year=2017 7 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:HTML Tidy|Tidy]] will be replaced later this year. Instead, the HTML 5 parsing algorithm will be used to clean up bad HTML in wikitext. This [[mw:Parsing/Replacing Tidy|will cause problems]] on a number of wikis. They need to be fixed first. You can see if your wiki still has something to fix [https://tools.wmflabs.org/wikitext-deprecation/ here] for one of the HTML problems. This list does not cover all problems. You can read about [[mw: Parsing/Replacing Tidy#Things to fix|more problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T89331][https://phabricator.wikimedia.org/T134423] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W06"/> 6 shkurt 2017 20:45 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16292356 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/07|Tech News: 2017-07]] == <section begin="technews-2017-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[wikitech:EventStreams|EventStreams]] is a new way to show activity on Wikimedia wikis. For now it works with the recent changes feed. It will do more things later. It will replace [[wikitech:RCStream|RCStream]]. Tools that use RCStream should move to EventStreams before 7 July. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/analytics/2017-February/005711.html] '''Problems''' * The [[w:en:Add-on (Mozilla)|Firefox add-on]] [https://firefogg.org/ Firefogg] can cause problems with the Upload Wizard. This will not be fixed, because Firefox will not support Firefogg in the future. The Upload Wizard will no longer work with Firefogg. [https://phabricator.wikimedia.org/T157201] * [[wikitech:Portal:Tool Labs|Tool Labs]] and [[wikitech:Portal:Wikimedia Labs|Wikimedia Labs]] databases will be under maintenance on 15 February. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=17&min=00&sec=0&day=15&month=02&year=2017 17:00 (UTC)] and last for about six hours. Some tools could have problems during or after this. [https://phabricator.wikimedia.org/T157358] '''Changes this week''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TwoColConflict|TwoColConflict]] extension is a new way to solve edit conflicts. It makes it easier to copy and paste the relevant text to the text field. It will come to Meta and German Wikipedia this week. It is already available on MediaWiki.org. It will come to more wikis later. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Edit_Conflicts] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 February. It will be on all wikis from 16 February ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=14&month=02&year=2017 14 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Beta Features/Hovercards|Page Previews]] will be turned on for logged-out users on the Catalan, Greek, Russian, and Italian Wikipedias in the middle of February. Page Previews shows readers a short part of a linked article when they rest their mouse pointer on the link. This is to help them understand what it is about without leaving the article they are reading. Page Previews used to be called Hovercards. It will come to more wikis later this spring. [https://www.mediawiki.org/wiki/Beta_Features/Hovercards#Rollout_Plan] *<span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The [[mw:Developer Wishlist|Developer Wishlist]] is a list where developers prioritize tools they need. The voting closes at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=23&min=59&sec=0&day=14&month=02&year=2017 14 February 23:59 (UTC)]. This process is only for developers. '''Review''' * You can read the [[mw:Wikimedia Product/2016 Product Summary|2016 product summary]] from the Wikimedia Foundation [[mw:Wikimedia Product|Product group]] to see what they did with things they said they would work on in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2016-2017/Final|annual plan]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W07"/> 13 shkurt 2017 19:06 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16298673 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/08|Tech News: 2017-08]] == <section begin="technews-2017-W08"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The edit summary box is now a little bit bigger. This is to make it follow the [[phab:M101|Wikimedia design guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T152025] '''Changes this week''' * [[mw:Page Previews|Page Previews]] will be updated on 23 February. This fixes many bugs. Page Previews can be turned on as the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] called Hovercards. [https://phabricator.wikimedia.org/T156290] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> There has been a problem where the [[w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] of [[w:en:Wikipedia:Gadget|gadgets]] has been loading twice. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets extension]] has two new options: <code>type</code> and <code>peers</code>. The <code>type</code> option solves this problem. You can use <code>peers</code> to create gadgets with more than one style module. Read more about [[mw:RL/MGU#Gadget type|type]] and [[mw:RL/MGU#Gadget peers|peers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T42284] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[mw:Special:MyLanguage/Extension:OAuth|OAuth]] will handle blocked users in a more consistent way. [https://phabricator.wikimedia.org/T156803] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 February. It will be on all wikis from 23 February ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=14&month=02&year=2017 21 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W08"/> 20 shkurt 2017 20:25 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16341672 --> d2v2xfgs67rc8impfabh89szr7u7mv8 3 391827 3006831 3003510 2026-07-07T11:49:06Z Smallem 126080 Ndarje e arkivit tejet të madh (>1MB, nuk hapej) në disa faqe – përmes Claude AI 3006831 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/09|Tech News: 2017-09]] == <section begin="technews-2017-W09"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/09|Translations]] are available. '''Problems''' *On 22 February the [https://www.wikipedia.org wikipedia.org] portal did not work for an hour. This was because of a problem with a JavaScript file. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20170222-www-portals] '''Changes this week''' *You will be able to use <code><nowiki><chem></nowiki></code> to write chemical formulas in the visual editor. Previously this only worked in the wikitext editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T153365] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 1 March. It will be on all wikis from 2 March ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=28&month=02&year=2017 28 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *You can soon upload 3D files to Commons. The file formats are [[w:Additive Manufacturing File Format|AMF]] and [[w:STL (file format)|STL]]. The plan is for this to work later this week but it could be later. [https://phabricator.wikimedia.org/T132058] *The name "Wikipedia" will be more obvious at the top of the page when you read Wikipedia in the mobile view. This is because many readers don't realize they are on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T148514][https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/Projects/Improve_site_branding] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W09"/> 27 shkurt 2017 20:56 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16361695 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/10|Tech News: 2017-10]] == <section begin="technews-2017-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now search on English, French, Hebrew and Greek wikis and find words even if you forget the [[w:diacritics|diacritics]]. It also works if you use diacritics in your search but the wiki doesn't. [https://phabricator.wikimedia.org/T155515] *When you use the mobile view and click on a link to an article in another language you will see that article in the mobile view. Previously it changed to the desktop view. [https://phabricator.wikimedia.org/T156578] '''Problems''' * Some watchlist gadgets didn't work for a period of time last week. This has now been fixed. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-March/date.html] * Admins who click on "mass delete" on a user's [[Special:Contributions|Special:Contributions]] will be taken directly to a list pages created by that user. It has worked like this before, but not lately. [https://phabricator.wikimedia.org/T158502] '''Changes this week''' *The way you switch between wikitext and the visual editors in the desktop view has changed. It is now a drop-down menu. This is the same as in the mobile view. [https://phabricator.wikimedia.org/T116417] *The "flag the edit in the abuse log" checkbox will be removed from the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filter]] interface. This is because the edits are always flagged in the abuse log. [https://phabricator.wikimedia.org/T154091] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 March. It will be on all wikis from 9 March ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=07&month=03&year=2017 7 March at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Clarification''' *The [[m:Tech/News/2017/09|2017/09 issue of Tech News]] mentioned 3D file formats you can soon upload to Commons. The [[w:Additive Manufacturing File Format|AMF]] format will be available later. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W10"/> 7 mars 2017 00:23 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16379261 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/11|Tech News: 2017-11]] == <section begin="technews-2017-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/11|Translations]] are available. '''Changes this week''' * You will be able to show references from <code><nowiki><references /></nowiki></code> tags in more than one column on your wiki. This is the list of footnotes for the sources in the article. How many columns you see will depend on how big your screen is. On some wikis, some templates already do this. Templates that use <code><nowiki><references /></nowiki></code> tags will need to be updated, and then later the change can happen for all reference lists. [https://www.mediawiki.org/wiki/Editing/Projects/Columns_for_references][https://phabricator.wikimedia.org/T33597#3082884] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 March. It will be on all wikis from 16 March ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=14&month=03&year=2017 14 March at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *Some old [[w:en:Web browser|web browsers]] will not be able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis in the future. If you have an old web browser on your computer you can upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T128115] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] in templates will be stored in a separate page in the future. [https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Tl7vrw6suzkxxoy9][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TemplateStyles/Q%26A] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W11"/> 13 mars 2017 16:25 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16416593 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/12|Tech News: 2017-12]] == <section begin="technews-2017-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <code>Save page</code> button now says <code>Publish page</code> or <code>Publish changes</code> on the Wikimedia wikis except for Wikipedias and Wikinewses. This change will come to Wikipedias later. The point is to make it more clear that the edit will change the page immediately. <code>Publish page</code> is when you save a new page and <code>Publish changes</code> when you edit an existing page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Editing/Publish] * [[w:en:DMOZ|DMOZ]] no longer works. Templates that use DMOZ can be redirected to [[w:en:Wayback Machine|archive.org]] or another [[:w:en:Website#mirror site|mirror]]. DMOZ has been removed from the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RelatedSites|RelatedSites extension]] on Wikivoyage. [https://phabricator.wikimedia.org/T128326] * You can see monthly page views when you click on <code>Page information</code> in the sidebar. Developers can also get monthly page views through the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T125917] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Linter|Linter extension]] is now on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=small.dblist smaller Wikimedia wikis]. It helps editors find some wikitext errors so they can be fixed. It will come to other Wikimedia wikis later. The extension will be able to find more errors later. [https://phabricator.wikimedia.org/T148609] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki-Vagrant|MediaWiki-Vagrant]] portable development environment has been updated to use [[:w:en:Debian version history#Debian 8 (Jessie)|Debian Jessie]]. This means local development and testing will be more like on the majority of Wikimedia production servers. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-March/087762.html] '''Problems''' * On 15 March some interwiki links to other languages were not correctly sorted. This has been fixed. If you still see pages where the interwiki links are not sorted as they should be, they should be fixed automatically with time or you can edit the page and save it without changing anything. If this doesn't work, please [[phab:T160465|report it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T160465] '''Changes this week''' * When you edit with the visual editor, you will be able to switch the direction you write in from right-to-left to left-to-right as you are editing. This is especially important for editors who edit in languages that write from right to left. You can do this with a tool in the editing menu. You can also use the keyboard shortcut <code>Ctrl</code>+<code>Shift</code>+<code>X</code> on PCs or <code>Cmd</code>+<code>Shift</code>+<code>X</code> on Macs. [https://phabricator.wikimedia.org/T153356] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 March. It will be on all wikis from 23 March ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=21&month=03&year=2017 {{#time:j xg|2017-03-21|{{#if:{{#invoke:Template translation|getLanguageSubpage}}|{{#invoke:Template translation|getLanguageSubpage}}|{{CONTENTLANGUAGE}}}}}} at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W12"/> 20 mars 2017 23:03 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16469530 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/13|Tech News: 2017-13]] == <section begin="technews-2017-W13"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you edit with the visual editor, you can see a visual diff as well as a wikitext diff when you review your changes. [https://www.mediawiki.org/wiki/VisualEditor/Diffs] '''Problems''' * Special:AllPages was disabled for two days due to some performance issues. It is back, but the filter for redirects is gone as the cause of the performance problem. It still needs to be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T160916][https://phabricator.wikimedia.org/T160983] '''Changes this week''' * [[:mw:Special:MyLanguage/Edit_Review_Improvements/New_filters_for_edit_review|New filters for Recent changes]] will be released on Portuguese and Polish Wikipedias and MediaWikiwiki [https://phabricator.wikimedia.org/T158336 on March 28]. Other wikis will get it [[phab:T146972|progressively]]. The new filters include [[:mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filtering]], [[:mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Highlighting function|highlighting]] and, on certain wikis, [[:mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Quality and Intent Filters|user intent prediction]]. * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from March 28. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from March 29. It will be on all wikis from March 30 ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W13"/> 27 mars 2017 16:46 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16496319 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/14|Tech News: 2017-14]] == <section begin="technews-2017-W14"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <code>{{int:savearticle}}</code> button now says <code>{{int:Publishpage}}</code> or <code>{{int:Publishchanges}}</code> on most Wikipedias. The point is to make it more clear that the edit will change the page immediately. <code>{{int:Publishpage}}</code> is when you save a new page and <code>{{int:Publishchanges}}</code> when you edit an existing page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Editing/Publish] * The tracking category [[:{{ns:14}}:{{MediaWiki:Template-loop-category}}]] is now added when a template loop is found. A template loop is for example when a template tries to use a second template that uses the first template. [https://phabricator.wikimedia.org/T160743] *English Wikipedia now has cookie blocks. It will come to more wikis in the future. This is an extension to the autoblock system so when a user is blocked, the next time they visit the wiki a [[w:en: HTTP cookie|cookie]] will be set. This means that even if the user switches accounts and to a new [[w:en:IP address|IP address]] the cookie will block them again. [https://phabricator.wikimedia.org/T5233] '''Problems''' * Wikidata descriptions, aliases and labels that used some characters could not be saved. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T161263] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 4 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 5 April. It will be on all wikis from 6 April ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=14&month=03&year=2017 4 April at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * You can join the next office hour with the Wikidata team. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=05&month=04&year=2017 5 April at 16:00 (UTC)]. See [[d:Wikidata:Events#IRC office hours|how to join]]. '''Future changes''' * [[:mw:Special:MyLanguage/Edit_Review_Improvements/New_filters_for_edit_review|New filters for Recent changes]] will come to Wikidata and Persian, Dutch, Russian, Turkish, Czech and Hebrew Wikipedia on 11 April. The new filters include [[:mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filtering]], [[:mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Highlighting function|highlighting]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Quality and Intent Filters|user intent prediction]]. User intent prediction means the filter tries to help editors determine if the edit was made in good faith or not. Other wikis [[phab:T146972|will get it later]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T158332] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W14"/> 3 prill 2017 19:53 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16526368 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/15|Tech News: 2017-15]] == <section begin="technews-2017-W15"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:HTML Tidy|Tidy]] is going to be replaced with an HTML5 parsing algorithm. Bad HTML in wikitext [[mw:Parsing/Replacing Tidy|would cause problems]] on a number of wikis. There is now a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration extension]] on all wikis that you can use to help clean this up. You can [[mw:Special:MyLanguage/Parsing/Replacing Tidy#What this means for editors|read more about how you can use it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T141586] '''Changes this week''' * Some older [[w:en:Web browser|web browsers]] will not be able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis from this week. If you have an old web browser on your computer you can upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T128115] * [[:mw:Special:MyLanguage/Edit_Review_Improvements/New_filters_for_edit_review|New filters for Recent changes]] will come to Wikidata and Persian, Russian, Turkish and French Wikipedia on 11 April. The schedule has been changed to fix the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Quality and Intent Filters|user intent prediction filters]] for some wikis. User intent prediction means the filter tries to make it easier for editors to determine if the edit was made in good faith or not. Other wikis [[phab:T146972|will get it later]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T158332] * The list of special characters in the wikitext editor and the visual editor will now have a group of Canadian Aboriginal characters. [https://phabricator.wikimedia.org/T108626] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 11 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 12 April. It will be on all wikis from 13 April ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=11&month=04&year=2017 11 April at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for 20 to 30 minutes on 19 April and 3 May. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=19&month=04&year=2017 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2017|You can read more about this]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] will change how you move between revisions. This will be available on [[testwiki:Main Page|the test wiki]] from 11 April. It will come to other wikis later if users like the change. You can test it and [[mw: Extension talk:RevisionSlider|give feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W15"/> 10 prill 2017 20:34 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16563313 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/16|Tech News: 2017-16]] == <section begin="technews-2017-W16"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can add <code>?safemode=1</code> to the end of the URL on Wikimedia wikis to disable your personal [[w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] and [[w:en:JavaScript|JavaScript]]. Example: <code><nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Literature?safemode=1</nowiki></code>. This means you can test if a problem is because of your user scripts or gadgets without uninstalling them. [https://phabricator.wikimedia.org/T152169] * You can now see a list of all autoblocks on [[Special:AutoblockList]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T146414] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The Wikiversity and Wikinews logos are now shown directly from the configuration and not from <code><nowiki>[[File:Wiki.png]]</nowiki></code>. If you want to change logo or have an anniversary logo, see [[:m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|how to request a configuration change]]. This is how it already works for other projects. They can request logo changes the same way. [https://phabricator.wikimedia.org/T161980] '''Problems''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for 20 to 30 minutes on 19 April. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=19&month=04&year=2017 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2017|You can read more about this]]. This will also happen on 3 May. '''Changes this week''' * There is no new Mediawiki version this week. This is because of the data centre test. '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=18&month=04&year=2017 {{#time:j xg|2017-04-18|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}} at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * [http://stats.wikimedia.org stats.wikimedia.org] will be replaced. You can [https://analytics-prototype.wmflabs.org/#/ see the new prototype]. You can [[mw:Talk:Wikistats 2.0 Design Project/RequestforFeedback/Round2|leave feedback on this change]]. * [[mw:Beta Features/Hovercards|Page Previews]] will be turned on for logged-out users on a large number of wikis in May. It could be postponed and happen later. Page Previews shows readers a short part of a linked article when they rest their mouse pointer on the link. This is to help them understand what it is about without leaving the article they are reading. Page Previews used to be called Hovercards. Users who have tested the feature [[mw:Talk:Beta Features/Hovercards|can give feedback]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/User:CKoerner_(WMF)/Enable_Hovercards/Phase_1] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> From next week, user scripts using very old [[w:en:Deprecation#Software deprecation|deprecated]] wikibits functions will show errors. These functions have not worked since 2013. You should fix or disable broken scripts. You can see [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Legacy JavaScript#wikibits.js|examples of how to upgrade scripts]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-April/087965.html][https://phabricator.wikimedia.org/T122755] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W16"/> 17 prill 2017 21:32 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16608022 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/17|Tech News: 2017-17]] == <section begin="technews-2017-W17"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:mw:Special:MyLanguage/Edit_Review_Improvements/New_filters_for_edit_review|New filters for recent changes]] are now available as a beta feature on most wikis. You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|turn it on in your preferences]]. Remaining wikis will have the new filters on 9 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T158335] *When [[m:Administrator|administrators]], [[m:bureaucrat|bureaucrats]] and [[m:stewards|stewards]] make a user a member of a user group they can now set an expiry date. A user group is for example "administrators" or "bots". This means that they can give someone user rights for a limited time. This is similar to how blocks and page protections can be limited in time. [[Special:UserRights|Special:UserRights]] will have new options for this. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:User rights and groups#Assigning and revoking user groups|read more about user groups.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T159416] '''Problems''' *Since the [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2017|data centre test]] last week the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] has been disabled. This is because of a database problem. It will be back as soon as the problem has been solved. [https://phabricator.wikimedia.org/T163344] '''Changes this week''' *The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|GuidedTour extension]] will be enabled on all wikis. This is a tool to explain to new users how to edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T152827] *Wiktionary will handle interlanguage links in a new way. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Cognate|Cognate extension]] will automatically link pages with the same title between Wiktionaries. For this to work all old interlanguage links have to be removed. You can [[mw:Special:MyLanguage/User:Lea Lacroix (WMDE)/Cognate announcement|read more about this]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:Lea_Lacroix_(WMDE)/Cognate_announcement] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 25 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 26 April. It will be on all wikis from 27 April ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=25&month=04&year=2017 25 April at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W17"/> 24 prill 2017 18:40 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16627468 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/18|Tech News: 2017-18]] == <section begin="technews-2017-W18"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] works again. It was turned off because of a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T163344] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Scripts using very old [[w:en:Deprecation#Software deprecation|deprecated]] wikibits functions show errors. These functions have not worked since 2013. You should fix or disable broken scripts. You can see [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Legacy JavaScript#wikibits.js|examples of how to upgrade scripts]]. This is the same thing as Tech News wrote about in issue [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/16|2017/16]]. [[mw:ResourceLoader/Developing with ResourceLoader#Client-side (dynamically)|You need to add]] <code>mw.loader.using( 'mediawiki.util' )</code> block for your scripts also, or add <code>mediawiki.util</code> dependency in gadget ResourceLoader section in [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-April/087965.html][https://phabricator.wikimedia.org/T122755] '''Problems''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for 20 to 30 minutes on 3 May. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=03&month=05&year=2017 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2017|You can read more about this]]. '''Changes this week''' * There is no new MediaWiki version this week. This is because of the data centre test. '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=02&month=05&year=2017 2 May at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *All Wikimedia wikis will have cookie blocks from May 8. This is an extension to the autoblock system so when a user is blocked, the next time they visit the wiki a [[w:en:HTTP cookie|cookie]] will be set. This means that even if the user switches accounts and to a new [[w:en:IP address|IP address]] the cookie will block them again. [https://phabricator.wikimedia.org/T5233] *The <code>{{int:Publishchanges}}</code>, <code>{{int:Showpreview}}</code> and <code>{{int:Showdiff}}</code> buttons will look slightly different. This is to fit with the [[:mw:OOjs UI|OOUI]] look. Users can test scripts, gadgets and so on to see if they work with the new interface by adding <code>&ooui=1</code> to the URL. [https://phabricator.wikimedia.org/T162849] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W18"/> 1 maj 2017 21:49 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16654620 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/19|Tech News: 2017-19]] == <section begin="technews-2017-W19"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/19|Translations]] are available. '''Problems''' * Some users have a problem with the watchlist. Some changes in categories make the watchlist a blank page. The developers are working on this. Until this is fixed you can try some things that have helped other editors if you have this problem. You can turn on <code>{{int:tog-watchlisthidecategorization}}</code> in your watchlist preferences. You can turn off <code>{{int:tog-extendwatchlist}}</code> in your watchlist preferences. You can remove problematic categories from [[Special:EditWatchlist/raw|Special:EditWatchlist/raw]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T164059] * There was a problem with the visual editor for several days. You could not save edits that triggered a [[w:en:CAPTCHA|CAPTCHA]]. This would for example be when a new user added external links in references. This was fixed on 2 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T164157] '''Changes this week''' * When you edit you can switch between the visual editor and the wikitext editor. This works if the wiki you edit has the visual editor. The menu will now say <code>Visual editing</code> and <code>Source editing</code> instead of <code>Switch to visual editing</code> and <code>Switch to code editing</code>. This is because it was confusing when the menu said you could switch to the editor you were already using. [https://phabricator.wikimedia.org/T162864] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 May. It will be on all wikis from 11 May ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=09&month=05&year=2017 9 May at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * You will be able to get a notification when a page you created is connected to a Wikidata item. This will come to Wikivoyage on 9 May. If there are no problems it will come to most Wikipedias on 30 May. It will come to other projects and English, French and German Wikipedia later in the summer. It will be opt-in for existing users and opt-out for new users. [https://phabricator.wikimedia.org/T142102][https://phabricator.wikimedia.org/T142103#3223284] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Markup that looks like code for language variants might need to be fixed. If <code>-{</code> is used in [[w:en:Transclusion|transclusions]] or [[w:en:URL|web addresses]] it has to be [[w:en:Escape character|escaped]] appropriately. You can use <code>-<nowiki><nowiki/></nowiki>{</code> for transclusions and <code>%2D{</code> in web addresses. A transclusion could for example be when you use <code>-{</code> in a template: <code><nowiki>{{1x| sad :-{ face }}</nowiki></code>. This is because of some code fixes to the [[w:en:Preprocessor|preprocessor]] and affects all wikis. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/333997/][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsoid/Language_conversion/Preprocessor_fixups] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W19"/> 9 maj 2017 04:24 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16713536 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/20|Tech News: 2017-20]] == <section begin="technews-2017-W20"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You can now use [[w:en:International Standard Book Number|ISBNs]] to automatically generate citations in the visual editor. This works on wikis that have [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|enabled Citoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T145462] *The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two_Column_Edit_Conflict_View|Two Column Edit Conflict View]] is available as a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]] on all wikis. It is a new interface for the edit conflict resolution page. [https://phabricator.wikimedia.org/T162806] '''Problems''' *The <code>mediawiki.util</code> library does not load automatically any more. Your [[Special:MyPage/common.js]] may use it. If you have technical problems that started a couple of weeks ago you can try adding <syntaxhighlight lang=js inline class=nowrap>mw.loader.using( 'mediawiki.util' ).done(function(){</syntaxhighlight> as the first line in the file and <syntaxhighlight lang=js inline class=nowrap>});</syntaxhighlight> as a last one. Tech News wrote about this in the [[m:Tech/News/2017/18|2017/18]] issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T122755] '''Changes this week''' *The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider extension]] will be a default feature on all wikis. RevisionSlider is an easier way to move between changes in the page history. It has been a default feature on German, Arabic and Hebrew Wikipedia and a beta feature on all wikis. You will be able to turn it off in your preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T163685] *There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' *Administrators will soon be able to search through deleted pages. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:Smalyshev_(WMF)/Archive_search][https://meta.wikimedia.org/wiki/2015_Community_Wishlist_Survey/Search#Provide_a_means_of_searching_for_deleted_pages] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Markup that looks like code for language variants might need to be fixed. Tech News wrote about this last week. If <code>-{</code> is used in [[w:en:Transclusion|transclusions]] or [[w:en:URL|web addresses]] it has to be [[w:en:Escape character|escaped]] appropriately. You can use <code>-<nowiki><nowiki/></nowiki>{</code> for transclusions and <code>%2D{</code> in web addresses. This is because of some code fixes to the [[w:en:Preprocessor|preprocessor]] and affects all wikis. You can now see [[mw: Parsoid/Language conversion/Preprocessor fixups/20170501|the full list of wikis with this problem]] and help fix them to avoid that things break later this month. You might find [[w:en:False positives and false negatives|false positives]]. You can [[mw: Parsoid/Language conversion/Preprocessor fixups/Edit logbook#Edit Rules|read more about what to fix]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/333997/][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsoid/Language_conversion/Preprocessor_fixups] '''Older unreported changes''' *Your [[m:Special:MyPage|Meta user page]] is shown on all wikis where you don't have a local user page. You can now add the magic word <code><nowiki>__NOGLOBAL__</nowiki></code> to your Meta user page to stop this. [https://phabricator.wikimedia.org/T90849][https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Help:Magic_words&diff=2462141&oldid=2425686] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W20"/> 15 maj 2017 23:48 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16757592 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/21|Tech News: 2017-21]] == <section begin="technews-2017-W21"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/21|Translations]] are available. '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 23 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 24 May. It will be on all wikis from 25 May ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> There will be a <code><nowiki><div></nowiki></code> tag around HTML from the MediaWiki wikitext [[w:en:Parsing|parser]]. Gadgets with code that does not follow recommendations could have problems with this. You can [[phab:T163512|report new problems]] you think are related to this. [https://phabricator.wikimedia.org/T37247] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W21"/> 23 maj 2017 00:02 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16793800 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/22|Tech News: 2017-22]] == <section begin="technews-2017-W22"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/22|Translations]] are available. '''Problems''' *Last week’s MediaWiki version was rolled back from some wikis because of a problem. This means planned changes did not happen. [https://phabricator.wikimedia.org/T163512] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=30&month=05&year=2017 30 May at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *You will be able to control who can notify you on the Wikimedia wikis. You will have a user blacklist. When you add a user to the blacklist you will not get a [[mw:Notifications|notification]] when they mention you. You can [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-echo test this on Beta Wikipedia]. You can [[m: Community health initiative/Notifications blacklist|read more and give feedback on Meta]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T150419] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W22"/> 30 maj 2017 14:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16821223 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/23|Tech News: 2017-23]] == <section begin="technews-2017-W23"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can see new files on [[Special:NewFiles|Special:NewFiles]]. You can now pick which dates you want to see files from. [https://phabricator.wikimedia.org/T13836] * When you read Wikipedia on a mobile device the first paragraph now comes before the infobox. [https://phabricator.wikimedia.org/T150325] * You can now remove navigation elements from your results when you search. This could for example be part of an infobox that is only there to help you find the previous or next article. [https://phabricator.wikimedia.org/T162905] * New users on Wikivoyages and Wikipedias (except French, English and German) now get a notification when a page they created is connected to Wikidata. Other wikis will get it 13 June. [https://phabricator.wikimedia.org/T142102] '''Problems''' * The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.2|MediaWiki version]] from two weeks ago was rolled back. It was fixed late last week. Changes that were planned to go out last week did not happen. [https://phabricator.wikimedia.org/T165957] '''Changes this week''' * Wikimedia wikis can show fewer links to articles in other languages. This is to make it easier to find the languages likely to be useful to the reader or editor. Everyone can still click to see the full list. Logged-in users who use the [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/Compact Language Links|compact language links]] will see languages they have in their [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Babel|Babel box]] on their user page in the first, shorter list. You can turn the compact language list off or on in [[Special:Preferences|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T135371] * You can choose what dates to look at when you look at a user's contributions. [https://phabricator.wikimedia.org/T120733] * When you click on your watchlist in the mobile view you get a list of all pages in the watchlist instead of the latest changes to them. Logged-in users with at least ten edits will now get the latest changes instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T88270] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 June. It will be on all wikis from 8 June ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> String comparisons in Scribunto modules are now always done case-insensitively by byte order. Before they were sometimes in a case-sensitive US-English collation order. This could break some modules. [https://phabricator.wikimedia.org/T107128] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=06&month=06&year=2017 6 June at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Editor|2006 wikitext editor]] will be removed the week of 27 June. This is the old toolbar with small square blue buttons. You can see [[m:File:Edit toolbar - 2.png|a picture of it]]. 0.03% of active Wikimedia editors use this old tool. They will not see a toolbar at all. [https://www.mediawiki.org/wiki/Editing/Projects/Removal_of_the_2006_wikitext_editor][https://phabricator.wikimedia.org/T30856] * Wikimedia wikis use [[mw:Offline content generator|OCG]] to create PDFs. The OCG code has a lot of problems and will stop working. It has to be replaced. An alternative is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ElectronPdfService|Electron]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/PDF Functionality|tell the developers]] what you need the PDF service to be able to do. Electron already works on German Wikipedia. It will be on English Wikipedia later this week so you can test it there too. [https://phabricator.wikimedia.org/T165956] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The [[mw:Architecture committee|Architecture Committee]] will change and get a new name. You can read and comment on the [[mw:Architecture committee/Charter|draft]] that describes the new committee. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W23"/> 5 qershor 2017 21:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16850955 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/24|Tech News: 2017-24]] == <section begin="technews-2017-W24"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' *Some wikis have the larger and brighter [[mw:OOjs UI|OOjs UI]] edit page buttons. When you write an edit summary there you can now see how many bytes you have left before the summary is too long. [https://phabricator.wikimedia.org/T165856] *When you search on Wikipedia you can now find pages on other Wikimedia projects that could be relevant. You see them next to the search results. [https://www.mediawiki.org/wiki/Cross-wiki_Search_Result_Improvements] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 June. It will be on all wikis from 15 June ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=13&month=06&year=2017 13 June at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *You will soon be able to get a notification when someone tries to log in to your account. You can test this on the [[testwiki:Main Page|test wiki]]. This will only work if they fail to log in to your account. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/LoginNotify] * Wikimedia wikis use [[mw:Offline content generator|OCG]] to create PDFs. The OCG code has a lot of problems and will stop working. It has to be replaced. An alternative is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ElectronPdfService|Electron]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/PDF Functionality|tell the developers]] what you need the PDF service to be able to do. Electron now works on all Wikimedia projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T165956] *Administrators can soon search for deleted page titles and find results that are similar to what they searched for. Today the search only finds pages that are exactly the same as what you search for. This is to make it easier to find pages when you don't know the exact title. Administrators on Arabic, Catalan, English, Persian, German, Italian, Polish, and Russian Wikipedia and on mediawiki.org can test this by adding <code>&fuzzy=1</code> to the end of the web address when looking at [[Special:Undelete|Special:Undelete]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:Smalyshev_(WMF)/Archive_search][https://phabricator.wikimedia.org/T109561] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W24"/> 12 qershor 2017 17:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16872240 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/25|Tech News: 2017-25]] == <section begin="technews-2017-W25"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/25|Translations]] are available. '''Problems''' *[[mw:ORES|ORES]] had some problems on 13 June between 16:00 and 19:40 [[w:en:Coordinated Universal Time|UTC]]. It has now been fixed. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20170613-ORES] '''Changes this week''' *<code>[[wikitech:Irc.wikimedia.org|irc.wikimedia.org]]</code> has to be rebooted. This will probably happen on 21 June. It may be postponed. Some tools use this to get the recent changes feed. They will not work when it is down. [https://phabricator.wikimedia.org/T167643] *<span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> <code>Special:PageData</code> will be an entry point for machine-readable page data. [https://phabricator.wikimedia.org/T163923] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 20 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 21 June. It will be on all wikis from 22 June ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=20&month=06&year=2017 20 June at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *<span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] in templates will be stored in a separate page in the future. You can now see how the [[mw:Extension:TemplateStyles|TemplateStyles extension]] works on [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/TemplateStylesTest Beta Labs]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W25"/> 19 qershor 2017 17:44 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16885571 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/26|Tech News: 2017-26]] == <section begin="technews-2017-W26"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <[[mw:Special:MyLanguage/Extension:InputBox|inputbox]]> has a new <code>searchfilter</code> parameter. You can add values like <code>searchfilter=insource:foo</code>. It will add that to the user's search query. [https://phabricator.wikimedia.org/T147951] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 27 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 28 June. It will be on all wikis from 29 June ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). * Users will be able to choose whether they want to see Wikidata changes in enhanced watchlist/recent changes. Previously, this was disabled for everyone. [https://phabricator.wikimedia.org/T46874] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=27&month=06&year=2017 27 June at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * You can join the next WMF Language team office hour, an open session to talk about Wikimedia Language projects. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=13&min=00&sec=0&day=27&month=06&year=2017 27 June at 13:00 UTC]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/mediawiki-i18n/2017-June/001126.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W26"/> 26 qershor 2017 17:38 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16896487 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/27|Tech News: 2017-27]] == <section begin="technews-2017-W27"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' *There was a problem with maps on Wikimedia wikis that used <[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|mapframe]]> when you clicked on the link to another map service. Open Street Map or Google Maps are examples of other map services. If you had marked a place on the map the marker would not be in the same place on the other map service. It was in the middle of the map. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T160782] '''Changes this week''' *Very old and inactive unpublished translations in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation]] database will be removed. This is because of technical maintenance. If you have not worked on a translation after 1 January 2016 you will lose it after 6 July. If you want to keep the unfinished translation you need to open it before 6 July with the Content Translation tool. You can continue working on it later. Translations that were started or have been worked on after 1 January 2016 will not be affected. *There is no new Mediawiki version this week. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[wikitech:EventStreams|EventStreams]] is a new way to show activity on Wikimedia wikis. It works with the recent changes feed. It will do more things later. It will replace [[wikitech:RCStream|RCStream]]. Tools that use RCStream should move to EventStreams before 7 July. Tech News wrote about this in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/07|2017/07]] issue. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/analytics/2017-February/005711.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W27"/> 3 korrik 2017 17:32 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16943555 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/28|Tech News: 2017-28]] == <section begin="technews-2017-W28"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There are sometimes links to pages about the same thing on other Wikimedia projects. A Wikipedia article about Berlin can link to the Wikivoyage guide or Wiktionary entry about Berlin. You can now see when that page has a badge. A badge could be the star that shows that an article is a featured article. [https://phabricator.wikimedia.org/T73887] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2017-07-11|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2017-07-12|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2017-07-13|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=11&month=07&year=2017 {{#time:j xg|2017-07-11|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}} at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *Mobile users will be able to edit Wikipedia without JavaScript. This will make it possible to edit the wikis from older mobile phones. This will probably happen on 18 July for most wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T125174] *We will [[mw:Parsing/Replacing Tidy/FAQ|not use]] [[w:en:HTML Tidy|Tidy]] on Wikimedia wikis in the future. It will be replaced by June 2018. It could be earlier. Editors will need to fix pages that could break. You can read the [[mw:Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What will editors need to do.3F|simplified instructions for editors]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W28"/> 10 korrik 2017 17:07 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16977031 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/29|Tech News: 2017-29]] == <section begin="technews-2017-W29"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * "Wikimedia Labs" is now called "Cloud VPS". "Wikimedia Tool Labs" is now called "Wikimedia Toolforge". This is to help clarify the purpose of these services. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-July/088466.html] '''Problems''' * On some pages, the Table of Contents is not being shown. It will normally appear if you edit the page again. Investigation is currently ongoing. [https://phabricator.wikimedia.org/T168040] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 July. It will be on all wikis from 20 July ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=18&month=07&year=2017 18 July at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is: Migrate to HTML5 section ids. [https://phabricator.wikimedia.org/T152540] The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=19&month=07&year=2017 19 July at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features/Hovercards|Page Previews]], currently a Beta Feature, will be enabled for logged-out users for all remaining Wikipedias (with the exception of English and German) the week of 24 July. An A/B test will be run on English Wikipedia to collect data before approaching the community for further discussion. [https://phabricator.wikimedia.org/T70860] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W29"/> 18 korrik 2017 00:58 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17007159 --> == [[m:Special:MyLanguage/Collaboration/Newsletter/Issues/2017/30|Tech News: 2017-30]] == <section begin="technews-2017-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' *<span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] in templates will be stored in a separate page in the future. This will make it easier to make templates look good on mobile devices. This now works on [[mw:MediaWiki|mediawiki.org]] and [[wikitech:Main Page|Wikitech]]. It will come to more wikis later. [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TemplateStyles/Q%26A][https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Tl7vrw6suzkxxoy9][https://phabricator.wikimedia.org/T170863] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> <code dir=ltr>.mw-ui-constructive</code> modifier class is deprecated and has been removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T155203] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2017-07-25|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2017-07-26|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2017-07-27|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). * It will be possible to restrict who can send you notifications on a wiki. This new feature will accessible in your preferences, [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|in the Notifications tab]], on Wednesday, July 26. Please see [[mw:Help:Notifications#mute|the documentation]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T150419] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=25&month=07&year=2017 {{#time:j xg|2017-07-25|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}} at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title=" Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the Wikimedia Foundation July 2017 Metrics & Activities Meeting. The meeting is about how Wikipedia and the Wikimedia movement are perceived and understood by the world. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=27&month=07&year=2017 {{#time:j xg|2017-07-27|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}} at 19:00 (UTC)]. See [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2017-July/088080.html the agenda and how to join]. '''Future changes''' * New Filters for Edit Review, at the moment available as a Beta feature, [[:m:Special:MyLanguage/Collaboration/Newsletter/Issues/2017/07|will be released by default]] for the Recent Changes in September. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W30"/> 24 korrik 2017 17:57 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17017391 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/31|Tech News: 2017-31]] == <section begin="technews-2017-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/31|Translations]] are available. '''Problems''' *Some pages show the error <code>Lua error in mw.wikibase.entity.lua at line 34: The entity data must be a table obtained via mw.wikibase.getEntityObject</code>. This problem happens on pages with a [[:w:en: Lua (programming language)|Lua module]] that uses Wikidata. The developers are working on fixing the problem. You can fix a page by opening it for editing and then saving without changing anything. [https://phabricator.wikimedia.org/T170039] *Wikidata and German Wikipedia could not be edited for an hour on 28 July. You can read why and how we could avoid it in the future in the [[wikitech:Incident documentation/20170728-s5 (WikiData and dewiki) read-only|incident report]]. '''Changes later this week''' *Some wikis already have the larger and brighter [[mw:Contributors/Projects/Accessible_editing_buttons|OOjs UI edit page buttons]]. All remaining wikis except Commons will have these from 1 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T162849] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 1 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 2 August. It will be on all wikis from 3 August ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=01&month=08&year=2017 1 August at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The default font in the edit window will soon change for some users. Instead of using the browser default it will be monospace. Users can change this in their preferences. This should only change this for some users on Macs and iOS devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T171201] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W31"/> 31 korrik 2017 23:45 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17058990 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/32|Tech News: 2017-32]] == <section begin="technews-2017-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see which Wikipedia language versions are read in a specific country. This tool is called [https://stats.wikimedia.org/wikimedia/animations/pageviews/wivivi.html Wikipedia Views Visualized]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WiViVi] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The Architecture Committee is now the [[mw:Wikimedia Technical Committee|Wikimedia Technical Committee]]. You can read the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Committee/Charter|charter]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-July/088534.html] '''Problems''' * You can get an email when a page on your watchlist was edited. You can choose not to get emails for minor edits. There is a bug that means that you then don't get an email when someone does a normal edit after a minor edit. The developers are working on fixing this. Until it has been fixed you can activate "{{int:tog-enotifminoredits}}" at the bottom of "{{int:prefs-personal}}" in your preferences if you want to. [https://phabricator.wikimedia.org/T29884] * The thanks button sometimes didn't work for mobile users. This was because of a new bug and has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T170917] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 August. It will be on all wikis from 10 August ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Editors and readers who still use Internet Explorer 8 on Windows XP will not be able to use Wikipedia. Internet Explorer 8 on Windows XP can't connect securely to the wikis. When we allow them to do so it means that we get less security for everyone else. If you use Internet Explorer 8 on Windows XP you can install [https://www.mozilla.org/en-US/firefox/organizations/all/ Firefox 52 ESR] instead. Around 0.1% of the traffic to the Wikimedia wikis comes from Internet Explorer 8 on Windows XP. [https://phabricator.wikimedia.org/T147199] * Links to sections on Wikipedia don't work well in languages that don't use the [[w:en:Latin script|Latin script]]. The [[w:en:URL|URL]] in the address bar in your browser shows Latin characters like <code dir=ltr>.D0.A1.D1.81.D1.8B.D0.BB.D0.BA.D0.B8</code> instead of the section heading in the wiki's language. Links to sections in non-Latin scripts will be in the script of that wiki in the future. This will happen in the next few months. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-August/088559.html][https://phabricator.wikimedia.org/T152540] * Wiki pages printed by the web browser "Print" function will have an updated style. This new style will be similar to the when you download a page as PDF. It will be better at showing tables, infoboxes and headings. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/Projects/Print_Styles#Desktop_Printing][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-August/088565.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W32"/> 7 gusht 2017 23:45 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17085059 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/33|Tech News: 2017-33]] == <section begin="technews-2017-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' *Bureaucrats can now set users as [[m:Special:MyLanguage/Meta:Confirmed users|confirmed]]. Previously only stewards could do this on most wikis. Nothing will change for wikis that have previously decided to let administrators set users as confirmed. [https://phabricator.wikimedia.org/T101983] '''Problems''' *The symbols in the language list that show that an article is good or featured in that language doesn't work. Links to the Commons category in the sidebar doesn't work either. The developers are working on fixing it. [https://phabricator.wikimedia.org/T172592][https://phabricator.wikimedia.org/T172805] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 August. It will be on all wikis from 17 August ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W33"/> 15 gusht 2017 01:28 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17112361 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/34|Tech News: 2017-34]] == <section begin="technews-2017-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You can now test the new [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Skin:Timeless?useskin=timeless Timeless skin] on [[testwiki:Main Page|the test wiki]] and [[mw:MediaWiki|mediawiki.org]]. You can turn it on in your preferences. You can report bugs [[phab:tag/timeless/|in Phabricator]]. It will come to more wikis soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T154371][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-August/088603.html] *Your watchlist can now have the option to unwatch pages. You have to turn this on in your preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T2424] *If a table has several columns you can often choose which column you want to use to sort the table. This has not worked for some columns for readers who have used Firefox or Safari. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T126886] *The [[mw:Extension:RelatedArticles|RelatedArticles extension]] has shown related pages on Wikivoyages. You will now see the related pages at the end of the article together with an image. Previously the links were in the sidebar. Wikis that want this extension can request it on [[phab:tag/wikimedia-site-requests/|Phabricator]]. '''Changes later this week''' *Videos will now be played in the [[w:en:WebM|WebM format]] in all browsers. Previously some browsers used [[w:en:Theora|Ogg Theora]] (.ogv). If you use Safari, Internet Explorer or Edge you may see slower playback speed at high resolutions. Instead we will get better quality and smaller file size. You can still upload video as Ogg files. They are automatically converted to WebM. This doesn't affect Ogg audio files. [https://phabricator.wikimedia.org/T172445] *The default font in the edit window will change for some users this week. Instead of using the browser default, it will be monospace. Users can change this in their preferences. This should only change this for some users on Macs and iOS devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T171201] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 22 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 23 August. It will be on all wikis from 24 August ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=23&month=08&year=2017 23 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=22&month=08&year=2017 22 August at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W34"/> 21 gusht 2017 20:00 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17130704 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/35|Tech News: 2017-35]] == <section begin="technews-2017-W35"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' *[[w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] is now a beta feature on Wikimedia wikis with text written from left to right. It will come to right-to-left wikis later. This beta feature is based on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Wikitext_editor_syntax_highlighting][https://phabricator.wikimedia.org/T165543] *You will now [[mw:Special:MyLanguage/Help:Login notifications|get a notification]] when someone tries to log in to your account and fails. If they try from a device or IP address that have logged in to your account before you will be notified after five failed attempts. You can turn this off or choose to get an email notification in your preferences. You can also turn on to get an email when someone logs in to your account from a new device or IP address. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2017-August/088368.html] '''Problems''' *Some pages show the error <code>Lua error in mw.wikibase.entity.lua at line 34: The entity data must be a table obtained via mw.wikibase.getEntityObject</code>. This problem happens on pages with a [[:w:en:Lua (programming language)|Lua module]] that use Wikidata. This has now been fixed and no new pages will get this problem. You still need to fix pages that were broken before and still show the error message. You can see how [[mw:Special:MyLanguage/Mw.wikibase.entity.lua bug fix instructions|on this page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170039] '''Changes later this week''' *You can block users from sending you notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T150419] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 29 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 30 August. It will be on all wikis from 31 August ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=29&month=08&year=2017 29 August at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Technical Committee. The topic this week is [[phab:T152540|Migrate to HTML5 section ids]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=30&month=08&year=2017 30 August at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' *In the future you will have [[m:Community Tech/Global preferences|global preferences]]. This means you could set something in your preferences to work in the same way on all wikis. You will not be forced to use global preferences. The developers are now asking if editors need exceptions. This is where you want to use global settings on almost all wikis, but have some wikis where you want it to work in a different way. If you want this you need to tell the developers now. You can do so on [[m:Talk:Community Tech/Global preferences|the talk page]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2017-August/088447.html] * [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New filters for edit review]] is a beta feature to improve recent changes pages. It will work on watchlists from 5 September. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2017-August/001648.html] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The jQuery library will be upgraded to version 3 in September 2017. Wikis can [[phab:T124742|ask on Phabricator]] to get it early, so they can help find and solve problems now. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W35"/> 29 gusht 2017 00:09 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17163557 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/36|Tech News: 2017-36]] == <section begin="technews-2017-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/36|Translations]] are available. '''Tech News''' *We are asking Tech News readers five questions to make the newsletter better. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Reader feedback/2017|You can answer the questions here]]. We are grateful for every reply we get. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/RevisionSlider|RevisionSlider]] user interface has changed. You can now select revisions by clicking on the bars. You can move the blue knob past the yellow one and the yellow one will move along, and the other way around. [https://phabricator.wikimedia.org/T173566][https://phabricator.wikimedia.org/T172092] '''Problems''' * Some users have problems loading very large watchlists. It is working better than earlier but the problem has not been solved. The developers are working on fixing it. Until it has been fixed you can turn on "{{int:tog-extendwatchlist}}" in your preferences and see if it helps. [https://phabricator.wikimedia.org/T171027] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New filters for edit review]] is a beta feature to improve recent changes pages. It will work on watchlists from 5 September. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2017-August/001648.html] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 September. It will be on all wikis from 7 September ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=05&month=09&year=2017 5 September at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can see a presentation about and discuss the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Committee|Technical Committee]] on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=17&min=30&sec=0&day=05&month=09&year=2017 5 September at 17:30 (UTC)]. There will be a presentation on [https://www.youtube.com/watch?v=RtH-EmGmOWs YouTube] and a discussion in <code>#wikimedia-office</code> on [https://freenode.net/kb/answer/chat Freenode]. You can use the [https://webchat.freenode.net/ web chat]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-August/088651.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W36"/> 5 shtator 2017 00:14 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17191730 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/37|Tech News: 2017-37]] == <section begin="technews-2017-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can get a [[d:Special:Diff/552232398|notification]] when a page you created is connected to a Wikidata item. You can choose to get these notifications in your preferences. Some wikis already had this option. It is now available on all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T142102] * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Newsletter|Newsletter extension]] is now on mediawiki.org. The newsletter extension is for newsletters where you can subscribe by getting a notification when a new issue has been published. It will come to more wikis later. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-September/088714.html] *The [[mw:Extension:Linter|Linter extension]] helps you find technical errors in articles. There is now a new high-priority category: <code>tidy-whitespace-bug</code>. This usually affects templates with horizontal lists. You can read more [[mw:Help:Extension:Linter|about using Linter]] and the [[mw: Help:Extension:Linter/tidy-whitespace-bug|Tidy whitespace bug]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T173096] '''Problems''' * Tech News [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/36|2017/36]] reported about [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]] coming to watchlists. This was planned to happen last week. It will happen next week instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T171030] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 September. It will be on all wikis from 14 September ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[mw:OOjs UI|OOjs UI]] will be updated. This could affect some icons. You can [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-September/088711.html read more about the changes]. '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=13&month=09&year=2017 13 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=12&month=09&year=2017 12 September at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *You can't use [[mw:Offline content generator|OCG]] to create PDFs after 1 October. This is because of technical problems. You can use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ElectronPdfService|Electron]] instead. Most PDFs are already created with Electron. Electron will get missing features before 1 October. You can create books but they will not have all planned features until November or December. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/PDF Functionality|read more on mediawiki.org]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New filters for edit review]] are available now on recent changes as a beta feature. [[mw:Topic:Txr92g0lwqv1rpao|Some of those filters and other features]] will be deployed as default features in the coming weeks. Users will be able to opt out in their preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T164489] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W37"/> 11 shtator 2017 21:15 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17211238 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/38|Tech News: 2017-38]] == <section begin="technews-2017-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You can now see contributions from an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Range blocks#Non-technical explanation|IP range]] at [[Special:Contributions|Special:Contributions]]. Before you could only see contributions from single [[w:en:IP address|IP addresses]]. Some older contributions from IP ranges could be missing at first because it will take some time to add them. [https://phabricator.wikimedia.org/T175105][https://phabricator.wikimedia.org/T163562] * Flow has been re-scoped to become [[mw:Structured Discussions|Structured Discussions]] and the development [[mw:Structured_Discussions#Development_status|has restarted]]. Phabricator projects and repositories have been renamed. [https://phabricator.wikimedia.org/T167928] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 19 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 20 September. It will be on all wikis from 21 September ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=11&month=04&year=2017 19 September at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=20&month=09&year=2017 20 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * We are [[mw:Parsing/Replacing Tidy/FAQ|replacing]] [[w:en:HTML Tidy|Tidy]] on Wikimedia wikis. Editors need to fix pages that could break. You can read the [[mw:Parsing/Replacing Tidy/FAQ#What will editors need to do.3F|simplified instructions for editors]]. Some wikis have already switched. If your wiki would like to switch to the new format now, [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=Parsing-Team,Tidy,Wikimedia-Site-requests&title=Enable%20RemexHTML%20on%20XXwiki&priority=10&parent=175706 you can file a task]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W38"/> 18 shtator 2017 17:31 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17219411 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/39|Tech News: 2017-39]] == <section begin="technews-2017-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikitext [[w:en:Syntax highlighting|syntax highlighting]] is a beta feature on Wikimedia wikis with text written from left to right. This beta feature is based on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]]. You can now search through the entire article with <code>CTRL</code>+<code>F</code> or <code>cmd</code>+<code>F</code> when you edit. Before it just searched through a part of the article. The developers are also fixing a couple of other bugs. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Wikitext_editor_syntax_highlighting#Status_Updates][https://phabricator.wikimedia.org/T95104] * Administrators on wikis that use [[mw:Structured Discussions/Request_Structured_Discussions_on_a_page/Beta_feature|Structured Discussions as a beta feature or by default]] can now [[mw:Special:MyLanguage/Help:Structured_Discussions/Activation#ActivationBySysops|create and move]] Structured Discussions boards. Structured Discussions was previously called Flow. [https://phabricator.wikimedia.org/T175934] '''Changes later this week''' *You now [[mw:Special:MyLanguage/Help:Login notifications|get a notification]] when someone tries to log in to your account and fails. If they try from a device or IP address that have logged in to your account before you will be notified after five failed attempts. For security reasons you will soon get an email by default when someone tries to log in to your account and when someone logs in to your account from a new device or IP address. This can be turned off in your preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T174263] * Users with extremely old browsers (for example Netscape 2–4, released from 1995–1997) which do not support Unicode will no longer be able to edit. They should try to install a new browser. [https://phabricator.wikimedia.org/T67297] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 September. It will be on all wikis from 28 September. ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=27&month=09&year=2017 27 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' *The Wikimedia Foundation [[mw:Readers|Readers department]] has proposed changing the mobile website. You can [[mw:Reading/Web/Projects/NewMobileWebsite#Proposal|read more on mediawiki.org]]. This would be a big change. *You can't use [[mw:Offline content generator|OCG]] to create PDFs after 1 October. This is because of technical problems. You can still create PDFs. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/37|Tech News 2017/37]] said the function to create PDFs from books would still work. It is now clear it will not work for the next few months. The developers are working on fixing this. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/PDF Functionality|read more on mediawiki.org]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W39"/> 25 shtator 2017 17:59 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17259189 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/40|Tech News: 2017-40]] == <section begin="technews-2017-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating pages with preloaded text|preload]] features in the visual editor. This means you can create links to create new pages and some text will already be in the edit window when someone clicks on it. [https://phabricator.wikimedia.org/T51622] '''Changes later this week''' * If you have turned on "{{int:betafeatures-auto-enroll}}" you will now get the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]]. Before this you had to turn it on manually even though it is a beta feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T176181] * [[Special:Block|Special:Block]] and [[Special:Unblock|Special:Unblock]] will get the [[mw:UX standardization|OOUI look]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T107036] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The jQuery library will be upgraded to version 3 on all Wiktionary wikis from 2 October. It will be on all non-Wikipedia wikis from 4 October. It will be on all wikis from 5 October. [https://phabricator.wikimedia.org/T124742] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 3 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 4 October. It will be on all wikis from 5 October ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=03&month=10&year=2017 3 October at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=04&month=10&year=2017 4 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * A new feature called Reading Lists are coming to the Wikipedia mobile apps. First it will be in the Android version. Reading Lists are a private user preference where you can see lists of articles on multiple devices. You can [[mw:Talk:Wikimedia Apps/Synced Reading Lists|give feedback on this feature]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Synced_Reading_Lists] * The search function has used [[mw:Manual:Language#Fallback languages|fallback languages]] for language analysis. This means a language could be analysed with the grammar of a completely unrelated language to find related words. This will be removed from most wikis the week starting with 9 October. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Discovery/Disabling Messaging Fallbacks for Language Analysis|read more and give feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W40"/> 3 tetor 2017 01:25 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17287248 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/41|Tech News: 2017-41]] == <section begin="technews-2017-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The number of active users listed by <code><nowiki>{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}</nowiki></code> and on [[Special:Statistics|Special:Statistics]] will now only include Wikidata edits as activity on Wikidata and not on other wikis too. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/380887/] * Previously you could create wiki links starting with two colons. Now you need to use one colon. <nowiki>[[::File:X.jpg]]</nowiki> now has to be <nowiki>[[:File:X.jpg]]</nowiki>. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter/multi-colon-escape|Linter category]]. You can see a list on [[Special:Linterrors/multi-colon-escape|Special:Linterrors/multi-colon-escape]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Linter|Linter extension]] helps you find technical errors in articles. You can read more [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|about using Linter]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/361597/] '''Problems''' * You will not be able to edit or upload files to Commons for around 30 minutes on 11 October. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=06&min=00&sec=0&day=11&month=10&year=2017 06:00 UTC]. This is because of work to let Commons show 3D models. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Village_pump#Read-only_Commons_in_preparation_for_3D_file_support_-_11_October] '''Changes later this week''' * The font in the edit window is [[w:en:Monospaced font|monospace]] by default. Today you can change preferences to another font family or use "the browser default" instead of monospace. Switching to the browser default has only changed the font on Macs. The option to use browser default will be removed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T170223] * If you want to print a page or make a PDF of a page you can do so in the side menu. The way the pages look when you do this will change. You can [[mw:Reading/Web/Projects/Print Styles#Desktop Printing|read more on mediawiki.org]]. * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 October. It will be on all wikis from 12 October ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=10&month=10&year=2017 10 October at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=11&month=10&year=2017 11 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W41"/> 9 tetor 2017 16:20 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17309468 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/42|Tech News: 2017-42]] == <section begin="technews-2017-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you edit a template with the visual editor it follows the template's <code>format</code> configuration on how to save it. You can now change the format in [[mw:Help:TemplateData#Custom_formats|more powerful ways]] if your wiki wants it. [https://phabricator.wikimedia.org/T138492][https://phabricator.wikimedia.org/T135667] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TwoColConflict|TwoColConflict]] extension is a new way to solve edit conflicts. It makes it easier to copy and paste the relevant text to the text field. It has been a beta feature for the last five months. You can now [[m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts/Feedback Round Test Page|try out the new interface]] on a page where you will actually get simulated edit conflicts. You can [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts/Feedback Round Test Page|give feedback]] to the developers. '''Problems''' * There is a problem with recent changes pages and your watchlist that show a large number of pages. Until it is fixed, Wikidata edits will not be shown on recent changes or in your watchlist on Commons or Russian Wikipedia. If necessary, Wikidata edits will be removed from all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T171027] * Notifications are not working for some actions. For example some users don't get a notification when they are mentioned. The developers are working on fixing this. [https://phabricator.wikimedia.org/T177825] * Users on some wikis could not change their preferences. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T177478] '''Changes later this week''' * Editors and readers who still use Internet Explorer 8 on Windows XP will not be able to use Wikipedia from 17 October. Internet Explorer 8 on Windows XP can't connect securely to the wikis. When we allow them to do so it means that we get less security for everyone else. If you use Internet Explorer 8 on Windows XP you can install [https://www.mozilla.org/en-US/firefox/organizations/all/ Firefox 52 ESR] instead. Around 0.1% of the traffic to the Wikimedia wikis comes from Internet Explorer 8 on Windows XP. [https://phabricator.wikimedia.org/T147199] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 October. It will be on all wikis from 19 October ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=17&month=10&year=2017 17 October at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=18&month=10&year=2017 18 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W42"/> 16 tetor 2017 17:31 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17314765 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/43|Tech News: 2017-43]] == <section begin="technews-2017-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can use <code>ccnorm_contains_any</code> when you create an abuse filter. This can be used to look for multiple words or phrases within a string. It will find words where some characters have been replaced. You can read more [[mw:Extension:AbuseFilter/Rules format|in the documentation]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T177711] '''Changes later this week''' * When you search in some languages the search function could use specific other languages if the first language didn't work. This is called a fallback language. This didn't work properly and created bad searches. The search index is being fixed to work better. [https://phabricator.wikimedia.org/T177871] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 October. It will be on all wikis from 26 October ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&day=24&month=10&year=2017 24 October at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=25&month=10&year=2017 25 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' *There is a [[c:Commons:Structured data/Get involved/Community focus group|Structured Commons community focus group]] for Commons and Wikidata contributors who want to give input on structured data on Wikimedia Commons. You can [[m:Global message delivery/Targets/Structured Commons focus group|sign up]] to join it. [https://phabricator.wikimedia.org/T174142] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W43"/> 23 tetor 2017 20:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17344086 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/44|Tech News: 2017-44]] == <section begin="technews-2017-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You can now block users from emailing you through the Wikimedia wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T177319] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 31 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 1 November. It will be on all wikis from 2 November ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2017&month=10&day=31 31 October at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=01&month=11&year=2017 1 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W44"/> 31 tetor 2017 01:20 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17372700 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/45|Tech News: 2017-45]] == <section begin="technews-2017-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You will no longer see the patrol log on [[Special:Log|Special:Log]] unless you specifically select it. [https://gerrit.wikimedia.org/r/384197] '''Changes later this week''' *The [[m:Special:MyLanguage/2017 Community Wishlist Survey|2017 Community Wishlist Survey]] begins on 6 November. You can post proposals from [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=06&month=11&year=2017 19:00 UTC] and until November 19. * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 November. It will be on all wikis from 9 November ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=08&month=11&year=2017 8 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' *[[:w:en:URL|URLs]] that link to sections on Wikimedia wikis with non-Latin scripts have looked like this: <code>https://ru.wikipedia.org/wiki/Википедия#.D0.98.D1.81.D1.82.D0.BE.D1.80.D0.B8.D1.8F</code> instead of <code>https://ru.wikipedia.org/wiki/Википедия#История</code>. This will soon be fixed. Old links will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T152540][https://phabricator.wikimedia.org/T75092] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W45"/> 6 nëntor 2017 19:45 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17381742 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/46|Tech News: 2017-46]] == <section begin="technews-2017-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/46|Translations]] are available. '''Changes later this week''' *The diff you see when you compare two different versions of a page has changed on [[mw:MediaWiki|MediaWiki.org]] and [[testwiki:Main Page|the test wiki]]. This is to make it easier to find a text change in a moved paragraph. It will hopefully soon come to more wikis. You can [[phab:T146781|report bugs in Phabricator]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-November/089099.html] *A new user group on Commons will be able to upload [[w:en:MP3|MP3 files]]. The plan is to have this user group from 17 November. [https://phabricator.wikimedia.org/T180002] * Wikis using Flagged Revisions will get the [[:mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New filters for Edit Review]] by default on the recent changes pages. It will be possible to opt-out in user preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T178990] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 November. It will be on all wikis from 16 November ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=15&month=11&year=2017 15 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' *Support for uploading and viewing 3D models is coming soon to Wikimedia Commons. The feature will support the [[w:en:STL (file format)|.STL file format]]. You can see an example [[testwiki:File:Programmatically created crystal.stl|on the test wiki]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Extension:3d] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W46"/> 13 nëntor 2017 20:19 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17417996 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/47|Tech News: 2017-47]] == <section begin="technews-2017-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you use the Chrome web browser on [[w:en:Android (operating system)|Android]] you can see a download icon on the mobile website. You can download a formatted PDF. It will work in other mobile browsers in the future. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/Projects/Mobile_PDFs] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The abuse filter now has a function called <code>get_matches</code>. You can use it to store matches from regular expressions – one of each capturing group. You can read more [[phabricator:T179957|in Phabricator]]. '''Problems''' * Last week's MediaWiki version didn't come to all Wikipedias because of a database crash. It will be on all wikis on 20 November. [https://phabricator.wikimedia.org/T180714][https://phabricator.wikimedia.org/T178635][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20171116-s5-dewiki-wikidata] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2017&month=11&day=21 21 November at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=22&month=11&year=2017 22 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Language converter syntax will no longer work inside external links. Wikitext like <code><nowiki>http://-{zh-cn:foo.com; zh-hk:bar.com; zh-tw:baz.com}-</nowiki></code> must be replaced. You will have to write <code><nowiki>-{zh-cn: http://foo.com ; zh-hk: http://bar.com ; zh-tw:http://baz.com }-</nowiki></code> instead. This only affects languages with Language Converter enabled. Examples of such languages are Chinese and Serbian. This will happen next week. [https://phabricator.wikimedia.org/T119158][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2017-November/001730.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W47"/> 20 nëntor 2017 20:18 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17447294 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/48|Tech News: 2017-48]] == <section begin="technews-2017-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now test the new [[mw:Help:Extension:AdvancedSearch|advanced search function beta feature]] on mediawiki.org. It makes it easier to use some of the special search functions that most editors don't know exist. It will come to German and Arabic Wikipedia this week. It will come to more wikis later. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-November/089148.html] * You can now upload large files with the [https://tools.wmflabs.org/ia-upload/commons/init Internet Archive upload tool]. Previously you could not upload files larger than 100 MB. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikisource-l/2017-November/003365.html] * You can now use the [https://www.mediawiki.org/wiki/Skin:Timeless?useskin=timeless Timeless skin] on all wikis. You can choose skins in [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|Special:Preferences#Appearance]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T154371] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 29 November. It will be on all wikis from 30 November ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2017&month=11&day=28 28 November at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=29&month=11&year=2017 29 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W48"/> 27 nëntor 2017 21:30 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17468068 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/49|Tech News: 2017-49]] == <section begin="technews-2017-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * It is now possible to upload [[w:en:MP3|MP3 files]] to Commons. Only users with [[c:Commons:MP3 uploaders|MP3 file upload rights]] can upload MP3 files. [https://phabricator.wikimedia.org/T120288] * You can now use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Live updates|live updates]] for recent changes if you use [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|the new filters]]. This feature updates the filtered recent changes every three seconds when you activate it. [https://phabricator.wikimedia.org/T173614] * There is an experimental [[m:Grants:IdeaLab/A Tor Onion Service for Wikipedia|onion service]] for Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2017-November/089157.html] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 December. It will be on all wikis from 7 December ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). * Very old versions of the [[w:en:Opera (web browser)|Opera Web browser]] are no longer supported. This means that technical development will not be tested to make sure it works with those Opera versions. Use Opera 15 or above or another browser if you have problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T121517] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Almost 170 wikis with no high-priority errors in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter]] categories will switch to use the [[mw:RemexHtml|Remex parsing library]]. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. A few larger wikis such as German and Italian Wikipedia will also make this switch. It will happen on 5 December. Other wikis will be recommended to switch soon when they have fixed the errors that must be fixed. Tidy will be removed in the middle of 2018. [https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/Linter/Stats/2017-11-20#Wikis_with_zero_high-priority_errors][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2017&month=12&day=05 5 December at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=06&month=12&year=2017 6 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' *The [[m:2017 Community Wishlist Survey|2017 Community Wishlist Survey]] will decide what the [[m:Community Tech|Community Tech]] team will work on next year. You can vote for wishes on the [[m:2017 Community Wishlist Survey|survey page]] until 10 December. You can see what has happened to last year's wishes on the [[m:2016 Community Wishlist Survey/Results|2016 results page]]. *The Community Liaisons team at the Wikimedia Foundation is looking for [[m:Tech/Ambassadors/List|active tech ambassadors]]. This is to make sure the Wikimedia communities get all the information they need about new features and can be involved in the technical development. [https://phabricator.wikimedia.org/T176476] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W49"/> 4 dhjetor 2017 18:50 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17506639 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/50|Tech News: 2017-50]] == <section begin="technews-2017-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:w:en:URL|URLs]] that link to sections on Wikimedia wikis with non-Latin scripts have looked like this: <code>https://ru.wikipedia.org/wiki/Википедия#.D0.98.D1.81.D1.82.D0.BE.D1.80.D0.B8.D1.8F</code> instead of <code>https://ru.wikipedia.org/wiki/Википедия#История</code>. This has now been fixed on all wikis. Old links will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T152540] * A new [[Special:Tags|tag]] marks edits where a redirect was created or removed. This still works when the editor writes something else in the edit summary. You can see the tags for example in the recent changes feed, article history, user contributions or on your watchlist. [https://phabricator.wikimedia.org/T73236] * If you use [[w:en:Google Chrome|Chrome]] on [[w:en:Android (operating system)|Android]], you can now use the print to PDF button to create a PDF of an article. [https://phabricator.wikimedia.org/T179914] * Filter by number of edits or filter by time range have been grouped on a same menu on the recent changes page if you use the new filters. The "{{int:rcfilters-show-new-changes}}" link is now more prominent. [https://phabricator.wikimedia.org/T177926] * Some of the web fonts that were provided by the [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] extension are being removed. This is to reduce the load time on pages. The [[mw:Universal Language Selector/WebFonts|web fonts were added many years ago]] to help users read text in scripts which did not have fonts or had broken fonts. This is not the case any more. You can [[mw:Universal Language Selector/WebFonts/WebFonts Status|check the status page]] for a list of all web fonts and whether they are currently being used and especially for special requirements. [https://phabricator.wikimedia.org/T180422] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 December. It will be on all wikis from 14 December ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2017&month=12&day=12 12 December at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=13&month=12&year=2017 13 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You can discuss [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Blocking tools and improvements|new or improved blocking tools]] with the Wikimedia Foundation [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative#Anti-Harassment Tools|Anti-Harassment Tools team]]. They will work on building better blocking tools. Leave comments on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community health initiative/Blocking tools and improvements|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W50"/> 11 dhjetor 2017 18:58 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17532179 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/51|Tech News: 2017-51]] == <section begin="technews-2017-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 8 January 2018. '''Problems''' * When you import a page from another wiki the usernames of the users who edited the article on the wiki you imported it from are shown in the article history. This should link to the users on the original wiki. A script to fix this caused problems for Wikidata and German Wikipedia. It also created a large number of [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL accounts]] on wikis where editors had never edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T181731] * Some bot owners got email about their bots logging in from a new computer. If this is from one or a couple of wikis, you can turn these messages off [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|in your preferences]] on those wikis until the problem has been solved. If not, you can report more about the problem [[phab:T182867|in Phabricator]]. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. There will be no new MediaWiki version next week either. '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2017&month=12&day=19 {{#time:j xg|2017-12-19|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}} at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Files on Commons will have [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|structured metadata]] in the future. The developers are now looking for examples of different kinds of metadata to make sure they are aware of them when they build prototypes for structured data on Commons. You can [[c:Commons:Structured data/Get involved/Feedback requests/Interesting Commons files|read more and help]] by giving examples of interesting media files. * The [[c:Commons:Structured data/Development/Team|Structured Commons team]] are making sure Commons work with structured data. If you regularly contribute to Commons and Wikidata you can [http://www.allourideas.org/commonswdtools answer a survey] that helps the team prioritise the tools that are important for the Commons and Wikidata communities. The survey ends on 22 December. You can [[c:Commons:Structured data/Get_involved/Tools|read more on Commons]]. You can also [[c:Commons:Structured data/Get involved/Feedback requests/Renaming 'captions' and 'descriptions'|help the team decide]] on better names for "captions" and "descriptions". This ends on 3 January 2018. * The [[m:Special:MyLanguage/2017 Community Wishlist Survey|2017 Community Wishlist Survey]] has now ended. You can [[m:Special:MyLanguage/2017 Community Wishlist Survey/Results|see the results]]. They decide what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on next year. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W51"/> 18 dhjetor 2017 16:27 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17556688 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/02|Tech News: 2018-02]] == <section begin="technews-2018-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikidata, the "{{int:wikibase-save}}" button when you edit is now called "{{int:wikibase-publish}}". This means all Wikimedia wikis have now changed from "{{int:savearticle}}" to "{{int:publishchanges}}". This is to help new editors understand what it does. [https://phabricator.wikimedia.org/T161367][https://phabricator.wikimedia.org/T131132] * Some edits will get an automatic [[Special:Tags|tag]] on all wikis. This will happen when making a page a redirect, blanking a page, removing almost all content, undoing an edit, or rolling back an edit. You can see the tags for example in the recent changes feed, article history, user contributions or on your watchlist. Some wikis had already marked edits like these in other ways. [https://phabricator.wikimedia.org/T167656] * [[Special:UnusedFiles|Special:UnusedFiles]] shows files that have been uploaded but are not used. It will show a file that is not used on the wiki it has been uploaded to, even if the file is used on another wiki. The new [[c:Special:GloballyUnusedFiles|Special:GloballyUnusedFiles page on Commons]] only shows files that are not used on any wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T183673] * [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions|Structured discussions]] now uses the 2017 wikitext editor instead of its old custom one. This will work with your preference for wikitext or visual editor. The documentation [[mw:Help:Structured_Discussions/Quick_tour#basics|has been updated]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T155861][https://phabricator.wikimedia.org/T178719] '''Problems''' * Older versions of the Chrome web browser on mobile devices may see the PDF download button, but it does not work. The developers are looking into the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T182059] * With the new filters in the recent changes, "{{int:rcfilters-exclude-button-off}}" in "{{int:namespaces}}" did not work for "{{int:rcfilters-quickfilters}}" between 13 December and 2 January. When you loaded the saved filter all other namespaces were excluded instead. This has now been fixed. If you made any changes to your saved filters between 13 December and 2 January, you need to save your filters with excluded namespaces again. [https://phabricator.wikimedia.org/T183910] * The latest version of [[w:en:Google Chrome|Google Chrome]] broke how section links are shown in the address bar. You now see <code>#R%C3%A9sum%C3%A9</code> instead of <code>#Résumé</code> even if MediaWiki did not encode it that way. This happened in early December. This problem has been solved. The fix will be in Chrome 64 (23 January) or Chrome 65 (6 March). [https://phabricator.wikimedia.org/T152540#3830013] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Some POST requests to the API took longer than usual in parts of December. This affected the Wikidata UI and some gadgets the most. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T182322] '''Changes later this week''' * Wikidata will be moved to its own database [[w:en:Server (computing)|servers]]. This is because it is growing and needs more resources. Because of this '''you will be able to read but not edit''' Wikidata and the German Wikipedia between 06:00 and 06:30 [[w:en:Coordinated Universal Time|UTC]] on 9 January. You might lose edits if you try to save during this time. This includes editing the language links on other wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T181645] * The font size in the editing window will change slightly for some users. It will now look the same on all browsers and operating systems. [https://phabricator.wikimedia.org/T182320][https://www.mediawiki.org/wiki/Editing/Projects/Font_size_in_the_editing_window] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 January. It will be on all wikis from 11 January ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> WikiEditor's ResourceLoader modules have been simplified to one: <code>ext.wikiEditor</code>. All the other modules are now deprecated aliases and should be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T165112] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2018&month=01&day=09 9 January at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=10&month=01&year=2018 10 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W02"/> 8 janar 2018 17:19 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17612475 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/03|Tech News: 2018-3]] == <section begin="technews-2018-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Bureaucrats on Wikimedia wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] is installed can now add and remove the translation administrator permission by default. Administrators of wikis where this extension is enabled can add and remove this permission to or from themselves. Wikis that used a different configuration before have not changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184610] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> There is a new [https://discourse-mediawiki.wmflabs.org/ Discourse test support channel] for Wikimedia developers. You can ask questions or answer others questions about MediaWiki and Wikimedia software development. [https://discourse-mediawiki.wmflabs.org/t/welcome-to-wikimedia-developer-support/8] '''Problems''' * Last week's MediaWiki update was rolled back. This was because of a bug that changed non-[[w:en:ASCII|ASCII]] characters when a page was edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T184749][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-January/089399.html] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 January. It will be on all wikis from 18 January ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2018&month=01&day=16 16 January at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=17&month=01&year=2018 17 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> A few hundred wikis with less than ten high-priority errors in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter]] categories will switch to use the [[mw:RemexHtml|Remex parsing library]]. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. It will happen on 31 January. Other wikis will be recommended to switch soon when they have fixed the errors that must be fixed. Tidy will be removed in the middle of 2018. [https://phabricator.wikimedia.org/T184656][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W03"/> 15 janar 2018 19:45 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17629330 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/04|Tech News: 2018-04]] == <section begin="technews-2018-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/04|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Filters on [[Special:RecentChangesLinked|Special:RecentChangesLinked]] will get the new look similar to on the recent changes page. Special:RecentChangesLinked will also get some new features. [https://phabricator.wikimedia.org/T172161][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Global_Collaboration/Newsletter/Issues/2018/01] '''Problems''' * With the new [[mw:UX standardization|OOUI look]] menus and popups can open upwards instead of downwards. This was meant to make long dropdown menus easier to use. Sometimes these menus have been overlapped by other things. This is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T183069] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=24&month=01&year=2018 24 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' *<code>[[wikitech:Irc.wikimedia.org|irc.wikimedia.org]]</code> will be rebooted on 22 February. Some bots use this to get the recent changes feed. They need to be able to reconnect automatically or they will not work until they have been fixed. Most bots can reconnect automatically. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-January/089426.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W04"/> 23 janar 2018 00:55 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17666647 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/05|Tech News: 2018-05]] == <section begin="technews-2018-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/05|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=31&month=01&year=2018 31 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia Foundation is working on how to get less unmaintained code on Wikimedia wikis. This could be by finding maintainers or removing unmaintained features. They are now [[mw:Code stewardship reviews/Feedback solicitation|looking for feedback]] on what do do with [[mw:Code stewardship reviews/Feedback solicitation/AbuseFilter|AbuseFilter]], the [[mw:Talk:Code stewardship reviews/Feedback solicitation/IRCRecentChanges|IRC RecentChanges feed]], the [[mw:Talk:Code stewardship reviews/Feedback solicitation/RelatedSites|RelatedSites extension]] and [[mw:Talk:Code stewardship reviews/Feedback solicitation/TimedMediaHandler|TimedMediaHandler]]. You can leave feedback on the linked talk pages. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-January/089439.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W05"/> 29 janar 2018 18:06 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17685596 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/06|Tech News: 2018-06]] == <section begin="technews-2018-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Bureaucrats can now add and remove the accountcreator permission by default. This means the user can help create a large number of accounts, for example for an [[w:en:Edit-a-thon|editathon]]. Wikis can change this if they want to. [https://phabricator.wikimedia.org/T185417] * The [https://tools.wmflabs.org/wdvd/index.php Wikidata vandalism dashboard] is a new tool to monitor vandalism on Wikidata labels and descriptions. It is filtered by language. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2018-January/011741.html] * Info pages for file pages now show the file's [[w:en:File verification|SHA1 hash value]] in the table of basic information. This is so users can see that the file is the same as the one they uploaded. [https://phabricator.wikimedia.org/T181651] '''Problems''' * [[Special:Export|Special:Export]] has a higher error rate right now. This means that the export does not always work. You should check to make sure your page exports worked. The developers are working on fixing this. [https://phabricator.wikimedia.org/T186318] '''Changes later this week''' * When you review an edit made with the visual editor you can check a [[mw:Special:MyLanguage/Visual diffs|visual diff]] of your changes besides the wikitext diff. If you pick one diff type it will remember and show you that in future. The visual diff will now be the type first shown to new users. [https://phabricator.wikimedia.org/T178248] * When you use a gallery to show images you can define the size, like <code>gallery widths="150px"</code>. You could use <code>em</code> or <code>%</code> instead of <code>px</code> but it would make no difference. You can now only use <code>150px</code> or nothing (<code>150</code>). If you write something else, instead of treating it like <code>px</code>, it will not work. [https://phabricator.wikimedia.org/T129372] * The wording when you send a thanks message will change. Instead of <code>{{int:confirmable-yes}}</code> or <code>{{int:confirmable-no}}</code> it will say <code>Thank</code> and <code>Cancel</code>. It will also be easier to understand that all thanks are public. [https://phabricator.wikimedia.org/T159302] * Redirects connected to Wikidata can create double Wikidata items. There will now be a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking categories|tracking category]] for this. Wikis that don't want it [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking categories|can disable it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T185743] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 February. It will be on all wikis from 8 February ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2018&month=02&day=06 6 February at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=07&month=02&year=2018 7 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Education Program|Education Program extension]] will be removed on 30 June. It is replaced by the [https://outreachdashboard.wmflabs.org/ Programs and Events Dashboard]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/education/2018-February/001917.html][https://outreach.wikimedia.org/wiki/Education/News/January_2018/Education_Extension_scheduled_shutdown] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W06"/> 5 shkurt 2018 21:51 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17707607 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/07|Tech News: 2018-07]] == <section begin="technews-2018-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * TemplateStyles has been deployed to the Swedish Wikipedia. TemplateStyles is a feature to make it easy to add CSS to templates without administrator privileges. This allows for better adaptability to screen sizes, especially on mobile where are half our total page views. If your community would like to be the next to have the feature, please [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=TemplateStyles submit a task on Phabricator]. [https://phabricator.wikimedia.org/T176082][https://www.mediawiki.org/wiki/Help:TemplateStyles][https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=TemplateStyles] * Registration pages now collect keyboard/mouse usage information for [[m:Research:Spambot detection via registration page behavior|research on identifying spambots]]. '''Changes later this week''' * You can opt in to a new beta feature that lets you use [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diffs]] on history pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T185708] * The visual editor shows and lets you edit templates in one way, and reference lists in another. This meant that templates that only contain a fake reference list, like <code><nowiki>{{reflist}}</nowiki></code>, would not get updated as you edited. Now they will update as you edit, but you will no longer be able to visually edit them as templates. [https://phabricator.wikimedia.org/T52769] * The abuse filter extension has a new feature <code>contains_all</code> that you may use to check if one or more strings are all contained in another given string. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Rules_format] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 February. It will be on all wikis from 15 February ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2018&month=02&day=13 13 February at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=14&month=02&year=2018 14 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Reading/Web/Settings|settings page and beta options]] for the mobile website are being improved. [https://phabricator.wikimedia.org/T67079] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W07"/> 12 Shkurt 2018 22:59 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17726593 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/08|Tech News: 2018-08]] == <section begin="technews-2018-W08"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The explanation of the abbreviations on the recent changes page could overlap with the list of changes. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T182156][https://phabricator.wikimedia.org/T184165] * You can now [https://stats.wikimedia.org/v2/#/all-projects see statistics] for pageviews per wiki per country. You can see this on maps or in a table. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-February/089518.html] '''Problems''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Linter|Linter]] is reporting estimated counts instead of actual counts for some wikis. This is because of performance problems. You might notice a false higher number in linter counts for some categories. This will be fixed as soon as the performance problem has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184280] * Last week the way that Visual Editor displays references lists was changed. As a result, the references generated by specific templates like <code><nowiki>{{sfn}}</nowiki></code> are not visible in the references list whilst editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T187495][https://phabricator.wikimedia.org/T52769] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 20 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 21 February. It will be on all wikis from 22 February ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2018&month=02&day=20 20 February at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=21&month=02&year=2018 21 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The way edit summaries and log comments are stored in the database is being changed. In the future this will [[phab:T6714|make longer comments possible]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T185948] * Edit conflicts could be solved in a different way in the future. You can [[m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts/Feedback Round Paragraph-Based Prototype|test a new prototype]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W08"/> 19 Shkurt 2018 23:54 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17748904 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/09|Tech News: 2018-09]] == <section begin="technews-2018-W09"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Checkusers and stewards can now view private data such as the IP address in the abuse log. This data is removed regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T160357] '''Problems''' * Last week's MediaWiki version was rolled back because of a bug. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-February/089550.html][https://phabricator.wikimedia.org/T187942] * Since the deployment train last week until late evening on 20 February [[w:en:Coordinated Universal Time|UTC]], when you thanked someone for an edit, the thank went to the latest unthanked edit to that page. It didn't matter which edit you tried to give thanks for. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T187757] * [[Special:Statistics|Special:Statistics]] did not take newly created pages into account since 13 February 2018. Because of this the statistics are recreated. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/411400/][https://phabricator.wikimedia.org/T187845][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Tech/News/2018/09] '''Changes later this week''' * Users with version 10 of the Internet Explorer browser will no longer get JavaScript on Wikimedia wikis. If you use this browser on your computer, you can try upgrading to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T187869] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikinews wikis will switch to use the [[mw:RemexHtml|Remex parsing library]]. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. It will happen on 27 February. Other wikis will be recommended to switch soon when they have fixed the errors that must be fixed. Tidy will be removed in the middle of 2018. [https://phabricator.wikimedia.org/T188000][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 27 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 28 February. It will be on all wikis from 1 March ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2018&month=02&day=27 27 February at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=28&month=02&year=2018 28 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W09"/> 26 shkurt 2018 20:52 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17769917 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/10|Tech News: 2018-10]] == <section begin="technews-2018-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now make longer edit summaries. [https://phabricator.wikimedia.org/T6715] '''Changes later this week''' * You can [[m:Community Tech/Ping users from the edit summary|notify users in edit summaries]]. They will get a ping just as if they had been mentioned on a wiki page. [https://phabricator.wikimedia.org/T32750] * On [[Special:AbuseLog|Special:AbuseLog]] you can now choose to list only actions that actually made an edit. Other actions are when the filter warned the editor or blocked the edit from being made. There are also more search options. [https://phabricator.wikimedia.org/T159061][https://phabricator.wikimedia.org/T187971] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikis can [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|enable Citoid]] to provide automatic reference look-up in the visual editor and the 2017 wikitext editor, but it is complex. The tool will now warn in the JavaScript console if the configuration isn't correct. Soon Citoid will disable itself if the configuration isn't correct. Check that your wiki is configured correctly. You can [[mw:Talk:Citoid/Enabling Citoid on your wiki|ask for help]] if you need it. [https://phabricator.wikimedia.org/T186276] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 March. It will be on all wikis from 8 March ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2018&month=03&day=06 6 March at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=07&month=03&year=2018 7 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * In the future you will be able to use global preferences. This means you could change a preference for all wikis instead of having to change it every time for each wiki. You can now [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:GlobalPreferences test global preferences] and [[mw:Help talk:Extension:GlobalPreferences|give feedback]]. * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Map improvements 2018|read about planned works on maps]] during 2018. This will be done by June. You [[mw:Talk:Map improvements 2018|can give feedback]] on the planned maps work. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W10"/> 5 mars 2018 18:12 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17798793 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/11|Tech News: 2018-11]] == <section begin="technews-2018-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * 3D models can now be uploaded to Commons. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/commons-l/2018-February/007972.html] * [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page Previews]] has been updated to use [[w:en:HTML|HTML]] for previews. This has fixed many issues. An [[w:en:A/B testing|A/B test]] was done on English and German Wikipedia to measure how it is used. Other changes were also made. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-March/089609.html] * Some edits have to be checked against too many conditions before they can trigger an [[w:en:Wikipedia:Edit filter|abuse filter]]. If that is the reason no filter is triggered the edit will be [{{fullurl:Special:RecentChanges|tagfilter=abusefilter-condition-limit}} tagged] for review. [https://phabricator.wikimedia.org/T71492] * Auto-saving has been added to the visual editor and the 2017 wikitext editor. Right now it is meant to help if your browser crashes or if you accidentally close a tab. [https://phabricator.wikimedia.org/T57370] '''Problems''' * The [[w:en:Wikipedia:Edit filter|abuse filter]] did not tag all edits that should have been tagged after last week's MediaWiki version had come to the wikis. It was fixed on 9 March (UTC). [https://phabricator.wikimedia.org/T189299] '''Changes later this week''' * You can [[m:Community Tech/Ping users from the edit summary|notify users in edit summaries]]. They will get a ping just as if they had been mentioned on a wiki page. This was originally planned to happen last week. [https://phabricator.wikimedia.org/T32750] * It is now possible to specify the block parameters for each filter in [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. The parameters include block duration and if the user should be blocked from editing their own talk page. The block duration is separate for anonymous and registered users. [https://phabricator.wikimedia.org/T32024][https://phabricator.wikimedia.org/T170014] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A hundred Wikimedia wikis will switch to use the [[mw:RemexHtml|Remex parsing library]]. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. It will happen on 13 and 14 March. Other wikis will be recommended to switch soon when they have fixed the errors that must be fixed. Tidy will be removed in the middle of 2018. [https://phabricator.wikimedia.org/T188869][https://phabricator.wikimedia.org/T188010][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 March. It will be on all wikis from 15 March ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2018&month=03&day=13 13 March at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=14&month=03&year=2018 14 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W11"/> 12 mars 2018 20:43 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17827223 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/12|Tech News: 2018-12]] == <section begin="technews-2018-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/12|Translations]] are available. '''Problems''' * On March 12 early morning UTC, the number of 503 error messages increased due to an issue on esams datacenter. It has been fixed. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20180312-Cache-text] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2018-03-20|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2018-03-21|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2018-03-22|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] There is no Editing team meeting this week. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=21&month=03&year=2018 {{#time:j xg|2018-03-21|{{PAGELANGUAGE}}}} at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * From April 4, the autopatrol status of edits will only be accessible in the Recent Changes database table, so only for 30 days. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-March/001812.html][https://phabricator.wikimedia.org/T184485] * [[mw:In-context_help_and_onboarding|In-Context Help and Onboarding]] is a new project, aiming to improve retention of new wiki editors. The goal is to give them short tutorials and other training experiences based on their activity. [[mw:Collaboration|Collaboration team]] is expecting feedback and comments on [[mw:Talk:In-context_help_and_onboarding|the project talk page]], especially from people working with newcomers. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W12"/> 19 mars 2018 16:03 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17845447 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/13|Tech News: 2018-13]] == <section begin="technews-2018-W13"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/13|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Some of the interface icons and text sizes will change slightly, as part of the updates for improved accessibility and consistency. These icons are used in many features, including Notifications, Recent Changes, Beta Features, Visual Editor, 2017 Wikitext Editor, Code Editor, and others. While editor toolbars, dialogs, and menus will appear slightly bigger; elements on special pages will be slightly smaller. Functionality will not change. [https://phabricator.wikimedia.org/T177432] [https://phabricator.wikimedia.org/T97631] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The deprecated #toc and #toctitle CSS ids have been removed. If your wiki was still using these for fake Tables of Content (ToC) then these might lose their styling. They can be replaced with .toc and .toctitle classes where appropriate. [https://phabricator.wikimedia.org/T187808] * [[mw:Extension:TemplateStyles|TemplateStyles]] will be deployed to the Wikivoyages on 28 March 2018. [https://phabricator.wikimedia.org/T189834] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 27 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 28 March. It will be on all wikis from 29 March ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2018&month=03&day=27 27 March at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be one hour earlier than usual on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=28&month=03&year=2018 28 March at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * From 9 April, the sort order of categories will be distorted for a short time. We are upgrading versions of an internationalisation library (ICU) and using a maintenance script to update existing database entries. This will last anywhere from a few hours to a few days, depending on wiki size. Read [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|more details]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T189295] * Changes are coming to search for Serbian projects. Cyrillic and Latin variants of a word and different grammatical forms of a word will be able to find each other. Read more on MediaWiki in [[mw:Wikimedia_Search_Platform/Serbian_Search_Update/sr|Serbian]] or [[mw:Wikimedia_Search_Platform/Serbian_Search_Update|English]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W13"/> 26 mars 2018 22:03 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17870513 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/14|Tech News: 2018-14]] == <section begin="technews-2018-W14"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:Community Tech/Template wizard|Template Wizard]] script available for testing. It will show up as a puzzle-piece icon in the 2010 WikiEditor. You can click on the icon to insert a template. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=| Advanced item]] The Wikimedia Communities and Contributors survey is to be sent to participants around the world this week. If you are volunteer developer, and have contributed code to any pieces of MediaWiki, gadgets, or tools, [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=DEV please take 20 to 40 minutes to complete the survey]. '''Problems''' * MediaWiki deployment train has been rolled back to version <span dir=ltr>1.31.0-wmf.26</span> on week 13, due to a multiplication of lost connections during MySQL queries. Some of the recent changes may have not been applied. They will be deployed next week. [https://phabricator.wikimedia.org/T190960][https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-March/000523.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-March/000524.html] * The Notifications badge icons were overlapping other links. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T183539] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 3 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 4 April. It will be on all wikis from 5 April ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] User subpages ending in <code dir=ltr>.json</code> will now be protected from other people editing them, like <code dir=ltr>.js</code> and <code dir=ltr>.css</code> pages already are. If you have a tool that stores static configuration, you can now use a subpage like <code>User:Example/mygadget.json</code> to do this without concerns. [https://phabricator.wikimedia.org/T76554] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Parsing/Replacing Tidy|Tidy will be replaced by RemexHtml]] on the next set of wikis. On April 4, we plan to turn off Tidy on all Wikiquotes (except frwikiquote) and Wikimedia chapters and user groups wikis. 23 wikis will have Tidy replaced this time. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-March/001821.html][https://phabricator.wikimedia.org/T188881][https://phabricator.wikimedia.org/T190726] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] will transition to use [[mw:OOUI|OOUI]] starting April 4, and the rule editor will also be changed to a CodeEditor (ACE) similar to what is found on user JavaScript pages. The move to OOUI will continue over the next few weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T132284] [https://phabricator.wikimedia.org/T39192] * In Special:Preferences, the preference "{{int:tog-watchlistreloadautomatically}}" is now only visible for users who have opt-out the New Filters for the Watchlist. [https://phabricator.wikimedia.org/T186277] * You can see names of individual abuse filters in [[Special:AbuseLog]]. Now if the name of an abuse filter contains some wikisyntax like links, it will not change to a link when displayed. [https://phabricator.wikimedia.org/T141670] * You can now search through filter patterns at [[Special:AbuseFilter]]. You may specify either a plain string or a [[:w:regular expression|regular expression]] and the matching filters will show a snippet of their pattern with the match highlighted. [https://phabricator.wikimedia.org/T87455] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2018&month=04&day=03 3 April at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=04&month=04&year=2018 4 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * If you're using, creating or improving Lua modules, you can [[d:Wikidata:New convenience functions for Lua|give your feedback]] to help harmonizing the modules across wikis and add more useful functions. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] On April 11th, we plan to turn off Tidy on all wikis with less than 50 entries in all high priority linter categories. About 60 wikis will have Tidy replaced. Currently about 600 wikis have had Tidy replaced and we have another 300 wikis to go. We plan to finish this transition from Tidy to RemexHtml by end of June 2018. Please follow [[phab:T175706|T175706]] to monitor progress of [[mw:Parsing/Replacing Tidy|Tidy replacement]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190731][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-March/001821.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W14"/> 2 prill 2018 21:28 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17894791 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/15|Tech News: 2018-15]] == <section begin="technews-2018-W15"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' *Some pages have templates that describe problems with that article. There is now more information for mobile readers and what is wrong with the article and how they could help fix it. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/Projects/Mobile_Page_Issues#Updates_to_the_page_issue_modal] *You can now thank users for many more actions than edits to a page. This was [[m:2017 Community Wishlist Survey/Miscellaneous/Allow %27thanks%27 notification for a log entry|one of the top ten requests in the Wishlist Survey]] last year. [https://phabricator.wikimedia.org/T60485] * The sort order of categories will have errors for a short time starting Monday 9 April (UTC). We are upgrading versions of an internationalisation library (ICU) and using a script to update the database. This will take between a few hours and a few days depending on wiki size. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more details]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T189295] * Tag filter titles will now work better on wikis where the tag filter title is in a language that is written in another direction than the language of that wiki. This could for example be an English title (written from left to right) on a Hebrew or an Arabic wiki (written from right to left). [https://phabricator.wikimedia.org/T190718] '''Problems''' *The bookmark icon for saved filters on the recent changes page disappeared because of new icon changes. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T191366] *For a week in March rollbacks got both the <code>rollback</code> and the <code>undo</code> tag on the recent changes page and other pages where you see tags. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T190374] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 April. It will be on all wikis from 12 April ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). * Patrolled edits now have three states instead of two. Recent changes filters are updated to show unpatrolled, autopatrolled and manually patrolled edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T190408] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2018&month=04&day=10 10 April at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=11&month=04&year=2018 11 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The iOS and Android apps will get [[mw:Wikimedia Apps/Synced Reading Lists|synced reading lists]] later in April. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W15"/> 9 prill 2018 20:09 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17924500 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/16|Tech News: 2018-16]] == <section begin="technews-2018-W16"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/16|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Profiling statistics for an [[mw:Extension:AbuseFilter|abuse filter]] tell how often edits match the filter. The statistics for the abuse filters were reset after 10000 actions. Wikis can now decide to reset it more or less often. They can [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?tags=AbuseFilter file a phabricator task] to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T132925] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:mw:Extension:AbuseFilter|Abuse filters]] will now treat integers and [[:en:Floating-point arithmetic|floats]] more precisely. For example, 5/2 was rounded down to 2 but will now be 2.5 and 2*4 will be the integer 8 and not the floating-point number 8.0. Division values are the only ones changed. For the rest only strict comparisons (<code>===</code> and <code>!==</code>) will be affected leaving the values unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T191688][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:AbuseFilter/Rules_format#Arithmetic] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 April. It will be on all wikis from 19 April ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180417T1830 17 April at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180418T15 18 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[phab:T181084|new PDF renderer]] could not create PDFs from [[w:en:Wikipedia:Books|books]]. Books are in this case collections of pages on a Wikimedia wiki. [[w:en:PediaPress|PediaPress]] will take over development of the books-to-PDF function. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/PDF_Functionality] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] will no longer support Python 2.7.2 and 2.7.3. [https://phabricator.wikimedia.org/T191192] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Volunteer developers can fill out the [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=DEV Wikimedia Communities and Contributors survey]. The last day is April 22 (UTC). This is a third-party service survey. See [[wmf:Community Engagement Insights 2018 Survey Privacy Statement|the privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W16"/> 16 prill 2018 17:20 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17931273 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/17|Tech News: 2018-17]] == <section begin="technews-2018-W17"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * All Wikipedias now have [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page Previews]]. * The iOS and Android apps now have [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Synced Reading Lists|synced reading lists]]. This means you can save articles to a private list that can be seen on your other devices if you use the apps. * The icons in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|2010 wikitext editor]] have changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T191031] * The visual editor and the 2017 wikitext ask you to write an edit summary after you press <code>Publish</code>. This button now also shows an [[w:en:ellipsis|ellipsis]]. This is to show that pressing <code>Publish</code> is not the last step. [https://phabricator.wikimedia.org/T189803] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 April. It will be on all wikis from 26 April ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180424T1830 24 April at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180425T15 25 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|<nowiki><mapframe></nowiki>]] will come to most Wikipedias in May. This means that you can put interactive maps in the articles. Nine Wikipedias that use a strict version of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|flagged revisions]] will not get this feature in May. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/User:JMatazzoni_(WMF)/mapframe-to-all-wikipedias-notice] * The rollback function could change. This was a [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Rollback|German community request]]. All editors with rollback rights can [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Rollback/Feedback round|leave feedback]] on the proposed solution. The last day to leave feedback is 4 May (UTC). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W17"/> 23 prill 2018 20:16 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17965874 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/18|Tech News: 2018-18]] == <section begin="technews-2018-W18"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The parameter for unpatrolled edits in recent changes filters changed name. You might need to update saved filters and links. [https://phabricator.wikimedia.org/T190408] '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Parsing/Replacing Tidy|We are migrating wikis from Tidy to Remex]]. Because of a bug the 250 wikis which do not yet use Remex were switched on 23 April. This is two months early. This meant that pages with broken wikitext showed wrongly to readers. The bug was undone the next day. You can [[mw:Special:MyLanguage/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F|help fix broken wikitext]] to avoid this problem when your wiki switches. Tidy will be removed on all wikis before July 2018. You can follow the process [[phab:T175706|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T192855] '''Changes later this week''' * You will be able use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] in the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] on all wikis. CodeMirror helps with [[w:en:Syntax highlighting|syntax highlighting]]. It has previously been a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]] and only available on wikis with scripts that are written from left to right. [https://phabricator.wikimedia.org/T191923] * When an administrator blocks someone they will have a calendar they can use to choose when the block ends. This is to make it easier to pick a specific date. [https://phabricator.wikimedia.org/T132220] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can soon turn on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:PerformanceInspector|Performance Inspector]] in the {{int:prefs-editing}} section in your preferences. It shows information about the [[w:en:Computer performance|performance]] of pages. This could be the size of modules in the page, how many CSS selectors are defined on the page and how many are used, or the size of the images on the page. This tool is intended to help editors fix pages that load slowly. [https://phabricator.wikimedia.org/T117411] *[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new [[:mw:Extension:AbuseFilter|abuse filter]] function called <code>equals_to_any</code>. You can use it to check if its first argument is equal (<code>===</code>) to any of the following ones. For example you can use it to check if the page's namespace is amongst a given set of values in a more compact way than you could earlier. You can [[mw:Extension:AbuseFilter/Rules format#Functions|read more on mediawiki.org]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 1 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 2 May. It will be on all wikis from 3 May ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180501T1830 1 May at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180502T15 2 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Cloud Services team|Wikimedia Cloud Services team]] is working on a new project called [[m:Toolhub|Toolhub]]. The goal is to make it easier for Wikimedians to discover software tools they can use. You can leave feedback on [[m:Talk:Toolhub|the talk page]] or email jhare{{@}}wikimedia.org to leave private feedback. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] All wikis with fewer than 100 high-priority linter errors in all namespaces will switch to use the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]]. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. It will happen on 2 May. Other wikis will be recommended to switch soon when they have fixed the errors that must be fixed. Wikibooks wikis with fewer than 100 high-priority linter errors in the main namespace will switch on 9 May. Tidy will be removed on all wikis before July 2018. [https://phabricator.wikimedia.org/T192821][https://phabricator.wikimedia.org/T192299][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W18"/> 30 prill 2018 18:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17980974 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/19|Tech News: 2018-19]] == <section begin="technews-2018-W19"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[c:Special:MyLanguage/Commons:Mobile app|Wikimedia Commons mobile app]] has a new version. It is now easier to find nearby places that need pictures. It helps you with direct uploads and title and category suggestions. The app only works on Android phones. [https://cookiesandcodeblog.wordpress.com/2018/04/21/commons-app-version-2-7-beta-release/] '''Problems''' *[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filters]] had a problem with blocks where you had changed how long they last. It used the default length everywhere. This was in late April. Abuse filter users should make sure the right block length is used and change them if needed. This is only for filters where how long blocks last had been changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T193324] '''Changes later this week''' * The [[mw:Help:Extension:AdvancedSearch|advanced search function beta feature]] will be on all Wikimedia wikis. It makes it easier to use some of the special search functions that most editors don't know exist. [https://phabricator.wikimedia.org/T193182] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 May. It will be on all wikis from 10 May ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180508T1830 8 May at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180509T15 9 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] All wikis with fewer than 100 high-priority linter errors in the main namespace will switch to use the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]]. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. It will happen on 16 May. Other wikis will switch soon when they have fixed the errors that must be fixed. Tidy will be removed on all wikis before July 2018. [https://phabricator.wikimedia.org/T193685][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W19"/> 7 maj 2018 18:27 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18001263 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/20|Tech News: 2018-20]] == <section begin="technews-2018-W20"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Dynamic maps]] are now available on most Wikipedias. [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Map_languages|Labels on maps]] can also be in different languages. * The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:AdvancedSearch|Advanced Search]] interface is now available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] on all wikis. This makes it easier to learn about and to use many of the powerful options in our search. Feedback is appreciated. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-May/001851.html] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 May. It will be on all wikis from 17 May ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180516T15 16 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * In the mobile view, warnings for when something is wrong with a page are not as clear as they should be. The developers are working on this. You can [[mw:Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues|give feedback and suggestions]]. * The developers are working on making the Wikipedia Android app available in more languages. You can give feedback, suggestions and help test it. [[mw:Wikimedia Apps/Android/Multilingual Support|Read more on mediawiki.org]] [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps#Android] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W20"/> 15 maj 2018 00:22 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18004437 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/21|Tech News: 2018-21]] == <section begin="technews-2018-W21"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/21|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 22 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 23 May. It will be on all wikis from 24 May ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180523T15 23 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * It could become easier to reference different pages of a book in an article. You can [[m:WMDE Technical Wishes/Book referencing/Call for feedback (May 2018)|give feedback]]. The last day for feedback is 27 May. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W21"/> 21 maj 2018 19:33 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18060878 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/22|Tech News: 2018-22]] == <section begin="technews-2018-W22"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:GlobalPreferences|global preferences]] on most wikis. This means you can set preferences for all wikis at the same time. Before this you had to change them on each individual wiki. Global preferences will come to the Wikipedias later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T16950][https://phabricator.wikimedia.org/T189806#4221561] * It is now easier for blocked mobile users to see why they were blocked. [https://phabricator.wikimedia.org/T165535] * Wikidata now supports [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Lexicographical data|lexicographical data]]. This helps describe words. * There is now a checkbox on [[Special:ListUsers|Special:ListUsers]] to let you see only users in temporary user groups. [https://phabricator.wikimedia.org/T174313] * Some rare invisible Unicode characters have recently been banned from page titles. This includes soft hyphens (U+00AD) and left-to-right (U+2066) and right-to-left (U+2067) isolate markers. Existing pages with these characters will soon be moved by a script. [https://phabricator.wikimedia.org/T121979] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There's a new Wikimedia Foundation team to support the Wikimedia technical communities. It's called the Technical Engagement team. Most of the team members did similar work in other teams before this. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-May/090016.html] '''Problems''' * Some translatable pages are showing old translations instead of latest ones. The cause of this issue has been fixed. We will update all pages automatically to show the latest translations. [https://phabricator.wikimedia.org/T195347] '''Changes later this week''' * There will be a new special page named [[Special:PasswordPolicies|PasswordPolicies]]. This page gives information about the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgPasswordPolicy|password rules]] for each user group on that wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T174812] * A new way to see moved paragraphs in diffs is coming to most wikis. This is to make it easier to find the moved paragraphs and the changes in them. [https://phabricator.wikimedia.org/T195375] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 29 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 30 May. It will be on all wikis from 31 May ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikis can [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|enable Citoid]] to provide automatic reference look-up in the visual editor and the 2017 wikitext editor. This is complex. The tool will now disable itself if the configuration isn't correct. It has warned about this in the JavaScript console since February. Check that your wiki is configured correctly. You can [[mw:Talk:Citoid/Enabling Citoid on your wiki|ask for help]] if you need it. [https://phabricator.wikimedia.org/T186276] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180529T1830 29 May at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180530T15 30 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation]] drafts which have not been updated in over a year will be removed. This allows other users to translate those articles. [https://phabricator.wikimedia.org/T189088] * A survey is collecting information on what users think about how Wikimedia wiki pages are loaded. This information could be used in future development. [https://phabricator.wikimedia.org/T187299] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some wikis will switch to use the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]]. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. It will happen on 30 May and 13 June. Wikis with fewer than 100 linter issues in the main namespace in all high-priority linter categories will switch. This includes Wikidata. Tidy will probably be removed on all wikis in the first week of July. [https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F][https://phabricator.wikimedia.org/T195263] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W22"/> 29 maj 2018 14:40 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18082338 --> 71bxemeawgiuq83rif02e8tc8n9c5qz 1 392327 3006722 2980442 2026-07-07T04:24:03Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Andrea Benetti]] 3006722 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Andrea Benetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2794949 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210515175928/https://www.myluxury.it/articolo/l-arte-che-va-di-moda-il-gusto-neorupestre-di-andrea-benetti/40475/ për lidhjen https://www.myluxury.it/articolo/l-arte-che-va-di-moda-il-gusto-neorupestre-di-andrea-benetti/40475/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 maj 2025 03:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Andrea Benetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2799320 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.picenooggi.it/2013/08/26/lartista-andrea-benetti-ad-ascoli-per-dar-vita-al-travertino/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2025 06:53 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Andrea Benetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2801689 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250428221240/https://www.castellocarlov.it/astrattismo-delle-origini/ për lidhjen https://www.castellocarlov.it/astrattismo-delle-origini/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 maj 2025 23:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Andrea Benetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2806855 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160305060247/https://issuu.com/andreabenetti/docs/arte_italiana_contemporanea-pittura për lidhjen https://issuu.com/andreabenetti/docs/arte_italiana_contemporanea-pittura. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 qershor 2025 04:51 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Andrea Benetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2879681 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250502154133/https://archivioraam.org/opera/istinto-primitivo-ii-2 për lidhjen https://archivioraam.org/opera/istinto-primitivo-ii-2. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 dhjetor 2025 03:11 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Andrea Benetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2975191 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210514164414/https://www.puntoeinaudibrescia.it/scheda-libro/andrea-benetti/andrea-benetti-arte-neorupestre-ediz-italiana-e-inglese-9788890851315-2291565.html për lidhjen https://www.puntoeinaudibrescia.it/scheda-libro/andrea-benetti/andrea-benetti-arte-neorupestre-ediz-italiana-e-inglese-9788890851315-2291565.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210520173226/https://www.puntoeinaudibrescia.it/scheda-libro/andrea-benetti/signum-crucis-9788899007157-2461353.html për lidhjen https://www.puntoeinaudibrescia.it/scheda-libro/andrea-benetti/signum-crucis-9788899007157-2461353.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 prill 2026 11:55 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Andrea Benetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3000531 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160424055932/https://magazine.unibo.it/archivio/2013/04/12/colori_e_suoni_delle_origini për lidhjen https://magazine.unibo.it/archivio/2013/04/12/colori_e_suoni_delle_origini. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 qershor 2026 09:37 (CEST) 6l6gn16zahlbqiwnvev08bgm46sj6cw 1 394222 3006744 2899460 2026-07-07T06:19:27Z Smallem 126080 Rregullim i gabimit missing-end-tag (balancim i formatimit të cituar, pa ndryshim përmbajtjeje) – përmes Claude AI 3006744 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Gërmëzimi i titullit == @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] te duhet te perdoresh kuptimin e nofkes per tu kthyer ne realitet dhe jo te perdoresh zakonet e uikipedise per te percaktuar çeshtje drejtshkrimore. Meqe u gradove administrator sbesoj se ke mare kompetencen per te vendosur rregullat e tua drejtshkrimore. Po je i interesuar vertet per ceshtjen lexo pikat 78 dhe 79 te drejtshkrimit (po nuk i beson fjales sime) dhe ktheji titullin e meparshem. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 7 janar 2026 00:43 (CET) :Versioni i shkurtër është që ka bazë jo veç në Wikipedia, por edhe në ''Drejtshkrimin e Gjuhës Shqipe'' (1973), si dhe tekstet shkollore shqipe ku përmendet arti romanik, për të kundërtën e asaj që konstatove, dhe se ky emërtim është emërtim i përgjithshëm por specifik, e jo i përveçëm. Të dyjat nuk duhet të ngatërrohen. :{{collapse top | title = Versioni i gjatë }} :Fillimisht, mësohu mos me iu vërsul njerëzve [[Wikipedia:Mirësjellja|me ngacmim verbal]]; je ndëshkuar më përpara për atë. [[Wikipedia:Mirëbesimi|Nuk redaktoj unë këtu që me t'nervozu ty veçanërisht]]. Edhe unë edhe ti jemi redaktorë. Së dyti, nuk e bazova veç në mënyrën se si i titullojmë artikujt në Wikipedia por në mënyrën se si përdoret gjuha shqipe gjerësisht. :Po i citon pikat 78 dhe 79 të ''Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe'' prej 1973. Pika 78 flet për "emërtimet gjeografike e territoriale-administrative" që s'ka lidhje me temën tonë pasi është për vende dhe jo një popull; kjo është një temë specifike në lidhje me një kohë të caktuar. Pika 79 flet për periudha, ngjarje dhe dokumente me rëndësi të lartë historike apo kulturore; pra shembuj si {{xt|Lidhja e Prizrenit}}, {{xt|Kongresi i Manastirit}}, {{xt|Lufta e Kosovës}}, etj. Ato janë ngjarje ''të përveçme''. Titulli, edhe pse duket ashtu, nuk është i përveçëm. Është ''specifik'', dhe të lus mos t'i ngatërrosh të dyjat. Është normale dhe e inkurajuar që titujt në Wikipedia të jenë specifikë dhe të kuptueshëm. Kjo s'do me thënë që ndarjet e të ''gjitha'' epokave të shkruhen me të mëdhaja. Në fakt, vet fundi i pikës 79 e kundërshton këtu argumentin me pasazhin në vijim nga faqja 151: :<blockquote><span style = "letter-spacing: 3px;">'''Shënim:'''</span> Emërtimet e epokave gjeologjike, historike e të formacioneve historiko-shoqërore që nuk janë emra të përveçëm, shkruhen me shkronjë të vogël: ''diluvi, jura, kuaternari'' etj.; ''koha e re, mesjeta, neoliti, paleoliti'' etj.; ''feudalizmi, komuna primitive, kapitalizmi, komunizmi'' etj.</blockquote> :Fjalën "para-romanike" nuk e vendosa me të vogël kot: vet planprogrami për [[Matura Shtetërore|Testin e Maturës Shtetërore]] në Shqipëri e shkruan kështu, hiç më larg se 2023. (''[https://arkiva.arsimi.gov.al/wp-content/uploads/2018/01/Histori-arti.pdf Shiko faqen 7 këtu.]'') Precedenti qëndron edhe në konstruksionet si "parahistorike", :Nëse don ta vendosësh ''Drejtshkrimin e Gjuhës Shqipe'' si standard drejtshkrimi për Wikipedinë, të përkrah me shumë dëshirë (dhe bile të ftoj që ta redaktosh [[Përdoruesi:Fallbackintoreality/Manuali i Stilit|Manualin e Stilit të përgjithshëm]] dhe [[Përdoruesi:Fallbackintoreality/Manuali i Stilit/Shkronjat e mëdha|atë për shkronja të mëdha]] që jam duke e përpiluar—mirëpo t'lus me qenë më i kuptueshëm kur bëhet fjala për përdorimin e përditshëm të gjuhës sepse edhe më shumë shkruajmë kështu në jetën e përditshme sesa ndryshe. {{collapse bottom}} :P.S. harrova me e përmendë që standardi i shkrimit të titullit me gërmëzim/rasë fjalie (''[[:en:Sentence case|Sentence case]]'') është norma jo vetëm tek ne, por nëpër të gjitha Wikipeditë ku ky standard gjuhësor ekziston (pra të gjithat përveç gjermanishtes lol). :[[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 7 janar 2026 02:32 (CET) ::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] Po flet percart duket se je graduar dhe te duket vetja i rendesishem dhe me permende referenca pa lidhje. C'lidhje kane se e ke gjetur te shkruar ne ndonje tekst mesimor qe as kam nderment te merem se ndryshojne vit per vit. Fakti se ke gjetur disa raste perjashtimore, te drejtshkrimi te duket se justifikohet. E para perjashtimet jane perjashtime dhe nuk mund te percaktojne ceshtjen ne pergjithesi, por as ne shumice. Dhe kur behet fjale qe perdoren me te Madhe nuk perdoret vetem fjala e pare, kurse te tjerat me te vogel, sipas shijes se gjithkujt. ::Sa per ate qe une u sulem te gjitheve me ngacmime verbale, vetem ti nuk mund te flasesh, se ishe pikerisht ti qe justifikove i pari me pseudoargumente ''idiote'' gjera te pajustifikueshme te Leutrimit. Por me sa duket tani e konsideron veten te rendesishem si Leutrimi edhe ti dhe spranon te te flitet me ne menyre te tille... ::Sa per te sqaruar, edhe disa te tjere kane kthyer tituj jo vetem te mite me te vogel, jashte drejtshkrimit, prandaj ty du drejtova qe ta thyesh kete praktike te gabuar me qe ke fituar disa kompetenca dhe se mendoj se arsyeton. Per sa i perket rases mbase nuk e ke vene re, por te falenderova se e kisha bere gabim (megjithese nga nxitimi per ta publikuar) [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 8 janar 2026 23:30 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Arti dhe arkitektura para-romanike]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2893494 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://revistaselectornicas.ujaen.es/index.php/ATM/article/view/3670. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://revistaselectornicas.ujaen.es/index.php/ATM/article/view/3670. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 janar 2026 19:42 (CET) md7ox1u4i02ft95tqouhptdnvq0sfkr 0 397292 3006637 2977301 2026-07-06T20:38:24Z Fallbackintoreality 102113 wikilidhje 3006637 wikitext text/x-wiki '''Zgjatja e jetës''' është koncepti i zgjatjes së [[Jetëgjatësia mesatare|jetëgjatësisë]] njerëzore, qoftë përmes përmirësimeve graduale në mjekësi ose përmes rritjeve radikale të jetëgjatësisë maksimale përtej kufirit të saj biologjik të përcaktuar përgjithësisht [[Lista e personave më të vjetër të verifikuar|prej rreth 125 vjetësh]].<ref>{{Cite book|title=Can We Live Forever? A Sociological and Moral Inquiry|vauthors=Turner BS|publisher=Anthem Press|year=2009|page=3}}</ref> Kjo fushë studimi është eksploruar nga studiues dhe ithtarë të shumtë, duke përfshirë "zgjatësit e jetës", " [[pavdekësia]] " dhe " [[Jetëgjatësia|jetëgjatët]] " (ata që aspirojnë të arrijnë jetëgjatësi të theksuar). Këta studiues dhe ithatarë hipotetizojnë se përparimet e ardhshme në [[Ripërtëritja|përtëritjen]] e indeve, [[qelizat staminale]], [[Mjekësia rigjeneruese|mjekësinë rigjeneruese]], riparimin [[Molekula|molekular]], [[Terapia e gjeneve|terapinë gjenetike]], farmaceutikën dhe zëvendësimin e [[Organi (biologji)|organeve]] (si përmes organeve artificiale ose ksenotransplantimeve ) përfundimisht do t'u mundësojnë njerëzve të kenë jetëgjatësi të pacaktuar përmes përtëritjes së plotë në një gjendje shëndetësore dhe rinie optimale (agerasia). Implikimet etike të zgjatjes së jetës janë një temë diskutimi midis bioetikëve . Shitja e produkteve të supozuara kundër plakjes, siç janë suplementet dhe terapia zëvendësuese hormonale, është një industri globale fitimprurëse. Për shembull, industria që promovon përdorimin e hormoneve si trajtim për konsumatorët për të ngadalësuar ose përmbysur procesin e [[Plakja|plakjes]] në tregun amerikan gjeneroi rreth 50 dollarë.&nbsp;miliardë të ardhura në vit në vitin 2009.<ref name="AMA">{{Cite news|date=15 qershor 2009|title=AMA report questions science behind using hormones as anti-aging treatment|work=[[The Chicago Tribune]]|url=https://www.chicagotribune.com/2009/06/15/anti-aging-treatment-on-amas-radar/|access-date=17 korrik 2009}}</ref> Përdorimi i produkteve të tilla hormonale nuk është provuar të jetë efektiv ose i sigurt.<ref name="AMA" /><ref name="Holliday">{{Cite journal|vauthors=Holliday R|date=prill 2009|title=The extreme arrogance of anti-aging medicine|journal=Biogerontology|volume=10|issue=2|pages=223–228|doi=10.1007/s10522-008-9170-6|pmid=18726707}}</ref><ref name="PositionStatement">{{Cite journal|vauthors=Olshansky SJ, Hayflick L, Carnes BA|date=gusht 2002|title=Position statement on human aging|journal=The Journals of Gerontology. Series A, Biological Sciences and Medical Sciences|volume=57|issue=8|pages=B292–B297|citeseerx=10.1.1.541.3004|doi=10.1093/gerona/57.8.B292|pmid=12145354|doi-access=free}}</ref><ref name="EMBOSENS">{{Cite journal|display-authors=6|vauthors=Warner H, Anderson J, Austad S, Bergamini E, Bredesen D, Butler R, Carnes BA, Clark BF, Cristofalo V, Faulkner J, Guarente L, Harrison DE, Kirkwood T, Lithgow G, Martin G, Masoro E, Melov S, Miller RA, Olshansky SJ, Partridge L, Pereira-Smith O, Perls T, Richardson A, Smith J, von Zglinicki T, Wang E, Wei JY, Williams TF|date=nëntor 2005|title=Science fact and the SENS agenda. What can we reasonably expect from ageing research?|journal=EMBO Reports|volume=6|issue=11|pages=1006–1008|doi=10.1038/sj.embor.7400555|pmc=1371037|pmid=16264422}}</ref> Në mënyrë të ngjashme, një sërë aplikacionesh pretendojnë se ndihmojnë në zgjatjen e jetës së përdoruesve të tyre ose në parashikimin e jetëgjatësisë së tyre.<ref>{{Cite web|last=Ellefson|first=Lindsey|date=2025-02-12|title=This 'Death Clock' App Made Me Rethink My Life|url=https://lifehacker.com/tech/this-death-clock-app-made-me-rethink-my-life|access-date=2025-06-27|website=Lifehacker|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Downs|first=Maggie|date=2025-05-20|title=The Death Clock App Uses AI to Predict When You'll Die|url=https://www.success.com/death-clock-ai-app/|access-date=2025-06-27|website=SUCCESS|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|last=Petrow|first=Steven|date=9 qershor 2025|title=How many years do I have left? An app gave me some helpful insights.|url=https://www.washingtonpost.com/health/2025/06/08/death-clock-ai-life-expectancy/|access-date=27 qershor 2025}}</ref> == Vështrim == Që nga fillimi i interesimeve shkencore nga kjo fushë, zgjatja e jetës shihet si dëshirë e hershme e njerëzimit, e pranishme në mitet e Gilgameshit, praktikat taoiste, Ayurveda dhe alkimia. Në periudhën moderne, figura si Elie Metchnikoff dhe Brown-Séquard u përqendruan në imunologji dhe hormonologji si mjete për të luftuar plakjen. Shkencëtarë si Francis Bacon dhe Robert Boyle e lidhën optimizmin shkencor me idenë e mundësisë për të mposhtur vdekjen. Në shekullin XX, Alexis Carrel eksperimentoi me qelizat duke besuar në jetë të pacaktuar. Në kohët bashkëkohore, organizata si ''Life Extension Foundation'' kanë pasur përplasje ligjore me FDA, ndërsa autorë si Michael West, Gennady Stolyarov, Zoltan Istvan dhe Aubrey de Grey kanë promovuar ide të ndryshme për zgjatjen e jetës. Shumë kompani të mëdha teknologjike, përfshirë Google (Calico), Craig Venter (Human Longevity Inc.), si dhe investitorë si Jeff Bezos, Larry Ellison dhe Peter Thiel, kanë financuar kërkime në këtë fushë. Universitetet si Harvard dhe UCLA kanë arritur rezultate në zgjatjen e jetës së minjve dhe insekteve. Shkencërisht, plakja lidhet me dëmtimet molekulare, telomeret, epigjenetikën, humbjen e proteostazës dhe senescencën qelizore. Metoda të njohura për zgjatjen e jetës në organizma model përfshijnë kufizimin kalorik, manipulimin gjenetik dhe përdorimin e farmaceutikëve. Substanca si rapamicina, metformina, resveratroli, quercetina dhe fisetina janë studiuar si kandidatë për anti-plakje, por deri më sot nuk ka prova të qarta tek njerëzit. Nanoteknologjia, organet artificiale, cyborgët, cryonics dhe teknikat e SENS janë ndër propozimet më futuriste. CRISPR/Cas9 ka treguar se manipulimet gjenetike mund të zgjasin jetën e organizmave model, ndërsa studime të fundit kanë identifikuar gjene që lidhen me jetëgjatësinë dhe metabolizmin e hekurit. Etika mbetet e ndarë: disa e shohin plakjen si proces natyror e të pashmangshëm, të tjerë si sëmundje që duhet trajtuar. Kritikë si Leon Kass e shohin zgjatjen e jetës si narcizizëm dhe rrezik për mbipopullim, ndërsa filozofë si Nick Bostrom e konsiderojnë një detyrë morale për ta luftuar vdekjen. Sondazhet tregojnë se shumica e njerëzve nuk dëshirojnë të jetojnë më shumë se 120 vjet, duke parë rreth 91 vjet si jetë ideale. Debati përqendrohet tek dallimi mes ''lifespan'' (maksimumi biologjik) dhe ''healthspan'' (cilësia e viteve të jetuara pa sëmundje). Përtej përmbledhjes që të dhashë, artikulli thekson edhe dimensionin kulturor dhe politik të Duhet theksuar se zgjatjes së jetës nuk është vetëm çështje biologjike e shkencore, por edhe një projekt shoqëror që ngre pyetje mbi barazinë, shpërndarjen e burimeve dhe drejtësinë globale. Nëse teknologjitë e reja do të jenë të shtrenjta, ekziston rreziku që vetëm një elitë e vogël të përfitojë, duke krijuar ndarje të reja sociale. Kjo e bën debatin mbi zgjatjen e jetës të lidhur ngushtë me politikën e shëndetit publik dhe me filozofinë e të drejtave të njeriut. Një tjetër aspekt i rëndësishëm është dallimi mes jetës së gjatë dhe jetës së shëndetshme. Shumë studiues theksojnë se synimi nuk është vetëm të shtohen vitet, por të sigurohet që ato vite të jenë pa sëmundje dhe me cilësi të lartë. Kjo ka sjellë konceptin e jetës së shëndetshme (''healthspan)'', i cili shihet si më realist dhe më i dobishëm për shoqërinë sesa një rritje e thjeshtë e jetëgjatësisë (''lifespan)''. Në këtë kuadër, zgjatja e jetës shihet si një fushë ku shkenca, etika dhe politika duhet të ecin paralelisht, duke balancuar aspiratat njerëzore me përgjegjësitë kolektive. == Shih edhe == * [[Plakja]] * [[Pavdekësia]] * [[Jetëgjatësia]] * [[Njëqindvjeçarët]] * [[Superqindvjeçarët]] * [[Jetëgjatësia mesatare]] == Literatura == * {{cite book|vauthors=Turner BS|title=Can We Live Forever? A Sociological and Moral Inquiry|publisher=Anthem Press|year=2009|page=3}} * {{cite book|vauthors=Stambler I|title=A History of Life-Extensionism in the Twentieth Century|date=2014|publisher=Longevity History|isbn=978-1-5008-1857-9|url=http://www.longevityhistory.com/|access-date=21 mars 2026|archive-date=17 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150917152929/http://www.longevityhistory.com/|url-status=dead}} * {{cite book|vauthors=Hughes J|author-link=James Hughes (sociologist)|title=Leadership in Science and Technology: A Reference Handbook|date=20 tetor 2011|publisher=[[SAGE Publications]]|isbn=978-1-4522-6652-7|page=587|chapter=Transhumanism|veditors=Bainbridge W|editor1-link=William Sims Bainbridge}} * {{cite book|vauthors=Stolyarov G|title=Death is Wrong|date=25 nëntor 2013|publisher=Rational Argumentator Press|isbn=978-0-615-93204-0|url=http://rationalargumentator.com/Death_is_Wrong_Second_Edition_Full.pdf}} * {{cite book|vauthors=West MD|title=The Immortal Cell: One Scientist's Quest to Solve the Mystery of Human Aging|url=https://archive.org/details/imortalcell0000unse|url-access=registration|year=2003|publisher=Doubleday|isbn=978-0-385-50928-2}} * {{Cite book|vauthors=Kurzweil R|author-link=Raymond Kurzweil|year=2005|title=The Singularity Is Near|publisher=[[Viking Press]]|location=[[New York City]]|isbn=978-0-670-03384-3|oclc=57201348|title-link=The Singularity Is Near}} * {{cite book|vauthors=Butler K|title=A Consumer's Guide to "Alternative" Medicine|url=https://archive.org/details/consumersguideto00butl|publisher=Prometheus Books|year=1992|page=[https://archive.org/details/consumersguideto00butl/page/172 173]}} * {{Cite book|vauthors=de Grey A, Rae M|author-link=Aubrey de Grey|title=Ending Aging: The Rejuvenation Breakthroughs that Could Reverse Human Aging in Our Lifetime|publisher=[[St. Martin's Press]]|year=2007|location=[[New York City]]|isbn=978-0-312-36706-0|oclc=132583222|title-link=Ending Aging}}{{Page needed|date=September 2010}} * {{Cite book|vauthors=Dawkins R|author-link=Richard Dawkins|title=The Selfish Gene|publisher=[[Oxford University Press]]|orig-date=1976|year=2006|location=[[New York City|New York]]|isbn=978-0-19-929115-1|pages=[https://archive.org/details/selfishgene0000dawk_f8y9/page/40 41]–42|title-link=The Selfish Gene}} * {{Cite book|vauthors=Kass L|author-link=Leon Kass|year=1985|title=Toward a more natural science: biology and human affairs|url=https://archive.org/details/towardmorenatura0000kass|publisher=[[Free Press (publisher)|Free Press]]|location=[[New York City]]|isbn=978-0-02-918340-3|oclc=11677465|page=[https://archive.org/details/towardmorenatura0000kass/page/316 316]}} * {{Cite book|vauthors=Sandberg A, Boström N|author2-link=Nick Bostrom|title=Whole Brain Emulation: A Roadmap|url=http://www.fhi.ox.ac.uk/Reports/2008-3.pdf|access-date=7 mars 2013|series=Technical Report #2008-3|year=2008|publisher=Future of Humanity Institute, Oxford University}} == Referime == [[Kategoria:Transhumanizëm]] [[Kategoria:Popullatë]] s75wsg8iqcbnrfy0ix8d4tggidp4g2j 1 397462 3006807 2985524 2026-07-07T08:18:57Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006807 wikitext text/x-wiki {{1 Shkollë, 1 Artikull}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[SHFMU "Zekeria Rexha" Gjakovë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2985523 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220522103821/https://prointegra.ch/nxenesja-nga-shkolla-zekeria-rexha-perfaqeson-kosoven-ne-kroaci/ për lidhjen https://prointegra.ch/nxenesja-nga-shkolla-zekeria-rexha-perfaqeson-kosoven-ne-kroaci/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 maj 2026 07:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[SHFMU "Zekeria Rexha" Gjakovë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006806 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://ndertimi.info/gjashte-shkolla-te-komunes-se-gjakoves-do-te-behen-me-panele-solare/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2026 10:18 (CEST) iq9q9vgiwijimdfxjpjbz0gj88dp7p4 0 399105 3006550 2996699 2026-07-06T15:53:29Z Nalaass138 183384 3006550 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Asja Tira | image = | birth_date = {{Birth date|2005|08|19|df=y}} | occupation = [[Aktore]] | nationality = [[Shqiptare]] }} '''Asja Tira''' (lindur më 19 gusht 2005) është një aktore shqiptare. Ajo është e njohur për rolet e saj në filmat [https://www.imdb.com/title/tt38060960/ A Day Without Speaking] dhe [https://www.imdb.com/title/tt39746475/ Të Njëjtin Qiell]. == Jeta e hershme dhe arsimi == Asja Tira ka lindur më 19 gusht 2005 në Lushnje, Shqipëri. Që në moshë të vogël, ajo shfaqi interes për aktrimin dhe artet performuese. Ajo mori trajnim për aktrim përmes kurseve në [[Royal Academy of Dramatic Art]] dhe [[University of London]] në [[Royal Central School of Speech and Drama]]. == Karriera == Tira e filloi karrierën e saj artistike përmes pjesëmarrjes në shfaqje teatrore dhe produksione të vogla lokale, ku zhvilloi aftësitë e saj të interpretimit dhe prezencës skenike. Më vonë, ajo u përfshi në projekte filmike të pavarura, duke zgjeruar portofolin e saj profesional si aktore. Ajo po ashtu ka marrë pjesë në trajnime shtesë për aktrim, duke përfshirë teknika të teatrit modern dhe metoda të aktrimit për kamerë. Tira ka shprehur se frymëzimin e merr nga aktorë të njohur të kinemasë europiane dhe nga teatrot klasikë. [https://www.tgrthaber.com/mavikadin/arafta-zeynep-asja-tira-kimdir-kac-yasinda-oynadigi-diziler-ve-instagram-hesabi/ TGRT Haber]{{Lidhje e vdekur}} Ajo ka përqafuar një qasje minimalist dhe naturaliste në aktrim. Aktualisht, Tira është në fazën e prodhimit të filmit të saj të parë të gjatë ''A Day Without Speaking'', ku ajo luan rolin kryesor të Alinës. Projekti është planifikuar të xhirohet në Itali. Ajo gjithashtu ka marrë pjesë në filmin ''Të Njëjtin Qiell'', ku interpretoi rolin e Elirës. == Filmografia == {| class="wikitable" ! colspan="3" style="background:LightSteelBlue;" | Filma |- ! style="background:#CCCCCC;" | Viti ! style="background:#CCCCCC;" | Titulli ! style="background:#CCCCCC;" | Roli |- | - | ''A Day Without Speaking'' | Alina |- | 2025 | ''Të Njëjtin Qiell'' | Elira |} == Referencat == {{Reflist}} ''Who Is Asja Tira? Inside the Early Career of an Emerging Actress''[https://lumierejournal.wordpress.com/2026/06/14/who-is-asja-tira-inside-the-early-career-of-an-emerging-actress// Lumière Journal] '' Asja Tira '' në [https://www.themoviedb.org/person/6229040-asja-tira/ TMDB] '' Albanian actress Asja Tira appears in short film “TË NJËJTIN QIELL”''[https://lumierejournal.wordpress.com/2026/06/14/albanian-actressasja-tira-appears-in-short-film-te-njejtin-qiell// Lumière Journal] '' Asja Tira '' në [https://www.imdb.com/name/nm17633695/?ref_=ext_shr_lnk/ IMDb] [https://www.imdb.com/title/tt38060960/ A Day Without Speaking] [https://www.imdb.com/title/tt39746475/ Të Njëjtin Qiell] {{DEFAULTSORT:Tira, Asja}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Aktore shqiptare]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 2005]] i5fmpe49vwd1yj8xt3rjjccajifu814 0 399882 3006608 3001843 2026-07-06T16:51:46Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006608 wikitext text/x-wiki '''Paul Varburg''' ka qenë themelues i gjigantit industrial gjerman „I. G. Farbenit” dhe i „Agfa Filmit”. Ai u bë shtetas amerikan dhe luajti një rol mjaft të rëndësishëm për robërimin financiar të SHBA-ve me krijimin e Rezervës federale. Ai i prezentoi SHBA-të në konferencën e Versajit, kurse vëllai i tij i mbrojti interesat gjermane. Të gjithë e dimë se sa e padrejtë ka qenë kontrata e Versajit me 14 pikat e Vilsonit, si dhe pasojat që lindën prej kësaj kontrate - ardhja e Hitlerit në pushtet dhe Lufta e Dytë Botërore. Vëllezërit e kryen mjaft mirë punën duke mos kursyer disa milionë bashkëkombëtarë të tyre të cilët i likuidoi Hitleri. Pavel Vartburgu, i shpërblyer nga vetë mbreti gjerman, e përgatiti revolucionin bollshevik duke i dhënë Leninit dhe Trockit mjete të mëdha të tubuara prej bankierëve gjermanë. Pranohet se në Amerikë më të pasura kanë qenë shtëpitë financiare Rokfeler, Ford dhe Kargen, kurse në realitet ato me pasuri qëndrojnë shumë larg pas Rothshildit. Sipas të dhënave të gjeneral Spiridoviqit pasuria e filialave të Rothshildit në vitin 1925 ka qenë 300 miliardë dollarë plus 100 miliardë dollarë të fituar prej Luftës së Parë Botërore. Kur të shtohen edhe të ardhurat nga depresioni amerikan në vitin 1929 dhe nga bursa jo stabile në vitin 1936, kjo familje ka pasur më tepër se 500 miliardë dollarë, gjë që paraqet dyfishë më shumë se vlera e pasurisë së tërë popullatës në SHBA. Përveç Rothshildit në botë kanë ekzistuar dhe ekzistojnë shumë familje të pasura hebreje të cilat në të njëjtën mënyrë eksploatuese dhe të paskrupullt kanë grumbulluar pasuri të panumërta në llogari të miliona njerëzve naivë. Në të njëjtën mënyrë njësoj sikur pesë vëllezërit Rothshild që e kontrollojnë Evropën, ata financojnë dhe drejtojnë shumicën e firmave më të vogla të cilat nën patronazhin e „bosit” i janë bashkangjitur bandës prej 300 vetëve të cilët tash qeverisin jo vetëm me Evropën, por edhe me tërë botë. Shumë mëkate e rëndojnë ndërgjegjjen e kësaj dinastie ndjellakeqe. Ata me para arritën t’ua imponojnë të gjithë hebrenjve dhe organizatës së tyre të fshehtë masone 30-shekullorëshe që t’i pranojnë për udhëheqës absolutë. Organizata frankmasoniere janë ata të cilat bëjnë presione dhe vrasje të atyre individëve që janë të rrezikshëm për ta, qeveritarë dhe pushtetmbajtës. Triumfi më i madh i tyre ka qenë disfata e Napoleonit, që e arritën përmes organizatave masone. Pastaj u dasht që t’i përballojnë mbretit rus Aleksandër Romanovit, habzburgëve dhe hoencolerëve, të cilët në vitin 1815 formuan të ashtuquajturën Lidhje të shenjtë - Ligën e Kombeve për ta stimuluar krishtërizmin. Ky ishte shkaku kryesor për çka Rothshildët u deklaruan kundër këtyre tre dinastive. Për këtë qëllim ata krijuan agjentë shumë të aftë siç ishte Dizraeli - në vitin 1805, Napoleoni III - në vitin 1808, Bizmarku - në vitin 1815, Gambeta - në vitin 1838, Marshal Soulti - ndihmësi i parë i Napoleonit, Karl Marksi, Herci, Trocki e shumë të tjerë. Objekt numër 1 ka qenë mbreti rus Aleksandër Romanovi, i cili ka synuar me të gjitha forcat që t’i bashkojë kishën katolike dhe kishën ortodokse lindore, si dhe ta lidhë aleancën anglo-ruse dhe në këtë mënyrë ta shpëtojë botën nga luftërat e panevojshme dhe konfliktet e përhershme. Këtu ka lozur rol të flliqtë agjenti i tyre - hebreu i krishtërizuar Dizraeli, i cili e pengoi lidhjen e aleancës. Ngritja e shpejtë e Dizraelit i habiti të gjithë, sepse ai nuk dispononte me asgjë tjetër përveç karakteristikës „vetbesueshmëri e madhe”, as që ishte i pasur, as që kishte ndonjë kualifikim ose ndonjë intelekt të veçantë. Për një llogari të këtillë qysh si i ri u zgjodh, u përgatit dhe u lansua prej Lion Rothshildit që ta realizojë planin special për zotërimin e botës. Prej vitit 1814 e deri më 1848 komanda supreme e organizatave të fshehta botërore ka qenë ''Alta Videnta'' - lozha më e lartë e masonëve italianë me Mjeshtrin e Madh, i cili sipas të gjitha gjasave ka qenë - njëri prej Rothshildëve.Që nga momenti i zhdukjes së Napoleonit, ata kanë pasur nevojë për një tjetër me po aq famë dhe e krijuan - Bizmarkun, i cili njësoj si Dizralei nuk ishte i aftë e as që ishte nxënës i mirë. Ka kaluar një jetë të shfrenuar, gjë që ka shkaktuar të ngarkohet me borxhe të mëdha materiale. Sipas gjeneral Spiridoviqit, Oto Bizmarku ka qenë djal i paligjshëm i Marshal Soultit, i cili gjithashtu ka qenë hebre.Politika paqedashëse dhe religjioze krishtere e Aleksandrit I ka qenë pikërisht në kundërshtim me atë të familjes. Pajtimi i të dy kishave - asaj katolike dhe ortodokse lindore - do të ishte disfatë e tmerrshme për ata që religjioni i të cilëve e pranon vetëm Talmudin. [[Aleksandri]] bëri gabim fatal sepse e nënçmoi këtë organizatë të fuqishme e të fshehtë. Të njëjtin gabim e bëjnë sot amerikanët, si dhe Bashkimi Sovjetik. Aleksandri I shoqërohej jo vetëm me të krishterë, por gjithashtu edhe me hebrenj e muslimanë. Ai pas një drekimi në një sinagogë hebreje ndjehej keq dhe kështu më 1 dhjetor të vitit 1825, pas shumë mundimesh, vdiq. Mjekët konstatuan se kishte qenë i helmuar me helmin e njohur i cili vepron ngadalë, „Akva tofana”.Shkaku kryesor për vrasjen dhe likuidimin e gjashtë mbretërve të fundit të dinastisë Romanovi ka qenë që assesi të mos i jepet mundësi besimit ortodoks lindor të pajtohet me atë katolik dhe në këtë mënyrë të krijohet një kishë e fuqishme universale.Prej kur „ATA” qeverisin me Francën, Gjermaninë, Austrinë, Anglinë, SHBA-të dhe Rusinë, vetë mund të nxirrni përfundimin: kush është perandor botëror. Kapitali i madh me të cilin ata disponojnë shtrihet dhe përforcohet si ushuji ndaj çdo nisiative dhe përpjekjeje njerëzore. Huatë e dhëna shteteve të ndryshme ju sjellin fitime shumë të mëdha, të cilat, natyrisht, ndikojnë negativisht në jetën e popullatës. Kështu, për shembull, në vitin 1818 Rothshildët i japin Prusisë 5 milionë funta sterlingë hua, prej të cilëve Prusia pranon vetëm 3,5 milionë, kurse tjerat - 1,5 milionë funta plus 7 përqind kamatë - i merr Rothshildi edhe atë vetëm për disa vjet. Në vitin 1823 ata i marrin të gjitha huatë e Francës me kushte shkatërrimtare për të - me më shumë se 50 përqind kamatë. Faktikisht fitimet e tyre prej këtyre huave shtetërore kanë qenë tëpakufishme. Me to ata i kanë siguruar detyrimet dhe aksionet shtetërore me të cilat kanë lozur siç kanë dashur. Ata i kanë ngritur dhe ulur sipas dëshirës së vet, sepse ata qeverisin dhe manipulojnë me bursat botërore.Në librin e tij „Hebrenjtë dhe kapitalizmi modern” profesor Verner Sombari shkruan: „Në periudhën prej vitit 1820 e këndej fillon shekulli i Rothshildëve, kështu që kah mesi i shekullit ka ekzistuar opinioni i përgjithshëm se ka vetëm një fuqi të vetme në Evropë, e ajo është Rothshildi”. Dizraeli, i cili qindpërqind ka qenë në funksion të Lionel Natan Rothshildit, në librin „Kaningsbej” i përshkruan Rothshildët, karakterin e tyre dhe pushtetin e tyre, gjë që askush nuk e bëri më parë. Mirëpo, ai askund nuk përmend emra, por vetëm pseudonime. Gjatë gjithë 75 vjetëve lexuesit e novelave të Dizraelit kanë menduar se emrat e personazheve nuk kanë ekzistuar, kurse në vitin 1921 autori rus اerep Spiridoviqi e ka zbuluar se nën emrin „Sajdoni” është fshehur Lionel Rothshildi. Në librin e tij Dizraeli shkruan: „Ai ka qenë kryesues i pazarit, i tregtisë dhe i parave të tërë botës, kuptohet, kryesues i çdo gjëje. Ai faktikisht i ka pasur në disponim të gjitha të ardhurat e Italisë Jugore përmes Karl Rothshildit në Napoli. Monarkët dhe ministrat e të gjitha shteteve e kanë vizituar dhe i kanë pranuar këshillat e tij”. (Kaningsbej, fq. 213-214).“Sajdoni (Lionel Rothshildi) nuk ka pasur zemër, ai ka qenë një njeri pa ndjenja ndaj njerëzve tjerë”.Në të njëjtën vepër, të botuar në vitin 1844 Dizraeli pohon se Lionel Rothshildi ka ditur qysh më parë për revolucionin e vitit 1848 dhe se revolucionin e kanë përgatitur në Gjermani hebrenjtë, me të cilët familja ka pasur lidhje të ngushta.Në vitin 1815 „ATA” e likuiduan Napoleonin I, pastaj Natani i përjashtoi të tre dinastitë më të njohura: hoencolernët, habzburgët dhe romanovët. Menjëherë pas helmimit të Aleksandrit I, në vitin 1825 „ATA” u orvatën që ta nisin revolucionin në Rusi, por nuk ia arritën qëllimit. Në vitin 1831 i vranë edhe të dy djemtë e Napoleonit.Në vitin 1853 pionët e tyre: Dizraeli, Bizmarku dhe djali i paligjshëm i Natan Rothshildit - Napoleoni III - e nxitën luftën e Krimesë dhe pasi që nuk arritën ta fitojnë, e helmuan Nikollajin I në vitin 1855.Ata, siç përmenda edhe më lartë, arritën të krijojnë njerëz të cilët kanë lozur rol shumë të madh në historinë e botës. Të gjithë e dimë fare mirë se çfarë roli kolosal kanë lozur në historinë e njerëzimit Karl Marksi, Herci, Lasali, Bombelsi, Dizraeli, Bizmarku, Gambeta, Kerenski, Trocki, Lenini, Venizelosi (Beni Zelos), Masariku etj.Në kongresin e masonëve në Vilhelmsbad u pru vendimi që të likuidohen tre monarkë: Luj XVI, Gustavi III dhe Jozefi II. Kështu që ata u likuiduan siç vijon: Gustavi III - në vitin 1790, monarku austriak Jozefi II - në vitin 1792 dhe Luj XVI - në vitin 1793. Le të dihet se lozhat masone kanë qenë tërësisht të nënshtruara Rothshildit dhe i kanë kryer pakushtëzime urdhërat e tij. Intrigat e tyre filloi t’i kuptojë e tërë Evropa, por askush nuk ishte në gjendje që t’i ndalojë. Ai i cili orvatej - likuidohej. Në vitin 1848, Franc Jozefi 18 vjeçar e zuri vendin e perandorit austriak, por faktikisht shtetin e udhëhiqte edukatori i tij Bombelsi, i cili në përpikshmëri i kryente urdhërat e Rothshildit dhe me gjithë zemër bënte përpjekje që t’i prishë marrëdhëniet ndërmjet Austrisë dhe Rusisë. Nga ana tjetër, Natani në Angli bënte përpjekje që shtetin anglez ta orientojë kundër Francës, kështu që vëllai i tij Xhejmsi prej aty i ndihmonte me të gjitha fuqitë që t’i futin në luftë këta vende miqësore. Xhejmsi i urdhëroi frankmasonët që të bashkohen me bonapartistët, orleanianët, republikanët dhe ta rrëzojnë mbretin burbon, Sharlin X, i cili u bë i lavdishëm në bazë të bindjeve të tij religjioze të krishtera. Intrigat e tyre e mashtruan Francën që ta sulmojë Algjerinë, gjë që e bëri Anglinë kundër Francës dhe shkaktoi rënien e Sharlit X. Revolucionet franceze që ishin ekskluzivisht vepër e tyre i sollën Rothshildët në një pushtet që nuk mbahet mend - në aspektin material dhe politik. Ndikimi dhe kontrolli i tyre ndaj fatit të shteteve evropiane ishte vulosur në historinë botërore. Shekulli njëzet karakterizohet me ndërtimin e hekurudhave prej të cilave 90 përqind i kanë financuar Rothshildët. Xhejms Rothshildi, nga hisja e vet me Francën për dërgesën e binarëve dhe vagonëve, ka fituar 700 milionë frangë. Mbretërit e bursave, siç i quanin atëherë, i kanë sjellë 150-200 milionë në vit, në një mënyrë të pandershme. Me anë të shtypit i cili edhe atëherë po edhe tash është në duar të tyre më tepër se 90 përqind, ata kanë manipuluar jo vetëm me drejtoritë e bankave, por edhe me masën e rëndomtë. Krijimi i panikut artificial financiar për çdo vit ju ka sjellë fitime përrallore - për llogarinë e njerëzve të thjeshtë të cilët bankrotonin. Në atë kohë anglezët i shikonin me mosbesim hebrenjtë, kështu që Natan Rothshildi i pangopur vendosë që të kryqëzohet me të vetmin qëllim - për të grumbulluar pasuri ende më të mëdha. Një hap të këtillë të pamenduar mirë ai e paguajti me jetë. Vëllezërit e tij, besnikë të besimit dhe betimit të babait të tyre, e gjykuan dhe e helmuan, kurse për ta ndalë djalin e tij, Lionelin, që të mos kryqëzohet, e martuan me vajzën e mixhës së tij, Karl Rothshildit. Mësues dhe edukator i Lionelit u bë Bombelsi - hebre i cili e kishte pranuar besimin katolik dhe ishte bërë jezuit. Bombelsi i njëjtë u martua me gruan e dytë të Napoleonit. Të theksojmë se në dinastinë Rothshild pothuajse nuk ka pasur pakënaqësi dhe intriga të hapta prej shumicës së anëtarëve, e po qe se ka pasur, atëherë është ruajtur në fshehtësinë më të madhe. Ndoshta një nënshtrimi të këtillë i kanë kontribuar dënimet e parapara në testamentin e Rothshildit të parë, të cilat kanë qenë më se drakonike. E pamë se Natani, edhe pse kishte pushtet të pafund, tradhtinë dhe largimin e tij nga testamenti i themeluesit të familjes e pagoi me jetë. Xhejms Natani u çua kundër tiranisë së Alfons Rothshildit IV dhe e gjetën me gabzherr të prerë. E njëjta gjë ndodhi edhe me nipin e Lionelit, Natanail Rothshildin IV, i cili po ashtu u gjet në Londër me gabzherr të prerë. Si duket kjo ka qenë mënyra familjare e ekzekutimit e cila ka ruajtur dëgjueshmërinë dhe rendin në dinasti. Të gjitha personalitetet me famë botërore të dy shekujve të fundit që i kanë shënuar emrat e tyre në histori nuk kanë qenë asgjë tjetër përveç ekzekutorë të besueshëm dhe dëgjueshëm të urdhërave të klanit të famshëm i cili në mënyrë mjaft të shkathtë e shfrytëzoi mençurinë e tyre, aftësitë dhe kualitetet e tyre për t’i realizuar qëllimet dhe interesat e tij personale. Dizraeli ka qenë dora e djathtë e Lionel Rothshildit në Angli, jezuiti Vajshop (Iluminatët) - e Amshelit në Gjermani, Gambeta me fjalimet e tij karakteristike dhe më vonë si ministër i punëve të brendshme të Francës e ka zbatuar pa pengesa politikën e Xhejms Rothshildit. Poenkare - pesë herë premier dhe kryetar i Republikës së Tretë - deri në fund të jetës së tij i ka shërbyer besnikërisht Alfons Rothshildit IV dhe Eduard Rothshildit V. Kirenski si kryetar i Qeverisë së përkohshme ruse ka lozur rol thelbësor për vënien e bolshevizmit në Rusi - zbatues besnik dhe i përpiktë i planeve të Rothshildit V. Ashtu si Vajshopi dhe Bombelsi edhe Dizraeli sipas urdhërit të Rothshildit e ka pranuar formalisht besimin krishter që të mundet më lehtë të lansohet dhe t’i zbatojë planet skëterrore të „Dorës së fshehur”. Venizelosi me plan dhe me qëllim të keq e shkaktoi luftën greko-turke për ta rrëzuar mbretin Konstantin, me çka përmbushi planet e Rothshildit. Vrasja misterioze e mbretit grek Aleksandrit I, po ashtu, i përshkruhet kësaj organizate të superfuqishme. Kryetari Linkoln kur u mundua që të largohet nga mvarësia politike dhe financiare e Rothshildëve, „ATA” nuk nguruan që ta likuidojnë. Kryetari i ndershëm amerikan Garfildi po ashtu e ka paguar me jetë guximin që mori të thotë: „Ai i cili i kontrollon paratë e një populli e kontrollon edhe vetë popullin”. Vetë Dizraeli në librin „Kaningsbej” e pranon se Rothshildi i ka financuar dhe i ka përmbajtur të gjitha revolucionet në botë, gjë që në një mënyrë mjaft të neveritshme hudh dyshim ndaj dinastisë së Rothshildëve në përkrahjen që iu ka dhënë përçarjeve dhe konflikteve. Po qe se personazhet e „Kaningsbejt” do të deshifroheshin derisa autori i tyre Dizraeli ka qenë gjallë, pavarësisht prej meritave të tij të mëdha, pasardhësit e Lionel Rothshildit nuk do t’ia falnin dhe as që do të nguronin ta zbatonin ndaj tij mënyrën familjare të ekzekutimit - duke ia prerë gabzherrin. Vlen të shënohet se anglezët konzervativë kanë paraqitur rezistencë shumë më të madhe ndaj Rothshildëve se sa francezët. Maniret e Xhejms Rothshildit kanë qenë më elegante dhe më luksoze se ato të oborrit mbretëror. Shumë më rëndë ka qenë të jeshë i ftuar në oborrin e Rothshildit se sa në oborrin mbretëror. Patrioti i njohur italian Gjyzepe Macini, bashkëluftëtar i Garibaldit, shkruan: ''"Viçi i artë është superfuqi në Francë dhe ai, Xhejms Rothshildi, mund të bëhet mbret, vetëm po qe se dëshiron"''. Revolucionari rus Herceni, djal i paligjshëm i Hercelit prej familjes Rothshild, në revistën ruse ''Këmbana'' i lartëson Rothshildët dhe i quan ''mbretër''. Ai ka qenë revolucionar dhe armik i flaktë i perandorit Nikollaj I. Ai ka qenë i njëjti Hercen, idhulli i bolshevizmit. [[Karl Marksi]], orator i madh kundër kapitalizmit, askund nuk e përmend emrin e Rothshildëve. Kjo heshtje misterioze, a thua vallë, nuk tregon diçka? Sado që të duket e çuditshme për lexuesin, është e vërtetë e kulluar se këto personalitete shumë të njohura dhe zotër për botën komuniste i ka përmbajtur materialisht dhe moralisht kjo dinasti kapitaliste të cilës i kanë shërbyer parezervë. Të gjitha revolucioet, kryengritjet dhe rebelimet janë organizuar dhe organizohen prej organizatave të fshehta që qëndrojnë pas kësaj, janë udhëhequr prej socialistëve, kurse janë realizuar prej klasës punëtore e cila përherë ka qenë dhe do të jetë viktimë shpëtimtare. Kush ka qenë kreu i këtyre organizatave të fshehta që e përgatitën revolucionin francez në vitin 1848? Pa kurrfarë dyshimi - Xhejms Rothshildi, gjë që e ka pranuar edhe vetë Dizraeli. Ku kanë qenë punëtorët gjatë kohës së revolucionit francez? Kuptohet, në barikada dhe rreth gijotinës, kanë bërtitë „vdekje” pa e ditur se koka e kujt do të bie në shportë. Po atë masë të punëtorëve nuk e kanë lejuar të marrë pjesë në kuvend ku sillen vendime të rëndësishme dhe zbatohen në emër të tyre. Mënyrat kanë qenë të njëjta si për revolucionin francez ashtu edhe për atë bolshevik - uri artificiale në Paris dhe rrethinë, kurse në vitin 1917 - uri artificiale në Petrograd, e cila nxiti pakënaqësi dhe kryengritje popullore. Rrëzimi i Napoleonit I nga perandorët botëror - Rothshildët - i bëri të gjithë mbretërit dhe perandorët të dëgjueshëm dhe vasalë të kapitalit. Këtu përjashtim bënë Rusia dhe SHBA-të, për këtë shkak Rothshildët ndërmorrën kampanjën kundër Nikollajt I, duke e kualifikuar si ndonjë përbindësh të tmerrshëm, kurse ai jo vetëm që ka qenë njeri religjioz i rralë, i kulturuar, por edhe shumë human. Ambasadori britanez në Rusi z. Lloftusi shkruan: ''„Nikollaji I ka qenë figura më madhështore e kurorëzuar - me karakter të mirë dhe fisnik, ka qenë shumë bujar dhe i dashur tek ata që e kanë njohur”''. Blez de Biri në librin ''Gjermania kështu si është'', shkruan: ''„Askush nuk mund të mohojë se perandori Nikollaj I ka ndikuar pozitivisht në të gjitha ngjarjet në Evropë me moralin e tij religjioz dhe se i është kundërvu të gjithë asaj që ka qenë e pamoralshme dhe e pandershme”''. Dëshira e flaktë e Nikollajt I ka qenë që të jetojë në paqe me Anglinë dhe Francën, gjë e cila dukej e pamundshme për shkak të ndikimit dhe pushtet të madh që kishte Rothshildi në këto vende. Plani i tij ka qenë që t’i lirojë Bullgarinë dhe Serbinë prej robërimit turk, e për këtë t’ia lë Anglisë ta sundojë Egjiptin. Këtë qëllim bujar ai e paguajti me jetën e tij. Atë e helmoi mjeku i vet, Mandi, të cilin e paguajti „Dora e fshehur” e superfuqishme. Në vitin 1855 në pushtet vjen Aleksandri II, çlirues i fshatarëve dhe shpëtimtar i Shteteve të Bashkuara. Tashmë dihet se si këta fuqi evropiane: Gjermania, Franca, Anglia, Austria dhe Italia u ndanë dhe ranë nën pushtetin e pesë vëllezërve Rothshild. Jasht pushtetit të tyre mbetën Shtetet e Bashkuara dhe Rusia. Kryetarët e ndershëm të Shteteve të Bashkuara kanë luftuar me këmbëngulje që të mos bien nën patronatin e kësaj dinastie ndjellakeqe. Mirëpo, ata njëri pas tjetrit likuidoheshin. Secili kryetar që i kundërshtonte ata likuidohej. Linkolni, Garfildi, Mekkinli dhe Hardingu u vranë prej dorës së vrasësve të pagur të „300-vjetëve”. Prej vitit1912 e këndej, me zgjedhjen e Vilsonit për kryetar të SHBA-ve, ka filluar edhe tragjedia e Amerikës e cila vazhdon edhe sot dhe kjo do të jetë tragjedi e tërë botës nesër. [[Lufta e Krimesë]], që nuk iu dasht askujt, e mirënjohur nga të gjithë si vepër e Rothshildëve, pothuajse i shkatërroi Anglinë dhe Francën, kurse e bashkoi Evropën në llogari të një grupi të vogël të njerëzve të privilegjuar. Kur Anglia, Franca, Prusia, Suedia dhe Sardinia ishin të gatshme që t’i ndihmonin Turqisë ta ruajë pushtetin e tij mbi tokat e okupuara, Aleksandri II qe i vetmi sundimtar evropian i vendosur që t’i lirojë popujt e krishterë nga robëria pesëqind vjeçare turke. Rothshildët prej momentit kur e vrasin perandorin Nikollaj I, me anë të Dizraelit e sigurojnë Anglinë, me anë të Napoleonit II - Francën, me anë të Bizmarkut - Gjermaninë dhe me anë të Mancinit - Italinë, mbeten Shtetet e Bashkuara për të cilat ishte planifikuar: shtetet veriore t’i bashkangjiten Kanadës, e cila ka qenë pjesë e Britanisë së Madhe, shtetet jugore - Meksikës në të cilën prej 28 majit të vitit 1864 ka sunduar Maksimiliani - i dërguar i Napoleonit III. Me të ardhur Maksimiliani në pushtet menjëherë i lëshohet hua (kredi) prej 200 milionë frangësh nga banka angleze e Rothshildit. Agjentët e kapitalit punuan si urithë të nëntokës në shtetet jugore për ta disponuar dhe ushqyer popullatën kundër shteteve veriore dhe deridiku arritën sukses në këtë drejtim. Ata bile vetë iu ofruan francezëve të dy shtetet, Teksasin dhe Luizianën, për ndihmë materiale dhe luftarake. Pikërisht kur të gjitha këta mendime tinzake qenë të gatshme për veprim, perandori rus, duke i ndjekur prej afër këta lojëra të fshehta kundër shteteve veriore amerikane, lajmëroi në Paris dhe në Londër, përmes të dërguarve të vet se çdo përzierje e tyre kundër Veriut do të konsiderohet se ata i shpallin luftë Rusisë, si dhe ajo „do të gjuajë kundër atij që i pari do të gjuajë kundër Amerikës”. Aleksandri II menjëherë e dërgoi flotën e vet atlantike me në krye fregatën „Oslabija” në gjirin e Njujorkut, e flotën e Oqeanit të Qetë e dërgoi në San Francisko me urdhër të prerë mbretëror që të vëhen nën komandën e drejtpërdrejtë të Linkolnit. Urdhërat origjinalë dërguar dy admiralëve rusë i kanë parë vetë dhe i kanë vërtetuar dy amerikanë të deleguar A. D. Kurtini dhe Zh. V. Lothropi si dhe gjykatësi Fild. Atë që u përmend më lartë e ka vërtetuar edhe vetë Linkolni, si dhe ministri për punë të jashtme V. H. Sevardi. Ky gjest i perandorit rus e shpëtoi integritetin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe iu ndihmoi të jenë kështu siç janë sot, por pa ndonjë garancë për të nesërmen. Lufta qytetare, fare e paqëllimtë dhe e panevojshme për popullin amerikan, ka marrë shumë viktima të pafajshme. Veriu ka dhënë 385.245 të vrarë dhe të plagosur, kurse Jugu - 100 mijë të vrarë. Duhet theksuar se në historinë e luftës qytetare në Shtetet e Bashkuara askund nuk përmenden faktet e lartëshënuara dhe populli amerikan nuk njoftohet me to. Ja pse, përsëri po them siç thash në fillim se historia botërore duhet të shkruhet krejtësisht nga fillimi prej historianëve të mirëfilltë, e jo prej njerëzve të paguar të bankierëve, kapitalistëve dhe politikanëve të interesuar të cilët kanë qenë pronarë të shtypit në përgjithësi, të literaturës, bile edhe të njerëzve. Po qe se populli amerikan do ta dinte të vërtetën e luftës qytetare assesi nuk do të qëndronte moralisht në anën e Japonisë në vitin 1904-1905 kur të dy perandoritë luftonin mes veti. Shkaku për të cilin, Rothshildët dhe „300-vetët” e tyre, i kanë dashur luftërat dhe konfliktet midis popujve ka qenë ajo se luftërat i kanë shtyrë popujt në borxhe të mëdha materiale, e atyre si dinasti iu kanë sjellë fitime të panumërta. Ja pse, gjatë kohës së luftës qytetare në Amerikë të deleguarit e Rothshildëve ndodheshin çdokund, në të gjitha shtetet, i nxitnin njerëzit ta kundërshtojnë njëri tjetrin në të njëjtën mënyrë sikur në Rusi para revolucionit. Ata i kanë zbatuar urdhërat e Trockit - të zgjedhurit të Eduard Rothshildit. Me Leninin shpejt e rregulluan punën, por e nënçmuan Stalinin. Me borxhet e sotshme astronomike në të cilat pothuajse u gjetën të gjitha shtetet në botë, fotografia është fare e qartë për secilin. Nuk ka asnjë shtet që nuk iu ka borxh miliarda dollarë bankave të huaja. Secili bën fjalë për bankat e huaja, e askush nuk e din se kush janë ato. Secili mendon se të gjitha huatë dhe paratë vijnë prej Amerike. Vetë ajo vazhdimisht shpërndanë ndihma dhe huaja në mbarë botën me miliarda dollarë. Shumë shtete kanë hyrë borxh nga 10-12 miliardë dollarë dhë nuk janë në gjendje t’i paguajnë bile edhe kamatat. Drejtuesit janë të detyruar të gjejnë mbështetje në stagnime, gjë që pasqyrohet negativisht ndaj popullit i cili vuan. اka ndodh në Amerikë, shtet i cili i ndanë pothuajse të gjitha huatë dhe paratë? Vetë ajo ka hyrë në borxh më se 3 trilionë dollarë. Në fund të vitit 1988 borxhet federale kanë qenë dy trilionë e 520 miliardë dollarë, ku vetëm kamata ka qenë 154 miliardë dollarë ose 1/7 e buxhetit shtetëror. Për ta pasur më të qartë se çka paraqesin 154 miliardë dollarë kamata, do t’i zbërthej sipas kohës së pagesës. Ato janë 500 milionë dollarë në ditë ose 21 milionë në orë të cilat tatimdhënësit duhej t’ua paguanin bankave. Ky ka qenë vetëm borxhi federal i cili me borxhet e sektorit privat ka qenë më se 10 trilionë ose 35 mijë dollarë në krye të çdo amerikani. Kujt ia ka borxh Amerika këtë shumë fantastike dhe kush i ka blerë dhe sundon me Shtetet e Bashkuara? Kuptohet, ata të cilët i posedojnë paratë! Nuk shoh se në çfarë mënyre Shtetet e Bashkuara do të mund të dalin nga kjo situatë me anë të rrugës normale dhe legale. Rrugëdalje e vetme është që qeveria - vetë shteti të shtypë dhe t’i kontrollojë shenjat e parave, e jo t’i blejë prej bankave private, të cilat tash për tash janë pronarët e vërtetë të dollarit. Megjithatë, unë nuk e kuptoj si do të mund të ndodh kjo, pasi që oktopodin e ka lidh shëndosh shteti dhe përfaqësues të tij ka në të gjitha anët - nga pozita e kryetarit e dirë në pozitën e komunës së vogël. Për popullin amerikan kjo është „kauza perduta”.Interesat e Rothshildit në Evropë dhe në hemisferën perëndimore kanë qenë të mëdha, por ato në Lindjen e Largët nuk kanë qenë aspak më të vogël. Historia na tregon se sa shumë luftëra ka bërë Britania e Madhe me pasuritë e Rothshildit. Pa kurrfarë arsyetimi nën presionin e Rothshildëve Britania e Madhe e ka okupuar Egjiptin dhe Kanali i Suezit ka rënë në kontrollin e saj. Kanali i është dhënë Britanisë së Madhe për eksploatim në afat prej 99 vjetësh. Mirëpo, qysh pas mbarimit të Luftës së Parë Botërore në vitin 1918, para afatit të fundit - në vitin 1969, Rothshildët filluan të hartojnë plane me qëllim që ta sigurojnë rrugën për në Lindjen e Largët. Britania e Madhe ka harxhuar shumë mjete dhe ka derdhur shumë gjak për kontrollimin e [[Kanalit të Suezit]]. Njëra nga shkaqet që Palestina t’iu jepet hebrenjve ka qenë pikërish ky - [[Lindja e Mesme]] të vëhet nën kontrollin e cionizmit në të cilin Rothshildët kanë pasur besim të plotë.Ata e financuan shpërnguljen e 600 mijë [[hebrenjve]] prej Evropës Lindore dhe vendosjen e tyre në Palestinë. Kjo ka filluar më 18 maj të vitit 1948 në llogari të 1.350 mijë të krishterëve dhe muslimanëve të pambrojtur të cilët u nxorën nga shtëpitë dhe nga vendi i tyre.Krijimi i shtetit izraelit dhe situata e sotshme në përgjithësi në Lindjen e Mesme është meritë vetëm e përpjekjeve të Rothshildëve që të sigurojnë rrugë të përhershme dhe të sigurtë për në Lindjen e Largët. Të gjitha përrallat se populli i zgjedhur prej Zotit duhet të jetojë në tokën e premtuar janë vetëm mashtrime dhe arsyetime. Të shpresojmë se gjendja e tendosur në Lindjen e Afërt nuk do të sjellë një [[Lufta e Tretë Botërore|Luftë të Tretë Botërore]].Rothshildët kurrë nuk kanë menduar diçka të dobishme për njerëzinë, asnjëherë nuk kanë krijuar ndonjë industri sikur Fordi dhe shumë të tjera, ku njerëzit do të punësoheshin. Ata që nga nisma kanë filluar të punojnë me kapitalin e huaj kolosal dhe të gjitha dobitë i kanë mbajtur vetëm për vete. Pas gjithë vështirësive dhe fatkeqësive botërore fshihen poshtërsitë dhe mashtrimet e Rothshildëve. [[File:ROTSHILDËT.jpg|thumb|Add caption here]] </ref> <ref> Nikola M.Nikolov, Komploti botëror ; Botim Privat Tetovë, më 1998 ; (faqe 52-59)</ref> == Shiko edhe == == Burime == <references/> [[Kategoria:Biografi gjermane]] jpu31gxxbp16kljqcy31zhu4jxlbzbv 0 401181 3006582 3006298 2026-07-06T16:50:55Z Smallem 126080 Heqje e formatimit të tepërt (thonjëza + kursiv/trashë njëkohësisht te titujt): mbahet kursivi për vepra, thonjëzat për këngë – përmes Claude AI 3006582 wikitext text/x-wiki '''Giuseppe Fenoglio''',i njohur si '''Beppe''' (Alba, 1 Mars [[1922]] – Torino, 18 Shkurt [[1963|1963)]] ishte një partizan, shkrimtar dhe përkthyes italian. [[Skeda:Beppe Fenoglio cropped.jpg|parapamje|Beppe Fenoglio]] Veprat e tij paraqesin dy drejtime kryesore: botën rurale të Langhe-s dhe lëvizjen [[Rezistenca italiane|italiane të rezistencës]], të dyja të frymëzuara kryesisht nga përvojat e tij personale; në mënyrë të ngjashme, Fenoglio e shprehu veten në dy stile:kronikën dhe {{'}} ''[[Poezia epike|.]]'' Fenoglio u rekrutua në vitin 1943; përpara se të përfundonte stërvitjen e oficerëve,Italia iu dorëzua Aleatëve dhe [[Gjermania naziste]] pushtoi pjesën më të madhe të vendit. Njësia e tij e stërvitjes u shpërnda dhe Fenoglio u përball me një udhëtim të vështirë për në shtëpi. Ai kaloi disa muaj i fshehur në [[Roma|Romë]] përpara se t'u bashkohej partizanëve në janar 1944.Pasi luftoi deri në fund të [[Lufta e Dytë Botërore|luftës]],ai përktheu libra të shumtë nga [[Gjuha angleze|anglishtja]] dhe shkroi veprat për të cilat është më i njohur,ndërsa punonte si nëpunës për një kompani pranë Albës. Romani i tij më i njohur, i konsideruar nga shumë si më i miri, ''Johnny the Partisan'', u botua pas vdekjes për herë të parë në vitin 1968. Ai vdiq në Torino, vetëm 40 vjeç, nga [[Kanceri në mushkëri|kanceri bronkial]] . == Biografia == [[Skeda:Casa_di_Beppe_Fenoglio.JPG|parapamje|Shtëpia e Beppe Fenoglio në Alba, e vendosur pranë katedrales]] === Vitet e hershme === I pari nga tre fëmijë, Beppe lindi në Alba në Langhe më 1 mars [[1922]] nga Amilcare,një djalë kasapi me prirje politike [[Socializmi|socialiste]] dhe një ndjekës i Filippo Turati-t, dhe Margherita Faccenda,një grua me karakter të fortë.Në [[1928|vitin 1928,]] babai i tij arriti të ngrinte biznesin e tij,duke blerë një dyqan kasapi në Piazza del Duomo,i cili i siguroi atij të ardhura të mira.Pas Beppe-s,lindi Walter (1923-2007),një menaxher i ardhshëm [[Fiat|i FIAT-it]] në [[Gjeneva|Gjenevë]] dhe [[Parisi|Paris]] dhe drejtor i ardhshëm komercial i FIAT Auto dhe Marisa (1933-2021). Si fëmijë,Beppe ndoqi shkollën fillore "Michele Coppino" në Alba dhe tregoi se ishte një fëmijë inteligjent dhe i kujdesshëm,d uke vuajtur nga një [[Belbëzimi|belbëzim]] i lehtë. Pasi mbaroi shkollën fillore, nëna e tij, e këshillën e mësueses dhe pavarësisht vështirësive të vazhdueshme financiare të familjes, e regjistroi djalin e saj në shkollën e mesme "Govone" në Alba. Një nxënës shembullor dhe i apasionuar pas [[Gjuha angleze|gjuhës angleze]], ai ishte një lexues i pangopur dhe madje filloi disa [[Përkthimi|përkthime]], të cilat do të rezultonin të parat e një serie të gjatë. Që atëherë,bota e tij ideale kulturore do të ishte [[Anglia]] elizabetiane dhe revolucionare.<ref name="bio2">{{Cite web|title=Biografia su Centro studi Beppe Fenoglio|url=http://www.centrostudibeppefenoglio.it/Personaggi/personaggi_scheda.php?ID=39|language=it}}</ref> Në shkollën e mesme ai pati mësues të shquar dhe për të të paharrueshëm,si Leonardo Cocito-një mësues i [[Gjuha italiane|gjuhës italiane]],[[Komunizmi|një komunist]],i cili ishte ndër të parët që iu bashkua [[Rezistenca italiane|Rezistencës]] si partizan, në radhët e Giustizia e Libertà (pavarësisht ideologjisë së tij politike), pastaj në grupin e Badoglios,dhe i cili u var përfundimisht nga gjermanët më 7 shtator [[1944]] - dhe Pietro Chiodi,një mësues [[Historia|historie]] dhe [[Filozofia|filozofie]], një studiues i madh i [[Søren Kierkegaard]] dhe [[Martin Heidegger]]; edhe ai më vonë do të bëhej partizan,një shok i vetë Cocitos, por do të deportohej në një [[Kampi i përqëndrimit|kamp përqendrimi]] gjerman,duke i mbijetuar luftës. Të dy ishin një frymëzim për pjekurinë e ndërgjegjes [[Kundërfashizmi|antifashiste]] të Fenoglios. Në [[1940|vitin 1940]] ai u regjistrua në Fakultetin e Letërsisë në [[Universiteti i Torinos|Universitetin e Torinos]],të cilin e ndoqi deri në [[1943|vitin 1943]], kur u thirr për shërbim ushtarak dhe u dërgua fillimisht në Ceva ([[Kuneo|Cuneo]]) dhe më pas në Pietralata ([[Roma|Romë]]),në kursin e trajnimit për kadetë oficerësh. === Jeta partizane === Spektakli i 8 shtatorit lokal, dorëzimi i një kazerme që përmbante një regjiment të tërë përpara dy makinave të blinduara gjermane jo tërësisht të pajisura me personel, dhe deportimi në Gjermani në vagonë ​​të vulosur i kishin bindur të gjithë, familjen dhe ata që jetonin aty,se Xhoni nuk do të kthehej kurrë. (Partizani Xhoni, Kapitulli I) Pas shpërbërjes që pasoi më 8 shtator 1943,Fenoglio u bashkua me [[Rezistenca italiane|formacionet e para partizane]] në janar [[1944|1944.]] Në fillim ai u bashkua me "të kuqtë" e Brigadave Garibaldi,por shpejt kaloi te "autonomistët" ose "Badogliani" të Grupit të Divizionit të parrë Alpin të komanduar nga Major Enrico Martini "Mauri" dhe Divizionit të tij të dytë Langhe, Brigada Belbo, e komanduar nga marins Piero Balbo "Poli" (Nord në ''Partigiano Johnny'') dhe që vepronte në Langhe, midis Mango,Murazzano dhe Mombarcaro. [[Skeda:Beppe_Fenoglio_young.jpg|majtas|parapamje|Fenoglio i ri gjatë një ndeshjeje futbolli me miqtë, rreth vitit 1945]] Ai mori pjesë, së bashku me vëllanë e tij Walter, i cili kishte dezertuar nga [[Republika Sociale Italiane|RSI-ja]] ku ishte rekrutuar fillimisht për të shmangur hakmarrjet kundër familjes së tij (pasi babai i tij u rrëmbye për të bindur Beppe-n të paraqitej, ishte reagimi i të rinjve të Albës dhe ndërmjetësimi i Monsinjor Grassi-t që e liruan), në betejën e pafat të Carrù-së dhe në përvojën e jashtëzakonshme,por të shkurtër të Republikës partizane të Albës, e pavarur midis 10 tetorit dhe 2 nëntorit [[1944|1944.]]<ref name="fenoglio" /> Falë njohurive të tij të anglishtes,ai veproi si përkthyes dhe oficer ndërlidhës,midis janarit dhe prillit [[1945]], midis forcave të armatosura anglo-amerikane dhe grupit partizan të Maurit dhe Balbos. Nga përvoja e një partizani blu lindën romanet ''Pranvera e Bukurisë'',''Një Çështje Private'',''Partizani Xhoni'' dhe tregimet ''Njëzet e Tre Ditët e Qytetit të Albës''. === Periudha e pasluftës === Në fund të [[Lufta e Dytë Botërore|luftës]], Fenoglio rifilloi shkurt studimet universitare përpara se të vendoste,për keqardhjen e madhe të prindërve të tij, t'i përkushtohej tërësisht aktivitetit letrar. Në referendumin institucional të vitit 1946,ai votoi për [[Monarkia|monarkinë]]. Në maj të [[1947|vitit 1947]], falë njohurive të tij të shkëlqyera të [[Gjuha angleze|gjuhës angleze]], ai u punësua si korrespondent i huaj për një punishte vere në Alba.Puna,jo shumë e vështirë,i lejonte të kontribuonte në shpenzimet familjare dhe t'i përkushtohej [[Shkrimi|shkrimit]]. Ai udhëtoi pak në rastin më të mirë në [[Franca|Francë]] për punë,dhe kurrë nuk shkoi të vizitonte [[Anglia|Anglinë]] e tij të dashur.<ref name="fenoglio" /> Ai u përshtat me shumë vështirësi me rifillimin e jetës së përditshme dhe familjare. Në [[1949|vitin 1949]], [[Tregimi i shkurtër|tregimi]] i tij i parë u shfaq,i titulluar ''Il trucco'' dhe i nënshkruar me [[Pseudonimi|pseudonimin]] Giovanni Federico Biamonti, në ''Pesci rossi'', buletinin editorial të Bompiani-t.Në të njëjtin vit,ai i prezantoi Einaudi-t ''romanet Racconti della guerra civile'' dhe ''La paga del sabato'', [[Romani|një roman]] që mori një vlerësim shumë pozitiv nga [[Italo Calvino]]. Në [[1950|vitin 1950]],ai takoi [[Elio Vittorini|Elio Vittorini-n]] në [[Torino]], i cili po përgatiste për Einaudi-n serinë e re "Gettoni",e krijuar për të mirëpritur shkrimtarë të rinj; në të njëjtin rast,Fenoglio takoi personalisht Calvinon (me të cilin deri atëherë kishte mbajtur vetëm një korrespondencë të përzemërt) dhe Natalia Ginzburg. I inkurajuar nga Vittorini, ai rifilloi ''La paga del sabato'' dhe bëri një draft të ri të tij, por në shtator ai e braktisi përfundimisht romanin për të organizuar një koleksion me dymbëdhjetë tregime të shkurtra,disa prej të cilave ishin përfshirë tashmë në ''Racconti della guerra civile''. Në [[1952|vitin 1952]], përmbledhja e tregimeve të shkurtra u botua,në serinë "Gettoni", me titullin ''I ventitré giorni della città di Alba'' .Vitin pasardhës Fenoglio përfundoi romanin e shkurtër ''La malora'', të botuar në gusht [[1954|1954.]] Pasoi një aktivitet intensiv si përkthyes nga anglishtja: në [[1955|vitin 1955,]] përkthimi i ''The Rime of the Ancient Mariner'' nga Samuel Taylor Coleridge u botua në revistën ''Itinerari''. Ndërkohë,ai filloi një roman të madh mbi vitet [[1943|1943-1945]], [[1945|të]] cilin ia paraqiti botuesit Garzanti në verën e vitit [[1958|1958.]] Në prill të [[1959|vitit 1959]], ''"Primavera di bellezza''"u botua në serinë "Romanzi Moderni Garzanti"; ai nënshkroi një kontratë pesëvjeçare me Livio Garzanti për veprat e tij të pabotuara. Në të njëjtin vit ai mori çmimin "Prato" dhe filloi të shkruante një roman të ri mbi temën partizane. Në [[1961|vitin 1961]], i inkurajuar nga Calvino që të mblidhte tregimet e tij të reja për t'ia paraqitur çmimit ndërkombëtar "Formentor", ai filloi të punonte në përmbledhjen ''Racconti del parentado;'' megjithatë,pas nënshkrimit të kontratës me Einaudin,ai pranoi titullin ''[[Un giorno di fuoco]]''.Megjithatë,botimi u pezullua:Garzanti pretendoi të drejtat dhe dy shtëpitë botuese nuk arritën dot një kompromis.Kështu,ai filloi të shkruante ''Epigrame'' dhe një seri të re tregimesh,përveç bashkëpunimit në një skenar filmi me temë fshatare. === Jeta private === Në [[1960|vitin 1960,]]<nowiki/>ai u martua me Luciana Bombardi në një ceremoni civile (gjatë jetës së tij ai e deklaroi veten [[Agnosticizmi|agnostik]],megjithëse i pëlqente të lexonte Biblën e Mbretit James<ref>{{Sfn|G.Pedullà|p. 58}}.</ref><ref>{{Cite web|http://www.bicudi.net/Fenoglio_Bibbia|Un puritano delle Langhe: Beppe Fenoglio e la Bibbia}}</ref>) me Luciana Bombardi, të cilën e njihte që nga periudha menjëherë pas luftës. Pavarësisht presionit për një ceremoni kishtare,Fenoglio këmbënguli për një ceremoni thjesht civile dhe vendimi i tij shkaktoi një skandal. Kryetari i bashkisë refuzoi të zyrtarizonte martesën dhe delegoi këshilltarin Giulio Cesare Pasquero në vend të tij<ref>{{Cite web|date=2022-02-21|title=Beppe Fenoglio: Scrittore e partigiano|url=https://langhe.net/210364/beppe-fenoglio-scrittore-e-partigiano/|language=it-IT}}</ref>. Madje u organizua një demonstratë armiqësore kundër tyre, por nëna e Beppe arriti ta shmangte atë duke iu drejtuar peshkopit të Albës, Monsinjor Carlo Stoppa. Familja Fenoglio e kaloi muajin e mjaltit në [[Gjeneva|Gjenevë]]. Gruaja e tij e mbijetoi me gati 50 vjet,duke vdekur në [[2012|vitin 2012]] në Alba. Vajza e tij Margherita lindi më 9 janar [[1961]]; për këtë rast, Fenoglio shkroi dy tregime të shkurtra, ''Rrëfimi i gjyshit'' dhe ''Fëmija që vodhi një Scudo''. === Sëmundja dhe vdekja === />"Përgjithmonë në gurët e varreve,emri im do të më mjaftojë,dy datat që kanë rëndësi dhe titulli im si shkrimtar dhe partizan". (nga "Diario",vera e vitit 1954). [[Skeda:Beppe Fenoglio.jpg|alt=Beppe Fenoglio|parapamje|Beppe Fenoglio]] Në dimrin midis [[1959|viteve 1959]] dhe [[1960]], pas një ekzaminimi mjekësor,atij iu diagnostikua një infeksion në rrugët e frymëmarrjes,me ndërlikime për shkak të formës së astmës bronkiale që e kishte prekur prej vitesh dhe që kishte degjeneruar në pleurit,të shkaktuar nga pirja e tepërt e duhanit (sipas motrës së tij më të vogël, Marisës,ai pinte deri në gjashtëdhjetë cigare në ditë,veçanërisht kur shkruante, një arsye për debate me nënën e tij<ref>{{Cite web|http://blog.quotidiano.net/martina/2013/02/22/fenoglio-i-veleni-che-lo-uccisero-50-anni-fa/|Fenoglio, i veleni che lo uccisero cinquant'anni fa}}</ref>), pastaj një problem me arteriet koronare. Në [[1962|vitin 1962]], ndërsa ndodhej në Versilia për të marrë çmimin "Alpi Apuane" që i ishte dhënë për tregimin ''Ma il mio amore è Paco'', ai u godit nga një atak hemoptizie. Pasi u kthye me nxitim në Bra, gjatë një vizite mjekësore iu diagnostikua një formë [[tuberkulozi]] me ndërlikime të frymëmarrjes. Ai u zhvendos për një periudhë të shkurtër (shtator dhe tetor) në Bossolasco, në 757 metra mbi nivelin e detit,ku e kalonte kohën duke lexuar, shkruar dhe duke pritur vizita nga miqtë. Por shpejt, për shkak të përkeqësimit të sëmundjes së tij, ai u shtrua në spital, fillimisht në Bra dhe më pas, në nëntor, në Molinette në [[Torino]], dhe u diagnostikua me [[Kanceri në mushkëri|kancer bronkial]]. Çdo trajtim rezultoi i padobishëm: brenda pak muajsh gjendja e shkrimtarit u përkeqësua në mënyrë të pakthyeshme. Tani pa shpresë, Fenoglio refuzoi t'i nënshtrohej radioterapisë me kobalt dhe e përballoi sëmundjen me forcë të madhe shpirtërore.<ref name="bio2">{{Cite web|title=Biografia su Centro studi Beppe Fenoglio|url=http://www.centrostudibeppefenoglio.it/Personaggi/personaggi_scheda.php?ID=39}}</ref> Gjatë ditëve të tij të fundit ai u detyrua të komunikonte me një copë letër sepse iu desh t'i nënshtrohej një trakeotomie për shkak të problemeve të tij me frymëmarrjen.<ref name="fenoglio" /> Vdekja i erdhi, pas dy ditësh në [[koma]], natën e 18 shkurtit [[1963]], kur ai nuk ishte ende 41 vjeç (do të mbushte 41 vjeç dy javë më vonë). Ai u varros në varrezat e Albës me një rit civil, "pa lule, pauza apo fjalime"( siç e kërkoi ai në një shënim drejtuar vëllait të tij), me disa fjalë të thëna mbi varr nga prifti Don Natale Bussi, një mik dhe ish-mësues i shkollës së mesme.<ref name="fenoglio" /> Romani i tij më i njohur, ''Il partigiano Johnny'', i cili mbeti i papërfunduar, u botua pas vdekjes në vitin 1968,duke fituar Çmimin Città di Prato.<ref name="fenoglio" /> Në [[2001|vitin 2001]], në Mango u krijua një shteg letrar i titulluar "Qyteti i Partizanit Johnny". Itinerare të tjera të Fenoglio-s u krijuan më pas në Murazzano dhe San Benedetto Belbo, ku zhvillohen disa nga historitë më intensive dhe domethënëse të Langa-s. Më 10 mars [[2005]], në Universitetin e Torinos, shkrimtarit iu dha një " [[Diploma e nderit|Diplomë Nderi]] "në Letërsi në kujtim,në prani të gruas së tij Luciana dhe vajzës së tij Margherita,një shenjë e suksesit kryesisht pas vdekjes së veprës së tij letrare.<ref name="fenoglio2">{{Cite web|http://www.centrostudibeppefenoglio.it/BeppeFenoglio/laurea_honoriscausa.php|Laurea Honoris Causa a Beppe Fenoglio}}</ref> == Vepra == * ''Njëzet e tre ditët e qytetit të Albës'', Koleksioni I gettoni nr. 11,Torino,Einaudi,1952. * ''Mallkimi'', Torino, Einaudi,1954. * ''Pranvera e Bukurisë'', Milano,Garzanti,1959. * ''[[Un giorno di fuoco|Një Ditë Zjarri]]'', Milano,Garzanti,1963 [përmban edhe ''Një Çështje Private'']; me titullin ''Një Ditë Zjarri.'' T''regime nga të Afërmit'', Torino, Einaudi,1988-; Hyrje nga Matteo Nucci, Koleksioni ET Scrittori,Torino, Einaudi, 2023, ISBN 978-88-062-5816-0. * ''Një çështje private'', Milano, Garzanti, 1963. * ''Partizani Johnny'', Torino, Einaudi, 1968. * ''Malora dhe Tregime të Tjera'',Torino, Einaudi,1968. [përmban:''Malora'',''Çështja e Shpirtit'',''Shiu dhe Nusja'', ''Njëzet e Tre Ditët e Qytetit të Albës''] * ''Paga e së Shtunës'', redaktuar nga Maria Corti, Torino, Einaudi, 1969. * ''[[Un Fenoglio alla prima guerra mondiale|Një Fenoglio në Luftën e Parë Botërore]]'', redaktuar nga [[Gino Rizzo]], Torino, Einaudi,1973. * ''Tregime partizane'', redaktuar nga Ernesto Ferrero,Torino, Einaudi,1976. * ''[[L'affare dell'anima e altri racconti|Çështja e Shpirtit dhe Tregime të Tjera]]'',Torino, Einaudi, 1978. * ''[[Una crociera agli antipodi|Një Lundrim në Antipode]]'', Torino, Stampatori, 1980; me titullin ''Një Lundrim në Antipode dhe Tregime të Tjera Fantastike'',redaktuar nga Luca Bufano, Koleksioni L'Arcipelago, Torino,Einaudi,2003,ISBN 978-88-061-6460-7. * ''[[L'imboscata (Fenoglio)|Prita]]'', redaktuar nga Dante Isella, Torino, Einaudi, 1992, ISBN 88-06-13048-X. * ''Shënime partizane 1944-1945'', redaktuar nga Lorenzo Mondo, Torino, Einaudi, 1994, ISBN 88-06-13567-8. * ''Tetëmbëdhjetë tregime'', Torino, Einaudi, 1995, ISBN 88-06-13835-9. * ''Letra, 1940-1962'', redaktuar nga [[Luca Bufano]], Torino, Einaudi,2002,ISBN 88-06-16265-9. * ''Epigramet'', redaktuar nga Gabriele Pedullà,Torino, Einaudi,2005, ISBN 88-06-17670-6. * ''Teatër'', redaktuar nga [[Elisabetta Brozzi]], Torino,Einaudi, 2008, ISBN 978-88-06-19165-8. [Përmban: ''Zëri në Stuhi'';''Serenata në Bretton Oaks''; ''Dramë me një akt''; ''Vetmi''; ''Unë qëlloj'' ] * ''[[Il libro di Johnny|Johnny's Book]]'', redaktuar nga Gabriele Pedullà, Koleksioni i Letrave, Torino, Einaudi, 2015, ISBN 978-88-06-22543-8,f.500. === Koleksione === * ''Vepra'',botim kritik i redaktuar nga Maria Corti, 5 vëllime, Koleksioni NUE, Torino, Einaudi,1978. : I.1, ''Partizani ynë Xhoni'', Koleksioni NUE nr. 53*, Torino, Einaudi,1978. : I.2, ''The Partizan Johnny'', NUE Collection n.53**, Torino, Einaudi,1978. : I.3, ''Pranvera e Bukurisë''; ''Fragmente nga një roman''; ''Një çështje private'', Seria NUE nr. 53***, Torino,Einaudi, 1978. : II, ''Tregime të Luftës Civile''; ''Paga e së Shtunës''; ''Njëzet e tre ditët e Qytetit të Albës''; ''Fatkeqësia''; ''Një ditë zjarri'', Koleksioni NUE nr. 54, Torino, Einaudi, 1978. : III, ''Tregime të shpërndara, të botuara dhe të pabotuara''; ''Fletore Bonalumi''; ''Ditar''; ''Tekste teatrale''; ''Projekt skenari filmi''; ''Fabula'',seria NUE nr.55, Torino, Einaudi, 1978. * ''Novels and Stories'',redaktuar nga Dante Isella, Koleksioni i Bibliotekës Pléiade, Torino, Einaudi-Gallimard, 1992, ISBN 88-446-0002-1; E re,botim i zmadhuar, Einaudi, 2001, ISBN 978-88-446-0080-8. * ''Të gjitha tregimet'', redaktuar nga Luca Bufano, Torino, Einaudi,2007, ISBN 978-88-06-18566-4. * ''Të gjitha romanet'', redaktuar nga Gabriele Pedullà, Torino, Einaudi,2012, ISBN 978-88-062-2819-4. === Përkthime === * {{Cite book|title=[[La ballata del vecchio marinaio]]|year=1955|language=it}} - Prefazione di [[Claudio Gorlier]], [[Collezione di poesia]], Torino,1964. * {{Cite book|title=Il vento nei salici|publisher=Einaudi|year=1982|location=Torino|language=it}} * ''Quaderno di traduzioni'',a cura di [[Mark Pietralunga]], Torino,Einaudi, 2000. ISBN 88-06-14130-9. [versioni dall'inglese di Eliot,Coleridge,Masters,Browning] == Çmime dhe nderime == * Çmimi Prato - 1959 * Çmimi i Alpeve Apuan - 1962 * Çmimi i Qytetit të Pratos - 1968 * Diplomë Nderi në Letërsi (Pas vdekjes) - 2005 "Fakulteti propozon që Beppe Fenoglio,një shkrimtar që ne tashmë e llogarisim midis "klasikëve" dhe sigurisht midis më të mëdhenjve të shekullit të njëzetë,t'i jepet,siç ishte shpresa e tij,një diplomë në Letërsi "pas vdekjes",në njohje të madhështisë së tij absolute.[12] — Universiteti i Torinos - emërtimi i shkollës gjithëpërfshirëse “Beppe Fenoglio” në Bagnolo Piemonte (CN<ref>{{Cite web|title=ICS B. Fenoglio|url=https://ics-bagnolopiemonte.edu.it/|language=it}}</ref> == Shënime == <references /> == Bibliografia == * * Francesco M. Biscione,Beppe Fenoglio,in Dizionario biografico degli italiani,vol.46,Roma,Istituto dell'Enciclopedia Italiana,1996. * {{Cite journal|last=Giovanni Pietro Vitali|date=dhjetor 2014|title=I partigiani di Fenoglio tra realtà, narrativa e recezione|journal=Quaderni di Storia e memoria|language=it|publisher=Istituto ligure per la storia della Resistenza e dell'età contemporanea|issue=2|pages=95-107|issn=2420-7772|ref=Vitali 2014}} * {{Cite book|title=La strada più lunga: sulle tracce di Beppe Fenoglio|publisher=Donzelli editore|year=2001|isbn=88-7989-611-3|location=Roma|language=it}} * {{Cite book|title=Beppe Fenoglio cinquant'anni dopo|publisher=Fabrizio Serra|year=2014|isbn=978-88-6227-734-1|location=Pisa|language=it}} * Marisa Fenoglio,''Casa Fenoglio'',Ed.Sellerio,Palermo, 1995 * Franco Pappalardo La Rosa,''Le Langhe,il senso della morte e l'eterna lotta per la vita'',in ''Le storie altrui. Narrativa italiana del penultimo Novecento'',Torino, Achille e La Tartaruga,2016, ISBN 9 788896 558416 * Roberto Mosena, ''[[L'interprete e Fenoglio. Letture di Davide Lajolo]]'',Nuova Cultura, Roma, [[2009]]. * Roberto Mosena, ''[[Fenoglio. L'immagine dell'acqua]]'', Studium,Roma, [[2009]]. * Veronica Pesce, ''«Nel ghiaccio e nella tenebra». Paesaggio,corpo e identità nella narrativa di Beppe Fenoglio'',Ravenna,Giorgio Pozzi, 2015. * Franco Vaccaneo,Beppe Fenoglio vita guerre libri,Priuli & Verlucca,Torino,2021 * Sergio Favretto,Fenoglio verso il 25 aprile,Edizioni Falsopiano,Alessandria,2015. * Sergio Favretto,Beppe Fenoglio,il riscatto della libertà, Edizioni Falsopiano,Alessandria, 2023. * Giulia Carpignano,Beppe Fenoglio.Il complesso equilibrio tra vita e scrittura,L'arcolaio,2024. [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Agnostikë]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Vdekje 1963]] [[Kategoria:Lindje 1922]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] [[Kategoria:Biografi italiane]] r9pjm5icq4tdhn5zsg33b2rcnvg3i9y 0 401388 3006670 3006324 2026-07-06T23:32:36Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 3006670 wikitext text/x-wiki {{Bio|Nome=Primo <!-- Non aggiungere MICHELE, leggi la nota -->|Cognome=Levi|PostCognome={{#tag:ref|Secondo Ian Thompson<ref>{{cita|Thomson|pp. 17-18|Thomson}}.</ref> e secondo il racconto fatto dallo stesso Levi a [[Giovanni Tesio]],<ref>{{Cita|Tesio|p. 12|Tesio}}.</ref> il nome proprio completo dello scrittore era "Primo Michele". Il secondo nome, che riprendeva quello del nonno paterno morto suicida, non risulta attestato sui documenti ufficiali dello scrittore (ed in particolare in quelli relativi al ''curriculum'' scolastico<ref>Quadri dei risultati degli esami di maturità, libretto universitario, diploma di laurea e certificato di laurea , ''cfr.'' {{Cita libro|titolo=Album Primo Levi|curatore=Roberta Mori|curatore2=Domenico Scarpa|editore=Giulio Einaudi editore|anno=2017|pp=15, 300}} e in {{cita pubblicazione|autore=Maria Vittoria Barbarulo|url=https://www.primolevi.it/it/pergamena-cassetto|titolo=La pergamena nel cassetto|editore=Centro Internazionale di studi Primo Levi}}</ref>), né indicato nelle edizioni dei suoi libri, né in generale utilizzato nell'ambito della sua attività pubblica.|group=n}}|Sesso=M|LuogoNascita=Torino|GiornoMeseNascita=31 luglio|AnnoNascita=1919|LuogoMorte=Torino|GiornoMeseMorte=11 aprile|AnnoMorte=1987|Epoca=1900|Attività=scrittore|Attività2=chimico|Attività3=partigiano|AttivitàAltre=|Nazionalità=italiano|PostNazionalità=, [[Superstiti dell'Olocausto|superstite dell'Olocausto]], autore di racconti, di un romanzo, di [[memorie (genere letterario)|memorie]], saggi e poesie|Immagine=Primo Levi bianco e nero.JPG|Didascalia2={{Premio|[[Premio Campiello|Campiello]]||1963}}<br />{{Premio|[[Strega (premio)|Strega]]||1979}}<br />{{Premio|[[Premio Viareggio|Viareggio]]||1982}}<br />{{Premio|[[Premio Campiello|Campiello]]||1982}}}} Partigiano [[antifascista]], il 13 dicembre 1943 fu arrestato dai [[Nazifascismo|fascisti]] in [[Valle d'Aosta]], inviato in un campo di raccolta a [[Campo di Fossoli|Fossoli]] e, nel febbraio 1944, deportato nel [[campo di concentramento di Auschwitz]] in quanto [[ebreo]]. Scampato alla morte nel [[lager]], tornò in Italia e si impegnò a raccontare le atrocità viste e subite dai prigionieri.{{Authority control}}{{Portale|biografie|chimica|ebraismo|letteratura|Seconda guerra mondiale|fascismo}}{{Bio|Nome=Primo <!-- Non aggiungere MICHELE, leggi la nota -->|Cognome=Levi|PostCognome={{#tag:ref|Secondo Ian Thompson<ref>{{cita|Thomson|pp. 17-18|Thomson}}.</ref> e secondo il racconto fatto dallo stesso Levi a [[Giovanni Tesio]],<ref>{{Cita|Tesio|p. 12|Tesio}}.</ref> il nome proprio completo dello scrittore era "Primo Michele". Il secondo nome, che riprendeva quello del nonno paterno morto suicida, non risulta attestato sui documenti ufficiali dello scrittore (ed in particolare in quelli relativi al ''curriculum'' scolastico<ref>Quadri dei risultati degli esami di maturità, libretto universitario, diploma di laurea e certificato di laurea , ''cfr.'' {{Cita libro|titolo=Album Primo Levi|curatore=Roberta Mori|curatore2=Domenico Scarpa|editore=Giulio Einaudi editore|anno=2017|pp=15, 300}} e in {{cita pubblicazione|autore=Maria Vittoria Barbarulo|url=https://www.primolevi.it/it/pergamena-cassetto|titolo=La pergamena nel cassetto|editore=Centro Internazionale di studi Primo Levi}}</ref>), né indicato nelle edizioni dei suoi libri, né in generale utilizzato nell'ambito della sua attività pubblica.|group=n}}|Sesso=M|LuogoNascita=Torino|GiornoMeseNascita=31 luglio|AnnoNascita=1919|LuogoMorte=Torino|GiornoMeseMorte=11 aprile|AnnoMorte=1987|Epoca=1900|Attività=scrittore|Attività2=chimico|Attività3=partigiano|AttivitàAltre=|Nazionalità=italiano|PostNazionalità=, [[Superstiti dell'Olocausto|superstite dell'Olocausto]], autore di racconti, di un romanzo, di [[memorie (genere letterario)|memorie]], saggi e poesie|Immagine=Primo Levi bianco e nero.JPG|Didascalia2={{Premio|[[Premio Campiello|Campiello]]||1963}}<br />{{Premio|[[Strega (premio)|Strega]]||1979}}<br />{{Premio|[[Premio Viareggio|Viareggio]]||1982}}<br />{{Premio|[[Premio Campiello|Campiello]]||1982}}}} Partigiano [[antifascista]], il 13 dicembre 1943 fu arrestato dai [[Nazifascismo|fascisti]] in [[Valle d'Aosta]], inviato in un campo di raccolta a [[Campo di Fossoli|Fossoli]] e, nel febbraio 1944, deportato nel [[campo di concentramento di Auschwitz]] in quanto [[ebreo]]. Scampato alla morte nel [[lager]], tornò in Italia e si impegnò a raccontare le atrocità viste e subite dai prigionieri.Primo Levi[n 1] (Torino, 31 korrik 1919 – Torino, 11 prill 1987) ishte një shkrimtar, kimist dhe partizan italian. Ai ishte një i mbijetuar i Holokaustit, autor i tregimeve të shkurtra, një romani, kujtimesh, eseve dhe poezive. Një partizan antifashist, ai u arrestua nga fashistët në Luginën e Aostës më 13 dhjetor 1943, u dërgua në një kamp grumbullimi në Fossoli dhe në shkurt 1944 u deportua në kampin e përqendrimit të Aushvicit sepse ishte hebre. Pasi i shpëtoi vdekjes në kampin e përqendrimit, ai u kthye në Itali dhe iu përkushtua rrëfimit të mizorive që kishte parë dhe vuajtur midis të burgosurve. Vepra e tij më e famshme është "''Nëse ky është një njeri"'', rrëfimi i përvojave të tij gjatë vitit të kaluar në kampin e përqendrimit në Poloninë e pushtuar nga nazistët:Libri konsiderohet një klasik i letërsisë botërore.I diplomuar në [[Kimia|kimi]], ai botoi librin ''"Tabela Periodike"'', një përmbledhje me tregime kryesisht autobiografike, në të cilat çdo kapitull emërtohet sipas një elementi kimik, i cili luan një rol specifik në histori; edhe në veprat e tij të tjera shfaqen referenca të drejtpërdrejta dhe të tërthorta për këtë shkencë. Levi vdiq nga plagët e marra nga një rënie nga shkallët e ndërtesës ku jetonte.Vdekja e tij u cilësua zyrtarisht si vetëvrasje. == Biografia == [[Skeda:Famiglia_Levi.jpg|majtas|parapamje|Familja Levi, janar 1927]] Primo Levi lindi në Torino- në një apartament në Corso re Umberto 75 ku do të jetonte gjithë jetën e tij<ref>{{Cite web|title=Archivio Terracini|url=https://www.primolevi.it/it/terracini-archivio}}</ref> - më 31 korrik [[1919]], djali i parë i Cesare Levit (1878-1942) dhe Ester Luzzati (1895-1991),<ref>{{Cite web|title=Centro internazionale di studi Primo Levi|url=https://www.primolevi.it/it/biografia}}</ref> të cilët u martuan në vitin 1918 dhe i përkisnin familjeve me origjinë hebraike. Paraardhësit e tij ishin hebrenj piemontezë nga Spanja dhe Provenca;<ref>{{Cite book|Primo|Levi|[[Il sistema periodico]]|1975|Einaudi|Torino}}</ref> gjyshi i tij nga babai ishte inxhinier civil, gjyshi i tij nga nëna tregtar pëlhurash. Babai i tij Cesare,një hebre praktikant,<ref name="Le parole di Primo Levi: Dio e gli ebrei">{{Cite web|date=2019-06-05|title=Le parole di Primo Levi: Dio e gli ebrei|url=https://www.repubblica.it/dossier/cultura/le-parole-di-primo-levi/2019/06/05/news/le_parole_di_primo_levi_dio_e_gli_ebrei-228035246/|language=it}}</ref> i diplomuar në inxhinieri elektrike (në vitin 1901) dhe i punësuar nga kompania Ganz, ishte shpesh larg familjes për arsye pune, kryesisht jashtë vendit(veçanërisht në Hungari). Megjithatë,ai pati një ndikim të thellë tek i biri,duke i transmetuar atij interesat e tij në shkencë dhe letërsi (Levi tha se i ati i kishte blerë një mikroskop dhe i kishte dhënë shumë libra),të cilat do të bëheshin tipare të spikatura të personalitetit të Primo Levit, si dhe elementë të prodhimit të tij të ardhshëm letrar. Në vitin 1921 lindi motra e tij, Anna Maria, me të cilën Levi mbeti shumë i lidhur gjatë gjithë jetës së tij. [[Skeda:Primo_Levi_e_Anna_Maria_Levi.jpg|parapamje|Primo Levi me motrën e tij Anna Maria në vitin 1928 në Torre Pellice]] Pas shkollës fillore në shkollën Rignon në Via Massena,ai mori mësime private për një vit; ai ishte në gjendje të dobët shëndetësore. Në vitin 1930 ai u regjistrua në gjimnazin D'Azeglio në Torino dhe më pas, midis viteve 1934 dhe [[1935]], ndoqi shkollën e mesme, i njohur për përfshirjen midis mësuesve dhe studentëve të tijj në vitet e mëparshme të disa figurave që u dalluan për kundërshtimin e tyre ndaj regjimit fashist, duke përfshirë Augusto Monti, Franco Antonicelli, Umberto Cosmo, Norberto Bobbio, Zino Zini dhe Massimo Mila . Levi ishte një nxënës i mirë, i turpshëm dhe i zellshëm, shumë i interesuar në biologji dhe kimi,më pak në histori dhe italisht; ai tregoi intolerancë ndaj njohurive abstrakte letrare që i mësoheshin. Ai krijoi miqësi me disa shokë klase (veçanërisht Mario Piacenza) të cilët kishin të njëjtin interes për kiminë; me shokë të tjerë klase ai themeloi një lloj grupi sportiv-klub tifozësh të emëruar sipas vrapuesit Luigi Beccali .<ref name="ref_A">{{Sfn|Thomson|Capitolo 5|Thomson}}.</ref> Gjatë viteve të tij në Gjimnaz, ai ishte shok klase me Fernanda Pivano-n ; në Lice ai ndoqi Kursin B, i cili ishte tërësisht mashkullor, ndryshe nga Fernanda Pivano e cila, në Kursin A, kishte Cesare Pavesen si mësues zëvendësues të italishtes në Liceun e Parë;<ref>{{Sfn|Brandone e Cerrato|p. 152|Brandonecerrato}}.</ref> Levi ishte nxënës i [[Azelia Arici|Azelia Arici-t]], me të cilën ai mbeti në kontakt gjatë gjithë jetës së tij dhe së cilës i kushtoi një nekrologji të botuar në gazetën ''La Stampa'' .<ref>{{Sfn|Brandone e Cerrato|pp.178, 181|Brandonecerrato}}.</ref> Gjatë kohës së tij në Lice lindi dashuria e tij për malet. Në vitet 1936-1937 ai ishte një nga redaktorët e numrit të vetëm të ''D'Azeglio sotto spirito'', revistës shkollore, në të cilën ai botoi poemën e tij të parë "''Voi non sapere studiare"'',në të cilën ai rrëfen për fatkeqësitë e tij në përpjekjen për të mbledhur një herbarium duke ndjekur këshillën e mësuesit të tij të shkencës.<ref>{{Cite book|title=Raccolta dei numeri unici del Liceo D'Azeglio|publisher=Liceo Classico Massimo D'Azeglio|year=2017|location=Torino}}</ref> Gjatë asaj periudhe, Levi zhvilloi qëllimin për të ndërmarrë një karrierë në kimi, duke i njoftuar vendimin e tij babait të tij në ditëlindjen e tij të gjashtëmbëdhjetë, më 31 korrik 1935.<ref name="ref_A">{{Sfn|Thomson|Capitolo 5|Thomson}}.</ref> === Studimet universitare dhe përvojat e para të punës === [[File:Primo_Levi_giovane.JPG|majtas|parapamje|Në rininë e tij]] [[Skeda:Primo_Levi,_1942-1943.jpg|djathtas|parapamje|Levi në pronën e gjyshes së tij në Superga, disa muaj para arrestimit të tij]] Në vitin 1937,pasi u ndalua në itali në qershor, ai u diplomua nga shkolla e mesme klasike Massimo d'Azeglio, duke kaluar provimet përfundimtare në shtator,<ref>{{Sfn|Brandone e Cerrato|pp. 152-177|Brandonecerrato}}.</ref><ref>{{Cite web|http://www.istoreto.it/materiali/Mostre/doc/90_Brandone,%20Giorgio_Primo%20Levi%20e%20il%20D'Azeglio.pdf|Primo Levi e il D'Azeglio|14/05/2019}}</ref> dhe u regjistrua në kursin e [[Kimia|kimisë]] në [[Universiteti i Torinos|Universitetin e Torinos]].Babai i Primos ishte bashkuar me ngurrim me partinë fashiste. Në nëntor 1938, ligjet racore hynë në fuqi në Itali pas atyre në Gjermani, ku antisemitizmi tashmë ishte manifestuar përmes akteve të dhunës dhe shtypjes.Këto ligje kishin futur diskriminim serioz kundër qytetarëve italianë që [[Fashizmi|regjimi fashist]] i konsideronte "të racës hebraike". Ligjet racore patën një ndikim vendimtar të tërthortë në rrugën e tij akademike dhe intelektuale.{{Authority control}}{{Portale|biografie|chimica|ebraismo|letteratura|Seconda guerra mondiale|fascismo}}Ligjet racore i ndalonin hebrenjtë të ndiqnin studimet universitare, por u lejonin atyre që i kishin ndërmarrë tashmë ato,të përfundonin studimet. Gjatë viteve të tij universitare, ai frekuentonte rrethet studentore antifashiste; lexoi Darvinin, Manin, Tolstoin.Edhe pse i kaloi provimet, për shkak të ligjeve racore, ai pati vështirësi në gjetjen e një mbikëqyrësi për tezën e tij, derisa në [[1941|vitin 1941]] u diplomua me nderime, me një tezë në kimi( ''L'inizio di Walden'', mbikëqyrës Profesor [[Giacomo Ponzio (chimico)|Giacomo Ponzio]] në realitet ai diskutoi një tezë dhe dy nënteza, njëra prej të cilave, në fizikën eksperimentale,duhet të kishte qenë teza kryesore nëse hebrenjtë nuk do të ishin penguar të kryenin kërkime laboratorike.Certifikata e diplomës mban specifikimin "e racës hebraike". Gjatë asaj periudhe, babai i tij u sëmur nga kanceri . Vështirësitë financiare që rezultuan e bënë të vështirë gjetjen e një pune. Levi u punësua gjysmë ilegalisht nga një kompani (ai nuk u shfaq zyrtarisht në listën e pagave, edhe pse punonte në një laborator), me detyrën e gjetjes së një metode me kosto efektive për nxjerrjen e gjurmëve të [[Nikeli|nikelit]] të përmbajtura në materialet e mbeturinave nga një gurore [[Asbesti|azbesti]] pranë Lanzos ( Miniera Balangero, edhe pse Levi,në tregimin e tij ''Nichel'', nuk e përmend kurrë).Eksperimentet e tij të para letrare, të tilla si poema " ''Crescenzago'' " dhe projekti për një tregim malor, ndoshta datojnë që nga kjo periudhë. Në [[1942|vitin 1942]], ai u transferua në [[Milano]], pasi kishte gjetur një punë më të mirë në selinë qendrore milaneze, të vendosur në Via Meucci në Crescenzago, të [[Wander AG]], një kompani [[Zvicra|zvicerane]] që prodhonte ushqime të veçanta dhe produkte farmaceutike, ku ai ishte përgjegjës për kërkimin e disa ilaçeve kundër diabetit. Këtu Levi, së bashku me disa miq, ra në kontakt me qarqet militante [[Kundërfashizmi|antifashiste]] dhe u bashkua me Partinë klandestine të Veprimit . === Rezistenca dhe kampi i përqendrimit në Aushvic === {{Authority control}} [[Skeda:Arbeit_macht_frei_sign,_main_gate_of_the_Auschwitz_I_concentration_camp,_Poland_-_20051127.jpg|majtas|parapamje|263x263px|Hyrja në [[Kampi i përqendrimit i Aushvicit|kampin e përqendrimit të Aushvicit]] në dimër]] [[File:Primo_Levi_deportazione.JPG|parapamje|Gjatë periudhës së luftës]] Pas 8 shtatorit 1943, ai u strehua në male, duke u bashkuar me një grup partizanësh që vepronte në [[Lugina e Aostës|Luginën e Aostës]] . Periudha e militantizmit midis partizanëve të Col de Joux ishte ajo që vetë Levi e gjykoi si një përvojë të të rinjve me qëllime të mira, por të papërgatitur, të cilëve u mungonin armët dhe kontaktet e forta, siç pohon Levi në një letër drejtuar [[Paolo Momigliano Levi|Paolo Momigliano Levit]] .<ref>{{Cite journal|date=17 aprile 2013|title=Se questa è la mia storia|journal=La Repubblica|location=Torino}}</ref> Përvoja e tij partizane ishte objekt i dy eseve të botuara disa muaj larg njëri-tjetrit në vitin 2013 dhe i një polemike të ashpër gazetareske. Pak më vonë, në agim të 13 dhjetorit 1943, ai u arrestua së bashku me dy shokë nga [[Këmishat e zeza|milicia fashiste]] në fshatin Amay, në anën Saint-Vincent të Col de Joux (midis Saint-Vincent dhe Brusson ). Kur u pyet, ai preferoi të deklaronte veten hebre sesa partizan dhe për këtë arsye u transferua në kampin Fossoli,<ref>{{Cite web|last=[[Paolo Mieli]]|date=16 aprile 2013 (modifica il 29 maggio 2013)|title=I compagni dimenticati del partigiano Primo Levi|url=https://www.corriere.it/cultura/13_aprile_16/I-compagni-dimenticati-del-partigiano-Primo-Levi_f7dd888c-a676-11e2-bce2-5ecd696f115c.shtml|publisher=[[Corriere della Sera]]}}</ref> pranë Carpi, në provincën e Modenës . Më 22 shkurt [[1944]], Levi dhe 650 hebrenj të tjerë, burra dhe gra, u hipën në një tren mallrash. Në makinën e tij, do të tregonte më vonë, kishte 45 persona, përfshirë një nënë me një foshnjë të porsalindur; ata udhëtuan për pesë ditë dhe mbërritën natën në [[Kampi i përqendrimit i Aushvicit|kampin e përqendrimit të Auschwitzit]] në [[Polonia|Poloni]] . Levi u regjistrua atje (me numrin 174517) dhe u dërgua menjëherë në kampin Buna-Monowitz, i njohur atëherë si Auschwitz III, ku qëndroi deri në çlirimin nga [[Ushtria e Kuqe]] më 27 janar [[1945]] . [[Skeda:Cartina_La_tregua_-_Primo_Levi.gif|majtas|parapamje|266x266px| Udhëtimi aventuresk i kthimit, i përshkruar në romanin ''"Armëpushimi"'', nga [[Kampi i përqendrimit i Aushvicit|Aushvici]] në [[Torino]]]] Levi ia atribuoi mbijetesën e tij një sërë takimesh dhe rastësish fatlume. Së pari, duke lexuar botime shkencore gjatë studimeve, ai kishte mësuar [[Gjuha gjermane|gjermanishten]] bazë dhe kështu ishte në gjendje të kuptonte urdhrat që i ishin dhënë; po aq i rëndësishëm ishte takimi i tij me Lorenzo Perrone-n, një civil i punësuar si murator, i cili, me rrezik të madh personal, i siguronte rregullisht ushqim. Së dyti, drejt fundit të [[1944|vitit 1944]], ai u ekzaminua nga një komision përzgjedhës i ngarkuar me rekrutimin e kimistëve për Bunën, një fabrikë gome sintetike në pronësi të gjigantit kimik gjerman IG Farben . [[Skeda:Levi.jpg|parapamje|Gjatë një vizite në memorialin e kampit të Buchenwald]] Së bashku me dy të burgosur të tjerë (të dy prej të cilëve vdiqën më vonë gjatë marshimit të evakuimit ), pasi kaloi provimin, ai siguroi një pozicion në laboratorin Buna, ku kryente detyra më pak të lodhshme dhe ishte në gjendje të kontrabandonte materiale me të cilat kryente transaksione për të siguruar ushqim. Duke vepruar kështu, ai përfitoi nga bashkëpunimi i një të burgosuri tjetër me të cilin ishte shumë i afërt, Alberto Dalla Volta, gjithashtu italian. Më në fund, në janar të [[1945|vitit 1945]], menjëherë para se kampi të çlirohej nga Ushtria e Kuqe, ai u sëmur nga skarlatina dhe u shtrua në Ka-be (nga gjermanishtja ''Krankenbau'', italisht për "infermieri kampi"); gjermanët evakuuan kampin dhe braktisën të sëmurët, kështu që Levi për fat të mirë i shpëtoi marshimit të evakuimit nga Auschwitzi, gjatë të cilit Alberto do të kishte vdekur. Ai ishte një nga njëzet të mbijetuarit e 650 hebrenjve italianë që mbërritën në kamp me të. Udhëtimi i kthimit në Itali, i rrëfyer në kujtimet ''La tregua'', ishte i gjatë dhe i mundimshëm. Levi punoi si infermier për disa muaj në [[Katovica|Katowice]], në një kamp tranziti sovjetik; në qershor ai filloi udhëtimin e riatdhesimit, i cili zgjati deri në tetor: ai ndoqi një rrugë që e çoi nga [[Bjellorusia|Rusia e Bardhë]] në atdheun e tij përmes Ukrainës, Rumanisë, Hungarisë, Austrisë dhe Gjermanisë.<ref>{{Cite web|title=La tregua|url=https://www.primolevi.it/it/tregua}}</ref> === Kthimi dhe karriera si shkrimtar === Pasi mbërriti në [[Torino]], ai u shërua fizikisht dhe u rilidh me familjen dhe miqtë që kishin mbijetuar [[Holokausti|Holokaustin]] ; ai gjeti punë në fabrikën e bojrave Duco-Montecatini në Avigliana, pranë Torinos, nga e cila dha dorëheqjen në vitin 1947. Përvoja e kampit të përqendrimit e kishte prekur thellësisht: makthi që përjetoi në ''[[Kampet naziste të përqendrimit|kampin e përqendrimit]]'' e shtyu të shkruante një tekst që dëshmonte për përvojën e tij në [[Kampi i përqendrimit i Aushvicit|Aushvic]], i destinuar të bëhej përfundimisht libri i tij i parë, ''Nëse Ky është një Njeri'' . Pesë kapituj të veprës së ardhshme u botuan midis 29 marsit dhe 31 majit 1947, në ''[[L'amico del popolo]]'', organi i Federatës Komuniste të Vercellit, dhe më vonë do të rishikoheshin. Botimi në këtë periodik u bë për shkak të interesit të Silvio Ortona-s, një miku të autorit, dhe u parapri, në numrin 26 të së njëjtës revistë, të botuar më 22 qershor 1946, nga botimi i poemës ''"Buna Lager'' ", e cila shënoi në mënyrë efektive botimin e parë të Levit.<ref>{{Cite journal|last=Domenico Scarpa|year=2016|title=L'esordio assoluto di Primo Levi « Buna Lager »|issue=33|pages=47-58|doi=10.4000/etudesromanes.5245}}</ref> Më vonë ai takoi [[Lucia Morpurgo (1920-2009)|Lucia Morpurgo]] (1920-2009), e cila u bë gruaja e tij në shtator 1947: ky takim, së bashku me punën e tij si kimist, i lejoi atij të kapërcente momentin më të dhimbshëm të kthimit të tij dhe t'i përkushtohej shkrimit të librit " ''Nëse ky është një njeri'' ". Në ''"Tabela Periodike'' ", Primo Levi e përcakton shkrimin e tij si "punën e një kimisti që peshon dhe pjesëton, mat dhe gjykon në bazë të provave të caktuara dhe përpiqet t'u përgjigjet arsyeve".<ref>{{Cite book|Primo|Levi|[[Il sistema periodico]]|1975|Einaudi|Torino}}</ref> Në [[1947|vitin 1947]] ai e përfundoi dorëshkrimin, por shumë botues, përfshirë Einaudin, e refuzuan atë; zgjedhja editoriale për të mos pranuar tekstin për botim nga Einaudi u bë nga Natalia Ginzburg, në atë kohë konsulente për shtëpinë botuese të Torinos. U botua nga një botues i vogël, De Silva, i redaktuar nga Franco Antonicelli . Pavarësisht një pritjeje të mirë kritike, përfshirë një recension të favorshëm nga [[Italo Calvino]] në ''"l'Unità"'', ai pati pak sukses në shitje. Nga 2,500 kopjet e shtypura, vetëm 1,500 u shitën, kryesisht në Torino. [[Skeda:Primo_Levi_(1960).jpg|parapamje|I ulur në tavolinë duke lexuar, 1960]] Vepra e Primo Levit ishte një nga dëshmitë e para të të deportuarve hebrenj në kampet naziste të shfarosjes. Shtatë ishin të deportuarit hebrenj autorë të rrëfimeve autobiografike të botuara në Itali në vitet e para pas luftës: Lazzaro Levi në fund të vitit 1945, '''''[[Giuliana Fiorentino Tedeschi, Alba Valech Capozzi, Frida Misul dhe Luciana Nissim Momigliano]]''''' në vitin 1946, dhe në fund, në vitin 1947, Primo Levi dhe '''''[[Liana Millu]]'''''. Këtyre duhet t’u shtohen '''''[[Luigi Ferri]]''''', dëshmia e të cilit (në gjermanisht) u paraqit në prill të vitit 1945 para njërit prej gjykatave të para të ngarkuara për të gjykuar krimet naziste; '''''[[Sofia Schafranov]]''''', dëshmia e së cilës u përmblodh në vitin 1945 në një libër-intervistë nga '''''[[Alberto Cavaliere]]'''''; si dhe '''''[[Bruno Piazza]]''''', kujtimet e të cilit, të shkruara në të njëjtat vite, u botuan vetëm në vitin 1956. Para veprës “Nëse kjo është një njeri”, Levi kishte shkruar së bashku me doktorin Leonardo De Benedetti, me kërkesë të autoriteteve ruse, “Raporti mbi Aushvicin”, eseja e parë që përshkruante kushtet sanitare në kampet e përqendrimit. Më pas, Levi u largua nga bota e letërsisë dhe iu përkushtua profesionit të kimistit. Pas një përvoje të shkurtër si i vetëpunësuar me një mik, ai gjeti punë në Siva, një kompani prodhimi bojërash në '''''[[Settimo Torinese]]''''', të cilën më vonë e drejtoi deri në pensionim. Në vitin 1948 lindi vajza e tij Lisa Lorenza, ndërsa në vitin 1957 djali i tij Renzo. Në vitin 1955, një ekspozitë mbi deportimin në [[Torino]] u prit me një reagim të jashtëzakonshëm publik: Levi kuptoi interesin e madh për Holokaustin, veçanërisht midis të rinjve. Ai mori pjesë në takime të shumta publike(sidomos në shkolla).Ndërkohë, në vitin 1955, ai ia kishte ridërguar Einaudit librin ''“Nëse ky është një njeri”'', i cili vendosi ta botonte atë në qershor [[1958|1958.]] Ky botim i ri, me ndryshime dhe shtesa, veçanërisht hyrjen ku Levi rrëfen arrestimin e tij, pati një sukses të menjëhershëm. Që nga [[1959|viti 1959,]]<nowiki/>ai bashkëpunoi në përkthimet e veprave të tij në [[Gjuha angleze|anglisht]] dhe [[Gjuha gjermane|gjermanisht]]:përkthimi i fundit ishte veçanërisht i rëndësishëm për Levin (një nga qëllimet që ai i kishte vënë vetes gjatë shkrimit të romanit të tij ishte t'i bënte popullit gjerman të kuptonte se çfarë ishte bërë në emrin e tij dhe t'i bënte ata të pranonin të paktën një pjesë të përgjegjësisë për të). I inkurajuar nga suksesi i tij ndërkombëtar, në [[1962|vitin 1962]], katërmbëdhjetë vjet pasi shkroi veprën ''"Nëse ky është një njeri'' ", ai filloi të punonte në një vepër të re rreth udhëtimit të kthimit nga Auschwitzi: kjo vepër titullohej ''"Armëpushimi'' ", e shkruar në mënyrë metodike (ndryshe nga ''"Nëse ky është një njeri'' ") dhe fitoi edicionin e parë të Çmimit Campiello ( [[1963]] ).<ref>{{Cite web|title=''Intervista televisiva a Primo Levi di &#91;&#91;Luigi Silori&#93;&#93;, &#91;&#91;RAI&#93;&#93;, &#91;&#91;L'Approdo&#93;&#93;, 1963''|url=http://www.rai.tv/dl/RaiTV/programmi/media/ContentItem-a0741e4c-092f-4ce8-a4e3-6e7799089ef3.html?p=0}}</ref> ajo u prit me vlerësime të mira nga kritika. Në prodhimin e tij të mëvonshëm letrar, duke u mbështetur në përvojat e tij si kimist, vëzhgimi i natyrës dhe ndikimi i shkencës dhe teknologjisë në jetën e përditshme u bënë frymëzim për situata origjinale të rrëfyera në tregimet e botuara në ''Il Giorno'' . Gjatë kësaj periudhe, jeta e tij ishte e ndarë qartë në tre angazhime: fabrika, familja dhe shkrimi. Ai bëri udhëtime të shumta pune në Gjermani dhe Angli. Në vitin 1965, ai u kthye në Aushvic për herë të parë për një ceremoni përkujtimore. === Vitet shtatëdhjetë dhe tetëdhjetë === Ai bëri shumë udhëtime pune në Bashkimin Sovjetik; në [[1975|vitin 1975]] vendosi të dilte në pension (duke braktisur menaxhimin e fabrikës, por duke mbetur konsulent për dy vjet) dhe t'i përkushtohej me kohë të plotë shkrimit dhe takimeve në shkolla. Në të njëjtin vit, u botua përmbledhja me tregime të shkurtra ''"Tabela Periodike"'', në të cilën episodet autobiografike dhe tregimet fiktive shoqërohen secila me një element kimik. Kjo vepër i fitoi Çmimin Prato për Rezistencën. Më 19 tetor 2006, Instituti Mbretëror i [[Mbretëria e Bashkuar|Mbretërisë së Bashkuar]] e zgjodhi këtë vepër si librin më të mirë shkencor të shkruar ndonjëherë.<ref>{{Cite web|last=James Randerson|date=21 ottobre 2006|title=Levi's memoir beats Darwin to win science book title|url=https://www.theguardian.com/science/2006/oct/21/uk.books|publisher=[[The Guardian]]|language=en}}</ref> [[File:Pimo_Levi_al_Premio_Strega.JPG|majtas|parapamje|Me shkrimtaren Francesca Sanvitale me rastin e një edicioni të Çmimit Strega]] Në [[1978|vitin 1978]] ai botoi ''"La chiave a stella"'' . Kjo përmbledhje me tregime të shkurtra, protagonisti i së cilës është i njëjti personazh, Libertino Faussone, përfaqëson një homazh për punën krijuese dhe në veçanti për atë numër të madh teknikësh italianë që punuan në të gjithë botën pas projekteve të mëdha të inxhinierisë civile të kryera nga industria italiane e kohës ( [[Vitet 1960|vitet gjashtëdhjetë]] dhe [[Vitet 1970|shtatëdhjetë]] ). Në korrik [[1979]], ''"La chiave a stella"'' fitoi çmimin Strega .<ref>{{Cite web|title=1979 Primo Levi ''La chiave a stella'' (Einaudi)|url=https://premiostrega.it/PS/1979-primo-levi/|publisher=[[Premio Strega]]|access-date=31 maj 2026|archive-date=16 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190416063151/https://premiostrega.it/PS/1979-primo-levi/|url-status=dead}}</ref> Claude Lévi-Strauss e vlerësoi romanin. Në [[1982|vitin 1982]] ai iu rikthye temës së [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], duke rrëfyer në librin ''"Nëse jo tani, kur?",'' aventurat pikareske të një grupi partizanësh hebrenj me origjinë polake dhe ruse që u zënë pritë gjermanëve në Frontin Lindor dhe përfundojnë duke kaluar territoret e [[Gjermania naziste|Rajhut]] të mundur, deri në Milano, nga ku disa do të marrin rrugën për në [[Palestina (rajon)|Palestinë]] për të marrë pjesë në ndërtimin e Shtetit të [[Izraeli|Izraelit]] . Libri fitoi Çmimin Campiello dhe Çmimin Viareggio atë vit.<ref>{{Cite web|title=Premio letterario Viareggio-Rèpaci|url=http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci|access-date=31 maj 2026|archive-date=27 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190127124805/http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci|url-status=dead}}</ref> Në të njëjtin vit, ai u kthye në Aushvic për herë të dytë, duke ndjerë emocione të mëdha, dhe mbajti qëndrim, me një artikull në La Repubblica, kundër Izraelit,<ref>{{Cite web|last=Alessandra Raimondi|date=2017-11-30|title=Il nuovo volume della collana Riga / Primo Levi e Israele|url=https://www.doppiozero.com/materiali/primo-levi-e-israele|language=it}}</ref> i cili kishte pushtuar Libanin. Në vitin 1983<ref>{{Cite journal|date=2016-11-30|title=Primo Levi and Franz Kafka: an Unheimlich Encounter|url=https://teseo.unitn.it/ticontre/article/view/1017|journal=Ticontre. Teoria Testo Traduzione|language=it|issue=6|pages=139–159|doi=10.15168/t3.v0i6.141}}</ref> ai ndërmori përkthimin e ''[[Procesi (roman)|“Procesit”]]'', me ftesë të Giulio Einaudi-t, dhe më pas të dy veprave të Lévi-Strauss-it. [[File:Roth_e_Levi.jpg|parapamje|324x324px|Në të djathtë, së bashku me [[Philip Roth]], Torino 1986]] Në përmbledhjen e eseve ''"Të Mbyturit dhe të Shpëtuarit'' " ( [[1986]] ), duke u mbështetur në bisedat e tij të shumta me të rinjtë, takimet publike dhe korrespondencën, ai iu rikthye për herë të fundit temës së [[Holokausti|Holokaustit]], duke u përpjekur të analizonte përvojën e tij me shkëputjen, duke pyetur veten pse njerëzit u sollën ashtu siç u sollën në Aushvic dhe pse disa mbijetuan dhe të tjerë jo. Në veçanti, ai e zgjeroi analizën e tij në "zonën gri", siç e përcaktoi ai, të përfaqësuar nga të gjithë ata që, në kapacitete dhe role të ndryshme, kishin marrë pjesë në projektin e kampit nazist të përqendrimit.{{Portale|biografie|chimica|ebraismo|letteratura|Seconda guerra mondiale|fascismo}}«Është naive, absurde dhe historikisht e gabuar të besosh se një sistem infernal, siç është Nacional-Socializmi, i shenjtëron viktimat e tij: përkundrazi, i degradon, i asimilon me veten, dhe kjo aq më shumë sa më shumë që janë të disponueshëm, të bardhë, pa një shtyllë kurrizore politike ose morale. Nga shumë shenja, duket se ka ardhur koha për të eksploruar hapësirën që ndan (jo vetëm në kampet naziste të përqendrimit!) viktimat nga persekutorët, dhe ta bëjmë këtë me një dorë më të lehtë dhe me një shpirt më pak të turbullt, sesa është bërë, për shembull, në disa filma. Vetëm një retorikë skematike mund të pohojë se ajo hapësirë ​​është bosh: nuk është kurrë, është e mbushur me figura të turpshme ose patetike (ndonjëherë ato i posedojnë të dyja cilësitë në të njëjtën kohë), të cilat është thelbësore të dimë nëse duam ta njohim specien njerëzore […]. === Vdekja === Primo Levi u gjet i vdekur më 11 prill [[1987]] në hollin e ndërtesës në Corso Re Umberto 75 në [[Torino]], ku jetonte. Trupi i tij u gjet në bazën e shkallëve të ndërtesës, pas një rrëzimi. Edhe pse hipoteza më e pranuar është ajo e [[Vetëvrasja|vetëvrasjes]],<ref name="post_levi">{{Cite web|last=Giacomo Papi|date=11 aprile 2017|title=Gli ultimi giorni di Primo Levi|url=https://www.ilpost.it/2017/04/11/gli-ultimi-giorni-di-primo-levi/}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 aprile 2017|title=Rai Storia - 11 aprile 1987: muore suicida a Torino lo scrittore Primo Levi|url=https://video.lastampa.it/importati/il-giorno-e-la-storia-rai-storia-11-aprile-1987-muore-suicida-a-torino-lo-scrittore-primo-levi/30432/30430?refresh_ce}}</ref><ref>{{Cite web|last=Marco Belpoliti|date=8 luglio 2019|title=Quell’ultimo incontro sull’uscio di casa, un abbraccio che sapeva di premonizione|url=https://www.lastampa.it/cultura/2016/04/06/news/quell-ultimo-incontro-sull-uscio-di-casa-un-abbraccio-che-sapeva-di-premonizione-1.36585111}}</ref> disa pohonin se rënia mund të ishte shkaktuar nga marramendja e fortë nga e cila vuante Levi.<ref name="post_levi" /><ref>{{Cite web|title=Primo Levi: Oxford riapre il mistero della morte, non fu suicidio|url=http://www1.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/1999/05/25/Cultura/PRIMO-LEVI-OXFORD-RIAPRE-MISTERO-MORTE-NON-FU-SUICIDIO_134100.php}}</ref> Trupi i Levit është varrosur në sektorin hebraik të Varrezave Monumentale të Torinos .<ref>{{Cite web|title=L'omaggio del Consiglio Comunale alla tomba di Primo Levi|url=http://www.comune.torino.it/scatTO/archivio/2007/aprile07/20070411.shtml|publisher=''Sito telematico pubblico'' ufficiale del Comune di Torino|access-date=31 maj 2026|archive-date=12 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181012055523/http://www.comune.torino.it/scatTO/archivio/2007/aprile07/20070411.shtml|url-status=dead}}</ref> == Mendime dhe interesa == Levi kishte një sërë interesash, kryesisht në fushat e [[Shkenca|shkencës]] dhe [[Letërsia|letërsisë]], siç mund të shihet nga ''L'altrui mestiere'' . Kultura e tij shkencore shtrihej edhe në biologji: ai tërhiqej veçanërisht nga [[etologjia]] dhe u kushtoi shumë tregime<ref>{{Cite web|date=2014-11-27|title=Racconti sugli animali di Primo Levi - Cultura|url=http://www.ansa.it/sito/notizie/cultura/unlibroalgiorno/2014/11/27/racconti-sugli-animali-di-primo-levi_63348ffe-4565-423d-bb33-6d6c3fe99a69.html|language=it}}</ref> dhe artikuj kafshëve të ndryshme; ai e ndoqi [[Fizika|fizikën]] me pasion dhe komentoi shumë nga ngjarjet shkencore të kohës së tij, të tilla si ulja në hënë dhe [[Fatkeqësia e Çernobilit|katastrofa e Çernobilit]], ai u shpreh mbi kërcënimin bërthamor dhe dialogoi pothuajse në mënyrë të barabartë me fizikantin e njohur Regge<ref>{{Cite book|title=Dialogo|isbn=9788806239640|language=Italiano}}</ref> ; ai i kushtoi vëmendje të veçantë kimisë, me referenca të shumta për përvojën e tij të punës dhe për jetën e përditshme. Ai gjithashtu eksperimentoi me kompjuterët e parë, duke mësuar t'i përdorte ata si [[Redaktuesi i tekstit|redaktues tekstesh]] . Ai tregoi në shkrimet e tij një kulturë shkencore veçanërisht të thellë, e cila kishte kontaminuar edhe fjalorin dhe stilin e tij letrar, në të cilin mund të gjenden referenca të shpeshta për aspekte shkencore dhe përdorim të zakonshëm të terminologjisë shkencore (siç është ''kufiri i sipërm'' ); Ai u përqendrua në përpjekjen (për shembull, në ''"Çelësi i Majmunit''") për të rehabilituar materien, punën manuale dhe përdorimin e shqisave, në krahasim me erudicionin abstrakt. Kjo konkretësi, besnikëri ndaj realitetit dhe maturi pasqyrohen në shkrimet e tij, të cilat ai i konsideron si një vazhdim të punës së tij si kimist. Vetë shkrimi im u bë një aventurë tjetër, jo më udhëtimi i dhimbshëm i një personi në gjendje të mirë shëndetësore, jo më një lutje për dhembshuri dhe fytyra miqësore, por një konstruksion i qartë, jo më i vetmuar: puna e një kimisti që peshon dhe ndan, mat dhe gjykon bazuar në prova të caktuara dhe përpiqet t'u përgjigjet arsyeve dhe arsyeve. Krahas lehtësimit çlirues tipik të veteranit që tregon historinë e tij, tani ndjeva në shkrim një kënaqësi komplekse, intensive dhe të re, të ngjashme me atë që përjetova si student në depërtimin në rendin solemn të llogaritjes diferenciale. Ishte emocionuese të kërkoja dhe të gjeja, ose të krijoja, fjalën e duhur, domethënë, të përpjesëtueshme, të shkurtër dhe të fortë; të nxirrja gjëra nga kujtesa dhe t'i përshkruaja ato me rigorozitetin më të madh dhe me pak rrëmujë. (Primo Levi, Tabela Periodike) Prandaj, vepra e tij konsiderohet si një lidhje midis kulturës shkencore dhe kulturës humaniste, ndarja midis të cilave i dukej absurde Levit.<ref>{{Cite web|title=Primo Levi, chimico e dunque scrittore|url=http://ilbolive.unipd.it/it/news/primo-levi-chimico-dunque-scrittore|language=it}}</ref> Në fakt, ai kultivoi një pasion amator për [[Gjuhësia|gjuhësinë]], ndërsa provoi veten profesionalisht në përkthimin nga gjermanishtja dhe frëngjishtja për Einaudi . Ai lexoi libra klasikë, shkencë dhe fantastiko-shkencorë ( [[Çarls Darvin|Darwin]], Huxley, [[Tomas Man|Mann]], Sterne, [[Leon Tolstoi|Tolstoy]], Werfel ). Levi nuk ishte fetar: «E imja është jeta e një njeriu që ka jetuar dhe jeton pa Zotin, në indiferencën e Zotit»,<ref name="Le parole di Primo Levi: Dio e gli ebrei"/> pohoi ai, i intervistuar nga Giuseppe Grieco, duke e krahasuar veten me besimtarin Elie Wiesel ; «Unë, jobesimtari, dhe akoma më pak besimtar pas sezonit të Auschwitzit», edhe nëse deklaroi se ndiente zili për besimtarët. Pas përvojës së tmerrshme të kampit të përqendrimit, ai e radikalizoi [[Ateizmi|ateizmin]] e tij: «Ekziston Auschwitzi, prandaj nuk mund të ketë Zot. Nuk mund të gjej një zgjidhje për dilemën. E kërkoj, por nuk mund ta gjej»:<ref>{{Cite web|last=[[Ferdinando Camon]]|title=Conversazione con Primo Levi: Se c'è Auschwitz, può esserci Dio? (anteprima limitata su Google Book)|url=https://books.google.it/books?id=RyeXAgAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=Ferdinando+Camon,+Conversazione+con+Primo+Levi&hl=it&sa=X&ved=0ahUKEwjLo4eeluDjAhXL0aQKHTEYCAAQ6AEIKTAA#v=onepage&q=Ferdinando%20Camon%2C%20Conversazione%20con%20Primo%20Levi&f=false|publisher=[[Guanda]]}}</ref> ai foli për afërsinë e tij me pozicionin [[Materializmi|materialist]] të [[Xhakomo Leopardi|Leopardit]], edhe si pasojë e besnikërisë së tij ndaj shkencës. Edhe pse jo fetar, ai ishte i interesuar për kulturën dhe traditën hebraike: ai e pranonte identitetin e tij hebraik, por jo besimin e tij. Lidhur me [[Izraeli|Izraelin]], Levi ishte tërhequr nga idealet [[Sionizmi|sioniste]] që në fillim, por nuk ndjeu dëshirën për të emigruar në [[Palestina (rajon)|Palestinë]] . Ai ishte në favor të themelimit të shtetit izraelit dhe mbrojti të drejtën e tij për të ekzistuar gjatë [[Lufta Gjashtë Ditore|Luftës Gjashtëditore]] ; megjithatë, duke qenë dëshmitar i transformimit të papritur të Izraelit në një shtet "të ndryshëm, ushtarak dhe të paskrupullt", ai gradualisht u distancua prej tij, deri në pikën e dënimit të hapur të tij gjatë [[Lufta e Libanit 1982|pushtimit izraelit të Libanit]] . Sipas shkrimtarit, ajo që nuk mund të falej në Izrael ishte përdorimi instrumental i viktimizimit dhe referenca ndaj [[Nazizmi|nazizmit]] për të legjitimuar përdorimin e forcës dhe nënshtrimin e [[Palestinezët|palestinezëve]] dhe libanezëve. Për këtë arsye, Primo Levi ishte ndër promotorët e dokumentit të quajtur "Apel për Izraelin që të tërhiqet nga Libani" i nënshkruar nga shumë demokratë italianë me besime të ndryshme fetare, përfshirë ato hebraike<ref>{{Cite web|last=Alessandra Raimondi|date=2017-11-30|title=Il nuovo volume della collana Riga / Primo Levi e Israele|url=https://www.doppiozero.com/materiali/primo-levi-e-israele|language=it}}</ref> . == Stili letrar == Stili letrar i Primo Levit në veprën ''“Nëse ky është një njeri”'' shpaloset në një rrëfim të thatë dhe jo retorik, mjaft konciz dhe gjithëpërfshirës për të përcjellë ndjenjat dhe kontekstin shoqëror të veprës: një stil shumë i përshtatshëm për audiencën e gjerë që Levi synonte, veçanërisht në trajtimin e një teme me rëndësi të tillë si burgimi në kampet e përqendrimit. Megjithatë, vepra është e informuar nga një njohuri e thellë e klasikëve, e fituar si në shkollën e mesme ashtu edhe përmes leximit të gjerë personal. Ka dallime të rëndësishme midis veprave të ndryshme, veçanërisht në lidhje me ''"Nëse ky është një njeri"'' . Vepra e parë në fakt u kompozua nën impulsin e të qenit dëshmitar i asaj që përjetoi, kujtesa e së cilës ishte ende shumë e freskët në kohën e ngjarjeve; për veprat e tij të mëvonshme, duke filluar me ''"Armëpushimi"'', Levi i kompozoi librat e tij në një mënyrë shumë më sistematike, duke i dhënë vetes afate të sakta dhe duke shkruar rregullisht në orare të paracaktuara. == Veprat e plota == * {{Cite book|title=Opere. Volume I: Se questo è un uomo. La tregua. Il sistema periodico. I sommersi e i salvati|publisher=Einaudi|year=1987|isbn=978-88-06-59920-1|edition=Collana Biblioteca dell'Orsa n. 4|location=Torino|pages=LXVII-827}} * {{Cite book|title=Opere. Volume II: Romanzi e poesie|publisher=Einaudi|year=1988|isbn=978-88-06-59973-7|edition=Collana Biblioteca dell'Orsa n. 6|location=Torino}} * {{Cite book|title=Opere. Volume III: Racconti e saggi|publisher=Einaudi|year=1990|isbn=978-88-06-11752-8|edition=Collana Biblioteca dell'Orsa n. 8|location=Torino}} * {{Cite book|url=https://archive.org/details/opere0002levi|title=Opere (due volumi in astuccio)|publisher=Einaudi|year=1997|isbn=978-88-06-14637-5|edition=Collana [[Nuova Universale Einaudi|NUE]]|location=Torino|pages=CXLI-3074}} * {{Cite book|title=Opere|year=2009|edition=Edizione speciale per la Biblioteca di Repubblica-L'Espresso|location=Roma}} ** ''Opere. Volume 1: Se questo è un uomo, La tregua, Storie naturali'' ** ''Opere. Volume 2: Vizio di forma, Il sistema periodico, La chiave a stella, Pagine sparse 1946- 1980'' ** ''Opere. Volume 3: Lilìt e altri racconti, Se non ora, quando?, Ad ora incerta, Altre poesie, L'altrui mestiere'' ** ''Opere. Volume 4: Racconti e saggi, I sommersi e i salvati, Pagine sparse (1981-1987), La ricerca delle radici'' * {{Cite book|title=Opere complete I-II|publisher=Einaudi|year=2016|isbn=978-88-06-20772-4|location=Torino}} * {{Cite book|title=Opere complete III: Conversazioni, interviste, dichiarazioni|publisher=Einaudi|year=2018|isbn=978-88-062-3597-0|location=Torino}} == Opere == === Romanzi === * ''Se questo è un uomo'', [[Torino]], De Silva, 1947; Torino, Einaudi, 1958; con postfazione di Cesare Segre, Torino, Einaudi, 2005. ISBN 88-06-17655-2 * ''La tregua'', Torino, Einaudi, 1963; con postfazione di Ernesto Ferrero, Torino, Einaudi, 2014. ISBN 978-88-06-21933-8. Premio Campiello * ''La chiave a stella'', Torino, Einaudi, 1978; con postfazione di Corrado Stajano, Torino, Einaudi, 2006. ISBN 88-06-18164-5. Premio Strega * ''Se non ora, quando?'', Torino, Einaudi, 1982; Torino, Einaudi, 2014. ISBN 978-88-06-22140-9. Premio Viareggio, Premio Campiello<ref>{{Cite web|title=Premio Campiello, opere premiate nelle precedenti edizioni|url=http://www.premiocampiello.org/confindustria/campiello/istituzionale.nsf/($linkacross)/A0DA0F82AD480CE0C12573A3004FE715?opendocument&language=IT}}</ref> === Përmbledhje me tregime të shkurtra === * ''Historitë natyrore'', si Damiano Malabaila<ref>{{Cite web|last=Silvia Zangrandi|date=Giugno–dicembre 2007|title=Storie naturali e il futuro futuribile di Primo Levi|url=https://www.boll900.it/2007-i/W-bol/Zangrandi/Zangrandi_frame.html|publisher=Bollettino '900 - Electronic Journal of '900 Italian Literature}}</ref> dhe që nga viti 1979 me emrin e tij, Torin, Einaudi, 1966; me një tekst nga Italo Calvino, Torino, Einaudi, 2022, ISBN 978-88-06-25486-5 . * ''Inherent Vice'', Torino, Einaudi, 1971. * ''Tabela Periodike'', Torino, Einaudi, 1975; me një intervistë me autorin nga [[Philip Roth]], Einaudi, 2005, ISBN 88-06-17501-7 . * ''Lilít dhe tregime të tjera'', Torino, Einaudi, 1981. * ''Krishtlindjet e fundit të luftës'', Milano, Il triangolo rosso, 1986; Torino, Einaudi, 2000, ISBN 88-06-15393-5 . * ''Të gjitha Historitë'', Turin, Einaudi, 2005, ISBN 88-06-17917-9 . [Përmban: ''Krishtlindjet e Fundit të Luftës'', dy histori të shpërndara që nuk janë botuar kurrë në një vëllim të vetëm, ''Tabela Periodike'', ''Lilit dhe Histori të Tjera'', ''Vese të Natyrshme'', ''Histori Natyrore'' ] * ''Krijuesi i Pasqyrave . Tregime dhe Ese'', Torino, La Stampa, 2007. * ''Bretkosat në Hënë dhe Kafshë të Tjera'' . Redaktuar nga Ernesto Ferrero, Seria Supercoralli, Torino, Einaudi, 2014, ISBN 978-88-06-22159-1 . * ''[[Kampi i përqendrimit i Aushvicit|Auschwitz]], Qyteti i Qetë'', redaktuar nga Fabio Levi dhe Domenico Scarpa, Koleksioni Super ET, Torino, Torino, 2021, ISBN 978-88-06-24923-6 . === Teatër === * ''Nëse ky është një njeri'', version dramatik nga dhe me [[Pieralberto Marché]], Koleksioni i Teatrit nr. 99, Torino, Einaudi, 1966 === Përmbledhje poezish === * ''Han Bremen'', Milano, Nën Shenjën e Peshkut të Artë, 1975; pastaj në ''Në një Kohë të Pacaktuar'' * ''Në një kohë të pasigurt'', Milano, Garzanti, 1984; botim i ri me ''The Bremen Inn'', Garzanti, 1998, ISBN 88-11-66913-8 === Ese, artikuj, intervista === * ''Kërkimi i Rrënjëve . Një Antologji Personale'', Torino, Einaudi, 1981; me një ese nga [[Italo Calvino]] dhe një hyrje nga Marco Belpoliti, Einaudi, 1997, ISBN 88-06-14393-X . * ''Dialogu'', me Tullio Regge, Milano, Botime të Komunitetit, 1984; Torino, Einaudi, 2005, ISBN 88-06-17460-6 . * ''Zanati i të Tjerëve'', Torino, Einaudi, 1985, ISBN 88-06-58024-8 ; me një artikull nga [[Italo Calvino]], Einaudi, 2006, ISBN 88-06-18515-2 * ''Të Mbyturit dhe të Shpëtuarit'', Torino, Einaudi, 1986, ISBN 88-06-59308-0 ; me një parathënie nga Tzvetan Todorov dhe një pasthënie nga Walter Barberis, Einaudi, 2007, ISBN 978-88-06-18652-4 . * ''Autoportret i Primo Levit. <small>Faji i Lindjes, Djalli në Histori, Kampet e Përqendrimit Nazist dhe Kampet e Përqendrimit Komunist, Lindja e Izraelit, Pse të Shkruaj?</small> Një Bisedë Kritike'', me Ferdinando Camon, Edizioni Nord-Est, 1987; titulluar ''Bisedë me Primo Levin'', Milano, Garzanti, 1991, ISBN 88-11-52070-3 ; Seria Quaderni della Fenice, Parma, Guanda, 1997, ISBN 978-88-774-6994-6 * ''Primo Levi për ANED, ANED për Primo Levi'', Milano, Franco Angeli, 1997, ISBN 88-464-0197-2 . * ''Biseda dhe Intervista 1963-1987'', Torino, Einaudi, 1997, ISBN 88-06-14348-4 . * ''Fjalët e një burri. Një takim me Primo Levin'', nga Milvia Spadi, Romë, Di Renzo, 1997, ISBN 88-86044-64-X . * ''Asimetria dhe Jeta . Artikuj dhe Ese 1955–1987'' . Turin, Einaudi, 2002. ISBN 88-06-16050-8 . * ''Intervistë me Primo Levi, ish i dëbuar'', redaktuar nga Anna Bravo dhe Federico Cereja, Vele Collection n.61, Torino, Einaudi, 2011, ISBN 978-88-062-0497-6 . * ''Ky ishte Aushvici. Dëshmitë 1945-1986'', Me Leonardo De Benedetti, redaktuar nga Domenico Scarpa, Koleksioni Super ET, Torino, Einaudi, 2015, ISBN 978-88-06-22497-4 . * ''Unë që të flas. Një bisedë me Giovanni Tesio-n'', Seria SuperET, Torino, Einaudi, 2016, ISBN 978-88-062-2929-0 . * ''Helmi i Aushvicit. Fytyra dhe Zëri: Dëshmi në TV 1963–1986'', me DVD, redaktuar nga Frediano Sessi dhe [[Stas' Gawronski]], seria Gli specchi, Venecia, Marsilio, 2016, ISBN 978-88-317-2201-8 . * në: Giovanni Tesio, ''Primo Levi.'' ''Ende diçka për të thënë. Biseda dhe lexime midis biografisë dhe shpikjes'', Novara, Interlinea, 2018, ISBN 978-88-685-7156-6 . * {{Cite book|title=Mi interessa la gente perché ne faccio parte. Dialoghi con le scuole|publisher=Einaudi|year=2026|isbn=978-88-062-7448-1|series=ET. Scrittori|location=Torino}} === Shkronja === * {{Cite book|title=Il carteggio con Heinz Riedt|publisher=Einaudi|year=2024|isbn=978-88-062-6212-9|edition=Collana Letture|location=Torino|page=472}} === Parathënie === * Parathënie për Léon Poliakov, ''Aushvic'', Romë, Veutro, 1968 * Parathënie për [[Joel König]], ''Ikur nga rrjetat e nazizmit'', Milano, Mursia, 1973 * Hyrje në veprën e Edith Bruck, ''Dy dhoma boshe'', Padova, Marsilio, 1974 * Parathënie për Jacob Presser, ''Nata e Girondinëve'', Milano, Adelphi, 1976 * Parathënie për Luciano Caglioti, ''Dy Fytyrat e Kimisë'', Milano, Botimet Shkencore dhe Teknike Mondadori, 1979 * Parathënie për Hermann Langbein, ''Burrat në Aushvic:'' ''Historia e Kampit më të Famshëm Nazist të Shfarosjes'', Milano, Mursia, 1984. ISBN 88-425-1348-2 * Parathënie për Rudolf Höß, ''komandant në Aushvic.'' ''Një Memorial Autobiografik'', Torino, Einaudi, 1985. ISBN 88-06-58347-6 * Parathënie për Anna Bravo dhe [[Daniele Jalla]] (red.), ''Jeta e ofenduar:'' ''Historia dhe kujtesa e kampeve të përqendrimit nazist në historitë e dyqind të mbijetuarve'', Milano, Franco Angeli, 1986. ISBN 88-204-2393-6 === Përkthime === * Jacob Presser, ''Nata e Girondinëve'', Milano, Adelphi, 1976 * Mary Douglas, ''Simbolet Natyrore:'' ''Eksplorimet në Kozmologji'', Nju Jork: Einaudi, 1979 * [[Franz Kafka]], ''[[Procesi (roman)|Gjyqi]]'', Seria e Shkrimtarëve të Përkthyer nga Shkrimtarët, Torino, Einaudi, 1983 * Claude Lévi-Strauss, ''Rruga e maskave'', Torino, Einaudi, 1983 * Claude Lévi-Strauss, ''Pamje nga Distanca'', Torino, Einaudi, 1984 == Primo Levi në kulturën masive == Si personazh, Primo Levi është protagonisti i katër filmave të bazuar në kujtimet e tij autobiografike: ''If This Is a Man'' dhe ''The Truce'' . Në dy filmat ''The Truce'' (1997) dhe ''[[Primo (film)|Primo]]'' (2005), aktorët John Turturro (në vitin 1997) dhe Antony Sher (në vitin 2005) luajnë përkatësisht shkrimtarin nga Torinoja. Në dokumentarin ''Levi's Road'' (2006), i cili rikthehet në itinerarin e përshkruar në ''The Truce'' 60 vjet më vonë, Primo Levi është i pranishëm si narrator (i luajtur nga Umberto Orsini ), ndërsa në dokumentar-dramën ''This is a Man'' (2021) ai luhet nga Thomas Trabacchi . * ''La tregua'', regia di [[Francesco Rosi]] (1997) * ''[[Primo (film)|Primo]]'', regia di [[Robin Lough]] – film TV (2005) * ''La strada di Levi'', regia di Davide Ferrario – documentario (2006) * ''Questo è un uomo'', regia di Marco Turco - docu-drama (2021) == Çmimet == Në vitin 1987 ai u vlerësua me Çmimin Feltrinelli të Accademia dei Lincei për prozë narrative.<ref>{{Cite web|title=Premi Feltrinelli 1950-2011|url=https://www.lincei.it/it/premi-feltrinelli-1950-2011}}</ref> Në vitin 2007, [[Universiteti i Torinos]] ia dedikoi atij Aula Magna të Institutit Kimik ku ai studioi dhe u diplomua. Pranë Aula Magna, në atriumin e Bibliotekës kushtuar Giacomo Ponzio-s, ndodhet një pllakë përkujtimore në kujtim të tij.<ref>{{Cite web|title=Qui Torino – La Storia nell’aula di Primo Levi|url=https://moked.it/blog/2013/11/08/qui-torino-raccontare-per-la-storia/}}</ref> Më 12 tetor 2011, në kujtim të shkrimtarit nga Torinoja, [[Unioni Astronomik Ndërkombëtar|Unioni Ndërkombëtar Astronomik]] i dha emrin Primo Levi një asteroidi me diametër prej 14...&nbsp;km, zbuluar në vitin 1989 midis [[Jupiteri|Jupiterit]] dhe [[Marsi|Marsit]] (fillimisht i identifikuar me numrin "4545"). Që nga viti 2012 ai është kujtuar me një pemë dhe një gur përkujtimor në Kopshtin e të Drejtëve në Milano .<ref>{{Cite web|title=Primo Levi Giusto insieme a tre donne coraggiose|url=https://it.gariwo.net/giardini/giardino-di-milano/il-miracolo-del-giardino-dei-giusti-di-milano-4896.html}}</ref> Qyteti i tij i lindjes i kushtoi një shesh të vogël në zonën e San Salvario-s pranë sinagogës. == Celebrazioni del centenario == Në vitin 2019, u festua 100-vjetori i lindjes së Primo Levit (1919 - 2019). '''''[[Qendra Ndërkombëtare e Studimeve Primo Levi]]''''' në '''''[[Torino]]''''', së bashku me një komitet organizues, i kushtuan shkrimtarit një ekspozitë mbresëlënëse me temën Botët e Primo Levit - Një Qartësi e Fuqishme. Ekspozita, e përbërë nga panele, tabela, video dhe një instalacion, ishte e ndarë në gjashtë seksione të ndryshme: Karboni, Udhëtimi për Askund, Rruga për në Shtëpi, Fjalë Qepjeje, Molekula Qepjeje, Homo Faber dhe Turneu Botëror i Redaktorit Faussone. Për të shënuar njëqindvjetorin e saj, '''''[[Qendra Primo Levi në New York]]''''' prezantoi një lexim të plotë të librit “Nëse ky është një njeri” në 30 gjuhë. Programi u zhvillua në Bibliotekën Publike të New York. Iniciativa është pjesë e punës së CPLNY-së, e cila që nga viti 1998 ka ofruar një hapësirë ​​ndërkombëtare dhe ndërdisiplinore të dedikuar reflektimeve që vepra e Levit vazhdon të frymëzojë në kontekste kulturore dhe politike shumë të ndryshme. == Shënime == ; Shënime ; Burimet <references group="n" /> == Bibliografia == * {{Cite book|title=Il doppio legame. Vita di Primo Levi|publisher=Mondadori|year=2004|isbn=978-88-04-52248-5|location=Milano}} * {{Cite book|title=Primo Levi di fronte e di profilo|publisher=Guanda|year=2015|isbn=978-88-6088-445-9|edition=Collana Biblioteca della Fenice|location=Parma}} * {{Cite book|title=I luoghi di Levi tra letteratura e memoria|publisher=Liceo Classico Massimo D'Azeglio|year=2007|isbn=9788890360602|location=Torino}} * {{Cite book|title=Conversazione con Primo Levi|publisher=Garzanti|year=1991|isbn=88-11-52070-3|location=Milano}} * {{Cite book|title=Primo Levi. La vita, le opere|publisher=Einaudi|year=2007|isbn=978-88-06-18948-8|edition=Collana ETascabili.Saggi|location=Torino}} * {{Cite book|title=Primo Levi: un'antologia della critica|publisher=Einaudi|year=1996|isbn=978-88-06-14545-3|edition=Collana Piccola Biblioteca|location=Torino}} * {{Cite book|title=Così fu Auschwitz. Testimonianze 1945-1986|publisher=Einaudi|year=2015|isbn=9788806224974|location=Torino}} * {{Cite book|title=Il lungo viaggio di Primo Levi. La scelta della resistenza, il tradimento, l'arresto. Una storia taciuta|publisher=Marsilio|year=2013|isbn=978-88-317-1464-8|edition=Collana Gli specchi|location=Venezia}} * {{Cite book|url=https://interlinea.mediabiblos.it/pdf_incipit/interlinea/primo-levi-ancora-qualcosa-da-dire-434601.pdf|title=Primo Levi: ancora qualcosa da dire. Conversazioni e letture tra biografia e invenzione|publisher=Interlinea|year=2018|isbn=978-88-6857-156-6|location=Novara}} * {{Cite book|url=https://archive.org/details/primolevi0000thom|title=Primo Levi|publisher=[[Hutchinson (casa editrice)|Hutchinson]]|year=2002|isbn=9780091883218|location=Londra|language=en}} * Olocausto in Italia * Antifascismo in Italia * [[Kampi i përqendrimit i Aushvicit|Campo di concentramento di Auschwitz]] * Comunità ebraica di Torino * Ebraismo in Italia * Fascismo e questione ebraica * [[Kampet naziste të përqendrimit|Lager]] * Leggi razziali fasciste * Lorenzo Perrone * [[Holokausti|Olocausto]] * Resistenza ebraica * [[Historia judeje|Storia degli Ebrei]] * 4545 Primolevi * [[Kimia|Chimica]] * [[Shkenca|Scienza]] * [[Letërsia|Letteratura]] <references /> <references /> {{Authority control}}{{Portale|biografie|chimica|ebraismo|letteratura|Seconda guerra mondiale|fascismo}} [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Vdekje 1987]] [[Kategoria:Lindje 1919]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] exvwqlnb6msbvciqpqgxa52lbubu7i5 0 401696 3006620 3006364 2026-07-06T18:36:21Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 3006620 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Castello_di_Giulio_II.jpg|parapamje|[[Kalaja|Kështjella]] e Julius II në Ostia Antica.]] '''Ostia Antica''' ([[Gjuha italiane|italisht]]: Ostia Antica) është një nga vendet arkeologjike më të rëndësishme dhe të paprekura në botë, e vendosur në Itali pranë Romës, pranë grykëderdhjes së lumit Tiber. Qyteti ishte porti kryesor i Romës në kohët e lashta dhe luajti një rol të rëndësishëm në tregti, transport dhe furnizim me ushqim të kryeqytetit të [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]]. Sot, Ostia Antica është një nga shembujt më të mirë të ruajtur të jetës së përditshme romake, ku vizitorët mund të shohin rrugë, shtëpi, dyqane, banjo publike dhe depo të lashta. Për shkak të afërsisë me Romën, është një nga atraksionet arkeologjike më të njohura për turistët.<ref>{{Cite web|title=Founded to defend the Tiber river|url=http://www.ostiaantica.beniculturali.it/en/la-storia.php|language=en|access-date=5 qershor 2026|archive-date=13 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170713123347/http://www.ostiaantica.beniculturali.it/en/la-storia.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ostia, seaport of ancient Rome,|url=https://www.britannica.com/place/Ostia|language=en}}</ref> == Historia == [[Skeda:Ostia_antica_-_piazzetta_e_fontana_2521.JPG|parapamje|Sheshi i Ostia Antica, me kishën e Santa Aurea në të djathtë.]] Ostia Antica u themelua në shekullin e IV para Krishtit nga romakët dhe gradualisht u zhvillua si porti kryesor i Romës. Gjatë Perandorisë, popullsia e saj arriti mbi 100.000 banorë. Qyteti arriti kulmin e tij në shekujt II dhe III pas Krishtit, por me mbushjen e lumit Tiber dhe sulmet barbare, gradualisht u braktis. Gërmimet serioze filluan në shekullin XIX dhe sot pjesë e madhe e qytetit antik është e hapur për vizitorë. Ostia Antica është një nga burimet më të rëndësishme për të kuptuar jetën e përditshme të [[Romakët|romakëve]].<ref>{{Cite web|title=Faith and archaeology along the Via Ostiense|url=https://www.italia.it/en/lazio/things-to-do/itinerary-along-the-via-ostiense|language=en}}</ref> == Veçoritë kryesore == Në Ostia Antica mund të shihen rrugë të shtruara me gurë, shtëpi shumëkatëshe (insulae), forumi, teatri, banjat publike (Terme di Nettuno) dhe tualetet publike. Një nئga atraksionet më të njohura janë "Casa di Diana" dhe "Casa degli Aurighi" që kanë afreske të bukura. Magazinat e mëdha ([[Horreum|horrea]]) tregojnë rëndësinë tregtare të qytetit. Zona [[Arkeologjia|arkeologjike]] është shumë e gjerë dhe vizita zakonisht zgjat 2 deri në 3 orë.<ref>{{Cite web|title=The site of Ostia Antica contains the ruins of the port of ancient Rome and visitors can view some amazingly well preserved remains of the settlement.|url=https://www.historyhit.com/locations/ostia-antica/|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Discover the areas and museums of the Park|url=https://ostiaantica.cultura.gov.it/en/|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Turizmi == [[Skeda:Castello_di_giulio_II_foto_8.JPG|parapamje|Hyrja e kështjellës.]] Ostia Antica është një nga vendet arkeologjike më të vizituara pranë Romës. Vizitorët mund të shkojnë lehtësisht me tren nga qendra e Romës (stacioni Porta San Paolo ose Ostiense). Koha më e mirë për vizitë është [[pranvera]] dhe [[vjeshta]]. Zona ka shtigje të shënuara, tabela shpjeguese dhe guida audio. Për shkak të rëndësisë historike dhe afërsisë me Romën, çdo vit qindra mijë turistë vizitojnë Ostia Antica.<ref>{{Cite web|title=Visiting Ostia Antica: the extraordinary experience of a trip in Rome|url=https://www.rome4guest.it/en/visiting-ostia-antica-the-extraordinary-experience-in-rome/|language=en|access-date=5 qershor 2026|archive-date=5 qershor 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260605072209/https://www.rome4guest.it/en/visiting-ostia-antica-the-extraordinary-experience-in-rome/|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{reflist}} t1ckl2kanrkk9vf4bstw0b75o7rkgv7 1 401697 3006725 3002908 2026-07-07T04:24:40Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Protestat në Zvërnec, 2026/Arkivi 1]] 3006725 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Protestat në Zvërnec, 2026/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Protestat në Zvërnec, 2026]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3002907 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.balkanweb.com/en/prezantohet-nga-protesta-levizja-e-re-qytetare-5-kereksa-te-panegociueshme-per-ramen-nga-doreheqja-e-qeverise-te-anulimi-i-zvernecit-dhe-ndalimi-i-ndertimeve-ne-zonat-e-mbrojtura/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.balkanweb.com/ju-erdhi-fundi-hajduteve-protesta-kunder-resortit-ne-rrjoll-banoret-cajne-rrethimin-dhe-futen-ne-kantier-video/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 qershor 2026 06:43 (CEST) m2hzebc9l8gxaw3h7zs8ztghu7fx5i4 14 401755 3006698 2990141 2026-07-07T04:03:00Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006698 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri|T]] aaw61z836w76eigmvfe8zzyj4zrj5s0 14 401756 3006699 2990533 2026-07-07T04:03:40Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006699 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri|S]] jkqe5z5f64e98kvnuwptv4l4rzi15dz 14 401791 3006692 2991422 2026-07-07T03:47:57Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006692 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 14 401820 3006686 2991455 2026-07-07T03:43:28Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006686 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 14 401824 3006696 2991464 2026-07-07T03:54:18Z ~2026-38617-91 190021 /* */ 3006696 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1 402069 3006621 2999971 2026-07-06T18:36:22Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006621 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ostia Antica]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2996224 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://www.ostiaantica.beniculturali.it/en/la-storia.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 qershor 2026 17:59 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ostia Antica]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2999970 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20260605072209/https://www.rome4guest.it/en/visiting-ostia-antica-the-extraordinary-experience-in-rome/ për lidhjen https://www.rome4guest.it/en/visiting-ostia-antica-the-extraordinary-experience-in-rome/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 qershor 2026 18:54 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ostia Antica]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006620 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://ostiaantica.cultura.gov.it/en/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 korrik 2026 20:36 (CEST) sku8kzile7vofm99zw5so2sjon76jkz 1 402074 3006671 2996255 2026-07-06T23:32:36Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006671 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Primo Levi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2996254 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190416063151/https://premiostrega.it/PS/1979-primo-levi/ për lidhjen https://premiostrega.it/PS/1979-primo-levi/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190127124805/http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci për lidhjen http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 qershor 2026 22:13 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Primo Levi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006670 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181012055523/http://www.comune.torino.it/scatTO/archivio/2007/aprile07/20070411.shtml për lidhjen http://www.comune.torino.it/scatTO/archivio/2007/aprile07/20070411.shtml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2026 01:32 (CEST) bi9u4y62r482eyfz7koa2ynfj9x57ft 1 403268 3006718 3000902 2026-07-07T04:19:57Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Fatehpur Sikri]] 3006718 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 4 lidhjet e jashtme në [[Fatehpur Sikri]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1990759 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20110629172350/http://archnet.org/library/places/one-place.jsp?place_id=1672 te http://archnet.org/library/places/one-place.jsp?place_id=1672 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20100604053747/http://persian.packhum.org/persian/main?url=pf%3Ffile%3D00701020%26ct%3D0 te http://persian.packhum.org/persian/main?url=pf%3Ffile%3D00701020%26ct%3D0 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20110905082441/http://asi.nic.in/asi_monu_whs_fatehpursikri.asp te http://asi.nic.in/asi_monu_whs_fatehpursikri.asp *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20141230010913/http://places.wonobo.com/agra/Fatehpur-Sikri/1564605/Interior te http://places.wonobo.com/agra/Fatehpur-Sikri/1564605/Interior Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 20:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Fatehpur Sikri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2230363 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200127191652/http://www.thinkingparticle.com/articles/fatehpur-sikri-history-agra-india për lidhjen http://thinkingparticle.com/articles/fatehpur-sikri-history-agra-india. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 qershor 2021 10:56 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Fatehpur Sikri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2613695 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210614151550/http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/photocoll/g/019pho000001003u00568000.html për lidhjen http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/photocoll/g/019pho000001003u00568000.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 nëntor 2023 11:41 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Fatehpur Sikri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3000783 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220206132019/https://www.freepressjournal.in/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre/154050 për lidhjen http://www.freepressjournal.in/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre/154050. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 qershor 2026 22:23 (CEST) qxcceclpjwbz1jf4w4q5mmcla4hdzag 1 403269 3006720 3000904 2026-07-07T04:21:30Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Ana Mato]] 3006720 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Ana Mato]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2000795 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100102123834/http://elplural.com/politica/detail.php?id=31597 për lidhjen http://www.elplural.com/politica/detail.php?id=31597. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 14 shtator 2019 18:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ana Mato]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2048839 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100102123834/http://elplural.com/politica/detail.php?id=31597 për lidhjen http://www.elplural.com/politica/detail.php?id=31597. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 15:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ana Mato]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2069371 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100102123834/http://elplural.com/politica/detail.php?id=31597 për lidhjen http://www.elplural.com/politica/detail.php?id=31597. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090321101732/http://elsiglodeuropa.es/siglo/historico/tp2002/portada%20515.htm për lidhjen http://www.elsiglodeuropa.es/siglo/historico/tp2002/portada%20515.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 janar 2020 07:41 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ana Mato]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2260973 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100102123834/http://elplural.com/politica/detail.php?id=31597 për lidhjen http://www.elplural.com/politica/detail.php?id=31597. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 10:11 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ana Mato]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3000529 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U zëvendësua lidhja e arkivit https://archive.today/20120711203226/actualidad.terra.es/articulo/palabras_amato_psoe_2291075.htm me https://web.archive.org/web/20090401051558/http://actualidad.terra.es/articulo/palabras_amato_psoe_2291075.htm te lidhja http://actualidad.terra.es/articulo/palabras_amato_psoe_2291075.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 qershor 2026 09:28 (CEST) kfd0vg4fuqywvwpwf3k6hmmd0wcmj7w 1 403307 3006706 3002033 2026-07-07T04:17:46Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Adrian Bakalli]] 3006706 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhjet e jashtme në [[Adrian Bakalli]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1988618 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20071213045144/http://www.waswatfordfc.co.uk/action.ink?-DataSource=watford&-table=squad&-response=sub_viewsquad.ink&sitename=Watford&playertype=p&squadno=664&-search te http://www.waswatfordfc.co.uk/action.ink?-DataSource=watford&-table=squad&-response=sub_viewsquad.ink&sitename=Watford&playertype=p&squadno=664&-search Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 15:07 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adrian Bakalli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2172961 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20071219230316/http://www.footballplus.com/players/2985/Adrian-Bakalli.html për lidhjen http://www.footballplus.com/players/2985/Adrian-Bakalli.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 janar 2021 01:42 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adrian Bakalli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2244363 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070622202033/http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=16175 për lidhjen http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=16175. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 gusht 2021 05:55 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Adrian Bakalli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3000506 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U zëvendësua lidhja e arkivit https://archive.today/20071219230316/http://www.footballplus.com/players/2985/Adrian-Bakalli.html me https://web.archive.org/web/20120209224525/http://www.footballplus.com/players/2985/Adrian-Bakalli.html te lidhja http://www.footballplus.com/players/2985/Adrian-Bakalli.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 qershor 2026 07:40 (CEST) dzs23e48h0sndcg1w51sl4ztv9kg9l8 10 403511 3006648 3004283 2026-07-06T21:18:00Z Smallem 126080 Sandbox: port me parametra të plotë nga enwiki (Moduli:Infobox), etiketa shqip + përputhshmëri prapavajtëse – përmes Claude AI 3006648 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{short description|Klub futbolli|noreplace}}</includeonly>{{#invoke:Infobox|infoboxTemplate | title = {{If empty |{{{title|}}}|{{{clubname|}}}|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}} | bodyclass = vcard | child = {{{child|}}} | subbox = {{{embed|}}} | templatestyles = infobox/mobileviewfix.css | titleclass = fn org | labelstyle = white-space: nowrap; text-align:left | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|{{{madhësia|}}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{{upright|}}}|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{{caption|}}} | label1 = Emri i plotë | data1 = {{{fullname|}}} | label2 = Pseudonimi(et) | data2 = {{{nickname|}}} | class2 = nickname | label3 = Emri i shkurtër | data3 = {{{short name|{{{shortname|}}}}}} | class3 = nickname | label4 = Themeluar | data4 = {{{founded|}}} | label5 = Shpërbërë | data5 = {{{dissolved|}}} | label6 = Vendndodhja | data6 = {{{location|}}} | label7 = {{#if:{{{stadium|}}}|Stadiumi|Fusha}} | data7 = {{#if:{{{stadium|}}}|{{{stadium|}}}|{{{ground|}}}}} | class7 = label | label8 = Kapaciteti | data8 = {{{capacity|}}} | label9 = Koordinatat | data9 = {{#if:{{{coordinates|}}}|<span style="white-space:nowrap">{{{coordinates}}}</span>}} | label10 = Ngjyrat | data10 = {{{clubcolors|}}} | label11 = {{#if:{{{owntitle|}}}|{{{owntitle}}}|Pronari}} | data11 = {{{owner|}}} | label12 = {{#if:{{{chrtitle|}}}|{{{chrtitle}}}|Kryetari}} | data12 = {{{chairman|}}} | class12 = agent | label13 = {{#if:{{{mgrtitle|}}}|{{{mgrtitle}}}|Menaxheri}} | data13 = {{{manager|}}} | class13 = agent | label14 = Trajneri | data14 = {{{coach|}}} | class14 = agent | label15 = Liga | data15 = {{{league|}}} | label16 = {{{season|}}} | data16 = {{{position|}}} | label17 = Uebfaqja | data17 = {{{website|}}} | data18 = {{#if:{{{pattern_la1|}}}{{{pattern_b1|}}}{{{pattern_ra1|}}}{{{pattern_sh1|}}}{{{pattern_so1|}}}{{{leftarm1|}}}{{{body1|}}}{{{rightarm1|}}}{{{shorts1|}}}{{{socks1|}}} {{{pattern_la2|}}}{{{pattern_b2|}}}{{{pattern_ra2|}}}{{{pattern_sh2|}}}{{{pattern_so2|}}}{{{leftarm2|}}}{{{body2|}}}{{{rightarm2|}}}{{{shorts2|}}}{{{socks2|}}}{{{pattern_la3|}}}{{{pattern_b3|}}}{{{pattern_ra3|}}}{{{pattern_sh3|}}}{{{pattern_so3|}}}{{{leftarm3|}}}{{{body3|}}}{{{rightarm3|}}}{{{shorts3|}}}{{{socks3|}}} |<tr><td style="padding: 0; background: #fff; color:#000; text-align: center; border: 1px solid #D3D3D3;" colspan="2"> <table role="presentation" style="width:100%; text-align:center;"> <tr> {{#if:{{{pattern_la1|}}}{{{pattern_b1|}}}{{{pattern_ra1|}}}{{{pattern_sh1|}}}{{{pattern_so1|}}}{{{leftarm1|}}}{{{body1|}}}{{{rightarm1|}}}{{{shorts1|}}}{{{socks1|}}}| <td style="padding:0">{{Football kit | alt = {{{kit_alt1|}}} | pattern_la = {{{pattern_la1|}}} | pattern_b = {{{pattern_b1|_unknown}}} | pattern_ra = {{{pattern_ra1|}}} | pattern_sh = {{{pattern_sh1|}}} | pattern_so = {{{pattern_so1|}}} | leftarm = {{{leftarm1|}}} | body = {{{body1|}}} | rightarm = {{{rightarm1|}}} | shorts = {{{shorts1|}}} | socks = {{{socks1|}}} | title = {{#if:{{{pattern_name1|}}}|{{{pattern_name1}}}|Ngjyrat e shtëpisë}} }}</td> }}{{#if:{{{pattern_la2|}}}{{{pattern_b2|}}}{{{pattern_ra2|}}}{{{pattern_sh2|}}}{{{pattern_so2|}}}{{{leftarm2|}}}{{{body2|}}}{{{rightarm2|}}}{{{shorts2|}}}{{{socks2|}}}| <td style="padding:0">{{Football kit | alt = {{{kit_alt2|}}} | pattern_la = {{{pattern_la2|}}} | pattern_b = {{{pattern_b2|_unknown}}} | pattern_ra = {{{pattern_ra2|}}} | pattern_sh = {{{pattern_sh2|}}} | pattern_so = {{{pattern_so2|}}} | leftarm = {{{leftarm2|}}} | body = {{{body2|}}} | rightarm = {{{rightarm2|}}} | shorts = {{{shorts2|}}} | socks = {{{socks2|}}} | title = {{#if:{{{pattern_name2|}}}|{{{pattern_name2}}}|Ngjyrat e jashtme}} }}</td> }}{{#if:{{{pattern_la3|}}}{{{pattern_b3|}}}{{{pattern_ra3|}}}{{{pattern_sh3|}}}{{{pattern_so3|}}}{{{leftarm3|}}}{{{body3|}}}{{{rightarm3|}}}{{{shorts3|}}}{{{socks3|}}}| <td style="padding:0">{{Football kit | alt = {{{kit_alt3|}}} | pattern_la = {{{pattern_la3|}}} | pattern_b = {{{pattern_b3|_unknown}}} | pattern_ra = {{{pattern_ra3|}}} | pattern_sh = {{{pattern_sh3|}}} | pattern_so = {{{pattern_so3|}}} | leftarm = {{{leftarm3|}}} | body = {{{body3|}}} | rightarm = {{{rightarm3|}}} | shorts = {{{shorts3|}}} | socks = {{{socks3|}}} | title = {{#if:{{{pattern_name3|}}}|{{{pattern_name3}}}|Ngjyrat e treta}} }}</td> }}</tr> </table></td></tr>}} | belowclass = noprint | below = {{#if:{{{current|}}}|[[File:Soccerball current event.svg|33px|link=|alt=]] ''[[{{{current}}}|Sezoni aktual]]''}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Faqe që përdorin infobox football club me parametra të panjohur|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Faqe që përdor [[Stampa:Infobox football club]] me parametër të panjohur "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | American | body1 | body2 | body3 | capacity | caption | chairman | chrtitle | clubcolors | clubname | coach | coordinates | current | dissolved | founded | fullname | ground | header color | image | image_size | kit_alt1 | kit_alt2 | kit_alt3 | league | leftarm1 | leftarm2 | leftarm3 | location | madhësia | manager | mgrtitle | nickname | owner | owntitle | pattern_b1 | pattern_b2 | pattern_b3 | pattern_la1 | pattern_la2 | pattern_la3 | pattern_name1 | pattern_name2 | pattern_name3 | pattern_ra1 | pattern_ra2 | pattern_ra3 | pattern_sh1 | pattern_sh2 | pattern_sh3 | pattern_so1 | pattern_so2 | pattern_so3 | position | rightarm1 | rightarm2 | rightarm3 | season | shortname | short name | shorts1 | shorts2 | shorts3 | socks1 | socks2 | socks3 | stadium | title | upright | website | writing color }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> j3w3gl7g0e1wk2sbxud8p617gpldaot 0 403553 3006539 3006464 2026-07-06T14:18:32Z Gajtako 178569 Shtova informacion, lidhje 3006539 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ '''Fjala artistike -''' '''(Të folurit skenik)''' është arti i të folurit në skenën e teatrit, në televizion, në kinematografi. Me nocionin ''fjalë artistike'' kuptohet pastërtia e shprehjes, norma fonetike, fjala ekspresive, larmia e stilit, nuancat e holla kuptimore, pasuria e intonacionit, përdorimi i mirë i zërit, fuqia komunikuese, ruajtja e raportit midis konotacionit dhe detonacionit, të gjitha në dobi të një përcjelljeje sa më të plotë dhe emocionale të fjalës te publiku.<ref>{{Cite book|last=Papagjoni|first=Josif|title=Enciklopedi e teatrit dhe e kinematografisë shqiptare|publisher=Toena|year=2009|isbn=978-99943-1-456-0|location=Tiranë|pages=149|language=sq}}</ref> == Fjala artistike në Shqipëri == Fjala artistike mbështetet mbi gjuhën letrare shqipe, mbi normën e standardizuar të shqiptimit të fjalëve të kësaj gjuhe sa më bukur dhe në mënyrë krijuese. Ajo ka qenë lëndë mësimore qysh në themelimin e shkollës së lartë për aktorë "Aleksandër Moisiu” dhe vijoi të jetë e tillë më pas në [[Instituti i Lartë i Arteve|Institutin e Lartë të Arteve]] - [[Akademia e Arteve|Akademinë e Arteve]] dhe që së fundmi njihet me emrin zyrtar institucional [[Universiteti i Arteve]]. === Të folurit skenik në dialekt === Në fillimet e veta të teatrit profesionist në Shqipëri vihej re një prani e gjithkundshme dialektore e nëndialektore, deri edhe e zhargonit, e të folurit në skenë, gjegjësisht teatrit ku punohej, në [[Shkodra|Shkodër]], [[Korça|Korçë]], [[Elbasani|Elbasan]], [[Gjirokastra|Gjirokastër]], [[Vlora|Vlorë]] etj.  Falë një pune këmbëngulëse ndër vite është arritur që në teatër, televizion dhe kinematografi të shmangen dalëngadalë të folmet në dialekt dhe nëndialekt, ca më keq në zhargon, megjithëse me shumë vështirësi. === Dialekti për përdorim stilistik === Përveç qëllimit për përdorimin e gjuhës letrare në skenë dhe ekran, ngaherë është bërë kujdes që për individualizimin e personazheve, synimeve dhe konotacioneve stilistike që vijnë nga autori dhe teksti, të përdoren rëndom edhe të folmet krahinore-dialektore. Kjo ka ndikuar për mbarë, sidomos në zhanrin e komedisë dhe humorit, në krijimin e koloritit, vetjakësisë dhe veçanësisë së figurave aktoriale, rrjedhimisht për vetë trajtën skenike apo filmike të personazheve të interpretuar. Më e pranishme ka qenë e folura krahinore në [[Estrada|teatrot e estradave]] dhe në interpretimin e roleve në [[Komedia|komedi]], ku shpotitja e veseve të bartësve të dukurive komike ka kërkuar si mjet plotësues pikërisht edhe përdorimin e të folurës nëndialektore dhe zhargonet. Kanë pasur sukses në aplikimin e tyre aktorë të tillë si: [[Tano Banushi]], [[Skënder Sallaku]], [[Mihal Popi]], [[Robert Ndrenika]], [[Viktor Gjoka]], [[Nikolla Panajoti]], [[Gjon Karma]], [[Ndrek Shkjezi]], [[Pandi Raidhi]], [[Albert Vërria|Albert Verria]], [[Bep Shiroka]], [[Roland Trebicka]], [[Leka Kruta]] etj. === Standardizimi i të folurit skenik === Evoluimi i natyrshëm i shqipes drejt standardizimit solli për rrjedhojë nevojën e zbatimit të normës së gjuhës letrare edhe në teatër, i cili ka qenë dhe mbetet një nga institucionet pararojë të kultivimit dhe përhapjes së saj në masat e gjera të spektatorëve. Përpos anës së shqiptimit korrekt dhe tingëllimit, fjala artistike nënkupton, gjithashtu, kujdesin, njohjen dhe kulturën për të nxjerrë në pah më drejt e më saktë idetë, mendimin, domethëniet e tekstit letrar gjerësisht dhe të çdo dialogu, monologu dhe fjalie veçanërisht: fjalën-mendim dhe fjalën-veprim. Në vitet '70, pas vendimeve të [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Kongresit të Drejtshkrimit]] dhe unifikimit të gjuhës shqipe, u shtuan përpjekjet për të folur brenda normës letrare, çka bëri që aktualisht të zotërojë një e folur korrekte, gjegjësisht kërkesave njësuese e të detyrueshme të drejtshqiptimit të gjuhës, sikurse edhe një nivel më i lartë i teknikës së të folurit. Qysh në vitet e para të themelimit të Teatrit të Shtetit dhe më vonë edhe të teatrove të tjerë, në [[Radio Tirana]] e në [[Televizioni shqiptar|Televizionin Shqiptar]] organizoheshin emisione të posaçme të fjalës artistike, kryesisht recitime të poezive, interpretime të fabulave dhe prozës së shkurtër, si psh., në [[Radio Tirana]], disa nga emisionet ishin: [[Teatri në mikrofon]], [[Heroizmi i popullit tonë në shekuj]], Fjala artistike në mikrofon, emisionet humoristike apo radiodramatizimet për fëmijë: Teatri i fëmijëve në mikrofon, Radiopërralla, Teatri i kukullave në mikrofon etj.<ref>{{Cite book|last=Luarasi|first=Mihal|title=Kujtesa që nuk fle-shkrime për teatrin dhe arte të tjera|publisher=Vatra|year=2006|location=Tiranë|pages=49|language=sq}}</ref> Për hijeshinë dhe pasurinë e fjalës shqipe në skenë dhe ekran kanë dhënë ndihmesë të jashtëzakonshme aktorët më të mirë shqiptarë të teatrit, kinematografisë dhe televizionit. Veç këtij aspekti gjithëpërfshirës, f''jala artistike'' shpesh herë kuptohet edhe si recitim, më së shumti, i poezisë (shqipe apo të huaj); si interpretim i prozës së shkurtër, i monologëve të nxjerrë nga dramat radiofonike etj. Nga mjeshtërit e saj kanë qenë aktorët [[Prokop Mima]], [[Kadri Roshi]], [[Naim Frashëri (aktor)|Naim Frashëri]], kurse më pas, në vitet '60-'80, [[Vera Zheji]], [[Margarita Xhepa]], [[Drita Pelinku]], [[Reshat Arbana]], [[Anastas Kristofori]], [[Yllka Mujo]], [[Bujar Asqeriu]], [[Mirush Kabashi]], [[Pirro Malaveci]], [[Zehrudin Dokle|Zerudin Dokle]] etj., deri me brezin e mëvonshëm në vitet '90-'2000 me [[Sokol Angjeli|Sokol Angjelin]], [[Vasjan Lami|Vasian Lamen]], [[Valbona Imami|Valbona Imamin]] etj. E folura e bukur e këtyre aktorëve, shto edhe interpretimet më të suksesshme në skenat e teatrove, janë shndërruar në model, duke ndikuar në përmirësimin e të folurës dhe standardizimin e normës drejtshqiptimore në shtresat e gjera të popullsisë. == Shiko edhe == [[Metodika për estetikën e të folurit]] == Referime == <references /> == Lidhje të jashtme == p2ctjw057djvcrzmyyo5t8ap0fdc6r3 0 403557 3006640 3006466 2026-07-06T20:39:52Z Fallbackintoreality 102113 duhen më shumë referime; IMDb nuk mjafton 3006640 wikitext text/x-wiki {{Duhen më shumë referime}}{{Infobox film | name = Cars | director = [[John Lasseter]] | producer = [[Darla K. Anderson]] | screenplay = {{plainlist| * [[Dan Fogelman]] * John Lasseter * [[Joe Ranft]] * Kiel Murray * Phil Lorin * [[Jorgen Klubien]] }} | story = {{plainlist| * John Lasseter * Joe Ranft * Jorgen Klubien }} | starring = {{plainlist| * [[Owen Wilson]] * [[Paul Newman]] * [[Bonnie Hunt]] * [[Michael Keaton]] * [[Larry the Cable Guy]] * [[Cheech Marin]] }} | music = [[Randy Newman]] | cinematography = {{Plainlist| * Jeremy Lasky * Jean Claude Kalache }} | editing = [[Ken Schretzmann]] | production_companies = [[Pixar Animation Studios]] | distributor = [[Buena Vista Pictures Distribution]]{{efn|name=Disney|Shpërndarë nën banner të [[Walt Disney Pictures]].}} | released = 26 maj 2006 ([[Charlotte Motor Speedway|Lowe's Motor Speedway]])<br />9 qershor 2006 (Shtetet e Bashkuara) | runtime = 117 minuta<ref name="BOM">{{cite Box Office Mojo|id=0317219|title=Cars|access-date=17 janar 2021|archive-date=8 dhjetor 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20191208020329/https://www.boxofficemojo.com/title/tt0317219|url-status=live}}</ref> | country = Shtetet e Bashkuara | language = Anglisht | budget = $120{{nbsp}}million<ref name="BOM"/> | gross = $462{{nbsp}}million<ref name="BOM"/> }} '''''Cars''''' (Shqip: ''Makinat'') është një [[film komedi]] [[Film sportiv|sportive]] i animuar amerikan i vitit 2006, i prodhuar nga [[Pixar Animation Studios]] për [[Walt Disney Pictures]]. Me regji nga [[John Lasseter]], i cili e shkroi bashkë me [[Joe Ranft]], [[Dan Fogelman]], Kiel Murray, Phil Lorin dhe [[Jorgen Klubien]], filmi ka në role kryesore [[Paul Newman]] dhe [[Owen Wilson]], me një kast zërash të përbërë nga [[Bonnie Hunt]], [[Larry the Cable Guy]], [[Tony Shalhoub]], [[Cheech Marin]], [[Michael Wallis]], [[George Carlin]], [[Paul Dooley]], [[Jenifer Lewis]], Guido Quaroni, [[Michael Keaton]], [[Katherine Helmond]], [[John Ratzenberger]], dhe [[Richard Petty]]. I vendosur në një botë të populluar tërësisht nga [[Automjeti|automjete]] [[Antropomorfizmi|antropomorfe]], filmi ndjek një makinë garash të re të fiksuar pas vetes me emrin [[Lightning McQueen]], i cili, rrugës për në garën më të rëndësishme të jetës së tij për Kupën Piston, mbetet i bllokuar në një qytet të harruar përgjatë [[U.S. Route 66]] të quajtur Radiator Springs, ku mëson për miqësinë dhe fillon të rivlerësojë prioritetet e tij. Zhvillimi i filmit ''Cars'' filloi në vitin 1998 pas diskutimeve midis Lasseter dhe Klubien, pasi prodhimi i filmit ''[[A Bug's Life]]'' kishte përfunduar. Klubien filloi të zhvillonte një skenar të ri të titulluar ''The Yellow Car'', i cili fliste për një makinë elektrike që jetonte në një botë që konsumonte shumë karburant. Menjëherë pas kësaj, prodhimi rifilloi me ndryshime të mëdha në skenar. Filmi u frymëzua nga përvojat e Lasseter në një udhëtim rrugor nëpër vend. [[Randy Newman]] kompozoi muzikën e filmit, ndërsa artistët [[Sheryl Crow]], [[Rascal Flatts]], [[John Mayer]], dhe [[Brad Paisley]] kontribuan në kolonën zanore të filmit. ''Cars'' përfundimisht shërbeu si filmi i fundit i prodhuar në mënyrë të pavarur nga Pixar pas blerjes së tij nga Disney në janar 2006. ''Cars'' u shfaq premierë më 26 maj 2006, në [[Charlotte Motor Speedway|Lowe's Motor Speedway]] në [[Concord (Karolina e Veriut)|Concord, Karolina e Veriut]], dhe u shfaq në kinema në Shtetet e Bashkuara më 9 qershor, duke marrë kritika përgjithësisht pozitive dhe sukses komercial, duke fituar 462 milionë dollarë në të gjithë botën kundrejt një buxheti prej 120 milionë dollarësh, duke u bërë filmi i gjashtë me fitimet më të larta të vitit 2006. Ai mori dy nominime në [[Academy Awards i 79-të|Academy Awards të 79-të]], përfshirë atë për [[Academy Award për Filmin më të Mirë të Animuar|Filmin më të Mirë të Animuar]], por humbi ndaj ''[[Happy Feet]]'' (por fitoi si [[Annie Award për Filmin më të Mirë të Animuar]] ashtu edhe [[Golden Globe Award për Filmin më të Mirë të Animuar]]). Filmi iu dedikua Ranft, i cili vdiq në një aksident me makinë gjatë prodhimit të filmit. Suksesi i ''Cars'' lançoi një [[Cars (ekskluzivitet)|ekskluzivitet multimedial]] që përfshin dy vazhdime: ''[[Cars 2]]'' (2011) dhe ''[[Cars 3]]'' (2017), si dhe dy filma spin-off të prodhuar nga [[Disneytoon Studios]]: ''[[Planes (film)|Planes]]'' (2013) dhe ''[[Planes: Fire & Rescue|Planes: Fire and Rescue]]'' (2014). ==Përmbajtja== Në një botë të populluar nga [[Automjeti|automjete]] [[Antropomorfizmi|antropomorfike]], gara Dinoco 400 është e fundit e sezonit të Kupës Piston. Duke hyrë në këtë ngjarje, kampioni shtatë herë në pension Strip "The King" Weathers, nënkampioni dinak dhe i vazhdueshëm Chick Hicks, dhe rishtari i talentuar dhe arrogant Lightning McQueen janë të gjithë të barabartë për kryesimin e pikëve të sezonit. Lightning është i dëshpëruar për të fituar dhe për të lënë sponsorizimin e tij të pahijshëm Rust-eze për Dinoco prestigjioz, dhe lufton me punën në grup për shkak të qëndrimit të tij egoist. Në fund të garës me rreziqe të larta, Lightning e shpërdoron kryesimin e tij duke refuzuar të ndërrojë gomat në ndalesa të shumta në boks, duke bërë që gomat e tij të pasme të shpërthejnë para se të fitojë. Gara përfundon në një barazim trepalësh midis kryesuesve, duke përgatitur skenën për një garë vendimtare barazimi në Los Angeles International Speedway brenda një jave. Pas garës, Lightning nxiton gjatë natës në [[Interstate Highway System|interstate]] për të arritur në [[Kaliforni]] brenda kamionit të tij të transportit Mack. Një aksident me disa garues rruge kulmon me Lightning të bllokuar vetëm në qytetin e shkretëtirës Radiator Springs, Arizona. Ai pa dashje dëmton rrugën kryesore dhe dënohet me një detyrë shërbimi ndaj komunitetit për ta riasfaltuar atë nën mbikëqyrjen e gjyqtarit të qytetit, Doc Hudson, i cili ka paragjykime ndaj Lightning për shkak se është një makinë garash. Lightning e riasfalton rrugën me nxitim për t'u larguar. Doc e sfidon atë në një garë për lirinë e tij, me kusht që të fillojë nga e para nëse humbet. Lightning tepër i sigurt në vetvete, pasi nuk ka garuar kurrë në një rrugë të paasfaltuar më parë, del nga rruga në një kthesë dhe përplaset në një zonë me kaktus, me Doc që e ka përgatitur garën për të shuar egon e tij. Me kalimin e kohës, Lightning ngrohet dhe miqësohet me banorët e qytetit, veçanërisht me Mater, një kamion tërheqës të ndryshkur, dhe Sally, e cila ëndërron të ringjallë Radiator Springs. Ndërsa lidhet me vendasit, Lightning mëson për kulmin e Radiator Springs dhe rënien e mëvonshme ekonomike; qyteti dikur ishte një atraksion i zhurmshëm për shoferët në [[Route 66]], përpara se ndërtimi i një [[Interstate Highway System|autostrade ndërshtetërore]] të anashkalonte qytetin e tyre dhe t'i bënte ata të humbnin trafikun e biznesit të tyre. Lightning zbulon gjithashtu se Doc i hidhëruar, i rezervuar për të kaluarën e tij, garonte si legjendari [[Fabulous Hudson Hornet]] derisa një aksident katastrofik i dha fund karrierës së tij, me tre kampionate të Kupës Piston në rekordin e tij. Lightning habitet kur Doc i sheh tre trofetë e tij të Piston Cup si të pakuptimta. Lightning përfundon riparimin e rrugës dhe vendos të kalojë një ditë shtesë në Radiator Springs duke ndihmuar bizneset lokale, por Doc njofton median për vendndodhjen e Lightning, duke i çuar ata dhe Mack të zbresin në qytet dhe ta detyrojnë atë të largohet në kohë për garën. Doc pendohet për veprimet e tij pasi sheh banorët e trishtuar nga largimi. Në Los Angeles International Speedway, një Lightning i shpërqendruar fillimisht lufton, por rigjallërohet nga mbërritja e papritur e miqve të tij nga Radiator Springs, të cilët veprojnë si ekuipazhi i tij i pit. Me Doc që merr përsipër nga Mack si shef i ekuipazhit, Lightning bën një rikthim të jashtëzakonshëm. Chick, duke refuzuar të përfundojë i fundit, përdor një [[manovër PIT]] që dëmton qëllimisht Mbretin, duke e bërë atë të paaftë të vazhdojë. I kujtuar nga katastrofa që i dha fund karrierës së Doc, Lightning ndalet para vijës së finishit dhe kthehet për ta shtyrë King-un përtej, duke i lejuar Chick-ut të fitojë Kupën Piston, ndërkohë që siguron përfundimin e sigurt të King-ut. Turma dhe media dënojnë fitoren e Chick-ut dhe lavdërojnë integritetin dhe sportivitetin e Lightning. Lightning i ofrohet sponsorizimi i Dinoco-s, por refuzon për shkak të besnikërisë së re ndaj Rust-eze. Duke u kthyer në Radiator Springs, ai ribashkohet me Sally dhe deklaron qëllimin e tij për të themeluar selinë e tij të garave atje, duke rigjallëruar qytetin. ==Zërat== {| class="wikitable" ! align="center"|Roli ! align="center"|Zëri në origjinal ! align="center"|Dubluar në shqip |- | Lightning McQueen || [[Owen Wilson]] || [[Dritan Boriçi]] |- | Doc Hudson || [[Paul Newman]] || [[Piro Malaveci]] |- | Sally Carrera || [[Bonnie Hunt]] || [[Rozi Kostani]] |- | Chick Hicks || [[Michael Keaton]] || [[Armand Peza]] |- | Tow Mater || [[Larry the Cable Guy]] || [[Genci Fuga]] |- | Ramone || [[Cheech Marin]] || [[Marin Orhanasi]] |- | Luigi || [[Tony Shalhoub]] || [[Julian Deda]] |- | Sheriff || [[Michael Wallis]] || [[Gëzim Rudi]] |- | Fillmore || [[George Carlin]] || [[Ervin Bejleri]] |- | Sarge || [[Paul Dooley]] || [[Andon Qesari]] |- | Strip "The King" Weathers || [[Richard Petty]] || [[Petrit Truja]] |- | Lizzie || [[Katherine Helmond]] || [[Liliana Shanto]] |- | Mack || [[John Ratzenberger]] || [[Niko Lena]] |- | Bob Cutlass || [[Bob Costas]] || [[Bledi Naska]] |- | Darrell Cartrip || [[Darrell Waltrip]] || [[Neritan Liçaj]] |- | Van || [[Richard Kind]] || [[Sheri Mita]] |- | Minny || [[Edie McClurg]] || [[Albana Koçaj]] |} ==Shënime== {{notelist}} == Referime == {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== * [http://cars.disney.com/cars Faqja zyrtare] nga Disney * [https://www.pixar.com/cars Faqja zyrtare] nga Pixar * [https://www.imdb.com/title/tt0317219/ ''Cars''] në [[IMDb]] [[Kategoria:Filma 2006]] [[Kategoria:Filma të animuar amerikanë]] [[Kategoria:Filma të animuar për fëmijë]] [[Kategoria:Filma komedi amerikanë]] [[Kategoria:Filma sportiv amerikanë]] [[Kategoria:Filma anglisht të viteve 2000]] [[Kategoria:Cars (ekskluzivitet)]] [[Kategoria:Filma të përshtatura në shfaqje televizive]] [[Kategoria:Filma me regji nga John Lasseter]] [[Kategoria:Filma të prodhuar nga Darla K. Anderson]] [[Kategoria:Filma me muzikë nga Randy Newman]] [[Kategoria:Filma me skenarë nga Dan Fogelman]] [[Kategoria:Filma me skenarë nga Joe Ranft]] [[Kategoria:Filma me skenarë nga John Lasseter]] [[Kategoria:Filma me skenarë nga Jorgen Klubien]] [[Kategoria:Filma me skenarë nga Kiel Murray]] [[Kategoria:Filma të Pixar]] 4i6iekmxdqs6awt9we0n81p3i2zh1yc 0 403565 3006645 3005202 2026-07-06T20:54:45Z Vyolltsa 129213 3006645 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Veprore Shehu | image = Veprore Shehu.jpg | caption = Veprore Shehu | birth_date = 15 nëntor 1959 | birth_place = [[Peja|Pejë]], [[Kosova|Kosovë]] | residence = [[Gjakova]], [[Kosova|Kosovë]] | nationality = Shqiptare | education = Gjuhë dhe Letërsi Angleze | alma_mater = [[Universiteti i Prishtinës]] | occupation = Aktiviste për të drejtat e njeriut | organization = [[Medica Kosova]] | known_for = Avokimin për të drejtat e grave dhe të mbijetuarave të dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë | spouse = Teki Shehu | children = 3 }} '''Veprore Shehu''' lindi më 15 nëntor 1959 në Pejë dhe u rrit në Gjakovë, ku jeton  dhe vepron. Ajo vjen nga një familje shqiptare me traditë në arsim dhe kulturë. == Jeta personale dhe familja == Babai i saj ishte profesor i historisë dhe për shumë vite drejtor i Muzeut Etnografik të Gjakovës, ndërsa nëna ishte mësuese. Familja e saj ka një traditë të gjatë intelektuale. Gjyshi i saj ishte profesor i gjuhës frënge, ndërsa në familjen e nënës bënte pjesë edhe albanologu dhe gjuhëtari i njohur Selman Riza, i cili ishte xhaxhai i nënës së saj. Emrin Veprore e ka trashëguar nga gjyshja e saj me prejardhje nga Korça. Njëri nga vëllezërit e saj, Korab Binxhia, iu bashkua Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në vitin 1998 dhe ra dëshmor gjatë Betejës së Koshares në prill 1999. Veprore Shehu është e martuar me Teki Shehun, jurist me profesion. Ata kanë tre fëmijë, dy vajza dhe një djalë. == Shkollimi == Veprore Shehu studioi në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Prishtinës, ku u diplomua në Gjuhë dhe Letërsi Angleze në vitin 1982. Gjatë studimeve u vlerësua me titullin “Student i dalluar” për suksesin e lartë akademik. Madje, studimet i përfundoi një semestër para afatit të rregullt. Pas përfundimit të studimeve universitare, ajo ka ndjekur një sërë programesh profesionale dhe trajnimesh në fushën e lidershipit, avokimit publik dhe menaxhimit të projekteve, përfshirë programin Hope Fellowship në Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe çertifikimin në Certified Associate in Project Management (CAPM) në Project Management, të ndjekur në American University në Prishtinë Çertifikimi është lëshuar nga Project Management Institute, me seli në Pennsylvania, SHBA. == Karriera dhe aktivizmi == Veprore Shehu është aktiviste për të drejtat e njeriut nga Gjakova, Kosovë. Ajo është themeluese dhe drejtoreshë ekzekutive e organizatës joqeveritare Medica Kosova, e cila që nga periudha pas luftës në Kosovë ofron mbështetje psiko-sociale, shëndetësore, juridike dhe ekonomike për gratë dhe vajzat e prekura nga dhuna me bazë gjinore, me fokus të veçantë tek të mbijetuarat e dhunës seksuale gjatë luftës. Nën udhëheqjen e saj, organizata ka zbatuar dhjetëra projekte në fushën e rehabilitimit, edukimit shëndetësor dhe fuqizimit ekonomik të grave, përfshirë programe të gjenerimit të të ardhurave në sektorin e dhe bujqësisë dhe blegtorisë. Shehu ka luajtur rol aktiv në proceset e hartimit të politikave publike dhe legjislacionit në Kosovë në fushën e barazisë gjinore dhe mbrojtjes nga dhuna në familje, duke kontribuar në punën e grupeve ndërinstitucionale për: * Ligjin për Barazi Gjinore * Ligjin për Mbrojtje nga Dhuna në Familje * Planin Kombëtar për Zbatimin e Rezolutes 1325 e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara == Kontributi në politikat kundër dhunës në familje == Në kuadër të angazhimit të saj në fushën e të drejtave të njeriut dhe mbrojtjes së grave nga dhuna me bazë gjinore, Veprore Shehu dhe Medica Kosova kontribuojnë në zbatimin dhe monitorimin e Strategjisë Kombëtare për Mbrojtje nga Dhuna në Familje dhe Dhuna ndaj Grave 2022 – 2026, në përputhje me parimet e Konventë së Stambollit. == Angazhimi në drejtësinë tranzicionale == Në fushën e drejtësisë tranzicionale, Veprore Shehu është angazhuar në avokimin për njohjen institucionale të të mbijetuarave të dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë dhe në zhvillimin e mekanizmave për reparacione dhe status ligjor për viktimat. Ajo gjithashtu ka kontribuar në procese të dokumentimit të krimeve të luftës dhe në përgatitjen e dëshmive të të mbijetuarave për institucionet ndërkombëtare të drejtësisë, përfshirë Tribunalin e Hagës si dhe mekanizmat e mëvonshëm të drejtësisë në Kosovë. == Reparacionet dhe njohja institucionale e të mbijetuarave == Veprore Shehu angazhohet në avokimin për krijimin dhe zbatimin e mekanizmave të reparacioneve dhe njohjen ligjore të të mbijetuarave të dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë. Përmes Medica Kosova, ajo ka kontribuar në proceset që kanë çuar në funksionalizimin e skemës shtetërore për njohjen e statusit të viktimave të dhunës seksuale gjatë luftës dhe në sigurimin e qasjes në kompensim dhe rehabilitim. Në tetor 2016, në një intervistë të botuar nga Kvinna till Kvinna, Shehu trajtoi vonesat në zbatimin e ligjit për njohjen e statusit të të mbijetuarave të dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë, duke theksuar se procesi institucional kishte dështuar që të prioritizonte gratë e mbijetuara dhe nevojën për përshpejtimin e skemës së reparacioneve dhe njohjes ligjore të tyre. Në këtë kuadër, Shehu mori pjesë në proceset konsultative me institucionet shtetërore lidhur me zbatimin e ligjit për statusin e të mbijetuarave, funksionalizimin e mekanizmave të verifikimit dhe zhvillimin e politikave për rehabilitimin dhe mbështetjen e tyre. Procesi i njohjes institucionale të të mbijetuarave dhe sfidat që e kanë shoqëruar është trajtuar edhe në raportime ndërkombëtare, përfshirë artikullin “The Enduring Agony of Wartime Rape in Kosovo” të Balkan Investigative Reporting Network (BIRN) (2017) dhe artikullin “After Two Decades, the Hidden Victims of the Kosovo War Are Finally Recognised” të gazetës The Guardian (2018), ku pasqyrohen përpjekjet për zbatimin e skemës së reparacioneve dhe pengesat me të cilat janë përballur të mbijetuarat. == Avokimi publik dhe ndërgjegjësimi publik == Përveç angazhimit në proceset institucionale dhe të drejtësisë tranzicionale, VeproreShehu zhvillon veprimtari të vazhdueshme publike për ndërgjegjësimin mbi pasojat e dhunës seksuale gjatë luftës dhe të drejtat e të mbijetuarave. Në vitin 2012 ajo mori pjesë në emisionin televiziv të Radiotelevizion të Kosovës, ku për herë të parë në Kosovë një e mbijetuar e dhunës seksuale gjatë luftës ndau publikisht përvojën e saj, me identitet të mbrojtur.  Po atë vit, intervista e saj u përfshi në botimin “Woman Side of Trauma” botuar nga Qendra për Kërkime, Dokumentim dhe Publikme, në prill 2012, duke përfshirë njohuri të rëndësishme të marra nga intervista me Veprore Shehu, dhe dokumentuar përpjekjet për të siguruar njohje ligjore dhe reparacione për të mbijetuarit në kuadër të procesit të drejtësisë tranzicionale në Kosovë. Në vitin 2013, Veprore Shehu kontribuoi në realizimin e studimit “Healing the Spirit Reparations for Survivors of Sexual Violence Related to Armed Conflict in Kosovo” të publikuar nga Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights (OHCHR). Në shtator 2013 ajo mori pjesë në tryezën “Where We Are in Addressing the Rights of Survivors of Wartime Sexual Violence” së bashku me përfaqësues të UN Women, OHCHR, Zyrës së Kryeministrit, Grupit të Grave Deputete dhe organizatave të shoqërisë civile, ku u diskutuan strategjitë institucionale për njohjen dhe mbështetjen e të mbijetuarave. Në vitin 2013, revista suedeze Amnesty Press publikoi një reportazh kushtuar punës së Veprore Shehut dhe organizatës Medica Kosova në mbështetje të të mbijetuarave të dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë. Në intervistë, Shehu thekson rëndësinë e fuqizimit ekonomik dhe psikologjik të të mbijetuarave, si dhe nevojën për njohje institucionale dhe drejtësi për viktimat e krimeve të luftës. Ajo gjithashtu kritikoi dialogun Kosovë–Serbi për mospërfshirjen e çështjeve të të drejtave të njeriut dhe drejtësisë për viktimat. Në vitin 2015, Veprore Shehu mori pjesë si paneliste në një debat të organizuar gjatë festivalit DokuFest në Prizren mbi dhunën seksuale gjatë luftes. Në panel morën pjesë edhe përfaqësues nga Bosnja dhe Hercegovina, UN Women dhe ekspertë ndërkombëtarë, përfshirë Bakira Hasečić (Shoqata e Grave Viktima të Luftës), Flora Macula (UN Women) dhe regjisorja Katia Forbert Peterson. Diskutimi trajtoi pasojat e dhunës seksuale në lufte, sfidat me të cilat përballen të mbijetuarit, si dhe rëndësinë e qasjes në drejtësi, dokumentimit të krimeve të luftës dhe proceseve të pajtimit në shoqëritë e pas luftes. == Qasja në drejtësi == Veprore Shehu ka qenë e përfshirë në këtë proces si Udhëheqëse e Njësisë së Përkthimit (Chief of Translation Unit), me përgjegjësi për koordinimin dhe mbikëqyrjen e përkthimit të materialeve që buronin nga baza e të dhënave të dëshmive. Në këtë rol, ajo ka kontribuar në përpunimin dhe sistematizimin e deklarimeve të të mbijetuarve, përfshirë rastet e dhunës seksuale dhe shkeljeve të tjera të së drejtës ndërkombëtare humanitare. Ky material dokumentues ka shërbyer si pjesë e provave mbështetëse për hetimet e Tribunalit të Hagës, përfshirë edhe rastin e Slobodan Milošević Hagë, ku u trajtuan krimet e kryera gjatë luftës në Kosovë Në vazhdimësi të punës së saj në fushën e drejtësisë tranzicionale në Medica Kosova, Shehu ka mbështetur dy raste të të mbijetuarave të dhunës seksuale që kanë dëshmuar para Tribunalit të Hagës gjatë periudhës 2002–2004, si dhe tre raste të trajtuara në kuadër të misionit të EULEX (2012–2014) në Kosovë. Po ashtu, ajo dhe Medica Kosova kanë mbështetur gjithsej 18 raste që janë në proces pranë Prokurorisë Speciale të Republikës së Kosovës, duke ofruar asistencë psik-osociale, juridike dhe përgatitje për dëshmi në procedurat penale për krime lufte. Veprore Shehu ka avokuar në mënyrë të vazhdueshme për qasje më të ndjeshme ndaj dëshmitarëve të krimeve të luftës, veçanërisht të mbijetuarave të dhunës seksuale, duke kërkuar që dhuna seksuale të trajtohet si kategori e veçantë e krimeve në aktakuzat ndërkombëtare. Ky pozicion është promovuar gjatë komunikimeve dhe takimeve me përfaqësues të Tribunalit të Hagës, në kuadër të mbështetjes së rasteve të të mbijetuarave të luftës që Medica Kosova ka ndjekur që nga fillimi i viteve 2001. Angazhimi është pasqyruar edhe në komunikimet me Prokurorinë e Tribunalit, përfshirë letrën drejtuar gjatë procedurës kundër Radovan Karadzic, me të cilën është kërkuar forcimi i përgjegjësisë penale për krimet e dhunës seksuale gjatë luftërave në ish-Jugosllavi. Këto raste u konsideruan ndër të parat që u paraqitën për hetim në kuadër të EULEX si pjesë e përpjekjeve për dokumentimin dhe ndjekjen penale të krimeve të luftës të bazuara në dëshmi të të mbijetuarave. Shehu ka theksuar rëndësinë e ndjekjes penale të autorëve të krimeve, duke argumentuar se dënimi i rasteve të para do të inkurajonte më shumë të mbijetuara të raportojnë dhe të kërkojnë drejtësi. == Tribunali i Grave për ish- Jugosllavinë (Sarajevë, 2015) == Veprore Shehu dhe Medica Kosova kanë kontribuar në procesin e Tribunalit të Grave për ish-Jugosllavinë, një iniciativë feministe e drejtësisë që u mbajt në Sarajevë në maj 2015. Tribunali mblodhi mbi 500 pjesëmarrëse dhe dëgjoi dëshmi nga 36 gra nga vendet e ish-Jugosllavisë në pesë sesione tematike. Në sesionin kushtuar dhunës seksuale gjatë luftës dëshmuan edhe dy gra shqiptare nga Kosova, njëra prej të cilave ishte e mbështetur nga Medica Kosova. == Vazhdimi i procesit të Tribunalit të Grave (Shkup, 2016) == Në vazhdim të procesit të Tribunalit të Grave, gra të mbijetuara të krimeve të luftës nga vendet e ish-Jugosllavisë u mblodhën në Shkup në mars 2016 për të vazhduar ndarjen e dëshmive dhe diskutimin mbi drejtësinë feministe dhe qasjen ndaj viktimave. Ky proces u ndërtua mbi përvojën e tribunalit të parë në Sarajevë dhe synonte të forconte zërin e të mbijetuarave në nivel rajonal. == Avokimi ndërkombëtar për drejtësi dhe luftimin e mosndëshkimit == Veprore Shehu ka qenë aktive në avokimin ndërkombëtar për rritjen e përgjegjësisë penale për krimet e luftës të kryera gjatë luftës në Kosovë, duke kërkuar që të ndërmerren procedura më të gjera ligjore dhe politike ndaj shtetit të Serbisë për krime lufte, përfshirë dëmet e luftës, personat e zhdukur dhe krimet kundër njerëzimit. Veprore Shehu citohet në librin e Ismail Kadaresë “About Crimes in the Balkans: Grim Correspondence”, ku trajtohet dhuna seksuale gjatë luftës në Kosovë dhe heshtja shoqërore dhe institucionale rreth saj. Në këtë kontekst, ajo lidhet me diskutimet mbi numrin e viktimave dhe nevojën për njohje publike dhe drejtësi institucionale, duke kontribuar në rritjen e ndërgjegjësimit ndërkombëtar për krimet e luftës në Kosovë. Në vitin 2011, Veprore Shehu mori pjesë si folëse në seminarin ndërkombëtar “No Justice – No Peace: Impunity, Gendered Crimes and Consequences” në Stockholm, ku trajtoi ndikimin e mosndëshkimit për krimet me bazë gjinore në proceset e paqes dhe pajtimit. Veprore Shehu e ftuar si Expert Witness në Bundestag dhe SASVIC (2026) për drejtësinë tranzicionale dhe mbrojtjen e të mbijetuarve të dhunës seksuale në lufte. Në prill 2026, Veprore Shehu mori pjesë si eksperte dëshmitare në një seancë dëgjimore të Nënkomitetit për Parandalimin e Krizave dhe Parashikimin Strategjik në Bundestagun Gjerman, lidhur me proceset e pajtimit pas konflikteve, si dhe foli në një panel të organizuar nga Society Against Sexual Violence in Conflict (SASVIC e.V.) me titull “Ndalimi i dhunës seksuale si armë lufte”. Ajo prezantoi përvojën e Medica Kosova në ofrimin e mbështetjes me qendër të mbijetuarit dhe paraqiti rekomandime politike për Gjermaninë dhe Bashkimin Evropian, duke përfshirë: * njohjen e hershme ligjore të të mbijetuarve të dhunës seksuale të lidhur me konfliktin, * forcimin e ndjekjes penale përmes mekanizmave të juridiksionit vendor dhe universal, * financim të qëndrueshëm për shërbimet për të mbijetuarit, * bashkëpunim me organizatat lokale. Ajo gjithashtu bëri thirrje që përgjegjësia për dhunën seksuale në konflikt, së bashku me ndjekjen e krimeve të tjera të luftës dhe standardet për mbrojtjen e të mbijetuarve, të integrohen në proceset e zgjerimit dhe stabilizimit të BE-së si kritere thelbësore të anëtarësimit, të lidhura me angazhime të matshme për drejtësi dhe mbështetje për të mbijetuarit. == Shkëmbimi i përvojave rajonale e më gjerë dhe përfaqësimi në proceset në drejtësinë tranzicionale == Veprore Shehu, ka marrë pjesë në një sërë iniciativash rajonale të shkëmbimit të përvojave ndërmjet Kosovës dhe Bosnje e Hercegovinës lidhur me mbështetjen e të mbijetuarave të dhunës seksuale gjatë luftës, qasjen në drejtësi dhe zhvillimin e mekanizmave të reparacioneve. Në qershor 2012, Shehu mori pjesë në një tryezë të rrumbullakët të organizuar me mbështetjen e UN Women në Gjakovë mbi statusin dhe situatën e të mbijetuarave të dhunës seksuale gjatë luftës. Aktiviteti mblodhi përfaqësues nga Bosnja dhe Hercegovina, përfshirë delegacionin e Medica Zenica, si dhe përfaqësues të EULEX dhe një prokuror përgjegjës për ndjekjen e krimeve të dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë. == Avokimi për drejtësi tranzicionale dhe memorializim == Në nivel ndërkombëtar, Veprore Shehu ka kontribuar në zhvillimin e memorialit “Petrified Survivors”, memoriali i parë global dedikuar viktimave dhe të mbijetuarave të dhunës seksuale gjatë konflikteve. Projekti u realizua përmes një procesi bashkëpunues disavjeçar të udhëhequr nga artistja Rebecca Hawkins dhe organizatat që punojnë me të mbijetuarat në më shumë se 30 vende, përfshirë Kosovën. Në këtë memorial, të mbijetuarat e përfaqësuara përmes platformës “Bëhu Zëri Im” kontribuan në përmbajtjen simbolike dhe narrative të memorialit përmes lules Anemone, se bashku me simbole dhe mesazhe të të mbijetuarave nga vende të ndryshme të botës. Memoriali u prezantua fillimisht në Hagë dhe më pas u inaugurua pranë Muzeut të Luftës në Berlin, ku u ekspozua si hapësirë ndërgjegjësimi dhe kujtese për dhunën seksuale në konflikte. Medica Kosova mori pjesë gjithashtu në inaugurimin e memorialit në Berlin, së bashku me një të mbijetuar e cila vazhdon të merr shërbime në organizatë, së bashku me të mbijetuara nga Afganistani dhe Iraku, si dhe përfaqë sues institucionalë dhe figura ndërkombëtare. Në vijim të këtij angazhimi, Veprore Shehu, së bashku me Rebecca Hawkins, është bashkëautore e editorialit “Recognition is not accountability” në prag të Ditës Ndërkombëtare për Eliminimin e Dhunës Seksuale në Konflikt. Editoriali u publikua si pjesë e angazhimeve publike që shënojnë këtë ditë ndërkombëtare dhe fokusohet në nevojën për forcimin e drejtësisë për të mbijetuarat e dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë. == Referime == Medica Kosova. (n.d.). ''Të paktën 3 aktakuza ndërkombëtare për krime lufte duhet të ishin ngritur kundër Serbisë deri tani – Intervistë me Veprore Shehu.'' https://www.medicakosova.org/publications_post?p_id=25 Medica Kosova. (n.d.). ''Fighting for Kosovo war rape victims: "Women never prioritized".'' https://www.medicakosova.org/publications_post?p_id=116 Medica Kosova. (2018, September 13). ''Medica Kosova addresses implementation of National Strategy against Domestic Violence in line with Istanbul Convention.'' https://www.medicakosova.org/publications_post?p_id=135 Kosovo 2.0. (n.d.). ''Recognition is not accountability''. https://kosovotwopointzero.com/en/recognition-is-not-accountability/ Eurasia Review. (2022, December 20). ''How the Hague Tribunal failed wartime rape survivors: Analysis''. https://www.eurasiareview.com/20122022-how-the-hague-tribunal-failed-wartime-rape-survivors-analysis/?utm Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights. (n.d.). ''Healing the spirit: Reparations for survivors of sexual violence related to conflict''. https://www.ohchr.org/Documents/Issues/Women/WRGS/PeaceAndSecurity/StudyHealingTheSpirit.pdf https://www.facebook.com/profile/100064759954320/search?q=2020 https://www.medicakosova.org/publications_post?p_id=134 https://www.medicakosova.org/publications_post?p_id=29 https://www.medicakosova.org/publications_post?p_id=33 https://www.medicakosova.org/publications_post?p_id=121 Balkan Insight. (2025, December 23). ''Kosovo activist still fighting for justice for wartime sexual violence survivors''. https://balkaninsight.com/2025/12/23/kosovo-activist-still-fighting-for-justice-for-wartime-%20sexual-violence-survivors/btj/ https://www.facebook.com/medicakosova https://www.medicakosova.org/publications_post?p_id=124 https://www.medicakosova.org/publications_post?p_id=28 https://www.medicakosova.org/publications_post?p_id=44 https://www.medicakosova.org/publications_post?p_id=111 https://www.medicakosova.org/publications_post?p_id=80 <!-- Këtu mund të vendosni në formë liste adresa faqesh zyrtare serioze që lidhen me temën e trajtuar në artikullin tuaj. Fshijeni këtë koment përpara se të publikoni ndryshimet. --> 0edetwxijhhjlptsr4sez67u3zkl1zv 0 403577 3006530 3006468 2026-07-06T12:54:51Z GentiBehramaj 59763 shtova linqe me artikuj tjeter te wiki 3006530 wikitext text/x-wiki '''Gradina e Kotorrit''' është një lokalitet arkeologjik i periudhës së [[Antikiteti i vonë|antikitetit të vonë]], i cili ndodhet në jugperëndim të fshatit [[Kotorri (Skënderaj)|Kotorr]], në [[Komuna e Skënderajt|komunën e Skënderajt]], në [[Kosovë]]. Lokaliteti shtrihet mbi një kodër të pyllëzuar me sipërfaqe prej rreth dy hektarësh.<ref name="harta">{{cite book|editor-last=Rexha|editor-first=Enver|title=Harta Arkeologjike e Kosovës|volume=II|publisher=Instituti Arkeologjik i Kosovës|location=Prishtinë|year=2012|pages=108–109|isbn=978-9951-604-02-4|language=sq}}</ref> == Përshkrimi == Kodra ku ndodhet lokaliteti ka formë elipsoidale dhe shtrihet në drejtimin lindje–perëndim. Përveç anës lindore, shpatet e saj janë të pjerrëta dhe zbresin në drejtim të lumit të Radishevës.<ref name="harta"/> Në sipërfaqen e lokalitetit janë evidentuar gjurmë llaçi dhe fragmente qeramike. Në bazë të materialit të gjetur, Gradina e Kotorrit është datuar kryesisht në periudhën e antikitetit të vonë, ndërmjet shekujve IV dhe VI. Nuk përjashtohet mundësia që lokaliteti të ketë pasur edhe një fazë më të hershme parahistorike.<ref name="harta"/> Lokaliteti ka komunikim pamor me [[Gjyteti i Syriganës|Gradinën e Syriganës]], e cila ndodhet në veriperëndim të tij.<ref name="harta"/> == Shih edhe == * [[Kotorri (Skënderaj)]] * [[Arkeologjia e Kosovës]] == Referime == {{reflist}} {{KO-gjeo-cung}} [[Kategoria:Lokalitete arkeologjike në Kosovë]] [[Kategoria:Antikiteti i vonë në Kosovë]] [[Kategoria:Komuna e Skënderajt]] 8bb9c2g0cpx3efz5ujnsfylb1g2t8yf 0 403585 3006532 2026-07-06T13:29:54Z Gefälligst 186895 Gefälligst zhvendosi faqen [[Ura e Goricës]] te [[Ura e Kurt Pashës]] 3006532 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Ura e Kurt Pashës]] 4frtxj1coy07yqn5mcx44uqbd1ctius 3006535 3006532 2026-07-06T13:38:31Z Gefälligst 186895 3006535 wikitext text/x-wiki #Ridrejto [[Ura e Kurt Pashës]] nbo2c5vh019hnsi2cp5e5brgk2wp0il 0 403586 3006540 2026-07-06T14:39:55Z Deshmitari1872 189684 Krijim i artikullit për Traktatin e Foinikes, me të dhëna për sfondin historik, Luftën e Parë Maqedonase, negociatat, kushtet e traktatit, rëndësinë historike dhe lidhjen me Foiniken/Finiqin. 3006540 wikitext text/x-wiki '''Traktati i Foinikes''', i njohur edhe si '''Paqja e Foinikes''', ishte një marrëveshje paqeje e lidhur në vitin 205 p.e.s. në [[Foinike]], në [[Epiri|Epir]], e cila i dha fund [[Lufta e Parë Maqedonase|Luftës së Parë Maqedonase]] midis [[Republika Romake|Republikës Romake]] dhe aleatëve të saj nga njëra anë, dhe [[Maqedonia e lashtë|Maqedonisë]] së mbretit [[Filipi V i Maqedonisë|Filipi V]] nga ana tjetër.<ref name="livius-macedonia">{{cite web|title=Macedonia (8)|url=https://www.livius.org/articles/place/macedonia/macedonia-8/|publisher=Livius.org|language=en|access-date=1 korrik 2026}}</ref><ref name="eah">{{cite web|title=Phoenice, treaty of|url=https://www.academia.edu/300039/_Phoenice_treaty_of_in_R_Bagnall_K_Brodersen_C_Champion_A_Erskine_and_S_Huebner_eds_2013_Blackwell_s_Encyclopedia_of_Ancient_History_Oxford_Wiley_Blackwell|publisher=The Encyclopedia of Ancient History|language=en|access-date=1 korrik 2026}}</ref> Marrëveshja u arrit në qytetin antik të Foinikes, pranë [[Finiqi|Finiqit]] të sotëm në jug të [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Foinike ishte një nga qendrat më të rëndësishme të [[Kaonët|kaonëve]] dhe një vend me rëndësi politike në Epirin antik.<ref name="pleiades">{{cite web|title=Phoinike: a Pleiades place resource|url=https://pleiades.stoa.org/places/531061|publisher=Pleiades|language=en|access-date=1 korrik 2026}}</ref><ref name="akt">{{cite web|title=Finiqi Archaeological Park|url=https://akt.gov.al/en/trashegimia/parku-arkeologjik-i-finiqit/|publisher=Agjencia Kombëtare e Turizmit|language=en|access-date=1 korrik 2026}}</ref> == Sfondi historik == Lufta e Parë Maqedonase u zhvillua në kontekstin e [[Lufta e Dytë Punike|Luftës së Dytë Punike]], kur Roma ishte e angazhuar kundër [[Kartagjena|Kartagjenës]] dhe [[Hanibali|Hanibalit]]. Mbreti Filipi V i Maqedonisë kërkoi të zgjeronte ndikimin e tij në zonën e Adriatikut dhe në Iliri, ndërsa Roma synonte të pengonte një bashkëpunim më të gjerë midis Maqedonisë dhe Kartagjenës.<ref>{{cite web|title=First Macedonian War|url=https://www.britannica.com/event/Macedonian-Wars|publisher=Encyclopaedia Britannica|language=en|access-date=1 korrik 2026}}</ref> Në vitin 215 p.e.s., Filipi V lidhi një marrëveshje me Hanibalin, gjë që rriti shqetësimin romak për mundësinë e një fronti të ri në lindje të Adriatikut. Si përgjigje, Roma u përpoq të kufizonte veprimet maqedonase në Iliri dhe të mbështetej në aleanca me fuqi të tjera greke, përfshirë [[Lidhja Etoliane|Lidhjen Etoliane]].<ref name="livius-macedonia"/> Gjatë viteve të luftës, veprimet ushtarake u zhvilluan kryesisht në Iliri, Epir dhe në hapësirat greke. Konflikti nuk solli një fitore vendimtare për asnjërën palë, por e lodhi Lidhjen Etoliane dhe e shtyu Romën drejt një zgjidhjeje diplomatike. == Negociatat në Foinike == Në vitin 205 p.e.s., negociatat për paqe u zhvilluan në Foinike. Zgjedhja e këtij qyteti lidhej me pozitën e tij në Epir dhe me rolin e rajonit si hapësirë ndërmjet botës greke, Ilirisë dhe Adriatikut. Sipas traditës historike të ruajtur nga [[Titi Livi|Livi]], traktati u lidh pas ndërmjetësimeve dhe bisedimeve ndërmjet përfaqësuesve romakë, maqedonas dhe aleatëve të tyre. Marrëveshja u dërgua për ratifikim në Romë, ndërsa armëpushimi i përkohshëm krijoi kushtet për përfundimin e luftës.<ref>{{cite web|title=Livy, History of Rome, Book 29|url=https://www.swartzentrover.com/cotor/e-books/misc/Livy/HOR_29.htm|publisher=The History of Rome, translated by Canon Roberts|language=en|access-date=1 korrik 2026}}</ref> == Kushtet e traktatit == Traktati i Foinikes i dha fund formalisht Luftës së Parë Maqedonase. Marrëveshja njohu një gjendje kompromisi midis palëve, pa një fitore të qartë ushtarake. Maqedonia ruajti një pozitë të rëndësishme në rajon, ndërsa Roma arriti synimin e saj kryesor: të pengonte Filipin V që të ndërhynte drejtpërdrejt në Itali në ndihmë të Hanibalit.<ref name="eah"/> Në kushtet e traktatit përmenden territore dhe bashkësi në Iliri, si parthinët, Dimale dhe Atintania, të cilat kishin rëndësi për kontrollin e rrugëve dhe ndikimit politik në lindje të Adriatikut. Aleatë të të dyja palëve u përfshinë gjithashtu në marrëveshje si palë të lidhura me traktatin.<ref name="eah"/> == Palët dhe aleatët == Nga njëra anë qëndronte Roma me aleatët e saj, ku përfshiheshin Lidhja Etoliane, [[Attali I|Attali I i Pergamit]] dhe disa bashkësi të tjera greke. Nga ana tjetër qëndronte Maqedonia e Filipit V, së bashku me aleatë të saj në botën greke dhe epirote. Përfshirja e shumë aleatëve në marrëveshje tregon se Lufta e Parë Maqedonase nuk ishte vetëm një konflikt dypalësh midis Romës dhe Maqedonisë, por pjesë e një sistemi më të gjerë marrëdhëniesh politike në Mesdheun lindor. == Rëndësia historike == Traktati i Foinikes ka rëndësi sepse shënoi përfundimin e përballjes së parë të madhe midis Romës dhe Maqedonisë. Ai nuk e zgjidhi përfundimisht rivalitetin midis dy fuqive, por krijoi një periudhë të shkurtër paqeje dhe i lejoi Romës të përqendrohej në luftën kundër Kartagjenës. Në planin afatgjatë, traktati tregoi rritjen e ndikimit romak në çështjet e Ballkanit dhe të botës greke. Vetëm pak vite më vonë, Roma dhe Maqedonia u përballën përsëri në [[Lufta e Dytë Maqedonase|Luftën e Dytë Maqedonase]], e cila përfundoi me dobësimin vendimtar të fuqisë maqedonase në Greqi. Për historinë e Shqipërisë së sotme, traktati ka rëndësi edhe për faktin se u lidh në Foinike, një nga qendrat më të rëndësishme antike të jugut të vendit. Kjo e vendos Foiniken në hartën e diplomacisë mesdhetare të antikitetit dhe e lidh atë me marrëdhëniet ndërmjet Romës, Maqedonisë, Epirit dhe Ilirisë. == Foinike si vend i traktatit == [[Foinike]] ishte një qytet antik i vendosur pranë Finiqit të sotëm, në jug të Shqipërisë. Në antikitet, ai ishte qendër e rëndësishme e Kaonisë dhe një nga qytetet kryesore të Epirit. Pozita e tij mbi një kodër dhe pranë luginave që lidhnin bregdetin me brendësinë e rajonit i dha rëndësi strategjike dhe politike.<ref name="pleiades"/> Sot, zona e Foinikes përfshihet në [[Parku Arkeologjik i Finiqit|Parkun Arkeologjik të Finiqit]], ku ruhen gjurmë të mureve rrethuese, teatrit, akropolit, ndërtesave publike dhe strukturave të periudhave të ndryshme antike e bizantine.<ref name="akt"/> == Shih edhe == * [[Foinike]] * [[Parku Arkeologjik i Finiqit]] * [[Lufta e Parë Maqedonase]] * [[Lufta e Dytë Maqedonase]] * [[Filipi V i Maqedonisë]] * [[Republika Romake]] * [[Epiri]] * [[Iliria]] * [[Finiqi]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Traktate paqeje]] [[Kategoria:Historia e Romës së lashtë]] [[Kategoria:Historia e Maqedonisë së lashtë]] [[Kategoria:Historia e Epirit]] [[Kategoria:Historia e Shqipërisë së lashtë]] [[Kategoria:Finiq]] r4bsdeka0h0ycz9je3a7pcsnsscxidz 3 403587 3006541 2026-07-06T14:47:03Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3006541 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Diam Elezi}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 6 korrik 2026 16:47 (CEST) 11ih6xfzil2pwip7r6xudvmqh26kum7 2 403588 3006542 2026-07-06T14:50:02Z Diam Elezi 190000 /* */Ilia Elezi 3006542 wikitext text/x-wiki Ilia Elezi , i lindur me 12.09.1973 ne Shqiperi,Berat eshte nje permbarues gjyqesor privat l0ec39amfghx1pun9284vj21fpsekbl 1 403589 3006556 2026-07-06T16:17:46Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006556 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Njësia administrative Krumë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006555 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://iam.org.al/bashkia-has/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 korrik 2026 18:17 (CEST) al5naazeo9kup1mpnx0a8p06woxlcgy 0 403590 3006622 2026-07-06T19:01:10Z Arielle98 189967 Keto jane fakte publike mbi artisten Eli Veizi 3006622 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ '''Eli Veizaj''' lindi më [[13 gusht|14 Mars]] [[1956|1960]] në [[Vlora|Vlorë]], [[Shqipëria|Shqipëri]]. Është një [[Aktori|aktore]] e mirënjohur e teatrit dhe skenës shqiptare. Eli u diplomua si aktore nga Akademia e Arteve në [[Tirana|Tiranë]] dhe pas diplomimit rikthye në qytetin e lindjes ku ishte aktore i [[Teatri "Petro Marko"|Teatrit “Petro Marko”]] të Vlorës. Rolet më të njohur ne film janë [[Rruga e lirisë]] dhe [[Një baba tepër]]. == Jeta e hershme == == Karriera == == Jeta personale == == Shiko edhe == <!-- Këtu mund të vendosësh në formë liste artikuj të tjerë të lidhur direkt me temën e trajtuar në artikullin tuaj. Fshije këtë koment përpara se t'i publikosh ndryshimet. --> == Referime == {{Reflist}} {{NIA}} <!-- Këtu do të renditen automatikisht referimet e burimet e përdorura gjatë artikullit. Referimet duhet të vendosen në trupin e artikullit duke përdorur butonin "Citoni", jo këtu. Fshije këtë koment përpara se t'i publikosh ndryshimet, por jo stampat {{reflist}} dhe {{NIA}} më sipër. --> 77xc6xzxhm63g3lwzrsojvg0bx88hiy 3006814 3006622 2026-07-07T09:24:54Z Arielle98 189967 Citim i IMDB dhe shtimi i filmit "Njeriu i Mire". 3006814 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ '''Eli Veizaj''' lindi më [[13 gusht|14 Mars]] [[1956|1960]] në [[Vlora|Vlorë]], [[Shqipëria|Shqipëri]]. Është një [[Aktori|aktore]] e mirënjohur e teatrit dhe skenës shqiptare. Eli u diplomua si aktore nga Akademia e Arteve në [[Tirana|Tiranë]] dhe pas diplomimit rikthye në qytetin e lindjes ku ishte aktore i [[Teatri "Petro Marko"|Teatrit “Petro Marko”]] të Vlorës. Rolet më të njohur ne film janë Njeriu i mir[[Rruga e lirisë|ë]], [[Rruga e lirisë]] dhe [[Një baba tepër]].<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm1066779/ |access-date=2026-07-07 |website=www.imdb.com}}</ref> == Jeta e hershme == == Karriera == == Jeta personale == == Shiko edhe == <!-- Këtu mund të vendosësh në formë liste artikuj të tjerë të lidhur direkt me temën e trajtuar në artikullin tuaj. Fshije këtë koment përpara se t'i publikosh ndryshimet. --> == Referime == {{Reflist}} {{NIA}} <!-- Këtu do të renditen automatikisht referimet e burimet e përdorura gjatë artikullit. Referimet duhet të vendosen në trupin e artikullit duke përdorur butonin "Citoni", jo këtu. Fshije këtë koment përpara se t'i publikosh ndryshimet, por jo stampat {{reflist}} dhe {{NIA}} më sipër. --> mbyrqk84dtabyedl9fzy4qc4sh4czpu 3006815 3006814 2026-07-07T09:27:32Z Arielle98 189967 Shtim i artikullit te wikipedia. 3006815 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ '''Eli Veizaj''' lindi më [[13 gusht|14 Mars]] [[1956|1960]] në [[Vlora|Vlorë]], [[Shqipëria|Shqipëri]]. Është një [[Aktori|aktore]] e mirënjohur e teatrit dhe skenës shqiptare. Eli u diplomua si aktore nga Akademia e Arteve në [[Tirana|Tiranë]] dhe pas diplomimit rikthye në qytetin e lindjes ku ishte aktore i [[Teatri "Petro Marko"|Teatrit “Petro Marko”]] të Vlorës. Rolet më të njohur ne film janë [[Rruga e lirisë|Njeriu i mirë]], [[Rruga e lirisë]] dhe [[Një baba tepër]].<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm1066779/ |access-date=2026-07-07 |website=www.imdb.com}}</ref> == Jeta e hershme == == Karriera == == Jeta personale == == Shiko edhe == <!-- Këtu mund të vendosësh në formë liste artikuj të tjerë të lidhur direkt me temën e trajtuar në artikullin tuaj. Fshije këtë koment përpara se t'i publikosh ndryshimet. --> == Referime == {{Reflist}} {{NIA}} <!-- Këtu do të renditen automatikisht referimet e burimet e përdorura gjatë artikullit. Referimet duhet të vendosen në trupin e artikullit duke përdorur butonin "Citoni", jo këtu. Fshije këtë koment përpara se t'i publikosh ndryshimet, por jo stampat {{reflist}} dhe {{NIA}} më sipër. --> qighar0zbc4v97c7f4bfds8vzbv6wtl 1 403591 3006630 2026-07-06T20:09:12Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006630 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Partia Demokratike e Kosovës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006629 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20251015084304/https://liberal-international.org/members/partia-demokratike-kosoves/ për lidhjen https://liberal-international.org/members/partia-demokratike-kosoves/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250523153956/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2025/ për lidhjen https://kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2025/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 korrik 2026 22:09 (CEST) luxqrgeppln1qp7u13eco284gxk8dpx 1 403592 3006639 2026-07-06T20:38:53Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006639 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Paul Giera]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006638 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231122225108/https://fr.mappy.com/poi/4d6dee0eb9eb250749d0d0c3 për lidhjen http://fr.mappy.com/poi/4d6dee0eb9eb250749d0d0c3. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 korrik 2026 22:38 (CEST) fqtnxcdjh0b725byfxtjisjair0usg6 10 403593 3006652 2026-07-06T21:55:41Z Smallem 126080 Sandbox: Vitrina me logjikën e {{AJ}} të brendashkruar (test për missing-end-tag) – përmes Claude AI 3006652 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ __NOEDITSECTION__ |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| ===Java {{#switch:{{{1}}}|1=1^-rë|{{{1}}}^-të}}{{#if:{{{3|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{3}}}|}}=== {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{2}}}/{{{1}}}|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{2}}}/{{{1}}}}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{2}}}/{{{1}}}|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}}<noinclude>[[Kategoria:Wikipedia:Artikulli javor|Stampa *]]</noinclude> rrpcqtuglr4rsgkpbyqv9mmd4mw316x 3006654 3006652 2026-07-06T22:04:15Z Smallem 126080 Pastrim i faqes së testimit diagnostik – përmes Claude AI 3006654 wikitext text/x-wiki {{RIDREJTO [[Stampa:Faqja kryesore/Artikulli i javës]]}} <!-- Faqe testimi diagnostik, mund të fshihet. --> 7kga6i6xtmcru8tchm9n3pt51uno29n 3006656 3006654 2026-07-06T22:04:31Z Smallem 126080 Ridrejtim te stampa kryesore (faqe testimi) – përmes Claude AI 3006656 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Stampa:Faqja kryesore/Artikulli i javës]] 6r920iho2v43fsfzwrpwh7fbtsccsjo 10 403594 3006653 2026-07-06T22:00:45Z Smallem 126080 Sandbox: version i brendashkruar (pa transkludime për qelizë) për të zgjidhur missing-end-tag – përmes Claude AI 3006653 wikitext text/x-wiki <includeonly> {{Faqja kryesore/Artikulli i javës/Prezantimi|{{{viti}}}}} {|width="100%" border="1" cellspacing="8" cellpadding="4" style="border:0;background:transparent" |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 1^-rë{{#if:{{{01|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{01}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/1|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/1}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/1|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 2^-të{{#if:{{{02|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{02}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/2|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/2}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/2|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 3^-të{{#if:{{{03|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{03}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/3|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/3}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/3|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 4^-të{{#if:{{{04|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{04}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/4|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/4}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/4|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 5^-të{{#if:{{{05|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{05}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/5|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/5}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/5|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 6^-të{{#if:{{{06|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{06}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/6|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/6}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/6|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 7^-të{{#if:{{{07|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{07}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/7|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/7}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/7|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 8^-të{{#if:{{{08|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{08}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/8|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/8}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/8|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 9^-të{{#if:{{{09|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{09}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/9|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/9}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/9|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 10^-të{{#if:{{{10|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{10}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/10|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/10}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/10|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 11^-të{{#if:{{{11|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{11}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/11|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/11}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/11|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 12^-të{{#if:{{{12|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{12}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/12|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/12}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/12|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 13^-të{{#if:{{{13|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{13}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/13|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/13}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/13|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 14^-të{{#if:{{{14|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{14}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/14|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/14}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/14|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 15^-të{{#if:{{{15|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{15}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/15|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/15}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/15|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 16^-të{{#if:{{{16|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{16}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/16|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/16}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/16|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 17^-të{{#if:{{{17|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{17}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/17|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/17}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/17|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 18^-të{{#if:{{{18|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{18}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/18|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/18}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/18|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 19^-të{{#if:{{{19|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{19}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/19|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/19}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/19|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 20^-të{{#if:{{{20|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{20}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/20|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/20}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/20|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 21^-të{{#if:{{{21|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{21}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/21|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/21}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/21|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 22^-të{{#if:{{{22|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{22}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/22|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/22}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/22|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 23^-të{{#if:{{{23|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{23}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/23|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/23}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/23|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 24^-të{{#if:{{{24|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{24}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/24|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/24}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/24|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 25^-të{{#if:{{{25|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{25}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/25|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/25}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/25|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 26^-të{{#if:{{{26|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{26}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/26|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/26}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/26|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 27^-të{{#if:{{{27|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{27}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/27|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/27}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/27|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 28^-të{{#if:{{{28|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{28}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/28|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/28}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/28|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 29^-të{{#if:{{{29|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{29}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/29|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/29}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/29|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 30^-të{{#if:{{{30|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{30}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/30|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/30}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/30|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 31^-të{{#if:{{{31|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{31}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/31|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/31}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/31|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 32^-të{{#if:{{{32|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{32}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/32|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/32}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/32|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 33^-të{{#if:{{{33|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{33}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/33|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/33}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/33|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 34^-të{{#if:{{{34|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{34}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/34|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/34}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/34|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 35^-të{{#if:{{{35|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{35}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/35|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/35}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/35|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 36^-të{{#if:{{{36|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{36}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/36|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/36}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/36|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 37^-të{{#if:{{{37|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{37}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/37|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/37}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/37|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 38^-të{{#if:{{{38|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{38}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/38|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/38}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/38|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 39^-të{{#if:{{{39|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{39}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/39|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/39}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/39|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 40^-të{{#if:{{{40|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{40}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/40|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/40}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/40|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 41^-të{{#if:{{{41|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{41}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/41|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/41}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/41|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 42^-të{{#if:{{{42|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{42}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/42|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/42}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/42|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 43^-të{{#if:{{{43|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{43}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/43|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/43}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/43|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 44^-të{{#if:{{{44|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{44}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/44|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/44}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/44|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 45^-të{{#if:{{{45|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{45}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/45|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/45}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/45|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 46^-të{{#if:{{{46|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{46}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/46|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/46}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/46|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 47^-të{{#if:{{{47|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{47}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/47|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/47}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/47|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 48^-të{{#if:{{{48|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{48}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/48|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/48}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/48|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 49^-të{{#if:{{{49|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{49}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/49|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/49}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/49|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 50^-të{{#if:{{{50|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{50}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/50|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/50}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/50|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 51^-të{{#if:{{{51|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{51}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/51|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/51}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/51|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 52^-të{{#if:{{{52|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{52}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/52|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/52}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/52|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |- |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 53^-të{{#if:{{{53|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{53}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/53|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/53}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/53|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |width="50%" valign="top" style="border:1px solid #AAAAAA;border-radius:0.5em;-moz-border-radius:0.5em;background:white;padding:1em"| === Java 54^-të{{#if:{{{54|}}}|&nbsp;-&nbsp;{{{54}}}|}} === {{#ifexist:Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/54|{{Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/54}}<div style="float:right;"><small>[[Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/{{{viti}}}/54|Redakto]]</small></div>|''Artikulli do të shfaqet sapo të zgjidhet.''}} |} </includeonly> <noinclude> {{Documentation|{{SUBJECTSPACE}}:{{BASEPAGENAME}}/Documentation}} [[Kategoria:Wikipedia:Artikulli javor|Stampa *]] </noinclude> o295p0qon19vkm81f0qaeg64ufyd45w 3006655 3006653 2026-07-06T22:04:15Z Smallem 126080 Pastrim i faqes së testimit diagnostik – përmes Claude AI 3006655 wikitext text/x-wiki {{RIDREJTO [[Stampa:Faqja kryesore/Artikulli i javës]]}} <!-- Faqe testimi diagnostik, mund të fshihet. --> 7kga6i6xtmcru8tchm9n3pt51uno29n 3006657 3006655 2026-07-06T22:04:31Z Smallem 126080 Ridrejtim te stampa kryesore (faqe testimi) – përmes Claude AI 3006657 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Stampa:Faqja kryesore/Artikulli i javës]] 6r920iho2v43fsfzwrpwh7fbtsccsjo 0 403595 3006664 2026-07-06T22:38:16Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Shqisa]] 3006664 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Shqisa]] q36tgsnzqjtazyjhxxjo0ilbi5sybox 0 403596 3006665 2026-07-06T22:38:18Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Shqisa]] 3006665 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Shqisa]] q36tgsnzqjtazyjhxxjo0ilbi5sybox 1 403597 3006669 2026-07-06T23:04:33Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006669 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Poster filmi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006668 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241023232847/https://flixhq.sbs/ për lidhjen https://flixhq.sbs/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2026 01:04 (CEST) jl2ld7wsb8qmohcgl80glt0vgj6q9fh 3 403598 3006674 2026-07-07T00:42:52Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 3006674 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Betasulo}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 7 korrik 2026 02:42 (CEST) tbpvpqx4hr6pa7fq8c7yrtlmzhfevme 1 403599 3006724 2026-07-07T04:24:30Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Protestat në Zvërnec, 2026]] 3006724 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Titulli i ri "Revolucioni i Flamingove" == Duke qenë se mediat ndërkombëtare po e quajnë Revolucioni i Flamingove, si mendoni ta bëjmë me këtë titull? [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 qershor 2026 11:53 (CEST) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] @[[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] , gjithashtu ju ftoj për support sipas kohës dhe dëshirës këtu : https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:In_the_news/Candidates. Faleminderit [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 5 qershor 2026 11:57 (CEST) ::Suportoj dhe emrin e ri të faqes në : Revolucioni i Flamingove në Shqipëi. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 7 qershor 2026 09:23 (CEST) :::Titulli më duket në rregull siç është, më vetësqarues. Them ta shtosh si ridrejtim! - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 qershor 2026 00:04 (CEST) ::::Ose Protesta e/në 2026 diçka e tillë, sepse tashmë ska veç Zvërnecin si tematikë protesta. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 9 qershor 2026 00:10 (CEST) :::::Propozim; "Protestat në Zvërnec–Nartë, 2026". A ke ndonjë ide konkrete për titull të plotë, p.s. burimet të gjitha po citojnë Zvërnecin.. "Protestat në Vlorë,2026" nuk bën, se ka pasur dhe të tjera protesta, dhe Vlora si tërësi është territor shumë i gjerë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 qershor 2026 00:33 (CEST) ::::::'''Protestat e 2026, Shqipëri''' propozoj si më gjithpërfshirëse. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 9 qershor 2026 00:40 (CEST) :::::::E di se është gjithpërfshirës por nuk bën, se është dhe në 6 gjuhë të tjera tema konkrete e lidhur këtu, dhe ka gjasë që edhe të tjera protesta të 2026 të kenë artikuj individualë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 qershor 2026 00:48 (CEST) ::::::::'''Përditësim''' - Në en wiki pas konsensusit me shumicën dërrmuese për Support, titulli i faqes tani quhet '''Flamingo Revolution''', faqet e tjera si Protest/s in Zvërnec,ose Albania janë bëre redirekt për tek titulli i ri, thënë kjo na hapet rruga dhe për këtu ta ndryshojmë në : '''Revolucioni i Flamingove'''. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 9 qershor 2026 00:57 (CEST) :::::::::Kjo është njëfar axhendizimi i ngjarjes së investimeve dhe ndërtimit të projektit. Aty janë duke u bë thirrje të ndryshme, projekti ekskluzivisht nuk është kundërshtu për mjedis, madje as që i ka interesu ndokujt me e përmend në fillim, i ka kaplu interesi i pronave. Ndërkombëtarët zakonisht ja vënë emërtimin në bazë të asaj që s'iu konvenon, ose i'u konvenon në pikëpamjen e tyre e jo bash realiteti i ngjarjes 😄. Sidoqoftë nëse doni ta zhvendosni aty për përshtatshmëri, shumë në rregull ✔. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 qershor 2026 01:06 (CEST) ::::::::::Në aspektin ndërkombétar është emërtimi që goditi më tepër :), por normal presim dhe mendimin,idetë e anétarëve të tjerë të Wikit këtu për konsensusin e duhur si zgjidhja mé e mirë. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 9 qershor 2026 01:09 (CEST) :::::::::::Sigurisht, të kuptoj, natën e mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 qershor 2026 01:14 (CEST) ::::::::::::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]]Titulli i ri që i ke dhënë faqes është krejtësisht i papërshtatshëm dhe fatkeqësisht tregon se nuk ia kupton as nuancat më minimale shqipes. Titulli që i ke vënë faqes implikon se protestat po zhvillohen në Zvërnec, kur në fakt vetëm fillimisht janë zhvilluar atje, dhe mëpastaj gjithë të tjerat janë zhvilluar në Tiranë. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 10 qershor 2026 22:31 (CEST) :::::::::::::Unë po dështoj të kuptoj, përse nuk ke aftësi të i përceptosh gjërat ashtu si janë, a se sheh se po flitet të ndryshohet përsëri?! Jam i kënaqur që ekziston një person i dedikuar siç je ti, për këshilla morale tërë kohës. Protestat në të ardhmen mund të trajtohen veçmas sipas kauzës, prandaj mos provo të i integrosh në një artikull. Përmbajtja aktuale përfshin një pjesë të vogël të ngjarjes, më e gjatë faqja e diskutimit se vet artikulli fatkeqësisht. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 11 qershor 2026 00:19 (CEST) ::::::::::::::Ti dështon më shumë se ç'duhet të dështojë dikush me aksesibilitetin tënd këtu. Titulli <u>yt</u> ''Protestat '''në''' Zvërnec'' lokalizojnë protestat a thua se po zhvillohen <u>vetëm</u> në Zvërnec. Që këtu nis disleksia logjika dhe më tej ajo gjuhësore @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]]. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-30871-06|&#126;2026-30871-06]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-30871-06|talk]]) 22 qershor 2026 12:38 (CEST) :::::::::::::::S'ka vazhdimësi kauze, protestat po bëhen për rrëzimin e qeverisë e kauza tjera kryesisht si kundër-korrupsion, shfrytëzim momentumi nga opozita etj.. madje nga shumë protestues që kanë ardhur nga jashtë Shqipërisë që s'janë në rrjedha të ngjarjeve atje. Pa marrë parasysh arsyet e protestave, është mirë që të trajtohen veçmas, edhe nëse ekziston një artikull bazë si ky që e mbulon ngjarjen në tërësi. Të mos bëhemi mjet i shpërndarjes së propagandës e dezinformimit.😀 - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 22 qershor 2026 16:30 (CEST) ----------------------- Artikuj për t'u përkthyer në lidhje me ngjarjet; [[Kompleksi turistik i Ishullit të Sazanit]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Sazan_Island_Resort Sazan Island Resort], [[Jared Kushner]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Jared_Kushner Jared Kushner]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 qershor 2026 19:31 (CEST) qfgcgcnk6uqa1iqsmqhf76dodygl78k 1 403600 3006730 2026-07-07T05:43:24Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006730 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Republika Romake (1849)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006729 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180322130457/http://www.revolutionspodcast.com/2018/03/731-the-assembly-of-the-damned.html për lidhjen http://www.revolutionspodcast.com/2018/03/731-the-assembly-of-the-damned.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2026 07:43 (CEST) 9o4njh7qpv8lkbdxx0xjqqizige5khs 1 403601 3006750 2026-07-07T06:25:12Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 3006750 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Robert Andoni]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=3006749 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://bashkia-tirane.streetmaps.ru/street/rruga-robert-andoni-w657628125. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 korrik 2026 08:25 (CEST) nzzbk558ygrcj4fxl31xbhjjyuclunq 0 403602 3006803 2026-07-07T08:02:29Z Deshmitari1872 189684 Krijim i artikullit për kompaninë bijë, me përkufizim, dallimin nga dega, marrëdhënien me kompaninë mëmë, përdorimin në struktura biznesi dhe raportimin financiar 3006803 wikitext text/x-wiki '''Kompani bijë''' ose '''shoqëri bijë''' është një kompani që kontrollohet nga një kompani tjetër, e cila quhet zakonisht '''kompani mëmë''' ose '''shoqëri mëmë'''. Kompania bijë është zakonisht person juridik më vete, por kontrolli mbi të ushtrohet nga kompania mëmë përmes shumicës së aksioneve, të drejtave të votës ose mënyrave të tjera të kontrollit ekonomik e juridik.<ref>{{cite web|title=Subsidiary Company: Definition, Examples, Pros, and Cons|url=https://www.investopedia.com/terms/s/subsidiary.asp|publisher=Investopedia|language=en|access-date=7 korrik 2026}}</ref> Në praktikën ndërkombëtare të raportimit financiar, nocioni i kontrollit është thelbësor për përcaktimin e marrëdhënies midis kompanisë mëmë dhe kompanisë bijë. Sipas standardit [[IFRS 10]], një investitor kontrollon një njësi tjetër kur ka pushtet mbi të, ekspozim ose të drejta ndaj kthimeve të ndryshueshme nga përfshirja në të, si dhe aftësinë për të ndikuar mbi këto kthime përmes pushtetit që ushtron.<ref>{{cite web|title=IFRS 10 Consolidated Financial Statements|url=https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ifrs-10-consolidated-financial-statements/|publisher=IFRS Foundation|language=en|access-date=7 korrik 2026}}</ref> == Përkufizimi == Një kompani konsiderohet bijë kur një subjekt tjetër ka kontroll mbi vendimmarrjen e saj strategjike, financiare ose operative. Në shumë raste, ky kontroll buron nga zotërimi i më shumë se gjysmës së aksioneve ose të drejtave të votës. Megjithatë, kontrolli mund të ekzistojë edhe pa shumicë absolute të aksioneve, nëse kompania mëmë ka të drejta të mjaftueshme për të drejtuar politikat kryesore të kompanisë tjetër.<ref>{{cite web|title=Subsidiary company Meaning|url=https://www.lexisnexis.com/en-gb/legal/glossary/subsidiary-company|publisher=LexisNexis|language=en|access-date=7 korrik 2026}}</ref> Kompania bijë dallon nga një degë ose filial i thjeshtë, sepse zakonisht ka personalitet juridik të veçantë. Ajo mund të ketë pasuri, detyrime, kontrata, punonjës dhe organe drejtuese të veta, edhe pse kontrollohet nga kompania mëmë. == Kompania mëmë == '''Kompania mëmë''' është subjekti që kontrollon një ose më shumë kompani bija. Kur një kompani mëmë zotëron ose kontrollon disa kompani të tjera, ato së bashku mund të formojnë një grup shoqërish ose një strukturë holding. Kompania mëmë mund të ushtrojë kontroll përmes: * zotërimit të shumicës së aksioneve; * shumicës së të drejtave të votës; * emërimit të organeve drejtuese; * marrëveshjeve kontraktore; * kontrollit ekonomik ose financiar mbi shoqërinë tjetër. == Dallimi nga dega == Kompania bijë nuk është e njëjta gjë me një degë. Një degë është zakonisht pjesë e së njëjtës shoqëri dhe nuk ka personalitet juridik të ndarë nga kompania kryesore. Në të kundërt, kompania bijë është zakonisht një shoqëri e regjistruar veçmas, me të drejta dhe detyrime të veta. Ky dallim ka rëndësi në të drejtën tregtare, në kontabilitet, në taksa dhe në përgjegjësinë juridike. Në shumë raste, detyrimet e kompanisë bijë nuk kalojnë automatikisht te kompania mëmë, përveç rasteve kur ligji, kontratat ose rrethanat e veçanta parashikojnë ndryshe. == Kompani bijë plotësisht e zotëruar == Një kompani bijë quhet '''plotësisht e zotëruar''' kur kompania mëmë zotëron 100% të aksioneve ose të kapitalit të saj. Në këtë rast, kompania mëmë ka kontroll të plotë mbi kompaninë bijë, megjithëse kjo e fundit mund të mbetet person juridik më vete. Kompani të tilla përdoren shpesh për ndarjen e veprimtarive të ndryshme brenda një grupi, për organizimin e investimeve, për menaxhimin e rrezikut ose për hyrjen në tregje të reja. == Përdorimi në strukturat e biznesit == Kompanitë bija përdoren shpesh në strukturat e biznesit për të ndarë veprimtaritë sipas sektorëve, vendeve, projekteve ose rreziqeve. Një grup shoqërish mund të ketë kompani të veçanta për prodhim, tregti, pasuri të paluajtshme, shërbime financiare, media, teknologji ose investime. Kjo strukturë mund të ndihmojë në organizimin më të qartë të veprimtarive, në kufizimin e përgjegjësive juridike, në menaxhimin e kapitalit dhe në raportimin financiar. Megjithatë, ajo mund të krijojë edhe nevojë për transparencë më të madhe, sidomos kur grupi përfshin shumë shoqëri të lidhura. == Raportimi financiar == Në kontabilitet, marrëdhënia midis kompanisë mëmë dhe kompanisë bijë ka rëndësi për hartimin e pasqyrave financiare të konsoliduara. Kur një kompani kontrollon një ose më shumë kompani bija, në shumë raste ajo duhet të paraqesë pasqyra financiare të konsoliduara, ku rezultatet dhe pozicioni financiar i grupit paraqiten si një njësi ekonomike e vetme.<ref>{{cite web|title=IFRS 10 — Consolidated Financial Statements|url=https://www.iasplus.com/en/standards/ifrs/ifrs10|publisher=IAS Plus|language=en|access-date=7 korrik 2026}}</ref> Qëllimi i konsolidimit është që përdoruesit e pasqyrave financiare të kenë një pamje më të plotë të grupit ekonomik, jo vetëm të kompanisë mëmë si subjekt i veçantë. == Shih edhe == * [[Holding]] * [[Korporatë]] * [[Aksion]] * [[Kapitali aksionar]] * [[Pasqyrat financiare]] * [[Kontabiliteti]] * [[E drejta tregtare]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Biznes]] [[Kategoria:Korporata]] [[Kategoria:E drejtë tregtare]] [[Kategoria:Kontabilitet]] [[Kategoria:Financë]] 5rao0c99nxyocnic0bfp7hfgfa1yglt 0 403603 3006805 2026-07-07T08:05:38Z Deshmitari1872 189684 Krijim i artikullit për IFRS 10, me përkufizim, qëllim, modelin e kontrollit, pasqyrat financiare të konsoliduara, lidhjen me standarde të tjera dhe rëndësinë praktike 3006805 wikitext text/x-wiki '''IFRS 10''' ose '''Standardi Ndërkombëtar i Raportimit Financiar 10''' është një standard ndërkombëtar i raportimit financiar me titull '''''Pasqyrat financiare të konsoliduara''''' (anglisht: ''Consolidated Financial Statements''). Standardi përcakton parimet për paraqitjen dhe përgatitjen e pasqyrave financiare të konsoliduara kur një njësi ekonomike kontrollon një ose më shumë njësi të tjera.<ref name="ifrs">{{cite web|title=IFRS 10 Consolidated Financial Statements|url=https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ifrs-10-consolidated-financial-statements/|publisher=IFRS Foundation|language=en|access-date=7 korrik 2026}}</ref> IFRS 10 u publikua nga [[International Accounting Standards Board]] në maj 2011 dhe zëvendësoi pjesën e [[IAS 27]] që lidhej me pasqyrat financiare të konsoliduara. Standardi është i zbatueshëm për periudhat vjetore të raportimit që fillojnë më ose pas 1 janarit 2013.<ref name="ifrs"/><ref name="pir">{{cite web|title=Post-implementation Review of IFRS 10, IFRS 11 and IFRS 12|url=https://www.ifrs.org/projects/completed-projects/2022/pir-of-ifrs-10-12-relating-to-consolidated-financial-statements/request-for-information-and-comment-letters/|publisher=IFRS Foundation|language=en|access-date=7 korrik 2026}}</ref> == Qëllimi == Qëllimi i IFRS 10 është të vendosë një model të vetëm kontrolli për përcaktimin nëse një njësi ekonomike duhet të konsolidojë një njësi tjetër në pasqyrat e saj financiare. Standardi synon të sigurojë që pasqyrat financiare të konsoliduara të paraqesin grupin ekonomik si një njësi të vetme raportuese. Në këtë kuptim, IFRS 10 ka rëndësi të veçantë për [[holding]]jet, grupet e shoqërive, kompanitë mëmë dhe [[kompani bijë|kompanitë bija]], sepse përcakton kur një marrëdhënie kontrolli sjell detyrimin për konsolidim. == Kontrolli == Koncepti qendror i IFRS 10 është kontrolli. Sipas standardit, një investitor kontrollon një njësi tjetër kur është i ekspozuar ose ka të drejta ndaj kthimeve të ndryshueshme nga përfshirja e tij në atë njësi dhe ka aftësinë të ndikojë mbi këto kthime përmes pushtetit që ushtron mbi njësinë tjetër.<ref name="ifrs-html">{{cite web|title=International Financial Reporting Standard 10 Consolidated Financial Statements|url=https://www.ifrs.org/content/dam/ifrs/publications/html-standards/english/2026/issued/ifrs10.html|publisher=IFRS Foundation|language=en|access-date=7 korrik 2026}}</ref> Në praktikë, kontrolli përbëhet nga tri elemente kryesore: * pushteti mbi njësinë ku është investuar; * ekspozimi ose të drejtat ndaj kthimeve të ndryshueshme; * aftësia për të përdorur pushtetin për të ndikuar mbi këto kthime.<ref name="iasplus">{{cite web|title=IFRS 10 — Consolidated Financial Statements|url=https://www.iasplus.com/en/standards/ifrs/ifrs10|publisher=IAS Plus|language=en|access-date=7 korrik 2026}}</ref> == Pushteti mbi njësinë tjetër == Pushteti nënkupton aftësinë për të drejtuar aktivitetet përkatëse të një njësie tjetër, pra ato aktivitete që ndikojnë në mënyrë të rëndësishme në kthimet e saj ekonomike. Ky pushtet mund të rrjedhë nga të drejtat e votës, nga aksionet, nga marrëveshje kontraktore ose nga mekanizma të tjerë juridikë e ekonomikë. Në shumë raste, pushteti lidhet me zotërimin e shumicës së të drejtave të votës. Megjithatë, IFRS 10 pranon se kontrolli mund të ekzistojë edhe në situata më komplekse, për shembull kur një investitor ka të drejta kontraktore ose kontroll praktik mbi vendimmarrjen kryesore të njësisë tjetër. == Kthimet e ndryshueshme == Një element tjetër i kontrollit është ekspozimi ndaj kthimeve të ndryshueshme. Këto kthime mund të jenë pozitive, negative ose të dyja. Ato mund të përfshijnë dividentë, ndryshime në vlerën e investimit, sinergji biznesi, kursime të kostove, përfitime strategjike ose forma të tjera të përfitimit ekonomik.<ref name="iasplus"/> Kjo do të thotë se kontrolli nuk lidhet vetëm me pronësinë formale, por edhe me mënyrën se si investitori përfiton ose ndikohet ekonomikisht nga veprimtaria e njësisë tjetër. == Lidhja midis pushtetit dhe kthimeve == Për të ekzistuar kontrolli sipas IFRS 10, nuk mjafton që një investitor të ketë pushtet ose të jetë i ekspozuar ndaj kthimeve. Ai duhet të ketë edhe aftësinë për ta përdorur pushtetin e tij për të ndikuar mbi këto kthime. Ky element është i rëndësishëm sidomos në strukturat komplekse të investimeve, fondet, marrëveshjet e menaxhimit dhe rastet kur një palë mund të veprojë si agjent për llogari të një pale tjetër. == Pasqyrat financiare të konsoliduara == Pasqyrat financiare të konsoliduara paraqesin aktivet, detyrimet, kapitalin, të ardhurat, shpenzimet dhe flukset monetare të kompanisë mëmë dhe të kompanive bija si të ishin pjesë e një njësie të vetme ekonomike.<ref name="iasplus"/> Konsolidimi synon t’u japë përdoruesve të pasqyrave financiare një pamje më të plotë të gjendjes financiare dhe performancës së një grupi shoqërish. Pa konsolidim, pasqyrat e kompanisë mëmë mund të mos pasqyrojnë plotësisht burimet, detyrimet dhe rezultatet ekonomike të grupit që ajo kontrollon. == Marrëdhënia me standarde të tjera == IFRS 10 lidhet ngushtë me disa standarde të tjera ndërkombëtare të raportimit financiar. [[IFRS 12]] trajton shënimet shpjeguese për interesat në njësi të tjera, ndërsa [[IAS 27]] pas ndryshimeve përqendrohet kryesisht te pasqyrat financiare të veçanta.<ref name="ifrs"/> IFRS 10 u publikua së bashku me standarde të tjera që synonin të përmirësonin raportimin për investimet, marrëveshjet e përbashkëta dhe interesat në njësi të tjera. == Rëndësia praktike == IFRS 10 ka rëndësi të madhe në kontabilitet, auditim, financë dhe raportim korporativ. Ai përdoret për të përcaktuar nëse një kompani duhet të përfshijë një kompani tjetër në pasqyrat e saj financiare të konsoliduara. Standardi është veçanërisht i rëndësishëm për: * grupet e shoqërive; * kompanitë mëmë; * kompanitë bija; * strukturat holding; * fondet e investimit; * shoqëritë me interesa të shumta në njësi të tjera; * audituesit dhe përgatitësit e pasqyrave financiare. == Shih edhe == * [[Holding]] * [[Kompani bijë]] * [[Pasqyrat financiare]] * [[Kontabiliteti]] * [[Auditimi]] * [[Raportimi financiar]] * [[International Accounting Standards Board]] * [[Standardet Ndërkombëtare të Raportimit Financiar]] == Lidhje të jashtme == * [https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ifrs-10-consolidated-financial-statements/ IFRS 10 në faqen e IFRS Foundation] * [https://www.iasplus.com/en/standards/ifrs/ifrs10 IFRS 10 në IAS Plus] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Kontabilitet]] [[Kategoria:Financë]] [[Kategoria:Raportim financiar]] [[Kategoria:Standarde ndërkombëtare]] [[Kategoria:Biznes]] 9m23v51zsv5f2xvkhzf2sb5rudrpz04 0 403604 3006818 2026-07-07T10:21:42Z Mitrovica02 128863 Faqe e re: {{Short description|Futbollist kosovar}} {{Infobox football biography |name = Muharrem Jashari |image = |caption = |fullname = Muharrem Jashari |birth_date = 21 shkurt 1998 |birth_place = [[Mitrovica|Mitrovicë]] |height = 1.82 m |position = [[Midfielder]] |currentclub = [[FC LNZ Cherkasy|LNZ Cherkasy]] |clubnumber = 10 |youthyears1 = 2005–2016 |youthclubs1 = [[KF Trepça '89|Trepça '89]] |years1 = 2016... 3006818 wikitext text/x-wiki {{Short description|Futbollist kosovar}} {{Infobox football biography |name = Muharrem Jashari |image = |caption = |fullname = Muharrem Jashari |birth_date = 21 shkurt 1998 |birth_place = [[Mitrovica|Mitrovicë]] |height = 1.82 m |position = [[Midfielder]] |currentclub = [[FC LNZ Cherkasy|LNZ Cherkasy]] |clubnumber = 10 |youthyears1 = 2005–2016 |youthclubs1 = [[KF Trepça '89|Trepça '89]] |years1 = 2016–2021 |clubs1 = [[KF Trepça '89|Trepça '89]] |caps1 = 102 |goals1 = 11 |years2 = 2021–2024 |clubs2 = [[FC Drita|Drita]] |caps2 = 75 |goals2 = 8 |years3 = 2024– |clubs3 = [[FC LNZ Cherkasy|LNZ Cherkasy]] |caps3 = 62 |goals3 = 8 |nationalyears1 = 2017–2020 |nationalteam1 = [[Përfaqësuesja kosovare nën-21 e futbollit|Kosova nën-21]] |nationalcaps1 = 9 |nationalgoals1 = 0 |nationalyears2 = 2021– |nationalteam2 = [[Përfaqësuesja kosovare e futbollit|Kosova]] |nationalcaps2 = 14 |nationalgoals2 = 1 |club-update = |nationalteam-update = }} '''Muharrem Jashari''' (lindur më 21 shkurt 1998) është [[Futbolli|futbollist]] profesionist [[Kosova|kosovar]] i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] për klubin ukrainas [[FC LNZ Cherkasy|LNZ Cherkasy]] dhe [[Përfaqësuesja kosovare e futbollit|përfaqësuesen kosovare]]. {{DEFAULTSORT:Jashari, Muharrem}} [[Kategoria:Lindje 1998]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Mitrovica]] [[Kategoria:Futbollistë kosovarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren kosovare]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Trepça'89]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Drita]] [[Kategoria:Futbollistë në FC LNZ Cherkasy]] {{Fut-cung}} bvkknxldznjluna87nad814zlv40vks 3006819 3006818 2026-07-07T10:25:23Z Mitrovica02 128863 3006819 wikitext text/x-wiki {{Short description|Futbollist kosovar}} {{Infobox football biography |name = Muharrem Jashari |image = |caption = |fullname = Muharrem Jashari |birth_date = 21 shkurt 1998 |birth_place = [[Mitrovica|Mitrovicë]] |height = 1.82 m |position = [[Midfielder]] |currentclub = [[FC LNZ Cherkasy|LNZ Cherkasy]] |clubnumber = 10 |youthyears1 = 2005–2016 |youthclubs1 = [[KF Trepça '89|Trepça '89]] |years1 = 2016–2021 |clubs1 = [[KF Trepça '89|Trepça '89]] |caps1 = 102 |goals1 = 11 |years2 = 2021–2024 |clubs2 = [[FC Drita|Drita]] |caps2 = 75 |goals2 = 8 |years3 = 2024– |clubs3 = [[FC LNZ Cherkasy|LNZ Cherkasy]] |caps3 = 62 |goals3 = 8 |nationalyears1 = 2017–2020 |nationalteam1 = [[Përfaqësuesja kosovare nën-21 e futbollit|Kosova nën-21]] |nationalcaps1 = 9 |nationalgoals1 = 0 |nationalyears2 = 2021– |nationalteam2 = [[Përfaqësuesja kosovare e futbollit|Kosova]] |nationalcaps2 = 14 |nationalgoals2 = 1 |club-update = |nationalteam-update = }} '''Muharrem Jashari''' (lindur më 21 shkurt 1998) është [[Futbolli|futbollist]] profesionist [[Kosova|kosovar]] i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] për klubin ukrainas [[FC LNZ Cherkasy|LNZ Cherkasy]] dhe [[Përfaqësuesja kosovare e futbollit|përfaqësuesen kosovare]]. ==Nderime== *'''[[Superliga e Futbollit të Kosovës|Superliga e Kosovës]]''' **'''Fitues (1):''' 2017<ref>{{cite news|url=https://telegrafi.com/trepca-89-kampion-ne-superligen-e-kosoves/|title=Trepça ’89, kampion në Superligën e Kosovës|work=Telegrafi|date=7 maj 2017|language=sq|access-date=1 shkurt 2024}}</ref> *'''[[Superkupa e Kosovës (futboll)|Superkupa e Kosovës]]''' **'''Fitues (1):''' 2017<ref>{{cite news|url= https://kallxo.com/shkurt/trepca-89-fiton-edhe-superkupen-e-kosoves/|title= Trepça ’89 Fiton Edhe Superkupën e Kosovës|work=[[Kallxo]]|date=12 gusht 2017|language=sq}}</ref> ==Burime== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Jashari, Muharrem}} [[Kategoria:Lindje 1998]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Mitrovica]] [[Kategoria:Futbollistë kosovarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren kosovare]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Trepça'89]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Drita]] [[Kategoria:Futbollistë në FC LNZ Cherkasy]] {{Fut-cung}} s7hoqbswzthoie38lgzcpxg43lklopz 0 403605 3006822 2026-07-07T11:10:36Z Nikuonspace 189915 U krijua një faqe e re për publikimin e detajeve rreth Ngrihu Media, një portal online informativ. Faqja shërben për të prezantuar më qartë profilin e medias, qëllimin e saj, përmbajtjen që publikon dhe informacionet kryesore për përdoruesit. 3006822 wikitext text/x-wiki Ngrihu Media është një media digjitale shqiptare dhe platformë informative që publikon lajme, analiza, komente dhe përmbajtje multimediale mbi zhvillimet politike, ekonomike, shoqërore dhe institucionale në Shqipëri. Platforma operon kryesisht në internet, përmes faqes së saj zyrtare dhe kanaleve në rrjetet sociale, ku shpërndan artikuj, kronika, video dhe materiale informative. Ngrihu Media është e fokusuar në raportimin e çështjeve që lidhen me korrupsionin, administrimin e pasurisë publike, funksionimin e institucioneve shtetërore, sistemin e drejtësisë dhe të drejtat e pronësisë. Në përmbajtjen e saj përfshihen raportime mbi denoncime publike, analiza të zhvillimeve politike dhe ekonomike, si dhe materiale që trajtojnë çështje me interes publik. Platforma identifikohet me sloganin "Zëri që nuk hesht", i cili përdoret si pjesë e identitetit të saj editorial. Sipas përshkrimit të saj publik, misioni i medias është të raportojë dhe të analizojë tema që lidhen me transparencën, llogaridhënien institucionale dhe mbrojtjen e interesit publik. '''Veprimtaria editoriale''' Veprimtaria editoriale e Ngrihu Media përqendrohet në raportimin dhe analizimin e zhvillimeve që lidhen me: raste të dyshuara të korrupsionit dhe shpërdorimit të detyrës; hetime dhe procedime të institucioneve të drejtësisë, përfshirë ato të Prokurorisë së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK); problematika që lidhen me të drejtat e pronës dhe konfliktet pronësore; transparencën dhe funksionimin e administratës publike; zhvillimet politike, ekonomike dhe shoqërore në Shqipëri. Përveç raportimeve të përditshme, platforma publikon [https://ngrihu.media/category/investigime/ investigime], [https://ngrihu.media/category/denoncime/ denoncime], analiza, [https://ngrihu.media/category/editorial/ opinione], dhe përmbajtje audiovizive të prodhuara për shpërndarje në media sociale dhe platforma digjitale. '''Prania në internet''' Ngrihu Media shpërndan përmbajtjen e saj përmes faqes zyrtare të internetit dhe platformave të ndryshme të rrjeteve sociale, ku publikon artikuj informativë, kronika video, materiale grafike dhe transmetime mbi aktualitetin. Një pjesë e konsiderueshme e përmbajtjes është e përshtatur për formatet e mediave sociale, me fokus në informimin e publikut mbi çështje të aktualitetit. '''Qasja editoriale''' Në përmbajtjen e saj editoriale, Ngrihu Media i kushton rëndësi temave që lidhen me qeverisjen, luftën kundër korrupsionit, transparencën institucionale, respektimin e të drejtave të qytetarëve dhe mbikëqyrjen e veprimtarisë së institucioneve publike. Platforma publikon gjithashtu materiale analitike dhe komente mbi zhvillimet politike dhe shoqërore në Shqipëri. '''Lidhje të jashtme''' Faqja zyrtare e Ngrihu Media: https://ngrihu.media '''Profilet zyrtare në rrjete sociale:''' Instagram: https://instagram.com/ngrihu.media Facebook: https://facebook.com/ngrihumedia TikTok: https://tiktok.com/@ngrihu.media X: https://x.com/ngrihumedia a86c2pyrby48bq4mpwgck4csu6e21rw 3 403606 3006832 2026-07-07T11:49:08Z Smallem 126080 Ndarje e arkivit tejet të madh (>1MB, nuk hapej) në disa faqe – përmes Claude AI 3006832 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/23|Tech News: 2018-23]] == <section begin="technews-2018-W23"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|MonoBook skin]] has been optimised for mobile devices. It now looks different. [https://phabricator.wikimedia.org/T195625] * [[m:Planet Wikimedia|Planet Wikimedia]] collects blogs about Wikimedia. It will now use the [https://directory.fsf.org/wiki/Rawdog Rawdog] [[w:en:News aggregator|feed aggregator]] to do this instead of [[w:en:Planet (software)|Planet]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T180498][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-May/090036.html] * Redirect links in [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] now link to the original page and not the target page. This was done earlier and changed the used messages on some pages. This was a problem for wikis that customized the message. A new change fixed this by using the old messages with one more parameter for customization. Wikis that already changed their customized messages will have to move the customization back again. [https://phabricator.wikimedia.org/T189860] '''Problems''' * You will not be able to edit some wikis between 06:00 and 06:30 UTC on 13 June. You can see if [[phab:T195487|your wiki is one of them]]. * [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]] did not work 24–28 May. This is also why last week's Tech News was late. [https://phabricator.wikimedia.org/T195500] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 June. It will be on all wikis from 7 June ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180605T1830 5 June at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180606T15 6 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]] tools and interface for watchlists will leave [[mw:Special:MyLanguage/Beta|beta]]. This is planned to happen in June or early July. [https://phabricator.wikimedia.org/T181193][https://phabricator.wikimedia.org/T195993] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W23"/> 4 qershor 2018 23:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18103288 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/24|Tech News: 2018-24]] == <section begin="technews-2018-W24"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|the Wikipedia app]] for Android or iOS users can create [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Synced Reading Lists|reading lists]]. The reading lists can be seen on different devices if you are logged in to your account. There is now a browser extension so you can add pages to your reading list from a web browser. At the moment it works with Firefox and Chrome. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Reading_list_browser_extension] *[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new version of [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]]. Pywikibot is a tool to automate tasks on MediaWiki wikis. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/pywikibot/2018-June/009842.html] '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|MonoBook skin]] was changed to make it work better for mobile users. This caused some problems. The change was rolled back to fix them. The new version is now back on the wikis. MonoBook users can opt out from the new responsive design. [https://phabricator.wikimedia.org/T195625] '''Changes later this week''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]] tools and interface for watchlists will leave [[mw:Special:MyLanguage/Beta|beta]]. For most wikis this will happen on 18 June. For the rest it will happen on 25 June. [https://phabricator.wikimedia.org/T181193][https://phabricator.wikimedia.org/T195993] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 June. It will be on all wikis from 14 June ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * You can join the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Team|Readers Web team]] IRC office hour. There you can discuss tools to contribute on the mobile web for the existing MediaWiki skins. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180618T16 18 June at 16:00 (UTC)]. See [[m:Special:MyLanguage/IRC office hours|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180612T1830 12 June at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180613T15 13 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You will be able to [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical Wishes/Move files to Commons|move local wiki files to Commons]] and keep their original data intact. This is [[phab:T190716|planned to come]] to the first wikis in June. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W24"/> 11 qershor 2018 23:55 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18115892 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/25|Tech News: 2018-25]] == <section begin="technews-2018-W25"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] has been a beta feature on Wikimedia wikis with text written from left to right. It is now a normal feature. It is based on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T185030] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180619T1830 19 June at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180620T15 20 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Some old web browsers will not be able to read the Wikimedia wikis. This is because they use an insecure way to connect to them. This means that we get less security for everyone else too. This affects about 0.08% of all traffic to the Wikimedia wikis. This affects for example those who read Wikipedia on a [[w:en:PlayStation 3|PlayStation 3]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T147202][https://phabricator.wikimedia.org/T196371] * The [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]] tools and interface for watchlists will leave [[mw:Special:MyLanguage/Beta|beta]]. Because there is no new MediaWiki version this week it will happen on 25 June for most wikis. For the rest it will happen in early July. [https://phabricator.wikimedia.org/T181193][https://phabricator.wikimedia.org/T195993] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] All wikis that have not already done so will switch to use the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]] on 5 July. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. You [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-June/001867.html can help] fix remaining errors. [https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W25"/> 18 qershor 2018 23:47 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18136222 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/26|Tech News: 2018-26]] == <section begin="technews-2018-W26"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [https://paws.wmflabs.org PAWS], our JupyterHub system, got [[mw:PAWS/News/2018-06-21|an upgrade and a logo]]. Several bugs should be fixed. '''Problems''' * When a link text was in ''italics'' or had other formatting you could sometimes not edit it in the visual editor. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T197213][https://phabricator.wikimedia.org/T196914] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content translation]] users who translate between any two of Arabic, English, French, Japanese and Russian will be asked to be part of a research project. This is to create better tools for translating articles. [https://phabricator.wikimedia.org/T194467] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 June. It will be on all wikis from 28 June ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180626T1830 26 June at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180627T15 27 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W26"/> 26 qershor 2018 01:10 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18154936 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/27|Tech News: 2018-27]] == <section begin="technews-2018-W27"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The database for [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|tags]] will be changed. This will happen on 2 July on French Wikipedia and 9 July on all other wikis. Please [[phab:T185355|report]] if recent changes get slower or you can't save edits. This could especially affect editors who use the database on ToolForge. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata-tech/2018-June/001283.html] '''Problems''' * Last week's MediaWiki update was rolled back. This was because of a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T198350] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180703T1830 3 July at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180704T15 4 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W27"/> 3 korrik 2018 02:46 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18169586 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/28|Tech News: 2018-28]] == <section begin="technews-2018-W28"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:WebM|WebM video files]] have smaller file size but still be of the same quality. Creating WebM files will take longer time. [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TimedMediaHandler/VP9_transition] * The [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]] tools and interface for watchlists will leave [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta]]. This was supposed to already have happened but was delayed. For most wikis this will happen on 9 July. For the rest it will happen on 16 July. [https://phabricator.wikimedia.org/T195993] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] All wikis now use the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]] instead of [[mw:Parsing/Replacing Tidy|Tidy]]. This could cause errors. You [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-June/001867.html can help] fix the errors. [https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] '''Problems''' * When you rolled back an edit it could get both the <code>Rollback</code> and <code>Undo</code> tags. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T190374] * Rollbacks from autopatrolled users were not marked as patrolled. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T198449] '''Changes later this week''' * When you edit a link in the visual editor there will be two separate buttons to change which page the link goes to (target) or its text (label). [https://phabricator.wikimedia.org/T55973][https://phabricator.wikimedia.org/T124305] * On the mobile version you can find a link to an editor's contributions from their user page. Now this will work even if they haven't created a user page. [https://phabricator.wikimedia.org/T197581] * When you edit a discussion on the mobile version you sometimes get your signature automatically added. This will now not happen if you have already added a signature manually. This is to avoid double signatures. [https://phabricator.wikimedia.org/T192725] * [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions|Structured discussions]] toolbars will have more style options. [https://phabricator.wikimedia.org/T109123#4400917] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] When you look at Wikimedia code in [[w:en:Gerrit (software)|Gerrit]] there will be a new interface. It is on by default for new users. This is also true for developers. This is to make it easier to understand what is happening. [https://phabricator.wikimedia.org/T196812] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 July. It will be on all wikis from 12 July ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180710T1830 10 July at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180711T15 11 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Today all administrators can edit [[w:en:CSS|CSS]] and [[w:en:JavaScript|JavaScript]] for the entire wiki. There will be a new user group for editing CSS and JavaScript. Administrators will no longer automatically be able to do this. This is because it is a security risk when all administrator accounts can edit JavaScript even if they never plan to or do not know how it works. You can [[m:Special:MyLanguage/Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190015] * [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page previews]] will be on by default for new accounts. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-July/090297.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W28"/> 10 korrik 2018 01:10 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18194890 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/29|Tech News: 2018-29]] == <section begin="technews-2018-W29"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[mw:Help:Extension:GlobalPreferences|global preferences]] on Wikimedia wikis. You can set them on the [[Special:GlobalPreferences|global preferences page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T16950] * You can now see a new log of pages being created at [[Special:Log/create|Special:Log/create]]. It includes pages which are later deleted. It is now available on all Wikimedia wikis except Commons and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T12331] * You can see how many pageviews a wiki had from specific countries. The [https://stats.wikimedia.org/v2/#/en.wikipedia.org/reading/page-views-by-country/normal{{!}}map{{!}}2-Year~2016060100~2018071100{{!}}~total Wikistats2 maps] have now been updated. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-July/090327.html] '''Changes later this week''' * Your watchlist will show changes from the last seven days instead of three. If you have already set a length preference it will not change. [https://phabricator.wikimedia.org/T194414] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from July 17. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from July 18. It will be on all wikis from July 19 ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180717T1830 July 17 at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180718T15 July 18 at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Some articles have messages to readers about problems with the article. For example that it does not cite sources or might not be neutral. Readers do not see these messages on the mobile version. The developers now want to show them. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues|read more and leave feedback]]. * You can use <code><nowiki><inputbox></nowiki></code> to create search boxes for specific pages. For example to search the archives of a community discussion page. Instead of <code><nowiki>prefix:Page name</nowiki></code> you will see a text that explains which pages are being searched. You can [[phab:T198318|read more and leave feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W29"/> 16 korrik 2018 18:01 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18215334 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/30|Tech News: 2018-30]] == <section begin="technews-2018-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you log in to your account you can choose to keep being logged in. This checkbox now works better than before on the mobile version for users without JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T196947] * Wikis that use [[mw:Citoid|Citoid]] can automatically generate citations for Swedish news sites. This only works in the visual editor. This now works for [[w:en:Sveriges radio|Swedish public service radio]]. More will come. Others could use this to add news sites in other languages in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T187023] * Editors can do max 90 edits per minute. This is new since last month. This does not affect bots or administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T56515] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2018-07-24|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2018-07-25|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2018-07-26|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180725T15 {{#time:j xg|2018-07-25|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W30"/> 24 korrik 2018 11:44 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18233172 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/31|Tech News: 2018-31]] == <section begin="technews-2018-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The design on [[Special:Log]] has changed. It will change again soon. Developers are working on fixing problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T117737] '''Problems''' * Deployment of 1.32.0-wmf.13 has been partially delayed. All deployments have been resumed and successfully done after bug fixes. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-July/000577.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-July/000585.html] * Deployment of 1.32.0-wmf.14 has been partially delayed. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-July/000587.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-July/000589.html] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2018-07-31|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2018-08-01|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2018-08-02|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180731T1830 {{#time:j xg|2018-07-31|{{PAGELANGUAGE}}}} at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180801T15 {{#time:j xg|2018-08-01|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)] as well as at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180801T23 23:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * After [[:m:special:MyLanguage/Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS|a community discussion]], a new group for users will be created. "[[:m:Special:MyLanguage/Interface administrators|Interface administrators]]" will be the only users allowed to edit interface pages like [[MediaWiki:Common.css]] or [[MediaWiki:Common.js]]. This is done to avoid technical issues and improve security. That change will be effective by the end of August 2018. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W31"/> 30 korrik 2018 16:05 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18237696 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/32|Tech News: 2018-32]] == <section begin="technews-2018-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[Special:NewPages|Special:NewPages]] now has the [[mw:UX standardization|OOUI look]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T117739] '''Problems''' * The MediaWiki version that was released two weeks ago was late to some Wikimedia wikis. This was because of bugs. It was on all wikis 30 July. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20180724-Train][https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-July/000591.html] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 August. It will be on all wikis from 9 August. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180807T1830 7 August at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180808T15 8 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W32"/> 6 gusht 2018 21:39 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18277179 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/33|Tech News: 2018-33]] == <section begin="technews-2018-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' *<span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] in templates can now be stored in a separate page on all wikis. This is called [[mw:Extension:TemplateStyles|TemplateStyles]]. This is to make it easier to edit how templates look. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-August/090481.html] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180814T1830 14 August at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180815T15 15 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The developers are planning more ways to block users. This could be blocking someone from just a page or a namespace. You can [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Per-user page, namespace, and upload blocking|read more]]. You can leave feedback on the [[m:Talk:Community health initiative/Per-user page, namespace, and upload blocking|talk page]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2018-August/090842.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W33"/> 13 gusht 2018 19:53 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18292380 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/34|Tech News: 2018-34]] == <section begin="technews-2018-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/34|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 August. It will be on all wikis from 23 August ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180822T15 22 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' *The [[m:Special:MyLanguage/2018 Community Wishlist Survey|2018 Community Wishlist Survey]] begins on 29 October. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals from 29 October to 11 November. You can vote on proposals from 16 November to 30 November. *[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Manual:$wgLegacyJavaScriptGlobals|Legacy JavaScript global variables]] have been deprecated for seven years. They will soon be removed from all wikis. Gadgets and scripts that use them will stop working. You can test your community's gadgets on "group0" wikis. For example [[testwiki:Main Page|Test Wikipedia]] or [[mw:MediaWiki|mediawiki.org]]. The legacy JavaScript global variables are already disabled there. You can [[mw:ResourceLoader/Migration guide (users)#Global wg variables|read the migration guide]] to fix old scripts. [https://phabricator.wikimedia.org/T72470] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W34"/> 20 gusht 2018 18:46 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18310555 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/35|Tech News: 2018-35]] == <section begin="technews-2018-W35"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see moved paragraphs in diffs in the mobile view. It also works on all languages in the desktop view. [https://phabricator.wikimedia.org/T199800] * Bureaucrats on all Wikimedia wikis can now remove the [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admin]] user right. [https://phabricator.wikimedia.org/T202298] '''Problems''' * Some diffs show lines in the wrong order. The developers are working on fixing it. [https://phabricator.wikimedia.org/T197157] '''Changes later this week''' * The message you see when you thank a user will change. This is to make it easier to understand. [https://phabricator.wikimedia.org/T159302] * [[w:en:Wikipedia:AutoWikiBrowser|AWB]] will stop adding <code>using AWB</code> in the edit summary. Instead it will add a [[Special:Tags|tag]] that says <code>AWB</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T111663] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filter]] variables have changed. They are now easier to understand for non-experts. The old variables will still work but filter editors are encouraged to replace them with the new ones. You can find the list of changed variables [[mw:Extension:AbuseFilter/Rules format#Variables|on mediawiki.org]]. They have a note which says <code>Deprecated. Use ... instead</code>. An example is <code>article_text</code> which is now <code>page_title</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T173889] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Abuse filters can now use how old a page is. The variable is <code>page_age</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T30844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 29 August. It will be on all wikis from 30 August ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180828T1830 28 August at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180829T15 29 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for up to an hour on 12 September and 10 October. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=12&month=09&year=2018 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. The time when you can't edit might be shorter than an hour. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|You can read more about this]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W35"/> 27 gusht 2018 18:16 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18330273 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/36|Tech News: 2018-36]] == <section begin="technews-2018-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new user right for users who can edit [[w:en:CSS|CSS]] and [[w:en:JavaScript|JavaScript]] for the entire wiki. Before this all admins could edit CSS and JavaScript. This was a security risk. This group is called [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrators]]. Administrators can delete user CSS and JavaScript pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T190015][https://phabricator.wikimedia.org/T200176] * There will be an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on the Wikipedia mobile website. It starts this week. It tests how we show templates that show information about an article. The test will last two weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T200792][https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/Projects/Mobile_Page_Issues] * You can now use different CSS rules for different skins when you edit templates. This is because of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TemplateStyles|TemplateStyles]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T197617] * <code>wp10</code> in [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]] is now called <code>articlequality</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T196240] * When you get a new message on your talk page you get a yellow message in the toolbar. The preference to show or not show this has been removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T58845] '''Problems''' * [[c:Commons:Upload Wizard|UploadWizard]] had problems with [[mw:Extension:UploadWizard/Campaigns|campaigns]]. Users could not upload files. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202760] * You can get a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|notification]] when a link is made to a page you created. This has not worked since June. It was fixed last week. [https://phabricator.wikimedia.org/T200119] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 4 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 5 September. It will be on all wikis from 6 September ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180905T15 5 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Readers|Readers department]] will work on advanced mobile editing. You can [[c:File:Wikimedia Foundation Readers Roadmap Review - 2018-08-27.pdf|read more]] about this and other things they plan to work on over the next year. You can also [[c:File:Wikimedia Foundation Readers Roadmap Review - 27 August 2018.webm|see the presentation]]. * [[m:Special:MyLanguage/User:Keegan (WMF)/RelatedSites2|The RelatedSites extension]] will be removed from Wikivoyage. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Unused projects on the [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Wikimedia Cloud virtual private server]] will [[wikitech:Cloud VPS 2018 Purge|be removed]]. This will happen in October. Projects can be marked if they are being used. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-August/090735.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W36"/> 3 shtator 2018 18:48 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18344596 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/37|Tech News: 2018-37]] == <section begin="technews-2018-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you added or edited a template with the visual editor the input boxes were very big. This has been fixed. The input boxes will now be smaller until you click on them. Then they will change size to fit the text. [https://phabricator.wikimedia.org/T200834] '''Problems''' * Some diffs showed lines in the wrong order. This was fixed last week. [https://phabricator.wikimedia.org/T197157] * Marking a cross-wiki notification as read didn't work every time. The other wiki was not updated. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T121930] * <code><nowiki><maplink></nowiki></code> did not work for a few days. This was because of a bug. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T203427] * <code><nowiki>{{subst:REVISIONUSER}}</nowiki></code> is used by some templates. For a period edits saved with <code><nowiki>{{subst:REVISIONUSER}}</nowiki></code> would save the previous user's name and not your username. This is now fixed. Edits made before the bug was fixed will still be wrong and need to be corrected. [https://phabricator.wikimedia.org/T203583] * When you move a page the title still shows the old page name. The developers are working on fixing this. [https://phabricator.wikimedia.org/T203661] '''Changes later this week''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for up to an hour on 12 September and 10 October. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=12&month=09&year=2018 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. The time when you can't edit might be shorter than an hour. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|You can read more about this]]. * Because of [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|the data centre test]] there will be no new version of MediaWiki this week. Changes for this week will come next week instead. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180911T1830 11 Septmber at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180912T15 12 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Team|The developers]] work on making the wikis work better on mobile phones. There is a list [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for mobile friendly articles|of common problems when making content easier to read in the mobile view]]. You can add things to the page and ask others to help. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W37"/> 11 shtator 2018 00:35 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18369657 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/38|Tech News: 2018-38]] == <section begin="technews-2018-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[c:Special:MyLanguage/Commons:Mobile app|Wikimedia Commons mobile app]] has a new version. Images uploaded using Nearby are now automatically added to the associated Wikidata item. You can browse other images on Commons. You can see your achievements and your upload statistics. It has also fixed some bugs. [https://cookiesandcodeblog.wordpress.com/2018/08/10/commons-app-version-2-8-beta/] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] MediaWiki web requests now have a time limit of 60 seconds for GET requests and 200 seconds for POST requests. [https://phabricator.wikimedia.org/T97192] '''Problems''' * You could not see the menu on the notifications page on the mobile version. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T192475] '''Changes later this week''' *[[Special:AncientPages|Special:AncientPages]] can hide disambiguation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T76287] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 September. It will be on all wikis from 20 September ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180919T15 19 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Team|The developers]] are testing new mobile web navigation. You can [[mw:Reading/Web/Advanced_mobile contributions/Navigation prototype feedback|use it and give feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W38"/> 17 shtator 2018 23:58 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18389264 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/39|Tech News: 2018-39]] == <section begin="technews-2018-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/39|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * The [[Special:Preferences|preferences form]] will change to use the standard look. If you see any problems please [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/3/?projects=ui-standardization,mediawiki-special-pages report them on Phabricator]. [https://phabricator.wikimedia.org/T117781] *[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 25 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 26 September. It will be on all wikis from 27 September ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180926T15 26 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W39"/> 24 shtator 2018 17:23 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18408633 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/40|Tech News: 2018-40]] == <section begin="technews-2018-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Ordinary pages can no longer be loaded as [[w:en:JavaScript|javascript]]. You could do this using <code dir=ltr>?action=raw&ctype=text/javascript</code> in the [[w:en:URL|URL]]. Only fully protected pages in the MediaWiki: namespace or user javascript subpages can be loaded as javascript now. This is for better security. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-September/001955.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-September/090882.html] '''Problems''' * New and updated translations from [[en:w:translatewiki.net|translatewiki.net]] will not reach the wikis for a while. You can still translate messages on translatewiki.net. The Wikimedia wikis will be updated with the new translations later. This is because of work on the translation system. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-September/001951.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-September/090882.html] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 2 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 3 October. It will be on all wikis from 4 October ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181003T15 3 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. * You can join the meeting with the Wikimedia Foundation Search Platform team. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181003T15 3 October at 15:00 UTC]. See [[m:IRC office hours#Upcoming office hours|how to join]] if you want to know how the search function works or have questions. '''Future changes''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for up to an hour on 10 October. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=10&month=10&year=2018 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. The time when you can't edit might be shorter than an hour. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018 2|You can read more about this]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W40"/> 1 tetor 2018 19:35 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18433392 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/41|Tech News: 2018-41]] == <section begin="technews-2018-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Education Program|Education Program extension]] was removed from all Wikimedia projects. You can use the [https://outreachdashboard.wmflabs.org/ Programs and Events Dashboard] or the [https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/ Fountain] instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T125618] '''Problems''' * There was a problem when you copied and pasted from a table with the visual editor. It could add <code>href</code> where it shouldn't be. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T108506] '''Changes later this week''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for up to an hour on 10 October. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=10&month=10&year=2018 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. The time when you can't edit might be shorter than an hour. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|You can read more about this]]. * Because of [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|the data centre test]] there will be no new version of MediaWiki this week. Changes for this week will come next week instead. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181010T15 10 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W41"/> 9 tetor 2018 01:38 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18453674 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/42|Tech News: 2018-42]] == <section begin="technews-2018-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/42|Translations]] are available. '''Problems''' * Some pages, edits and users disappeared for a short while after the [[m:Tech/Server switch 2018|server switch]]. Missing content and users was fixed within a day. Some preferences and other things might take a few more days to fix. [https://phabricator.wikimedia.org/T206743] * Wikis are updated with new and updated translations from [[m:translatewiki.net|translatewiki.net]] again. This will happen once a week. The developers are working on fixing the problem so we can have translation updates more often again. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/121/translationwiki.net_security_incident/] '''Changes later this week''' * When you create an abuse filter that prevents edits you can now write a specific error message for it. Before this all abuse filters that prevented edits had the same error message. [https://phabricator.wikimedia.org/T27086] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 October. It will be on all wikis from 18 October ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * There will be no more meetings with the Editing team. This is because not enough Wikimedians were interested. To tell developers which bugs you think are the most important you can use [https://phabricator.wikimedia.org/ Phabricator] as normal. [https://www.mediawiki.org/wiki/Editing_team/Weekly_triage_meetings] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181017T15 17 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W42"/> 16 tetor 2018 00:41 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18470532 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/43|Tech News: 2018-43]] == <section begin="technews-2018-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/43|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 23 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 24 October. It will be on all wikis from 25 October ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181024T15 24 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]] begins on 29 October. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals from 29 October to 11 November. You can vote on proposals from 16 November to 30 November. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W43"/> 23 tetor 2018 01:12 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18491932 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/44|Tech News: 2018-44]] == <section begin="technews-2018-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can post proposals for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals until 11 November. You can vote on proposals from 16 November to 30 November. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The wikis now have a [[:w:en:Content Security Policy|content security policy report]]. This means that you might get a warning in your javascript console when you load external resources in your user scripts. For security reasons it is recommended that you don't do this. It might not be possible to load external resources in your scripts in the future. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-October/001994.html] '''Problems''' * Your watchlist can show which changes you have already seen. This did not work for a few days. It has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T207472] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 31 October. It will be on all wikis from 1 November ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). * The 2006 wikitext editor is no longer available. It will be removed from [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|Special:Preferences]]. It has not been the standard editor for a long time. It was replaced by the [[mw:Extension:WikiEditor|2010 wikitext editor]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Contributors/Projects/Removal_of_the_2006_wikitext_editor][https://phabricator.wikimedia.org/T30856] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181031T15 31 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W44"/> 29 tetor 2018 21:09 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18519160 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/45|Tech News: 2018-45]] == <section begin="technews-2018-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:TemplateWizard|TemplateWizard]] to edit templates. This works only with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|2010 wikitext editor]] and not in the visual editor or the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]]. If you click on [[File:OOjs UI icon puzzle-ltr.svg|17px|link=|Puzzle icon]] you can enter the information in a pop-up. You can turn on TemplateWizard in your beta feature preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T202545] '''Changes later this week''' * You can choose to see edit conflicts in a two-column view. This is a beta feature. You can find it in your preferences. The interface for the two-column edit conflict will change. You can [[:m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts#Solution: Solving edit conflicts line by line (new beta feature)|read more]]. * When you edit with the visual editor you can use the "Automatic" citation tab. This helps you generate citations. You will now be able to write plain text citations or the title of a journal article or a book in this tab. This will search the [[:w:en:Crossref|Crossref]] and [[:w:en:WorldCat|WorldCat]] databases and add the top result. [https://phabricator.wikimedia.org/T198567] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 November. It will be on all wikis from 8 November ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181107T15 7 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W45"/> 5 nëntor 2018 18:29 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18540415 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/46|Tech News: 2018-46]] == <section begin="technews-2018-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some old mobile browsers can use the watchlist again. This has not worked for a while. These browsers are called [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Basic (Grade_C)|grade C browsers]]. This helps for example Windows Phone 8.1 with Internet Explorer and Lumia 535 with Windows 10. [https://phabricator.wikimedia.org/T196893] '''Problems''' * You can choose to see edit conflicts in a two-column view. This is a beta feature. You can find it in your preferences. Users who use this view saw the edit conflict resolution page when they wanted to see a preview. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T208840][https://phabricator.wikimedia.org/T209012][https://phabricator.wikimedia.org/T209036] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 November. It will be on all wikis from 15 November ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181114T15 14 November at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation]] tool to translate articles. The developers are working on [[mw:Content translation/V2|a new version]]. One of the changes will be a maintenance category. Articles where users add a lot of text from machine translation without changing it will be in that category. This is so the community can review it. The users will also have been warned before they publish the article that it has a lot of unchanged text from machine translations. [https://phabricator.wikimedia.org/T190798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W46"/> 12 nëntor 2018 20:22 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18568837 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/47|Tech News: 2018-47]] == <section begin="technews-2018-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can vote until 30 November. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] for <code>sameAs</code> data. This is to make it easier to find the right information with a search engine. This changes the [[:w:en:Metadata|metadata]] for a wiki page. It doesn't change how the page looks. [https://phabricator.wikimedia.org/T209306] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181121T15 21 November at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia wikis use templates to show readers there are problems with the content on some pages. For example if there are no sources or the page needs to be rewritten. The mobile website will soon show more information when you use these templates. Some templates may need to be updated. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-November/091113.html] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Education Program|Education Program extension]] was removed from all Wikimedia projects. The [[:w:en:Table (database)|database tables]] used by the extension will be archived. This will happen in a month. If you want the information on your wiki you should move it to a normal wiki page. [https://phabricator.wikimedia.org/T174802] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W47"/> 20 nëntor 2018 00:29 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18611020 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/48|Tech News: 2018-48]] == <section begin="technews-2018-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Translate|translatable pages]] you could create a mess when you moved a page that had translatable subpages. A subpage is when you use <code>/</code> to create a new page: <code>/wiki/Page/Subpage</code>. The subpages would be moved but not the translations. The subpages are no longer automatically be moved. This is to make it safer to move pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T114592] '''Changes later this week''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:AdvancedSearch|advanced search interface]] will be available by default on all Wikimedia wikis. It makes it easier to use some of the special search functions that most editors don't know exist. It's already active on German, Farsi, Arabic and Hungarian Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T193182] * [[Special:UnusedCategories|Special:UnusedCategories]] show empty categories with no files or other categories. You can soon choose to not show soft redirect categories or some maintenance categories there. You can do this with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words|magic word]] <code><nowiki>__EXPECTUNUSEDCATEGORY__</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T96041] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 27 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 28 November. It will be on all wikis from 29 November ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181128T16 28 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code>mw.util.jsMessage()</code> function was deprecated in 2012. It will be removed next week. [[:w:en:Wikipedia:Reporting JavaScript errors|Look for the warning]] <code>Use of "mw.util.jsMessage" is deprecated</code> in the JavaScript console to know if you use an affected script or gadget. If you are a gadget maintainer you should check if your JavaScript code contains <code>mw.util.jsMessage</code>. There is a [[mw:ResourceLoader/Migration guide (users)#mw.util.jsMessage|migration guide]]. It explains how to use <code>mw.notify</code> instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T193901] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W48"/> 26 nëntor 2018 23:22 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18638702 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/49|Tech News: 2018-49]] == <section begin="technews-2018-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Admins will not be able to unblock themselves if they are blocked by someone other than themselves. This is because it can cause damage if someone else takes over an admin account and other admins can't block them. If this is a problem for your community you can [[phab:T150826|report it on Phabricator]]. You can also ask questions [[m:Tech|on Meta]]. There is a discussion [[phab:T150826|on Phabricator]] about how to solve this if two admins fight with each other on a small wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T150826] * Small [[:w:en:Scalable Vector Graphics|SVG images]] are now bigger when you see them in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:MediaViewer|MediaViewer]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T71237] * You can go to a section from the edit summary by clicking on the section name. Before this you had to click on the arrow. [https://phabricator.wikimedia.org/T165189] * When you jumped to a footnote that was referenced several times in an article it could be difficult to see where you were in the text. Now there are jump marks and highlights to help you find your way back. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Footnote_highlighting][https://phabricator.wikimedia.org/T194511] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181205T23 5 December at 16:00 (UTC)] and [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181205T23 at 23:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W49"/> 3 dhjetor 2018 17:13 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18671340 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/50|Tech News: 2018-50]] == <section begin="technews-2018-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/50|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 11 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 12 December. It will be on all wikis from 13 December ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181212T16 12 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * New accounts will need passwords that are at least 8 characters long. Admins, interface admins, bureaucrats, oversighters, CentralNotice admins, global renamers, check users, stewards and some other user groups will need passwords that are at least 10 characters long. This is because an attacker could cause damage to the wikis if they took over these accounts. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Security_Team/Password_strengthening_2019][https://meta.wikimedia.org/wiki/Password_policy] * When you hover over a footnote it will show you the reference as a pop-up. This is so you don't have to jump down to the bottom of the page to see a reference. This will happen in 2019. Some wikis already have gadgets that do this. You will be able to turn it off. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W50"/> 10 dhjetor 2018 18:34 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18699559 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/51|Tech News: 2018-51]] == <section begin="technews-2018-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 7 January 2019. '''Recent changes''' * Some templates that show notices about the content of the page will now be shown on the mobile website. In many cases they were hidden before. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/Projects/Mobile_Page_Issues][https://phabricator.wikimedia.org/T210553] * Admins can no longer unblock themselves, except for self-blocks. A blocked admin can block the user who blocked them but no one else. This is so no one can block all admins on a wiki without being stopped. [https://phabricator.wikimedia.org/T150826] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration extension]] has been removed. It compared the result of two versions of the MediaWiki wikitext parsing pipeline. It was used when we moved to the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]] instead of [[mw:Parsing/Replacing Tidy|Tidy]]. '''Problems''' * <code><nowiki><ref></nowiki></code> tags can use parameters such as "name" or "group". For example <code><nowiki><ref name="adams" group="books"></nowiki></code>. If a <code><nowiki><ref></nowiki></code> tag has more than two parameters all parameters are ignored. You don't get a warning that they don't work. This will soon be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T211576] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 December. It will be on all wikis from 20 December ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181219T16 19 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Android app team]] are working on making it easier to edit on mobile phones. You can [[mw:Android editing features|read more]] about these plans. If you have an Android phone and speak at least two languages you can help testing in English. Tell [[:m:User:Dchen (WMF)|Dchen (WMF)]] you want to be part of the testing by writing on her talk page or email her. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] <code>tiles.wmflabs.org</code> and <code>wma.wmflabs.org</code> will stop working. They have no maintainers and run an old operating system. Tools which use it could stop working. This includes [[:w:en:Mapnik|the mapnik gadget]], hill shading, and hike and bike layers. New maintainers could help out and keep it going. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-December/091216.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W51"/> 17 dhjetor 2018 21:35 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18718987 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/02|Tech News: 2019-02]] == <section begin="technews-2019-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/02|Translations]] are available. ''Tech News writers, editors and translators wish you a pleasant 2019 year.'' '''Recent changes''' * RelatedSites extension has been undeployed. It was used to create interwiki links on Wikivoyage, now handled by Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T128326] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] MediaWiki logstash logging is moving to a new infrastructure. This is an ongoing deployment. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/File:Logging_infrastructure_design_document.pdf] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [https://codesearch.wmflabs.org codesearch.wmflabs.org] has been updated, with new and updated repositories and a new search options for code. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2019-January/002045.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] On several wikis, an account named "{{int:abusefilter-blocker}}" has been created on December 17 to perform some technical maintenance on AbuseFilter. This account has sysop rights but it's a system user and no human can use it. The account already existed on wikis where AbuseFilter can perform blocks, which are issued using this account. See [[:phabricator:T212268|T212268]] for more information and future plans. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]], the "{{int:abusefilter-action-throttle}}" action takes three parameters: count, period and groups. They must now strictly respect the requirements listed [[:mw:Extension:AbuseFilter/Actions#Throttling|on mediawiki.org]]. A list of broken filters is [[:phabricator:P7956|on Phabricator]]. If you're familiar with AbuseFilter, please take a look and fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T209565] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from January 8. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from January 9. It will be on all wikis from January 10 ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * Search Platform Office Hours is rescheduled to January 9. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-January/091280.html Check the details] for time and date. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W02"/> 7 janar 2019 19:30 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18759682 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/03|Tech News: 2019-03]] == <section begin="technews-2019-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[:w:en:Google Translate|Google Translate]] in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T90208][https://wikimediafoundation.org/2019/01/09/you-can-now-use-google-translate-to-translate-articles-on-wikipedia/] * You can now add [[mw:Special:MyLanguage/Help:File captions|captions]] to files on Commons. Captions are short descriptions of the file. They can be translated to all languages we use. They can't use wikitext markup. * Earlier a [[:w:en:Attribute (computing)|quoted HTML attribute]] had to be followed by a space. Now it doesn't. This means that some pages could look different when you save them even if you didn't edit that part of the text. [https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Uqhg1it7nojfnjfg][https://github.com/wikimedia/mediawiki/commit/59bb8864a23f3df120789c7619ef07acefa27b9c] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Templates with [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|<nowiki><templatestyles></nowiki>]] could not show the difference between the live template and the [[w:en:Sandbox (software development)|sandbox]] version when they were tested. This has now been fixed. <nowiki><templatestyles></nowiki> has a new <code>wrapper</code> parameter now. You can use it for selectors like <code dir="ltr">.mw-parser-output <nowiki><wrapper parameter value> <selector from CSS page></nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T200441] '''Problems''' * When you see an edit in the recent changes feed or in the history of a page some of them have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|tags]]. Some tags are added automatically. You can also add tags manually. Tags for edits that have been added manually can be edited. This didn't work for a little while. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T212703] '''Changes later this week''' *You can move files from your wiki to Wikimedia Commons and keep the file history with the new [[m:WMDE Technical Wishes/Move files to Commons|FileExporter]]. It will be a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]] on all wikis from 16 January. If you want to test it you [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|activate it]] and check [[m:WMDE Technical Wishes/Move files to Commons/Configuration file documentation|your wiki's configuration file]]. * Users who could cause more damage to the wikis if someone took over their account have to have more secure passwords. This includes administrators and other user groups. They can't use passwords that are in a list of common passwords. Accounts with common passwords are easy to take over. The list of common passwords was made longer a few weeks ago and has a different error message. Some user groups have been added to those who can't use common passwords. This is to protect all accounts with user rights that could cause damage. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/operations/mediawiki-config/+/481115/] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] variable <code>minor_edit</code> has been removed. It was deprecated in 2016. Now you can't use it. You can fix the filters using it. You can find them if you use the search bar on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from January 15 <section end="technews-2019-W03"/> 14 janar 2019 18:55 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18781471 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/04|Tech News: 2019-04]] == <section begin="technews-2019-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/04|Translations]] are available. '''Tech News''' * Some people did not get last week's issue of Tech News. This was because of a problem with [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]]. If you did not get last week's issue, you can [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/03|read it on Meta]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T213942] '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] can now use [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/V2|version 2]] as the default version for users who turned on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]]. For example it adds the tracking category <code>{{int:cx-unreviewed-translation-category}}</code> to translations that might have used machine translations without fixing the problems. This is so others can find them. You can find this category in <code>Special:TrackingCategories</code> on Wikipedias. * [https://mediawiki2latex-large.wmflabs.org https://mediawiki2latex-large.wmflabs.org] can now convert collects of up to 800 pages to [[:w:en:PDF|PDF]], [[:w:en:EPUB|EPUB]] or [[:w:en:OpenDocument|ODT]]. Previously this was 200 pages. '''Problems''' * When a template was edited with the visual editor, it would sometimes put all information on one line. This makes it difficult to read for editors who use the wikitext editor. It also makes it more difficult to see what happened in a diff. This problem affected edits made between 8 and 17 January and is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T213922] * [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]] is used to post a message to many pages. It has not been working reliably. Some messages have not been posted to everyone. [https://phabricator.wikimedia.org/T213942][https://phabricator.wikimedia.org/T139380] * Because of a database problem that had to be fixed immediately you could not edit most wikis for a couple of minutes on 17 January (UTC). This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T213858] '''Changes later this week''' * You will be able to use [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|template styles]] in the <code>Module</code> namespace. [https://phabricator.wikimedia.org/T200914] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 22 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 23 January. It will be on all wikis from 24 January ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190123T16 23 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W04"/> 21 janar 2019 21:35 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_targets/4&oldid=18802327 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/05|Tech News: 2019-05]] == <section begin="technews-2019-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Wikimedia servers use [[:w:en:HHVM|HHVM]] to run the [[:w:en:PHP|PHP]] code. They are [[mw:Wikimedia Technology/Annual Plans/FY2019/TEC4: PHP7 Migration/Goals|going to use PHP7]] and stop using HHVM. You can test PHP7 with a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features/PHP7|new beta feature]]. That way you can [[mw:Talk:Beta Features/PHP7|help find and report]] problems. '''Problems''' * When someone moves a page to a name that already exists that page that had the name the article is moved to is deleted. For a couple of months this didn't always work. Some users saw an error message instead. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T210739] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190130T16 30 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W05"/> 28 janar 2019 19:15 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18821217 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/06|Tech News: 2019-06]] == <section begin="technews-2019-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/06|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * It was easy to untick a box by accident in [[Special:Preferences|Special:Preferences]]. This will now be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T213517] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 February. It will be on all wikis from 7 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190206T16 6 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W06"/> 4 shkurt 2019 18:12 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18846213 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/07|Tech News: 2019-07]] == <section begin="technews-2019-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for mobile friendly articles on Wikimedia wikis#Making page issues (ambox templates) mobile friendly|ambox]]</code> [[:w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] class to show page issues to mobile readers. When you use <code>ambox</code> there are [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for mobile friendly articles on Wikimedia wikis#Making page issues (ambox templates) mobile friendly|classes]] you can use. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 February. It will be on all wikis from 14 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190213T16 13 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W07"/> 11 shkurt 2019 19:46 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18862544 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/08|Tech News: 2019-08]] == <section begin="technews-2019-W08"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] someone on the mobile web you will now have two seconds to cancel the thank. This is in case you clicked on the thank button by accident. [https://phabricator.wikimedia.org/T63737] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 19 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 20 February. It will be on all wikis from 21 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190220T16 20 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * There is a proposal to add a red link to mobile search results if there is no page with that name. This is how it works on desktop. You can [[mw:Talk:Readers/Web/Advanced mobile contributions|leave feedback]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T211006] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W08"/> 19 shkurt 2019 00:14 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18883065 --> == Talk to us about talking == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:OOjs_UI_icon_speechBubbles-rtl.svg|alt="icon depicting two speech Bubbles"|frameless|right|120px]] The Wikimedia Foundation is planning a [[mw:Talk pages consultation 2019|global consultation about communication]]. The goal is to bring Wikimedians and wiki-minded people together to improve tools for communication. We want all contributors to be able to talk to each other on the wikis, whatever their experience, their skills or their devices. We are looking for input from as many different parts of the Wikimedia community as possible. It will come from multiple projects, in multiple languages, and with multiple perspectives. We are currently planning the consultation. We need your help. '''We need volunteers to help talk to their communities or user groups.''' You can help by hosting a discussion at your wiki. Here's what to do: # First, [[mw:Talk pages consultation 2019/Participant group sign-up|sign up your group here.]] # Next, create a page (or a section on a Village pump, or an e-mail thread – whatever is natural for your group) to collect information from other people in your group. This is not a vote or decision-making discussion: we are just collecting feedback. # Then ask people what they think about communication processes. We want to hear stories and other information about how people communicate with each other on and off wiki. Please consider asking these five questions: ## When you want to discuss a topic with your community, what tools work for you, and what problems block you? ## What about talk pages works for newcomers, and what blocks them? ## What do others struggle with in your community about talk pages? ## What do you wish you could do on talk pages, but can't due to the technical limitations? ## What are the important aspects of a "wiki discussion"? # Finally, please go to [[mw:Talk:Talk pages consultation 2019|Talk pages consultation 2019 on Mediawiki.org]] and report what you learned from your group. Please include links if the discussion is available to the public. '''You can also help build the list of the many different ways people talk to each other.''' Not all groups active on wikis or around wikis use the same way to discuss things: it can happen on wiki, on social networks, through external tools... Tell us [[mw:Talk pages consultation 2019/Tools in use|how your group communicates]]. You can read more about [[mw:Talk pages consultation 2019|the overall process]] on mediawiki.org. If you have questions or ideas, you can [[mw:Talk:Talk pages consultation 2019|leave feedback about the consultation process]] in the language you prefer. Thank you! We're looking forward to talking with you. </div> [[user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 21 shkurt 2019 16:09 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/Sandbox&oldid=18890731 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/09|Tech News: 2019-09]] == <section begin="technews-2019-W09"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [https://itunes.apple.com/WebObjects/MZStore.woa/wa/viewSoftware?id=324715238&mt=8 new version] of the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS FAQ|iOS Wikipedia app]]. It has for example [[:w:en:Syntax highlighting|syntax highlighting]] and new toolbars to make it easier to write wikitext. It also has night mode, a find-on-page function and other things. You can [[mw:Talk:Wikimedia Apps|give feedback and suggestions]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Editing_program] '''Changes later this week''' * When you look at your watchlist or the recent changes page you can use the [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]]. There you can choose tags to filter different edits. Empty tags will no longer be shown. [https://phabricator.wikimedia.org/T182219] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 February. It will be on all wikis from 28 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190227T16 27 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android will invite users to add Wikidata descriptions to Wikidata objects that have Wikipedia articles but no Wikidata descriptions. It will only invite users who have added a number of Wikidata descriptions in the app without being reverted. This is to avoid spam and bad edits. You can [[mw: Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks|read more]] and [[mw:Talk:Wikimedia_Apps/Team/Android/AppEditorTasks|leave feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W09"/> 25 shkurt 2019 22:17 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18898106 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/10|Tech News: 2019-10]] == <section begin="technews-2019-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/10|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 March. It will be on all wikis from 7 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190306T16 6 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You can [[mw:Talk pages consultation 2019/Participant group sign-up|give feedback]] on the future of talk pages. * The mobile website will use the standard [[:w:en:Font|fonts]] on your computer or phone instead of a generic font. This will make it easier to read text in many scripts. [https://www.mediawiki.org/wiki/Design/Projects/Improve_mobile_reading_experience][https://phabricator.wikimedia.org/T175877] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W10"/> 4 mars 2019 17:38 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18912959 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/11|Tech News: 2019-11]] == <section begin="technews-2019-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Pages can use [[:wikidata:Property:P625|geocoordinates]] from Wikidata with the <code>mw.wikibase.entity:formatStatements</code> [[w:Lua (programming language)|Lua]] function or the <code>#statements</code> [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions|parser function]]. If they do, they will now be shown using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#<maplink>|a Kartographer <code><maplink></code>]] if the wiki can use Kartographer. You can report bugs or ask questions [[phab:T210926|on Phabricator]]. * There is now an [[:wikitech:EventStreams|EventStream]] to see when [https://stream.wikimedia.org/?doc#!/Streams/get_v2_stream_page_links_change links are added or removed] on Wikimedia wikis. You can read the [[phab:T115119|discussions and plans]]. '''Problems''' * Some wikis will not be able to edit for a short period of time on 19 March ([[:w:en:Coordinated Universal Time|UTC]]). This will start at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190319T15 15:00 UTC]. It will last up to 15 minutes but probably shorter. You can [[phab:T217441|see the list of affected wikis]]. This is because of network maintenance. You can still read the wikis. * Editors who use Firefox to edit with the visual editor had a problem with copying text. When they tried to select text that included footnotes, templates or block images in the middle they would often only get part of the text. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T214976] * Some maps didn't work for a while on 8 March. This has been fixed. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20190308-wdqs][https://phabricator.wikimedia.org/T217898] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 March. It will be on all wikis from 14 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190313T16 13 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W11"/> 11 mars 2019 20:29 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18925338 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/12|Tech News: 2019-12]] == <section begin="technews-2019-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/12|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * When you use [[:m:Help:Reverting#Advanced features|rollback]] you will be able to get a confirmation prompt on most wikis. It asks you if you wanted to do the rollback. This is to avoid misclicks. You will have to [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|opt in]] to get it. On German Wikipedia it will be an opt-out feature from 28 March. [https://phabricator.wikimedia.org/T199534][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Rollback] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 19 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 20 March. It will be on all wikis from 21 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190320T16 20 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Admins will be able to block someone from editing a page or a namespace. This already works on a few Wikimedia wikis. You can [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks|read more]]. If your wiki wants to be an early tester of this, you can [[m:Talk:Community health initiative/Partial blocks|tell the developers]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2018-August/090842.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:Help:Toolforge|Toolforge]] will [[:wikitech:News/Toolforge Trusty deprecation|shut down the Ubuntu Trusty job grid]]. This will happen the week of 25 March. Tools that use this grid needs to be moved to the new Debian Stretch job grid. If they haven't, they will be taken offline. Maintainers can restart the tools later. Users may not be able to use them in the meanwhile. You can see a [[:toolforge:trusty-tools/|list of affected tools]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W12"/> 18 mars 2019 20:44 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18939566 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/13|Tech News: 2019-13]] == <section begin="technews-2019-W13"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/V2|new version of the content translation tool]] will be used for all new translations. The older version will still be used for translations that were started with it. Most users won’t see any change. More than 80% of the published translations are already using the new version. [https://phabricator.wikimedia.org/T212646] '''Problems''' * There was a problem with editing with [[:w:en:Safari (web browser)|Safari]] on [[:w:en:IOS|iOS]]. When you wrote an edit summary you couldn't save the edit. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T218352] * The editing toolbar sometimes disappears when you scroll on [[:w:en:IOS|iOS]] devices. This will be fixed soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T218414] * Wikis can [[mw:Special:MyLanguage/Help:System message|over-ride interface messages]] on-wiki. A problem meant that sometimes an old versions of any changed messages were shown instead. This included the sitenotice and other important parts of the interface. This was fixed at around 2019-03-22 16:00 (UTC). Logged-out users may still get the wrong message. Purging the page should fix it for them. [https://phabricator.wikimedia.org/T218918] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 March. It will be on all wikis from 28 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190327T16 27 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W13"/> 25 mars 2019 19:05 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18947493 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/14|Tech News: 2019-14]] == <section begin="technews-2019-W14"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/14|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|Notifications]] tell you about things that happen on the wiki. You can turn on notifications about [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications_types#echo-category-title-article-linked|new links to pages you created]]. For performance reasons you can no longer get e-mails about this. [https://phabricator.wikimedia.org/T219444] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 2 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 3 April. It will be on all wikis from 4 April ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190403T16 3 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W14"/> 1 prill 2019 18:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18980992 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/15|Tech News: 2019-15]] == <section begin="technews-2019-W15"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * More wikis are now testing visual editor section editing for mobile users. You can [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor on mobile/Section editing|read more]]. * Admins on French and Polish Wikipedia can [[m:Community health initiative/Partial blocks|block someone from editing a page or a namespace]]. If your wiki wants to get these blocks before they are available to all wikis, you can [[m:Talk:Community health initiative/Partial blocks|tell the developers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T219327][https://phabricator.wikimedia.org/T219218] '''Problems''' * You will be able read but not edit most wikis for 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190411T05 11 April at 05:00 (UTC)]. This is because of a hardware problem. You can [[phab:T220080|see a list of the affected wikis]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-April/091900.html] * A map update caused some problems on 29 March and 30 March. It was rolled back. [https://phabricator.wikimedia.org/T217087] * Pages on some Wikivoyages had problems with the top headline. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T97891#5079408] '''Changes later this week''' * When you add an edit summary the VisualEditor will search your recent edit summaries in case you want to re-use one. This works in both the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|visual]] and [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|wikitext]] modes on desktop. It also works [[mw:VisualEditor on mobile|on the mobile site]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T50274] * The Wikimedia wikis will get a [[:w:en:URL shortening|URL shortener]]. This will work from 11 April. You can [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|read more]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-April/012893.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code><nowiki>{{REVISIONID}}</nowiki></code> magic word will no longer work. This is for performance reasons. When you preview a page it will return <code>""</code> (empty string). When you read a page it will return <code>"-"</code> (dash). For now this will only affect content namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T137900] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 April. It will be on all wikis from 11 April ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190410T15 10 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You will be able to preview references. This means that when you hover over the link you will get a popup that shows you a preview of the reference. It will work much like [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|page previews]]. This is so you don't have to go to the bottom of the page to see a reference. This will now be available as a beta feature on German and Arabic Wikipedia. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews][https://phabricator.wikimedia.org/T67114] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikidata [[:w:en:JSON|JSON]] output will change. Empty containers will be serialised as empty objects. This is a breaking change that will affect tools that use JSON outputs and APIs. It will happen on 30 April. You can [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-April/012891.html read more and see how to test your code]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W15"/> 8 prill 2019 20:24 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18988936 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/16|Tech News: 2019-16]] == <section begin="technews-2019-W16"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' *All wikis now have the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:TemplateWizard|TemplateWizard]] for the wikitext editor. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 April. It will be on all wikis from 18 April ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190417T15 17 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikidata will get a new [[:wikidata:Help:Property constraints portal#Constraint statements on properties|constraint status]] called <code> suggestion</code>. This [[mailarchive:wikidata/2019-April/012911.html|will change]] how the <code>WikibaseQualityConstraints</code> constraint checking API works. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-April/012910.html][https://phabricator.wikimedia.org/T204439] * You can test the [[c:Commons:Structured data/Get involved/Feedback requests/Depicts testing|<code>depicts</code> property]] for structured data on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W16"/> 16 prill 2019 01:00 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19011282 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/17|Tech News: 2019-17]] == <section begin="technews-2019-W17"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/AdvancedSearch|advanced search]] function [[:w:en:URL|URL]] now shows which namespaces you search in. The namespace field is collapsed by default on the search page. You can also [[gerrit:plugins/gitiles/mediawiki/extensions/AdvancedSearch/+/refs/heads/master/docs/adding_fields.md|add new fields]] to the search interface through a [[:w:en:Hooking|hook]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T217445][https://phabricator.wikimedia.org/T217443][https://phabricator.wikimedia.org/T217446] * The wikis now look slightly different in the mobile web version. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-April/091978.html] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190423T15 23 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikipedia articles will have the <code>[https://schema.org/sameAs sameAs]</code> [https://schema.org/Property meta property]. It adds structured data. This makes it easier for search engines to find Wikipedia articles. It also makes it easier to reuse content. There will an [[:w:en:A/B testing|A/B test]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Seach_Engine_Optimization/sameAs_test][https://phabricator.wikimedia.org/T209306] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W17"/> 23 prill 2019 21:08 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19030007 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/18|Tech News: 2019-18]] == <section begin="technews-2019-W18"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android now invites users to add Wikidata descriptions to Wikidata objects that have Wikipedia articles but no Wikidata descriptions. It will only invite users who have added a number of Wikidata descriptions in the app without being reverted. This is to avoid spam and bad edits. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/AppEditorTasks][https://phabricator.wikimedia.org/T205125] '''Problems''' * Tech News was late last week because of a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:MassMessage|MassMessage]] bug. Other newsletters had the same problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T221570] '''Changes later this week''' * You will see when you last refreshed the recent changes page. This is so you can see how recent the changes are. [https://phabricator.wikimedia.org/T200353] * When you write a comment in [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions|Structured Discussions]] but have not posted it yet your [[:w:en:Web browser|web browser]] will save it in <code>[[:w:en:Web storage#Local and session storage|local storage]]</code> instead of <code>[[:w:en:Web storage#Local and session storage|session storage]]</code>. This means you do not lose them even if you close your web browser. Structured Discussions used to be called Flow. [https://phabricator.wikimedia.org/T93612] * You will be able to turn off [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications types#Milestone|milestone notifications]]. Milestone notifications congratulate you when you have made certain numbers of edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T169924] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 1 May. It will be on all wikis from 2 May ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190501T15 1 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikidata <code>wb_terms</code> table will be dropped. This will affect some Wikidata tools. They need to be updated. The table has become too big which is causing problems. This will happen on 29 May. You can [[mailarchive:wikidata/2019-April/012987.html|read more]]. You can ask for help if you need it. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikimedia wikis will soon use a token when you log out. This changes how the API works. Some tools might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T25227] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W18"/> 30 prill 2019 00:28 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19046269 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/19|Tech News: 2019-19]] == <section begin="technews-2019-W19"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/19|Translations]] are available. '''Problems''' * [[Special:Watchlist|Special:Watchlist]] can show the wrong information. It does not always show which edits are read and which are unread. The developers are working on solving the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T218511] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 May. It will be on all wikis from 9 May ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190507T15 8 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W19"/> 6 maj 2019 18:28 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19073915 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/20|Tech News: 2019-20]] == <section begin="technews-2019-W20"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/20|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 May. It will be on all wikis from 16 May ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190514T15 15 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W20"/> 14 maj 2019 02:49 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19091659 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/21|Tech News: 2019-21]] == <section begin="technews-2019-W21"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The report for phase 1 of the talk pages consultation 2019 [[mw:special:MyLanguage/Talk pages consultation_2019/Phase 1 report|has been published]]. Communities are invited to [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages consultation 2019/Participant group sign-up#Phase2|start phase 2 of the consultation]] on their wikis. '''Problems''' * File descriptions for files from Commons were not shown properly on other Wikimedia wikis for a few days. For example the image descriptions and license information were missing. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T222935][https://phabricator.wikimedia.org/T222954] * Some diffs show an error message when you try to see them. The developers are working on fixing it. It could be because of some edit comments. [https://phabricator.wikimedia.org/T222857][https://phabricator.wikimedia.org/T222628] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-05-21|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-05-22|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-05-23|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190521T15 {{#time:j xg|2019-05-22|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Content translation/V2|content translation tool]] on Wikipedia can use machine translations. There is a system to stop translations where the editors do not fix machine translation mistakes. This warns or stops them if they seem to just copy what the machine translation gives them. If this system is too strict or not strict enough you can [[mw:Talk:Content translation|tell the language team]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Content_translation/Translating/Translation_quality] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikidata <code>wbeditentity</code> [[:w:en:Application programming interface|API]] endpoint will remove all aliases if the request includes an empty alias. This is how it supposed to work. It has not been working this way because of a bug. This will start on 12 June. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-May/013051.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W21"/> 20 maj 2019 15:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19108030 --> == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 15:05 (CEST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/22|Tech News: 2019-22]] == <section begin="technews-2019-W22"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/22|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Big changes to the [[w:en:Replication (computing)|replica database]] will happen on 3 June. Some tools on [[:wikitech:Help:Cloud Services Introduction|Cloud Services]] will stop working if the maintainers do not update them to use the new schema. This probably affects tools that query for revisions or log entries made by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T223406][https://lists.wikimedia.org/pipermail/cloud-announce/2019-May/000172.html] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 29 May. It will be on all wikis from 30 May ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190529T15 29 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W22"/> 27 maj 2019 17:34 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19120221 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/23|Tech News: 2019-23]] == <section begin="technews-2019-W23"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now write all special letters in all African Wikipedia languages. This works in the desktop version. [https://aharoni.wordpress.com/2019/05/25/happy-africa-day-keyboards-for-all-african-wikipedia-languages/] * There is now a field called <code>[[:c:Commons:Depicts|depicts]]</code> on Commons. This is a way to show what is in a picture with the help of Wikidata. It is still in development. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Village_pump#Adding_qualifiers_to_Depicts] * Some tools on Toolforge may break on or after 3 June because of database changes. Maintainers should update their tools to use the new schema. [https://phabricator.wikimedia.org/T223406][https://lists.wikimedia.org/pipermail/cloud-announce/2019-May/000172.html] '''Problems''' * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190619T05 19 June at 05:00 (UTC)]. This is to fix a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T224516] '''Changes later this week''' * Some wikis have one tab for the visual editor and one tab for a wikitext editor. Others wikis just have one tab. If your wiki has two tabs, clicking a link to create a new page has always opened a wikitext editor. It will now open the editor you used the last time you edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T223793] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 4 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 5 May. It will be on all wikis from 6 May ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190605T15 5 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W23"/> 3 qershor 2019 17:24 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19133752 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/24|Tech News: 2019-24]] == <section begin="technews-2019-W24"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you create a PDF from a page on the wiki this is now done by [[mw:Proton|Proton]]. Before this we used [[mw:Electron|Electron]]. It should look the same but work better. Both use Chromium. This is a different system from when you collect several articles into a book and make a PDF from them. [https://phabricator.wikimedia.org/T210651][https://phabricator.wikimedia.org/T186748] * The Flagged Revisions extension now uses the standard OOUI icons. There will be additional minor fixes for positioning in the next deployment. [https://phabricator.wikimedia.org/T155878] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Bots and other scripts that do not set an identifiable [[m:Special:MyLanguage/User-Agent policy|User-Agent]] may find their requests strictly rate-limited until they identify themselves properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T224891] '''Problems''' * Please check if the Flagged Revisions configuration on your wiki is as you expect (or as it was a few weeks ago). If not, please [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=Wikimedia-Site-Requests%2CMediaWiki-extensions-FlaggedRevs report it]. [https://phabricator.wikimedia.org/T225144] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190612T15 12 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W24"/> 10 qershor 2019 19:06 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19143311 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/25|Tech News: 2019-25]] == <section begin="technews-2019-W25"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/25|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190619T05 19 June at 05:00 (UTC)]. This is to fix a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T224516] '''Changes later this week''' * [[:w:en:MIDI|MIDI]] files can soon be played without the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]]. You can then add them with <code><nowiki>[[File:Filename.midi]]</nowiki></code>. Later <code>override_midi</code> and <code>override_audio</code> will stop working. Instead you will need to add the MIDI file below the music score. [https://phabricator.wikimedia.org/T135597] * A new video player will soon replace the old one. You will be able to enable it as a beta feature in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|your preferences]]. It will later be enabled for everyone if there are no big problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T148103] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 June. It will be on all wikis from 20 June ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190619T15 19 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and user scripts still use the old <code>wgEnableAPI</code> and <code>wgEnableWriteAPI</code> values. These values are always true. They will soon be removed. This might break the gadgets and scripts. You should fix your gadgets to not use these values. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/core/+/504076] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W25"/> 17 qershor 2019 22:37 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19152213 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/26|Tech News: 2019-26]] == <section begin="technews-2019-W26"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/26|Translations]] are available. '''Problems''' * The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.10|new version]] of MediaWiki for last week was not fully released due to issues. It was removed from most wikis on Tuesday and from test wikis on Thursday. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-June/092212.html] * Most wikis were slow and then briefly read-only last week due to one of the database servers having a problem. It is now replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T225981] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 25 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 26 June. It will be on all wikis from 27 June ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * You can watch or join the next [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-June/092210.html Wikimedia Language showcase]. It will be about the usage of Machine Translation in Wikimedia projects. The showcase will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190626T13 26 June at 13:00 (UTC)]. A recording will be kept for later viewing * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190626T15 26 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W26"/> 24 qershor 2019 19:30 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19168431 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/27|Tech News: 2019-27]] == <section begin="technews-2019-W27"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The development of [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Bridge|Wikidata Bridge]] has started. The goal is to allow Wikidata edits from Wikipedia. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-June/013216.html] '''Problems''' * Sometimes pages load slowly for users routed to the Amsterdam data center. Investigation is in progress. [https://phabricator.wikimedia.org/T226048] * Wikidata query service was overloaded between 11:50 UTC until 13:15 UTC on June 24. It has been fixed. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20190624-wdqs] '''Changes later this week''' * You will be able to read but not to edit all wikis for a short amount of time, on 3 July at 06:00 (UTC). This is to move a database. [https://phabricator.wikimedia.org/T226358] * There is no deployment of a new version of MediaWiki on the wikis this week ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190703T15 3 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W27"/> 1 korrik 2019 23:23 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19175317 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/28|Tech News: 2019-28]] == <section begin="technews-2019-W28"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * For event organizers, if you [[m:Special:MyLanguage/Mass_account_creation#Requesting_temporary_lift_of_IP_cap|request a temporary lift of the IP cap]] for mass account creation, this will now also raise the edit rate limit for those new accounts at the event, which will prevent another bottleneck. [https://phabricator.wikimedia.org/T204583] * Administrators at all Wiktionary, Wikivoyage, and Wikisource wikis are now able to use the new [[m:Special:MyLanguage/Community_health_initiative/Partial_blocks|partial blocks]] feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T218626] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 July. It will be on all wikis from 11 July ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * The design of MediaWiki's software windows will change for desktop users. Layout will be simpler, buttons will be bolder and clearer, and close buttons will be just icons. This is like the mobile design. This will affect ContentTranslation, VisualEditor, TemplateWizard, and other tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T226045] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190710T15 10 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikidata will be in read-only mode on 30 July from 05:00 to 05:30 UTC because of a server switch. [https://phabricator.wikimedia.org/T227063] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There will be a change in the name format of new Wikidata RDF dumps starting on 15 July. [https://phabricator.wikimedia.org/T226153] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W28"/> 8 korrik 2019 22:13 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19192465 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/29|Tech News: 2019-29]] == <section begin="technews-2019-W29"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The mobile web will get more advanced editing tools. Seven more Wikipedias can use them now. This works for Arabic, Indonesian, Italian, Persian, Japanese, Spanish and Thai Wikipedia. You can try the tools on the mobile web and give feedback. [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:CKoerner_(WMF)/Advanced_mobile_contribution_options_second_update] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The abuse filter system user will soon do maintenance edits on broken abuse filters. This user is called <code>{{int:abusefilter-blocker}}</code> and has administrator rights. This is meant to fix technical problems. It will not do any other changes. You [[phab:T209565|can read more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 July. It will be on all wikis from 18 July ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190717T15 17 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android will invite users to add image captions to images on Commons. It will only invite users who have added a number of edits in the app without being reverted. This is to avoid spam and bad edits. You can [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks|read more]] and [[mw:Talk:Wikimedia_Apps/Team/Android/AppEditorTasks|leave feedback]]. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Village_pump/Archive/2019/03#Edit_action_feed_(Android_Wikipedia_app)] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W29"/> 15 korrik 2019 17:30 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19199404 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/30|Tech News: 2019-30]] == <section begin="technews-2019-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Communities interested by easing newcomers' first steps can now benefit from the Growth team experiments on their wikis. Check [[mw:Growth/Communities/How to get the Growth experiments on your wiki|the conditions and the request process]]. * The [[m:Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2019]] is looking for nominations. You can recommend tools by July 29. The awarded tools will be presented at Wikimania. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-July/092301.html] '''Problems''' * The release of the last version of MediaWiki (1.34.0-wmf.14) has been blocked for groups 1 and 2. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2019-July/002184.html] '''Changes later this week''' * Phabricator database will be moved to a different server. Writes will be blocked on Thursday 25 July, between 05:30 and 06:00 AM UTC. Reads will remain unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T228243] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 23 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 24 July. It will be on all wikis from 25 July ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190723T15 24 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Some items in the visual editor]] will change later this week. This will make it easier to edit links, citations, and templates on both desktop and mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T225834][https://phabricator.wikimedia.org/T221247] * With [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:AdvancedSearch|advanced search]] turned on you will be able to choose the sorting order of the search results when you do a search. [https://phabricator.wikimedia.org/T225479][https://phabricator.wikimedia.org/T197525] * Users who edit from IP addresses whitelisted on a [[:m:Special:MyLanguage/Mass_account_creation#Requesting temporary lift of_IP cap|request for temporary lift of the IP cap for mass account creation]] will bypass CAPTCHAs. This will happen in August. If you think this should not happen for some reason, please [[:phab:T227487|let us know]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The variable <code>user_wpzero</code> will be removed from AbuseFilter. [[phab:T227843#5344413|A list of filters needing a fix is provided]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W30"/> 22 korrik 2019 15:07 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19224936 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/31|Tech News: 2019-31]] == <section begin="technews-2019-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/31|Translations]] are available. '''Problems''' * Wikidata will be in read-only mode on 30 July from 05:00 to 05:30 UTC because of a server switch. [https://phabricator.wikimedia.org/T227063] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 31 July. It will be on all wikis from 1 August ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190731T15 31 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W31"/> 29 korrik 2019 23:42 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19235136 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/32|Tech News: 2019-32]] == <section begin="technews-2019-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/32|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 August. It will be on all wikis from 8 August ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Problems''' *A change in [[mw:Extension:RelatedArticles|RelatedArticles extension]] accidentally enabled it for everyone, not just for mobile users. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T181242][https://phabricator.wikimedia.org/T229644] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190807T15 7 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Today everyone can see [[:w:en:IP addresses|IP addresses]] if someone edits without an account. In the future this could be more hidden. This is to protect unregistered editors so fewer can see their IP address. This would only happen after we make sure the tools for vandal fighting can still be effective. You can [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W32"/> 5 gusht 2019 15:25 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19263690 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/33|Tech News: 2019-33]] == <section begin="technews-2019-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors using the mobile website on Wikipedia can opt-in to new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions|advanced features]] via your settings page. This will give access to more interface links, special pages, and tools. Feedback on the discussion page is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T228916] * Due to the absence of volunteer maintenance of Cologne Blue skin, the link to activate it will be hidden. The skin will still work, but editors using it are encouraged to switch to another skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T223824] '''Changes later this week''' * Due to Wikimania, there is no deployment this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments#Week_of_August_12th] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190813T15 13 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The "Wikidata item" link will be moved from "Tools" to "In other projects" section on all Wikimedia projects, starting on August 21. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-August/013316.html Full announcement], [[phab:T66315|Phabricator task]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W33"/> 12 gusht 2019 20:19 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19280448 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/34|Tech News: 2019-34]] == <section begin="technews-2019-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/34|Translations]] are available. '''Tech News''' * There will be no Tech News issue next week. The next issue of Tech News will be sent out on 2 September 2019. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some abuse filters stopped working because of a code change. Only variables for the current action will work. Variables defined inside a branch may not work outside of that branch. You can [[phab:T230256|read more]] to see how to fix the filters. * Only six accounts can be created from one [[:w:en:IP address|IP address]] per day. Between 12 August and August 15 this was two accounts per day. This was because of a security issue. It is now six accounts per day again. [https://phabricator.wikimedia.org/T230521] '''Changes later this week''' * Only a limited number of accounts can be created from one [[:w:en:IP address|IP address]]. An IP address can be [[:w:en:Whitelisting |whitelisted]] so that it can create as many accounts as needed. This is useful at events where many new persons learn to edit. IP addresses that are whitelisted for this reason will also not show [[w:en:CAPTCHA|CAPTCHAs]] when you create accounts. This will happen on Wednesday. [https://phabricator.wikimedia.org/T227487] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 20 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 21 August. It will be on all wikis from 22 August ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190821T15 21 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * There is an [[:w:en: Request for Comments|RFC]] about creating a new global user group with the right to edit [[:mw:Extension:AbuseFilter|abuse filters]]. This will be used to fix broken filters and make sure all filters will still work when software changes happen. You can [[:m:Requests for comment/Creating abusefilter-manager global group|read more and comment]]. * <code>Special:Contributions/newbies</code> will no longer be working. This is because of performance reasons. It showed edits by new accounts. You can see this in the recent changes feed instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T220447] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W34"/> 19 gusht 2019 17:21 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19310286 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/36|Tech News: 2019-36]] == <section begin="technews-2019-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use the new [[wikidata:Wikidata:Development/Termbox|termbox]] interface if you edit Wikidata on a mobile device. This is to edit labels, descriptions and aliases easier on the mobile pages. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-August/013355.html] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.20|new version]] of MediaWiki has been deployed during the last week. * The previously announced change of positions of the "Wikidata item" link on all wikis has been rollbacked due to unexpected cache issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T66315#5431632] * The limit for rollbacks has been increased from 10 to 100 rollbacks per minute. [https://phabricator.wikimedia.org/T228708] * The advanced version of the edit review pages (Recent Changes, Watchlist, and Related Changes) now include two new filters. These filters are for "All contents" and "All discussions". They will filter the view to just those namespaces. However the "All discussions" filter does not include pseudo talk pages, like discussions that are in the ''Project:'' or ''Wikipedia:'' namespaces. But it will include changes happening on ''Project talk:'' or the ''Wikipedia talk:''. [https://phabricator.wikimedia.org/T201520] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-09-03|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-09-04|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-09-05|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * When you log in, the software checks your password to see if it follows the [[Special:MyLanguage/Password policy|Password policy]]. From this week, it will also complain if your password is one of the most common passwords in the world. If your password is not strong enough, please consider to [[Special:PasswordReset|change your password]] for a [[w:en:Password strength|stronger password]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T151425] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190904T15 {{#time:j xg|2019-09-04|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You will be able to read but not to edit Wikidata for up to 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190910T05 September 10 at 05:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit some mid-sized wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190917T05 September 17 at 05:00 (UTC)]. You can [https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/operations-mediawiki-config/master/dblists/s2.dblist see which wikis]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit some mid-sized wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190924T05 September 24 at 05:00 (UTC)]. You can [https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/operations-mediawiki-config/master/dblists/s3.dblist see which wikis]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for up to 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190926T05 September 26 at 05:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W36"/> 4 shtator 2019 11:08 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19350205 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/40|Tech News: 2019-40]] == <section begin="technews-2019-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/40|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week's Tech News had delivery problems. Some did not get the newsletter. Some got it more than one time. The problem where some pages got it three times should now be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T232379] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-10-01|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-10-02|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-10-03|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191002T15 {{#time:j xg|2019-10-02|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation [[m:Community Tech|Community Tech team]] is working on a [[:m:Community Tech/Watchlist Expiry|watchlist expiry feature]]. This means you can put things on your watchlist for a period of time instead of forever. They are looking for [[:m:Community Tech/Watchlist Expiry#Open Questions|feedback on the questions they have]]. * [[Special:Contributions|Special:Contributions]] will get the standard [[mw:UX standardization|OOUI look]]. This makes it easier to use on mobile and makes it look like other <code>Special:</code> pages. There is a [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/User:Jdlrobson/compactspecialcontributions.css script] you can use to make the form smaller if you want to. [https://phabricator.wikimedia.org/T117736] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W40"/> 30 shtator 2019 18:50 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19425403 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/41|Tech News: 2019-41]] == <section begin="technews-2019-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Extension:AbuseFilter|abuse filter function]] now has a faster [[w:en:Parsing|parser]]. This is to shorten the waiting time when you save an edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T156095] '''Problems''' * There is a problem in the visual editor when you copy or delete text with footnotes. It will be fixed soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T234489] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 October. It will be on all wikis from 10 October ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191009T15 9 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:Community Wishlist Survey 2020|Community Wishlist Survey]] has a new format. It will focus on wikis that typically get less support. It will probably go back to the normal format next year. It is not decided exactly how it will work this year. You can [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2020|leave feedback]]. * The [[:w:en:URL|URL]] of the Wikimedia wiki main pages could be changed. This is because the current URLs cause several problems. For example <code>https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Main_Page</code> would be <code>https://www.wikidata.org/</code> instead. You can [[phab:T120085|tell the developers]] if this would cause problems for your wiki. * There is a new [[mw:Technical Community Newsletter/2019/October|technical community newsletter]]. You can read more about the work of Wikimedia's technical community. [[mw:Technical Community Newsletter/Subscribe|Subscribe]] to get the information in the future. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[w:en:Outreachy|Outreachy]] is an internship program for groups who are underrepresented in free and open-source software. There are seven Wikimedia projects about coding, documentation and quality assurance in the next round. Persons who fit the criteria [https://www.outreachy.org/apply/project-selection/#wikimedia can apply]. The last day to apply is 5 November. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W41"/> 7 tetor 2019 17:35 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19443605 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/42|Tech News: 2019-42]] == <section begin="technews-2019-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[:mw: Reading/Web/Advanced mobile contributions |more advanced editing tools]] on the mobile web. You can turn them on and off in your preferences in the mobile version. [https://phabricator.wikimedia.org/T233612] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 October. It will be on all wikis from 17 October ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191016T15 16 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[w:en:Internet Explorer|Internet Explorer]] 6 and 7 are no longer [[:mw:Compatibility|supported]]. This means the browsers might start looking a bit weird. They will not get security support. You [[:wikitech:HTTPS/Browser Recommendations|can't read]] Wikimedia wikis in Internet Explorer on Windows XP or Windows versions that are older than Windows XP. This is because almost no one uses the browsers anymore. Supporting them made the wikis less secure for everyone else. [https://phabricator.wikimedia.org/T232563] * In the future section headings might have a share link. This is to make it easier to link to the section. You can [[phab:T18691|read more and discuss]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W42"/> 15 tetor 2019 01:33 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19459971 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/43|Tech News: 2019-43]] == <section begin="technews-2019-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|'''''[[$technews|Tech news]]''' prepared by [[$ambassadors|Tech News writers]] and posted by [[$bot|bot]] • [[$contribute|Contribute]] • [[$translate|Translate]] • [[$tech|Get help]] • [[$talk|Give feedback]] • [[$list|Subscribe or unsubscribe]].'']] The [[w:en:Application programming interface|API]] sandbox and help pages now show more clearly when API modules are marked as <code>internal</code>. API modules marked as internal were probably internal before. It was easier to miss. You should look for non-internal alternatives. [https://phabricator.wikimedia.org/T185508] '''Problems''' * There is a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Translate|translation tool]] we use on wikis with more than one language. For a few days it did not create pages for new languages when someone translated a page. The languages did not show in the language bar. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T235027] * The history and diffs can show wrong content. This is because of a cache problem. It will soon be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T235188] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 22 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 23 October. It will be on all wikis from 24 October ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * [[m:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] will be a beta feature on [[phab:T235083|all Wikipedias and some Wikivoyages]]. It shows you a preview of the footnote when you hover over or click on the number. It has been a beta feature on German and Arabic Wikipedia since April. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191023T15 23 October]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W43"/> 21 tetor 2019 16:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&oldid=19479563 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/44|Tech News: 2019-44]] == <section begin="technews-2019-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can post proposals for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals until 11 November. You can vote on proposals from 20 November to 2 December. This year the wishlist will focus on Wikibooks, Wiktionary, Wikiquote, Wikisource, Wikiversity, Wikispecies, Wikivoyage and Wikinews. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020#newformat|read more]] about the format for this year. * Mobile users now have a specific design for their Watchlist. [https://phabricator.wikimedia.org/T225127][https://phabricator.wikimedia.org/T235414] * You can share feedback and ideas on the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. The goal is to make the interface easier to use for readers and editors without removing any functionality. The Foundation's Readers Web team will work on this over the next two years. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/OOUI|OOUI]] now allows using <code>px</code> (pixels) instead of <code>em</code> ([[:w:en:Em (typography)|em]]) for some specific cases. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/design/2019-October/002646.html][https://phabricator.wikimedia.org/T220671] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-10-29|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-10-30|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-10-31|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191030T15 {{#time:j xg|2019-10-30|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * There will be no software changes from 19 December to 2 January. The first MediaWiki version next year will come the week of 6 January. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-October/092682.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets and user scripts can access variables about the current page in JavaScript. In 2015, this information was moved from global variables named <code dir=ltr>wg*</code> to <code style="white-space:nowrap;">mw.config</code>. The old global variables will be removed later this year. You can [[Phab:T72470|know more about it and tell the developers]] if you want to try this out on your wiki first. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W44"/> 28 tetor 2019 17:13 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19499441 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/45|Tech News: 2019-45]] == <section begin="technews-2019-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At [[Special:Contributions|Special:Contributions]] you could see up to 5000 edits at the same time if you edited the [[:w:en:URL|URL]]. This has been lowered to 500. This is to stop requests which break the sites. [https://phabricator.wikimedia.org/T234450] '''Changes later this week''' * <code>MediaWiki:ipb-default-expiry</code> can set the default length to block a user for your wiki. You will be able to use <code>MediaWiki:ipb-default-expiry-ip</code> to set a different default block length for IP editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T219126] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 November. It will be on all wikis from 7 November ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191106T15 6 November at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W45"/> 4 nëntor 2019 17:47 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19523125 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/46|Tech News: 2019-46]] == <section begin="technews-2019-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [https://mediawiki2latex-large.wmflabs.org MediaWiki2LaTeX] can put different pages from a Wikimedia wiki into a [[:w:en:PDF|PDF]]. It can now make a PDF with around 5000 pages. Previously this was 800 pages. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191113T16 13 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikimedia will take part in [[:w:en:Google Code-in|Google Code-in]]. This is for young students who want to help with open source software. You can [[:mw:Google Code-in/2019|read more]]. Experienced technical Wikimedians can mentor students. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W46"/> 11 nëntor 2019 23:03 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19523125 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/47|Tech News: 2019-47]] == <section begin="technews-2019-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/47|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit some wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191126T06 on 26 November at 06:00 (UTC)]. You can [[phab:T238046|see which wikis]]. It will probably last much shorter than 30 minutes. This will also affect the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:CentralAuth|centralauth]]</code> database. This could for example affect changing passwords, logging in to new wikis, changing emails or [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CentralAuth/Global rename|global renames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T238046] '''Changes later this week''' * You can soon vote on proposals for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can vote on proposals from 20 November to 2 December. This year the wishlist will focus on Wikibooks, Wiktionary, Wikiquote, Wikisource, Wikiversity, Wikispecies, Wikivoyage and Wikinews. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020#newformat|read more]] about the format for this year. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191120T16 20 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W47"/> 18 nëntor 2019 21:16 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19523125 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/48|Tech News: 2019-48]] == <section begin="technews-2019-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * The mobile beta mode will be disabled to have less maintenance. The developers will focus on the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements|desktop improvements]] project. You can turn on [[mw:Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mobile contributions mode]] if you want to see the categories. You could also jump back to the top. This can instead be done with a [[w:en:User:Jdlrobson/scripts/backtotop.js|gadget or user script]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T237290] * [[:mw:Parsoid|Parsoid]] is software we use for the visual editor, content translation, Flow and the Android app. This has been rewritten. It will come to the wikis gradually over the next two weeks. It has been tested, but there could be some diffs or previews that don't look right. If you see any you can [[phab:T229015|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T229015] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 November. It will be on the other wikis next week ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). This is because of holidays. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191127T16 27 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You will switch between the article and the talk page in a new way in the mobile view in the future. It will use tabs. This is more like in the desktop view. [https://phabricator.wikimedia.org/T230695] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W48"/> 25 nëntor 2019 17:51 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19523125 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/49|Tech News: 2019-49]] == <section begin="technews-2019-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:m:Special:MyLanguage/Mix'n'match|Mix'n'match]] is a tool to connect Wikidata items to information in other databases. It can be used to find subjects that are missing in a Wikipedia. It now has more than 3000 datasets. Before it was closer to 2000. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 3 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 4 December. It will be on all wikis from 5 December ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191204T16 4 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There will be a new schema for [https://dumps.wikimedia.org/ XML dumps]. Scripts and apps that use them will need to be updated. If they are not updated they will no longer work. [https://phabricator.wikimedia.org/T238972] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code><nowiki>{{REVISIONID}}</nowiki></code> magic word will no longer work in the content namespaces. This is for performance reasons. When you preview a page it returns <code>""</code> (empty string). When you read a page it returns <code>"-"</code> (dash). In the future this will also affect other namespaces. The next ones are file and category namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T235957] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W49"/> 2 dhjetor 2019 17:58 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19523125 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/50|Tech News: 2019-50]] == <section begin="technews-2019-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikimedia projects use [https://translatewiki.net/ Translatewiki] to translate the wiki interface. You can now use [https://tools.wmflabs.org/watch-translations/ WatchTranslations] to watch projects there. You would get an email if there are missing translations to your language. [https://phabricator.wikimedia.org/T238216] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new dataset you can use. It shows the number of editors per country per month for a number of countries. You can [[:wikitech:Analytics/Data Lake/Edits/Geoeditors/Public|read the documentation]] and [https://dumps.wikimedia.org/other/geoeditors/readme.html download the dataset]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 December. It will be on all wikis from 12 December ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191211T16 11 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You can test a new [[m:WMDE Technical Wishes/Book referencing|reference tool]]. It makes it possible to reference different parts of a source without repeating all information. You can test it on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|beta cluster]]. You can see [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Draft:Cut_the_Crap#cite_ref-3 an example article]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Vc9k7gf9kvqxkkva] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W50"/> 9 dhjetor 2019 17:38 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19625294 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/51|Tech News: 2019-51]] == <section begin="technews-2019-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/51|Translations]] are available. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Linter|Linter extension]] helps you find technical errors in articles. It did not show new changes last week. This was because of an [[:w:en:Application programming interface|API]] problem. It is now working again. [https://phabricator.wikimedia.org/T240057] * [[Special:Watchlist|Special:Watchlist]] can show the wrong information again. It does not always show which edits are read and which are unread. This is because of a database problem. The developers are working on solving the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T218511] '''Changes later this week''' * You can get email notifications. You can get them immediately, a summary every day or a summary once every week. If you choose a summary you can soon choose not to get notifications you have already marked as read on the wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T169386] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 December. It will be on all wikis from 19 December ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191218T16 18 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks|partial blocks]] feature is now stable. It will come to most wikis on 6 January. Your wiki can ask to wait. Contact [[User talk:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]] if you don't want it now. [https://phabricator.wikimedia.org/T218626] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W51"/> 17 dhjetor 2019 01:16 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19625294 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/52|Tech News: 2019-52]] == <section begin="technews-2019-W52"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/52|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 6 January 2020. '''Recent changes''' * All mobile site users now have new features. Features include: tabs for page/discussion; an expanded user-menu; direct access to history pages. These features were initially part of the "[[mw:special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mode]]". '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * You can use <code>setlang</code> in the [[:w:en:URL|URL]] to change the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:UniversalLanguageSelector|user interface language]]. This will no longer happen automatically. When you open the link you will be asked to confirm the language change. This will not happen if [[:w:en:Javascript|Javascript]] is not working in your browser. [https://phabricator.wikimedia.org/T63115] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W52"/> 23 dhjetor 2019 21:05 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19658583 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/02|Tech News: 2020-02]] == <section begin="technews-2020-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/02|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * When trying to move a page, if the target title already exists then a warning message is shown. The warning message will now include a link to the target title. [https://phabricator.wikimedia.org/T184357] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 January. It will be on all wikis from 9 January ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W02"/> 6 janar 2020 22:20 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19658583 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/03|Tech News: 2020-03]] == <section begin="technews-2020-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can no longer read Wikimedia wikis if your browser use very old [[:w:en:Transport Layer Security|TLS]]. This is because it is a security problem for everyone. It can lead to [[:w:en:Downgrade attack|downgrade attacks]]. Since 9 December you just see a warning. Soon the browser will not connect to the wikis at all. Most are users on Android systems older than 4.4. You can read the [[:wikitech:HTTPS/Browser Recommendations|browser recommendations]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T238038] * [[Special:LinkSearch|Special:LinkSearch]] has been moved from the "{{int:specialpages-group-redirects}}" section on [[Special:SpecialPages|Special:SpecialPages]] to the "{{int:specialpages-group-pages}}" section. [https://phabricator.wikimedia.org/T242146] '''Changes later this week''' *[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikis can protect pages so that only some users can edit them. The standard protection levels are {{int:protect-level-autoconfirmed}} and {{int:Protect-level-sysop}}. If your wiki use more protection levels the technical name might be renamed for standardisation. This doesn't affect what users see. [https://phabricator.wikimedia.org/T230103] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 January. It will be on all wikis from 16 January ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[:wikitech:Nova Resource:Catgraph/Deepcat|Deepcat]] and [[:wikitech:Nova Resource:Catgraph|Catgraph]] will stop working. This will happen at the end of January. This is because you can now use the normal search function instead. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-January/092936.html] * You can use <code><nowiki><ref follow="…"></nowiki></code> to merge footnotes that follow each other. It is meant to be used for digitised books on Wikisource. If the order of the footnotes is wrong no error was shown but the bad <nowiki><ref></nowiki> was shown outside the <nowiki><references /></nowiki> list. This will change and you will see an error message instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T240858] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W03"/> [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 13 janar 2020 19:39 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19702770 --> rgwlhig26muddee1wmdde4sv0y7tge5 3006837 3006832 2026-07-07T11:57:41Z Smallem 126080 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] përmes Claude AI 3006837 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/23|Tech News: 2018-23]] == <section begin="technews-2018-W23"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|MonoBook skin]] has been optimised for mobile devices. It now looks different. [https://phabricator.wikimedia.org/T195625] * [[m:Planet Wikimedia|Planet Wikimedia]] collects blogs about Wikimedia. It will now use the [https://directory.fsf.org/wiki/Rawdog Rawdog] [[w:en:News aggregator|feed aggregator]] to do this instead of [[w:en:Planet (software)|Planet]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T180498][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-May/090036.html] * Redirect links in [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] now link to the original page and not the target page. This was done earlier and changed the used messages on some pages. This was a problem for wikis that customized the message. A new change fixed this by using the old messages with one more parameter for customization. Wikis that already changed their customized messages will have to move the customization back again. [https://phabricator.wikimedia.org/T189860] '''Problems''' * You will not be able to edit some wikis between 06:00 and 06:30 UTC on 13 June. You can see if [[phab:T195487|your wiki is one of them]]. * [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]] did not work 24–28 May. This is also why last week's Tech News was late. [https://phabricator.wikimedia.org/T195500] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 June. It will be on all wikis from 7 June ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180605T1830 5 June at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180606T15 6 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]] tools and interface for watchlists will leave [[mw:Special:MyLanguage/Beta|beta]]. This is planned to happen in June or early July. [https://phabricator.wikimedia.org/T181193][https://phabricator.wikimedia.org/T195993] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W23"/> 4 qershor 2018 23:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18103288 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/24|Tech News: 2018-24]] == <section begin="technews-2018-W24"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|the Wikipedia app]] for Android or iOS users can create [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Synced Reading Lists|reading lists]]. The reading lists can be seen on different devices if you are logged in to your account. There is now a browser extension so you can add pages to your reading list from a web browser. At the moment it works with Firefox and Chrome. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Reading_list_browser_extension] *[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new version of [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]]. Pywikibot is a tool to automate tasks on MediaWiki wikis. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/pywikibot/2018-June/009842.html] '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|MonoBook skin]] was changed to make it work better for mobile users. This caused some problems. The change was rolled back to fix them. The new version is now back on the wikis. MonoBook users can opt out from the new responsive design. [https://phabricator.wikimedia.org/T195625] '''Changes later this week''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]] tools and interface for watchlists will leave [[mw:Special:MyLanguage/Beta|beta]]. For most wikis this will happen on 18 June. For the rest it will happen on 25 June. [https://phabricator.wikimedia.org/T181193][https://phabricator.wikimedia.org/T195993] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 June. It will be on all wikis from 14 June ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * You can join the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Team|Readers Web team]] IRC office hour. There you can discuss tools to contribute on the mobile web for the existing MediaWiki skins. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180618T16 18 June at 16:00 (UTC)]. See [[m:Special:MyLanguage/IRC office hours|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180612T1830 12 June at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180613T15 13 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You will be able to [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical Wishes/Move files to Commons|move local wiki files to Commons]] and keep their original data intact. This is [[phab:T190716|planned to come]] to the first wikis in June. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W24"/> 11 qershor 2018 23:55 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18115892 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/25|Tech News: 2018-25]] == <section begin="technews-2018-W25"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] has been a beta feature on Wikimedia wikis with text written from left to right. It is now a normal feature. It is based on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T185030] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180619T1830 19 June at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180620T15 20 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Some old web browsers will not be able to read the Wikimedia wikis. This is because they use an insecure way to connect to them. This means that we get less security for everyone else too. This affects about 0.08% of all traffic to the Wikimedia wikis. This affects for example those who read Wikipedia on a [[w:en:PlayStation 3|PlayStation 3]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T147202][https://phabricator.wikimedia.org/T196371] * The [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]] tools and interface for watchlists will leave [[mw:Special:MyLanguage/Beta|beta]]. Because there is no new MediaWiki version this week it will happen on 25 June for most wikis. For the rest it will happen in early July. [https://phabricator.wikimedia.org/T181193][https://phabricator.wikimedia.org/T195993] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] All wikis that have not already done so will switch to use the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]] on 5 July. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. You [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-June/001867.html can help] fix remaining errors. [https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W25"/> 18 qershor 2018 23:47 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18136222 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/26|Tech News: 2018-26]] == <section begin="technews-2018-W26"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [https://paws.wmflabs.org PAWS], our JupyterHub system, got [[mw:PAWS/News/2018-06-21|an upgrade and a logo]]. Several bugs should be fixed. '''Problems''' * When a link text was in ''italics'' or had other formatting you could sometimes not edit it in the visual editor. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T197213][https://phabricator.wikimedia.org/T196914] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content translation]] users who translate between any two of Arabic, English, French, Japanese and Russian will be asked to be part of a research project. This is to create better tools for translating articles. [https://phabricator.wikimedia.org/T194467] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 June. It will be on all wikis from 28 June ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180626T1830 26 June at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180627T15 27 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W26"/> 26 qershor 2018 01:10 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18154936 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/27|Tech News: 2018-27]] == <section begin="technews-2018-W27"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The database for [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|tags]] will be changed. This will happen on 2 July on French Wikipedia and 9 July on all other wikis. Please [[phab:T185355|report]] if recent changes get slower or you can't save edits. This could especially affect editors who use the database on ToolForge. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata-tech/2018-June/001283.html] '''Problems''' * Last week's MediaWiki update was rolled back. This was because of a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T198350] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180703T1830 3 July at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180704T15 4 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W27"/> 3 korrik 2018 02:46 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18169586 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/28|Tech News: 2018-28]] == <section begin="technews-2018-W28"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:WebM|WebM video files]] have smaller file size but still be of the same quality. Creating WebM files will take longer time. [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TimedMediaHandler/VP9_transition] * The [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]] tools and interface for watchlists will leave [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta]]. This was supposed to already have happened but was delayed. For most wikis this will happen on 9 July. For the rest it will happen on 16 July. [https://phabricator.wikimedia.org/T195993] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] All wikis now use the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]] instead of [[mw:Parsing/Replacing Tidy|Tidy]]. This could cause errors. You [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-June/001867.html can help] fix the errors. [https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] '''Problems''' * When you rolled back an edit it could get both the <code>Rollback</code> and <code>Undo</code> tags. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T190374] * Rollbacks from autopatrolled users were not marked as patrolled. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T198449] '''Changes later this week''' * When you edit a link in the visual editor there will be two separate buttons to change which page the link goes to (target) or its text (label). [https://phabricator.wikimedia.org/T55973][https://phabricator.wikimedia.org/T124305] * On the mobile version you can find a link to an editor's contributions from their user page. Now this will work even if they haven't created a user page. [https://phabricator.wikimedia.org/T197581] * When you edit a discussion on the mobile version you sometimes get your signature automatically added. This will now not happen if you have already added a signature manually. This is to avoid double signatures. [https://phabricator.wikimedia.org/T192725] * [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions|Structured discussions]] toolbars will have more style options. [https://phabricator.wikimedia.org/T109123#4400917] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] When you look at Wikimedia code in [[w:en:Gerrit (software)|Gerrit]] there will be a new interface. It is on by default for new users. This is also true for developers. This is to make it easier to understand what is happening. [https://phabricator.wikimedia.org/T196812] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 July. It will be on all wikis from 12 July ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180710T1830 10 July at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180711T15 11 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Today all administrators can edit [[w:en:CSS|CSS]] and [[w:en:JavaScript|JavaScript]] for the entire wiki. There will be a new user group for editing CSS and JavaScript. Administrators will no longer automatically be able to do this. This is because it is a security risk when all administrator accounts can edit JavaScript even if they never plan to or do not know how it works. You can [[m:Special:MyLanguage/Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190015] * [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page previews]] will be on by default for new accounts. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-July/090297.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W28"/> 10 korrik 2018 01:10 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18194890 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/29|Tech News: 2018-29]] == <section begin="technews-2018-W29"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[mw:Help:Extension:GlobalPreferences|global preferences]] on Wikimedia wikis. You can set them on the [[Special:GlobalPreferences|global preferences page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T16950] * You can now see a new log of pages being created at [[Special:Log/create|Special:Log/create]]. It includes pages which are later deleted. It is now available on all Wikimedia wikis except Commons and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T12331] * You can see how many pageviews a wiki had from specific countries. The [https://stats.wikimedia.org/v2/#/en.wikipedia.org/reading/page-views-by-country/normal{{!}}map{{!}}2-Year~2016060100~2018071100{{!}}~total Wikistats2 maps] have now been updated. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-July/090327.html] '''Changes later this week''' * Your watchlist will show changes from the last seven days instead of three. If you have already set a length preference it will not change. [https://phabricator.wikimedia.org/T194414] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from July 17. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from July 18. It will be on all wikis from July 19 ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180717T1830 July 17 at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180718T15 July 18 at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Some articles have messages to readers about problems with the article. For example that it does not cite sources or might not be neutral. Readers do not see these messages on the mobile version. The developers now want to show them. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues|read more and leave feedback]]. * You can use <code><nowiki><inputbox></nowiki></code> to create search boxes for specific pages. For example to search the archives of a community discussion page. Instead of <code><nowiki>prefix:Page name</nowiki></code> you will see a text that explains which pages are being searched. You can [[phab:T198318|read more and leave feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W29"/> 16 korrik 2018 18:01 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18215334 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/30|Tech News: 2018-30]] == <section begin="technews-2018-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you log in to your account you can choose to keep being logged in. This checkbox now works better than before on the mobile version for users without JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T196947] * Wikis that use [[mw:Citoid|Citoid]] can automatically generate citations for Swedish news sites. This only works in the visual editor. This now works for [[w:en:Sveriges radio|Swedish public service radio]]. More will come. Others could use this to add news sites in other languages in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T187023] * Editors can do max 90 edits per minute. This is new since last month. This does not affect bots or administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T56515] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2018-07-24|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2018-07-25|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2018-07-26|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180725T15 {{#time:j xg|2018-07-25|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W30"/> 24 korrik 2018 11:44 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18233172 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/31|Tech News: 2018-31]] == <section begin="technews-2018-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The design on [[Special:Log]] has changed. It will change again soon. Developers are working on fixing problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T117737] '''Problems''' * Deployment of 1.32.0-wmf.13 has been partially delayed. All deployments have been resumed and successfully done after bug fixes. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-July/000577.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-July/000585.html] * Deployment of 1.32.0-wmf.14 has been partially delayed. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-July/000587.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-July/000589.html] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2018-07-31|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2018-08-01|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2018-08-02|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180731T1830 {{#time:j xg|2018-07-31|{{PAGELANGUAGE}}}} at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180801T15 {{#time:j xg|2018-08-01|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)] as well as at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180801T23 23:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * After [[:m:special:MyLanguage/Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS|a community discussion]], a new group for users will be created. "[[:m:Special:MyLanguage/Interface administrators|Interface administrators]]" will be the only users allowed to edit interface pages like [[MediaWiki:Common.css]] or [[MediaWiki:Common.js]]. This is done to avoid technical issues and improve security. That change will be effective by the end of August 2018. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W31"/> 30 korrik 2018 16:05 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18237696 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/32|Tech News: 2018-32]] == <section begin="technews-2018-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[Special:NewPages|Special:NewPages]] now has the [[mw:UX standardization|OOUI look]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T117739] '''Problems''' * The MediaWiki version that was released two weeks ago was late to some Wikimedia wikis. This was because of bugs. It was on all wikis 30 July. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20180724-Train][https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-July/000591.html] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 August. It will be on all wikis from 9 August. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180807T1830 7 August at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180808T15 8 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W32"/> 6 gusht 2018 21:39 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18277179 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/33|Tech News: 2018-33]] == <section begin="technews-2018-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' *<span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] in templates can now be stored in a separate page on all wikis. This is called [[mw:Extension:TemplateStyles|TemplateStyles]]. This is to make it easier to edit how templates look. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-August/090481.html] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180814T1830 14 August at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180815T15 15 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The developers are planning more ways to block users. This could be blocking someone from just a page or a namespace. You can [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Per-user page, namespace, and upload blocking|read more]]. You can leave feedback on the [[m:Talk:Community health initiative/Per-user page, namespace, and upload blocking|talk page]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2018-August/090842.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W33"/> 13 gusht 2018 19:53 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18292380 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/34|Tech News: 2018-34]] == <section begin="technews-2018-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/34|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 August. It will be on all wikis from 23 August ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180822T15 22 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' *The [[m:Special:MyLanguage/2018 Community Wishlist Survey|2018 Community Wishlist Survey]] begins on 29 October. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals from 29 October to 11 November. You can vote on proposals from 16 November to 30 November. *[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Manual:$wgLegacyJavaScriptGlobals|Legacy JavaScript global variables]] have been deprecated for seven years. They will soon be removed from all wikis. Gadgets and scripts that use them will stop working. You can test your community's gadgets on "group0" wikis. For example [[testwiki:Main Page|Test Wikipedia]] or [[mw:MediaWiki|mediawiki.org]]. The legacy JavaScript global variables are already disabled there. You can [[mw:ResourceLoader/Migration guide (users)#Global wg variables|read the migration guide]] to fix old scripts. [https://phabricator.wikimedia.org/T72470] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W34"/> 20 gusht 2018 18:46 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18310555 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/35|Tech News: 2018-35]] == <section begin="technews-2018-W35"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see moved paragraphs in diffs in the mobile view. It also works on all languages in the desktop view. [https://phabricator.wikimedia.org/T199800] * Bureaucrats on all Wikimedia wikis can now remove the [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admin]] user right. [https://phabricator.wikimedia.org/T202298] '''Problems''' * Some diffs show lines in the wrong order. The developers are working on fixing it. [https://phabricator.wikimedia.org/T197157] '''Changes later this week''' * The message you see when you thank a user will change. This is to make it easier to understand. [https://phabricator.wikimedia.org/T159302] * [[w:en:Wikipedia:AutoWikiBrowser|AWB]] will stop adding <code>using AWB</code> in the edit summary. Instead it will add a [[Special:Tags|tag]] that says <code>AWB</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T111663] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filter]] variables have changed. They are now easier to understand for non-experts. The old variables will still work but filter editors are encouraged to replace them with the new ones. You can find the list of changed variables [[mw:Extension:AbuseFilter/Rules format#Variables|on mediawiki.org]]. They have a note which says <code>Deprecated. Use ... instead</code>. An example is <code>article_text</code> which is now <code>page_title</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T173889] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Abuse filters can now use how old a page is. The variable is <code>page_age</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T30844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 29 August. It will be on all wikis from 30 August ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180828T1830 28 August at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180829T15 29 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for up to an hour on 12 September and 10 October. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=12&month=09&year=2018 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. The time when you can't edit might be shorter than an hour. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|You can read more about this]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W35"/> 27 gusht 2018 18:16 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18330273 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/36|Tech News: 2018-36]] == <section begin="technews-2018-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new user right for users who can edit [[w:en:CSS|CSS]] and [[w:en:JavaScript|JavaScript]] for the entire wiki. Before this all admins could edit CSS and JavaScript. This was a security risk. This group is called [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrators]]. Administrators can delete user CSS and JavaScript pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T190015][https://phabricator.wikimedia.org/T200176] * There will be an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on the Wikipedia mobile website. It starts this week. It tests how we show templates that show information about an article. The test will last two weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T200792][https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/Projects/Mobile_Page_Issues] * You can now use different CSS rules for different skins when you edit templates. This is because of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TemplateStyles|TemplateStyles]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T197617] * <code>wp10</code> in [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]] is now called <code>articlequality</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T196240] * When you get a new message on your talk page you get a yellow message in the toolbar. The preference to show or not show this has been removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T58845] '''Problems''' * [[c:Commons:Upload Wizard|UploadWizard]] had problems with [[mw:Extension:UploadWizard/Campaigns|campaigns]]. Users could not upload files. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202760] * You can get a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|notification]] when a link is made to a page you created. This has not worked since June. It was fixed last week. [https://phabricator.wikimedia.org/T200119] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 4 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 5 September. It will be on all wikis from 6 September ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180905T15 5 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Readers|Readers department]] will work on advanced mobile editing. You can [[c:File:Wikimedia Foundation Readers Roadmap Review - 2018-08-27.pdf|read more]] about this and other things they plan to work on over the next year. You can also [[c:File:Wikimedia Foundation Readers Roadmap Review - 27 August 2018.webm|see the presentation]]. * [[m:Special:MyLanguage/User:Keegan (WMF)/RelatedSites2|The RelatedSites extension]] will be removed from Wikivoyage. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Unused projects on the [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Wikimedia Cloud virtual private server]] will [[wikitech:Cloud VPS 2018 Purge|be removed]]. This will happen in October. Projects can be marked if they are being used. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-August/090735.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W36"/> 3 shtator 2018 18:48 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18344596 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/37|Tech News: 2018-37]] == <section begin="technews-2018-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you added or edited a template with the visual editor the input boxes were very big. This has been fixed. The input boxes will now be smaller until you click on them. Then they will change size to fit the text. [https://phabricator.wikimedia.org/T200834] '''Problems''' * Some diffs showed lines in the wrong order. This was fixed last week. [https://phabricator.wikimedia.org/T197157] * Marking a cross-wiki notification as read didn't work every time. The other wiki was not updated. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T121930] * <code><nowiki><maplink></nowiki></code> did not work for a few days. This was because of a bug. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T203427] * <code><nowiki>{{subst:REVISIONUSER}}</nowiki></code> is used by some templates. For a period edits saved with <code><nowiki>{{subst:REVISIONUSER}}</nowiki></code> would save the previous user's name and not your username. This is now fixed. Edits made before the bug was fixed will still be wrong and need to be corrected. [https://phabricator.wikimedia.org/T203583] * When you move a page the title still shows the old page name. The developers are working on fixing this. [https://phabricator.wikimedia.org/T203661] '''Changes later this week''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for up to an hour on 12 September and 10 October. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=12&month=09&year=2018 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. The time when you can't edit might be shorter than an hour. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|You can read more about this]]. * Because of [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|the data centre test]] there will be no new version of MediaWiki this week. Changes for this week will come next week instead. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180911T1830 11 Septmber at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180912T15 12 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Team|The developers]] work on making the wikis work better on mobile phones. There is a list [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for mobile friendly articles|of common problems when making content easier to read in the mobile view]]. You can add things to the page and ask others to help. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W37"/> 11 shtator 2018 00:35 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18369657 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/38|Tech News: 2018-38]] == <section begin="technews-2018-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[c:Special:MyLanguage/Commons:Mobile app|Wikimedia Commons mobile app]] has a new version. Images uploaded using Nearby are now automatically added to the associated Wikidata item. You can browse other images on Commons. You can see your achievements and your upload statistics. It has also fixed some bugs. [https://cookiesandcodeblog.wordpress.com/2018/08/10/commons-app-version-2-8-beta/] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] MediaWiki web requests now have a time limit of 60 seconds for GET requests and 200 seconds for POST requests. [https://phabricator.wikimedia.org/T97192] '''Problems''' * You could not see the menu on the notifications page on the mobile version. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T192475] '''Changes later this week''' *[[Special:AncientPages|Special:AncientPages]] can hide disambiguation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T76287] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 September. It will be on all wikis from 20 September ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180919T15 19 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Team|The developers]] are testing new mobile web navigation. You can [[mw:Reading/Web/Advanced_mobile contributions/Navigation prototype feedback|use it and give feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W38"/> 17 shtator 2018 23:58 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18389264 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/39|Tech News: 2018-39]] == <section begin="technews-2018-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/39|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * The [[Special:Preferences|preferences form]] will change to use the standard look. If you see any problems please [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/3/?projects=ui-standardization,mediawiki-special-pages report them on Phabricator]. [https://phabricator.wikimedia.org/T117781] *[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 25 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 26 September. It will be on all wikis from 27 September ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180926T15 26 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W39"/> 24 shtator 2018 17:23 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18408633 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/40|Tech News: 2018-40]] == <section begin="technews-2018-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Ordinary pages can no longer be loaded as [[w:en:JavaScript|javascript]]. You could do this using <code dir=ltr>?action=raw&ctype=text/javascript</code> in the [[w:en:URL|URL]]. Only fully protected pages in the MediaWiki: namespace or user javascript subpages can be loaded as javascript now. This is for better security. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-September/001955.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-September/090882.html] '''Problems''' * New and updated translations from [[en:w:translatewiki.net|translatewiki.net]] will not reach the wikis for a while. You can still translate messages on translatewiki.net. The Wikimedia wikis will be updated with the new translations later. This is because of work on the translation system. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-September/001951.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-September/090882.html] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 2 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 3 October. It will be on all wikis from 4 October ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181003T15 3 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. * You can join the meeting with the Wikimedia Foundation Search Platform team. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181003T15 3 October at 15:00 UTC]. See [[m:IRC office hours#Upcoming office hours|how to join]] if you want to know how the search function works or have questions. '''Future changes''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for up to an hour on 10 October. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=10&month=10&year=2018 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. The time when you can't edit might be shorter than an hour. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018 2|You can read more about this]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W40"/> 1 tetor 2018 19:35 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18433392 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/41|Tech News: 2018-41]] == <section begin="technews-2018-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Education Program|Education Program extension]] was removed from all Wikimedia projects. You can use the [https://outreachdashboard.wmflabs.org/ Programs and Events Dashboard] or the [https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/ Fountain] instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T125618] '''Problems''' * There was a problem when you copied and pasted from a table with the visual editor. It could add <code>href</code> where it shouldn't be. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T108506] '''Changes later this week''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for up to an hour on 10 October. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=10&month=10&year=2018 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. The time when you can't edit might be shorter than an hour. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|You can read more about this]]. * Because of [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|the data centre test]] there will be no new version of MediaWiki this week. Changes for this week will come next week instead. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181010T15 10 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W41"/> 9 tetor 2018 01:38 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18453674 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/42|Tech News: 2018-42]] == <section begin="technews-2018-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/42|Translations]] are available. '''Problems''' * Some pages, edits and users disappeared for a short while after the [[m:Tech/Server switch 2018|server switch]]. Missing content and users was fixed within a day. Some preferences and other things might take a few more days to fix. [https://phabricator.wikimedia.org/T206743] * Wikis are updated with new and updated translations from [[m:translatewiki.net|translatewiki.net]] again. This will happen once a week. The developers are working on fixing the problem so we can have translation updates more often again. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/121/translationwiki.net_security_incident/] '''Changes later this week''' * When you create an abuse filter that prevents edits you can now write a specific error message for it. Before this all abuse filters that prevented edits had the same error message. [https://phabricator.wikimedia.org/T27086] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 October. It will be on all wikis from 18 October ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * There will be no more meetings with the Editing team. This is because not enough Wikimedians were interested. To tell developers which bugs you think are the most important you can use [https://phabricator.wikimedia.org/ Phabricator] as normal. [https://www.mediawiki.org/wiki/Editing_team/Weekly_triage_meetings] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181017T15 17 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W42"/> 16 tetor 2018 00:41 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18470532 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/43|Tech News: 2018-43]] == <section begin="technews-2018-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/43|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 23 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 24 October. It will be on all wikis from 25 October ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181024T15 24 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]] begins on 29 October. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals from 29 October to 11 November. You can vote on proposals from 16 November to 30 November. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W43"/> 23 tetor 2018 01:12 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18491932 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/44|Tech News: 2018-44]] == <section begin="technews-2018-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can post proposals for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals until 11 November. You can vote on proposals from 16 November to 30 November. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The wikis now have a [[:w:en:Content Security Policy|content security policy report]]. This means that you might get a warning in your javascript console when you load external resources in your user scripts. For security reasons it is recommended that you don't do this. It might not be possible to load external resources in your scripts in the future. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-October/001994.html] '''Problems''' * Your watchlist can show which changes you have already seen. This did not work for a few days. It has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T207472] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 31 October. It will be on all wikis from 1 November ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). * The 2006 wikitext editor is no longer available. It will be removed from [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|Special:Preferences]]. It has not been the standard editor for a long time. It was replaced by the [[mw:Extension:WikiEditor|2010 wikitext editor]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Contributors/Projects/Removal_of_the_2006_wikitext_editor][https://phabricator.wikimedia.org/T30856] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181031T15 31 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W44"/> 29 tetor 2018 21:09 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18519160 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/45|Tech News: 2018-45]] == <section begin="technews-2018-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:TemplateWizard|TemplateWizard]] to edit templates. This works only with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|2010 wikitext editor]] and not in the visual editor or the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]]. If you click on [[File:OOjs UI icon puzzle-ltr.svg|17px|link=|Puzzle icon]] you can enter the information in a pop-up. You can turn on TemplateWizard in your beta feature preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T202545] '''Changes later this week''' * You can choose to see edit conflicts in a two-column view. This is a beta feature. You can find it in your preferences. The interface for the two-column edit conflict will change. You can [[:m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts#Solution: Solving edit conflicts line by line (new beta feature)|read more]]. * When you edit with the visual editor you can use the "Automatic" citation tab. This helps you generate citations. You will now be able to write plain text citations or the title of a journal article or a book in this tab. This will search the [[:w:en:Crossref|Crossref]] and [[:w:en:WorldCat|WorldCat]] databases and add the top result. [https://phabricator.wikimedia.org/T198567] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 November. It will be on all wikis from 8 November ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181107T15 7 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W45"/> 5 nëntor 2018 18:29 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18540415 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/46|Tech News: 2018-46]] == <section begin="technews-2018-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some old mobile browsers can use the watchlist again. This has not worked for a while. These browsers are called [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Basic (Grade_C)|grade C browsers]]. This helps for example Windows Phone 8.1 with Internet Explorer and Lumia 535 with Windows 10. [https://phabricator.wikimedia.org/T196893] '''Problems''' * You can choose to see edit conflicts in a two-column view. This is a beta feature. You can find it in your preferences. Users who use this view saw the edit conflict resolution page when they wanted to see a preview. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T208840][https://phabricator.wikimedia.org/T209012][https://phabricator.wikimedia.org/T209036] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 November. It will be on all wikis from 15 November ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181114T15 14 November at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation]] tool to translate articles. The developers are working on [[mw:Content translation/V2|a new version]]. One of the changes will be a maintenance category. Articles where users add a lot of text from machine translation without changing it will be in that category. This is so the community can review it. The users will also have been warned before they publish the article that it has a lot of unchanged text from machine translations. [https://phabricator.wikimedia.org/T190798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W46"/> 12 nëntor 2018 20:22 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18568837 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/47|Tech News: 2018-47]] == <section begin="technews-2018-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can vote until 30 November. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] for <code>sameAs</code> data. This is to make it easier to find the right information with a search engine. This changes the [[:w:en:Metadata|metadata]] for a wiki page. It doesn't change how the page looks. [https://phabricator.wikimedia.org/T209306] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181121T15 21 November at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia wikis use templates to show readers there are problems with the content on some pages. For example if there are no sources or the page needs to be rewritten. The mobile website will soon show more information when you use these templates. Some templates may need to be updated. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-November/091113.html] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Education Program|Education Program extension]] was removed from all Wikimedia projects. The [[:w:en:Table (database)|database tables]] used by the extension will be archived. This will happen in a month. If you want the information on your wiki you should move it to a normal wiki page. [https://phabricator.wikimedia.org/T174802] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W47"/> 20 nëntor 2018 00:29 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18611020 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/48|Tech News: 2018-48]] == <section begin="technews-2018-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Translate|translatable pages]] you could create a mess when you moved a page that had translatable subpages. A subpage is when you use <code>/</code> to create a new page: <code>/wiki/Page/Subpage</code>. The subpages would be moved but not the translations. The subpages are no longer automatically be moved. This is to make it safer to move pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T114592] '''Changes later this week''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:AdvancedSearch|advanced search interface]] will be available by default on all Wikimedia wikis. It makes it easier to use some of the special search functions that most editors don't know exist. It's already active on German, Farsi, Arabic and Hungarian Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T193182] * [[Special:UnusedCategories|Special:UnusedCategories]] show empty categories with no files or other categories. You can soon choose to not show soft redirect categories or some maintenance categories there. You can do this with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words|magic word]] <code><nowiki>__EXPECTUNUSEDCATEGORY__</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T96041] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 27 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 28 November. It will be on all wikis from 29 November ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181128T16 28 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code>mw.util.jsMessage()</code> function was deprecated in 2012. It will be removed next week. [[:w:en:Wikipedia:Reporting JavaScript errors|Look for the warning]] <code>Use of "mw.util.jsMessage" is deprecated</code> in the JavaScript console to know if you use an affected script or gadget. If you are a gadget maintainer you should check if your JavaScript code contains <code>mw.util.jsMessage</code>. There is a [[mw:ResourceLoader/Migration guide (users)#mw.util.jsMessage|migration guide]]. It explains how to use <code>mw.notify</code> instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T193901] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W48"/> 26 nëntor 2018 23:22 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18638702 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/49|Tech News: 2018-49]] == <section begin="technews-2018-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Admins will not be able to unblock themselves if they are blocked by someone other than themselves. This is because it can cause damage if someone else takes over an admin account and other admins can't block them. If this is a problem for your community you can [[phab:T150826|report it on Phabricator]]. You can also ask questions [[m:Tech|on Meta]]. There is a discussion [[phab:T150826|on Phabricator]] about how to solve this if two admins fight with each other on a small wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T150826] * Small [[:w:en:Scalable Vector Graphics|SVG images]] are now bigger when you see them in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:MediaViewer|MediaViewer]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T71237] * You can go to a section from the edit summary by clicking on the section name. Before this you had to click on the arrow. [https://phabricator.wikimedia.org/T165189] * When you jumped to a footnote that was referenced several times in an article it could be difficult to see where you were in the text. Now there are jump marks and highlights to help you find your way back. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Footnote_highlighting][https://phabricator.wikimedia.org/T194511] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181205T23 5 December at 16:00 (UTC)] and [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181205T23 at 23:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W49"/> 3 dhjetor 2018 17:13 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18671340 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/50|Tech News: 2018-50]] == <section begin="technews-2018-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/50|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 11 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 12 December. It will be on all wikis from 13 December ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181212T16 12 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * New accounts will need passwords that are at least 8 characters long. Admins, interface admins, bureaucrats, oversighters, CentralNotice admins, global renamers, check users, stewards and some other user groups will need passwords that are at least 10 characters long. This is because an attacker could cause damage to the wikis if they took over these accounts. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Security_Team/Password_strengthening_2019][https://meta.wikimedia.org/wiki/Password_policy] * When you hover over a footnote it will show you the reference as a pop-up. This is so you don't have to jump down to the bottom of the page to see a reference. This will happen in 2019. Some wikis already have gadgets that do this. You will be able to turn it off. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W50"/> 10 dhjetor 2018 18:34 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18699559 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/51|Tech News: 2018-51]] == <section begin="technews-2018-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 7 January 2019. '''Recent changes''' * Some templates that show notices about the content of the page will now be shown on the mobile website. In many cases they were hidden before. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/Projects/Mobile_Page_Issues][https://phabricator.wikimedia.org/T210553] * Admins can no longer unblock themselves, except for self-blocks. A blocked admin can block the user who blocked them but no one else. This is so no one can block all admins on a wiki without being stopped. [https://phabricator.wikimedia.org/T150826] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration extension]] has been removed. It compared the result of two versions of the MediaWiki wikitext parsing pipeline. It was used when we moved to the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]] instead of [[mw:Parsing/Replacing Tidy|Tidy]]. '''Problems''' * <code><nowiki><ref></nowiki></code> tags can use parameters such as "name" or "group". For example <code><nowiki><ref name="adams" group="books"></nowiki></code>. If a <code><nowiki><ref></nowiki></code> tag has more than two parameters all parameters are ignored. You don't get a warning that they don't work. This will soon be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T211576] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 December. It will be on all wikis from 20 December ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181219T16 19 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Android app team]] are working on making it easier to edit on mobile phones. You can [[mw:Android editing features|read more]] about these plans. If you have an Android phone and speak at least two languages you can help testing in English. Tell [[:m:User:Dchen (WMF)|Dchen (WMF)]] you want to be part of the testing by writing on her talk page or email her. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] <code>tiles.wmflabs.org</code> and <code>wma.wmflabs.org</code> will stop working. They have no maintainers and run an old operating system. Tools which use it could stop working. This includes [[:w:en:Mapnik|the mapnik gadget]], hill shading, and hike and bike layers. New maintainers could help out and keep it going. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-December/091216.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W51"/> 17 dhjetor 2018 21:35 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18718987 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/02|Tech News: 2019-02]] == <section begin="technews-2019-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/02|Translations]] are available. ''Tech News writers, editors and translators wish you a pleasant 2019 year.'' '''Recent changes''' * RelatedSites extension has been undeployed. It was used to create interwiki links on Wikivoyage, now handled by Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T128326] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] MediaWiki logstash logging is moving to a new infrastructure. This is an ongoing deployment. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/File:Logging_infrastructure_design_document.pdf] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [https://codesearch.wmflabs.org codesearch.wmflabs.org] has been updated, with new and updated repositories and a new search options for code. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2019-January/002045.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] On several wikis, an account named "{{int:abusefilter-blocker}}" has been created on December 17 to perform some technical maintenance on AbuseFilter. This account has sysop rights but it's a system user and no human can use it. The account already existed on wikis where AbuseFilter can perform blocks, which are issued using this account. See [[:phabricator:T212268|T212268]] for more information and future plans. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]], the "{{int:abusefilter-action-throttle}}" action takes three parameters: count, period and groups. They must now strictly respect the requirements listed [[:mw:Extension:AbuseFilter/Actions#Throttling|on mediawiki.org]]. A list of broken filters is [[:phabricator:P7956|on Phabricator]]. If you're familiar with AbuseFilter, please take a look and fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T209565] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from January 8. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from January 9. It will be on all wikis from January 10 ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * Search Platform Office Hours is rescheduled to January 9. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-January/091280.html Check the details] for time and date. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W02"/> 7 janar 2019 19:30 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18759682 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/03|Tech News: 2019-03]] == <section begin="technews-2019-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[:w:en:Google Translate|Google Translate]] in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T90208][https://wikimediafoundation.org/2019/01/09/you-can-now-use-google-translate-to-translate-articles-on-wikipedia/] * You can now add [[mw:Special:MyLanguage/Help:File captions|captions]] to files on Commons. Captions are short descriptions of the file. They can be translated to all languages we use. They can't use wikitext markup. * Earlier a [[:w:en:Attribute (computing)|quoted HTML attribute]] had to be followed by a space. Now it doesn't. This means that some pages could look different when you save them even if you didn't edit that part of the text. [https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Uqhg1it7nojfnjfg][https://github.com/wikimedia/mediawiki/commit/59bb8864a23f3df120789c7619ef07acefa27b9c] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Templates with [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|<nowiki><templatestyles></nowiki>]] could not show the difference between the live template and the [[w:en:Sandbox (software development)|sandbox]] version when they were tested. This has now been fixed. <nowiki><templatestyles></nowiki> has a new <code>wrapper</code> parameter now. You can use it for selectors like <code dir="ltr">.mw-parser-output <nowiki><wrapper parameter value> <selector from CSS page></nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T200441] '''Problems''' * When you see an edit in the recent changes feed or in the history of a page some of them have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|tags]]. Some tags are added automatically. You can also add tags manually. Tags for edits that have been added manually can be edited. This didn't work for a little while. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T212703] '''Changes later this week''' *You can move files from your wiki to Wikimedia Commons and keep the file history with the new [[m:WMDE Technical Wishes/Move files to Commons|FileExporter]]. It will be a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]] on all wikis from 16 January. If you want to test it you [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|activate it]] and check [[m:WMDE Technical Wishes/Move files to Commons/Configuration file documentation|your wiki's configuration file]]. * Users who could cause more damage to the wikis if someone took over their account have to have more secure passwords. This includes administrators and other user groups. They can't use passwords that are in a list of common passwords. Accounts with common passwords are easy to take over. The list of common passwords was made longer a few weeks ago and has a different error message. Some user groups have been added to those who can't use common passwords. This is to protect all accounts with user rights that could cause damage. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/operations/mediawiki-config/+/481115/] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] variable <code>minor_edit</code> has been removed. It was deprecated in 2016. Now you can't use it. You can fix the filters using it. You can find them if you use the search bar on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from January 15 </div></div> <section end="technews-2019-W03"/> 14 janar 2019 18:55 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18781471 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/04|Tech News: 2019-04]] == <section begin="technews-2019-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/04|Translations]] are available. '''Tech News''' * Some people did not get last week's issue of Tech News. This was because of a problem with [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]]. If you did not get last week's issue, you can [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/03|read it on Meta]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T213942] '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] can now use [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/V2|version 2]] as the default version for users who turned on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]]. For example it adds the tracking category <code>{{int:cx-unreviewed-translation-category}}</code> to translations that might have used machine translations without fixing the problems. This is so others can find them. You can find this category in <code>Special:TrackingCategories</code> on Wikipedias. * [https://mediawiki2latex-large.wmflabs.org https://mediawiki2latex-large.wmflabs.org] can now convert collects of up to 800 pages to [[:w:en:PDF|PDF]], [[:w:en:EPUB|EPUB]] or [[:w:en:OpenDocument|ODT]]. Previously this was 200 pages. '''Problems''' * When a template was edited with the visual editor, it would sometimes put all information on one line. This makes it difficult to read for editors who use the wikitext editor. It also makes it more difficult to see what happened in a diff. This problem affected edits made between 8 and 17 January and is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T213922] * [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]] is used to post a message to many pages. It has not been working reliably. Some messages have not been posted to everyone. [https://phabricator.wikimedia.org/T213942][https://phabricator.wikimedia.org/T139380] * Because of a database problem that had to be fixed immediately you could not edit most wikis for a couple of minutes on 17 January (UTC). This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T213858] '''Changes later this week''' * You will be able to use [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|template styles]] in the <code>Module</code> namespace. [https://phabricator.wikimedia.org/T200914] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 22 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 23 January. It will be on all wikis from 24 January ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190123T16 23 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W04"/> 21 janar 2019 21:35 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_targets/4&oldid=18802327 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/05|Tech News: 2019-05]] == <section begin="technews-2019-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Wikimedia servers use [[:w:en:HHVM|HHVM]] to run the [[:w:en:PHP|PHP]] code. They are [[mw:Wikimedia Technology/Annual Plans/FY2019/TEC4: PHP7 Migration/Goals|going to use PHP7]] and stop using HHVM. You can test PHP7 with a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features/PHP7|new beta feature]]. That way you can [[mw:Talk:Beta Features/PHP7|help find and report]] problems. '''Problems''' * When someone moves a page to a name that already exists that page that had the name the article is moved to is deleted. For a couple of months this didn't always work. Some users saw an error message instead. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T210739] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190130T16 30 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W05"/> 28 janar 2019 19:15 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18821217 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/06|Tech News: 2019-06]] == <section begin="technews-2019-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/06|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * It was easy to untick a box by accident in [[Special:Preferences|Special:Preferences]]. This will now be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T213517] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 February. It will be on all wikis from 7 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190206T16 6 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W06"/> 4 shkurt 2019 18:12 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18846213 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/07|Tech News: 2019-07]] == <section begin="technews-2019-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for mobile friendly articles on Wikimedia wikis#Making page issues (ambox templates) mobile friendly|ambox]]</code> [[:w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] class to show page issues to mobile readers. When you use <code>ambox</code> there are [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for mobile friendly articles on Wikimedia wikis#Making page issues (ambox templates) mobile friendly|classes]] you can use. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 February. It will be on all wikis from 14 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190213T16 13 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W07"/> 11 shkurt 2019 19:46 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18862544 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/08|Tech News: 2019-08]] == <section begin="technews-2019-W08"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] someone on the mobile web you will now have two seconds to cancel the thank. This is in case you clicked on the thank button by accident. [https://phabricator.wikimedia.org/T63737] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 19 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 20 February. It will be on all wikis from 21 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190220T16 20 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * There is a proposal to add a red link to mobile search results if there is no page with that name. This is how it works on desktop. You can [[mw:Talk:Readers/Web/Advanced mobile contributions|leave feedback]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T211006] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W08"/> 19 shkurt 2019 00:14 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18883065 --> == Talk to us about talking == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:OOjs_UI_icon_speechBubbles-rtl.svg|alt="icon depicting two speech Bubbles"|frameless|right|120px]] The Wikimedia Foundation is planning a [[mw:Talk pages consultation 2019|global consultation about communication]]. The goal is to bring Wikimedians and wiki-minded people together to improve tools for communication. We want all contributors to be able to talk to each other on the wikis, whatever their experience, their skills or their devices. We are looking for input from as many different parts of the Wikimedia community as possible. It will come from multiple projects, in multiple languages, and with multiple perspectives. We are currently planning the consultation. We need your help. '''We need volunteers to help talk to their communities or user groups.''' You can help by hosting a discussion at your wiki. Here's what to do: # First, [[mw:Talk pages consultation 2019/Participant group sign-up|sign up your group here.]] # Next, create a page (or a section on a Village pump, or an e-mail thread – whatever is natural for your group) to collect information from other people in your group. This is not a vote or decision-making discussion: we are just collecting feedback. # Then ask people what they think about communication processes. We want to hear stories and other information about how people communicate with each other on and off wiki. Please consider asking these five questions: ## When you want to discuss a topic with your community, what tools work for you, and what problems block you? ## What about talk pages works for newcomers, and what blocks them? ## What do others struggle with in your community about talk pages? ## What do you wish you could do on talk pages, but can't due to the technical limitations? ## What are the important aspects of a "wiki discussion"? # Finally, please go to [[mw:Talk:Talk pages consultation 2019|Talk pages consultation 2019 on Mediawiki.org]] and report what you learned from your group. Please include links if the discussion is available to the public. '''You can also help build the list of the many different ways people talk to each other.''' Not all groups active on wikis or around wikis use the same way to discuss things: it can happen on wiki, on social networks, through external tools... Tell us [[mw:Talk pages consultation 2019/Tools in use|how your group communicates]]. You can read more about [[mw:Talk pages consultation 2019|the overall process]] on mediawiki.org. If you have questions or ideas, you can [[mw:Talk:Talk pages consultation 2019|leave feedback about the consultation process]] in the language you prefer. Thank you! We're looking forward to talking with you. </div> [[user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 21 shkurt 2019 16:09 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/Sandbox&oldid=18890731 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/09|Tech News: 2019-09]] == <section begin="technews-2019-W09"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [https://itunes.apple.com/WebObjects/MZStore.woa/wa/viewSoftware?id=324715238&mt=8 new version] of the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS FAQ|iOS Wikipedia app]]. It has for example [[:w:en:Syntax highlighting|syntax highlighting]] and new toolbars to make it easier to write wikitext. It also has night mode, a find-on-page function and other things. You can [[mw:Talk:Wikimedia Apps|give feedback and suggestions]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Editing_program] '''Changes later this week''' * When you look at your watchlist or the recent changes page you can use the [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]]. There you can choose tags to filter different edits. Empty tags will no longer be shown. [https://phabricator.wikimedia.org/T182219] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 February. It will be on all wikis from 28 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190227T16 27 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android will invite users to add Wikidata descriptions to Wikidata objects that have Wikipedia articles but no Wikidata descriptions. It will only invite users who have added a number of Wikidata descriptions in the app without being reverted. This is to avoid spam and bad edits. You can [[mw: Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks|read more]] and [[mw:Talk:Wikimedia_Apps/Team/Android/AppEditorTasks|leave feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W09"/> 25 shkurt 2019 22:17 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18898106 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/10|Tech News: 2019-10]] == <section begin="technews-2019-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/10|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 March. It will be on all wikis from 7 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190306T16 6 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You can [[mw:Talk pages consultation 2019/Participant group sign-up|give feedback]] on the future of talk pages. * The mobile website will use the standard [[:w:en:Font|fonts]] on your computer or phone instead of a generic font. This will make it easier to read text in many scripts. [https://www.mediawiki.org/wiki/Design/Projects/Improve_mobile_reading_experience][https://phabricator.wikimedia.org/T175877] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W10"/> 4 mars 2019 17:38 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18912959 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/11|Tech News: 2019-11]] == <section begin="technews-2019-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Pages can use [[:wikidata:Property:P625|geocoordinates]] from Wikidata with the <code>mw.wikibase.entity:formatStatements</code> [[w:Lua (programming language)|Lua]] function or the <code>#statements</code> [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions|parser function]]. If they do, they will now be shown using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#<maplink>|a Kartographer <code><maplink></code>]] if the wiki can use Kartographer. You can report bugs or ask questions [[phab:T210926|on Phabricator]]. * There is now an [[:wikitech:EventStreams|EventStream]] to see when [https://stream.wikimedia.org/?doc#!/Streams/get_v2_stream_page_links_change links are added or removed] on Wikimedia wikis. You can read the [[phab:T115119|discussions and plans]]. '''Problems''' * Some wikis will not be able to edit for a short period of time on 19 March ([[:w:en:Coordinated Universal Time|UTC]]). This will start at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190319T15 15:00 UTC]. It will last up to 15 minutes but probably shorter. You can [[phab:T217441|see the list of affected wikis]]. This is because of network maintenance. You can still read the wikis. * Editors who use Firefox to edit with the visual editor had a problem with copying text. When they tried to select text that included footnotes, templates or block images in the middle they would often only get part of the text. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T214976] * Some maps didn't work for a while on 8 March. This has been fixed. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20190308-wdqs][https://phabricator.wikimedia.org/T217898] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 March. It will be on all wikis from 14 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190313T16 13 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W11"/> 11 mars 2019 20:29 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18925338 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/12|Tech News: 2019-12]] == <section begin="technews-2019-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/12|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * When you use [[:m:Help:Reverting#Advanced features|rollback]] you will be able to get a confirmation prompt on most wikis. It asks you if you wanted to do the rollback. This is to avoid misclicks. You will have to [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|opt in]] to get it. On German Wikipedia it will be an opt-out feature from 28 March. [https://phabricator.wikimedia.org/T199534][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Rollback] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 19 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 20 March. It will be on all wikis from 21 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190320T16 20 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Admins will be able to block someone from editing a page or a namespace. This already works on a few Wikimedia wikis. You can [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks|read more]]. If your wiki wants to be an early tester of this, you can [[m:Talk:Community health initiative/Partial blocks|tell the developers]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2018-August/090842.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:Help:Toolforge|Toolforge]] will [[:wikitech:News/Toolforge Trusty deprecation|shut down the Ubuntu Trusty job grid]]. This will happen the week of 25 March. Tools that use this grid needs to be moved to the new Debian Stretch job grid. If they haven't, they will be taken offline. Maintainers can restart the tools later. Users may not be able to use them in the meanwhile. You can see a [[:toolforge:trusty-tools/|list of affected tools]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W12"/> 18 mars 2019 20:44 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18939566 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/13|Tech News: 2019-13]] == <section begin="technews-2019-W13"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/V2|new version of the content translation tool]] will be used for all new translations. The older version will still be used for translations that were started with it. Most users won’t see any change. More than 80% of the published translations are already using the new version. [https://phabricator.wikimedia.org/T212646] '''Problems''' * There was a problem with editing with [[:w:en:Safari (web browser)|Safari]] on [[:w:en:IOS|iOS]]. When you wrote an edit summary you couldn't save the edit. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T218352] * The editing toolbar sometimes disappears when you scroll on [[:w:en:IOS|iOS]] devices. This will be fixed soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T218414] * Wikis can [[mw:Special:MyLanguage/Help:System message|over-ride interface messages]] on-wiki. A problem meant that sometimes an old versions of any changed messages were shown instead. This included the sitenotice and other important parts of the interface. This was fixed at around 2019-03-22 16:00 (UTC). Logged-out users may still get the wrong message. Purging the page should fix it for them. [https://phabricator.wikimedia.org/T218918] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 March. It will be on all wikis from 28 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190327T16 27 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W13"/> 25 mars 2019 19:05 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18947493 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/14|Tech News: 2019-14]] == <section begin="technews-2019-W14"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/14|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|Notifications]] tell you about things that happen on the wiki. You can turn on notifications about [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications_types#echo-category-title-article-linked|new links to pages you created]]. For performance reasons you can no longer get e-mails about this. [https://phabricator.wikimedia.org/T219444] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 2 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 3 April. It will be on all wikis from 4 April ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190403T16 3 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W14"/> 1 prill 2019 18:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18980992 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/15|Tech News: 2019-15]] == <section begin="technews-2019-W15"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * More wikis are now testing visual editor section editing for mobile users. You can [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor on mobile/Section editing|read more]]. * Admins on French and Polish Wikipedia can [[m:Community health initiative/Partial blocks|block someone from editing a page or a namespace]]. If your wiki wants to get these blocks before they are available to all wikis, you can [[m:Talk:Community health initiative/Partial blocks|tell the developers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T219327][https://phabricator.wikimedia.org/T219218] '''Problems''' * You will be able read but not edit most wikis for 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190411T05 11 April at 05:00 (UTC)]. This is because of a hardware problem. You can [[phab:T220080|see a list of the affected wikis]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-April/091900.html] * A map update caused some problems on 29 March and 30 March. It was rolled back. [https://phabricator.wikimedia.org/T217087] * Pages on some Wikivoyages had problems with the top headline. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T97891#5079408] '''Changes later this week''' * When you add an edit summary the VisualEditor will search your recent edit summaries in case you want to re-use one. This works in both the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|visual]] and [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|wikitext]] modes on desktop. It also works [[mw:VisualEditor on mobile|on the mobile site]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T50274] * The Wikimedia wikis will get a [[:w:en:URL shortening|URL shortener]]. This will work from 11 April. You can [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|read more]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-April/012893.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code><nowiki>{{REVISIONID}}</nowiki></code> magic word will no longer work. This is for performance reasons. When you preview a page it will return <code>""</code> (empty string). When you read a page it will return <code>"-"</code> (dash). For now this will only affect content namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T137900] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 April. It will be on all wikis from 11 April ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190410T15 10 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You will be able to preview references. This means that when you hover over the link you will get a popup that shows you a preview of the reference. It will work much like [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|page previews]]. This is so you don't have to go to the bottom of the page to see a reference. This will now be available as a beta feature on German and Arabic Wikipedia. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews][https://phabricator.wikimedia.org/T67114] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikidata [[:w:en:JSON|JSON]] output will change. Empty containers will be serialised as empty objects. This is a breaking change that will affect tools that use JSON outputs and APIs. It will happen on 30 April. You can [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-April/012891.html read more and see how to test your code]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W15"/> 8 prill 2019 20:24 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18988936 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/16|Tech News: 2019-16]] == <section begin="technews-2019-W16"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' *All wikis now have the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:TemplateWizard|TemplateWizard]] for the wikitext editor. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 April. It will be on all wikis from 18 April ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190417T15 17 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikidata will get a new [[:wikidata:Help:Property constraints portal#Constraint statements on properties|constraint status]] called <code> suggestion</code>. This [[mailarchive:wikidata/2019-April/012911.html|will change]] how the <code>WikibaseQualityConstraints</code> constraint checking API works. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-April/012910.html][https://phabricator.wikimedia.org/T204439] * You can test the [[c:Commons:Structured data/Get involved/Feedback requests/Depicts testing|<code>depicts</code> property]] for structured data on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W16"/> 16 prill 2019 01:00 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19011282 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/17|Tech News: 2019-17]] == <section begin="technews-2019-W17"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/AdvancedSearch|advanced search]] function [[:w:en:URL|URL]] now shows which namespaces you search in. The namespace field is collapsed by default on the search page. You can also [[gerrit:plugins/gitiles/mediawiki/extensions/AdvancedSearch/+/refs/heads/master/docs/adding_fields.md|add new fields]] to the search interface through a [[:w:en:Hooking|hook]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T217445][https://phabricator.wikimedia.org/T217443][https://phabricator.wikimedia.org/T217446] * The wikis now look slightly different in the mobile web version. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-April/091978.html] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190423T15 23 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikipedia articles will have the <code>[https://schema.org/sameAs sameAs]</code> [https://schema.org/Property meta property]. It adds structured data. This makes it easier for search engines to find Wikipedia articles. It also makes it easier to reuse content. There will an [[:w:en:A/B testing|A/B test]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Seach_Engine_Optimization/sameAs_test][https://phabricator.wikimedia.org/T209306] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W17"/> 23 prill 2019 21:08 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19030007 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/18|Tech News: 2019-18]] == <section begin="technews-2019-W18"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android now invites users to add Wikidata descriptions to Wikidata objects that have Wikipedia articles but no Wikidata descriptions. It will only invite users who have added a number of Wikidata descriptions in the app without being reverted. This is to avoid spam and bad edits. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/AppEditorTasks][https://phabricator.wikimedia.org/T205125] '''Problems''' * Tech News was late last week because of a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:MassMessage|MassMessage]] bug. Other newsletters had the same problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T221570] '''Changes later this week''' * You will see when you last refreshed the recent changes page. This is so you can see how recent the changes are. [https://phabricator.wikimedia.org/T200353] * When you write a comment in [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions|Structured Discussions]] but have not posted it yet your [[:w:en:Web browser|web browser]] will save it in <code>[[:w:en:Web storage#Local and session storage|local storage]]</code> instead of <code>[[:w:en:Web storage#Local and session storage|session storage]]</code>. This means you do not lose them even if you close your web browser. Structured Discussions used to be called Flow. [https://phabricator.wikimedia.org/T93612] * You will be able to turn off [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications types#Milestone|milestone notifications]]. Milestone notifications congratulate you when you have made certain numbers of edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T169924] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 1 May. It will be on all wikis from 2 May ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190501T15 1 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikidata <code>wb_terms</code> table will be dropped. This will affect some Wikidata tools. They need to be updated. The table has become too big which is causing problems. This will happen on 29 May. You can [[mailarchive:wikidata/2019-April/012987.html|read more]]. You can ask for help if you need it. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikimedia wikis will soon use a token when you log out. This changes how the API works. Some tools might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T25227] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W18"/> 30 prill 2019 00:28 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19046269 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/19|Tech News: 2019-19]] == <section begin="technews-2019-W19"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/19|Translations]] are available. '''Problems''' * [[Special:Watchlist|Special:Watchlist]] can show the wrong information. It does not always show which edits are read and which are unread. The developers are working on solving the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T218511] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 May. It will be on all wikis from 9 May ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190507T15 8 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W19"/> 6 maj 2019 18:28 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19073915 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/20|Tech News: 2019-20]] == <section begin="technews-2019-W20"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/20|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 May. It will be on all wikis from 16 May ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190514T15 15 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W20"/> 14 maj 2019 02:49 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19091659 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/21|Tech News: 2019-21]] == <section begin="technews-2019-W21"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The report for phase 1 of the talk pages consultation 2019 [[mw:special:MyLanguage/Talk pages consultation_2019/Phase 1 report|has been published]]. Communities are invited to [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages consultation 2019/Participant group sign-up#Phase2|start phase 2 of the consultation]] on their wikis. '''Problems''' * File descriptions for files from Commons were not shown properly on other Wikimedia wikis for a few days. For example the image descriptions and license information were missing. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T222935][https://phabricator.wikimedia.org/T222954] * Some diffs show an error message when you try to see them. The developers are working on fixing it. It could be because of some edit comments. [https://phabricator.wikimedia.org/T222857][https://phabricator.wikimedia.org/T222628] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-05-21|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-05-22|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-05-23|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190521T15 {{#time:j xg|2019-05-22|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Content translation/V2|content translation tool]] on Wikipedia can use machine translations. There is a system to stop translations where the editors do not fix machine translation mistakes. This warns or stops them if they seem to just copy what the machine translation gives them. If this system is too strict or not strict enough you can [[mw:Talk:Content translation|tell the language team]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Content_translation/Translating/Translation_quality] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikidata <code>wbeditentity</code> [[:w:en:Application programming interface|API]] endpoint will remove all aliases if the request includes an empty alias. This is how it supposed to work. It has not been working this way because of a bug. This will start on 12 June. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-May/013051.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W21"/> 20 maj 2019 15:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19108030 --> == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 15:05 (CEST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/22|Tech News: 2019-22]] == <section begin="technews-2019-W22"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/22|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Big changes to the [[w:en:Replication (computing)|replica database]] will happen on 3 June. Some tools on [[:wikitech:Help:Cloud Services Introduction|Cloud Services]] will stop working if the maintainers do not update them to use the new schema. This probably affects tools that query for revisions or log entries made by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T223406][https://lists.wikimedia.org/pipermail/cloud-announce/2019-May/000172.html] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 29 May. It will be on all wikis from 30 May ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190529T15 29 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W22"/> 27 maj 2019 17:34 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19120221 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/23|Tech News: 2019-23]] == <section begin="technews-2019-W23"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now write all special letters in all African Wikipedia languages. This works in the desktop version. [https://aharoni.wordpress.com/2019/05/25/happy-africa-day-keyboards-for-all-african-wikipedia-languages/] * There is now a field called <code>[[:c:Commons:Depicts|depicts]]</code> on Commons. This is a way to show what is in a picture with the help of Wikidata. It is still in development. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Village_pump#Adding_qualifiers_to_Depicts] * Some tools on Toolforge may break on or after 3 June because of database changes. Maintainers should update their tools to use the new schema. [https://phabricator.wikimedia.org/T223406][https://lists.wikimedia.org/pipermail/cloud-announce/2019-May/000172.html] '''Problems''' * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190619T05 19 June at 05:00 (UTC)]. This is to fix a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T224516] '''Changes later this week''' * Some wikis have one tab for the visual editor and one tab for a wikitext editor. Others wikis just have one tab. If your wiki has two tabs, clicking a link to create a new page has always opened a wikitext editor. It will now open the editor you used the last time you edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T223793] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 4 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 5 May. It will be on all wikis from 6 May ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190605T15 5 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W23"/> 3 qershor 2019 17:24 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19133752 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/24|Tech News: 2019-24]] == <section begin="technews-2019-W24"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you create a PDF from a page on the wiki this is now done by [[mw:Proton|Proton]]. Before this we used [[mw:Electron|Electron]]. It should look the same but work better. Both use Chromium. This is a different system from when you collect several articles into a book and make a PDF from them. [https://phabricator.wikimedia.org/T210651][https://phabricator.wikimedia.org/T186748] * The Flagged Revisions extension now uses the standard OOUI icons. There will be additional minor fixes for positioning in the next deployment. [https://phabricator.wikimedia.org/T155878] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Bots and other scripts that do not set an identifiable [[m:Special:MyLanguage/User-Agent policy|User-Agent]] may find their requests strictly rate-limited until they identify themselves properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T224891] '''Problems''' * Please check if the Flagged Revisions configuration on your wiki is as you expect (or as it was a few weeks ago). If not, please [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=Wikimedia-Site-Requests%2CMediaWiki-extensions-FlaggedRevs report it]. [https://phabricator.wikimedia.org/T225144] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190612T15 12 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W24"/> 10 qershor 2019 19:06 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19143311 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/25|Tech News: 2019-25]] == <section begin="technews-2019-W25"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/25|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190619T05 19 June at 05:00 (UTC)]. This is to fix a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T224516] '''Changes later this week''' * [[:w:en:MIDI|MIDI]] files can soon be played without the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]]. You can then add them with <code><nowiki>[[File:Filename.midi]]</nowiki></code>. Later <code>override_midi</code> and <code>override_audio</code> will stop working. Instead you will need to add the MIDI file below the music score. [https://phabricator.wikimedia.org/T135597] * A new video player will soon replace the old one. You will be able to enable it as a beta feature in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|your preferences]]. It will later be enabled for everyone if there are no big problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T148103] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 June. It will be on all wikis from 20 June ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190619T15 19 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and user scripts still use the old <code>wgEnableAPI</code> and <code>wgEnableWriteAPI</code> values. These values are always true. They will soon be removed. This might break the gadgets and scripts. You should fix your gadgets to not use these values. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/core/+/504076] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W25"/> 17 qershor 2019 22:37 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19152213 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/26|Tech News: 2019-26]] == <section begin="technews-2019-W26"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/26|Translations]] are available. '''Problems''' * The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.10|new version]] of MediaWiki for last week was not fully released due to issues. It was removed from most wikis on Tuesday and from test wikis on Thursday. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-June/092212.html] * Most wikis were slow and then briefly read-only last week due to one of the database servers having a problem. It is now replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T225981] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 25 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 26 June. It will be on all wikis from 27 June ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * You can watch or join the next [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-June/092210.html Wikimedia Language showcase]. It will be about the usage of Machine Translation in Wikimedia projects. The showcase will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190626T13 26 June at 13:00 (UTC)]. A recording will be kept for later viewing * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190626T15 26 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W26"/> 24 qershor 2019 19:30 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19168431 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/27|Tech News: 2019-27]] == <section begin="technews-2019-W27"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The development of [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Bridge|Wikidata Bridge]] has started. The goal is to allow Wikidata edits from Wikipedia. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-June/013216.html] '''Problems''' * Sometimes pages load slowly for users routed to the Amsterdam data center. Investigation is in progress. [https://phabricator.wikimedia.org/T226048] * Wikidata query service was overloaded between 11:50 UTC until 13:15 UTC on June 24. It has been fixed. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20190624-wdqs] '''Changes later this week''' * You will be able to read but not to edit all wikis for a short amount of time, on 3 July at 06:00 (UTC). This is to move a database. [https://phabricator.wikimedia.org/T226358] * There is no deployment of a new version of MediaWiki on the wikis this week ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190703T15 3 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W27"/> 1 korrik 2019 23:23 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19175317 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/28|Tech News: 2019-28]] == <section begin="technews-2019-W28"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * For event organizers, if you [[m:Special:MyLanguage/Mass_account_creation#Requesting_temporary_lift_of_IP_cap|request a temporary lift of the IP cap]] for mass account creation, this will now also raise the edit rate limit for those new accounts at the event, which will prevent another bottleneck. [https://phabricator.wikimedia.org/T204583] * Administrators at all Wiktionary, Wikivoyage, and Wikisource wikis are now able to use the new [[m:Special:MyLanguage/Community_health_initiative/Partial_blocks|partial blocks]] feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T218626] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 July. It will be on all wikis from 11 July ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * The design of MediaWiki's software windows will change for desktop users. Layout will be simpler, buttons will be bolder and clearer, and close buttons will be just icons. This is like the mobile design. This will affect ContentTranslation, VisualEditor, TemplateWizard, and other tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T226045] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190710T15 10 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikidata will be in read-only mode on 30 July from 05:00 to 05:30 UTC because of a server switch. [https://phabricator.wikimedia.org/T227063] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There will be a change in the name format of new Wikidata RDF dumps starting on 15 July. [https://phabricator.wikimedia.org/T226153] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W28"/> 8 korrik 2019 22:13 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19192465 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/29|Tech News: 2019-29]] == <section begin="technews-2019-W29"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The mobile web will get more advanced editing tools. Seven more Wikipedias can use them now. This works for Arabic, Indonesian, Italian, Persian, Japanese, Spanish and Thai Wikipedia. You can try the tools on the mobile web and give feedback. [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:CKoerner_(WMF)/Advanced_mobile_contribution_options_second_update] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The abuse filter system user will soon do maintenance edits on broken abuse filters. This user is called <code>{{int:abusefilter-blocker}}</code> and has administrator rights. This is meant to fix technical problems. It will not do any other changes. You [[phab:T209565|can read more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 July. It will be on all wikis from 18 July ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190717T15 17 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android will invite users to add image captions to images on Commons. It will only invite users who have added a number of edits in the app without being reverted. This is to avoid spam and bad edits. You can [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks|read more]] and [[mw:Talk:Wikimedia_Apps/Team/Android/AppEditorTasks|leave feedback]]. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Village_pump/Archive/2019/03#Edit_action_feed_(Android_Wikipedia_app)] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W29"/> 15 korrik 2019 17:30 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19199404 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/30|Tech News: 2019-30]] == <section begin="technews-2019-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Communities interested by easing newcomers' first steps can now benefit from the Growth team experiments on their wikis. Check [[mw:Growth/Communities/How to get the Growth experiments on your wiki|the conditions and the request process]]. * The [[m:Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2019]] is looking for nominations. You can recommend tools by July 29. The awarded tools will be presented at Wikimania. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-July/092301.html] '''Problems''' * The release of the last version of MediaWiki (1.34.0-wmf.14) has been blocked for groups 1 and 2. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2019-July/002184.html] '''Changes later this week''' * Phabricator database will be moved to a different server. Writes will be blocked on Thursday 25 July, between 05:30 and 06:00 AM UTC. Reads will remain unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T228243] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 23 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 24 July. It will be on all wikis from 25 July ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190723T15 24 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Some items in the visual editor]] will change later this week. This will make it easier to edit links, citations, and templates on both desktop and mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T225834][https://phabricator.wikimedia.org/T221247] * With [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:AdvancedSearch|advanced search]] turned on you will be able to choose the sorting order of the search results when you do a search. [https://phabricator.wikimedia.org/T225479][https://phabricator.wikimedia.org/T197525] * Users who edit from IP addresses whitelisted on a [[:m:Special:MyLanguage/Mass_account_creation#Requesting temporary lift of_IP cap|request for temporary lift of the IP cap for mass account creation]] will bypass CAPTCHAs. This will happen in August. If you think this should not happen for some reason, please [[:phab:T227487|let us know]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The variable <code>user_wpzero</code> will be removed from AbuseFilter. [[phab:T227843#5344413|A list of filters needing a fix is provided]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W30"/> 22 korrik 2019 15:07 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19224936 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/31|Tech News: 2019-31]] == <section begin="technews-2019-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/31|Translations]] are available. '''Problems''' * Wikidata will be in read-only mode on 30 July from 05:00 to 05:30 UTC because of a server switch. [https://phabricator.wikimedia.org/T227063] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 31 July. It will be on all wikis from 1 August ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190731T15 31 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W31"/> 29 korrik 2019 23:42 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19235136 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/32|Tech News: 2019-32]] == <section begin="technews-2019-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/32|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 August. It will be on all wikis from 8 August ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Problems''' *A change in [[mw:Extension:RelatedArticles|RelatedArticles extension]] accidentally enabled it for everyone, not just for mobile users. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T181242][https://phabricator.wikimedia.org/T229644] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190807T15 7 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Today everyone can see [[:w:en:IP addresses|IP addresses]] if someone edits without an account. In the future this could be more hidden. This is to protect unregistered editors so fewer can see their IP address. This would only happen after we make sure the tools for vandal fighting can still be effective. You can [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W32"/> 5 gusht 2019 15:25 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19263690 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/33|Tech News: 2019-33]] == <section begin="technews-2019-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors using the mobile website on Wikipedia can opt-in to new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions|advanced features]] via your settings page. This will give access to more interface links, special pages, and tools. Feedback on the discussion page is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T228916] * Due to the absence of volunteer maintenance of Cologne Blue skin, the link to activate it will be hidden. The skin will still work, but editors using it are encouraged to switch to another skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T223824] '''Changes later this week''' * Due to Wikimania, there is no deployment this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments#Week_of_August_12th] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190813T15 13 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The "Wikidata item" link will be moved from "Tools" to "In other projects" section on all Wikimedia projects, starting on August 21. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-August/013316.html Full announcement], [[phab:T66315|Phabricator task]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W33"/> 12 gusht 2019 20:19 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19280448 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/34|Tech News: 2019-34]] == <section begin="technews-2019-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/34|Translations]] are available. '''Tech News''' * There will be no Tech News issue next week. The next issue of Tech News will be sent out on 2 September 2019. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some abuse filters stopped working because of a code change. Only variables for the current action will work. Variables defined inside a branch may not work outside of that branch. You can [[phab:T230256|read more]] to see how to fix the filters. * Only six accounts can be created from one [[:w:en:IP address|IP address]] per day. Between 12 August and August 15 this was two accounts per day. This was because of a security issue. It is now six accounts per day again. [https://phabricator.wikimedia.org/T230521] '''Changes later this week''' * Only a limited number of accounts can be created from one [[:w:en:IP address|IP address]]. An IP address can be [[:w:en:Whitelisting |whitelisted]] so that it can create as many accounts as needed. This is useful at events where many new persons learn to edit. IP addresses that are whitelisted for this reason will also not show [[w:en:CAPTCHA|CAPTCHAs]] when you create accounts. This will happen on Wednesday. [https://phabricator.wikimedia.org/T227487] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 20 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 21 August. It will be on all wikis from 22 August ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190821T15 21 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * There is an [[:w:en: Request for Comments|RFC]] about creating a new global user group with the right to edit [[:mw:Extension:AbuseFilter|abuse filters]]. This will be used to fix broken filters and make sure all filters will still work when software changes happen. You can [[:m:Requests for comment/Creating abusefilter-manager global group|read more and comment]]. * <code>Special:Contributions/newbies</code> will no longer be working. This is because of performance reasons. It showed edits by new accounts. You can see this in the recent changes feed instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T220447] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W34"/> 19 gusht 2019 17:21 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19310286 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/36|Tech News: 2019-36]] == <section begin="technews-2019-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use the new [[wikidata:Wikidata:Development/Termbox|termbox]] interface if you edit Wikidata on a mobile device. This is to edit labels, descriptions and aliases easier on the mobile pages. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-August/013355.html] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.20|new version]] of MediaWiki has been deployed during the last week. * The previously announced change of positions of the "Wikidata item" link on all wikis has been rollbacked due to unexpected cache issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T66315#5431632] * The limit for rollbacks has been increased from 10 to 100 rollbacks per minute. [https://phabricator.wikimedia.org/T228708] * The advanced version of the edit review pages (Recent Changes, Watchlist, and Related Changes) now include two new filters. These filters are for "All contents" and "All discussions". They will filter the view to just those namespaces. However the "All discussions" filter does not include pseudo talk pages, like discussions that are in the ''Project:'' or ''Wikipedia:'' namespaces. But it will include changes happening on ''Project talk:'' or the ''Wikipedia talk:''. [https://phabricator.wikimedia.org/T201520] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-09-03|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-09-04|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-09-05|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * When you log in, the software checks your password to see if it follows the [[Special:MyLanguage/Password policy|Password policy]]. From this week, it will also complain if your password is one of the most common passwords in the world. If your password is not strong enough, please consider to [[Special:PasswordReset|change your password]] for a [[w:en:Password strength|stronger password]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T151425] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190904T15 {{#time:j xg|2019-09-04|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You will be able to read but not to edit Wikidata for up to 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190910T05 September 10 at 05:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit some mid-sized wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190917T05 September 17 at 05:00 (UTC)]. You can [https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/operations-mediawiki-config/master/dblists/s2.dblist see which wikis]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit some mid-sized wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190924T05 September 24 at 05:00 (UTC)]. You can [https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/operations-mediawiki-config/master/dblists/s3.dblist see which wikis]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for up to 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190926T05 September 26 at 05:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W36"/> 4 shtator 2019 11:08 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19350205 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/40|Tech News: 2019-40]] == <section begin="technews-2019-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/40|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week's Tech News had delivery problems. Some did not get the newsletter. Some got it more than one time. The problem where some pages got it three times should now be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T232379] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-10-01|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-10-02|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-10-03|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191002T15 {{#time:j xg|2019-10-02|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation [[m:Community Tech|Community Tech team]] is working on a [[:m:Community Tech/Watchlist Expiry|watchlist expiry feature]]. This means you can put things on your watchlist for a period of time instead of forever. They are looking for [[:m:Community Tech/Watchlist Expiry#Open Questions|feedback on the questions they have]]. * [[Special:Contributions|Special:Contributions]] will get the standard [[mw:UX standardization|OOUI look]]. This makes it easier to use on mobile and makes it look like other <code>Special:</code> pages. There is a [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/User:Jdlrobson/compactspecialcontributions.css script] you can use to make the form smaller if you want to. [https://phabricator.wikimedia.org/T117736] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W40"/> 30 shtator 2019 18:50 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19425403 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/41|Tech News: 2019-41]] == <section begin="technews-2019-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Extension:AbuseFilter|abuse filter function]] now has a faster [[w:en:Parsing|parser]]. This is to shorten the waiting time when you save an edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T156095] '''Problems''' * There is a problem in the visual editor when you copy or delete text with footnotes. It will be fixed soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T234489] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 October. It will be on all wikis from 10 October ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191009T15 9 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:Community Wishlist Survey 2020|Community Wishlist Survey]] has a new format. It will focus on wikis that typically get less support. It will probably go back to the normal format next year. It is not decided exactly how it will work this year. You can [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2020|leave feedback]]. * The [[:w:en:URL|URL]] of the Wikimedia wiki main pages could be changed. This is because the current URLs cause several problems. For example <code>https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Main_Page</code> would be <code>https://www.wikidata.org/</code> instead. You can [[phab:T120085|tell the developers]] if this would cause problems for your wiki. * There is a new [[mw:Technical Community Newsletter/2019/October|technical community newsletter]]. You can read more about the work of Wikimedia's technical community. [[mw:Technical Community Newsletter/Subscribe|Subscribe]] to get the information in the future. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[w:en:Outreachy|Outreachy]] is an internship program for groups who are underrepresented in free and open-source software. There are seven Wikimedia projects about coding, documentation and quality assurance in the next round. Persons who fit the criteria [https://www.outreachy.org/apply/project-selection/#wikimedia can apply]. The last day to apply is 5 November. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W41"/> 7 tetor 2019 17:35 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19443605 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/42|Tech News: 2019-42]] == <section begin="technews-2019-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[:mw: Reading/Web/Advanced mobile contributions |more advanced editing tools]] on the mobile web. You can turn them on and off in your preferences in the mobile version. [https://phabricator.wikimedia.org/T233612] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 October. It will be on all wikis from 17 October ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191016T15 16 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[w:en:Internet Explorer|Internet Explorer]] 6 and 7 are no longer [[:mw:Compatibility|supported]]. This means the browsers might start looking a bit weird. They will not get security support. You [[:wikitech:HTTPS/Browser Recommendations|can't read]] Wikimedia wikis in Internet Explorer on Windows XP or Windows versions that are older than Windows XP. This is because almost no one uses the browsers anymore. Supporting them made the wikis less secure for everyone else. [https://phabricator.wikimedia.org/T232563] * In the future section headings might have a share link. This is to make it easier to link to the section. You can [[phab:T18691|read more and discuss]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W42"/> 15 tetor 2019 01:33 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19459971 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/43|Tech News: 2019-43]] == <section begin="technews-2019-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|'''''[[$technews|Tech news]]''' prepared by [[$ambassadors|Tech News writers]] and posted by [[$bot|bot]] • [[$contribute|Contribute]] • [[$translate|Translate]] • [[$tech|Get help]] • [[$talk|Give feedback]] • [[$list|Subscribe or unsubscribe]].'']] The [[w:en:Application programming interface|API]] sandbox and help pages now show more clearly when API modules are marked as <code>internal</code>. API modules marked as internal were probably internal before. It was easier to miss. You should look for non-internal alternatives. [https://phabricator.wikimedia.org/T185508] '''Problems''' * There is a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Translate|translation tool]] we use on wikis with more than one language. For a few days it did not create pages for new languages when someone translated a page. The languages did not show in the language bar. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T235027] * The history and diffs can show wrong content. This is because of a cache problem. It will soon be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T235188] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 22 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 23 October. It will be on all wikis from 24 October ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * [[m:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] will be a beta feature on [[phab:T235083|all Wikipedias and some Wikivoyages]]. It shows you a preview of the footnote when you hover over or click on the number. It has been a beta feature on German and Arabic Wikipedia since April. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191023T15 23 October]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W43"/> 21 tetor 2019 16:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&oldid=19479563 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/44|Tech News: 2019-44]] == <section begin="technews-2019-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can post proposals for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals until 11 November. You can vote on proposals from 20 November to 2 December. This year the wishlist will focus on Wikibooks, Wiktionary, Wikiquote, Wikisource, Wikiversity, Wikispecies, Wikivoyage and Wikinews. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020#newformat|read more]] about the format for this year. * Mobile users now have a specific design for their Watchlist. [https://phabricator.wikimedia.org/T225127][https://phabricator.wikimedia.org/T235414] * You can share feedback and ideas on the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. The goal is to make the interface easier to use for readers and editors without removing any functionality. The Foundation's Readers Web team will work on this over the next two years. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/OOUI|OOUI]] now allows using <code>px</code> (pixels) instead of <code>em</code> ([[:w:en:Em (typography)|em]]) for some specific cases. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/design/2019-October/002646.html][https://phabricator.wikimedia.org/T220671] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-10-29|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-10-30|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-10-31|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191030T15 {{#time:j xg|2019-10-30|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * There will be no software changes from 19 December to 2 January. The first MediaWiki version next year will come the week of 6 January. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-October/092682.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets and user scripts can access variables about the current page in JavaScript. In 2015, this information was moved from global variables named <code dir=ltr>wg*</code> to <code style="white-space:nowrap;">mw.config</code>. The old global variables will be removed later this year. You can [[Phab:T72470|know more about it and tell the developers]] if you want to try this out on your wiki first. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W44"/> 28 tetor 2019 17:13 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19499441 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/45|Tech News: 2019-45]] == <section begin="technews-2019-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At [[Special:Contributions|Special:Contributions]] you could see up to 5000 edits at the same time if you edited the [[:w:en:URL|URL]]. This has been lowered to 500. This is to stop requests which break the sites. [https://phabricator.wikimedia.org/T234450] '''Changes later this week''' * <code>MediaWiki:ipb-default-expiry</code> can set the default length to block a user for your wiki. You will be able to use <code>MediaWiki:ipb-default-expiry-ip</code> to set a different default block length for IP editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T219126] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 November. It will be on all wikis from 7 November ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191106T15 6 November at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W45"/> 4 nëntor 2019 17:47 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19523125 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/46|Tech News: 2019-46]] == <section begin="technews-2019-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [https://mediawiki2latex-large.wmflabs.org MediaWiki2LaTeX] can put different pages from a Wikimedia wiki into a [[:w:en:PDF|PDF]]. It can now make a PDF with around 5000 pages. Previously this was 800 pages. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191113T16 13 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikimedia will take part in [[:w:en:Google Code-in|Google Code-in]]. This is for young students who want to help with open source software. You can [[:mw:Google Code-in/2019|read more]]. Experienced technical Wikimedians can mentor students. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W46"/> 11 nëntor 2019 23:03 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19523125 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/47|Tech News: 2019-47]] == <section begin="technews-2019-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/47|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit some wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191126T06 on 26 November at 06:00 (UTC)]. You can [[phab:T238046|see which wikis]]. It will probably last much shorter than 30 minutes. This will also affect the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:CentralAuth|centralauth]]</code> database. This could for example affect changing passwords, logging in to new wikis, changing emails or [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CentralAuth/Global rename|global renames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T238046] '''Changes later this week''' * You can soon vote on proposals for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can vote on proposals from 20 November to 2 December. This year the wishlist will focus on Wikibooks, Wiktionary, Wikiquote, Wikisource, Wikiversity, Wikispecies, Wikivoyage and Wikinews. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020#newformat|read more]] about the format for this year. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191120T16 20 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W47"/> 18 nëntor 2019 21:16 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19523125 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/48|Tech News: 2019-48]] == <section begin="technews-2019-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * The mobile beta mode will be disabled to have less maintenance. The developers will focus on the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements|desktop improvements]] project. You can turn on [[mw:Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mobile contributions mode]] if you want to see the categories. You could also jump back to the top. This can instead be done with a [[w:en:User:Jdlrobson/scripts/backtotop.js|gadget or user script]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T237290] * [[:mw:Parsoid|Parsoid]] is software we use for the visual editor, content translation, Flow and the Android app. This has been rewritten. It will come to the wikis gradually over the next two weeks. It has been tested, but there could be some diffs or previews that don't look right. If you see any you can [[phab:T229015|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T229015] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 November. It will be on the other wikis next week ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). This is because of holidays. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191127T16 27 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You will switch between the article and the talk page in a new way in the mobile view in the future. It will use tabs. This is more like in the desktop view. [https://phabricator.wikimedia.org/T230695] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W48"/> 25 nëntor 2019 17:51 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19523125 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/49|Tech News: 2019-49]] == <section begin="technews-2019-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:m:Special:MyLanguage/Mix'n'match|Mix'n'match]] is a tool to connect Wikidata items to information in other databases. It can be used to find subjects that are missing in a Wikipedia. It now has more than 3000 datasets. Before it was closer to 2000. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 3 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 4 December. It will be on all wikis from 5 December ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191204T16 4 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There will be a new schema for [https://dumps.wikimedia.org/ XML dumps]. Scripts and apps that use them will need to be updated. If they are not updated they will no longer work. [https://phabricator.wikimedia.org/T238972] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code><nowiki>{{REVISIONID}}</nowiki></code> magic word will no longer work in the content namespaces. This is for performance reasons. When you preview a page it returns <code>""</code> (empty string). When you read a page it returns <code>"-"</code> (dash). In the future this will also affect other namespaces. The next ones are file and category namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T235957] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W49"/> 2 dhjetor 2019 17:58 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19523125 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/50|Tech News: 2019-50]] == <section begin="technews-2019-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikimedia projects use [https://translatewiki.net/ Translatewiki] to translate the wiki interface. You can now use [https://tools.wmflabs.org/watch-translations/ WatchTranslations] to watch projects there. You would get an email if there are missing translations to your language. [https://phabricator.wikimedia.org/T238216] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new dataset you can use. It shows the number of editors per country per month for a number of countries. You can [[:wikitech:Analytics/Data Lake/Edits/Geoeditors/Public|read the documentation]] and [https://dumps.wikimedia.org/other/geoeditors/readme.html download the dataset]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 December. It will be on all wikis from 12 December ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191211T16 11 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You can test a new [[m:WMDE Technical Wishes/Book referencing|reference tool]]. It makes it possible to reference different parts of a source without repeating all information. You can test it on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|beta cluster]]. You can see [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Draft:Cut_the_Crap#cite_ref-3 an example article]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Vc9k7gf9kvqxkkva] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W50"/> 9 dhjetor 2019 17:38 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19625294 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/51|Tech News: 2019-51]] == <section begin="technews-2019-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/51|Translations]] are available. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Linter|Linter extension]] helps you find technical errors in articles. It did not show new changes last week. This was because of an [[:w:en:Application programming interface|API]] problem. It is now working again. [https://phabricator.wikimedia.org/T240057] * [[Special:Watchlist|Special:Watchlist]] can show the wrong information again. It does not always show which edits are read and which are unread. This is because of a database problem. The developers are working on solving the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T218511] '''Changes later this week''' * You can get email notifications. You can get them immediately, a summary every day or a summary once every week. If you choose a summary you can soon choose not to get notifications you have already marked as read on the wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T169386] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 December. It will be on all wikis from 19 December ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191218T16 18 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks|partial blocks]] feature is now stable. It will come to most wikis on 6 January. Your wiki can ask to wait. Contact [[User talk:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]] if you don't want it now. [https://phabricator.wikimedia.org/T218626] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W51"/> 17 dhjetor 2019 01:16 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19625294 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/52|Tech News: 2019-52]] == <section begin="technews-2019-W52"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/52|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 6 January 2020. '''Recent changes''' * All mobile site users now have new features. Features include: tabs for page/discussion; an expanded user-menu; direct access to history pages. These features were initially part of the "[[mw:special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mode]]". '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * You can use <code>setlang</code> in the [[:w:en:URL|URL]] to change the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:UniversalLanguageSelector|user interface language]]. This will no longer happen automatically. When you open the link you will be asked to confirm the language change. This will not happen if [[:w:en:Javascript|Javascript]] is not working in your browser. [https://phabricator.wikimedia.org/T63115] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W52"/> 23 dhjetor 2019 21:05 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19658583 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/02|Tech News: 2020-02]] == <section begin="technews-2020-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/02|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * When trying to move a page, if the target title already exists then a warning message is shown. The warning message will now include a link to the target title. [https://phabricator.wikimedia.org/T184357] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 January. It will be on all wikis from 9 January ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W02"/> 6 janar 2020 22:20 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19658583 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/03|Tech News: 2020-03]] == <section begin="technews-2020-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can no longer read Wikimedia wikis if your browser use very old [[:w:en:Transport Layer Security|TLS]]. This is because it is a security problem for everyone. It can lead to [[:w:en:Downgrade attack|downgrade attacks]]. Since 9 December you just see a warning. Soon the browser will not connect to the wikis at all. Most are users on Android systems older than 4.4. You can read the [[:wikitech:HTTPS/Browser Recommendations|browser recommendations]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T238038] * [[Special:LinkSearch|Special:LinkSearch]] has been moved from the "{{int:specialpages-group-redirects}}" section on [[Special:SpecialPages|Special:SpecialPages]] to the "{{int:specialpages-group-pages}}" section. [https://phabricator.wikimedia.org/T242146] '''Changes later this week''' *[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikis can protect pages so that only some users can edit them. The standard protection levels are {{int:protect-level-autoconfirmed}} and {{int:Protect-level-sysop}}. If your wiki use more protection levels the technical name might be renamed for standardisation. This doesn't affect what users see. [https://phabricator.wikimedia.org/T230103] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 January. It will be on all wikis from 16 January ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[:wikitech:Nova Resource:Catgraph/Deepcat|Deepcat]] and [[:wikitech:Nova Resource:Catgraph|Catgraph]] will stop working. This will happen at the end of January. This is because you can now use the normal search function instead. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-January/092936.html] * You can use <code><nowiki><ref follow="…"></nowiki></code> to merge footnotes that follow each other. It is meant to be used for digitised books on Wikisource. If the order of the footnotes is wrong no error was shown but the bad <nowiki><ref></nowiki> was shown outside the <nowiki><references /></nowiki> list. This will change and you will see an error message instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T240858] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W03"/> [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 13 janar 2020 19:39 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19702770 --> abrk8476nzpl96bga7z7b0e4h5ywiob 3 403607 3006833 2026-07-07T11:49:09Z Smallem 126080 Ndarje e arkivit tejet të madh (>1MB, nuk hapej) në disa faqe – përmes Claude AI 3006833 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/04|Tech News: 2020-04]] == <section begin="technews-2020-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/04|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 January. It will be on all wikis from 23 January ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * There is a [[:m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|new suggestion]] for what to show when someone edits without registering an account. This is to give unregistered editors better privacy and make some anti-vandalism work go faster. You can [[:m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] is a Python [[:w:en:Library (computing)|library]] to automate work on wikis. It will no longer support [[:w:en:Python (programming language)|Python 2]]. Use the <code>python2</code> tag if you need to continue running Python 2 scripts. The Pywikibot team strongly recommends to migrate to Python 3. You can [[:phab:T242120|get help]] to do so. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/pywikibot/2020-January/009976.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The weekly MediaWiki branch cut will soon become automated. The timing for this cut may change. You can discuss [[phab:T242446|in Phabricator]] if this affects you. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-January/092939.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can [[mw:Special:MyLanguage/Technical Community Newsletter/2020/January|read about]] coming technical events and mentoring interns. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W04"/> 20 janar 2020 20:41 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19732094 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/05|Tech News: 2020-05]] == <section begin="technews-2020-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Some mobile diffs have problems. A couple of buttons are not shown. Structured data diffs on Commons are confusing. The developers are working on fixing it. [https://phabricator.wikimedia.org/T242310][https://phabricator.wikimedia.org/T243235] * Administrators on wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions|Structured Discussions]] can't move discussion pages. This is a bug. The developers are working on fixing it. [https://phabricator.wikimedia.org/T231783] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * There is JavaScript code on Special:Undelete for administrators that makes it possible to automatically select multiple checkboxes by holding the "Shift" key and clicking. This code is also loaded by accident on other special pages and on articles. This makes pages slower to load. This will be fixed. If you know of other special pages where this is useful please tell the developers at [[phab:T232688]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W05"/> 27 janar 2020 19:52 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19751687 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/06|Tech News: 2020-06]] == <section begin="technews-2020-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/06|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 4 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 5 February. It will be on all wikis from 6 February ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W06"/> 3 shkurt 2020 21:04 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19771606 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/07|Tech News: 2020-07]] == <section begin="technews-2020-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new version of the [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Mobile app|Wikimedia Commons app]] for Android. It should fix the failed uploads problem. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-February/093042.html] '''Problems''' * There was a problem with the new MediaWiki version last week. It deleted some messages by accident. The new version was late because it was stopped to fix things. [https://phabricator.wikimedia.org/T233866] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/API:Main page|MediaWiki action API]] is used by various tools like bots and gadgets. Some error codes will change. Some parameter values that do not follow the standard will no longer work. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-February/093048.html] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 11 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 12 February. It will be on all wikis from 13 February ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W07"/> 10 shkurt 2020 20:11 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19771606 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/08|Tech News: 2020-08]] == <section begin="technews-2020-W08"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Pages on Wikidata and Commons now load faster. You can read more about [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Performance Team/Page load performance|page load performance]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2020-February/013827.html][https://www.mediawiki.org/wiki/ResourceLoader/Developing_with_ResourceLoader] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 February. It will be on all wikis from 20 February ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W08"/> 17 shkurt 2020 17:17 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19771606 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/09|Tech News: 2020-09]] == <section begin="technews-2020-W09"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/09|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 25 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 26 February. It will be on all wikis from 27 February ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * There will be a [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|reply button]] after each post on a talk page if you want one. This will soon be a beta feature on the Arabic, French, Dutch and Hungarian Wikipedias. You will have to turn it on if you want to use it. It will come to more wikis later. You can [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Talk:Cats test the reply button]. It was briefly shown earlier than planned by mistake on the four first wikis last week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W09"/> 24 shkurt 2020 21:59 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19839976 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/10|Tech News: 2020-10]] == <section begin="technews-2020-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/10|Translations]] are available. '''Problems''' * Readers who were not logged in briefly saw the interface in a language decided by their browser. It should normally be in the language of the wiki. This happened for a short period of time last week. This was because of a bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T246071] '''Changes later this week''' * If you forget your password you can ask for a new one to be sent to your email address. You need to know your email address or your username. You will now be able to choose that you need to enter both your email address and your username. This will be a preference. This is to get fewer password reset emails someone else asked for. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Password_Reset_Update] * When you asked for a new password you could see if the username didn't exist on [[Special:PasswordReset|Special:PasswordReset]]. Now the page will show the username you entered and tell you an email has been sent if the username exists. This is for better security. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Password_Reset_Update] * On [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] you can see what other pages link to a page. You can see if the link is from a redirect. You can now see which section the redirect links to. [https://phabricator.wikimedia.org/T103281] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-03-03|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-03-04|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-03-05|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers are working on a [[:m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts#Edit conflicts on talk pages|new interface]] to solve edit conflicts on talk pages. You can [[mw:Help talk:Two Column Edit Conflict View|give feedback]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230231] * There is a [[:m:Abuse filter manager/vote|vote]] on the creation of a new user group called [[:m:Abuse filter manager|abuse filter manager]]. The vote runs from March 1 to March 31 on Meta. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] <code>wgMFSpecialCaseMainPage</code> was used for the mobile site. It was deprecated in 2017. It will stop working in April. Wikis should see if they use it. If they do they should fix it. You can [[phab:T246401|read more and ask for help]]. This affects 183 wikis. There is a [[phab:T246401|list]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Mobile_Gateway/Mobile_homepage_formatting#MFSpecialCaseMainPage] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W10"/> 3 mars 2020 01:36 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19861932 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/11|Tech News: 2020-11]] == <section begin="technews-2020-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new search word called <code>articletopic</code>. You can use it to search for articles on a specific topic. It is available on the Arabic, Czech, English and Vietnamese Wikipedias. It will come to more Wikipedias soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T240559][https://www.mediawiki.org/wiki/ORES/Articletopic][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Search/articletopic] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 March. It will be on all wikis from 12 March ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * There is a plan for [[mw:Special:MyLanguage/New requirements for user signatures|new requirements for user signatures]]. You can [[mw:Talk:New requirements for user signatures|give feedback]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia Android app]] will do [[:mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Push Notifications for editors|push notifications]] if users want them. This could help you see for example when someone wrote on your talk page or your edit was reverted. This will come later this year. [https://phabricator.wikimedia.org/T146032] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W11"/> 9 mars 2020 18:14 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19881727 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/12|Tech News: 2020-12]] == <section begin="technews-2020-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new [[:mw:Special:MyLanguage/API:Main page|API]] module for changing the content model of existing pages. Use <code>action=changecontentmodel</code> to specify the new model. You can read the [[:mw:Special:MyLanguage/API:ChangeContentModel|documentation on mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T107174] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 March. It will be on all wikis from 19 March ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * If you edit a page at the same time as someone else you can get an edit conflict. There is [[:m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts#Solution: Two Column Edit Conflict View|a new two-column interface]] to make it easier to solve this. It will soon be active by default on the German, Arabic, and Farsi Wikipedias. It will be on by default on more wikis within the next months. You will be able to opt out of the new interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T139601][https://phabricator.wikimedia.org/T244863] * You can see [[:mw:Talk pages project/Updates#12 March 2020|a proposed design]] for replying to comments in an easier way. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W12"/> 16 mars 2020 22:17 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19881727 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/13|Tech News: 2020-13]] == <section begin="technews-2020-W13"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/13|Translations]] are available. '''Problems''' * Some development will be slower than planned. This is because of the [[:w:2019–20 coronavirus pandemic|current pandemic]]. You can see [[:wikitech:Deployments/Covid-19|the new deployment guidelines]]. This is to avoid risks when some persons could be unavailable. * There was a problem when adding interwiki links. The tool you use to add interwiki links could suggest the wrong project to link to. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T247712][https://phabricator.wikimedia.org/T247562] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 March. It will be on all wikis from 26 March ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * There is [[mw:Growth|a project]] to make editing easier for newcomers. The developers are trying to understand what initiatives different Wikipedias have to welcome newcomers. They also want to know which templates are often used for maintenance activities. You can help this project by [[mw:Growth/March 2020 inventory|checking if your wiki's pages are listed on Wikidata]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W13"/> 23 mars 2020 18:07 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19881727 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/14|Tech News: 2020-14]] == <section begin="technews-2020-W14"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The beta version of the [[:mw:Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android can now help users [[:mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Suggested Edits 4.0 - Tag Commons images to improve search|add tags]] on Commons. These tags are called [[c:Commons:Depicts|depicts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239690] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 31 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 1 April. It will be on all wikis from 2 April ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The video player will change to be simpler and more modern. The current beta feature will become the video player for everyone. The old player will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * There is a project to make templates easier to use. The next few weeks the developers will present ideas on the [[:m:WMDE Technical Wishes/Templates|project page]]. You can watch that page if you are interested in giving feedback. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-March/093240.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W14"/> 30 mars 2020 19:25 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19881727 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/15|Tech News: 2020-15]] == <section begin="technews-2020-W15"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/15|Translations]] are available. '''Problems''' * There was a problem with user pages not being shown properly on desktop. This was because of a bug. It will soon be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T248141] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 April. It will be on all wikis from 9 April ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * MediaWiki will use a newer version of [[:w:en:Unicode|Unicode]]. Some characters that did not have an upper case equivalent before do now. Titles beginning with one of these characters will be moved. A list of these titles can be seen [[phab:P10817|on Phabricator]]. The titles will be renamed by the user <code>Maintenance script</code>. This will start on 13 April 2020. You can rename them before this if you wish and the new title can be different from the one the script would rename it to. [https://phabricator.wikimedia.org/T219279] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W15"/> 6 prill 2020 21:02 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19881727 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/16|Tech News: 2020-16]] == <section begin="technews-2020-W16"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use the <code>[[:mw:Help:CirrusSearch#Articletopic|articletopic]]</code> search word on all Wikipedias. It searches articles by topic. [https://phabricator.wikimedia.org/T240559] * You can see wiki tools in the new [https://tools.wmflabs.org/tools-gallery/ Tools Gallery]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Technical_Community_Newsletter/2020/April] * You can see edits from the [[:wikitech:Help:Cloud Services Introduction|Wikimedia Cloud Services]] in a new [https://wmcs-edits.wmflabs.org/#wmcs-edits dashboard]. * When you use filters on a history page you sometimes don't see any edits. There is a text explaining this now. Before it was just empty. [https://phabricator.wikimedia.org/T227578] * There is a new [https://techblog.wikimedia.org/ Wikimedia Technical Blog]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_technical_blog_editorial_guidelines] '''Problems''' * There was a problem with the Wikidata database last week. Some wikis went down for twenty minutes. Wikidata and other projects showed error messages. Interwiki links were not shown, some tools did not work and other problems. Some of this was fixed quickly. The developers are working on fixing the rest. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Project_chat&oldid=1153486952#Update_about_the_database_breakage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200407-Wikidata%27s_wb_items_per_site_table_dropped][https://phabricator.wikimedia.org/T249565] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from April 14. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from April 15. It will be on all wikis from April 16 ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Some graphs have not worked on mobile. This will soon be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T133085] * The article tab on talk pages of redirects links to the target of the redirect. It could link to the redirect page itself instead. You can [[phab:T5324|leave feedback on this]]. * For pages using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighting]], the use of the deprecated <code><nowiki><source></nowiki></code> tag, as well as the use of the deprecated <code>enclose</code> parameter, will add tracking categories. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W16"/> 13 prill 2020 17:30 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=19881727 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/17|Tech News: 2020-17]] == <section begin="technews-2020-W17"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/17|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 4 May 2020. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[m:Small wiki toolkits|small wiki toolkits]] is to help smaller wikis that need technical skills. They can learn and share technical skills. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-April/093296.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Over-qualified CSS selectors in Wikimedia skins have been removed. <code>div#content</code> is now <code>.mw-body</code>. <code>div.portal</code> is now <code>.portal</code>. <code>div#footer</code> is now <code>#footer</code>. This is so the skins can use [[:w:en:HTML5|HTML5]] elements. If your gadgets or user styles used them you will have to update them. [https://phabricator.wikimedia.org/T248137] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * Some things on the wikis might look weird or not work in [[:w:en:Internet Explorer 8|Internet Explorer 8]] in the future. Internet Explorer 8 was replaced in 2011. [https://phabricator.wikimedia.org/T248061] * The font in the diffs will change. [https://phabricator.wikimedia.org/T250393] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 April next week. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 29 April next week. It will be on all wikis from 30 April next week ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W17"/> 20 prill 2020 20:44 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20001314 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/19|Tech News: 2020-19]] == <section begin="technews-2020-W19"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/19|Translations]] are available. '''Problems''' * [[phab:T251153|Some wikis]] will be on read-only for a few minutes on 5 May. This will happen around [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200505T05 05:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T251153] * [[phab:T251157|Some wikis]] will be on read-only for a few minutes on 7 May. This will also affect [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CentralAuth|CentralAuth]]. This can for example affect global renames, password changes, changing or confirming your email address and logging in to new wikis. This will happen around [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200507T05 05:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T251157] '''Changes later this week''' * You can get a notification when someone links to a page you created. You can soon turn these notifications off for individual pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T46787] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.31|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 May. It will be on all wikis from 7 May ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W19"/> 4 maj 2020 18:59 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20041693 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/20|Tech News: 2020-20]] == <section begin="technews-2020-W20"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Everyone can now import photos from [[w:en:Flickr|Flickr]] to Commons with the [[c:Special:UploadWizard|UploadWizard]]. Before this only autopatrollers on Commons could import photos from Flickr. [https://phabricator.wikimedia.org/T90004] '''Problems''' * [[phab:T251502|Commons]] will be on read-only for a few minutes on 12 May. This will happen around [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200512T05 05:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T251502] * [[phab:T251984|Several wikis including Wikidata]] will be on read-only for a few minutes on 19 May. This will happen around [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200519T05 05:00 UTC]. English Wikipedia will be on read-only for a few minutes on 21 May [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200521T05 05:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T251984][https://phabricator.wikimedia.org/T251985] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.32|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 May. It will be on all wikis from 14 May ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] JavaScript scripts and gadgets can no longer check multiple keys at once via <code>mw.config.exists()</code> or <code>mw.user.tokens.exists()</code>. You can use <code>exists()</code> or <code>get()</code> to check one at a time instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T251855] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W20"/> 11 maj 2020 22:41 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20041693 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/21|Tech News: 2020-21]] == <section begin="technews-2020-W21"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you forget your password you can ask for a new one to be sent to your email address. You need to know your email address or your username. You can choose that you need to enter both your email address and your username. This is a preference. This is to get fewer password reset emails someone else asked for. This is now available on all Wikimedia wikis. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Password_Reset_Update#May_11,_2020][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2020-May/094804.html] '''Problems''' * There is a bug that creates problems for iPhone users with [[:w:en:IOS 13|iOS 13]] and [[w:en:Safari (web browser)|Safari]]. If you use an iPhone to read or edit Wikipedia and see bugs on the mobile site you can [[mw:Skin talk:Minerva Neue|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T252223] * [[phab:T251984|Several wikis including Wikidata]] will be on read-only for a few minutes on 19 May. This will happen around [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200519T05 05:00 UTC]. English Wikipedia will be on read-only for a few minutes on 21 May [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200521T05 05:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T251984][https://phabricator.wikimedia.org/T251985] '''Changes later this week''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android can let users [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Suggested Edits 4.0 - Tag Commons images to improve search (to be released May 2020)|add]] [[c:Special:MyLanguage/Commons:Depicts|depicts]] on Commons. The beta version used [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data/Computer-aided tagging|computer-aided tagging]]. This was removed to get more specific depicts. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Suggested_Edits_4.0_-_Tag_Commons_images_to_improve_search_(to_be_released_May_2020)] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graphs]] will be [[:w:en:Rendering (computer graphics)|rendered]] in the reader's browser. This will use [[w:en:JavaScript|Javascript]]. Graphs will hopefully work better for everyone who uses Javascript. It will not work for users who don't use Javascript. This will not affect diagrams in image files. [https://phabricator.wikimedia.org/T236892] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some CSS for the skins has been simplified. This affects <code>div#p-personal</code>, <code>div#p-navigation</code>, <code>div#p-interaction</code>, <code>div#p-tb</code>, <code>div#p-lang</code>, <code>div#p-namespaces</code>, <code>div#p-variants</code> and <code>div#footer</code>. They will have to remove <code>div</code>. You will have to update your gadgets, scripts or user styles. This is so we can use [[:w:en:HTML5|HTML5]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T252467] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some CSS for [[mw:Skin:Vector|the Vector skin]] has been changed. This affects <code>#p-variants</code>, <code>#p-namespaces</code>, <code>#p-personal</code>, <code>#p-views</code> and <code>#p-cactions</code>. They can no longer use <code>> ul</code>. You might need to update your gadgets, scripts or user styles. [[phab:T252447|See how]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W21"/> 18 maj 2020 19:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20041693 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/22|Tech News: 2020-22]] == <section begin="technews-2020-W22"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/22|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * The visual editor will now work in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Modern|Modern skin]]. The changes that needed to happen for this to work could cause problems for some scripts or gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T177243] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from May 26. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from May 27. It will be on all wikis from May 28 ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W22"/> 25 maj 2020 16:17 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20114978 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/23|Tech News: 2020-23]] == <section begin="technews-2020-W23"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new beta version of the [[:c:Commons:Mobile app|Wikimedia Commons app]] for Android. It has a new zoom function when you look at images. It can also suggest places when you upload geotagged photos. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-May/093431.html] '''Problems''' * There was a problem with the Commons database on 27 May. Commons could not be edited for eight minutes. Because of this problem the database was moved. This caused another short read-only time on 29 May. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200528-s4_(commonswiki)_on_read-only_for_8_minutes][https://phabricator.wikimedia.org/T253808][https://phabricator.wikimedia.org/T253825] * The [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector skin]] had a problem where you couldn't add links to the article in other languages. You couldn't see the section if there were no links to other languages already. It also removed [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation]] links and links to language settings. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T252800] '''Changes later this week''' * You can get a notification when someone links to a page you created. You can turn these notifications off for individual pages. You can soon turn them off also in the notifications you get. [https://phabricator.wikimedia.org/T46787] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.35|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 2 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 3 June. It will be on all wikis from 4 June ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W23"/> 2 qershor 2020 00:31 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20133245 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/24|Tech News: 2020-24]] == <section begin="technews-2020-W24"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some articles have tables that can be sorted in different ways. For example a list of countries can be sorted alphabetically but you can click on the size column to sort them by size. If you clicked on the column a second time it would sort the countries from the bottom to the top instead. A third click will now take you back to the original sorting. [https://phabricator.wikimedia.org/T226697] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint_errors/self-closed-tag|Self-closed tags]] now work as in the [[:w:en:HTML5|HTML5]] specifications. This means you should stop using some of them. <code><nowiki><b/></nowiki></code> is an example of a self-closed tag that won't work. <code>area, base, br, col, embed, hr, img, input, keygen, link, meta, param, source, track, wbr</code> can be self-closed. Pages with tags that should not be self-closed have been listed in [[:wikidata:Q25885956|a tracking category]] since 2016. They will be listed in [[Special:LintErrors/self-closed-tag]]. This doesn't affect <code><nowiki><references /></nowiki></code> or <code><nowiki><ref /></nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T134423] * There is a banner called <code>WikidataPageBanner</code>. It is for example used by the Wikivoyages, Wikimedia Russia and the Catalan, Basque, Galician and Turkish Wikipedias. It will now been seen by mobile visitors too. Before this it was only seen on desktop. The wikis should update instructions on <code>MediaWiki:Sitenotice</code> so that editors know to test and style for mobile too. [https://phabricator.wikimedia.org/T254534][https://phabricator.wikimedia.org/T254295] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can now edit [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]] descriptions through the [[:w:en:Application programming interface|API]]. This is useful for tools and gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T226929] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.36|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 June. It will be on all wikis from 11 June ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * A temporary fix helped wikis make their main pages more mobile friendly. This was in 2012. It has not been recommended since 2017. It will not work after 13 July. Wikis should use [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] instead. 118 wikis need to fix this. You can [[phab:T254287|read more and see if your wiki is affected]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T254287] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W24"/> 8 qershor 2020 23:11 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20156267 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/25|Tech News: 2020-25]] == <section begin="technews-2020-W25"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[m:Toolforge|Toolforge]] hosts several tools created by the Wikimedia community like edit counters or enhanced editors. It is changing the domain from '''tools.wmflabs.org''' to '''toolforge.org'''. The routing scheme is moving from '''tools.wmflabs.org/toolname''' to '''toolname.toolforge.org'''. You can [[:wikitech:News/Toolforge.org|read the details]]. Tools that use OAuth will have to be updated to keep working. You can [[:wikitech:Help:Cloud_ Services Introduction|ask for help]]. '''Problems''' * There is a Wikidata item link in the sidebar on many pages. This disappeared for a couple of days for users who have the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|Monobook]] skin. This was because of a bug. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T254485] * Editing, logging in and logging out didn't work properly for a short period of time last week. It was soon fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T255179] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.37|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 June. It will be on all wikis from 18 June ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] is a Python [[:w:en:Library (computing)|library]] to automate work on wikis. It will not support [[:w:en:Python (programming language)|Python 2]] after the new version in July. Support for Python 3.4 and MediaWiki below 1.19 will also be dropped. You should migrate to Python 3. You can [[:phab:T242120|ask for help]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/pywikibot-announce/2020-June/000015.html] * The selectors <code>.menu</code> and <code>.vectorMenu</code> will no longer work in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector]] skin. This can affect gadgets and user scripts. <code>.menu</code> should be replaced by <code>ul</code>. <code>.vectorMenu</code> should be replaced by <code>.vector-menu</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T254797] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W25"/> 15 qershor 2020 23:38 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20175856 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/26|Tech News: 2020-26]] == <section begin="technews-2020-W26"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/26|Translations]] are available. '''Problems''' * There are some [[mw:Special:MyLanguage/Growth|new tools]] to make it easier for newcomers to start editing. They are available on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/growthexperiments.dblist some wikis]. These wikis had a problem with the visual editor for a short period of time last week. This was because of a bug in the new tools. It was soon fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T255607] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some user scripts and gadgets stopped working because of a change to [[:w:en:CSS|CSS]] selectors. <code>.vectorTabs</code> should be replaced with <code>.vector-menu-tabs</code> to fix this. [https://phabricator.wikimedia.org/T255718] '''Changes later this week''' * The developers are working on a [[:m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts#Edit conflicts on talk pages|new interface]] to solve edit conflicts on talk pages. This will be released on 24 June. You can [[mw:mw:Help talk:Paragraph-based Edit Conflict Interface|give feedback]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230231] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.38|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 23 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 24 June. It will be on all wikis from 25 June ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * A temporary fix helped wikis make their main pages more mobile friendly. This was in 2012. It has not been recommended since 2017. It will not work after 13 July. Wikis should use [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] instead. 91 wikis still need to fix this. You can [[phab:T254287|read more and see if your wiki is affected]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T254287] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W26"/> 22 qershor 2020 20:48 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20204326 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/27|Tech News: 2020-27]] == <section begin="technews-2020-W27"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/27|Translations]] are available. '''Problems''' * Everyone was logged out. This was because a few users saw the wikis as if they were logged in to someone else's account. The problem should be fixed now. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-June/093543.html] * Some readers didn't see new edits to pages. If the page had been recently changed they saw an older version of the page instead. This only affected readers who were logged out. It lasted for ten days. It has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256444] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.39|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 1 July. It will be on all wikis from 1 July ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|]] The [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Modern|Modern]] and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Monobook|Monobook]] skins use the ID <code>searchGoButton</code> for the go button. This is <code>searchButton</code> for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector]]. To have the same ID for all skins it will change to <code>searchButton</code> in Monobook and Modern too. This will affect gadgets and user scripts. It will happen on 23 July. They should be updated to use <code>searchButton</code>. You can [[phab:T255953|read more and see a list of affected scripts]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W27"/> 29 qershor 2020 18:30 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20228121 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/28|Tech News: 2020-28]] == <section begin="technews-2020-W28"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/28|Translations]] are available. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguageExtension:Score|Score]] extension has been disabled for now. This is because of a security issue. It will work again as soon as the security issue has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T257066] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.40|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 July. It will be on all wikis from 9 July ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Abstract Wikipedia is a new Wikimedia project. It will collect language-independent information that can be easily read in different languages. It builds on Wikidata. The name is preliminary. You can [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|read more]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093571.html] * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]] developers are thinking about new experimental tools. If you use an iPhone you can help them by [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/2020 survey|answering the survey]]. * Some [[mw:New requirements for user signatures#Outcome|rules for user signatures]] will soon be enforced. [[Special:LintErrors|Lint errors]] and invalid HTML will no longer be allowed in user signatures. Nested substitution will not be allowed. A link to your user page, user talk page or user contributions will be required. You can [https://signatures.toolforge.org/check check if your signature works with the new rules]. This is because the signatures can cause problems for tools or other text on the page. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W28"/> 6 korrik 2020 22:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20228121 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/29|Tech News: 2020-29]] == <section begin="technews-2020-W29"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Users can [[mw:Extension:Thanks|thank]] others for their edits. [[mw:Extension:CheckUser|Checkusers]] can now see user data related to that action. This can help identify [[m:Special:MyLanguage/Sock puppetry|sock puppets]] who harass others using thanks. [https://phabricator.wikimedia.org/T252226] '''Problems''' * Everyone was logged out a couple of weeks ago to fix a security problem. The problem was not entirely fixed. Because of this everyone was logged out once again last week. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-June/093543.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2020-July/002327.html] '''Changes later this week''' * Wikis that are not for one specific language can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|translate]] pages. Sometimes parts of translations are outdated or missing. Outdated translations are marked with a <span style="background-color:#fdd">pink background</span>. Missing translations will also be marked in the future. This markup can sometimes break things. It can soon be disabled by using <code><translate nowrap></translate></code> on the source page. [https://phabricator.wikimedia.org/T256625] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.41|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 July. It will be on all wikis from 16 July ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikimedia code review plans to use [[:w:en:GitLab|GitLab]]. It would be hosted on Wikimedia servers. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093577.html][https://www.mediawiki.org/wiki/Technical_Community_Newsletter/2020/July][https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Vpbt50rwxgb2r6qn][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093607.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W29"/> 13 korrik 2020 18:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20228121 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|Tech News: 2020-30]] == <section begin="technews-2020-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A temporary fix helped wikis make their main pages more mobile friendly. This was in 2012. It has not been recommended since 2017. The mobile main page special casing stopped working 14 July. 60 wikis now have main pages that don't work well on mobile. You can see which ones, how to fix it and how to get help [[phab:T254287|in Phabricator]]. This is the same problem that was reported in Tech News [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/24|2020/24]] and [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/26|2020/26]]. '''Problems''' * There is a problem with the interlanguage links. The interlanguage links are the links that help you find a specific page in a different language. The sorting is broken. The developers are working on a solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T257625] * Some users keep getting the notifications for the same event. Some of these are old events. [https://phabricator.wikimedia.org/T257714] * Some users have trouble logging in. This is probably a [[:w:en:HTTP cookie|browser cookie]] problem. The developers are working on understanding the problem. If you have trouble logging in you can see the details [[phab:T258121|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T258121] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 July. It will be on all wikis from 23 July ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * There is a <code>{{int:printableversion}}</code> link. This will disappear. That is because web browsers today can create a printable version or show how it will look in print anyway. [https://phabricator.wikimedia.org/T167956] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W30"/> 20 korrik 2020 21:13 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20298486 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|Tech News: 2020-31]] == <section begin="technews-2020-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Small wiki toolkits/Starter kit|Starter kit]] is now available for wiki communities. This page lists technical resources, tools, and recommendations. These are essential to operate a wiki project. This is mostly useful for smaller wikis where the community has limited experience with this. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093633.html] * The first features of the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project are available for logged-in users on all wikis. In order to use them, uncheck ''{{int:prefs-vector-enable-vector-1-label}}'' in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|local]] or [[Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|global]] preferences in section ''{{int:prefs-skin-prefs}}''. More improvements are planned. [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|Feedback is welcome]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] On multiple wikis, a UTCLiveClock gadget is available. For wikis that import the gadget [[:mw:MediaWiki:Gadget-UTCLiveClock.js|directly from mediawiki.org]], end users can now [[mw:MediaWiki_talk:Gadget-UTCLiveClock.js#Time_zones|choose a different timezone to show instead of UTC]]. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The deployment train for MediaWiki has been blocked this week. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093640.html][https://phabricator.wikimedia.org/T257969] * Translation Notification Bot was sending the same message multiple times to every translator. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T144780] * Some users were receiving the same notification multiple times. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T257766] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from July 28. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from July 29. It will be on all wikis from JUly 30 ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W31"/> 27 korrik 2020 15:52 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20298486 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|Tech News: 2020-32]] == <section begin="technews-2020-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|Translations]] are available. '''Problems''' * All queries to the [[mw:Wikidata Query Service|Wikidata Query Service]] failed between 17:50 and 17:59 UTC on Thursday 23 July. Some queries failed during a longer period. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200723-wdqs-outage] * Interlanguage links were ordered incorrectly for the past few weeks. This problem was also mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|Tech News two weeks ago]]. The problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T257625] * There is a problem with the [[Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|global preferences]] for the "{{int:prefs-vector-enable-vector-1-label}}" option. Developers are working on fixing it. [https://phabricator.wikimedia.org/T258493] * A bug in the Wikibase extension had disabled the "move" and "create" types of protection in the main (Gallery) namespace on Wikimedia Commons. New protections could not be added, and existing protections were not enforced, allowing some page moves and page creations that should not have been possible. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T258323] '''Changes later this week''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS Player|video player]] will change to be simpler and more modern. This week, the current beta feature will become the video player for everyone on most non-Wikipedia wikis. The old player will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * Users' <code>global.js</code> and <code>global.css</code> pages will now also be loaded on the mobile site. You can read [[mw:Help:Extension:GlobalCssJs#Per-skin_customization|documentation]] for how to avoid applying styles to the mobile skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T138727] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|MonoBook]] skin, the <code>searchGoButton</code> identifier is now <code>searchButton</code>. This may affect CSS and JS gadgets. Migration instructions can be found in [[phab:T255953|T255953]]. This was previously mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/27|issue 27]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Bot operators can use Pywikibot to regularly archive discussions. The behavior when the bot uses <code>counter</code> to prevent large archives was changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T215247] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from August 4. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from August 5. It will be on all wikis from August 6 ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W32"/> 3 gusht 2020 17:43 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20298486 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|Tech News: 2020-33]] == <section begin="technews-2020-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|FileImporter and FileExporter]] became standard features on all Wikis during the first week of August. They help you transfer files from local wikis to Wikimedia Commons with the original file information and history intact. [https://phabricator.wikimedia.org/T140462] '''Problems''' * The mobile skin displays a message at the bottom of the page about who edited last. This message showed raw wikitext. This has now been fixed. Some messages in [[mw:Structured Discussions|Structured Discussions]] and [[mw:Content translation|content translation]] may still appear as raw wikitext. Developers are working on it. [https://phabricator.wikimedia.org/T259565] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from August 11. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from August 12. It will be on all wikis from August 13 ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on September 1. This is planned between 13:30 and 15:30 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W33"/> 10 gusht 2020 18:06 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_3&oldid=20353596 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|Tech News: 2020-34]] == <section begin="technews-2020-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you revert an edit using the undo link your edit is marked with an <code>undo</code> tag. This will now only happen if you don't change anything in the edit window before publishing the undo. This is to keep users from marking edits as undos when they actually do something else. [https://phabricator.wikimedia.org/T259014] * The new [[mw:Special:MyLanguage/OOUI|OOUI version]] will not work with [[:w:en:Internet Explorer 8|Internet Explorer 8]]. This means the wikis will look strange and not work well in Internet Explorer 8. This was reported in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/17|Tech/News/2020/17]]. This is because keeping the wikis working with very old browsers creates other problems. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-August/093718.html] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 August. It will be on all wikis from 20 August ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on September 1. This is planned between 13:30 and 15:30 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis next week. This is a reminder. You can help by [[m:Tech/Server switch 2020|translating the announcement message]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W34"/> 17 gusht 2020 22:41 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20366028 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|Tech News: 2020-35]] == <section begin="technews-2020-W35"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 25 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 26 August. It will be on all wikis from 27 August ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W35"/> 24 gusht 2020 19:59 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20389773 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|Tech News: 2020-36]] == <section begin="technews-2020-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|Translations]] are available. '''Problems''' * This is a reminder. All wikis will be read-only for a few minutes on September 1. This is planned between 14:00 and 15:00 UTC. Please check on the details on [[m:Tech/Server switch 2020|the announcement message]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W36"/> 31 gusht 2020 22:10 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20411995 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|Tech News: 2020-37]] == <section begin="technews-2020-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Normally pages can be moved to a title that has no existing page yet or to a page that has only one revision, which is a redirect to the page to be moved. A new user right allows editors to move pages over one-revision pages that redirect to anywhere. [https://phabricator.wikimedia.org/T239277] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 September. It will be on all wikis from 10 September ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] All MediaWiki [[:w:en:API|API]] modules will now use <code>watchlist</code> instead of <code>watch</code>. This was inconsistent before. [https://phabricator.wikimedia.org/T247915] '''Future changes''' * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia Android app]] team might work on patrolling tools in the future. You can let them know what tools would be useful for you or for less experienced patrollers. See the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Patrolling conversation|page on mediawiki.org]]. * [[m:Special:MyLanguage/OTRS|OTRS]] will be updated to a new version. This will probably take around two days. OTRS agents will not have access to the system during these days. Emails that come in during the update will be delivered when the update is done. The plan is to start around 08:00 UTC on 14 September. This could change. [https://phabricator.wikimedia.org/T187984] * The Wikipedia Android app will send [[:mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Push Notifications for editors|push notifications]] if users want them. This could help you see for example when someone wrote on your talk page or your edit was reverted. This will need [[:w:en:Google Play Services|Google Play Services]] to work. It will also be possible to get the app without Google Play Services but push notifications will not work. Google Play Services is also used to make the app work for [[:w:en:Android KitKat|Android 4.4]] users. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android#Updates][https://phabricator.wikimedia.org/T146032] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikimedia code review could move to [[:w:en:GitLab|GitLab]]. It would be hosted on Wikimedia servers. You can take part in the [[mw:GitLab consultation|consultation]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Dropdown menus in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|the Vector skin]] use a <code>.menu</code> class. This will not work in the future. Scripts can use <code>nav ul</code> instead. <code>.vectorTabs</code> and <code>.vectorMenu</code> will also not work. Some scripts need to be updated. You can [[phab:T262092|read more in Phabricator]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W37"/> 7 shtator 2020 17:59 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20427670 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|Tech News: 2020-38]] == <section begin="technews-2020-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|Translations]] are available. '''Problems''' * The [[mw:Wikimedia Apps|Wikipedia apps]] briefly showed pages without [[w:en:CSS|CSS]] last week. This meant they looked wrong. It was quickly fixed but cached pages without CSS were shown for a few hours. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200909-mobileapps_config_change][https://phabricator.wikimedia.org/T262437] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 September. It will be on all wikis from 17 September ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W38"/> 14 shtator 2020 18:19 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20446737 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|Tech News: 2020-39]] == <section begin="technews-2020-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new tag for reverted edits. For example you can see it in the recent changes feed or in the article history. It is added to edits when they have been undone, rollbacked or manually reverted to an older version of the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T254074][https://phabricator.wikimedia.org/T164307] '''Changes later this week''' * The number of times you can do something in a period of time on wiki is limited. This could be the number of edits per minute or the number of users you email in a day. Some users are not affected by all limits because of their user rights. They could soon see the limit even if it does not affect them. [https://phabricator.wikimedia.org/T258888] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 22 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 23 September. It will be on all wikis from 24 September ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W39"/> 21 shtator 2020 23:27 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20461072 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|Tech News: 2020-40]] == <section begin="technews-2020-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Admins can now see links to diffs of deleted revisions on [[Special:AbuseLog|Special:AbuseLog]]. This uses the interface of [[Special:Undelete|Special:Undelete]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T261630] * Editors are automatically added to some user groups. For example editors are added to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Autoconfirmed users|autoconfirmed users]] when they have edited enough times and long enough. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|Abuse filters]] can hinder users from automatically getting user rights for a period of time. They can also remove rights user have. Wikis can now ask to change how long this period of time is for their wiki [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projectPHIDs=Wikimedia-Site-requests in Phabricator]. It is currently five days. [https://phabricator.wikimedia.org/T231756] '''Problems''' * [[m:Tech/News/2019/34|Last year]] some abuse filters stopped working because of a new change. If they tried to use variables that were unavailable for that action they would fail. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T230256] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 29 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 30 September. It will be on all wikis from 1 October ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can't see the language links to other language versions from the talk page or history page. They are also not shown when you edit an article. This could change. It is not decided if for example the history page should link to another history page or to the article. You can take part in the [[phab:T262472|discussion in Phabricator]]. * The link colours could change. This is to make the difference between links and other text more clear. You can [[phab:T213778|read more in Phabricator]]. * In your preferences you can choose to get different notifications on the web or by email. You will see <code>Apps</code> as one of the alternatives later this week. This is because the [[mw:Wikimedia Apps|Android and iOS Wikipedia apps]] will use push notifications for those who want them. You can see the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-echo preferences] on the test wiki. The goal is to have push notifications on Android in October and on iOS in early 2021. [https://phabricator.wikimedia.org/T262936] * You can soon put pages on your watchlist for a limited time. This could be useful if you want to watch something for a shorter time but don't want it on your watchlist forever. It now works on [[mw:MediaWiki|mediawiki.org]] and will come to more wikis later. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/Watchlist Expiry|read more]] and [[m:Community Tech/Watchlist Expiry/Release Schedule|see when it will come to other wikis]]. * You can see what Wikimedians think are the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|best new technical tools this year]]. You can also nominate them. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W40"/> 28 shtator 2020 23:24 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20483264 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Tech News: 2020-41]] == <section begin="technews-2020-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [https://consultation-stats.toolforge.org/ new tool] where you can see which home wiki users have in discussions on Meta. This can help show which communities are not part of the discussion on wikis where we make decisions that affect many other wikis. * You can now thank users for file uploads or for changing the language of a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T254992] '''Problems''' * There were many errors with the new MediaWiki version last week. The new version was rolled back. Updates that should have happened last week are late. [https://phabricator.wikimedia.org/T263177] * Everyone was logged out. This was because a user reported being logged in to someone else's account. The problem should be fixed now. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-October/093922.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Many pages have [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] errors. You can [https://techblog.wikimedia.org/2020/09/28/diving-into-wikipedias-ocean-of-errors/ read more] and now [[:w:en:User:Jdlrobson/User scripts with client errors|see a list of user scripts with errors]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 October. It will be on all wikis from 8 October ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * Letters immediately after a link are shown as part of the link. For example the entire word in <code><nowiki>[[Child]]ren</nowiki></code> is linked. On Arabic wikis this works at both the start and end of a word. Previously on Arabic wikis numbers and other non-letter Unicode characters were shown as part of the link at the start of a word but not at the end. Now only Latin and Arabic letters will extend links on Arabic wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T263266] '''Future changes''' * You will be able to read but not to edit the wikis for up to an hour on [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 27 October around 14:00 (UTC)]. It will probably be shorter than an hour. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W41"/> 5 tetor 2020 18:24 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20515061 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Tech News: 2020-42]] == <section begin="technews-2020-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Translations]] are available. '''Problems''' * Because of the problems with the MediaWiki version two weeks ago last week's updates are also late. [https://phabricator.wikimedia.org/T263177][https://phabricator.wikimedia.org/T263178][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-October/093944.html] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live previews]] didn't show the templates used in the preview if you just edited a section. This has now been fixed. You can also test [[w:en:CSS|CSS]] and [[w:en:JavaScript|JavaScript]] pages even if you have the live preview enabled. Previously this didn't work well. [https://phabricator.wikimedia.org/T102286][https://phabricator.wikimedia.org/T186390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 October. It will be on all wikis from 15 October ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A new stable version of [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] is coming soon. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/pywikibot/2020-October/010056.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W42"/> 12 tetor 2020 17:24 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20528295 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Tech News: 2020-43]] == <section begin="technews-2020-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-10-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-10-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-10-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to read but not to edit the wikis for up to an hour on [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 {{#time:j xg|2020-10-27|en}} around 14:00 (UTC)]. It will probably be shorter than an hour. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function will be updated soon so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024] * Some gadgets and user-scripts use the HTML div with the ID <code dir=ltr style="white-space:nowrap;">#jump-to-nav</code>. This div will be removed soon. Maintainers should replace these uses with either <code dir=ltr>#siteSub</code> or <code dir=ltr style="white-space:nowrap;">#mw-content-text</code>. A list of affected scripts is at the top of [[phab:T265373]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W43"/> 19 tetor 2020 18:31 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20550811 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|Tech News: 2020-44]] == <section begin="technews-2020-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit the wikis for up to an hour on [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 October 27 around 14:00 (UTC)]. It will probably be shorter than an hour. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364] * Last week, links to "diffs" from mobile watchlists and recentchanges were linking to page-revisions instead of diffs. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T265654] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * Since the introduction of the [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrators]] user group in 2018, administrators couldn’t view the deleted history of CSS/JS pages. Now they can. [https://phabricator.wikimedia.org/T202989] * There was a problem with the [[Special:Tags|Change Tags]]. The software would apply the "{{int:Tag-mw-reverted}}" tag to any page actions such as page-protection changes if they came directly after a reverted edit. This has now been fixed for new edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T265312] * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|Reply tool]] will be offered as an opt-in [[mw:Special:MyLanguage/Beta Feature|Beta Feature]] on most Wikipedias in November. Another announcement will be made once the date is finalized. [https://phabricator.wikimedia.org/T266303] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W44"/> 26 tetor 2020 18:38 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20574890 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Tech News: 2020-45]] == <section begin="technews-2020-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can no longer read Wikimedia wikis if your browser uses very old [[:w:en:Transport Layer Security|TLS]]. This is because it is a security problem for everyone. It could lead to [[:w:en:Downgrade attack|downgrade attacks]]. Since October 29, 2020, users who use old TLS versions will not be able to connect to Wikimedia projects. A list of [[:wikitech:HTTPS/Browser Recommendations|browser recommendations]] is available. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T258405] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new automatic [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking categories|tracking category]] available: [[:{{ns:14}}:{{MediaWiki:nonnumeric-formatnum}}|Pages with non-numeric formatnum arguments]]. It collects pages which use the <code><nowiki>{{formatnum}}</nowiki></code> parser function with invalid (non-numeric) input, ''e.g.'' <code><nowiki>{{formatnum:TECHNEWS}}</nowiki></code>. Note that <code><nowiki>{{formatnum:123,456}}</nowiki></code> is also invalid input: as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#formatnum|documentation]], the argument should be <u>unformatted</u> so that it can be reliably and correctly localised. The tracking category will help identify problematic usage and double-formatting. The new tracking category's name can be [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&showMessage=nonnumeric-formatnum&group=core&optional=1&action=translate translated at translatewiki]. [https://phabricator.wikimedia.org/T237467] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 3. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from November 4. It will be on all wikis from November 5 ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * Administrators and stewards will be able to use a special page (Special:CreateLocalAccount) to force local account creation for a global account. This is useful when account creation is blocked for that user (by a block or a filter). [https://phabricator.wikimedia.org/T259721] * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|Reply tool]] will be offered as an opt-in [[mw:Special:MyLanguage/Beta Feature|Beta Feature]] on most Wikipedias on November 4. This change excludes the English, Russian, and German-language Wikipedias, plus a few smaller Wikipedias with special circumstances. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|the help page]] and [[mw:Help:DiscussionTools/Why can't I reply to this comment?|the troubleshooting guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T266303] '''Future changes''' * A discussion has been restarted about using a Unicode minus sign (− U+2212) in the output of <code><nowiki>{{formatnum}}</nowiki></code> when it is given a negative argument. [https://phabricator.wikimedia.org/T10327] * In the future [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|IP addresses of unregistered users will not be shown for everyone]]. They will get an alias instead. There will be a new user right or an opt-in function for more vandal fighters to see the IPs of unregistered users. There would be some criteria for who gets the user right or opt-in. There will also be other new tools to help handle vandalism. This is early in the process and the developers are still collecting information from the communities before they suggest solutions. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W45"/> 2 nëntor 2020 17:09 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20604769 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Tech News: 2020-46]] == <section begin="technews-2020-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * You can see [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|reference previews]]. This shows a preview of the footnote when you hover over it. This has been a [[mw:Beta Features|beta feature]]. It will move out of beta and be enabled by default. There will be an option not to use it. The developers are looking for small or medium-sized wikis to be the first ones. You can [[m:User talk:Michael Schönitzer (WMDE)|let them know]] if your wiki is interested. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2020-November/002373.html] * From November 16 the categories will not be sorted in order for a short time. This is because the developers are upgrading to a new version of the [[:w:en:International Components for Unicode|internationalisation library]]. They will use a script to fix the existing categories. This can take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T264991][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W46"/> 9 nëntor 2020 16:50 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20634159 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Tech News: 2020-47]] == <section begin="technews-2020-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 16 November, changes to categories will not be sorted correctly for most languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T264991][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] '''Changes later this week''' * If you merged two pages in a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespace]] where pages can't redirect this used to break the merge history. This will now be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T93469] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-11-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-11-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-11-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|Community Wishlist Survey]] is now open for proposals. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals from 16 to 30 November. You can vote on proposals from 8 December to 21 December. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W47"/> 16 nëntor 2020 16:37 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20669023 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Tech News: 2020-48]] == <section begin="technews-2020-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Timestamps in [[Special:Log|Special:Log]] are now links. They go to Special:Log for only that entry. This is how timestamps work on for example the history page. [https://phabricator.wikimedia.org/T207562] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2020 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from 1 December. Unclaimed projects can be deleted from 1 January. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-November/094054.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W48"/> 23 nëntor 2020 18:19 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20698111 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Tech News: 2020-49]] == <section begin="technews-2020-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-12-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-12-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-12-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]] will show readers more of the article history. They can see new updates and easier see how the article has changed over time. This is an experiment. It will first be shown only to some iOS app users as a [[:w:en:A/B testing|test]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T241253][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Breaking_Down_the_Wall] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[wikitech:Wiki replicas|Wiki Replicas]] can be used for [[:w:en:SQL|SQL]] queries. You can use [https://quarry.wmflabs.org/ Quarry], [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/PAWS PAWS] or other ways to do this. To make the Wiki Replicas stable there will be two changes. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work. You can also only query a database if you connect to it directly. This will happen in February 2021. If you think this affects you and you need help you can [[phab:T268498|post on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Wiki_Replicas_2020_Redesign] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W49"/> 30 nëntor 2020 18:44 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20728523 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Tech News: 2020-50]] == <section begin="technews-2020-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now put pages on your watchlist for a limited period of time. Some wikis already had this function. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Watchlist_Expiry][https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Watchlist_expiry] '''Changes later this week''' * Information from Wikidata that is used on a wiki page can be shown in recent changes and watchlists on a Wikimedia wiki. To see this you need to turn on showing Wikidata edits in your watchlist in the preferences. Changes to the Wikidata description in the language of a Wikimedia wiki will then be shown in recent changes and watchlists. This will not show edits to languages that are not relevant to your wiki. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2020-November/014402.html][https://phabricator.wikimedia.org/T191831] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-12-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-12-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-12-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|Community Wishlist Survey]] between 8 December and 21 December. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W50"/> 7 dhjetor 2020 17:14 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20754641 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|Tech News: 2020-51]] == <section begin="technews-2020-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [[mw:Wikipedia for KaiOS|Wikipedia app]] for [[:w:en:KaiOS|KaiOS]] phones. It was released in India in September. It can now be downloaded in other countries too. [https://diff.wikimedia.org/2020/12/10/growing-wikipedias-reach-with-an-app-for-kaios-feature-phones/] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-12-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-12-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-12-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W51"/> 14 dhjetor 2020 22:34 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20803489 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Tech News: 2020-52]] == <section begin="technews-2020-W52"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 11 January 2021. '''Recent changes''' * The <code><nowiki>{{citation needed}}</nowiki></code> template shows when a statement in a Wikipedia article needs a source. If you click on it when you edit with the visual editor there is a popup that explains this. Now it can also show the reason and when it was added. [https://phabricator.wikimedia.org/T270107] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * You can [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation/Ideas|propose and discuss]] what technical improvements should be done for geographic information. This could be coordinates, maps or other related things. * Some wikis use [[mw:Writing systems/LanguageConverter|LanguageConverter]] to switch between writing systems or variants of a language. This can only be done for the entire page. There will be a <code><nowiki><langconvert></nowiki></code> tag that can convert a piece of text on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T263082] * Oversighters and stewards can hide entries in [[Special:AbuseLog|Special:AbuseLog]]. They can soon hide multiple entries at once using checkboxes. This works like hiding normal edits. It will happen in early January. [https://phabricator.wikimedia.org/T260904] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W52"/> 21 dhjetor 2020 21:53 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20833836 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Tech News: 2021-02]] == <section begin="technews-2021-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can choose to be reminded when you have not added an edit summary. This can be done in your preferences. This could conflict with the [[:w:en:CAPTCHA|CAPTCHA]]. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T12729] * You can link to specific log entries. You can get these links for example by clicking the timestamps in the log. Until now, such links to private log entries showed no entry even if you had permission to view private log entries. The links now show the entry. [https://phabricator.wikimedia.org/T269761] * Admins can use the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filter tool]] to automatically prevent bad edits. Three changes happened last week: ** The filter editing interface now shows syntax errors while you type. This is similar to JavaScript pages. It also shows a warning for regular expressions that match the empty string. New warnings will be added later. [https://phabricator.wikimedia.org/T187686] ** [[m:Special:MyLanguage/Meta:Oversighters|Oversighters]] can now hide multiple filter log entries at once using checkboxes on [[Special:AbuseLog]]. This is how the usual revision deletion works. [https://phabricator.wikimedia.org/T260904] ** When a filter matches too many actions after it has been changed it is "throttled". The most powerful actions are disabled. This is to avoid many editors getting blocked when an administrator made a mistake. The administrator will now get a notification about this "throttle". * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new tool to [https://skins.wmflabs.org/?#/add build new skins]. You can also [https://skins.wmflabs.org/?#/ see] existing [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Skins|skins]]. You can [[mw:User talk:Jdlrobson|give feedback]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-December/094130.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Bots using the API no longer watch pages automatically based on account preferences. Setting the <code>watchlist</code> to <code>watch</code> will still work. This is to reduce the size of the watchlist data in the database. [https://phabricator.wikimedia.org/T258108] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto's]] [[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#File metadata|file metadata]] now includes length. [https://phabricator.wikimedia.org/T209679] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:w:en:CSS|CSS]] and [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] code pages now have link anchors to [https://patchdemo.wmflabs.org/wikis/40e4795d4448b55a6d8c46ff414bcf78/w/index.php/MediaWiki:En.js#L-125 line numbers]. You can use wikilinks like [[:w:en:MediaWiki:Common.js#L-50]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T29531] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] There was a [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.25|new version]] of MediaWiki last week. You can read [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.25/Changelog|a detailed log]] of all 763 changes. Most of them are very small and will not affect you. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W02"/> 11 janar 2021 16:42 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20950047 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Tech News: 2021-03]] == <section begin="technews-2021-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth team]] plans to add features to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer tasks/Experiment analysis, November 2020|get more visitors to edit]] to more Wikipedias. You can help [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&group=ext-growthexperiments&language=&filter=&action=translate translating the interface]. * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210126T07 {{#time:j xg|2021-01-26|en}} at 07:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271791] * [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]] posts could be automatically timestamped in the future. This is because MassMessage senders can now send pages using MassMessage. Pages are more difficult to sign. If there are times when a MassMessage post should not be timestamped you can [[phab:T270435|let the developers know]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W03"/> 18 janar 2021 17:09 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20974628 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Tech News: 2021-04]] == <section begin="technews-2021-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210126T07 {{#time:j xg|2021-01-26|en}} at 07:00 (UTC)]. You will not be able to read or edit [[:wikitech:Main Page|Wikitech]] for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210128T09 {{#time:j xg|2021-01-28|en}} at 09:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271791][https://phabricator.wikimedia.org/T272388] '''Changes later this week''' * [[m:WMDE Technical Wishes/Bracket Matching|Bracket matching]] will be added to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] syntax highlighter on the first wikis. The first wikis are German and Catalan Wikipedia and maybe other Wikimedia wikis. This will happen on 27 January. [https://phabricator.wikimedia.org/T270238] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W04"/> 25 janar 2021 19:30 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21007423 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Tech News: 2021-05]] == <section begin="technews-2021-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Translations]] are available. '''Problems''' * [[:w:en:IPv6|IPv6 addresses]] were written in lowercase letters in diffs. This caused dead links since [[Special:Contributions|Special:Contributions]] only accepted uppercase letters for the IPs. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T272225] '''Changes later this week''' * You can soon use Wikidata to link to pages on the multilingual Wikisource. [https://phabricator.wikimedia.org/T138332] * Often editors use a "non-breaking space" to make a gap between two items when reading but still show them together. This can be used to avoid a line break. You will now be able to add new ones via the special character tool in the 2010, 2017, and visual editors. The character will be shown in the visual editor as a space with a grey background. [https://phabricator.wikimedia.org/T70429][https://phabricator.wikimedia.org/T96666] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=| Advanced item]] Wikis use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filters]] to stop bad edits being made. Filter maintainers can now use syntax like <code>1.2.3.4 - 1.2.3.55</code> as well as the <code>1.2.3.4/27</code> syntax for IP ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T218074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[mw:Skin:Minerva Neue|Minerva]] is the skin Wikimedia wikis use for mobile traffic. When a page is protected and you can't edit it you can normally read the source wikicode. This doesn't work on Minerva on mobile devices. This is being fixed. Some text might overlap. This is because your community needs to update [[MediaWiki:Protectedpagetext|MediaWiki:Protectedpagetext]] to work on mobile. You can [[phab:T208827|read more]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Recommendations_for_mobile_friendly_articles_on_Wikimedia_wikis#Inline_styles_should_not_use_properties_that_impact_sizing_and_positioning][https://www.mediawiki.org/wiki/Recommendations_for_mobile_friendly_articles_on_Wikimedia_wikis#Avoid_tables_for_anything_except_data] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] and [[:wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] will change the IP address they use to contact the wikis. The new IP address will be <code>185.15.56.1</code>. This will happen on February 8. You can [[:wikitech:News/CloudVPS NAT wikis|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W05"/> 1 shkurt 2021 23:38 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21033195 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Tech News: 2021-06]] == <section begin="technews-2021-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android now has watchlists and talk pages in the app. [https://play.google.com/store/apps/details?id=org.wikipedia] '''Changes later this week''' * You can see edits to chosen pages on [[Special:Watchlist|Special:Watchlist]]. You can add pages to your watchlist on every wiki you like. The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|GlobalWatchlist]] extension will come to Meta on 11 February. There you can see entries on watched pages on different wikis on the same page. The new watchlist will be found on [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] on Meta. You can choose which wikis to watch and other preferences on [[m:Special:GlobalWatchlistSettings|Special:GlobalWatchlistSettings]] on Meta. You can watch up to five wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T260862] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * When admins [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protecting and unprotecting pages|protect]] pages the form will use the [[mw:UX standardization|OOUI look]]. [[Special:Import|Special:Import]] will also get the new look. This will make them easier to use on mobile phones. [https://phabricator.wikimedia.org/T235424][https://phabricator.wikimedia.org/T108792] * Some services will not work for a short period of time from 07:00 UTC on 17 February. There might be problems with new [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|short links]], new translations, new notifications, adding new items to your [[mw:Reading/Reading Lists|reading lists]] or recording [[:w:en:Email#Tracking of sent mail|email bounces]]. This is because of database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T273758] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[m:Tech/News/2021/05|Last week]] Tech News reported that the IP address [[:wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] and [[:wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] use to contact the wikis will change on 8 February. This is delayed. It will happen later instead. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/CloudVPS_NAT_wikis] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W06"/> 8 shkurt 2021 18:41 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21082948 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Tech News: 2021-07]] == <section begin="technews-2021-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Translations]] are available. '''Problems''' * There were problems with recent versions of MediaWiki. Because the updates caused problems the developers rolled back to an earlier version. Some updates and new functions will come later than planned. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2021-February/094255.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2021-February/094271.html] * Some services will not work for a short period of time from 07:00 UTC on 17 February. There might be problems with new [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|short links]], new translations, new notifications, adding new items to your [[mw:Reading/Reading Lists|reading lists]] or recording [[:w:en:Email#Tracking of sent mail|email bounces]]. This is because of database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T273758] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.31|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W07"/> 15 shkurt 2021 18:55 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21105437 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Tech News: 2021-08]] == <div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The visual editor will now use [[:c:Commons:Structured data/Media search|MediaSearch]] to find images. You can search for images on Commons in the visual editor when you are looking for illustrations. This is to help editors find better images. [https://phabricator.wikimedia.org/T259896] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighter]] now works with more languages: [[:w:en:Futhark (programming language)|Futhark]], [[:w:en:Graphviz|Graphviz]]/[[:w:en:DOT (graph description language)|DOT]], CDDL and AMDGPU. [https://phabricator.wikimedia.org/T274741] '''Problems''' * Editing a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EasyTimeline|timeline]] might have removed all text from it. This was because of a bug and has been fixed. You might need to edit the timeline again for it to show properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T274822] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.32|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a [[:m:Wikimedia Rust developers user group|user group]] for developers and users interested in working on Wikimedia wikis with the [[:w:en:Rust (programming language)|Rust programming language]]. You can join or tell others who want to make your wiki better in the future. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div> ---- 23 shkurt 2021 01:17 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21134058 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Tech News: 2021-09]] == <div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth team tools]] can now show the name of a newcomer's mentor anywhere [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship/Integrating_mentorship|through a magic word]]. This can be used for welcome messages or userboxes. * A new version of the [[c:Special:MyLanguage/Commons:VideoCutTool|VideoCutTool]] is now available. It enables cropping, trimming, audio disabling, and rotating video content. It is being created as part of the developer outreach programs. '''Problems''' * There was a problem with the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Job queue|job queue]]. This meant some functions did not save changes and mass messages were delayed. This did not affect wiki edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T275437] * Some editors may not be logged in to their accounts automatically in the latest versions of Firefox and Safari. [https://phabricator.wikimedia.org/T226797] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.33|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div> ---- 1 mars 2021 20:07 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21161722 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Tech News: 2021-10]] == <section begin="technews-2021-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section translation]] now works on Bengali Wikipedia. It helps mobile editors translate sections of articles. It will come to more wikis later. The first focus is active wikis with a smaller number of articles. You can [https://sx.wmflabs.org/index.php/Main_Page test it] and [[mw:Talk:Content translation/Section translation|leave feedback]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] now give admins the review right. [https://phabricator.wikimedia.org/T275293] * When someone links to a Wikipedia article on Twitter this will now show a preview of the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T276185] '''Problems''' * Many graphs have [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] errors. Graph editors can check their graphs in their browser's developer console after editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T275833] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Talk pages project/New discussion|New Discussion]] tool will soon be a new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|discussion tools]] beta feature for on most Wikipedias. The goal is to make it easier to start new discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T275257] '''Future changes''' * There will be a number of changes to make it easier to work with templates. Some will come to the first wikis in March. Other changes will come to the first wikis in June. This is both for those who use templates and those who create or maintain them. You can [[:m:WMDE Technical Wishes/Templates|read more]]. * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] will become a default feature on some wikis on 17 March. They will share a setting with [[mw:Page Previews|Page Previews]]. If you prefer the Reference Tooltips or Navigation-Popups gadget you can keep using them. If so Reference Previews won't be shown. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * New JavaScript-based functions will not work in [[:w:en:Internet Explorer 11|Internet Explorer 11]]. This is because Internet Explorer is an old browser that doesn't work with how JavaScript is written today. Everything that works in Internet Explorer 11 today will continue working in Internet Explorer for now. You can [[mw:Compatibility/IE11|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W10"/> 8 mars 2021 18:51 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21175593 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Tech News: 2021-11]] == <section begin="technews-2021-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis that are part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|desktop improvements]] project can now use a new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Search|search function]]. The desktop improvements and the new search will come to more wikis later. You can also [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements#Deployment plan and timeline|test it early]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Editors who put up banners or change site-wide [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] code should use the [https://grafana.wikimedia.org/d/000000566/overview?viewPanel=16&orgId=1 client error graph] to see that their changes has not caused problems. You can [https://diff.wikimedia.org/2021/03/08/sailing-steady%e2%80%8a-%e2%80%8ahow-you-can-help-keep-wikimedia-sites-error-free read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276296] '''Problems''' * Due to [[phab:T276968|database issues]] the [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org Wikimedia Beta Cluster] was read-only for over a day. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can add a [[:w:en:Newline|newline]] or [[:w:en:Carriage return|carriage return]] character to a custom signature if you use a template. There is a proposal to not allow them in the future. This is because they can cause formatting problems. [https://www.mediawiki.org/wiki/New_requirements_for_user_signatures#Additional_proposal_(2021)][https://phabricator.wikimedia.org/T272322] * You will be able to read but not edit [[phab:T276899|12 wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|en}} at 06:00 (UTC)]. This could take 30 minutes but will probably be much faster. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can use [https://quarry.wmflabs.org/ Quarry] for [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the [[wikitech:Wiki replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work from 23 March. There will be a new field to specify the database to connect to. If you think this affects you and you need help you can [[phab:T268498|post on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/PAWS PAWS] and other ways to do [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the Wiki Replicas will be affected later. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Wiki_Replicas_2020_Redesign] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W11"/> 16 mars 2021 00:22 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21226057 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Tech News: 2021-12]] == <section begin="technews-2021-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [[mw:Wikipedia for KaiOS|Wikipedia app]] for [[:w:en:KaiOS|KaiOS]] phones. They don't have a touch screen so readers navigate with the phone keys. There is now a [https://wikimedia.github.io/wikipedia-kaios/sim.html simulator] so you can see what it looks like. * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|new discussion tool]] are now available as the "{{int:discussiontools-preference-label}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] in almost all wikis except German Wikipedia. '''Problems''' * You will be able to read but not edit [[phab:T276899|twelve wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|{{PAGELANGUAGE}}}} at 06:00 (UTC)]. This can also affect password changes, logging in to new wikis, global renames and changing or confirming emails. This could take 30 minutes but will probably be much faster. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.36|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * [[:w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] colours will change to be easier to read. This will soon come to the [[phab:T276346|first wikis]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting] '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] will no longer have multiple tags like "tone" or "depth". It will also only have one tier. This was changed because very few wikis used these features and they make the tool difficult to maintain. [https://phabricator.wikimedia.org/T185664][https://phabricator.wikimedia.org/T277883] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets and user scripts can access variables about the current page in JavaScript. In 2015 this was moved from <code dir=ltr>wg*</code> to <code dir=ltr>mw.config</code>. <code dir=ltr>wg*</code> will soon no longer work. [https://phabricator.wikimedia.org/T72470] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W12"/> 22 mars 2021 17:52 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21244806 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Tech News: 2021-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some very old [[:w:en:Web browser|web browsers]] [[:mw:Special:MyLanguage/Compatibility|don’t work]] well with the Wikimedia wikis. Some old code for browsers that used to be supported is being removed. This could cause issues in those browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T277803] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:m:IRC/Channels#Raw_feeds|IRC recent changes feeds]] have been moved to a new server. Make sure all tools automatically reconnect to <code>irc.wikimedia.org</code> and not to the name of any specific server. Users should also consider switching to the more modern [[:wikitech:Event Platform/EventStreams|EventStreams]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T224579] '''Problems''' * When you move a page that many editors have on their watchlist the history can be split. It might also not be possible to move it again for a while. This is because of a [[:w:en:Job queue|job queue]] problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T278350] * Some translatable pages on Meta could not be edited. This was because of a bug in the translation tool. The new MediaWiki version was delayed because of problems like this. [https://phabricator.wikimedia.org/T278429][https://phabricator.wikimedia.org/T274940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.37|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 29 mars 2021 19:30 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21267131 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Tech News: 2021-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors can collapse part of an article so you have to click on it to see it. When you click a link to a section inside collapsed content it will now expand to show the section. The browser will scroll down to the section. Previously such links didn't work unless you manually expanded the content first. [https://phabricator.wikimedia.org/T276741] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] will use for example <code>2010-12-XX</code> instead of <code>2010-12</code> for dates with a month but no days. This is because <code>2010-12</code> could be confused with <code>2010-2012</code> instead of <code>December 2010</code>. This is called level 1 instead of level 0 in the [https://www.loc.gov/standards/datetime/ Extended Date/Time Format]. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.38|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:PAWS|PAWS]] can now connect to the new [[:wikitech:Wiki Replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work from 28 April. There is [[:wikitech:News/Wiki Replicas 2020 Redesign#How should I connect to databases in PAWS?|a new way to connect]] to the databases. Until 28 April both ways to connect to the databases will work. If you think this affects you and you need help you can post [[phab:T268498|on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 5 prill 2021 21:40 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21287348 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Tech News: 2021-16]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Email to the Wikimedia wikis are handled by groups of Wikimedia editors. These volunteer response teams now use [https://github.com/znuny/Znuny Znuny] instead of [[m:Special:MyLanguage/OTRS|OTRS]]. The functions and interface remain the same. The volunteer administrators will give more details about the next steps soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T279303][https://phabricator.wikimedia.org/T275294] * If you use [[Mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighting]], you can see line numbers in the 2010 and 2017 wikitext editors when editing templates. This is to make it easier to see line breaks or talk about specific lines. Line numbers will soon come to all namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T267911][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Because of a technical change there could be problems with gadgets and scripts that have an edit summary area that looks [https://phab.wmfusercontent.org/file/data/llvdqqnb5zpsfzylbqcg/PHID-FILE-25vs4qowibmtysl7cbml/Screen_Shot_2021-04-06_at_2.34.04_PM.png similar to this one]. If they look strange they should use <code>mw.loader.using('mediawiki.action.edit.styles')</code> to go back to how they looked before. [https://phabricator.wikimedia.org/T278898] * The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.1|latest version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis last week. There was no Tech News issue last week. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in two weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 19 prill 2021 18:48 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21356080 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Tech News: 2021-17]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Templates have parameters that can have specific values. It is possible to suggest values for editors with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TemplateData|TemplateData]]. You can soon see them as a drop-down list in the visual editor. This is to help template users find the right values faster. [https://phabricator.wikimedia.org/T273857][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 26 prill 2021 23:24 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21391118 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Tech News: 2021-18]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:Wikipedia:Twinkle|Twinkle]] is a gadget on English Wikipedia. It can help with maintenance and patrolling. It can [[m:Grants:Project/Rapid/SD0001/Twinkle localisation/Report|now be used on other wikis]]. You can get Twinkle on your wiki using the [https://github.com/wikimedia-gadgets/twinkle-starter twinkle-starter] GitHub repository. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] did not work for many articles for a little while. This was because of a bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T281346] * Some things will not work for about a minute on 5 May. This will happen [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210505T0600 around 06:00 UTC]. This will affect the content translation tool and notifications among other things. This is because of an upgrade to avoid crashes. [https://phabricator.wikimedia.org/T281212] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] will become a default feature on a number of wikis on 5 May. This is later than planned because of some changes. You can use it without using [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page Previews]] if you want to. The earlier plan was to have the preference to use both or none. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:CSS|CSS]] classes <code dir=ltr>.error</code>, <code dir=ltr>.warning</code> and <code dir=ltr>.success</code> do not work for mobile readers if they have not been specifically defined on your wiki. From June they will not work for desktop readers. This can affect gadgets and templates. The classes can be defined in [[MediaWiki:Common.css]] or template styles instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T280766] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 3 maj 2021 17:43 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21418010 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Tech News: 2021-19]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can see what participants plan to work on at the online [[mw:Wikimedia Hackathon 2021|Wikimedia hackathon]] 22–23 May. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 10 maj 2021 17:09 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21428676 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Tech News: 2021-20]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new toolbar in [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply tool]]. It works in the wikitext source mode. You can enable it in [[Special:Preferences#mw-htmlform-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276608] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#13_May_2021] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/New_discussion#13_May_2021] * Wikimedia [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo mailing lists] are being moved to [[:w:en:GNU Mailman|Mailman 3]]. This is a newer version. For the [[:w:en:Character encoding|character encoding]] to work it will change from <code>[[:w:en:UTF-8|UTF-8]]</code> to <code>utf8mb3</code>. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IEYQ2HS3LZF2P3DAYMNZYQDGHWPVMTPY/][https://phabricator.wikimedia.org/T282621] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|earlier issue]] of Tech News said that the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] would handle dates with a month but no days in a new way. This has been reverted for now. There needs to be more discussion of how it affects different wikis first. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] <code>MediaWiki:Pageimages-blacklist</code> will be renamed <code>MediaWiki:Pageimages-denylist</code>. The list can be copied to the new name. It will happen on 19 May for some wikis and 20 May for some wikis. Most wikis don't use it. It lists images that should never be used as thumbnails for articles. [https://phabricator.wikimedia.org/T282626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17 maj 2021 15:49 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21464279 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Tech News: 2021-21]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Wikimedia movement has been using [[:m:Special:MyLanguage/IRC|IRC]] on a network called [[:w:en:Freenode|Freenode]]. There have been changes around who is in control of the network. The [[m:Special:MyLanguage/IRC/Group_Contacts|Wikimedia IRC Group Contacts]] have [[m:Special:Diff/21476411|decided]] to move to the new [[:w:en:Libera Chat|Libera Chat]] network instead. This is not a formal decision for the movement to move all channels but most Wikimedia IRC channels will probably leave Freenode. There is a [[:m:IRC/Migrating_to_Libera_Chat|migration guide]] and ongoing Wikimedia [[m:Wikimedia Forum#Freenode (IRC)|discussions about this]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 24 maj 2021 19:06 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21477606 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Tech News: 2021-22]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translations]] are available. '''Problems''' * There was an issue on the Vector skin with the text size of categories and notices under the page title. It was fixed last Monday. [https://phabricator.wikimedia.org/T283206] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 31 maj 2021 19:05 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21516076 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Tech News: 2021-23]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Wikimedia movement uses [[:mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] for technical tasks. This is where we collect technical suggestions, bugs and what developers are working on. The company behind Phabricator will stop working on it. This will not change anything for the Wikimedia movement now. It could lead to changes in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/YAXOD46INJLAODYYIJUVQWOZFIV54VUI/][https://admin.phacility.com/phame/post/view/11/phacility_is_winding_down_operations/][https://phabricator.wikimedia.org/T283980] * Searching on Wikipedia will find more results in some languages. This is mainly true for when those who search do not use the correct [[:w:en:Diacritic|diacritics]] because they are not seen as necessary in that language. For example searching for <code>Bedusz</code> doesn't find <code>Będusz</code> on German Wikipedia. The character <code>ę</code> isn't used in German so many would write <code>e</code> instead. This will work better in the future in some languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T219550] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:Cross-site request forgery|CSRF token parameters]] in the [[:mw:Special:MyLanguage/API:Main page|action API]] were changed in 2014. The old parameters from before 2014 will stop working soon. This can affect bots, gadgets and user scripts that still use the old parameters. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IMP43BNCI32C524O5YCUWMQYP4WVBQ2B/][https://phabricator.wikimedia.org/T280806] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 7 qershor 2021 22:02 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21551759 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Tech News: 2021-24]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Logged-in users on the mobile web can choose to use the [[:mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mobile mode]]. They now see categories in a similar way as users on desktop do. This means that some gadgets that have just been for desktop users could work for users of the mobile site too. If your wiki has such gadgets you could decide to turn them on for the mobile site too. Some gadgets probably need to be fixed to look good on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T284763] * Language links on Wikidata now works for [[:oldwikisource:Main Page|multilingual Wikisource]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T275958] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * In the future we [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|can't show the IP]] of unregistered editors to everyone. This is because privacy regulations and norms have changed. There is now a rough draft of how [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#Updates|showing the IP to those who need to see it]] could work. * German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis will be read-only for a few minutes on 22 June. This is planned between 5:00 and 5:30 UTC. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530] * All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 28 June. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 14 qershor 2021 22:26 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21587625 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Tech News: 2021-25]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code>otrs-member</code> group name is now <code>vrt-permissions</code>. This could affect abuse filters. [https://phabricator.wikimedia.org/T280615] '''Problems''' * You will be able to read but not edit German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis for a few minutes on 22 June. This is planned between [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210623T0500 5:00 and 5:30 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 21 qershor 2021 17:49 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21593987 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Tech News: 2021-26]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth features]] now can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure Growth features directly on their wiki]]. This uses the new special page <code>Special:EditGrowthConfig</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285423] * Wikisources have a new [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/OCR Improvements|OCR tool]]. If you don't want to see the "extract text" button on Wikisource you can add <code>.ext-wikisource-ExtractTextWidget { display: none; }</code> to your [[Special:MyPage/common.css|common.css page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285311] '''Problems''' *You will be able to read but not edit the Wikimedia wikis for a few minutes on 29 June. This is planned at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210629T1400 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * <code>Threshold for stub link formatting</code>, <code>thumbnail size</code> and <code>auto-number headings</code> can be set in preferences. They are expensive to maintain and few editors use them. The developers are planning to remove them. Removing them will make pages load faster. You can [[mw:Special:MyLanguage/User:SKim (WMF)/Performance Dependent User Preferences|read more and give feedback]]. * A toolbar will be added to the [[mw:Talk pages project/Replying|Reply tool]]'s wikitext source mode. This will make it easier to link to pages and to ping other users. [https://phabricator.wikimedia.org/T276609][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#Status_updates] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 28 qershor 2021 18:31 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21653312 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Tech News: 2021-27]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 19 July. '''Recent changes''' * [[:wikidata:Q4063270|AutoWikiBrowser]] is a tool to make repetitive tasks easier. It now uses [[:w:en:JSON|JSON]]. <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage</code> has moved to <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPageJSON</code> and <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/Config</code>. <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/Version</code> has moved to <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/VersionJSON</code>. The tool will eventually be configured on the wiki so that you don't have to wait until the new version to add templates or regular expression fixes. [https://phabricator.wikimedia.org/T241196] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] helps saving online sources on some wikis. It adds them to [[:w:en:Wayback Machine|Wayback Machine]] and links to them there. This is so they don't disappear if the page that was linked to is removed. It currently has a problem with linking to the wrong date when it moves pages from <code>archive.is</code> to <code>web.archive.org</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T283432] '''Changes later this week''' * The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] will be updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It will come to the first wikis on 7 July. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * Some Wikimedia wikis use [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]] or pending changes. It hides edits from new and unregistered accounts for readers until they have been patrolled. The auto review action in Flagged Revisions will no longer be logged. All old logs of auto-review will be removed. This is because it creates a lot of logs that are not very useful. [https://phabricator.wikimedia.org/T285608] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 5 korrik 2021 19:33 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21694636 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Tech News: 2021-29]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] was updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It was supposed to come to the first wikis on 7 July. It was delayed to 12 July instead. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553] * [[Special:UnconnectedPages|Special:UnconnectedPages]] lists pages that are not connected to Wikidata. This helps you find pages that can be connected to Wikidata items. Some pages should not be connected to Wikidata. You can use the magic word <code><nowiki>__EXPECTED_UNCONNECTED_PAGE__</nowiki></code> on pages that should not be listed on the special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T97577] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] How media is structured in the [[:w:en:Parsing|parser's]] HTML output will soon change. This can affect bots, gadgets, user scripts and extensions. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/L2UQJRHTFK5YG3IOZEC7JSLH2ZQNZRVU/ read more]. You can test it on [[:testwiki:Main Page|Testwiki]] or [[:test2wiki:Main Page|Testwiki 2]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 19 korrik 2021 17:31 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21755027 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Tech News: 2021-30]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.14|new version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis the week before last week. This was not in Tech News because there was no newsletter that week. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * If you use the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|Monobook skin]] you can choose to switch off [[:w:en:Responsive web design|responsive design]] on mobile. This will now work for more skins. If <code>{{int:monobook-responsive-label}}</code> is unticked you need to also untick the new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|preference]] <code>{{int:prefs-skin-responsive}}</code>. Otherwise it will stop working. Interface admins can automate this process on your wiki. You can [[phab:T285991|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 26 korrik 2021 23:11 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21771634 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Tech News: 2021-31]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] If your wiki uses markup like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-ltr"></nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-rtl"></nowiki></code></bdi> without the required <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>dir</code></bdi> attribute, then these will no longer work in 2 weeks. There is a short-term fix that can be added to your local wiki's Common.css page, which is explained at [[phab:T287701|T287701]]. From now on, all usages should include the full attributes, for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="en"></nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-rtl" dir="rtl" lang="he"></nowiki></code></bdi>. This also applies to some other HTML tags, such as <code>span</code> or <code>code</code>. You can find existing examples on your wiki that need to be updated, using the instructions at [[phab:T287701|T287701]]. * Reminder: Wikimedia has [[m:Special:MyLanguage/IRC/Migrating to Libera Chat|migrated to the Libera Chat IRC network]], from the old Freenode network. Local documentation should be updated. '''Problems''' * Last week, all wikis had slow access or no access for 30 minutes. There was a problem with generating dynamic lists of articles on the Russian Wikinews, due to the bulk import of 200,000+ new articles over 3 days, which led to database problems. The problematic feature has been disabled on that wiki and developers are discussing if it can be fixed properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-07-26_ruwikinews_DynamicPageList] '''Changes later this week''' * When adding links to a page using [[mw:VisualEditor|VisualEditor]] or the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]], [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]] will now only appear at the bottom of search results. This is because users do not often want to link to disambiguation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285510] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|team of the Wikipedia app for Android]] is working on communication in the app. The developers are working on how to talk to other editors and get notifications. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|read more]]. They are looking for users who want to [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingJuly2021|test the plans]]. Any editor who has an Android phone and is willing to download the app can do this. * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for {{int:discussiontools-preference-label}} will be updated in the coming weeks. You will be able to [[mw:Talk pages project/Notifications|subscribe to individual sections]] on a talk page at more wikis. You can test this now by adding <code>?dtenable=1</code> to the end of the talk page's URL ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta_talk:Sandbox?dtenable=1 example]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 2 gusht 2021 22:46 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21818289 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Tech News: 2021-32]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translations]] are available. '''Problems''' * You can read but not edit 17 wikis for a few minutes on 10 August. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1628571650 05:00 UTC]. This is because of work on the database. [https://phabricator.wikimedia.org/T287449] '''Changes later this week''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/2021:Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place remotely on 13 August, starting at 5:00 UTC, for 24 hours. You can participate in many ways. You can still propose projects and sessions. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The old CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="visualClear"></div></nowiki></code></bdi> will not be supported after 12 August. Instead, templates and pages should use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div style="clear:both;"></div></nowiki></code></bdi>. Please help to replace any existing uses on your wiki. There are global-search links available at [[phab:T287962|T287962]]. '''Future changes''' * [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is a place for Wikipedia editors to get access to sources. There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TheWikipediaLibrary|extension]] which has a new function to tell users when they can take part in it. It will use notifications. It will start pinging the first users in September. It will ping more users later. [https://phabricator.wikimedia.org/T288070] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[w:en:Vue.js|Vue.js]] will be the [[w:en:JavaScript|JavaScript]] framework for MediaWiki in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SOZREBYR36PUNFZXMIUBVAIOQI4N7PDU/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 9 gusht 2021 18:20 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21856726 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Tech News: 2021-33]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can add language links in the sidebar in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206] '''Problems''' * There was a problem on wikis which use the Translate extension. Translations were not updated or were replaced with the English text. The problems have been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T288700][https://phabricator.wikimedia.org/T288683][https://phabricator.wikimedia.org/T288719] '''Changes later this week''' * A [[mw:Help:Tags|revision tag]] will soon be added to edits that add links to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]]. This is because these links are usually added by accident. The tag will allow editors to easily find the broken links and fix them. If your wiki does not like this feature, it can be [[mw:Help:Tags#Deleting a tag added by the software|hidden]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287549] *Would you like to help improve the information about tools? Would you like to attend or help organize a small virtual meetup for your community to discuss the list of tools? Please get in touch on the [[m:Toolhub/The Quality Signal Sessions|Toolhub Quality Signal Sessions]] talk page. We are also looking for feedback [[m:Talk:Toolhub/The Quality Signal Sessions#Discussion topic for "Quality Signal Sessions: The Tool Maintainers edition"|from tool maintainers]] on some specific questions. * In the past, edits to any page in your user talk space ignored your [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications#mute|mute list]], e.g. sub-pages. Starting this week, this is only true for edits to your talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T288112] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16 gusht 2021 21:27 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21889213 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Tech News: 2021-34]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score]] extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><score></nowiki></code></bdi> notation) has been re-enabled on public wikis and upgraded to a newer version. Some musical score functionality may no longer work because the extension is only enabled in "safe mode". The security issue has been fixed and an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score/2021 security advisory|advisory published]]. '''Problems''' * You will be able to read but not edit [[phab:T289130|some wikis]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1629871217 06:00 UTC]. This is for database maintenance. During this time, operations on the CentralAuth will also not be possible. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 23 gusht 2021 23:58 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21923254 --> == Read-only reminder == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="MassMessage"/> A maintenance operation will be performed on [https://zonestamp.toolforge.org/1629871231 {{#time: l F d H:i e|2021-08-25T06:00|en}}]. It should only last for a few minutes. This will affect your wiki as well as 11 other wikis. During this time, publishing edits will not be possible. Also during this time, operations on the CentralAuth will not be possible (GlobalRenames, changing/confirming e-mail addresses, logging into new wikis, password changes). For more details about the operation and on all impacted services, please check [[phab:T289130|on Phabricator]]. A banner will be displayed 30 minutes before the operation. Please help your community to be aware of this maintenance operation. {{Int:Feedback-thanks-title}}<section end="MassMessage"/> </div> 24 gusht 2021 22:34 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21927201 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Tech News: 2021-35]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some musical score syntax no longer works and may needed to be updated, you can check [[:Category:{{MediaWiki:score-error-category}}]] on your wiki for a list of pages with errors. '''Problems''' * Musical scores were unable to render lyrics in some languages because of missing fonts. This has been fixed now. If your language would prefer a different font, please file a request in Phabricator. [https://phabricator.wikimedia.org/T289554] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]] about this. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to read but not edit [[phab:T289660|Commons]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-09-06|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1630818058 05:00 UTC]. This is for database maintenance. * All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 13 September. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 30 gusht 2021 18:01 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21954810 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Tech News: 2021-36]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The wikis that have [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] deployed have been part of A/B testing since deployment, in which some newcomers did not receive the new features. Now, all of the newcomers on 21 of the smallest of those wikis will be receiving the features. [https://phabricator.wikimedia.org/T289786] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In 2017, the provided jQuery library was upgraded from version 1 to 3, with a compatibility layer. The migration will soon finish, to make the site load faster for everyone. If you maintain a gadget or user script, check if you have any JQMIGRATE errors and fix them, or they will break. [https://phabricator.wikimedia.org/T280944][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/6Z2BVLOBBEC2QP4VV4KOOVQVE52P3HOP/] * Last year, the Portuguese Wikipedia community embarked on an experiment to make log-in compulsory for editing.  The [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Impact report for Login Required Experiment on Portuguese Wikipedia|impact report of this trial]] is ready. Moving forward, the Anti-Harassment Tools team is looking for projects that are willing to experiment with restricting IP editing on their wiki for a short-term experiment. [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Login Required Experiment|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 6 shtator 2021 17:20 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21981010 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Tech News: 2021-37]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * 45 new Wikipedias now have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T289680] * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|A majority of Wikipedias]] now have access to the Growth features. The Growth team [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ|has published an FAQ page]] about the features. This translatable FAQ covers the description of the features, how to use them, how to change the configuration, and more. '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on 14 September. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1631628002 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). * Starting this week, Wikipedia in Italian will receive weekly software updates on Wednesdays. It used to receive the updates on Thursdays. Due to this change, bugs will be noticed and fixed sooner. [https://phabricator.wikimedia.org/T286664] * You can add language links in the sidebar in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|the new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlight]] tool marks up code with different colours. It now can highlight 23 new code languages. Additionally, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>golang</code></bdi> can now be used as an alias for the [[d:Q37227|Go programming language]], and a special <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>output</code></bdi> mode has been added to show a program's output. [https://phabricator.wikimedia.org/T280117][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/SyntaxHighlight_GeSHi/+/715277/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 13 shtator 2021 17:34 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22009517 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Tech News: 2021-38]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Growth features are now deployed to almost all Wikipedias. [[phab:T290582|For the majority of small Wikipedias]], the features are only available for experienced users, to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#enable|test the features]] and [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#config|configure them]]. Features will be available for newcomers starting on 20 September 2021. * MediaWiki had a feature that would highlight local links to short articles in a different style. Each user could pick the size at which "stubs" would be highlighted. This feature was very bad for performance, and following a consultation, has been removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T284917] * A technical change was made to the MonoBook skin to allow for easier maintenance and upkeep. This has resulted in some minor changes to HTML that make MonoBook's HTML consistent with other skins. Efforts have been made to minimize the impact on editors, but please ping [[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]] on wiki or in [[phab:T290888|phabricator]] if any problems are reported. '''Problems''' * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of an accidental restart of the search servers. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-09-13_cirrussearch_restart] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[s:Special:ApiHelp/query+proofreadinfo|meta=proofreadpage API]] has changed. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>piprop</nowiki></code></bdi> parameter has been renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prpiprop</nowiki></code></bdi>. API users should update their code to avoid unrecognized parameter warnings. Pywikibot users should upgrade to 6.6.0. [https://phabricator.wikimedia.org/T290585] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:MediaWiki_1.37/Deprecation_of_legacy_API_token_parameters|previously announced]] change to how you obtain tokens from the API has been delayed to September 21 because of an incompatibility with Pywikibot. Bot operators using Pywikibot can follow [[phab:T291202|T291202]] for progress on a fix, and should plan to upgrade to 6.6.1 when it is released. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 20 shtator 2021 20:31 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22043415 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Tech News: 2021-39]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:IOS|iOS 15]] has a new function called [https://support.apple.com/en-us/HT212614 Private Relay] (Apple website). This can hide the user's IP when they use [[w:en:Safari (software)|Safari]] browser. This is like using a [[w:en:Virtual private network|VPN]] in that we see another IP address instead. It is opt-in and only for those who pay extra for [[w:en:ICloud|iCloud]]. It will come to Safari users on [[:w:en:OSX|OSX]] later. There is a [[phab:T289795|technical discussion]] about what this means for the Wikimedia wikis. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and user-scripts add items to the [[m:Customization:Explaining_skins#Portlets|portlets]] (article tools) part of the skin. A recent change to the HTML may have made those links a different font-size. This can be fixed by adding the CSS class <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.vector-menu-dropdown-noicon</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T291438] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Onboarding_new_Wikipedians#New_experience|GettingStarted extension]] was built in 2013, and provides an onboarding process for new account holders in a few versions of Wikipedia. However, the recently developed [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] provide a better onboarding experience. Since the vast majority of Wikipedias now have access to the Growth features, GettingStarted will be deactivated starting on 4 October. [https://phabricator.wikimedia.org/T235752] * A small number of users will not be able to connect to the Wikimedia wikis after 30 September. This is because an old [[:w:en:root certificate|root certificate]] will no longer work. They will also have problems with many other websites. Users who have updated their software in the last five years are unlikely to have problems. Users in Europe, Africa and Asia are less likely to have immediate problems even if their software is too old. You can [[m:Special:MyLanguage/HTTPS/2021 Let's Encrypt root expiry|read more]]. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|receive notifications]] when someone leaves a comment on user talk page or mentions you in a talk page comment. Clicking the notification link will now bring you to the comment and highlight it. Previously, doing so brought you to the top of the section that contained the comment. You can find [[phab:T282029|more information in T282029.]] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [[phab:T288485|See the list of wikis.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W39"/> </div> 28 shtator 2021 00:22 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22077885 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Tech News: 2021-40]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them has been enabled for the following 10 wikis: mediawiki.org, the Italian, Catalan, Hebrew and Vietnamese Wikipedias, French Wikisource, and English Wikivoygage, Wikibooks, Wiktionary and Wikinews. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist on those wikis you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and bots that use the API to read the AbuseFilter log might break. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hidden</code></bdi> property will no longer say an entry is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>implicit</code></bdi> for unsuppressed log entries about suppressed edits. If your bot needs to know this, do a separate revision query. Additionally, the property will have the value <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>false</code></bdi> for visible entries; previously, it wasn't included in the response. [https://phabricator.wikimedia.org/T291718] * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them will be enabled for ''all production wikis''. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Future changes''' * You can soon get cross-wiki notifications in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]]. You can also get notifications as push notifications. More notification updates will follow in later versions. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Notifications#September_2021_update] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgExtraSignatureNamespaces</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgLegalTitleChars</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgIllegalFileChars</code></bdi> will soon be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi>. These are not part of the "stable" variables available for use in wiki JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T292011] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePrefix</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieDomain</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePath</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieExpiration</code></bdi> will soon be removed from mw.config. Scripts should instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.cookie</code></bdi> from the "<bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mw:ResourceLoader/Core_modules#mediawiki.cookie|mediawiki.cookie]]</bdi>" module. [https://phabricator.wikimedia.org/T291760] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 4 tetor 2021 18:31 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22101208 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Tech News: 2021-41]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Manual:Table_of_contents#Auto-numbering|"auto-number headings" preference]] is being removed. You can read [[phab:T284921]] for the reasons and discussion. This change was [[m:Tech/News/2021/26|previously]] announced. [[mw:Snippets/Auto-number_headings|A JavaScript snippet]] is available which can be used to create a Gadget on wikis that still want to support auto-numbering. '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. A demonstration version of the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|newest feature]] will be shown. The event will take place on Tuesday, 12 October at 16:00 UTC. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web/12-10-2021|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W41"/> </div> 11 tetor 2021 17:30 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22152137 --> 01iocwny6ioib4d22m60ks5xu2tp8fw 3 403608 3006834 2026-07-07T11:49:10Z Smallem 126080 Ndarje e arkivit tejet të madh (>1MB, nuk hapej) në disa faqe – përmes Claude AI 3006834 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Tech News: 2021-42]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' *[[m:Toolhub|Toolhub]] is a catalogue to make it easier to find software tools that can be used for working on the Wikimedia projects. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LF4SSR4QRCKV6NPRFGUAQWUFQISVIPTS/ read more]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers of the [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia Android app]] are working on [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|communication in the app]]. You can now answer questions in [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingOctober2021|survey]] to help the development. * 3–5% of editors may be blocked in the next few months. This is because of a new service in Safari, which is similar to a [[w:en:Proxy server|proxy]] or a [[w:en:VPN|VPN]]. It is called iCloud Private Relay. There is a [[m:Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|discussion about this]] on Meta. The goal is to learn what iCloud Private Relay could mean for the communities. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] is a new [[w:en:API|API]] for those who use a lot of information from the Wikimedia projects on other sites. It is a way to get big commercial users to pay for the data. There will soon be a copy of the Wikimedia Enterprise dataset. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/message/B2AX6PWH5MBKB4L63NFZY3ADBQG7MSBA/ read more]. You can also ask the team questions [https://wikimedia.zoom.us/j/88994018553 on Zoom] on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=22&month=10&year=2021 22 October 15:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W42"/> </div> 18 tetor 2021 22:53 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22176877 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Tech News: 2021-43]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2021]] is looking for nominations. You can recommend tools until 27 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' *[[m:Special:MyLanguage/Help:Diff|Diff pages]] will have an improved copy and pasting experience. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Copy paste diffs|The changes]] will allow the text in the diff for before and after to be treated as separate columns and will remove any unwanted syntax. [https://phabricator.wikimedia.org/T192526] * The version of the [[w:en:Liberation fonts|Liberation fonts]] used in SVG files will be upgraded. Only new thumbnails will be affected. Liberation Sans Narrow will not change. [https://phabricator.wikimedia.org/T253600] '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. News about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages|disambiguation]] and the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|real-time preview]] wishes will be shown. The event will take place on Wednesday, 27 October at 14:30 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/Talk to Us|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W43"/> </div> 25 tetor 2021 22:08 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22232718 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Tech News: 2021-44]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a limit on the amount of emails a user can send each day. This limit is now global instead of per-wiki. This change is to prevent abuse. [https://phabricator.wikimedia.org/T293866] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W44"/> </div> 1 nëntor 2021 21:28 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22269406 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Tech News: 2021-45]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile IP editors are now able to receive warning notices indicating they have a talk page message on the mobile website (similar to the orange banners available on desktop). These notices will be displayed on every page outside of the main namespace and every time the user attempts to edit. The notice on desktop now has a slightly different colour. [https://phabricator.wikimedia.org/T284642][https://phabricator.wikimedia.org/T278105] '''Changes later this week''' * [[phab:T294321|Wikidata will be read-only]] for a few minutes on 11 November. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1636610400 06:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T294321] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * In the future, unregistered editors will be given an identity that is not their [[:w:en:IP address|IP address]]. This is for legal reasons. A new user right will let editors who need to know the IPs of unregistered accounts to fight vandalism, spam, and harassment, see the IP. You can read the [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|suggestions for how that identity could work]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|discuss on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W45"/> </div> 8 nëntor 2021 21:36 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22311003 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Tech News: 2021-46]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Most [[c:Special:MyLanguage/Commons:Maximum_file_size#MAXTHUMB|large file uploads]] errors that had messages like "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>stashfailed</code></bdi>" or "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>DBQueryError</code></bdi>" have now been fixed. An [[wikitech:Incident documentation/2021-11-04 large file upload timeouts|incident report]] is available. '''Problems''' * Sometimes, edits made on iOS using the visual editor save groups of numbers as telephone number links, because of a feature in the operating system. This problem is under investigation. [https://phabricator.wikimedia.org/T116525] * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of a configuration error. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-11-10_cirrussearch_commonsfile_outage] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W46"/> </div> 15 nëntor 2021 23:06 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22338097 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Tech News: 2021-47]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. *The template dialog in VisualEditor and in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|new wikitext mode]] Beta feature will be [[m:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|heavily improved]] on [[phab:T286992|a few wikis]]. Your [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|feedback is welcome]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W47"/> </div> 22 nëntor 2021 21:02 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22366010 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Tech News: 2021-48]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W48"/> </div> 29 nëntor 2021 22:14 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22375666 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Tech News: 2021-49]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translations]] are available. '''Problems''' * MediaWiki 1.38-wmf.11 was scheduled to be deployed on some wikis last week. The deployment was delayed because of unexpected problems. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * At all Wikipedias, a Mentor Dashboard is now available at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MentorDashboard</nowiki></code></bdi>. It allows registered mentors, who take care of newcomers' first steps, to monitor their assigned newcomers' activity. It is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. You can learn more about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How_to_configure_the_mentors%27_list|activating the mentor list]] on your wiki and about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor dashboard|the mentor dashboard project]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The predecessor to the current [[mw:API|MediaWiki Action API]] (which was created in 2008), <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=ajax</nowiki></code></bdi>, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to the corresponding API module. [https://phabricator.wikimedia.org/T42786] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An old ResourceLoader module, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>jquery.jStorage</nowiki></code></bdi>, which was deprecated in 2016, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.storage</nowiki></code></bdi> instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T143034] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W49"/> </div> 6 dhjetor 2021 22:58 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22413926 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Tech News: 2021-50]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There are now default [[m:Special:MyLanguage/Help:Namespace#Other_namespace_aliases|short aliases]] for the "Project:" namespace on most wikis. E.g. On Wikibooks wikis, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[WB:]]</nowiki></code></bdi> will go to the local language default for the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[Project:]]</nowiki></code></bdi> namespace. This change is intended to help the smaller communities have easy access to this feature. Additional local aliases can still be requested via [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|the usual process]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T293839] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W50"/> </div> 13 dhjetor 2021 23:27 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22441074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Tech News: 2021-51]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 10 January 2022. '''Recent changes''' * Queries made by the DynamicPageList extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><DynamicPageList></nowiki></code></bdi>) are now only allowed to run for 10 seconds and error if they take longer. This is in response to multiple outages where long-running queries caused an outage on all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380#7575719] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * The developers of the Wikipedia iOS app are looking for testers who edit in multiple languages. You can [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/202112 testing|read more and let them know if you are interested]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2021 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/2B7KYL5VLQNHGQQHMYLW7KTUKXKAYY3T/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W51"/> </div> 20 dhjetor 2021 23:05 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22465395 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Tech News: 2022-02]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>oauth_consumer</code></bdi> variable has been added to the [[mw:Special:MyLanguage/AbuseFilter|AbuseFilter]] to enable identifying changes made by specific tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T298281] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets are [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#Package_Gadgets|now able to directly include JSON pages]]. This means some gadgets can now be configured by administrators without needing the interface administrator permission, such as with the Geonotice gadget. [https://phabricator.wikimedia.org/T198758] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets [[mw:Extension:Gadgets#Options|can now specify page actions]] on which they are available. For example, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|actions=edit,history</code></bdi> will load a gadget only while editing and on history pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T63007] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets can now be loaded on demand with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withgadget</code></bdi> URL parameter. This can be used to replace [[mw:Special:MyLanguage/Snippets/Load JS and CSS by URL|an earlier snippet]] that typically looks like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withJS</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withCSS</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] At wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|the Mentorship system is configured]], you can now use the Action API to get a list of a [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|mentor's]] mentees. [https://phabricator.wikimedia.org/T291966] * The heading on the main page can now be configured using <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title-loggedin]]</span> for logged-in users and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title]]</span> for logged-out users. Any CSS that was previously used to hide the heading should be removed. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Small_wiki_toolkits/Starter_kit/Main_page_customization#hide-heading] [https://phabricator.wikimedia.org/T298715] * Four special pages (and their API counterparts) now have a maximum database query execution time of 30 seconds. These special pages are: RecentChanges, Watchlist, Contributions, and Log. This change will help with site performance and stability. You can read [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IPJNO75HYAQWIGTHI5LJHTDVLVOC4LJP/ more details about this change] including some possible solutions if this affects your workflows. [https://phabricator.wikimedia.org/T297708] * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|sticky header]] has been deployed for 50% of logged-in users on [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions#pilot-wikis|more than 10 wikis]]. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Participate|how to take part in the project]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] begins. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W02"/> </div> 11 janar 2022 02:23 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22562156 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Tech News: 2022-03]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|WikiEditor]] (also known as the 2010 wikitext editor), people will now see a warning if they link to disambiguation pages. If you click "{{int:Disambiguator-review-link}}" in the warning, it will ask you to correct the link to a more specific term. You can [[m:Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages#Jan 12, 2021: Turning on the changes for all Wikis|read more information]] about this completed 2021 Community Wishlist item. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#subscribe|automatically subscribe to all of the talk page discussions]] that you start or comment in using [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|DiscussionTools]]. You will receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when another editor replies. This is available at most wikis. Go to your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]] and turn on "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T263819] * When asked to create a new page or talk page section, input fields can be [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating_pages_with_preloaded_text|"preloaded" with some text]]. This feature is now limited to wikitext pages. This is so users can't be tricked into making malicious edits. There is a discussion about [[phab:T297725|if this feature should be re-enabled]] for some content types. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] continues. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W03"/> </div> 17 janar 2022 20:54 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22620285 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Tech News: 2022-04]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The following languages can now be used with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighting]]: BDD, Elpi, LilyPond, Maxima, Rita, Savi, Sed, Sophia, Spice, .SRCINFO. * You can now access your watchlist from outside of the user menu in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]]. The watchlist link appears next to the notification icons if you are at the top of the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T289619] '''Events''' * You can see the results of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award 2021]] and learn more about 14 tools which were selected this year. * You can [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translate, promote]], or comment on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Proposals|the proposals]] in the Community Wishlist Survey. Voting will begin on {{#time:j xg|2022-01-28|en}}. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W04"/> </div> 24 janar 2022 22:37 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22644148 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Tech News: 2022-05]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] If a gadget should support the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?withgadget</code></bdi> URL parameter that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|announced]] 3 weeks ago, then it must now also specify <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>supportsUrlLoad</code></bdi> in the gadget definition ([[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#supportsUrlLoad|documentation]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * A change that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|announced]] last year was delayed. It is now ready to move ahead: ** The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in three weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. As usual, these labels can be translated on translatewiki ([[phab:T112147|direct links are available]]) or by administrators on your wiki. '''Events''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey]] between 28 January and 11 February. The survey decides what the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech team]] will work on. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W05"/> </div> 31 janar 2022 18:42 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22721804 --> 5h8my4hyny7r64all5bzu1sxtt4uyd5